NAT/952

Τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

Τμήμα «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον»

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1119 για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας

(COM(2025) 524 final)

Επικοινωνία	nat@eesc.europa.eu
Υπάλληλοι διοίκησης	Caroline VERHELST, Gaizka MALO
Ημερομηνία του εγγράφου	9/9/2025

Εισηγητής: Teppo SÄKKINEN

Νομοθετική διαδικασία	EU Law Tracker
Αίτηση γνωμοδότησης	Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 7/7/2025 Συμβούλιο, 16/7/2025
Νομική βάση	Άρθρο 192 παράγραφος 1 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής	COM(2025) 524 final
Συναφείς Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ)	ΣΒΑ 13 – Δράση για το κλίμα
Αρμόδιο όργανο	Τμήμα «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον»
Έγκριση από το τμήμα	8/9/2025
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές)	51/5/3
Έγκριση από την Ολομέλεια	Η/Μ/ΕΕΕΕ
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.	…
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές)	…/…/…

1.ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

1.1Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή επικροτεί την αναμενόμενη τροποποίηση του νομοθετήματος για το κλίμα, η οποία προτείνει έναν δεσμευτικό κλιματικό στόχο για το 2040 όσον αφορά τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % σε σύγκριση με το 1990. Η ΕΟΚΕ επαναβεβαιώνει τη στήριξή της για τον κλιματικό στόχο μείωσης των καθαρών εκπομπών κατά 90 % έως το 2040, καθώς ευθυγραμμίζεται με την επιστήμη όσον αφορά το δίκαιο μερίδιο της Ευρώπης στις προσπάθειες επίτευξης του στόχου του 1,5 βαθμού 1 . Καθώς η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, η αποφασιστική παγκόσμια δράση για το κλίμα είναι προς το συμφέρον της.

1.2Η ΕΟΚΕ στηρίζει την προσέγγιση που επέλεξε η Επιτροπή να συμπεριλάβει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις υποστηρικτικές πολιτικές στο άρθρο 1 της τροποποίησης του νομοθετήματος για το κλίμα, καθώς αυτό ευθυγραμμίζεται με την προηγούμενη έκκληση της ΕΟΚΕ για υποστηρικτικές πολιτικές που θα διασφαλίζουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και τη δίκαιη μετάβαση, καθώς και για την οικονομικά αποδοτική χρήση όλων των τεχνολογιών μηδενικών και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών ως τον μοναδικό τρόπο επίτευξης του απαιτητικού στόχου του 90 %.

1.3Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η διπλωματική επιρροή της Ευρώπης πριν από την 30ή διάσκεψη των μερών (COP30) και να αποφευχθεί η περαιτέρω διάβρωση της αξιοπιστίας, η ΕΟΚΕ καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να συμφωνήσουν σχετικά με τον κλιματικό στόχο για το 2040 και σχετικά με τη συνοδευτική εθνικά καθορισμένη συνεισφορά (ΕΚΣ) το αργότερο έως τον Σεπτέμβριο και έως τις αρχές Οκτωβρίου αντίστοιχα. Το χρονοδιάγραμμα αυτό θα δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να συνεργαστεί ουσιαστικά με τους διεθνείς εταίρους της και άλλους μείζονες προξένους εκπομπών και να διαμορφώσει την παγκόσμια φιλοδοξία από ηγετική θέση.

1.4Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η μείωση των εκπομπών στην ΕΕ θα πρέπει να αποτελεί την κύρια προτεραιότητα της δράσης για το κλίμα, αντικατοπτρίζοντας το υψηλότερο δυνατό επίπεδο φιλοδοξίας. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι τα διεθνή πιστωτικά μόρια θα μπορούσαν να παράσχουν την αναγκαία ευελιξία για την επίτευξη του στόχου για το 2040. Η χρήση τους θα πρέπει να εξαρτάται αυστηρά από την υψηλή ακεραιότητα των πιστωτικών μορίων και να βασίζεται στο δίκαιο της ΕΕ και στον μηχανισμό χορήγησης πιστωτικών μορίων της συμφωνίας του Παρισιού, προκειμένου να ληφθούν υπόψη δικαιολογημένες ανησυχίες σχετικά με την ακεραιότητα και να αποφευχθεί η υποκατάσταση της εγχώριας δράσης για το κλίμα ή η πρόκληση κοινωνικής ή περιβαλλοντικής ζημίας. Τα πιστωτικά μόρια θα πρέπει επίσης να ευθυγραμμίζονται με άλλες εξωτερικές και εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ συνιστά τη σύσταση ενός φορέα σε επίπεδο ΕΕ για την προμήθεια και την παρακολούθηση των πιστωτικών μορίων καθώς και τη διασφάλιση της ποιότητάς τους. Τα διεθνή πιστωτικά μόρια θα πρέπει να εξαιρούνται από τη χρήση για λόγους συμμόρφωσης με το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ΣΕΔΕ).

1.5Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η μελλοντική διεύρυνση της ΕΕ πιθανώς θα εμπίπτει στο χρονοδιάγραμμα του στόχου για το 2040. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον αντίκτυπο της διεύρυνσης στον κλιματικό στόχο για το 2040, μεταξύ άλλων τον τρόπο υπολογισμού του έτους βάσης 1990 και του στόχου του 90 % σε περίπτωση διεύρυνσης της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ καλεί επίσης την Επιτροπή να εμβαθύνει τη στήριξη που παρέχεται στις υποψήφιες χώρες για την εκ των προτέρων προσαρμογή στις πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια.

1.6Η ΕΟΚΕ προτείνει να δοθεί προτεραιότητα στα διεθνή πιστωτικά μόρια που παράγονται στις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες. Καθώς οι χώρες αυτές πιθανώς θα είναι μελλοντικά κράτη μέλη, τα σχετικά έργα πιθανώς θα συμβάλουν άμεσα στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ. Προκειμένου να αναγνωριστεί αυτό το δυναμικό και το χρονοδιάγραμμα της διεύρυνσης, η ΕΟΚΕ προτείνει τα διεθνή πιστωτικά μόρια από υποψήφιες χώρες να μπορούν να συνυπολογίζονται στον στόχο για το 2040 από το 2031 και μετέπειτα.

1.7Προκειμένου να στηριχθεί η διαμόρφωση του πλαισίου πολιτικής για το 2040, η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει μια συγκεφαλαιωτική εκτίμηση επιπτώσεων που θα εστιάζει στον στόχο του 90 %, μεταξύ άλλων στον αντίκτυπο της χρήσης διεθνών πιστωτικών μορίων.

1.8Προκειμένου να δρομολογηθεί μια πορεία προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων που να οικοδομεί την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και να παρέχει θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας, η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπεριληφθεί η εξαγωγή καθαρών τεχνολογιών στην τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το Κλίμα και να δημιουργηθεί ένας πίνακας αποτελεσμάτων για την καθαρή βιομηχανία, που θα παρακολουθεί την απασχόληση, την καινοτομία και την αύξηση των εξαγωγών σε τομείς μηδενικών καθαρών εκπομπών, ώστε να καθοδηγούνται οι έλεγχοι της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και να δίνεται προτεραιότητα σε προσανατολισμένες στις εξαγωγές οδούς απανθρακοποίησης.

1.9Δεδομένου ότι ο ευρωπαϊκός αγροδιατροφικός τομέας επηρεάζεται ιδιαίτερα από την κλιματική αλλαγή, ενώ απειλείται από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, η ΕΟΚΕ προτείνει να συμπεριληφθεί η επισιτιστική ασφάλεια στην τροποποίηση του ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα μεταξύ των στοιχείων που πρέπει να εξεταστούν στις επακόλουθες νομοθετικές προτάσεις. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι γεωργοί και οι ιδιοκτήτες δασικών εκτάσεων καλούνται να διαδραματίσουν μοναδικό ρόλο ως θεματοφύλακες των χερσαίων καταβοθρών διοξειδίου του άνθρακα. Οι βιώσιμες πρακτικές στη γεωργία συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας, προάγουν δε παράλληλα τη διατήρηση των φυσικών πόρων, της βιοποικιλότητας και των υγιών οικοσυστημάτων και δημιουργούν θετική επίδραση τόσο στην παραγωγή όσο και στην ποιότητα ζωής των αγροτικών κοινοτήτων.

1.10Αναγνωρίζοντας την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας, η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να εντοπίσει και να προωθήσει τεχνολογικές λύσεις διπλής χρήσης που εξυπηρετούν τόσο αμυντικούς όσο και κλιματικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων καθαρής ενέργειας για κρίσιμες υποδομές, αποκεντρωμένης καθαρής ενέργειας για τη στρατιωτική εφοδιαστική και υλικών χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών για εξοπλισμό και κατασκευές. Οι συνέργειες αυτές θα πρέπει να ενσωματωθούν τόσο στη στρατηγική για το κλίμα όσο και στη βιομηχανική στρατηγική.

2.ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

2.1Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό όργανο που υιοθέτησε θέση σχετικά με τον κλιματικό στόχο για το 2040 ήδη το 2024. Η ΕΟΚΕ επαναβεβαιώνει τις θέσεις που διατυπώθηκαν στη γνωμοδότηση NAT/931 2 , συμπεριλαμβανομένης της στήριξής της για έναν κλιματικό στόχο 90 % έως το 2040. Σύμφωνα με τις συμβουλές της Ευρωπαϊκής Επιστημονικής Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (ESABCC), η επιδίωξη μείωσης των καθαρών εγχώριων εκπομπών κατά 90-95 % έως το 2040 θέτει την ΕΕ σε μια εφικτή και αξιόπιστη πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα 3 .

2.2Όπως και στη γνωμοδότηση NAT/931, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι ο στόχος είναι απαιτητικός και μπορεί να επιτευχθεί μόνον εάν εφαρμοστούν υποστηρικτικές πολιτικές που διασφαλίζουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και τη δίκαιη μετάβαση, καθώς και με την οικονομικά αποδοτική χρήση όλων των τεχνολογιών μηδενικών και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Επιπλέον, οι γεωπολιτικές αναταραχές του περασμένου έτους ενέτειναν την ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας και της ασφάλειας της Ευρώπης. Η σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αποτελεί επίσης ζήτημα ασφάλειας για την Ευρώπη.

2.3Ένας φιλόδοξος στόχος για το 2040 βασίζεται στην επίτευξη μείωσης των καθαρών εκπομπών κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόσφατη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 4 σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη έχουν σχεδόν καλύψει το χάσμα όσον αφορά την επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων για το 2030 στα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ). Η ΕΟΚΕ ζητεί να δίνεται διαρκής έμφαση στην εφαρμογή της δέσμης προσαρμογής στον στόχο του 55 % και στη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και νοικοκυριών για την προσαρμογή τους στο νέο ρυθμιστικό περιβάλλον.

2.4Η Επιτροπή παρείχε εκτιμήσεις επιπτώσεων για τον κλιματικό στόχο για το 2040 στην ανακοίνωση του 2024. Ο προτεινόμενος στόχος του 90 % κυμαίνεται μεταξύ δύο προαιρετικών πεδίων που καλύπτονται στην αξιολόγηση: 85-90 % και 90-95 %. Προκειμένου να στηριχθεί η διαμόρφωση του πλαισίου πολιτικής για το 2040, η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει μια συγκεφαλαιωτική εκτίμηση που θα εστιάζει στον στόχο του 90 %, μεταξύ άλλων στον αντίκτυπο της χρήσης διεθνών πιστωτικών μορίων.

2.5Στη γνωμοδότησή της NAT/931, η ΕΟΚΕ διατύπωσε ευρύτερες πολιτικές ανησυχίες και προτάσεις σχετικά με τον κλιματικό στόχο για το 2040. Σε αυτήν τη βάση, η παρούσα γνωμοδότηση θα εστιάσει στην προτεινόμενη τροποποίηση του νομοθετήματος για το κλίμα, καθώς και σε πρόσθετα ζητήματα που προέκυψαν μετά την έκδοση της προηγούμενης γνωμοδότησης.

Ο στόχος για το 2040 και η παγκόσμια πολιτική για το κλίμα

2.6Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Ιουλίου 2025, η ΕΟΚΕ υπογράμμισε τη σύνδεση μεταξύ κλίματος, ειρήνης και ασφάλειας, καλώντας την ΕΕ να διαδραματίσει αξιόπιστο και ανθεκτικό ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια κλιματική διπλωματία (REX/599). Καθώς η ΕΕ ευθύνεται μόνο για το 6 % των παγκόσμιων εκπομπών, για να μετριαστεί η κλιματική αλλαγή με τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας σε 1,5 βαθμό απαιτεί συνεργασία με άλλους μείζονες προξένους εκπομπών, πέραν της ισχυρής εγχώριας δράσης για το κλίμα.

2.7Ο στόχος για το 2040 αποτελεί τη βάση για τη νέα εθνικά καθορισμένη συνεισφορά (ΕΚΣ) της ΕΕ, η οποία θα πρέπει να υποβληθεί το αργότερο τον Σεπτέμβριο, εγκαίρως ενόψει της COP30 στη Βραζιλία. Η ΕΟΚΕ καλεί μετ’ επιτάσεως το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να εγκρίνουν ταχέως τον στόχο για το 2040 και τη σχετική ΕΚΣ, συμπεριλαμβανομένου ενός ενδεικτικού στόχου για το 2035. Η μη υποβολή ΕΚΣ έχει ήδη πλήξει τη θέση της Ευρώπης στις παγκόσμιες διαπραγματεύσεις για το κλίμα και έχει μειώσει την ικανότητά της να πιέσει άλλες μεγάλες οικονομίες να εγκρίνουν φιλόδοξες ΕΚΣ.

2.8Το τοπίο της παγκόσμιας κλιματικής διπλωματίας δυσκολεύει όλο και περισσότερο, ιδίως με την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη συμφωνία του Παρισιού για δεύτερη φορά. Ωστόσο, υπήρξαν επίσης θετικές εξελίξεις. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ιδιαιτέρως τη συμφωνία ορόσημο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ) για κανονισμούς περί μηδενικών καθαρών εκπομπών για την παγκόσμια ναυτιλία, που δημιουργεί ουσιαστικά την πρώτη παγκόσμια τιμή ανθρακούχων εκπομπών 5 .

2.9Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος πρόξενος εκπομπών παγκοσμίως, και οι σωρευτικές εκπομπές της ιστορικά υπερέβησαν εκείνες της ΕΕ το 2023 6 . Ωστόσο, οι εκπομπές της Κίνας ενδέχεται να κορυφώθηκαν το 2025 λόγω της σημαντικής ανάπτυξης καθαρής ενέργειας 7 . Αυτό θα μπορούσε επίσης να προαναγγέλλει την κορύφωση των παγκόσμιων εκπομπών κατά τη δεκαετία του 2020, όπως προέβλεψε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας το 2023 8 . Ωστόσο, νέοι μοχλοί κατανάλωσης ενέργειας, όπως τα κέντρα δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ), ενδέχεται επίσης να παρεμποδίσουν αυτήν την εξέλιξη, εάν βασίζονται στην παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα. Η Κίνα σχεδιάζει να υποβάλει ΕΚΣ για το σύνολο της οικονομίας, η οποία θα περιλαμβάνει όλα τα αέρια του θερμοκηπίου.

2.10Ενώ η Κίνα είναι οικονομικός ανταγωνιστής και συστημικός αντίπαλος της ΕΕ, όσον αφορά τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, η Κίνα είναι αναγκαίος εταίρος για συνεργασία. Η ΕΕ και η Κίνα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «δίδυμοι κινητήρες» 9 της διεθνούς κλιματικής διακυβέρνησης και απανθρακοποίησης, υποκαθιστώντας τη συνεργασία ΗΠΑ-Κίνας για το κλίμα, η οποία ήταν κρίσιμης σημασίας για τη διαμόρφωση της συμφωνίας του Παρισιού. Ταυτόχρονα, η ελαχιστοποίηση των κινδύνων από την υπερβολική εξάρτηση από την Κίνα για τεχνολογίες, κατασκευαστικά στοιχεία και κρίσιμες πρώτες ύλες παραμένει στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρώπη. Η ΕΕ θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τον καθορισμό ενός ισχυρού κλιματικού στόχου για το 2040 ως μοχλό για την ενθάρρυνση της Κίνας να θέσει έναν εξίσου φιλόδοξο στόχο.

2.11Η πιθανή χρήση του άρθρου 6 της συμφωνίας του Παρισιού ως περιορισμένου μέρους του κλιματικού στόχου της ΕΕ για το 2040 θα μπορούσε να παράσχει μια πλατφόρμα για ενισχυμένη συνεργασία Βορρά-Νότου για το κλίμα, επιπλέον της χρηματοδότησης για το κλίμα. Μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την πολυμερή και διμερή συνεργασία για το κλίμα και την ενέργεια, η Κίνα δεν θα πρέπει να μείνει ο μόνος διαθέσιμος εταίρος για τις αναπτυσσόμενες χώρες κατά τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.

Διεύρυνση της ΕΕ και ο κλιματικός στόχος για το 2040

2.12Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η μελλοντική διεύρυνση της ΕΕ πιθανώς θα εμπίπτει στο χρονοδιάγραμμα του στόχου για το 2040. Η ένταξη νέων κρατών μελών θα αυξήσει τις συνολικές εκπομπές της ΕΕ, αλλά θα καταστήσει επίσης δυνατή την προώθηση του μετασχηματισμού των ενεργειακών και βιομηχανικών τομέων τους, με την ενσωμάτωσή τους στην αρχιτεκτονική της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα. Συνεπώς, η διεύρυνση της ΕΕ μπορεί να χρησιμεύσει ως ισχυρό εργαλείο για την προώθηση της δράσης για το κλίμα. Τα νέα κράτη μέλη μπορούν επίσης να συμβάλουν στην απανθρακοποίηση ολόκληρης της ΕΕ, παρέχοντας πρόσβαση σε φυσικούς πόρους, βιομηχανική ικανότητα και εμπειρογνωμοσύνη στον τομέα της ενέργειας. Ταυτόχρονα, οι υποψήφιες χώρες ενδέχεται να δυσκολευτούν να ευθυγραμμιστούν με τις πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια, όπως το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής.

2.13Οι υποψήφιες χώρες που συμμετέχουν επί του παρόντος σε συνομιλίες σύνδεσης, τα Δυτικά Βαλκάνια, η Ουκρανία και η Μολδαβία αντιπροσωπεύουν το 10-15 % των συνολικών εκπομπών της ΕΕ. Καθώς οι εκπομπές έχουν παραμείνει σταθερές σε πολλές υποψήφιες χώρες, το ποσοστό αυτό ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς οι εκπομπές της ΕΕ συνεχίζουν να μειώνονται. Η Ουκρανία πλήττεται σφοδρά από τον συνεχιζόμενο βάναυσο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η έλλειψη προόδου όσον αφορά τις εκπομπές στα μελλοντικά κράτη μέλη θα επηρεάσει επίσης την ικανότητα της ΕΕ να επιτύχει τους κλιματικούς στόχους της, ιδίως για το 2040 και το 2050, καθώς και τις ΕΚΣ της. Συνεπώς, η στήριξη της απανθρακοποίησης των υποψήφιων χωρών είναι προς το συμφέρον της ΕΕ.

2.14Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον αντίκτυπο της διεύρυνσης στον κλιματικό στόχο για το 2040, μεταξύ άλλων τον τρόπο υπολογισμού του έτους βάσης 1990 και του στόχου του 90 % σε περίπτωση διεύρυνσης της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ καλεί επίσης την Επιτροπή να εμβαθύνει τη στήριξη προς τις υποψήφιες χώρες για την εκ των προτέρων προσαρμογή στις πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια. Η πιθανή χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων στο πλαίσιο του κλιματικού στόχου για το 2040 θα μπορούσε να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος στήριξης των υποψήφιων χωρών, συμβάλλοντας, παράλληλα, άμεσα στις ΕΚΣ και τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ.

Διεθνή πιστωτικά μόρια στο πλαίσιο του στόχου για το 2040 και της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα

2.15Στην τροποποίηση του νομοθετήματος για το κλίμα, η Επιτροπή προτείνει, με αφετηρία το 2036, να συνυπολογισθεί στον στόχο για το 2040 μια πιθανή περιορισμένη συνεισφορά διεθνών πιστωτικών μορίων ανθρακούχων εκπομπών υψηλής ποιότητας, βάσει του άρθρου 6 της συμφωνίας του Παρισιού, που αντιστοιχεί έως στο 3 % των καθαρών εκπομπών της ΕΕ για το 1990. Το άρθρο 6 δίνει στα μέρη τη δυνατότητα να συνεργάζονται και να εμπορεύονται μειώσεις εκπομπών και απορροφήσεις. Οι εκκρεμείς κανόνες και κατευθυντήριες γραμμές για το άρθρο 6 εγκρίθηκαν τελικά το 2024 στην COP29 στο Μπακού.

2.16Ενώ ήταν δυνατή η χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ΣΕΔΕ) έως το 2020, το ισχύον πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα δεν επιτρέπει τη χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων για την επίτευξη του κλιματικού στόχου της ΕΕ. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν το άρθρο 6 προκειμένου να επιτύχουν τους εγχώριους κλιματικούς στόχους τους που υπερβαίνουν τις υποχρεώσεις της ΕΕ.

2.17Η διεθνής συνεργασία και το άρθρο 6 μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για την κλιμάκωση της δράσης και των φιλοδοξιών για το κλίμα, δίνοντας στα μέρη τη δυνατότητα να στηρίξουν έργα μετριασμού όπου ο μεγαλύτερος αντίκτυπος στο κλίμα μπορεί να επιτευχθεί με το χαμηλότερο κόστος. Το άρθρο 6 μπορεί επίσης να παράσχει μια πλατφόρμα για ενισχυμένη συνεργασία Βορρά-Νότου για το κλίμα και να στηρίξει τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον, 60 χώρες έχουν ήδη υπογράψει διμερείς συμφωνίες, σχεδιάζοντας να χρησιμοποιήσουν το άρθρο 6 είτε ως χρηματοδότες είτε ως οικοδεσπότες αποτελεσμάτων μετριασμού 10 .

2.18Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η περιορισμένη χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων θα μπορούσε να παράσχει την αναγκαία ευελιξία για την επίτευξη του απαιτητικού στόχου του 90 %. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την ακεραιότητα των πιστωτικών μορίων που εκδίδονται βάσει του άρθρου 6. Έργα που χρηματοδοτούνται με πιστωτικά μόρια ανθρακούχων εκπομπών έχουν επικριθεί για έλλειψη διαφάνειας, προσθετικότητας και συμμετοχής των τοπικών πληθυσμών. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (ESABCC) συνέστησε 11 να μη χρησιμοποιηθούν διεθνή πιστωτικά μόρια για την επίτευξη του στόχου για το 2040, καθώς ενέχουν τον κίνδυνο εκτροπής πόρων από εγχώριες επενδύσεις και θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την περιβαλλοντική ακεραιότητα.

2.19Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαίο η Επιτροπή να ρυθμίσει στο δίκαιο της ΕΕ τα κριτήρια προέλευσης και ποιότητας, καθώς και άλλες προϋποθέσεις για την απόκτηση και χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων ανθρακούχων εκπομπών. Είναι ουσιαστικό να παρακολουθείται στενά η χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων ανθρακούχων εκπομπών, ώστε να διασφαλίζεται ότι πληρούνται οι καθιερωμένες νομικές προϋποθέσεις. Η χρήση πιστωτικών μορίων θα πρέπει να βασίζεται σε ενδελεχή εκτίμηση επιπτώσεων.

2.20Η ΕΟΚΕ συνιστά η συμπερίληψη διεθνών πιστωτικών μορίων στην κλιματική αρχιτεκτονική της ΕΕ να εξαρτάται αυστηρά από την υψηλή ακεραιότητα των πιστωτικών μορίων. Οι προϋποθέσεις θα πρέπει να αναπτυχθούν σε συνεργασία με την ESABCC και το εποπτικό όργανο που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 της συμφωνίας του Παρισιού, με βάση τον μηχανισμό χορήγησης πιστωτικών μορίων. Προκειμένου να ενισχυθεί η διαφάνεια και να αποφευχθεί η υπονόμευση των εγχώριων φιλοδοξιών, τα εν λόγω πιστωτικά μόρια δεν πρέπει να αντικαθιστούν τις εγχώριες προσπάθειες σε τομείς με οικονομικά αποδοτικές επιλογές απανθρακοποίησης και θα πρέπει να γίνονται δεκτά μόνο από έργα με αποδεδειγμένη προσθετικότητα και κοινωνικές και περιβαλλοντικές διασφαλίσεις.

2.21Εκτός από τις προϋποθέσεις για την ακεραιότητα, η χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται με άλλους στόχους εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής της ΕΕ, μεταξύ άλλων σε σχέση με το είδος και το περιεχόμενο των έργων και τις χώρες υποδοχής τους. Θα πρέπει να αποφεύγονται έργα που θα χρηματοδοτούν άμεσα στρατηγικούς ανταγωνιστές των ευρωπαϊκών βιομηχανιών. Τα έργα θα πρέπει επίσης να αποσκοπούν σε παράλληλα οφέλη όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπως η εξάλειψη της ενεργειακής φτώχειας, και να επιδιώκουν την προώθηση της χρήσης και εξαγωγής ευρωπαϊκών καθαρών τεχνολογιών και κλιματικών λύσεων.

2.22Η επιλογή των χωρών υποδοχής για τα έργα του άρθρου 6 μπορεί να συμβάλει στην εμβάθυνση των εξωτερικών εταιρικών σχέσεων της ΕΕ. Για την επίτευξη συνεργειών πολιτικής και την αύξηση του αντικτύπου, θα μπορούσε να δοθεί προτεραιότητα σε έργα σε χώρες υποδοχής που συνδέονται με πρωτοβουλίες όπως οι εταιρικές σχέσεις καθαρού εμπορίου και επενδύσεων, οι εταιρικές σχέσεις δίκαιης ενεργειακής μετάβασης, η ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας και η στήριξη των λιγότερο αναπτυγμένων χωρών. Όπως επισημαίνει η Επιτροπή, η χρήση διεθνών πιστωτικών μορίων θα πρέπει να συνδέεται με την αύξηση των φιλοδοξιών των ΕΚΣ των χωρών υποδοχής.

2.23Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει ιδιαίτερα τη διερεύνηση της συνεργασίας, βάσει του άρθρου 6, με τις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες, καθώς αυτή θα στηρίξει την πορεία προσχώρησής τους στην ΕΕ και θα μπορούσε να συμβάλει άμεσα στις ΕΚΣ και τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ. Συνεπώς, τα διεθνή πιστωτικά μόρια που παράγονται στις υποψήφιες χώρες είναι λιγότερο πιθανό να υποκαταστήσουν την εγχώρια δράση της ΕΕ για το κλίμα. Προκειμένου να αναγνωριστεί αυτό το δυναμικό και το χρονοδιάγραμμα της διεύρυνσης, η ΕΟΚΕ προτείνει τα διεθνή πιστωτικά μόρια που παράγονται στις υποψήφιες χώρες να μπορούν να συνυπολογίζονται στον στόχο για το 2040 από το 2031 και μετέπειτα. Αυτά τα πιστωτικά μόρια θα πρέπει να έχουν τα ίδια υψηλά πρότυπα ποιότητας με άλλα επιτρεπόμενα πιστωτικά μόρια. Προκειμένου να διευκολυνθεί ο συστημικός μετασχηματισμός και η ευθυγράμμιση με τις πολιτικές της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια, η πολιτική χορήγησης πιστωτικών μορίων θα πρέπει να εξεταστεί ως επιλογή 12 .

2.24Ένας φορέας ή μια πλατφόρμα σε επίπεδο ΕΕ θα μπορούσε να συγκεντρώσει τη ζήτηση, να αυξήσει τον αντίκτυπο στο κλίμα και τα παράλληλα οφέλη των έργων, καθώς και να παρακολουθεί και να διασφαλίζει την ποιότητα των έργων σε σύγκριση με τα έργα που αναθέτουν μεμονωμένα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ συνιστά τη συγκριτική αξιολόγηση διεθνών παραδειγμάτων, όπως ο κοινός μηχανισμός χορήγησης πιστωτικών μορίων της Ιαπωνίας ή το ίδρυμα Klik της Ελβετίας, καθώς και να εξεταστεί το ενδεχόμενο σύστασης παρόμοιας οντότητας σε επίπεδο ΕΕ.

2.25Υπάρχουν διάφοροι τρόποι διευκόλυνσης της διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα, όπως ανά τομέα [ΣΕΔΕ, κανονισμός περί επιμερισμού των προσπαθειών (ESR) και χρήση της γης, αλλαγή στη χρήση της γης και δασοκομικές δραστηριότητες (LULUCF)] και ανά φορέα (Επιτροπή, κράτος μέλος ή εταιρείες). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία τα εν λόγω διεθνή πιστωτικά μόρια δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη συμμόρφωση με το ΣΕΔΕ. Συνεπώς, τα διεθνή πιστωτικά μόρια θα πρέπει να χρησιμοποιούνται κυρίως από τα κράτη μέλη, με τη στήριξη της Επιτροπής.

2.26Το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ΣΕΔΕ) είναι το σημαντικότερο εργαλείο της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών και την επίτευξη των κλιματικών στόχων για το 2030 και το 2040. Μια προβλέψιμη τιμή ανθρακούχων εκπομπών είναι κρίσιμης σημασίας προκειμένου να υπάρχει επιχειρηματικό ενδιαφέρον για επενδύσεις στην απανθρακοποίηση. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη διαφύλαξης της ακεραιότητας του συστήματος και προειδοποιεί κατά της επανεισαγωγής διεθνών πιστωτικών μορίων στο ΣΕΔΕ, καθώς θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές στην αγορά. Ένας καλύτερος τρόπος βελτίωσης του ΣΕΔΕ θα ήταν η σύνδεση των ισχυρών εγχώριων απορροφήσεων άνθρακα με το σύστημα ΣΕΔΕ.

Ρόλος των απορροφήσεων και δυνατότητες ευελιξίας

2.27Η ΕΟΚΕ τονίζει την επίτευξη πραγματικής μείωσης των εκπομπών με τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Ενώ οι απορροφήσεις άνθρακα διαδραματίζουν όλο και μεγαλύτερο ρόλο στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ, καθώς εξελίσσεται η απανθρακοποίηση, η υπερβολική εξάρτηση από χερσαίες και βιομηχανικές καταβόθρες συνεπάγεται αβεβαιότητα και κίνδυνο εγκλωβισμού στην εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα ή απώλειας καταβοθρών λόγω δασικών πυρκαγιών, επιβλαβών οργανισμών και άλλων κινδύνων. Οι απορροφήσεις έχουν σημαντικό συμπληρωματικό ρόλο. Ενώ οι δυνατότητες ευελιξίας μεταξύ τομέων μπορούν να συμβάλουν στο να διαγραφεί μια οικονομικά αποδοτική πορεία προς την επίτευξη των κλιματικών στόχων, θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη μείωση των εκπομπών.

2.28Στη γνωμοδότηση NAT/931, η ΕΟΚΕ ζήτησε από την Επιτροπή να προβεί σε επιστημονική και οικονομική αξιολόγηση της ισορροπίας μεταξύ μειώσεων και απορροφήσεων. Πρόσφατη μοντελοποίηση από την ESABCC και το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) 13 υποδηλώνει σημαντική αβεβαιότητα όσον αφορά την προβλεπόμενη ικανότητα των χερσαίων καταβοθρών μετά το 2030, λόγω της αυξανόμενης ευπάθειας στην κλιματική αλλαγή. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συνιστά ένα προληπτικό κριτήριο για το μερίδιο των απορροφήσεων άνθρακα χερσαίας προέλευσης στον στόχο για το 2040, που, για παράδειγμα δεν θα υπερβαίνει το 5 % της συνολικής προσπάθειας. Έτσι, θα διασφαλιζόταν ότι δίνεται προτεραιότητα στις άμεσες μειώσεις των εκπομπών, ενώ, παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη διατήρησης και διαχείρισης των καταβοθρών διοξειδίου του άνθρακα.

2.29Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι γεωργοί και οι ιδιοκτήτες δασικών εκτάσεων καλούνται να διαδραματίσουν μοναδικό ρόλο ως θεματοφύλακες των χερσαίων καταβοθρών διοξειδίου του άνθρακα, καθώς μπορούν τόσο να αυξήσουν την απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα όσο και να παράσχουν βιομάζα για την υποκατάσταση ορυκτών υλικών. Το πλαίσιο για τις απορροφήσεις άνθρακα και την ανθρακοδεσμευτική γεωργία (CRCF) θα πρέπει να εφαρμοστεί επειγόντως για την παροχή κινήτρων για αυτές τις πρακτικές. Οι λύσεις που βασίζονται στη φύση, από την αγροδασοκομία έως τους υγροτόπους και τους αστικούς χώρους πρασίνου, μπορούν επίσης να αποφέρουν παράλληλα οφέλη όσον αφορά τόσο την προσαρμογή όσο και τη βιοποικιλότητα.

2.30Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η επισιτιστική ασφάλεια πρέπει να παραμείνει στο επίκεντρο της πολιτικής για το κλίμα και της γεωργικής πολιτικής, ιδίως καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θέτουν σε κίνδυνο την παραγωγή τροφίμων ανά την υφήλιο. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την έκκληση που διατυπώθηκε στη γνωμοδότηση NAT/931, να τεθεί ένας ενδεικτικός στόχος μείωσης των εκπομπών για τον αγροδιατροφικό τομέα, σε στενό διάλογο με τους γεωργούς και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

2.31Η ΕΟΚΕ στηρίζει τη συμπερίληψη ισχυρών βιομηχανικών απορροφήσεων άνθρακα στο ΣΕΔΕ, όπως προτείνει η Επιτροπή. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την εκτίμηση επιπτώσεων, οι υπολειμματικές εκπομπές παραμένουν στον τομέα του ΣΕΔΕ, ακόμη και στα πλέον φιλόδοξα σενάρια. Συνεπώς, η συμπερίληψη των μόνιμων απορροφήσεων, κυρίως με τη χρήση βιομάζας για την παραγωγή ενέργειας με τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (BECCS) και την τεχνολογία δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα απευθείας από την ατμόσφαιρα (DACCS), μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της ρευστότητας της παρακμάζουσας αγοράς, στην εξισορρόπηση των εκπομπών που είναι δύσκολο να μειωθούν, καθώς και στην παροχή κινήτρων για την κλιμάκωση της δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα.

Υποστηρικτικές πολιτικές για τον κλιματικό στόχο για το 2040

2.32Ένας απαιτητικός κλιματικός στόχος πρέπει να συνδυάζεται με ευνοϊκές πολιτικές για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, της δίκαιης μετάβασης και της οικονομικά αποδοτικής χρήσης όλων των τεχνολογιών μηδενικών και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση της Επιτροπής να συμπεριλάβει κατευθυντήριες γραμμές για τις επικείμενες νομοθετικές προτάσεις στην τροποποίηση του νομοθετήματος για το κλίμα. Συνολικά, αυτές αντικατοπτρίζουν τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να κατευθύνουν την προετοιμασία της αρχιτεκτονικής της πολιτικής για το κλίμα μετά το 2030, συμπεριλαμβανομένων διεξοδικών εκτιμήσεων επιπτώσεων, και να εστιάζουν στην εφαρμογή.

2.33Η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανανεωμένη εστίαση στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στο πλαίσιο της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία. Στη γνωμοδότηση NAT/931, η ΕΟΚΕ κάλεσε την Επιτροπή να επεκτείνει τον έλεγχο της ανταγωνιστικότητας σε άλλες μεγάλες οικονομίες, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών τους για το κλίμα, την ενέργεια και τη βιομηχανία, καθώς και των οικονομικών δεικτών τους. Υπό το πρίσμα των πρόσφατων εξελίξεων στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της διάλυσης των επιδοτήσεων για την καθαρή ενέργεια και τη βιομηχανία στο πλαίσιο του νόμου για τη μείωση του πληθωρισμού, η ΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει τον κύριο προορισμό για επενδύσεις στην ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών και την κατασκευή υλικών. Η Ευρώπη θα πρέπει επίσης να επιδιώξει τη συστηματική αύξηση των εξαγωγών του τομέα της καθαρής τεχνολογίας, οι οποίες έχουν αυξηθεί ταχύτερα από τις εξαγωγές των ΗΠΑ, αλλά υστερούν σε σχέση με την Κίνα, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση με θέμα «Υλοποίηση της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία» 14 . Θα μπορούσε να καταρτιστεί ένας πίνακας αποτελεσμάτων καθαρής βιομηχανίας για την παρακολούθηση της απασχόλησης, της καινοτομίας και της αύξησης των εξαγωγών στους τομείς των μηδενικών καθαρών εκπομπών.

2.34Η διατήρηση μιας δυναμικής ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης αποτελεί βασικό στοιχείο της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας και θεμέλιο για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών και υλικών. Σύμφωνα με ανάλυση των στοιχείων της Eurostat 15 , οι χώρες της ΕΕ έχασαν περισσότερες από 850 000 θέσεις εργασίας στη βιομηχανία από το 2019 έως το 2023. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για προστασία από τη διαρροή άνθρακα και για προώθηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μέσω πολυμερών συμφωνιών, εμπορικών διαπραγματεύσεων και των πολιτικών της ΕΕ.

2.35Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας, ασφάλειας και ετοιμότητας, παράλληλα με την προσπάθεια επίτευξης των κλιματικών στόχων. Σύμφωνα με το ίδρυμα Bruegel 16 , διαπιστώνονται διάφορες συνέργειες μεταξύ κλίματος και άμυνας, για παράδειγμα στους τομείς της καθαρής ενέργειας, της καινοτομίας, της δίκαιης μετάβασης και της ετοιμότητας. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εντοπίσει και να προωθήσει ενεργά πιθανούς τρόπους με τους οποίους η αναγκαία εστίαση στην άμυνα και την αμυντική βιομηχανία μπορεί επίσης να συμβάλει στην επίτευξη των κλιματικών στόχων. Επιπλέον, η αποφασιστική δράση για τον μετριασμό και την προσαρμογή αποτελεί επίσης ζωτικό στοιχείο της ευρωπαϊκής ασφάλειας και ετοιμότητας. Σύμφωνα με την εκτίμηση επιπτώσεων, οι προσπάθειες επίτευξης μείωσης των εκπομπών κατά 90 % θα μπορούσαν να μειώσουν την εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές ενέργειας από πάνω από 55 % σε 25 %, συμβάλλοντας στις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ενέργειας από τη Ρωσία.

3.ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Τροπολογία 1

αφορά τη σύσταση 1.4

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕΟΚΕ

από το 2036, η πιθανή περιορισμένη συνεισφορά διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ποιότητας στην επίτευξη του στόχου για το 2040, βάσει του άρθρου 6 της συμφωνίας του Παρισιού, συνεισφορά η οποία αντιστοιχεί στο 3 % των καθαρών εκπομπών της ΕΕ του 1990 και στηρίζει την ΕΕ και τρίτες χώρες ώστε να εξασφαλίσουν πορείες καθαρής μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου που να είναι συμβατές με τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού να διατηρηθεί η αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας αρκετά χαμηλότερα από 2 °C και να συνεχιστούν οι προσπάθειες προκειμένου να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα — η προέλευση, τα κριτήρια ποιότητας και οι άλλες προϋποθέσεις σχετικά με την απόκτηση και τη χρήση τέτοιων πιστωτικών μορίων ρυθμίζονται από το δίκαιο της Ένωσης·

από το 2036, και από το 2031 για πιστωτικά μόρια που προέρχονται από υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες που συμμετέχουν σε ενεργές διαπραγματεύσεις σύνδεσης, η πιθανή περιορισμένη συνεισφορά διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ποιότητας στην επίτευξη του στόχου για το 2040, βάσει του άρθρου 6 της συμφωνίας του Παρισιού, συνεισφορά η οποία αντιστοιχεί στο 3 % των καθαρών εκπομπών της ΕΕ του 1990 και στηρίζει την ΕΕ και τρίτες χώρες ώστε να εξασφαλίσουν πορείες καθαρής μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου που να είναι συμβατές με τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού να διατηρηθεί η αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας αρκετά χαμηλότερα από 2 °C και να συνεχιστούν οι προσπάθειες προκειμένου να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα — η προέλευση, τα κριτήρια ποιότητας και οι άλλες προϋποθέσεις σχετικά με την απόκτηση και τη χρήση τέτοιων πιστωτικών μορίων ρυθμίζονται από το δίκαιο της Ένωσης·

Αιτιολογία

Αναφέρεται στα κεφάλαια «Διεύρυνση της ΕΕ και ο κλιματικός στόχος για το 2040» και «Διεθνή πιστωτικά μόρια στο πλαίσιο του στόχου για το 2040 και της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα».

Τροπολογία 2

αφορά τη σύσταση 1.4

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕΟΚΕ

από το 2036, η πιθανή περιορισμένη συνεισφορά διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ποιότητας στην επίτευξη του στόχου για το 2040, βάσει του άρθρου 6 της συμφωνίας του Παρισιού, συνεισφορά η οποία αντιστοιχεί στο 3 % των καθαρών εκπομπών της ΕΕ του 1990 και στηρίζει την ΕΕ και τρίτες χώρες ώστε να εξασφαλίσουν πορείες καθαρής μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου που να είναι συμβατές με τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού να διατηρηθεί η αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας αρκετά χαμηλότερα από 2 °C και να συνεχιστούν οι προσπάθειες προκειμένου να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα — η προέλευση, τα κριτήρια ποιότητας και οι άλλες προϋποθέσεις σχετικά με την απόκτηση και τη χρήση τέτοιων πιστωτικών μορίων ρυθμίζονται από το δίκαιο της Ένωσης·

από το 2036, η πιθανή περιορισμένη συνεισφορά, εξαιρουμένης της χρήσης για σκοπούς συμμόρφωσης με το ΣΕΔΕ της ΕΕ, διεθνών πιστωτικών μορίων υψηλής ποιότητας στην επίτευξη του στόχου για το 2040, βάσει του άρθρου 6 της συμφωνίας του Παρισιού, συνεισφορά η οποία αντιστοιχεί στο 3 % των καθαρών εκπομπών της ΕΕ του 1990 και στηρίζει την ΕΕ και τρίτες χώρες ώστε να εξασφαλίσουν πορείες καθαρής μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου που να είναι συμβατές με τον στόχο της συμφωνίας του Παρισιού να διατηρηθεί η αύξηση της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας αρκετά χαμηλότερα από 2 °C και να συνεχιστούν οι προσπάθειες προκειμένου να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε 1,5 °C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα — η προέλευση, τα κριτήρια ποιότητας, η παρακολούθηση, η υποβολή εκθέσεων, η διαφάνεια και τα εργαλεία λογοδοσίας, καθώς και οι άλλες προϋποθέσεις σχετικά με την απόκτηση και τη χρήση τέτοιων πιστωτικών μορίων ρυθμίζονται από το δίκαιο της Ένωσης·

Αιτιολογία

Αναφέρεται στα κεφάλαια «Διεύρυνση της ΕΕ και ο κλιματικός στόχος για το 2040» και «Διεθνή πιστωτικά μόρια στο πλαίσιο του στόχου για το 2040 και της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα».

Τροπολογία 3

αφορά τη σύσταση 1.8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή	Τροπολογία της ΕΟΚΕ
ι) η δράση για το κλίμα ως κινητήρια δύναμη για επενδύσεις και καινοτομία·	ι) η δράση για το κλίμα ως κινητήρια δύναμη για επενδύσεις και καινοτομία, καθώς και για εξαγωγές καθαρών τεχνολογιών και λύσεων·

Αιτιολογία

Αναφέρεται στο κεφάλαιο «Υποστηρικτικές πολιτικές για τον κλιματικό στόχο για το 2040».

Τροπολογία 4

Συνδέεται με τη σύσταση 1.9

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή	Τροπολογία της ΕΟΚΕ
προσθήκη νέου σημείου x) στο άρθρο 1 παράγραφος 5	x) διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας·

Αιτιολογία

Αναφέρεται στο κεφάλαιο «Ρόλος των απορροφήσεων και δυνατότητες ευελιξίας».

Βρυξέλλες, 8 Σεπτεμβρίου 2025.

Ο πρόεδρος του τμήματος «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον»

Peter SCHMIDT

_____________

(1)      ΕΕ C, C/2024/4667 της 9.8.2024, ELI:  https://eur-lex.europa.eu/eli/C/2024/4667/oj?eliuri=eli%3AC%3A2024%3A4667%3Aoj&locale=el .

(2)      ΕΕ C, C/2024/4667 της 9.8.2024, ELI:  https://eur-lex.europa.eu/eli/C/2024/4667/oj?eliuri=eli%3AC%3A2024%3A4667%3Aoj&locale=el .

(3)    ESABCC 2025, Staying the course on climate action essential to EU security and competitiveness (Η διατήρηση της πορείας της δράσης για το κλίμα είναι ουσιαστική για την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ), https://climate-advisory-board.europa.eu/news/staying-the-course-on-climate-action-essential-to-eu-security-and-competitiveness .

(4)     https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/ip_25_1337 .

(5)     https://www.imo.org/en/MediaCentre/PressBriefings/pages/IMO-approves-netzero-regulations.aspx .

(6)    Carbon Brief 2024, Analysis: China’s emissions have now caused more global warming than EU (Ανάλυση: οι εκπομπές της Κίνας έχουν πλέον προκαλέσει μεγαλύτερη υπερθέρμανση του πλανήτη από ό,τι εκείνες της ΕΕ), https://www.carbonbrief.org/analysis-chinas-emissions-have-now-caused-more-global-warming-than-eu/ .

(7)      Carbon Brief 2025, https://www.carbonbrief.org/analysis-clean-energy-just-put-chinas-co2-emissions-into-reverse-for-first-time/ .

(8)    Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας 2023, World Energy Outlook 2023 (Παγκόσμιες ενεργειακές προοπτικές 2023), https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2023 .

(9)    Ινστιτούτο Ευρωπαϊκής Περιβαλλοντικής Πολιτικής (IEEP), τηλεοπτικό δίκτυο CGTN Europe 2025, Powering the Twin Engines: Navigating China-EU Climate Cooperation (Εκκίνηση των δίδυμων κινητήρων: διερεύνηση της συνεργασίας Κίνας-ΕΕ για το κλίμα), https://ieep.eu/wp-content/uploads/2025/06/Powering-the-Twin-Engines-Navigating-China-EU-Climate-Cooperation-2025.pdf .

(10)     https://unepccc.org/article-6-pipeline/ .

(11)     https://climate-advisory-board.europa.eu/news/staying-the-course-on-climate-action-essential-to-eu-security-and-competitiveness .

(12)    Perspectives Climate Group (Ομάδα «Προοπτικές για το κλίμα») 2025, Methodologies for policy crediting under the Paris Agreement Crediting Mechanism (Μεθοδολογίες για την πολιτική χορήγησης πιστωτικών μορίων στο πλαίσιο του μηχανισμού χορήγησης πιστωτικών μορίων της συμφωνίας του Παρισιού), https://perspectives.cc/publication/methodologies-for-policy-crediting-under-the-paris-agreement-crediting-mechanism/ .

(13)    ESABCC 2025 https://climate-advisory-board.europa.eu/reports-and-publications/2025-02-21-scaling-up-carbon-dioxide-removals-recommendations-for-navigating-opportunities-and-risks-in-the-eu.pdf/@@download/file , JRC 2025 https://joint-research-centre.ec.europa.eu/jrc-news-and-updates/european-forest-carbon-sink-declining-can-we-reverse-trend-2025-07-30_en .

(14)    Ευρωπαϊκή Επιτροπή 2025, COM(2025) 378 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52025DC0378 .

(15)    ΕΣΣΟ 2024: Η ΕΕ χάνει σχεδόν ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης σε μόλις 4 χρόνια https://www.etuc.org/en/pressrelease/eu-loses-almost-million-manufacturing-jobs-just-4-years .

(16)    Bruegel 2025, https://www.bruegel.org/analysis/defence-and-climate-seven-points-common-agenda .