EL

ECO/635

Βελτίωση των δεικτών αναφοράς και των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ

Τμήμα «Οικονομική και Νομισματική Ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή»

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1092/2010, (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, (ΕΕ) αριθ. 1094/2010, (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 και (ΕΕ) 2021/523 όσον αφορά ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης

[COM(2023) 593 final – 2023/0363 (COD)]

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τους δείκτες αναφοράς, τη χρήση στην Ένωση δεικτών αναφοράς που παρέχονται από διαχειριστή που βρίσκεται σε τρίτη χώρα και ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων

[COM(2023) 660 final – 2023/0379 (COD)]

Υπάλληλος διοίκησης

Sergio LORENCIO MATALLANA

Ημερομηνία του εγγράφου

6/2/2024

Εισηγητής: Krzysztof BALON

Ομάδα μελέτης

Βελτίωση των δεικτών αναφοράς και των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης

Πρόεδρος

Vasco DE MELLO (PT-I)

Εισηγητής

Krzysztof BALON (PL-III)

Μέλη

Jörg Freiherr FRANK VON FÜRSTENWERTH (DE-I)

João NABAIS (PT-III) (άρθρο 86 παράγραφος 2 του Εσωτερικού Κανονισμού – Séamus BOLAND)

Carlos SILVA (PT-II)

Ζωή ΤΖΩΤΖΕ-ΛΑΝΑΡΑ (EL-II)

Σύμβουλοι

Mariusz SUDOŁ, για τον εισηγητή

Lieve LOWET, για την Ομάδα I

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 20/11/2023

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 30/11/2023

Νομική βάση

Άρθρα 114, 173, 175 παράγραφος 3 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο όργανο

Τμήμα: «Οικονομική και Νομισματική Ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή»

Έγκριση από το τμήμα

2/2/2024

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
(υπέρ/κατά/αποχές)

43/0/0

Έγκριση από την Ολομέλεια

ΗΗ/MM/ΕΕΕΕ

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
(υπέρ/κατά/αποχές)

…/…/…



1.Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι δύο προτάσεις τροποποίησης προηγούμενων κανονισμών όσον αφορά τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης, καθώς και τη βελτίωση των δεικτών αναφοράς 1 , που δημοσιεύθηκαν από την Επιτροπή στις 17 Οκτωβρίου 2023, αντιμετωπίζουν ήδη πολλές από τις προκλήσεις και τα ζητήματα που συνδέονται με τους εν λόγω τομείς, όσον αφορά τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), τους φορείς της κοινωνικής οικονομίας και τους παρόχους υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Επιπλέον, με τις εν λόγω προτάσεις, η Επιτροπή συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που περιγράφει στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ: προοπτικές μετά το 2030» 2 .

1.2Όσον αφορά την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1092/2010, (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, (ΕΕ) αριθ. 1094/2010, (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 και (ΕΕ) 2021/523 3 όσον αφορά ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης, η ΕΟΚΕ:

1.2.1επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία που αποσκοπεί στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών· ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η θέσπιση ισχυρότερης νομικής βάσης για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των αρχών που εποπτεύουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι θετική και πληροί τις απαιτήσεις που απορρέουν από τις γενικές αρχές και τους κανόνες του δικαίου της ΕΕ·

1.2.2επισημαίνει ότι, προκειμένου να καταστεί εφικτή η αποτροπή της αλληλεπικάλυψης αιτημάτων υποβολής εκθέσεων όταν πολλές αρχές έχουν την εξουσία να συλλέγουν ορισμένα δεδομένα από χρηματοοικονομικά ιδρύματα ή άλλους συμμετέχοντες στην αγορά, θα πρέπει να τυποποιηθούν το πεδίο εφαρμογής και η μορφή των δεδομένων που αφορούν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών που εποπτεύουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα·

1.2.3τονίζει ότι ο εξορθολογισμός και η απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων αναμένεται να οδηγήσουν σε μείωση του διοικητικού κόστους, ιδίως δε του κόστους της επεξεργασίας δεδομένων και της υποβολής εκθέσεων·

1.2.4υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί η απλούστευση, θα πρέπει να καταστεί υποχρεωτική η τακτική επανεξέταση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων·

1.2.5εκτιμά ότι, όταν τα πρότυπα και το πεδίο εφαρμογής των δεδομένων είναι πανομοιότυπα ή παρόμοια, η παροχή δεδομένων σε μια αρμόδια αρχή (ή κοινή πλατφόρμα) θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διαβίβαση σε όλες τις άλλες αρμόδιες αρχές (έννοια της υπηρεσίας μίας στάσης)·

1.2.6επικροτεί την παράταση της περιόδου υποχρεωτικής υποβολής εκθέσεων από έξι μήνες σε ένα έτος.

1.3Όσον αφορά την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2016/1011 4 , η ΕΟΚΕ:

1.3.1επικροτεί μια πιο ισορροπημένη και αναλογική προσέγγιση για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της ακεραιότητας των ευρωπαϊκών αγορών, καθώς και για τη μείωση του κόστους και των κανονιστικών απαιτήσεων, ειδικότερα μέσω της μείωσης των απαιτήσεων για μη σημαντικούς δείκτες αναφοράς. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την αποσαφήνιση του ρόλου της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και των εθνικών αρχών στη διαδικασία που εφαρμόζεται στους σημαντικούς και κρίσιμους δείκτες αναφοράς·

1.3.2υπογραμμίζει τον ρόλο της ESMA ως συμβουλευτικού οργάνου για τις εθνικές αρχές στη διαδικασία χαρακτηρισμού ορισμένων δεικτών αναφοράς ως σημαντικών, στη διασφάλιση της διαφάνειας μέσω της συγκέντρωσης των αποφάσεων χαρακτηρισμού των εθνικών αρμόδιων αρχών, καθώς και στον χαρακτηρισμό των μη ενωσιακών σημαντικών δεικτών αναφοράς.

2.Ιστορικό

2.1Στις 17 Οκτωβρίου 2023 η Επιτροπή δημοσίευσε δύο προτάσεις κανονισμών για την τροποποίηση προηγούμενων κανονισμών όσον αφορά τη βελτίωση των δεικτών αναφοράς και των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης. Με τις προτάσεις αυτές, η Επιτροπή συμβάλλει στην εκπλήρωση των στόχων που περιγράφονται στην ανακοίνωσή της με τίτλο «Μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ: προοπτικές μετά το 2030» 5 , πιο συγκεκριμένα μέσω ρυθμιστικού συστήματος που διασφαλίζει ότι οι στόχοι της ανακοίνωσης επιτυγχάνονται με το ελάχιστο κόστος.

2.2Η πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση κάποιων κανονισμών όσον αφορά ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης 6 αποσκοπεί στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων σε δύο τομείς: στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, και ειδικότερα στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, η πρόταση θα διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών που εποπτεύουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα και την ενοποίηση της υποβολής εκθέσεων που πραγματοποιείται επί του παρόντος βάσει διαφόρων απαιτήσεων· στους τομείς πολιτικής της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης, της απασχόλησης, της καινοτομίας, της κοινωνικής ανθεκτικότητας, της συνοχής και των στρατηγικών επενδύσεων, η πρόταση αποσκοπεί στον εξορθολογισμό και την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος InvestEU.

2.3Η πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τους δείκτες αναφοράς, τη χρήση στην Ένωση δεικτών αναφοράς που παρέχονται από διαχειριστή που βρίσκεται σε τρίτη χώρα και ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων 7 αποσκοπεί, με τη σειρά της, στον εξορθολογισμό της αδειοδότησης και της εγγραφής σε μητρώο και στην ελάφρυνση του φόρτου για τις εταιρείες της ΕΕ, ιδίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (δηλαδή τους μικρότερους διαχειριστές δεικτών αναφοράς και τους χρήστες δεικτών αναφοράς).

3.Γενικές παρατηρήσεις

3.1Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) θεωρεί ότι στις προτάσεις εξετάζεται ήδη μεγάλος αριθμών των προκλήσεων και των ζητημάτων που συνδέονται με τους εν λόγω τομείς, όσον αφορά τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), τους φορείς της κοινωνικής οικονομίας και τους παρόχους υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Επιπλέον, τα θεμελιώδη δικαιώματα της προστασίας των δεδομένων, της ιδιωτικής ζωής και της ιδιοκτησίας (όσον αφορά τα δικαιώματα ιδιοκτησίας σε ορισμένα δεδομένα που είναι εμπιστευτικά από εμπορική άποψη ή προστατεύονται από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας) γίνονται σεβαστά. Αυτό ισχύει επίσης για τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά την επιχειρηματική ελευθερία (άρθρο 16). Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον σκοπό και το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου των προτάσεων της Επιτροπής, αλλά ταυτόχρονα παρουσιάζει τις ακόλουθες παρατηρήσεις και τροποποιήσεις.

3.2Όσον αφορά την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1092/2010, (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, (ΕΕ) αριθ. 1094/2010, (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 και (ΕΕ) 2021/523 όσον αφορά ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και της επενδυτικής στήριξης,

3.2.1η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία για τον εξορθολογισμό και την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εποπτικών αναφορών και λοιπών εκθέσεων προς τους επόπτες, με απώτερο σκοπό τη μείωση του φόρτου χωρίς να υπονομεύονται οι σχετικοί στόχοι πολιτικής. Ο σκοπός των τροποποιήσεων είναι σαφής και αιτιολογημένος.

3.2.2Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι προτεινόμενες αλλαγές συνάδουν με την αρχή της νομιμότητας, η οποία απορρέει από το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το οποίο απαιτείται, μεταξύ άλλων, οι δημόσιες αρχές να ενεργούν εντός των ορίων και βάσει του νόμου. Ως εκ τούτου, η θέσπιση ισχυρότερης νομικής βάσης για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των αρχών που εποπτεύουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι αναγκαία, θετική και πληροί τις απαιτήσεις που απορρέουν από τις γενικές αρχές και τους κανόνες του δικαίου της ΕΕ.

3.2.3Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η πρόταση αφορά τρία ξεχωριστά είδη υποβολής δεδομένων: i) τακτική υποβολή εποπτικών αναφορών, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής εκθέσεων σχετικά με τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα· ii) υποβολή ειδικών δεδομένων στις εποπτικές και άλλες αρμόδιες αρχές· και iii) βελτιωμένες πληροφορίες/δεδομένα που προκύπτουν από τα ανωτέρω. Όσον αφορά και τα τρία προαναφερθέντα είδη υποβολής δεδομένων, καθώς και τους εξής τρεις αποδέκτες: i) εποπτικές αρχές· ii) χρηματοοικονομικά ιδρύματα, ερευνητές και άλλες οντότητες για σκοπούς έρευνας και καινοτομίας· και iii) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η πρόταση παραπέμπει σε ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα.

3.2.4Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, στην πράξη, με τις τροποποιήσεις παρέχεται πιο ισχυρή νομική βάση για την ανταλλαγή πληροφοριών και την ενθάρρυνση της ανταλλαγής δεδομένων σε προαιρετική βάση. Η αρμόδια αρχή δεν στερείται του δικαιώματος να ζητεί πληροφορίες από τις αναφέρουσες οντότητες (όταν απαιτείται). Παρότι το αίτημα παροχής πληροφοριών από άλλη αρχή είναι προαιρετικό (προαιρετικό αίτημα), αναμένεται ότι το αίτημα αυτό θα επιφέρει υποχρέωση παροχής και ανταλλαγής πληροφοριών όταν αυτές ζητούνται από άλλη αρχή (υποχρεωτική κοινοποίηση).

3.2.4.1Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι οι προτεινόμενες αλλαγές επικεντρώνονται πολύ περισσότερο στη διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρχών που εποπτεύουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα και όχι στη μείωση των απαιτήσεων σχετικά με τη συλλογή δεδομένων από τα ενδιαφερόμενα μέρη των χρηματοπιστωτικών αγορών. Υπό αυτό το πρίσμα, και μολονότι η πρόταση δεν μειώνει άμεσα τις απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων, η ΕΟΚΕ πιστεύει και αναμένει ότι η μεγαλύτερη κοινοποίηση και η περαιτέρω χρήση δεδομένων είναι πιθανό να έχουν ως αποτέλεσμα μια τέτοια μείωση.

3.2.5Η ΕΟΚΕ εκτιμά ιδιαίτερα την αποτροπή της αλληλεπικάλυψης αιτημάτων υποβολής εκθέσεων όταν πολλές αρχές έχουν την εξουσία να συλλέγουν ορισμένα δεδομένα από χρηματοοικονομικά ιδρύματα ή άλλους συμμετέχοντες στην αγορά. Προκειμένου να καταστεί αυτό εφικτό, θα πρέπει να τυποποιηθούν το πεδίο εφαρμογής και η μορφή των δεδομένων που αφορούν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών που εποπτεύουν τον χρηματοπιστωτικό τομέα. 

3.2.5.1Η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι η ρύθμιση και η επιχειρησιακή εφαρμογή των προτύπων, με σκοπό την αποτροπή της αλληλεπικάλυψης αιτημάτων υποβολής εκθέσεων, την απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και τη μείωση του φόρτου, αποτελούν δύσκολο και σημαντικό εγχείρημα που απαιτεί σταδιακή προσέγγιση. Η ΕΟΚΕ επικροτεί αυτό το στάδιο προόδου ως τμήμα μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας, με δυνητικά πρόσθετα στάδια όσον αφορά την τυποποίηση των δεδομένων και την εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών.

3.2.6Ο εξορθολογισμός και η απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων αναμένεται να οδηγήσουν σε μείωση του διοικητικού κόστους, ιδίως δε του κόστους της επεξεργασίας δεδομένων και της υποβολής εκθέσεων. Ωστόσο, η εφαρμογή ενός συστήματος που παρέχει ακριβή, συνεκτικά και επίκαιρα δεδομένα στις εποπτικές αρχές σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο μπορεί να συνεπάγεται κάποιο κόστος εφαρμογής και/ή περαιτέρω κόστος τυποποίησης, ιδίως για τη χρήση κοινών μορφοτύπων υποβολής εκθέσεων και/ή μέσω ειδικών πλατφορμών που ενδέχεται να δημιουργηθούν για τους σκοπούς αυτούς.

3.2.6.1Η ΕΟΚΕ αντιλαμβάνεται ότι σε αυτό το στάδιο συνεργασίας μεταξύ των αρχών δεν προβλέπεται ενιαίο σύστημα υποβολής εκθέσεων, το οποίο θα πρέπει να διαχωρίζεται από την κοινοχρησία δεδομένων και θα απαιτούσε ενδεδειγμένη εκτίμηση επιπτώσεων όσον αφορά τη σκοπιμότητα και το κόστος. Σημειωτέον, ωστόσο, ότι για την καθιέρωση ―ή απλώς για την αναδιοργάνωση― της πρακτικής της κοινοχρησίας δεδομένων, ενδέχεται να διατεθούν ή να απαιτηθούν πρόσθετα κονδύλια, ιδίως κατά την έναρξη της συνεργασίας. Εντούτοις, αυτό δεν αναιρεί τη γενική άποψη της ΕΟΚΕ ότι η πρόταση θα πρέπει να συμβάλει μακροπρόθεσμα στην εξοικονόμηση πόρων.

3.2.7Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, προκειμένου να επιτευχθεί ένα παρατεταμένο αποτέλεσμα απλούστευσης στην πράξη, θα πρέπει να τονιστεί η σημασία της δημιουργίας κοινής εποπτικής νοοτροπίας για την τακτική επανεξέταση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και την κατάργηση εκείνων που έχουν καταστεί περιττές ή παρωχημένες, για παράδειγμα λόγω της ενισχυμένης ανταλλαγής πληροφοριών, καθώς και να προαχθεί η συνεργασία.

3.2.8Προς όφελος τόσο της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών της αγοράς όσο και της οικονομικής αποδοτικότητας, όταν εξετάζονται αυτοματοποιημένες μορφές ή πλατφόρμες ανταλλαγής και όταν τα πρότυπα και το πεδίο εφαρμογής των δεδομένων είναι πανομοιότυπα ή παρόμοια, η παροχή δεδομένων σε μια αρμόδια αρχή (ή κοινή πλατφόρμα) θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διαβίβαση σε όλες τις άλλες αρμόδιες αρχές (έννοια της υπηρεσίας μίας στάσης). Η ΕΟΚΕ γνωρίζει ότι αυτό το στάδιο προόδου επικεντρώνεται στη βελτίωση της ανταλλαγής δεδομένων και στην επαναχρησιμοποίηση των υποβαλλόμενων δεδομένων ως ένα από τα δομικά στοιχεία μιας ευρύτερης στρατηγικής. Η ΕΟΚΕ προκρίνει την εξέταση της πρωτοβουλίας σε μεταγενέστερα στάδια με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση των δυνατοτήτων συνεργασίας και τη διευκόλυνση των εποπτευόμενων οντοτήτων.

3.2.9Εκτός από τα ανωτέρω, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι τροποποιήσεις δεν επιβάλλουν την κοινοχρησία δεδομένων μεταξύ των αρχών και ότι η κοινοχρησία των δεδομένων θα εξακολουθήσει να υπόκειται σε προαιρετικό αίτημα. Αυτό σημαίνει ότι η διευκόλυνση βασίζεται στη συνεργασία μεταξύ των αρχών και εξακολουθεί να είναι οικειοθελής και όχι επιβεβλημένη.

3.2.10Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει επίσης ότι η ελαχιστοποίηση του κόστους υποβολής εκθέσεων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ποιότητα των δεδομένων, την ασφάλεια ή την ακεραιότητα της διαβίβασής τους. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα και άλλες οντότητες που δραστηριοποιούνται στις χρηματοπιστωτικές αγορές υποχρεούνται να αναφέρουν ευρύ φάσμα πληροφοριών, ώστε να παρέχουν τη δυνατότητα στις ενωσιακές και εθνικές αρχές που εποπτεύουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα να παρακολουθούν τους κινδύνους και να διασφαλίζουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι τροποποιήσεις καθιστούν δυνατή τη λήψη πληροφοριών από άλλη αρχή, με συνακόλουθη ελάφρυνση του φόρτου για τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα και εξοικονόμηση χρόνου και χρημάτων.

3.3Όσον αφορά την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1011 όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τους δείκτες αναφοράς, τη χρήση στην Ένωση δεικτών αναφοράς που παρέχονται από διαχειριστή που βρίσκεται σε τρίτη χώρα και ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων,

3.3.1η ΕΟΚΕ επικροτεί μια πιο ισορροπημένη και αναλογική προσέγγιση για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και της ακεραιότητας των ευρωπαϊκών αγορών, καθώς και για τη μείωση του κόστους και των κανονιστικών απαιτήσεων, ειδικότερα μέσω της μείωσης των απαιτήσεων για μη σημαντικούς δείκτες αναφοράς.

3.3.2Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι προτεινόμενες αλλαγές αυξάνουν το επίπεδο ασφάλειας δικαίου που απαιτείται για το έργο των διαχειριστών δεικτών αναφοράς. Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη συμμετοχή των αρχών παντός επιπέδου στη ρυθμιστική διαδικασία που εφαρμόζεται για τους δείκτες αναφοράς, καθώς και την αποσαφήνιση του ρόλου της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και των εθνικών αρχών στη διαδικασία που εφαρμόζεται για τους σημαντικούς δείκτες αναφοράς και τους δείκτες αναφοράς κρίσιμης σημασίας.

3.3.3Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θα έχουν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση της πρόσβασης των χρηστών της ΕΕ σε περισσότερους δείκτες αναφοράς, με συνακόλουθο θετικό αντίκτυπο στον ανταγωνισμό στην ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά.

3.3.4Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι προτεινόμενες αλλαγές καλύπτουν δύο ανεξάρτητες διαδικασίες σχετικά με τους σημαντικούς δείκτες αναφοράς. Η πρώτη συνδέεται με το προβλεπόμενο από τον νόμο κατώτατο όριο των 50 δισ. ευρώ για τη σωρευτική αξία των περιουσιακών στοιχείων, το οποίο εφαρμόζεται βάσει της νομοθεσίας σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, ακόμη και αν το κατώτατο όριο θα πρέπει να υπολογίζεται μόνο με βάση τη χρήση ενός δείκτη αναφοράς εντός της ΕΕ. Η δεύτερη συνδέεται με την τοπική αξιολόγηση που έγκειται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών να θεωρούν ορισμένους δείκτες σημαντικούς, ακόμη και αν ο σχετικός δείκτης αναφοράς χρησιμοποιείται κυρίως σε ένα κράτος μέλος ή εάν δεν πληρούνται τα συμφωνηθέντα κατώτατα όρια για τον χαρακτηρισμό του ως σημαντικού για την ΕΕ.

3.3.5Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι δύο διαδικασίες που περιγράφονται ανωτέρω μπορούν να εξασφαλίσουν κατάλληλο επίπεδο εναρμόνισης, αφήνοντας ορισμένα περιθώρια διακριτικής ευχέρειας και ευελιξίας στα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο χαρακτηρισμός από την αρμόδια αρχή βάσει των ποιοτικών προϋποθέσεων που ορίζονται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 στοιχείο β), θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση από τον κανόνα της αξίας των περιουσιακών στοιχείων ύψους 50 δισ. ευρώ και, εάν είναι αναγκαία η χρήση του από οποιοδήποτε κράτος μέλος, τότε θα πρέπει να αιτιολογείται δεόντως.

3.3.6Η ελάφρυνση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για τους δείκτες αναφοράς, και πιο συγκεκριμένα η κατάργηση των απαιτήσεων που περιγράφονται στους τίτλους II, III, IV και VI για τους μη σημαντικούς δείκτες αναφοράς, θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση χρόνου και κόστους. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ συνιστά ανεπιφύλακτα να ελεγχθεί κατά πόσον είναι εφικτή οποιαδήποτε πρωτοβουλία για την ελαχιστοποίηση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων ή για την εξοικονόμηση κόστους όσον αφορά τους δείκτες αναφοράς κρίσιμης σημασίας ή τους σημαντικούς δείκτες αναφοράς.

3.3.7Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τον ρόλο της ESMA ως συμβουλευτικού οργάνου για τις εθνικές αρχές στη διαδικασία χαρακτηρισμού ορισμένων δεικτών αναφοράς ως σημαντικών, στη διασφάλιση της διαφάνειας μέσω της συγκέντρωσης των αποφάσεων χαρακτηρισμού των εθνικών αρμόδιων αρχών, καθώς και στον χαρακτηρισμό των μη ενωσιακών σημαντικών δεικτών αναφοράς.

4.Ειδικές παρατηρήσεις

4.1Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1092/2010

4.1.1Όσον αφορά τις προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 8 παράγραφος 3, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, προκειμένου να απλουστευθεί η ανταλλαγή δεδομένων και να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις σχετικά με την πληρότητα, την ποιότητα και την προστασία των δεδομένων, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι νεοεισαχθέντες μηχανισμοί κοινοχρησίας δεδομένων δεν αντίκεινται στις υποχρεώσεις τήρησης του επαγγελματικού απορρήτου (π.χ. με την προσθήκη ειδικής παραπομπής στις αντίστοιχες ενότητες του κανονισμού).

4.1.2Όσον αφορά τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του άρθρου 15 παράγραφος 11, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, προκειμένου να προωθηθεί η αυτοματοποιημένη ανταλλαγή πληροφοριών, οι αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 8 οφείλουν (όχι μόνο «μπορούν») να συνάπτουν μνημόνια συνεννόησης για τον καθορισμό των λεπτομερειών της ανταλλαγής πληροφοριών. Προκειμένου να επιταχυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και να προωθηθεί η εξάλειψη των εμποδίων, θα πρέπει να θεσπιστεί υποχρέωση εκπόνησης μνημονίων στον τομέα της τυποποίησης. Η ΕΟΚΕ συνεκτιμά ότι επιδίωξη της πρότασης ήταν η αποφυγή περιττού φόρτου και η μη επιβολή υποχρέωσης, δεδομένου ότι ενδέχεται να υφίστανται ήδη ορισμένες ρυθμίσεις και/ή να μην απαιτούνται πρόσθετες ρυθμίσεις, ιδίως όταν εξετάζεται η δυνατότητα προαιρετικού αιτήματος παροχής πληροφοριών.

4.1.3Όσον αφορά τις προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 15 παράγραφος 13 8 , η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι δεν είναι αναγκαίο να απαιτείται «αιτιολογημένο αίτημα και κατά περίπτωση», ιδίως όσον αφορά την Επιτροπή. Λαμβανομένων υπόψη των καθηκόντων, των στόχων και των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής και του σκοπού των τροποποιήσεων —παροχή στην Επιτροπή ακριβών και ολοκληρωμένων πληροφοριών για την ανάπτυξη πολιτικών, αξιολόγηση της ισχύουσας νομοθεσίας και εκτίμηση του αντικτύπου πιθανών νομοθετικών και μη νομοθετικών πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της παροχής τεκμηριωμένης βάσης για τη διαμόρφωση και την αξιολόγηση των πολιτικών της Ένωσης— δεν θα πρέπει να απαιτείται ειδική αιτιολόγηση. 

4.1.3.1Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι, με τη διατήρηση των εν λόγω απαιτήσεων, η Επιτροπή θα αποτρέψει το να επικρατήσει η εντύπωση ότι τα δεδομένα διαβιβάζονται αδιακρίτως, ενώ θα αποδείξει ότι η πρόταση δεν επηρεάζει τις αλλαγές όσον αφορά τις αρμοδιότητες των διαφόρων θεσμικών φορέων και αρχών. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η συλλογή των δεδομένων τόσο σε μεμονωμένες περιπτώσεις όσο και για συγκεκριμένους και αιτιολογημένους λόγους θα βελτιώσει τη νόμιμη βάση της κοινοχρησίας και θα αποδείξει ότι η γνωστοποίηση δεν αντιβαίνει στο νομικό σύστημα.

4.2Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010, του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1094/2010 και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1095/2010

4.2.1Στις προτεινόμενες αλλαγές στο άρθρο 29 παράγραφος 1 στοιχείο δ), η απαίτηση ελαχιστοποίησης του κόστους θα πρέπει να μην διαχωρίζεται από τους άλλους στόχους της συλλογής και της κοινοχρησίας δεδομένων και να συμπληρώνεται από σχετικό στόχο με την προσθήκη της φράσης «με παράλληλη διατήρηση της χρηστικότητας και της ποιότητας των δεδομένων».

4.3Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2021/523

4.3.1Η ΕΟΚΕ επικροτεί την παράταση της περιόδου υποχρεωτικής υποβολής εκθέσεων από έξι μήνες σε ένα έτος. Η αλλαγή αυτή αντικατοπτρίζει τις πρακτικές ανάγκες και τους λόγους υποβολής εκθέσεων, ενώ ταυτόχρονα ελαχιστοποιεί τις προσπάθειες που απαιτούνται για την προετοιμασία του περιεχομένου και τη συχνότητα διαβίβασης των δεδομένων. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την αυστηρότερη προθεσμία υποβολής των ετήσιων εκθέσεων βάσει των συμφωνιών εγγύησης που υπογράφονται με τους εταίρους υλοποίησης.

Βρυξέλλες, 2 Φεβρουαρίου 2024

Ιωάννης ΒΑΡΔΑΚΑΣΤΑΝΗΣ

πρόεδρος του τμήματος «Οικονομική και Νομισματική Ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή»

_____________

(1)     COM(2023) 593 final · COM(2023) 660 final .
(2)     COM(2023) 168 final .
(3)     COM(2023) 593 final .
(4)     COM(2023) 660 final .
(5)     COM(2023) 168 final .
(6)     COM(2023) 593 final .
(7)     COM(2023) 660 final .
(8)    «Με την επιφύλαξη άλλων υποχρεώσεων που προβλέπονται στο ενωσιακό δίκαιο για την κοινοχρησία πληροφοριών, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ), κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος και κατά περίπτωση, κοινοποιεί στην Επιτροπή ή σε μία από τις αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 8 πληροφορίες που του έχουν αναφέρει άλλες αρχές σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους βάσει του ενωσιακού δικαίου. Το ΕΣΣΚ διαβιβάζει τις πληροφορίες αυτές σε μορφή που δεν επιτρέπει την ταυτοποίηση μεμονωμένων οντοτήτων και δεν περιέχει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα».