INT/1028
Στρατηγική για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
Τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση»
1)Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών
30 χρόνια ενιαίας αγοράς
[COM(2023) 162 final]
2)Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών
Μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ: προοπτικές μετά το 2030
[COM(2023) 168 final]
|
Επικοινωνία
|
int@eesc.europa.eu
|
|
Υπάλληλος διοίκησης
|
Silvia STAFFA
|
|
Ημερομηνία του εγγράφου
|
02/02/2024
|
Εισηγήτρια: Emilie PROUZET
Συνεισηγητής: Stefano PALMIERI
|
Αιτήσεις γνωμοδότησης
|
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 02/05/2023
|
|
Νομική βάση
|
Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
|
|
|
|
|
Αρμόδιο όργανο
|
Τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση»
|
|
Έγκριση από το τμήμα
|
29/01/2024
|
|
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
(υπέρ/κατά/αποχές)
|
73/0/0
|
|
Έγκριση από την Ολομέλεια
|
ΗΗ/ΜΜ/ΕΕΕΕ
|
|
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.
|
...
|
|
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
(υπέρ/κατά/αποχές)
|
.../.../...
|
1.Συμπεράσματα και συστάσεις
1.1Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, η οποία δημοσιεύτηκε στις 16 Μαρτίου 2023. Σε αυτή την ανακοίνωση, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ επί του παρόντος υστερεί, ιδίως όσον αφορά την παραγωγικότητα και ορισμένες οριζόντιες τεχνολογίες. Όσον αφορά την αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων μετά το 2030, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ανταγωνιστικότητα καθορίζεται από πληθώρα φορέων και παραγόντων που διαμορφώνουν σύνθετα οικοσυστήματα και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου οράματος. Αυτοί οι παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα του οικοσυστήματος έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και περιλαμβάνουν εδαφικά συστήματα, επιχειρήσεις με πολλές και διαφορετικές μορφές, εργαζομένους, κοινωνικούς εταίρους και δημόσιες διοικήσεις.
1.2Η ΕΕ πρέπει να εγκρίνει ένα θεματολόγιο ανταγωνιστικότητας το οποίο, σύμφωνα με τις αρχές της ενιαίας αγοράς και της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, είναι μακρόπνοο, σαφώς καθορισμένο και συντονισμένο, και προωθεί την ευημερία των επιχειρήσεων, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας, τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου για τους πολίτες της ΕΕ και τη συμμετοχικότητα, βελτιώνοντας παράλληλα την ικανότητα του συστήματος της ΕΕ να καινοτομεί, να επενδύει, να συναλλάσσεται και να ανταγωνίζεται στην παγκόσμια αγορά προς το κοινό όφελος καθώς και να διευκολύνει τη μετάβασή μας στην κλιματική ουδετερότητα.
1.3Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η ενιαία αγορά πρέπει να συνεχίσει να διαδραματίζει τον ρόλο της και να λειτουργεί ομαλά τόσο υπό κανονικές συνθήκες όσο και σε περιόδους κρίσης. Προκειμένου να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, πρέπει να εντοπίζονται και να εξαλείφονται συστηματικά οι φραγμοί της αγοράς και να αποτρέπεται η εμφάνιση νέων. Η ΕΟΚΕ προτρέπει ιδίως τα κράτη μέλη να δεσμευτούν σθεναρά για την ορθή εφαρμογή και επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ. Όλα αυτά πρέπει να συνοδεύονται από κατάλληλα εργαλεία ελέγχου και προστασίας όσον αφορά την ποιότητα της εργασίας, τους ίσους όρους ανταγωνισμού για όλες τις επιχειρήσεις, τα δικαιώματα των πολιτών και την προστασία των καταναλωτών. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η ανοικτή στρατηγική αυτονομία της ΕΕ πρέπει να αναπτυχθεί ως βασικό χαρακτηριστικό του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, του οποίου η μοναδικότητα και τα πλεονεκτήματα βασίζονται στον συνδυασμό της οικονομικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί μια «άκρως ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς, με στόχο την πλήρη απασχόληση και την κοινωνική πρόοδο, και το υψηλό επίπεδο προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος», όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
1.4Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εφαρμογή ενός ευνοϊκού για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ που θα εγγυάται την οικονομική βιωσιμότητα και θα επιτρέπει τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα να συμμετέχουν στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και να επιδιώκουν καλύτερες πολιτικές, σύμφωνα και με τους στόχους του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων.
1.5Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, για την αναζωογόνηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, είναι απαραίτητο να ενεργοποιηθεί μια ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική η οποία, μέσω της προώθησης ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού βιομηχανικού συστήματος, θα έχει ως βασικούς της παράγοντες την επιχείρηση και τους εργαζομένους της.
1.6Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι ένα υψηλό επίπεδο δημόσιων υπηρεσιών και υποδομών σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές και περιφέρειες, ιδίως σε εκείνες που υστερούν σε σχέση με τον μέσο όρο, είναι επίσης απαραίτητο για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Για την ΕΟΚΕ, η κατάλληλη παροχή υλικών και κοινωνικών υποδομών έχει στρατηγική αξία για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας του οικοσυστήματος της ΕΕ. Αυτή η στρατηγική δράση απαιτεί: i) μια πολιτική συνοχής που θα προωθεί την οικονομική σύγκλιση και την ανθεκτικότητα· ii) επενδύσεις σε ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και σε ανθεκτικά στο χρόνο δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και δεδομένων, με ιδιαίτερη έμφαση στην παροχή υποδομών ζωτικής σημασίας, καθώς και σε διασυνοριακά και διακρατικά έργα· και iii) επενδύσεις στην εκπαίδευση και στη διά βίου μάθηση, για ένα εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που θα είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις του αύριο, και σε ένα ποιοτικό σύστημα υγείας, στη μακροχρόνια περίθαλψη και στην κοινωνική φροντίδα, καθώς και σε οικονομικά προσιτή στέγαση.
1.7Η ΕΟΚΕ εκτιμά τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή για τον προσδιορισμό 17 βασικών δεικτών επιδόσεων (ΒΔΕ) όσον αφορά τις εννέα διαστάσεις της ανταγωνιστικότητας. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι: i) για ορισμένες διαστάσεις της ανταγωνιστικότητας έχουν παραλειφθεί ορισμένοι βασικοί δείκτες· και ii) η ευρωπαϊκή διάσταση των ΒΔΕ δεν λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες εδαφικές διαφοροποιήσεις.
2.Ιστορικό
2.1Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της επιρροής της στον κόσμο, αλλά χάνει την ανταγωνιστικότητα που απαιτείται για την επίτευξη αυτού του στόχου. Το μερίδιο της ΕΕ στην παγκόσμια οικονομία προβλέπεται να μειωθεί σταθερά από σχεδόν 15 % σε μόλις 9 % έως το 2050
. Ως εκ τούτου, είναι επιτακτική ανάγκη να βελτιωθούν η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει να εγκρίνει ένα θεματολόγιο ανταγωνιστικότητας το οποίο, σύμφωνα με τις αρχές της ενιαίας αγοράς και της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, θα είναι μακρόπνοο, σαφώς καθορισμένο και συντονισμένο, και θα προωθεί την ευημερία των επιχειρήσεων και των εργαζομένων, βελτιώνοντας την ικανότητά τους να καινοτομούν, να επενδύουν, να συναλλάσσονται και να ανταγωνίζονται στην παγκόσμια αγορά για το κοινό όφελος καθώς και να διευκολύνουν τη μετάβασή μας στην κλιματική ουδετερότητα. Αυτό είναι απαραίτητο όχι μόνο για τη διασφάλιση της ευημερίας, της καινοτομίας, των επενδύσεων, του εμπορίου και της ανάπτυξης στο μέλλον, αλλά και για τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
2.2Η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, η οποία δημοσιεύτηκε στις 16 Μαρτίου 2023. Σε αυτή την ανακοίνωση, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ανταγωνιστικότητα της ΕΕ επί του παρόντος υστερεί, ιδίως όσον αφορά την παραγωγικότητα και ορισμένες οριζόντιες τεχνολογίες. Ως εκ τούτου, σκοπός της ανακοίνωσής της είναι να παρουσιάσει στόχους για την ανταγωνιστικότητα που είναι ικανοί να επιτύχουν τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ, αντιμετωπίζοντας τις μελλοντικές προκλήσεις μετά το 2030. Από την άποψη αυτή, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα στην ανάπτυξη και την καινοτομία, είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες για βιώσιμη ανάπτυξη, έχοντας κατά νου ότι, στο σημερινό παγκόσμιο πλαίσιο, η ανταγωνιστικότητα καθορίζεται από πληθώρα φορέων και παραγόντων που διαμορφώνουν σύνθετα οικοσυστήματα και οι οποίοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε ένα ολοκληρωμένο όραμα. Οι παράγοντες αυτοί που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα του οικοσυστήματος έχουν τα δικά τους ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και περιλαμβάνουν εδαφικά συστήματα, επιχειρήσεις με πολλές και διαφορετικές μορφές, εργαζομένους, κοινωνικούς εταίρους και δημόσιες διοικήσεις.
3.Γενικές παρατηρήσεις
3.1Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι η ενιαία αγορά αποτελεί «ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ΕΕ» και το θεμέλιο της ειρήνης, της ευημερίας και της γεωπολιτικής επιρροής στον κόσμο.
3.2Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, τρεις δεκαετίες μετά την εγκαθίδρυσή της, η ενιαία αγορά παραμένει κατακερματισμένη και η ολοκλήρωσή της έχει μείνει στάσιμη. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το ενδοενωσιακό εμπόριο αγαθών εντός της ΕΕ έχει αυξηθεί μόνο κατά 3,5 % από το 2006 σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της ΕΕ· το ενδοενωσιακό εμπόριο υπηρεσιών αντιπροσωπεύει μόλις το 6 % του ΑΕΠ της ΕΕ
. Η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών, προσώπων, κεφαλαίων και δεδομένων εξακολουθεί να μην αποτελεί πραγματικότητα σε πολλούς τομείς. Για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ, είναι δύσκολο ή αδύνατο να επεκταθούν και να αναπτυχθούν σε διασυνοριακό επίπεδο λόγω πληθώρας φραγμών. Ως αποτέλεσμα, η ΕΕ στερείται της ευκαιρίας να αποκομίσει τεράστια δυνητικά οικονομικά οφέλη ύψους έως και 713 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2029 μόνο από αγαθά και υπηρεσίες
. Ωστόσο, οι πρόσφατοι κλυδωνισμοί, συμπεριλαμβανομένων της πανδημίας και του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, κατέδειξαν όχι μόνο πόσο ευάλωτη μπορεί να είναι η ενιαία αγορά σε κρίσεις, αλλά και τον βαθμό στον οποίο η οικονομία της ΕΕ βασίζεται σε μια πλήρως λειτουργική ενιαία αγορά. Επιπλέον, μια υγιής ενιαία αγορά μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την αντίδραση της ΕΕ σε μελλοντικές κρίσεις.
3.3Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις, ιδίως οι ΜΜΕ, αντιμετωπίζουν μεγάλο και αυξανόμενο αριθμό κανονιστικών δαπανών και επιβαρύνσεων που απορρέουν από την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία. Απαιτούνται επείγοντα μέτρα, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, για την καλύτερη διαχείριση της ροής των κανονιστικών δαπανών και επιβαρύνσεων, την αντιστάθμιση της περιττής γραφειοκρατίας και την ενεργό στήριξη των επιχειρήσεων στον μετασχηματισμό και στη συμμόρφωση με τις σωρευτικές επιπτώσεις των πολλαπλών νέων κανονισμών. Η μετάβαση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και οι επιχειρήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο εν προκειμένω.
3.4Η ΕΟΚΕ επικροτεί τα μέτρα που προτείνει η Επιτροπή για την προώθηση της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών. Η ΕΟΚΕ εκφράζει επίσης την ικανοποίησή της για τα τελευταία συμπεράσματα του Συμβουλίου σύμφωνα με τα οποία ζητείται «[η] εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, [η] διατήρηση της ακεραιότητας, των τεσσάρων ελευθεριών και του ανοικτού χαρακτήρα της, [η] εξασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού και [η] δημιουργία κανονιστικού πλαισίου που ευνοεί την ανάπτυξη και μειώνει τον διοικητικό φόρτο, με παράλληλη ενίσχυση της βιομηχανικής πολιτικής και μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων, ιδίως στους πλέον ευαίσθητους τομείς»
. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, στην πράξη, τα κράτη μέλη συχνά δεν διαθέτουν την πολιτική βούληση για την υλοποίηση και την τήρηση αυτής της δέσμευσης. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η ανακοίνωση στερείται ενός ολιστικού πολιτικού οράματος που να καλύπτει τις διάφορες γενικές διευθύνσεις με σκοπό την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς σε όλους τους τομείς. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ ζητεί μετ’ επιτάσεως η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς να καταστεί και πάλι κεντρικό σχέδιο για το μέλλον της ΕΕ και να της δοθεί η ύψιστη πολιτική προτεραιότητα σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
3.5Όσον αφορά τον έλεγχο της ανταγωνιστικότητας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την εισαγωγή του, προκειμένου να στηριχθούν η δημιουργία επιχειρήσεων και η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, και παραπέμπει στις πρόσφατες συστάσεις της
. Ζητεί την πλήρη και ταχεία εφαρμογή του ελέγχου. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να γνωστοποιήσει με σαφήνεια και ταχύτητα τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί ο έλεγχος στην πράξη. Θα πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή και βαρύτητα στην ανταγωνιστικότητα ήδη κατά τη διαμόρφωση όλων των νέων πρωτοβουλιών.
3.6Η ενίσχυση του ρόλου των κοινωνικών εταίρων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων αποτελούν σημαντικά στοιχεία για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
3.7Με βάση τα πλέον επικαιροποιημένα στοιχεία, στην ΕΕ υπάρχουν 2 950 περιφερειακοί βιομηχανικοί συνεργατικοί σχηματισμοί που αντιπροσωπεύουν περίπου ένα τέταρτο της ευρωπαϊκής απασχόλησης (61,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, δηλαδή το 23,4 % της συνολικής ευρωπαϊκής απασχόλησης). Δεδομένου ότι αποτελούν τόσο βασικό παράγοντα της πραγματικής οικονομίας, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση σε αυτούς τους συνεργατικούς σχηματισμούς και τους εργαζομένους τους σε κάθε μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ΕΕ.
4.Αποτελεσματική ενιαία αγορά και κανονιστικό πλαίσιο
4.1Όπως και η Επιτροπή, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον ρόλο της ενιαίας αγοράς ως κύριου πυλώνα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος της Ένωσης και συμφωνεί ότι η λειτουργία της πρέπει να διασφαλίζεται τόσο υπό κανονικές συνθήκες όσο και σε περιόδους κρίσης. Προκειμένου να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, πρέπει να εντοπίζονται και να εξαλείφονται συστηματικά οι φραγμοί της αγοράς και να αποτρέπεται η εμφάνιση νέων. Όλα αυτά πρέπει να συνοδεύονται από κατάλληλα εργαλεία ελέγχου και προστασίας όσον αφορά την ποιότητα των θέσεων εργασίας, τους ίσους όρους ανταγωνισμού για όλες τις επιχειρήσεις —συμπεριλαμβανομένης της αποφυγής αδικαιολόγητου κανονιστικού υπερθεματισμού—, τα δικαιώματα των πολιτών και την προστασία των καταναλωτών.
4.2Η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη δέσμη μέτρων της Επιτροπής για τη διακυβέρνηση της ενιαίας αγοράς του Μαρτίου 2020, στην οποία καθορίζονται με σαφήνεια όλα τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να ληφθούν για τη βελτίωση της εφαρμογής και της επιβολής του δικαίου της ΕΕ και την άρση των υφιστάμενων φραγμών στην ενιαία αγορά. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι δεν έχει σημειωθεί αρκετή πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή των εξαγγελθέντων μέτρων και ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει ενημέρωση σχετικά με τη μέχρι στιγμής πρόοδο, τις εν εξελίξει εργασίες και τα επόμενα βήματα.
4.3Η ΕΟΚΕ παραπέμπει στις συστάσεις που έχει διατυπώσει σε παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της όσον αφορά την επικουρικότητα και την αναλογικότητα
. Επαναλαμβάνει ότι η Ένωση θα πρέπει να ενεργεί μόνο όταν αυτές οι αρχές τηρούνται πλήρως και όταν η κοινή δράση δημιουργεί αξία για όλους.
4.4Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς αποτελεί ευθύνη όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και όλων των κρατών μελών. Καλεί συγκεκριμένα τα κράτη μέλη να προσδώσουν ευρωπαϊκή διάσταση στις εθνικές αγορές τους με πιο φιλόδοξο τρόπο και σύμφωνα με τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και του πίνακα αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς καθώς και να ανταποκριθούν στις πολυάριθμες πολιτικές δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει.
4.5Όταν τα κράτη μέλη δεν μεταφέρουν και δεν εφαρμόζουν ορθά και πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο τη νομοθεσία της ΕΕ εντός του απαιτούμενου χρονικού πλαισίου, η Επιτροπή θα πρέπει να αναλαμβάνει αποφασιστική δράση. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ σημειώνει με ανησυχία ότι τα μέτρα της Επιτροπής κατά των παραβιάσεων της εσωτερικής αγοράς από τα κράτη μέλη έχουν μειωθεί σημαντικά κατά τις τρεις τελευταίες θητείες της Επιτροπής. Είναι σημαντικό η Επιτροπή να διαδραματίσει τον ρόλο της ως θεματοφύλακα των Συνθηκών και να μεριμνήσει για την κατάλληλη εναρμόνιση. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι διαθέτει επαρκείς ικανότητες και πόρους.
4.6Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, από όλες τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ενιαία αγορά, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην προώθηση της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ. Υπογραμμίζει ότι, στον πυρήνα της ανοικτής στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ βρίσκεται μια αποδοτική και ανταγωνιστική ενιαία αγορά και μια ισχυρή βιομηχανική βάση, η οποία βασίζεται ιδίως στον συνδυασμό της οικονομικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί μια «άκρως ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς, με στόχο την πλήρη απασχόληση και την κοινωνική πρόοδο, και το υψηλό επίπεδο προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος», όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
4.7Όσον αφορά τη μείωση των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων κατά 25 %, η ΕΟΚΕ επικροτεί τον στόχο που έχει τεθεί και ζητεί την πλήρη και έγκαιρη υλοποίησή του. Ωστόσο, επισημαίνει ότι οι υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων αποτελούν μόνο ένα πολύ μικρό μέρος του κόστους και των επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή να μην περιοριστεί στις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων και να αποτυπώσει το διοικητικό κόστος με πληρέστερο τρόπο. Ομοίως, το κόστος συμμόρφωσης και προσαρμογής, το οποίο αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο κόστος για τις επιχειρήσεις, πρέπει να αντιμετωπιστεί δεόντως.
5.Πρόσβαση σε κεφάλαια και ιδιωτικές επενδύσεις
5.1Η ΕΟΚΕ ζητεί μετ’ επιτάσεως την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και τη θέσπιση συνεκτικού φορολογικού πλαισίου της ΕΕ. Το ρυθμιστικό αρμπιτράζ και τα ρυθμιστικά κενά πρέπει να αποφεύγονται προκειμένου να διασφαλιστούν η σταθερότητα και η ασφάλεια δικαίου. Άλλα εργαλεία που η Επιτροπή θεωρεί ότι έχουν αποτελέσματα μόχλευσης είναι η βιώσιμη χρηματοδότηση και τα δημόσια κεφάλαια εκκίνησης.
5.2Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εφαρμογή ενός ευνοϊκού για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ που θα εγγυάται την οικονομική βιωσιμότητα και θα επιτρέπει τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα να συμμετέχουν στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και να επιδιώκουν καλύτερες πολιτικές, σύμφωνα με τους στόχους του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Πρέπει να δοθεί προσοχή στη δημοσιονομική πειθαρχία μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Θα πρέπει να αποφεύγονται οι υψηλότεροι φόροι και οι αναποτελεσματικές δημόσιες δαπάνες και τα χρέη για τις μελλοντικές γενιές. Προκειμένου να ενισχυθεί η οικονομική βιωσιμότητα, η ΕΕ πρέπει να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή, τη φοροαποφυγή και το φορολογικό ντάμπινγκ, και το φορολογικό σύστημα πρέπει να ευνοεί τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα, να ενθαρρύνει την οικονομική δραστηριότητα και την εργασία και να εγγυάται τη δική του προοδευτικότητα.
5.3Επιπλέον, δεδομένου ότι η πρόσβαση σε χρηματοδότηση με λογικό κόστος είναι ζωτικής σημασίας για τις επιχειρήσεις, και δεδομένης της ανάγκης να αποφευχθεί η σημαντική εξάρτηση από εξωτερικές αποφάσεις, η Ένωση θα πρέπει να προωθεί αποτελεσματικές και σταθερές κεφαλαιαγορές και έναν ισχυρό και ανεξάρτητο τραπεζικό τομέα εντός της Ένωσης. Η Ένωση πρέπει επίσης να αποφεύγει τα περιττά κανονιστικά μέτρα που θα μπορούσαν να διακυβεύσουν, άμεσα ή έμμεσα, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ιδίως για τις ΜΜΕ. Αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τη ρύθμιση των τραπεζών. Η ίδια αρχή ισχύει και για την ανάπτυξη κριτηρίων βιώσιμης χρηματοδότησης. Επιπλέον, πρέπει να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε διαφόρων ειδών διαύλους και μορφές χρηματοδότησης, ώστε τα κονδύλια να φτάνουν γρήγορα στις επιχειρήσεις.
6.Δημόσιες επενδύσεις και υποδομές
6.1Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι ένα υψηλό επίπεδο δημόσιων υπηρεσιών και υποδομών σε όλες τις ευρωπαϊκές περιοχές και περιφέρειες, ιδίως σε εκείνες που υστερούν σε σχέση με τον μέσο όρο, είναι επίσης απαραίτητο για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Για την ΕΟΚΕ, η επαρκής παροχή υλικών και κοινωνικών υποδομών έχει στρατηγική αξία για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας του οικοσυστήματος της ΕΕ. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η βελτίωση της συνδεσιμότητας εντός της ενιαίας αγοράς για όλα τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη και την αναβάθμιση των υποδομών και των διασυνδέσεων για τις μεταφορές και την ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων, είναι ουσιαστικής σημασίας.
6.2Για τον λόγο αυτό, ο ρόλος των δημόσιων επενδύσεων αποκτά στρατηγική σημασία όσον αφορά τις επενδύσεις σε υλικές και κοινωνικές υποδομές στην Ευρώπη
. Αυτή η στρατηγική δράση απαιτεί:
-μια πολιτική συνοχής που θα προωθεί την οικονομική σύγκλιση και ανθεκτικότητα και τις επενδύσεις σε υποδομές απαλλαγμένες από ανθρακούχες εκπομπές, η οποία θα εγγυάται ότι η βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη είναι τα βασικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας μακροπρόθεσμα·
-επενδύσεις σε ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες και σε μελλοντικά βιώσιμα δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και δεδομένων, με ιδιαίτερη έμφαση στην παροχή υποδομών ζωτικής σημασίας, καθώς και σε διασυνοριακά και διακρατικά έργα, τα οποία είναι καίρια για την ετοιμότητα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και τα οποία πρέπει να ανταποκρίνονται στους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρώπης·
-επενδύσεις στην εκπαίδευση και στη διά βίου μάθηση· επενδύσεις στην υγεία, στη μακροχρόνια περίθαλψη και στην κοινωνική φροντίδα, και στην οικονομικά προσιτή στέγαση· επενδύσεις σε ποιοτικά συστήματα περίθαλψης και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που θα είναι σε θέση να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις του αύριο.
-Οι ευρωπαϊκές κοινωνικές υποδομές θα πρέπει να υποστηρίζονται από κατάλληλα επενδυτικά μέτρα και μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής.
7.Έρευνα και καινοτομία
7.1Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η καινοτομία είναι το κλειδί για την αύξηση της παραγωγικότητας, και ότι είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη, τη βελτίωση της προσαρμοστικότητας και την ανανέωση των επιχειρήσεων. Τόσο οι δημόσιες όσο και οι ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία είναι απαραίτητες για τη μελλοντική επιτυχία της Ένωσης.
7.2Η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και οργανισμών καινοτομίας πρέπει να διευκολυνθεί, καθώς πρόκειται για ένα σημαντικό πρακτικό μέσο ενθάρρυνσης της παραγωγικής καινοτομίας. Για την ΕΟΚΕ, είναι σαφές ότι η αριστεία στις βασικές τεχνολογίες απαιτεί σημαντική αύξηση τόσο των δημόσιων όσο και των ιδιωτικών επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία, την ανάπτυξη υποδομών έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας παγκόσμιου κύρους, την προσέλκυση ταλέντων και τη δημιουργία οικοσυστημάτων βασιζόμενων στη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων
.
7.3Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα φορολογικά κίνητρα, οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τα μέτρα στήριξης της Ε&Α&Κ και τα ταμεία συνοχής είναι τα εργαλεία που απαιτούνται για την επιτάχυνση της καινοτομίας και την εξουδετέρωση των περιφερειακών ανισορροπιών στις δαπάνες Ε&Α στην ΕΕ.
8.Ενέργεια και πρώτες ύλες
8.1Η πρόσβαση σε βασικούς πόρους παραγωγής —ενέργεια, πρώτες ύλες, κεφάλαια και δεδομένα— υπό συνθήκες ανταγωνισμού είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανικής παραγωγής και των συναφών δραστηριοτήτων και, εν τέλει, για τη διατήρησή τους στην ΕΕ. Καθώς οι υψηλές τιμές της ενέργειας πλήττουν σοβαρά την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ενεργοβόρων βιομηχανιών, σε συνδυασμό με τις αυξημένες απαιτήσεις περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης εξηλεκτρισμού, η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει μέτρα με τα οποία θα λαμβάνονται ταυτόχρονα υπόψη όλοι οι βασικοί στόχοι της ενεργειακής πολιτικής: ασφάλεια εφοδιασμού, προσιτές τιμές και κλιματική ουδετερότητα.
8.2Το ίδιο ισχύει και για τις πρώτες ύλες. Οι βιομηχανικές επενδύσεις, η εξόρυξη, οι υποδομές, οι κατασκευές και ο εφοδιασμός με ηλεκτρική ενέργεια αλληλοσυνδέονται στο σύνολό τους και κάθε επιμέρους στάδιο της αξιακής αλυσίδας είναι σημαντικό για το τελικό προϊόν. Όλες οι πρώτες ύλες είναι σημαντικές. Για παράδειγμα, το τσιμέντο, τα πετρώδη και τα κατασκευαστικά υλικά είναι απαραίτητα για την εξόρυξη, τις ανεμογεννήτριες και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς ορυκτά καύσιμα. Ειδικότερα, η μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών θα είναι υψηλής έντασης πρώτων υλών. Καθώς η μετάβαση προς καθαρότερες τεχνολογίες σημειώνει πρόοδο, ο τομέας των πρώτων υλών θα είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση. Η εκτίναξη των τιμών και τα σημεία συμφόρησης θα είναι αναπόφευκτα, εφόσον η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά και η αστάθεια των τιμών δημιουργεί αβεβαιότητα γύρω από τις μεγάλες αρχικές επενδύσεις κεφαλαίου που απαιτούνται για την παραγωγή. Αλληλεπιδράσεις μεταξύ προσφοράς, ζήτησης και τιμολόγησης θα ανακύψουν σε διάφορα βασικά προϊόντα, επιφέροντας βρόχους ανάδρασης ακολουθούμενους από συνδυασμό τεχνολογικών μεταβολών, μεταβλητότητας της ζήτησης και υποκατάστασης των υλικών. Οι πρώτες ύλες θα βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές και εξηλεκτρισμού της οικονομίας, καθώς μεταβαίνουμε από τα ορυκτά καύσιμα στην παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας, στα ηλεκτρικά οχήματα με συσσωρευτή και κυψέλες καυσίμου, στο υδρογόνο και σε άλλα είδη τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.
8.3Ως προμηθευτής πρώτων υλών για την οικονομία, ο εξορυκτικός τομέας θα πρέπει να αναπτυχθεί με πρωτοφανή ρυθμό προκειμένου να καταστούν δυνατές οι απαιτούμενες τεχνολογικές μεταβολές. Ο τομέας αυτός αναμένεται να κινηθεί με ταχύτερο ρυθμό, παρά την παραδοσιακή φήμη του όσον αφορά τους μεγάλους χρόνους παράδοσης και την υψηλή ένταση κεφαλαίου. Επιπλέον, απαιτούνται εφαρμόσιμες λύσεις με στόχο τον αποτελεσματικό συνδυασμό της οικονομικής χρήσης των φυσικών πόρων και της προστασίας της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος. Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να μειωθούν το συντομότερο δυνατόν, με την εγκατάλειψη των παραδοσιακών μεθόδων καύσης αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Καθώς αναδύονται νέες τεχνολογίες για την παραγωγή και την αποθήκευση ενέργειας, η ζήτηση για πρώτες ύλες θα μεταβληθεί επίσης (αύξηση της χρήσης μετάλλων, με παράλληλη μείωση της εξάρτησής μας από τα ορυκτά καύσιμα).
9.Κυκλικότητα
9.1Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι κανόνες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις στη μετάβαση προς μια βιώσιμη και κυκλική οικονομία και συνιστά «ελάχιστα περιβαλλοντικά κριτήρια» για τις δημόσιες συμβάσεις, όπως προβλέπεται ήδη στις οδηγίες της ΕΕ, ώστε να ελαχιστοποιηθούν και, στην καλύτερη περίπτωση, να αποφευχθούν οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις και η δημιουργία αποβλήτων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των προϊόντων.
9.2Επιπλέον, ως προέκταση της ενιαίας αγοράς, οι διεθνείς αγορές και το ανοικτό και βασιζόμενο σε κανόνες εξωτερικό εμπόριο εξακολουθούν να αποτελούν περαιτέρω θεμέλια της οικονομίας της ΕΕ. Προκειμένου να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες της παγκόσμιας αγοράς, η ΕΕ πρέπει να καταπολεμήσει ενεργά τον προστατευτισμό και να προωθήσει το διμερές εμπόριο και τους ισότιμους όρους ανταγωνισμού.
10.Ψηφιοποίηση
10.1Οι ψηφιακές τεχνολογίες και οι κάθετοι τομείς που είναι απαραίτητοι για αυτές (τεχνητή νοημοσύνη κ.ά.), καθώς και οι υποδομές τους, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα. Πρέπει να αναπτύξουμε τη μελλοντική μας συνδεσιμότητα, την τεχνητή νοημοσύνη, την έρευνα και την καινοτομία, συνδυάζοντας μεγάλους όγκους δεδομένων με ταχεία και επαναληπτική επεξεργασία και ευφυείς αλγόριθμους, ούτως ώστε να μπορεί το λογισμικό να μαθαίνει αυτόματα από μοτίβα ή χαρακτηριστικά των δεδομένων. Η Επιτροπή μάς υπενθυμίζει επίσης ότι πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας όσον αφορά την κυβερνοασφάλεια και την ψηφιοποίηση. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι προκλήσεις της ενιαίας αγοράς που προκύπτουν από την ψηφιακή μετάβαση πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω του κοινωνικού διαλόγου και της ηγετικής θέσης της ΕΕ στην εφαρμογή ομοιογενούς νομοθεσίας για τις ψηφιακές τεχνολογίες, ώστε να προστατεύονται τα πιο ευάλωτα άτομα και να διασφαλίζεται ότι η επιδιωκόμενη αποτελεσματικότητα, αφενός, δεν υπονομεύει την κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή ή την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και, αφετέρου, δεν βλάπτει την πολιτική σταθερότητα
.
10.2Παράλληλα με τη διατήρηση υψηλών προτύπων, οι κανονισμοί πρέπει να ευνοούν την επιτυχή ψηφιοποίηση και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ο δημόσιος τομέας πρέπει επίσης να ψηφιοποιήσει τις δικές του λειτουργίες και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών διαδικασιών, χωρίς να αφήνει κανέναν στο περιθώριο. Η επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για επενδύσεις και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες αποτελεί παράδειγμα επείγουσας ανάγκης όπου η ψηφιοποίηση θα αποτελούσε μέρος της λύσης.
10.3Η ΕΟΚΕ τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι, καθώς τα δεδομένα αποτελούν απαραίτητες πρώτες ύλες για το παρόν και το μέλλον, πρέπει να διασφαλιστούν η διαθεσιμότητα, η προσβασιμότητα και η ομαλή κυκλοφορία τους. Αυτό απαιτεί ευνοϊκές ρυθμίσεις και κανόνες, καθώς και προηγμένες τεχνολογίες.
10.4 Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ανάγκη να πραγματοποιηθούν επενδύσεις στην κυβερνοασφάλεια, ώστε να συνεχιστεί η προστασία των ολοένα και πιο ψηφιακών και ολοκληρωμένων προϊόντων και διεργασιών.
10.5Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της κοινής επιχείρησης για την ευρωπαϊκή υπολογιστική υψηλών επιδόσεων (κοινή επιχείριση EuroHPC) σύμφωνα με την οποία θα πρέπει να αυξηθούν οι επενδύσεις στην ανάπτυξη βασικών ικανοτήτων στον τομέα της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων στην ευρωπαϊκή επιστήμη και βιομηχανία.
11.Εκπαίδευση και δεξιότητες
11.1Η ΕΟΚΕ θα συνεχίσει το έργο της σε αυτόν τον τομέα μετά το Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων.
11.2Επιπλέον, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, λόγω των δημογραφικών αλλαγών, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού καθίστανται όλο και περισσότερο ένα από τα κυριότερα εμπόδια για την ανάπτυξη και την αδιάλειπτη λειτουργία των επιχειρήσεων, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, γεγονός που οφείλεται σε πληθώρα παραγόντων. Όπως αναφέρεται στην έκθεση EURES 2022 της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας, οι νέες τεχνολογίες, η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία, το γηράσκον εργατικό δυναμικό και οι συνθήκες εργασίας και απασχόλησης έχουν συμβάλει σημαντικά στην εξελισσόμενη σχέση μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς εργασίας στην Ευρώπη. Μια επιτυχημένη πολιτική πρωτοβουλία στον τομέα αυτό θα απαιτήσει μια ολιστική προσέγγιση που θα αντιμετωπίζει όλες τις διακριτές διαστάσεις των προκλήσεων. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το έργο της κοινωνικής οικονομίας και την εφαρμογή ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας με στόχο την κινητοποίηση των οικονομικά μη ενεργών ατόμων και των ανέργων και την προώθηση των ευκαιριών που παρέχονται, για παράδειγμα, από την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα των γυναικών, καθώς και τη νόμιμη μετανάστευση, και την παροχή κινήτρων για την επιλογή μαθητείας, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης των διασυνοριακών μαθητειών, με επανεξέταση των συστημάτων μαθητείας για τον έλεγχο της ελκυστικότητας και της κινητικότητάς τους.
11.3Επιπλέον, πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζουν οι επιχειρήσεις ως εργοδότες, κοινωνικοί εταίροι και πάροχοι κατάρτισης. Οι αλλαγές στην εργασία και στον εργασιακό βίο απαιτούν επίσης ανθεκτικό εργατικό δυναμικό. Η διασυνοριακή κινητικότητα των εργαζομένων, των σπουδαστών και των ταλέντων πρέπει να ενθαρρύνεται και να διευκολύνεται, τόσο εντός της ΕΕ όσο και σε συνεργασία με τρίτες χώρες, μέσω της στήριξης, για παράδειγμα, της αντιστοίχισης της προσφοράς και της ζήτησης. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για την προσέλκυση εργατικού δυναμικού υψηλής ειδίκευσης και την εξασφάλιση της αναγνώρισης των προσόντων.
12.Εμπόριο και ανοικτή στρατηγική αυτονομία
12.1Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή. Προκειμένου να αξιοποιήσουμε στο έπακρο το εξωτερικό εμπόριο, πρέπει να αποφύγουμε τις κρίσιμες εξαρτήσεις από χώρες που δεν κυβερνώνται δημοκρατικά και να προωθήσουμε τη συνεργασία και τις διμερείς συμφωνίες με ομόφρονες εταίρους. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη συνολική επανεξέταση με την οποία καθορίζεται ένα νέο σημείο αναφοράς για το εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΒΑ).
12.2Για παράδειγμα, η διαταραχή των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού και αγορών που προκλήθηκε από τις πρόσφατες κρίσεις ανέδειξε την ανάγκη μείωσης των κρίσιμων εξαρτήσεων της ΕΕ, ιδίως από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και τα κινεζικά μέταλλα. Ως εκ τούτου, η βιομηχανική ικανότητα και οι πόροι της ΕΕ πρέπει να ενισχυθούν ενώ πρέπει να σχεδιαστούν νέα επιχειρηματικά οικοσυστήματα. Οι πηγές ενέργειας και οι αλυσίδες εφοδιασμού πρώτων υλών, ενδιάμεσων προϊόντων και κατασκευαστικών στοιχείων πρέπει επίσης να διαφοροποιηθούν.
12.3Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η ευθύνη των επιχειρήσεων να αναδιοργανώσουν τις αλυσίδες παραγωγής και εφοδιασμού, ανταποκρινόμενες στις απαιτήσεις της κοινωνίας, θα πρέπει να πλαισιωθεί από μια βιομηχανική στρατηγική που θα προωθεί τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού βιομηχανικού συστήματος.
12.3.1Η ΕΕ θα πρέπει να προωθήσει ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό βιομηχανικό σύστημα ικανό να διασφαλίζει ότι τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη και οι οικονομικοί τομείς των κρατών μελών της ΕΕ συνεργάζονται με συνεργιστικό και συντονισμένο τρόπο για την επίτευξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας, ανταγωνιστικότητας και συνολικής αξίας για ολόκληρη την ΕΕ. Η σύμπραξη και η συνεργασία μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών (επιχειρήσεις της ΕΕ) πρέπει να μεγιστοποιηθούν, ώστε να αναπτυχθεί η οικονομία ολόκληρης της ηπείρου.
12.4Απαιτείται ταχεία πρόοδος όσον αφορά την κύρωση και την εφαρμογή των οριστικοποιημένων εμπορικών συμφωνιών και την ολοκλήρωση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων. Θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθούν πλήρως οι υφιστάμενες εμπορικές συμφωνίες, με ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες διεθνοποίησης των ΜΜΕ.
12.5Η ΕΟΚΕ θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις νέες πρωτοβουλίες που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, πέραν εκείνων που αποσκοπούν στην επίλυση των τρεχόντων ζητημάτων (νόμος των ΗΠΑ για τη μείωση του πληθωρισμού, διαφορές σχετικά με τις διασφαλίσεις για τον χάλυβα και το αλουμίνιο, κ.λπ).
13.Παρατηρήσεις σχετικά με τους κινητήριους μοχλούς και τους ΒΔΕ
13.1Όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής για τη θέσπιση 17 βασικών δεικτών επιδόσεων (ΒΔΕ) που θα επικαιροποιούνται ετησίως πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι αυτό είναι γενικώς χρήσιμο. Προκειμένου να δρομολογηθούν οι αναγκαίες πολιτικές συζητήσεις και δράσεις παρακολούθησης στο Συμβούλιο, η ΕΟΚΕ συνιστά, πρώτον, οι ΒΔΕ να θέτουν σαφείς και δεσμευτικούς στόχους και να αποτελούν αντικείμενο προσεκτικής παρακολούθησης, αξιολόγησης και αναφοράς. Δεύτερον, οι στόχοι θα πρέπει να τίθενται σε συντονισμό με άλλους δείκτες, συμπεριλαμβανομένων του πίνακα αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς, της πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Τρίτον, η ΕΟΚΕ προτρέπει τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν πλήρως το σύστημα αυτό και να δεσμευτούν για την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί. Τέλος, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναλάβει αποφασιστική δράση σε περίπτωση που τα κράτη μέλη δεν επιτύχουν τους εν λόγω στόχους.
13.2Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή για τον προσδιορισμό 17 βασικών δεικτών επιδόσεων (ΒΔΕ) όσον αφορά τις εννέα διαστάσεις της ανταγωνιστικότητας. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, όσον αφορά κάποιες διαστάσεις της ανταγωνιστικότητας, έχουν παραλειφθεί ορισμένοι βασικοί δείκτες και ότι η ευρωπαϊκή διάσταση των ΒΔΕ δεν λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες εδαφικές διαφοροποιήσεις. Για τους λόγους αυτούς, πρέπει να συμπεριληφθούν πρόσθετοι ΒΔΕ.
13.3Είναι κάπως δυσνόητο οι δείκτες που μετρούν το επίπεδο ανταγωνιστικότητας ενός οικονομικού συστήματος, όπως αυτοί που αφορούν την απασχόληση στις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας (i: υψηλή τεχνολογία· ii: μέση προς υψηλή· iii: μέση προς χαμηλή· iv: χαμηλή) και στις υπηρεσίες έντασης γνώσης (i: υπηρεσίες υψηλής τεχνολογίας και έντασης γνώσης· ii: υπηρεσίες αγοράς έντασης γνώσης· iii: χρηματοοικονομικές υπηρεσίες έντασης γνώσης· iv: άλλες υπηρεσίες έντασης γνώσης), να παραμελούνται, όπως και αυτοί που αφορούν την απασχόληση στον τομέα Ε&Α.
13.4Η ΕΟΚΕ κρίνει καταλληλότερη την αντικατάσταση του ΒΔΕ «Δημόσιες επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ» με τις «Επενδύσεις κατά περιουσιακό στοιχείο», συμπεριλαμβανομένων έξι ομάδων: i) κατοικίες· ii) άλλα κτίρια και δομές (δρόμοι, γέφυρες, αεροδρόμια, φράγματα κ.ά.)· iii) εξοπλισμός μεταφορών (πλοία, τρένα, αεροπλάνα κ.ά.)· iv) καλλιεργούμενοι βιολογικοί πόροι (διαχειριζόμενα δάση, κτηνοτροφία κ.ά.)· v) διανοητικά προϊόντα (Ε&Α, λογισμικό και βάσεις δεδομένων κ.ά.)· και vi) εξοπλισμός ΤΠΕ (υπολογιστές, λογισμικό, βάσεις δεδομένων, εξοπλισμός τηλεπικοινωνιών, υλισμικό). Κάθε περιουσιακό στοιχείο θα υπολογίζεται ως ποσοστό των συνολικών ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου
.
13.5Η ΕΟΚΕ εκφράζει τις ίδιες ανησυχίες όσον αφορά τον ΒΔΕ «Εμπόριο με τον υπόλοιπο κόσμο» ως ποσοστό του ΑΕΠ. Θα ήταν σκοπιμότερο να προχωρήσουν οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) που έχουν συναφθεί με τις περιοχές/χώρες εταίρους (Mercosur, Μεξικό, Αυστραλία, Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Ινδονησία κ.ά.), λαμβάνοντας και στην προκειμένη περίπτωση υπόψη τις υφιστάμενες περιφερειακές διαφορές μεταξύ των περιφερειακών ζωνών της ΕΕ.
13.6Η ΕΟΚΕ επιδιώκει, σεβόμενη τον ρόλο της Επιτροπής και της Eurostat, να διασφαλίσει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι κοινωνικοί εταίροι συμβάλλουν στον προσδιορισμό των τομέων ανταγωνιστικότητας και των σχετικών δεικτών που είναι καταλληλότεροι για τον ακριβέστερο εντοπισμό του προβλήματος.
13.7Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά την ανάγκη προσεκτικής παρακολούθησης και αξιολόγησης του συστήματος ΒΔΕ, με την παράλληλη ενοποίηση του συγκεκριμένου συστήματος με άλλους δείκτες: τον πίνακα αποτελεσμάτων της ενιαίας αγοράς, το πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία και το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο.
Βρυξέλλες, 29 Ιανουαρίου 2024
Sandra PARTHIE
Πρόεδρος του τμήματος «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση»
_____________