Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή
NAT/727
Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ
Τμήμα «Γεωργία, Αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον»
Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας
[COM(2017) 713 final]
Εισηγήτρια: Jarmila DUBRAVSKÁ
Συνεισηγητής: John BRYAN
|
Υπάλληλοι διοίκησης
|
Maarit Laurila/Arturo Iniguez
|
|
Ημερομηνία του εγγράφου
|
16/05/2018
|
|
Αίτηση γνωμοδότησης
|
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 29/11/2017
|
|
Νομική βάση
|
Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
|
|
|
|
|
Απόφαση του Προεδρείου
|
05/12/2017
|
|
|
|
|
Αρμόδιο τμήμα
|
«Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον»
|
|
Υιοθέτηση από το τμήμα
|
03/05/2018
|
|
Υιοθέτηση από την Ολομέλεια
|
DD/MM/YYYY
|
|
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.
|
…
|
|
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
(υπέρ / κατά / αποχές)
|
…/…/…
|
1.Συμπεράσματα και συστάσεις
1.1Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας και πιστεύει ότι μια ισχυρή και επαρκώς χρηματοδοτούμενη Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) είναι απαραίτητη για την αειφόρο και βιώσιμη γεωργία στην ΕΕ.
1.2Η μελλοντική ΚΓΠ πρέπει να ανταποκρίνεται στους αρχικούς στόχους που ορίζονται στη Συνθήκη της Ρώμης, καθώς και σε νέους στόχους σχετικά με το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και τη βιοποικιλότητα, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι το ευρωπαϊκό γεωργικό μοντέλο διατηρείται και παραμένει ανταγωνιστικό και βιώσιμο ώστε να καλύπτει τις ανάγκες των Ευρωπαίων πολιτών. Η νέα ΚΓΠ πρέπει επίσης να υιοθετήσει και να υλοποιήσει τους επιμέρους στόχους που καθορίστηκαν με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών και την COP21.
1.3Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων, καθώς και για τις νέες προτάσεις όσον αφορά την επικουρικότητα και το νέο μοντέλο λειτουργίας και υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί η εφαρμογή τους κατά τρόπο που να προστατεύει την κοινή πολιτική και την ενιαία αγορά και να ευθυγραμμίζεται με τις δεσμεύσεις για την υλοποίηση της απλούστευσης. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ανακοίνωση θα έπρεπε να είναι πιο συγκεκριμένη. Επίσης, η ΕΟΚΕ ευελπιστούσε ότι η Επιτροπή θα συνεκτιμούσε, στις προσεχείς νομοθετικές προτάσεις, τις θέσεις της κοινωνίας των πολιτών που αποτυπώνονται στην παρούσα γνωμοδότηση. Η προθεσμία για τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ και τις νομοθετικές προτάσεις του ΕΚ ήταν υπερβολικά στενή.
1.4Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά το μοντέλο των δύο πυλώνων της ΚΓΠ, βάσει του οποίου ο πρώτος πυλώνας παρέχει άμεσες ενισχύσεις που πρέπει να αναπροσανατολιστούν και να εξασφαλίζουν δίκαιο εισόδημα για τους αγρότες και ένα κίνητρο για την παροχή δημόσιων αγαθών, καθώς και για τη στήριξη της αγοράς, ενώ ο δεύτερος πυλώνας υποστηρίζει τις αγροτικές περιοχές και καταπολεμά τον αποπληθυσμό, σύμφωνα με τη Δήλωση του Κορκ 2.0. Η ΕΟΚΕ αντιτάσσεται σε συγχρηματοδότηση του πρώτου πυλώνα. Απευθύνει έκκληση για την καθιέρωση ενός λογικού επιπέδου όσον αφορά τη συγχρηματοδότηση του δεύτερου πυλώνα σε όλα τα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σαφώς ότι οι άμεσες ενισχύσεις θα πρέπει να απευθύνονται μόνο σε ενεργούς αγρότες βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που σχετίζονται με τις γεωργικές δραστηριότητες και την παροχή δημοσίων αγαθών.
1.5Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ισχυρή και επαρκώς χρηματοδοτούμενη ΚΓΠ και την αύξηση του προϋπολογισμού στο 1,3% του ΑΕΕ, σύμφωνα με την ανάπτυξη της οικονομίας της ΕΕ. Πρέπει να παρέχεται επαρκής χρηματοδότηση της ΚΓΠ προς αντιμετώπιση των χαμηλών εισοδημάτων των γεωργών και των εργαζομένων στη γεωργία, του πληθωρισμού και των ενδεχόμενων ελλείψεων λόγω Brexit, καθώς και τυχόν πρόσθετων περιβαλλοντικών και κλιματικών απαιτήσεων και προς αντιμετώπιση της ανάγκης προσέγγισης των άμεσων ενισχύσεων μεταξύ των κρατών μελών λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές στις συνθήκες.
1.6Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ΚΓΠ πρέπει να υποστηρίζει τους μικρούς και τους μεγάλους, τους νέους και τους ηλικιωμένους, τους νεοεισερχόμενους και τους ήδη εδραιωμένους αυτοαπασχολούμενους γεωργούς και τους υπαλλήλους τους, τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες, κατά τρόπο ώστε η ζωή στην ύπαιθρο να καθίσταται βιώσιμη για τους ενεργούς αγρότες που συμμετέχουν στη γεωργική παραγωγή προσφέροντας δημόσια αγαθά, φροντίζοντας το περιβάλλον και συμβάλλοντας στην απασχόληση.
1.7Μολονότι χαιρετίζει τις νέες προτάσεις για την επικουρικότητα καθώς και όσες εκχωρούν μεγαλύτερη ευθύνη στα κράτη μέλη, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σαφώς ότι η ΚΓΠ πρέπει να διατηρηθεί ισχυρή, χωρίς επανεθνικοποίηση που θέτει σε κίνδυνο την ενιαία αγορά. Η επικουρικότητα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στα σχέδια των κρατών μελών για την υλοποίηση των στόχων της ΚΓΠ, παρέχοντας παράλληλα στα κράτη μέλη την ευελιξία να υιοθετούν τις επιλογές ενισχύσεων του πρώτου και του δεύτερου πυλώνα που ανταποκρίνονται καλύτερα στους τύπους, τις δομές και τις συνθήκες καλλιέργειας στις εκάστοτε χώρες.
1.8Το προτεινόμενο νέο μοντέλο λειτουργίας σχετικά με τους στόχους για το περιβάλλον και την αλλαγή του κλίματος πρέπει να εφαρμόζεται, κατά κύριο λόγο, σε επίπεδο κρατών μελών. Σύμφωνα με τη δέσμευση για απλούστευση, το προτεινόμενο μοντέλο πρέπει να είναι απλό και ευκολονόητο για τους γεωργούς, χωρίς να επιβάλλεται πρόσθετο κόστος. Τα εθνικά στρατηγικά σχέδια πρέπει να μετατρέπονται σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε απλά σχέδια με κατανοητούς και εύκολα μετρήσιμους δείκτες.
1.9Η απλούστευση αποτελεί εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα βασικό χαρακτηριστικό της ανακοίνωσης για την ΚΓΠ και η δέσμευση ως προς την υλοποίηση πρέπει να τηρηθεί πιστά σε αυτήν τη μεταρρύθμιση. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί πραγματική ευκαιρία απλούστευσης και έχει προτείνει έναν κατάλογο πολύ συγκεκριμένων ζητημάτων προς εφαρμογή. Η πολλαπλή συμμόρφωση (cross-compliance) πρέπει να ενοποιηθεί με βάση τις τεχνολογικές εξελίξεις, η μορφή και τα ποσοστά των επιτόπιων επιθεωρήσεων πρέπει να αναθεωρηθούν και να βελτιστοποιηθούν και τα όρια ανοχής, εάν κριθεί σκόπιμο, πρέπει να αυξηθούν προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε φαινομενική ακρίβεια. Οι γεωργοί θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία επανόρθωσης τυχόν μη συμμόρφωσης μέσω μιας διαδικασίας εκκαθάρισης προτού υποστούν κυρώσεις και οι ενισχύσεις θα πρέπει να καταβάλλονται εμπρόθεσμα. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να τίθεται σε εφαρμογή η αρχή της ετήσιας διάρκειας, ούτως ώστε να καταργηθούν οι αναδρομικοί έλεγχοι και οι αναδρομικές κυρώσεις.
1.10Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σαφώς τα βελτιωμένα μέτρα για τους γεωργούς νεαρής ηλικίας και έχει προτείνει έξι ειδικά μέτρα, μεταξύ αυτών σαφή ορισμό των γεωργών νεαρής ηλικίας προκειμένου να αντιμετωπιστεί το κρίσιμο ζήτημα της ανανέωσης των γενεών στον γεωργικό κλάδο.
1.11Από θετικής περιβαλλοντικής άποψης, και προκειμένου να αυξηθεί η έκταση των βοσκοτόπων σε ολόκληρη την ΕΕ, η ΕΟΚΕ συνιστά ισχυρότερη άμεση στήριξη προς τους ενεργούς γεωργούς όσον αφορά τους μόνιμους λειμώνες, με υψηλότερο επίπεδο ενισχύσεων.
1.12Η ΚΓΠ μετά το 2020 πρέπει να ενισχύει τη θέση των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού, ώστε να μπορούν να επιτύχουν ένα δίκαιο εισόδημα και να μην αποτελούν τον πλέον αδύναμο κρίκο στην αλυσίδα. Η ΚΓΠ πρέπει να προστατεύει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, με υποχρεωτική επισήμανση της προέλευσης των γεωργικών προϊόντων που δεν θα εμποδίζει την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών στην ΕΕ.
1.13Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η ΚΓΠ πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά σε μια ολοκληρωμένη πολιτική τροφίμων.
1.14Η ΕΕ χρειάζεται βιώσιμη κατανάλωση τροφίμων που σέβεται την απαίτηση για χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αλλά και τα υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα και τα πρότυπα σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές, σε ευθυγράμμιση με την κυκλική οικονομία και την οικολογική διαχείριση των γεωργικών εκτάσεων.
1.15Η γεωργία δεν αφορά μόνο την παραγωγή τροφίμων αλλά και τη διαχείριση της γεωργικής γης, τη χρήση των υδάτινων πόρων και τη διατήρηση του περιβάλλοντος. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποτρέψει σε επίπεδο ΕΕ την υφαρπαγή του εδάφους και τη μετατροπή του σε γη για άλλες χρήσεις κατά τρόπο μη αναστρέψιμο – αλλά και να το προστατεύσει από την υποβάθμιση, την απερήμωση, την εγκατάλειψη, τη ρύπανση και τη διάβρωση.
1.16Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να υπάρξει μια πολύ πιο συνεκτική στρατηγική μεταξύ της ΚΓΠ και της διεθνούς εμπορικής πολιτικής που επιδιώκει η ΕΕ. Αναγνωρίζοντας ότι η εμπορική πολιτική είναι ζωτικής σημασίας για την επιτυχία της ΚΓΠ, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τυχόν νέες εμπορικές συμφωνίες θα πρέπει να επιμένουν στην πλήρη τήρηση των ευρωπαϊκών προτύπων για τα κρίσιμα ζητήματα της επισιτιστικής ασφάλειας, των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, της υγείας και της καλής διαβίωσης των ζώων και φυτών, καθώς και των συνθηκών εργασίας.
2.Η σημασία της γεωργίας και το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας
2.1Η αειφόρος και βιώσιμη γεωργία είναι ο μόνος τομέας που μπορεί να εκπληρώσει την θεμελιώδη ανάγκη του ανθρώπινου πληθυσμού όσον αφορά την παραγωγή τροφίμων, ενώ, μέσω της διαχείρισης και της συντήρησης της γης, παρέχει επίσης βασικά δημόσια αγαθά που σχετίζονται με την περιβαλλοντική προστασία των υδάτων, του εδάφους, του ατμοσφαιρικού αέρα και των πόρων της βιοποικιλότητάς μας.
2.2Εκτός από την παροχή δημόσιων αγαθών, οι τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας, με 11 εκατομμύρια απασχολούμενους γεωργούς, δημιουργούν 22 εκατομμύρια θέσεις εργασίας απευθείας στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και 22 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον ευρύτερο τομέα τροφίμων σε ολόκληρη την Ευρώπη σε συναφείς τομείς όπως η μεταποίηση, το εμπόριο, οι μεταφορές, ακόμη και οι επιστήμες, η έρευνα και η εκπαίδευση. Η γεωργία θα μπορούσε να συμβάλλει αποτελεσματικότερα στην οικονομική απόδοση, στην ανάπτυξη και στις θέσεις εργασίας σε όλες τις αγροτικές περιοχές, εφόσον τροποποιηθεί δεόντως το σχετικό νομικό πλαίσιο.
2.3Η γεωργία πρέπει να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στο μέλλον της Ευρώπης και στην υλοποίηση των επιμέρους στόχων που έχουν τεθεί, τόσο στο πλαίσιο των ΣΒΑ των Ηνωμένων Εθνών όσο και των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί βάσει της 21ης Διάσκεψης των Μερών (COP21/21st Conference of the Parties). Σύμφωνα με το έγγραφο «Το μέλλον των τροφίμων και της γεωργίας», η ευρωπαϊκή γεωργία μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη στην κοινωνία μέσω της βελτίωσης της τροφικής αλυσίδας από την άποψη της προσφοράς άφθονης παροχής ασφαλών και οικονομικά προσιτών τροφίμων και πρώτων υλών με βιώσιμο τρόπο ο οποίος να προστατεύει τους βασικούς περιβαλλοντικούς μας πόρους του εδάφους, του νερού, του αέρα και της βιοποικιλότητας, αλλά και να αποδίδει δίκαια εισοδήματα στους αγρότες μέσω βιώσιμων τιμών.
2.4Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, παράλληλα με την επίτευξη των κύριων στόχων που καθορίζονται στη Συνθήκη της Ρώμης και αφορούν 1) την αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας, 2) τη διασφάλιση ικανοποιητικού βιοτικού επιπέδου για τους αγρότες, 3) τη σταθεροποίηση των αγορών, 4) τη διαθεσιμότητα των προμηθειών και 5) την εξασφάλιση εύλογων τιμών για τους καταναλωτές, στο μέλλον η ΚΓΠ θα πρέπει επίσης να προσφέρει περισσότερα, ειδικά για το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή και τη βιοποικιλότητα, καθώς και ως προς τα κοινωνικά ζητήματα και την απασχόληση στις αγροτικές περιοχές.
2.5Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει οι στόχοι της ΚΓΠ που έχουν καθοριστεί στις Συνθήκες της Ρώμης έχουν εξελιχθεί με το πέρασμα του χρόνου και δεν έχουν επιτευχθεί όλοι πλήρως. Ένας από τους στόχους ήταν και εξακολουθεί να είναι η δημιουργία επαρκούς εισοδήματος μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων. Μολονότι οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις είναι σήμερα πιο παραγωγικές από ποτέ άλλοτε, συχνά, τα εισοδήματα είναι ανεπαρκή και, ως εκ τούτου, οι άμεσες ενισχύσεις έχουν αντικαταστήσει, σε πολλές περιπτώσεις, τις «θεμιτές και δίκαιες» τιμές της αγοράς. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι ενεργοί γεωργοί χρειάζονται τις ενιαίες ενισχύσεις ανά εκμετάλλευση, πέραν των εσόδων της αγοράς.
2.6Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι ακόλουθες βασικές αρχές πρέπει να αποτελούν τη βάση των μελλοντικών στόχων της ΚΓΠ:
·η προστασία του ευρωπαϊκού γεωργικού μοντέλου με τους πολυλειτουργικούς του ρόλους και τις βιώσιμες οικογενειακές εκμεταλλεύσεις, τις ΜΜΕ, τους συνεταιρισμούς και τα άλλα γεωργικά συστήματα με ιστορική βάση εντός της ΕΕ. Η ΚΓΠ πρέπει να καθιστά δυνατή τη βιώσιμη γεωργική παραγωγή σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ·
·οι επαρκείς άμεσες ενισχύσεις για τη στήριξη βιώσιμων γεωργικών εισοδημάτων·
·η ισχυρή δράση για την αγροτική ανάπτυξη·
·η εύρυθμη ενιαία αγορά·
·η ενίσχυση της θέσης του πρωτογενή παραγωγού στην αλυσίδα αξίας·
·η βιώσιμη χρήση και διαχείριση των φυσικών πόρων του εδάφους, των υδάτων, του αέρα και της βιοποικιλότητας·
·η περιβαλλοντική προστασία και ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής·
·η διατήρηση της φύσης και του τοπίου·
·η στήριξη της ανανέωσης των γενεών και η προσέλκυση νέων γεωργών·
·η προώθηση της απασχόλησης·
·η προστασία της απασχόλησης και της κοινωνικής ένταξης·
·η υποστήριξη της ανάπτυξης και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας·
·η πρόσβαση των πολιτών σε μια μεγάλη ποικιλία βιώσιμα παραχθέντων τροφίμων, όπως περιφερειακά προϊόντα, προϊόντα γεωγραφικής ένδειξης και βιολογικά τρόφιμα·
·η υιοθέτηση μιας συνεκτικής εμπορικής πολιτικής σύμφωνα με τους στόχους της ΚΓΠ·
·η υποχρεωτική επισήμανσης της προέλευσης των προϊόντων ως προστιθέμενη αξία για τους καταναλωτές·
·η προτεραιότητα σε δράσεις κατάρτισης που επικεντρώνονται στη βελτίωση της παραγωγής και της ποιότητας των τροφίμων·
·η χρήση των κυκλικών μεταναστευτικών ροών ως απάντηση στις ανάγκες της παραγωγής, με εποχιακούς εργαζομένους από τρίτες χώρες·
·η ενίσχυση της ψηφιοποίησης της υπαίθρου, της γεωργικής δραστηριότητας και της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων.
2.7Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι νέες προτάσεις στην ανακοίνωση της Επιτροπής γύρω από την επικουρικότητα και το νέο μοντέλο λειτουργίας είναι θετικές και, εάν υλοποιηθούν με τον σωστό τρόπο, μπορεί να έχουν σημαντικές θετικές επιπτώσεις για την ΚΓΠ σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης όσον αφορά την απλοποίηση και τη μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά και όσον αφορά τη βελτίωση της προσαρμογής των μέτρων στις διαφορετικές συνθήκες στα κράτη μέλη και της επικέντρωσης της πολιτικής στο περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. Η ΕΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι, υπό αυτό το πρίσμα, χρειάζονται ορισμένες βασικές αλλαγές στην ΚΓΠ, οι οποίες συμπεριλαμβάνονται, εν μέρει, στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εάν εφαρμοστούν σωστά, αυτές οι αλλαγές μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο στη γεωργία και στην πραγματική επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ.
2.8Η ΚΓΠ πρέπει να αντικατοπτρίζει τους βασικούς σκοπούς και στόχους που καθορίζονται στους ΣΒΑ του ΟΗΕ και στην COP21. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η εξάλειψη της φτώχειας, η οποία συνεπάγεται τη βελτίωση των εισοδημάτων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, η καταπολέμηση της πείνας, η καλή υγεία και ευημερία, η καλή εκπαίδευση, το καθαρό νερό και οι εγκαταστάσεις υγιεινής, η οικονομικά προσιτή και καθαρή ενέργεια, η αξιοπρεπής εργασία και η οικονομική ανάπτυξη, η μείωση των ανισοτήτων, η υπεύθυνη παραγωγή και κατανάλωση, η κλιματική δράση και η προστασία του νερού και της χερσαίας ζωής. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η ΚΓΠ πρέπει να τηρεί τους βασικούς αυτούς στόχους, αυτό δε θα πρέπει να αντανακλάται στις προϋποθέσεις των άμεσων ενισχύσεων, ιδιαίτερα σχετικά με ζητήματα γης και τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα.
2.9Ενόψει του χρονοδιαγράμματος για την εξέλιξη των προτάσεων, η ΕΟΚΕ προτείνει να ισχύσουν σαφείς μεταβατικές ρυθμίσεις, απλώς και μόνον επειδή οι απαραίτητες πολιτικές διαδικασίες και οι επακόλουθη διοικητική υλοποίησή τους, κατά πάσα πιθανότητα, δεν θα έχουν ολοκληρωθεί πριν από τα τέλη του 2022. Κρίνεται, συνεπώς, αναγκαίο να προβλεφθεί επαρκής χρόνος για τη μετάβαση από την υφιστάμενη στη νέα πολιτική χωρίς προβλήματα. Οι αγρότες και ο γεωργικός τομέας χρειάζονται σαφήνεια, σταθερότητα και ασφάλεια σχεδιασμού, η δε ΕΕ πρέπει να αποφύγει τις δυσκολίες που προέκυψαν με την τελευταία μεταρρύθμιση.
3.Προϋπολογισμός
3.1Οι άμεσες ενισχύσεις πρέπει να συνεχίσουν να διαδραματίζουν ρόλο στη διασφάλιση των εισοδημάτων, δεδομένου ότι οι υφιστάμενες συνθήκες δεν επιτρέπουν στους γεωργούς να εξασφαλίζουν επαρκή εισοδήματα από την πώληση των προϊόντων τους. Καθότι δημιουργείται, ταυτοχρόνως, αγορά «δημόσιων αγαθών» για τους γεωργούς, η οποία θα έχει σκοπό όχι απλά να αντισταθμίζει πρόσθετες δαπάνες που ανακύπτουν και τυχόν μειώσεις των κερδών, αλλά και να έχει θετικό αντίκτυπο στα εισοδήματα - προοπτική την οποία στηρίζει σθεναρά η ΕΟΚΕ -, οι πολιτικοί ιθύνοντες θα πρέπει να εξασφαλίσουν επαρκή χρηματοδότηση προκειμένου να είναι σε θέση να τηρούν τις υποσχέσεις τους. Η ΕΟΚΕ επικρίνει το γεγονός ότι η ανακοίνωση δεν περιέχει καμία ανάλυση των πραγματικών χρηματοδοτικών αναγκών της νέας «δικαιότερης και φιλικότερης προς το περιβάλλον» ΚΓΠ.
3.2Η ΕΟΚΕ ζητεί, ως εκ τούτου, τη δημιουργία ενός ισχυρού προϋπολογισμού για την ΚΓΠ, πιστεύει, όμως, ότι αυτό κινδυνεύει να μην πραγματοποιηθεί. Για να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις για την ΚΓΠ όσον αφορά την παροχή πρόσθετων περιβαλλοντικών και κλιματικών απαιτήσεων σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων, για να μπορέσει να αντιμετωπίσει την ανάγκη προσέγγισης των άμεσων ενισχύσεων μεταξύ των κρατών μελών λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές στις συνθήκες και για να εξακολουθήσει να μπορεί να ανταποκρίνεται στις πιέσεις που προκύπτουν από τα χαμηλά εισοδήματα των γεωργών, αλλά και για να κλείσει το χάσμα εισοδήματος με άλλους τομείς της κοινωνίας και να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό, ο προϋπολογισμός της ΚΓΠ θα χρειαστεί, ενδεχομένως, να αυξηθεί σημαντικά.
3.3Από τη δεκαετία του 1980, οι δαπάνες στο πλαίσιο της ΚΓΠ μειώθηκαν από 70% περίπου του προϋπολογισμού της ΕΕ σε 38%. Ο προϋπολογισμός της ΚΓΠ δεν αυξήθηκε όταν ο αριθμός των κρατών μελών της ΕΕ αυξήθηκε απότομα κατά 18 κράτη και επεκτάθηκε σημαντικά η γεωργική γη της ΕΕ.
3.4Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπό σημείωση τις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ από 1,0% του ΑΕΕ σε τουλάχιστον 1,3%. Ωστόσο, παραμένει ασαφές τι ποσοστό των πρόσθετων κονδυλίων θα διατεθούν για τη γεωργία και κατά πόσο αυτό θα είναι ικανοποιητικό, προκειμένου να στηριχθεί ο επαρκής και κατάλληλος προϋπολογισμός της ΚΓΠ και να επιτευχθούν όλοι οι φιλόδοξοι στόχοι και απαιτήσεις. Τόσο η κοινωνία των πολιτών όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστηρίζουν έναν ισχυρό προϋπολογισμό και τη σταθερότητα που συνδέεται με αυτόν. Οι προτάσεις μεταρρύθμισης της ΚΓΠ δεν θα επιτύχουν χωρίς επαρκή προϋπολογισμό της ΚΓΠ.
3.5Τυχόν ελλείψεις στον προϋπολογισμό της ΕΕ, και ιδιαίτερα στον προϋπολογισμό της ΚΓΠ, ως αποτέλεσμα του Brexit, πρέπει να αντισταθμιστούν με πρόσθετες συνεισφορές των κρατών μελών. Επιπλέον, οι προτάσεις για τη χρηματοδότηση νέων μέτρων της ΕΕ πρέπει να περιλαμβάνουν νέα χρηματοδότηση.
4.Επικουρικότητα
4.1Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση να καθιερωθεί μεγαλύτερη επικουρικότητα στην ΚΓΠ, τονίζει όμως τη σημασία της διατήρησης ισχυρής κοινής γεωργικής πολιτικής και ισχυρής ενιαίας αγοράς στην ΕΕ. Η επικουρικότητα δεν μπορεί να επιτρέπεται να υπονομεύει την ΚΓΠ ή την ενιαία αγορά με οιονδήποτε τρόπο. Επιπλέον, τα μέλη της ΕΟΚΕ τονίζουν την ανησυχία τους ώστε να δοθεί προσοχή με την επικουρικότητα να μην υπάρξει τυχόν επανεθνικοποίηση της ΚΓΠ σε κανένα κράτος μέλος.
4.2Η επικουρικότητα θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στα σχέδια που αναπτύσσονται από τα κράτη μέλη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων της ΚΓΠ, διατηρώντας παράλληλα το μοντέλο δύο πυλώνων της ΚΓΠ. Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία ανάπτυξης της γεωργίας στις περιφέρειες προέλευσης των μεταναστών. Τα εργασιακά πρότυπα πρέπει να τηρούνται για όλους τους εργαζομένους, συμπεριλαμβανομένων των εποχιακών.
4.3Ο ρόλος της Επιτροπής σε σχέση με την έγκριση, τον έλεγχο και, αν είναι απαραίτητο, κυρώσεις για μη συμμόρφωση με τα εθνικά σχέδια είναι απαραίτητος για να διασφαλιστεί ότι η ΚΓΠ παραμένει μια κοινή πολιτική.
4.4Θεμελιώδες στοιχείο της θετικής επικουρικότητας θα πρέπει να είναι το να παρέχεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να σχεδιάζουν προγράμματα και ενέργειες σε σχέση με τις ενισχύσεις του πρώτου και δεύτερου πυλώνα που ανταποκρίνονται καλύτερα στους τύπους, τις δομές και τις συνθήκες των γεωργικών εκμεταλλεύσεων στις εκάστοτε χώρες, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη απόδοση όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος και το περιβάλλον.
4.5Η επικουρικότητα θα πρέπει επίσης να παρέχει την ευελιξία ώστε να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να υιοθετούν το σχέδιο, τους όρους και τους κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης που ταιριάζουν καλύτερα στις περιστάσεις στη χώρα τους και με τη σειρά τους να επιφέρουν πραγματική και ουσιαστική απλούστευση σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων, διατηρώντας παράλληλα τους κατάλληλους ελέγχους.
5.Νέο μοντέλο λειτουργίας
5.1Η ανακοίνωση για την ΚΓΠ προτείνει ένα νέο μοντέλο λειτουργίας το οποίο, μέσω της επικουρικότητας, θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να σχεδιάσουν ένα μείγμα υποχρεωτικών και προαιρετικών μέτρων και στους δύο πυλώνες για την επίτευξη των περιβαλλοντικών και κλιματικών στόχων που καθορίζονται σε επίπεδο ΕΕ. Προτείνει τα κράτη μέλη να ορίσουν ποσοτικοποιημένους στόχους σε στρατηγικά σχέδια ώστε να επιτευχθεί η υλοποίηση. Επιπλέον, προτείνει όλες οι άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς να εξαρτώνται από την εφαρμογή (ή τη διατήρηση, εάν εφαρμόζονται ήδη) περιβαλλοντικών και κλιματικών πρακτικών. Προτείνει επίσης να επιβραβεύονται οι αγρότες για πιο φιλόδοξες εθελοντικές πρακτικές, κάτι το οποίο θα απαιτήσει ισχυρά κίνητρα υπό μορφή ενισχύσεων.
5.2Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σαφώς ότι οι ποσοτικοί στόχοι, τα αποτελέσματα και οι δείκτες εκροών για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή πρέπει να εφαρμόζονται κυρίως σε επίπεδο κρατών μελών.
5.3Σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων, το νέο μοντέλο λειτουργίας θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα απλό σχέδιο που θα περικλείει τις βασικές πτυχές των μέτρων για το περιβάλλον και την αλλαγή του κλίματος, τα οποία θα καλύπτουν την προστασία του εδάφους, των υδάτων, του ατμοσφαιρικού αέρα, της βιοποικιλότητας και των χαρακτηριστικών του τοπίου, καθώς και τη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών.
5.4Συμπληρωματικές και υψηλότερου επιπέδου ενισχύσεις στον δεύτερο πυλώνα θα πραγματοποιούνται όπου ισχύουν προαιρετικές βελτιωμένες περιβαλλοντικές, κοινωνικές, εργασιακές και κλιματικές συνθήκες.
5.5Η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντικό το νέο μοντέλο λειτουργίας να ευθυγραμμίζεται με τους στόχους της απλούστευσης και να είναι εύκολο να κατανοηθεί και να εφαρμοστεί σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης.
5.6Η εφαρμογή του νέου μοντέλου λειτουργίας δεν πρέπει να συνεπάγεται πρόσθετο κόστος σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης όσον αφορά συμβουλευτικές υπηρεσίες ή το κόστος συμμόρφωσης, κάτι το οποίο θα διαβρώσει τις άμεσες ενισχύσεις. Κάθε δαπάνη που πραγματοποιείται σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης για την επίτευξη της αυξημένης συμμόρφωσης με τις νέες περιβαλλοντικές και κλιματικές προκλήσεις πρέπει να αντανακλάται σε υψηλότερες ενισχύσεις και κατανομές του προϋπολογισμού σε επίπεδο κράτους μέλους.
5.7Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις της Επιτροπής όσον αφορά την υιοθέτηση της έννοιας της έξυπνης γεωργίας (smart farming), η οποία συμβάλλει στη βελτίωση των γεωργικών εισοδημάτων και παράλληλα προσφέρει περιβαλλοντικά οφέλη. Εν προκειμένω, απαιτείται η χρήση της κατάρτισης, της μεταφοράς γνώσεων και της τεχνολογίας με στόχο την αποτελεσματικότερη χρήση συντελεστών παραγωγής όπως το νερό, η ενέργεια, τα λιπάσματα αλλά και άλλων συντελεστών, όπως τα φυτοφάρμακα, καθώς και την προώθηση οικολογικών μεθόδων παραγωγής, όπως η οικολογικά προσανατολισμένη διαχείριση των γαιών, η βιολογική γεωργία και η αγροοικολογία.
6.Απλούστευση
6.1Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει θερμά την ουσιαστική απλούστευση της ΚΓΠ και την υλοποίηση των πολιτικών δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί για την απλούστευση ώστε να επιτευχθούν απτά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης του γραφειοκρατικού φόρτου για τους αγρότες. Υπήρξαν υποσχέσεις απλοποίησης σε πολλές προηγούμενες μεταρρυθμίσεις της ΚΓΠ, με ελάχιστα ή και χωρίς αποτελέσματα.
6.2Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι νομοθετικές προτάσεις να συνεπάγονται την ουσιαστική απλούστευση των πλέον γραφειοκρατικών στοιχείων της ΚΓΠ, ιδίως όσον αφορά τους επιτόπιους ελέγχους αιτήσεων παροχής βοήθειας για καθεστώτα στρεμματικής ενίσχυσης και τις πολύ εκτεταμένες και περίπλοκες απαιτήσεις πολλαπλής συμμόρφωσης σύμφωνα με τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης (ΚΑΔ-“statutory management requirements”/SMR) και τις απαιτήσεις καλής γεωργικής και περιβαλλοντικής κατάστασης (ΚΓΠΚ-“good agricultural and environmental condition”/GAEC), τις οποίες πρέπει να πληρούν οι γεωργοί. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να τεθεί σε εφαρμογή ένα αποτελεσματικό και αποδοτικό σύστημα ελέγχου, το οποίο, σε κάθε περίπτωση, θα συνδέεται με ένα σύστημα παροχής συμβουλών και κινήτρων για τους γεωργούς.
6.3Αν και σημειώθηκε μια μικρή αλλά ευπρόσδεκτη απλούστευση με τον κανονισμό Omnibus, πρέπει να γίνουν περαιτέρω αλλαγές προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της απλούστευσης.
6.4Η ΕΟΚΕ προτείνει την εισαγωγή της απλούστευσης στους ακόλουθους τομείς μέσω του νέου μοντέλου λειτουργίας, της επικουρικότητας και της καλύτερης χρήσης των σύγχρονων τεχνολογιών, αξιοποιώντας τους πόρους και τα εργαλεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ):
·είναι απαραίτητη η πλήρης αναθεώρηση και ο επανασχεδιασμός του συστήματος ελέγχου σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων ούτως ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερο και λιγότερο γραφειοκρατικό. Το προτεινόμενο σύστημα θα πρέπει να διαμορφωθεί με βάση την αρχή της ετήσιας διάρκειας (χωρίς ελέγχους με αναδρομική ισχύ) και επίσης θα πρέπει να επικεντρωθεί στην καθοδήγηση και στη διόρθωση, παρά στην επιβολή ποινών και κυρώσεων·
·η βελτίωση της χρήσης της τεχνολογίας, των επιθεωρήσεων μέσω δορυφόρου και η τηλεπισκόπηση θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν κάποιους από τους επιτόπιους ελέγχους πολλαπλής συμμόρφωσης·
·πρέπει να βελτιστοποιηθούν οι σημερινές απαιτήσεις ΚΑΔ και ΚΓΠΚ χωρίς να διακυβεύονται οι έλεγχοι ή τα πρότυπα·
·τα όρια ανοχής πρέπει να αυξηθούν προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των πραγματικών δραστηριοτήτων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, καθότι, σε πολλές περιπτώσεις, μπορεί να πρόκειται για δραστηριότητα ενός ατόμου, και, επίσης, να χορηγείται ο κατάλληλος χρόνος για τη διόρθωση ή την αποκατάσταση τυχόν μη συμμόρφωσης·
·οι επιθεωρήσεις δεν θα πρέπει να καθυστερούν τις πληρωμές, ενώ θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μια πολιτική για την επιβολή τυχόν κυρώσεων κατά το επόμενο έτος για το σύνολο των κριτηρίων επιλεξιμότητας και της πολλαπλής συμμόρφωσης ή για τις ΚΑΔ.
6.5Η επικουρικότητα παρέχει στα κράτη μέλη την ευκαιρία να υιοθετήσουν αυξημένα επίπεδα απλούστευσης σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων ώστε να ανταποκρίνονται σε ιδιαίτερες περιστάσεις, διατηρώντας ταυτόχρονα την παροχή δημοσίων αγαθών.
7.Άμεσες ενισχύσεις, αγροτική ανάπτυξη και ΚΟΑ
7.1Σε πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) υπογραμμιζόταν ότι το καθεστώς βασικής ενίσχυσης (“basic payment scheme”/BPS) για τους γεωργούς βρίσκεται σε καλό δρόμο από λειτουργικής άποψης, όμως, ο αντίκτυπός του στην απλούστευση, τη στόχευση και τη σύγκλιση των επιπέδων χρηματοδοτικής στήριξης είναι περιορισμένος. Επιπλέον, το ΕΕΣ αναφέρει ότι το καθεστώς βασικής ενίσχυσης αποτελεί σημαντική πηγή εισοδήματος για πολλούς αγρότες, έχει όμως εγγενείς περιορισμούς. Δεν λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες της αγοράς, τη χρήση της γεωργικής γης ή τις μεμονωμένες περιστάσεις της εκμετάλλευσης, ούτε και βασίζεται σε ανάλυση της συνολικής κατάστασης των εισοδημάτων των γεωργών.
7.2Επομένως, οι άμεσες ενισχύσεις αποτελούν πλέον, για πολλούς γεωργούς, το σημαντικότερο μέσο πολιτικής της ΚΓΠ και είναι εξαιρετικά σημαντικές για την ευρωπαϊκή γεωργία στηρίζοντας τα γεωργικά εισοδήματα, διατηρώντας το γεωργικό μοντέλο της ΕΕ και υποστηρίζοντας τα υψηλότερα δυνατά επίπεδα προτύπων για τα τρόφιμα και το περιβάλλον, ακριβώς επειδή, συχνά, οι γεωργοί αδυνατούν να επιτύχουν ένα ικανοποιητικό εισόδημα από την παραγωγή και την πώληση των προϊόντων τους στην αγορά. Κατά μέσο όρο, οι άμεσες ενισχύσεις αντιπροσώπευαν το 46% του γεωργικού εισοδήματος για περίπου 7 εκατομμύρια αγρότες, καλύπτοντας το 90% της καλλιεργούμενης γης στην ΕΕ. Σε ορισμένους τομείς και περιοχές, οι άμεσες ενισχύσεις είναι ακόμη σημαντικότερες και απολύτως απαραίτητες για την επιβίωση της γεωργίας.
7.3Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για αυτήν την εξέλιξη, με την οποία ενισχύεται ολοένα και περισσότερο η εξάρτηση της γεωργίας από τις διαβουλεύσεις για τον προϋπολογισμό. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η ΚΓΠ πρέπει, κατ’ αρχάς να μεριμνήσει ότι οι σταθεροποιημένες αγορές (και οι δίκαιες εμπορικές συμφωνίες) θα εξασφαλίζουν δίκαια εισοδήματα για τους γεωργούς από την πώληση των παραγόμενων με βιώσιμο τρόπο προϊόντων τους. Συγχρόνως, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόθεση των πολιτικών ιθυνόντων να δημιουργηθεί μια αποδοτική από την άποψη των παραγόμενων εισοδημάτων αγορά για τη διάθεση «δημοσίων αγαθών».
7.4Αυτό θα απαιτήσει τη δρομολόγηση μεταβολών στον προσανατολισμό των άμεσων ενισχύσεων, στοιχείο το οποίο καθίσταται σαφές στην παρούσα ανακοίνωση της Επιτροπής. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή εξετάζει το ζήτημα του κατά πόσον η τρέχουσα κατανομή των κονδυλίων δύναται να διατηρηθεί ως έχει. Κάθε αλλαγή, ωστόσο, θα πρέπει να διατηρεί ένα από τα κύρια στοιχεία της πολιτικής: την προστασία της λειτουργικής εσωτερικής αγοράς που έχει δημιουργήσει όλα αυτά τα χρόνια η ΚΓΠ.
7.5Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την έλλειψη στήριξης των γεωργών που λαμβάνουν ελάχιστες ή και καθόλου άμεσες ενισχύσεις, όπως οι καλλιεργητές οπωροκηπευτικών σε μικρές περιοχές ή, λόγου χάρη, οι κτηνοτρόφοι των κρατών μελών της ΕΕ, οι οποίοι δεν λαμβάνουν πριμοδοτήσεις για τις υπηρεσίες που παρέχουν.
7.6Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη διατήρηση του μοντέλου των δύο πυλώνων της ΚΓΠ, με άμεσες ενισχύσεις και μέτρα στήριξης της αγοράς για την υποστήριξη των γεωργικών εισοδημάτων στον πρώτο πυλώνα και παρεμβάσεις που στοχεύουν οικονομικές, περιβαλλοντικές, εργασιακές και κοινωνικές πτυχές στον τομέα της γεωργίας και στις αγροτικές περιοχές, σύμφωνα με τη Δήλωση του Κορκ 2.0, στον δεύτερο πυλώνα.
7.7Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις προτάσεις για υψηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας και εστίασης στην περιβαλλοντική φροντίδα και στη δράση για το κλίμα και στους δύο πυλώνες προκειμένου η ΚΓΠ να καταστεί περισσότερο πράσινη στους τομείς όπου οι τρέχουσες πολιτικές αποδείχθηκαν υπερβολικά γραφειοκρατικές και είναι αναγκαίο να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητά τους.
7.8Οι άμεσες ενισχύσεις πρέπει να απευθύνονται μόνο σε ενεργούς γεωργούς με βάση σαφή αντικειμενικά κριτήρια, καθώς και αντίστοιχες περιφερειακές πρακτικές, που θα επικεντρώνονται στις γεωργικές δραστηριότητες και στην παροχή δημόσιων αγαθών. Οι άμεσες ενισχύσεις δεν πρέπει να είναι διαθέσιμες σε όσους απλώς κατέχουν γη και δεν συμμετέχουν ενεργά στη γεωργική παραγωγή, ούτε και παρέχουν δημόσια αγαθά.
7.9Όπου απαιτείται, πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να αυξάνουν το επίπεδο των συνδεδεμένων ενισχύσεων ώστε να στηρίζουν αποτελεσματικά τους ευπαθείς τομείς και τις ευάλωτες περιοχές, χωρίς καμία στρέβλωση της αγοράς. Αυτό θα συμβάλει στην προστασία της βιοποικιλότητας, της γεωργίας που βασίζεται σε βοσκότοπους και άλλων τομέων που παρακμάζουν και θα αποτρέψει την εγκατάλειψη της γης, ιδίως στις απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές όπου δεν είναι δυνατή η υιοθέτηση ή η αλλαγή προς διαφορετικές γεωργικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να κατευθύνουν τις ενισχύσεις του δεύτερου πυλώνα με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των ευπαθών τομέων και των περιοχών σε παρακμή, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι συνδεδεμένες ενισχύσεις μπορεί να μην είναι κατάλληλες.
7.10Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις χρειάζονται περισσότερο στοχευμένη στήριξη. Προκειμένου να βελτιωθεί η οικονομική βιωσιμότητα των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων, θα πρέπει να εφαρμοστούν τα πλέον ενδεδειγμένα εθελοντικά μέτρα του πρώτου και του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ. Μια πιθανή ανακατανομή των πληρωμών μεταξύ των αιτούντων δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών αγοράς και των τιμών μίσθωσης των γαιών, αλλά ούτε σε μείωση των εισοδημάτων και της αποδοτικότητας των ενεργών γεωργών.
7.11Οι άμεσες ενισχύσεις του πρώτου πυλώνα πρέπει να φτάνουν μέχρι ένα δίκαιο και λογικό ανώτατο όριο για τους μεμονωμένους ενεργούς γεωργούς (π.χ. ίσο με το εισόδημα ενός εργαζομένου σε συγκρίσιμη κατάσταση). Πρέπει να είναι δυνατές οι προσαρμογές και να λαμβάνονται υπόψη οι συμπράξεις, οι συνεταιρισμοί, οι εταιρίες και ο αριθμός των εργαζομένων με κοινωνική ασφάλιση. Το ανώτατο όριο δεν θα πρέπει να ισχύει για τα εθελοντικά περιβαλλοντικά μέτρα και για όσους παρέχουν δημόσια αγαθά. Οι πόροι που ανακτώνται από την εφαρμογή ανωτάτου ορίου θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για αναδιανεμητικές ενισχύσεις.
7.12Όσον αφορά το μοντέλο των βασικών ενισχύσεων, προτείνεται να επιτραπεί στις χώρες που έχουν υιοθετήσει διαφορετικό μοντέλο από το σύστημα κατ’ αποκοπή ενισχύσεων, όπως το υβριδικό μοντέλο ή το μοντέλο προσέγγισης, να διατηρήσουν το εν λόγω μοντέλο και μετά το 2020, εάν θεωρείται καταλληλότερο για τις συνθήκες που επικρατούν στις συγκεκριμένες χώρες. Κράτη μέλη με ενιαίες ενισχύσεις ανά εκμετάλλευση πρέπει να έχουν τη δυνατότητα κατάργησης του συστήματος των δικαιωμάτων ενίσχυσης. Ένα σύστημα κατ' αποκοπή ενισχύσεων ανά εκτάριο ενδέχεται να ευνοεί δυσανάλογα τους παραγωγούς αρόσιμων καλλιεργειών σε βάρος τομέων υψηλής εργατικής έντασης, όπως τα οπωροκηπευτικά και η κτηνοτροφία.
7.13Για να διατηρηθεί η ΚΓΠ ως ισχυρή κοινή πολιτική της ΕΕ, η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι δεν πρέπει να υπάρχει συγχρηματοδότηση στον πρώτο πυλώνα. Η ΕΟΚΕ δεν τάσσεται υπέρ της δυνατότητας των κρατών μελών να μεταφέρουν κονδύλια από τον πυλώνα ΙΙ στον πυλώνα Ι. Ζητεί ένα λογικό επίπεδο συγχρηματοδότησης από τα κράτη μέλη στον δεύτερο πυλώνα.
7.14Το ποσό των άμεσων ενισχύσεων που καταβάλλονται στους γεωργούς στα επιμέρους κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να συγκλίνει περαιτέρω, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές συνθήκες και συνεπώς να δημιουργηθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού για τους αγρότες σε όλα τα κράτη μέλη και να εξασφαλιστεί η ισόρροπη ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών σε ολόκληρη την ΕΕ.
7.15Είναι απαραίτητη η ισχυρή πολιτική αγροτικής ανάπτυξης στον πυλώνα II της ΚΓΠ, με πιο ευέλικτα περιθώρια δράσης, για τη στήριξη των γεωργικών, οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών απαιτήσεων στις αγροτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των πλέον ευπαθών περιοχών, σύμφωνα με τη Δήλωση του Κορκ 2.0. Τα μέτρα πρέπει να επικεντρώνονται στην καταπολέμηση του αποπληθυσμού, σε συνέργεια με άλλες διαρθρωτικές πολιτικές.
7.16Οι περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα αποτελούν ένα από τα μέτρα ιδιαίτερης σημασίας για την αποκατάσταση, τη διατήρηση και την ενίσχυση των οικοσυστημάτων που εξαρτώνται από τη γεωργία και τη δασοκομία. Η στήριξη των γεωργών που δραστηριοποιούνται σε περιοχές οι οποίες αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της γεωργίας στις περιοχές αυτές, αποτρέποντας την εγκατάλειψη της γης και, τελικά, τον αποπληθυσμό της υπαίθρου. Τα κράτη μέλη πρέπει να διαθέτουν επαρκείς χρηματοδοτικές πιστώσεις από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) για την υποστήριξη των περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα.
7.17Η ΕΟΚΕ εξακολουθεί να υποστηρίζει την αύξηση των ενισχύσεων προς τις περιοχές που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα. Αυτές θα πρέπει να ποικίλλουν ανάλογα με τον βαθμό του μειονεκτήματος, ο οποίος θα βασίζεται στα υφιστάμενα βιοφυσικά κριτήρια για τον προσδιορισμό περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα.
7.18Η ΕΟΚΕ προτείνει να βελτιωθεί και να ενισχυθεί η ισχύουσα ΚΟΑ (κοινή οργάνωση αγοράς) ώστε να διασφαλίζεται ένα αποτελεσματικό δίχτυ ασφαλείας και η στήριξη της αγοράς, ιδίως σε κρίσεις ή σε δύσκολες στιγμές, όπως η ρωσική απαγόρευση ή το Brexit, με σκοπό την προστασία των πρωτογενών παραγωγών, των μεταποιητών, των καταναλωτών, των αγορών και των θέσεων εργασίας. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής πρέπει να είναι πολύ πιο σθεναρές όσον αφορά τα θέματα των «αγορών» και του «εμπορίου» και να περιέχουν ουσιαστικά και συγκεκριμένα μέτρα.
7.19Η ΚΓΠ πρέπει να ενισχύει τη θέση των αγροτών ώστε να μην είναι ο πλέον αδύναμος κρίκος στην αλυσίδα εφοδιασμού. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να καταρτίσει νομοθετικά μέτρα για την αντιμετώπιση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Τα μέτρα αυτά πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν ώστε η στήριξη που παρέχεται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ να μην χαθεί για τη γεωργία, αλλά, αντίθετα, να δημιουργήσει αξία και να βοηθήσει τους γεωργούς να διαθέτουν τα προϊόντα τους στην αγορά σε δίκαιες τιμές. Επιπροσθέτως, η ΕΟΚΕ συνιστά την εφαρμογή των προτάσεων της ειδικής ομάδας για τις γεωργικές αγορές (Agricultural Markets Task Force/AMTF).
7.20Στο επίκεντρο της ΚΓΠ πρέπει να βρίσκεται μια εύρυθμη ενιαία αγορά. Οι πρόσφατες τάσεις επανεθνικοποίησης σε ολόκληρη την ενιαία αγορά αποτελούν πηγή σοβαρής ανησυχίας καθώς συνεπάγονται μεγαλύτερη απόκλιση των τιμών και των αγορών. Είναι αναγκαία, όπου δεν υπάρχει, η υποχρεωτική επισήμανση της προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και των τροφίμων, προκειμένου να αποφευχθεί η απάτη και να καταστεί δυνατή η συνειδητή επιλογή των καταναλωτών, ώστε να μην υπονομεύεται και να μην παρεμποδίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός λόγω του μη σεβασμού των εργασιακών προτύπων (συμβάσεις, κοινωνική ασφάλιση, υγεία και ασφάλεια στην εργασία) θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την ενιαία αγορά.
7.21Η πολιτική αβεβαιότητα, η κλιματική αλλαγή και άλλοι παράγοντες σημαίνουν ότι οι αγρότες πρέπει να έρχονται όλο και συχνότερα αντιμέτωποι με φυσικές καταστροφές λόγω καιρικών συνθηκών και με υψηλές διακυμάνσεις των τιμών στις αγορές. Τα γεωργικά εισοδήματα μπορεί να επηρεαστούν σοβαρά από τις μεταβλητές τιμές των βασικών προϊόντων. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παράσχουν μέσα που θα βοηθούν τους γεωργούς να αντιπαρέρχονται αποτελεσματικά τους κινδύνους και να διασφαλίζουν ένα σταθερό εισόδημα. Θα πρέπει να αναθεωρηθεί ο ισχύων μηχανισμός αποθεματικού για περιπτώσεις κρίσεων προκειμένου να συγκεντρωθούν οι οικονομικοί πόροι που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση καταστάσεων κρίσης. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σαφώς ότι οι ευρείες άμεσες ενισχύσεις αποτελούν την καλύτερη μορφή εγγύησης του εισοδήματος των αγροτών.
8.Νεαροί γεωργοί, ανανέωση των γενεών, νέοι αγρότες και γυναίκες στη γεωργία
8.1Ο αριθμός των νεαρών γεωργών μειώνεται σταθερά, όπως και ο αριθμός των γεωργών συνολικά. Ωστόσο, η ταχεία μείωση του αριθμού των αγροτών από 14,5 εκατομμύρια σε 10,7 εκατομμύρια κατά την προηγούμενη περίοδο προϋπολογισμού καλύπτει όλες τις ηλικιακές ομάδες. Παρά τις ίδιες ευκαιρίες στήριξης μέσω της ΚΓΠ, ο αριθμός των νεαρών γεωργών και το ποσοστό που συνθέτουν στα διάφορα κράτη μέλη ποικίλλουν σημαντικά. Το 2016, μόνο το 31,8% των απασχολούμενων στη γεωργία της ΕΕ ήταν κάτω των σαράντα ετών, σε σύγκριση με το 42,4% στο σύνολο του ενεργού πληθυσμού.
8.2Η ΕΟΚΕ προτείνει να βελτιωθεί η στήριξη της ΚΓΠ για τους νεαρούς γεωργούς και την ανανέωση των γενεών. Επιπλέον, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν την ευελιξία να παρέχουν στους νεαρούς αγρότες μέτρα για σταθερό εισόδημα, φορολογικές ελαφρύνσεις ή άλλα συστήματα κινήτρων. Θα πρέπει επίσης να υιοθετήσουν μέτρα για την ένταξη νέων γεωργών (ηλικίας άνω των 40 ετών) ώστε να ληφθεί υπόψη η αυξανόμενη εργασιακή κινητικότητα στις αγροτικές περιοχές, όπως εξάλλου αυξάνεται και στις πόλεις.
8.3Η ΕΟΚΕ προτείνει να διευκρινιστεί ο ορισμός του νεαρού αγρότη ως ατόμου κάτω των 40 ετών που διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα και πληροί τις απαιτήσεις που καθορίζονται για τον ενεργό γεωργό.
8.4Οι νεαροί γεωργοί αντιμετωπίζουν μεγάλο κίνδυνο, υψηλό κόστος και αβέβαιο εισόδημα από τις επιχειρήσεις τους. Η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες ειδικές προτάσεις για την υποστήριξη και την αρωγή των νεαρών γεωργών και την ανανέωση των γενεών:
·βελτίωση των εισοδημάτων και της στήριξης των επενδύσεων μέσω της αύξησης των ενισχύσεων των πυλώνων Ι και ΙΙ για τους νεαρούς ειδικευμένους αγρότες·
·αύξηση της συμπληρωματικής ενίσχυσης ύψους 25% για τους νεαρούς γεωργούς στον πυλώνα Ι·
·καθιέρωση συστήματος συνταξιοδότησης για τους γεωργούς που επιθυμούν να αποχωρήσουν και να μεταβιβάσουν τις εκμεταλλεύσεις τους σε νεαρούς ειδικευμένους αγρότες στον πυλώνα ΙΙ, συμπεριλαμβανομένης της πρόβλεψης για ένα πρόγραμμα αγροτικής κινητικότητας·
·θέσπιση καθεστώτος τύπου εγκατάστασης και άλλων στοχοθετημένων μέτρων για τους νεαρούς γεωργούς ώστε να βοηθηθούν στην καθιέρωσή τους στο πλαίσιο του πυλώνα ΙΙ·
·συμπληρωματική στήριξη του εισοδήματος μέσω μηνιαίων πληρωμών για περίοδο τριών ετών στους νέους που δημιουργούν μικρές δομές προϊόντων που απευθύνονται στις τοπικές αγορές, ώστε να επιτραπεί η προοδευτική εγκατάσταση της γεωργικής εκμετάλλευσης·
·ανάπτυξη χρηματοδοτικών μέσων που θα βοηθήσουν στην παροχή χαμηλού κόστους κεφαλαίου εκκίνησης ή δανείων·
·στήριξη της καινοτομίας και της μεταφοράς γνώσεων προσαρμοσμένη στους νεαρούς αγρότες.
8.5Στο 35,1%, το ποσοστό των γυναικών που εργάζονται στη γεωργία στην ΕΕ είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των γυναικών στην απασχόληση γενικά (45,9%) και διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο, ο ρόλος που διαδραματίζουν οι γυναίκες στο εργατικό δυναμικό είναι πολύ σημαντικός. Επομένως, είναι σημαντικό να συμπεριληφθούν μέτρα στην ΚΓΠ ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή των γυναικών στη γεωργία και να τους δοθούν περισσότερα κίνητρα.
9.Στοιχεία υψηλής περιβαλλοντικής προστιθέμενης αξίας
9.1Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σαφή εστίαση της προτεινόμενης ανακοίνωσης για την ΚΓΠ στο περιβάλλον και στην κλιματική αλλαγή, και ειδικότερα στην προστασία και τη βιωσιμότητα των εδαφών, των υδάτων, του ατμοσφαιρικού αέρα και της βιοποικιλότητας σε επίπεδο γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
9.2Εκτός από τις παραγωγικές τους λειτουργίες, οι μόνιμες χορτολιβαδικές εκτάσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 20% της επιφάνειας της ΕΕ, έχουν ένα ευρύ φάσμα άλλων λειτουργιών. Εξασφαλίζουν προφανή περιβαλλοντικά οφέλη, ιδίως όσον αφορά τη δέσμευση άνθρακα και την οικολογική σταθερότητα ως κύρια πηγή βιοποικιλότητας στις γεωργικές περιοχές.
9.3Για τον λόγο αυτό, και προκειμένου να αυξηθεί η έκταση των βοσκότοπων της ΕΕ, η ΕΟΚΕ συνιστά η ΚΓΠ α) να παρέχει ισχυρότερη άμεση στήριξη στους ενεργούς αγρότες για τους μόνιμους βοσκότοπους, με μια νέα υψηλότερου επιπέδου ενίσχυση για τους βοσκότοπους και β) να στηρίζει πρωτοβουλίες διάθεσης στην αγορά προϊόντων που προέρχονται από την κτηνοτροφική οικονομία. Ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη χορήγηση υψηλότερων ποσών ενισχύσεων, ο αιτών υποχρεούται να συμμορφώνεται με το ελάχιστο ποσοστό πυκνότητας εκτροφής και την ελάχιστη περίοδο βόσκησης. Ωστόσο, σημειώνει επίσης ορισμένα προβλήματα όσον αφορά την επιλεξιμότητα των μόνιμων χορτολιβαδικών εκτάσεων στο σύστημα αναγνώρισης αγροτεμαχίων λόγω ελλείψεων στην παρακολούθηση ή ελλιπών αρχικών στοιχείων, με αποτέλεσμα την καταβολή ενισχύσεων για μη επιλέξιμες περιοχές.
9.4Η ΕΟΚΕ επισημαίνει επίσης τις μακροχρόνιες ελλείψεις ορολογίας στην περιγραφή των χορτολιβαδικών εκτάσεων. Προτείνουμε τη χρήση της γενικής ιδέας των «μόνιμων χορτολιβαδικών εκτάσεων», με την οποία εξαλείφεται η ορολογική απόκλιση που κληρονομήθηκε από παρελθούσες περιόδους. Ο κανονισμός θα πρέπει επίσης να καθορίζει καλύτερα και να λαμβάνει υπόψη τη μη ποώδη βόσκηση με τη χρήση ζωικής παραγωγής, όπως είναι εξαιρετικά σύνηθες σε πολλά μέρη της ΕΕ, εφόσον διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην προστασία του περιβάλλοντος.
9.5Η γη είναι ένας περιοριστικός παράγοντας, κατά πρώτον για την καλλιέργεια και στη συνέχεια για άλλους τομείς. Εφαρμόζονται διάφορα μέτρα σε ολόκληρη την ΕΕ, νομοθετικά αλλά και μη νομοθετικά, για την προστασία της γης. Ωστόσο, ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο θα διασφάλιζε την αειφόρο χρήση και την προστασία των γεωργικών εκτάσεων και εδαφών. Η προστασία της υγείας και της γονιμότητας του εδάφους θα πρέπει να αποτελεί έναν από τους στόχους που θα τεθούν σε επίπεδο ΕΕ στο πλαίσιο του νέου μοντέλου λειτουργίας της ΚΓΠ. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της εκπόνησης και της εφαρμογής μιας στρατηγικής της ΕΕ για την παραγωγή πρωτεϊνών, ούτως ώστε να αυξηθεί το επίπεδο αυτάρκειας σε πρωτεϊνούχες ζωοτροφές.
10.Εμπόριο και διεθνή θέματα
10.1Ως ο μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας γεωργικών προϊόντων, η επιτυχία της ευρωπαϊκής γεωργίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εμπόριο με τρίτες χώρες. Το δυναμικό των μελλοντικών δίκαιων και αμοιβαία επωφελών συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την εξασφάλιση της συνεχιζόμενης συνεισφοράς στην απασχόληση και στο γεωργικό εισόδημα.
10.2Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι πρέπει να υπάρξει μια πολύ πιο συνεκτική στρατηγική μεταξύ της ΚΓΠ και της εμπορικής πολιτικής που επιδιώκει η ΕΕ. Η ΚΓΠ αποτελεί θετικό μοχλό της πολιτικής για την υποστήριξη των οικογενειακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και άλλων δομών εκμεταλλεύσεων της ΕΕ, καθώς και των υψηλότατων προτύπων σε όλους τους βασικούς τομείς της επισιτιστικής ασφάλειας, του περιβάλλοντος και της εργασίας. Ωστόσο, σε εμπορικές διαπραγματεύσεις όπως η Mercosur, η ΕΕ αποδέχεται εισαγωγές τροφίμων που δεν πληρούν τα πρότυπα ασφαλείας των τροφίμων της ΕΕ, παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα και με εντελώς απαράδεκτα πρότυπα εργασίας.
10.3Όλες οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ πρέπει να σέβονται την αρχή της επισιτιστικής αυτάρκειας και της κοινοτικής προτίμησης που αφορά τα τρόφιμα της ΕΕ για τους πολίτες της ΕΕ, καθώς και ένα κοινό εξωτερικό δασμολόγιο. Είναι αναγκαία η διατήρηση και η προστασία του υψηλότερου δυνατού επιπέδου προτύπων ως προς τις υγειονομικές, φυτοϋγειονομικές, περιβαλλοντικές και εργασιακές συνθήκες προκείμενου να αποφευχθεί η διαρροή διοξειδίου του άνθρακα και οι απώλειες θέσεων εργασίας.
10.4Ένα από τα πρόσφατα παραδείγματα θετικού εμπορίου αποτελεί η συμφωνία ΕΕ/Ιαπωνίας, όπου διατηρήθηκαν ισοδύναμα πρότυπα και δεν σημειώθηκε σημαντική διαρροή άνθρακα ή απώλειες θέσεων εργασίας. Αντίθετα, η προτεινόμενη συμφωνία ΕΕ-Mercosur συνεπάγεται σημαντική διαρροή διοξειδίου του άνθρακα λόγω της συνεχιζόμενης καταστροφής των τροπικών δασών του Αμαζονίου, των επιπρόσθετων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και της απώλειας θέσεων εργασίας. Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου από το βόειο κρέας της Βραζιλίας υπολογίζονται σε 80 kg εκφρασμένα σε ισοδύναμα CO2/kg σε σύγκριση με την παραγωγή της ΕΕ στα 19 kg εκφρασμένα σε ισοδύναμα CO2/kg. Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης με τις αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον αντίκτυπο στην απασχόληση και τα κοινωνικά πρότυπα στις χώρες αυτές.
11.Τρόφιμα και υγεία
11.1Οι αγρότες της ΕΕ και η ΚΓΠ διασφαλίζουν στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επαρκείς ποσότητες τροφίμων υψηλής ποιότητας που είναι προσιτά, ασφαλή και παράγονται σύμφωνα με τα περιβαλλοντικά πρότυπα. Η ΚΓΠ είναι ο ενδεδειγμένος μηχανισμός για τη γεωργία, η οποία αποτελεί τη βάση της βιομηχανίας τροφίμων της ΕΕ.
11.2Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τα υφιστάμενα μέσα πολιτικής της ΕΕ πρέπει να αναπροσαρμοστούν και να εναρμονιστούν προκειμένου να επιτευχθούν περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικοπολιτισμικά αειφόρα επισιτιστικά συστήματα. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει επίσης ότι μια ολοκληρωμένη πολιτική τροφίμων πρέπει να συμπληρώνει —και όχι να αντικαθιστά— την αναδιαρθρωμένη ΚΓΠ.
11.3Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι - προκειμένου να προστατευτούν οι καταναλωτές - οι απαιτήσεις παραγωγής που ισχύουν στην εσωτερική αγορά, προς όφελος του περιβάλλοντος και των εκτρεφόμενων ζώων, καθώς και τα κοινωνικά πρότυπα, θα ισχύουν εξίσου και για τις εισαγωγές από τρίτες χώρες.
Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 2018
Maurizio Reale
Πρόεδρος του τμήματος «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον»
_____________