|
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ |
|
|
Στόχος του παρόντος εγγράφου είναι να ενημερώσει το κοινό και τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με το μελλοντικό νομοθετικό έργο της Επιτροπής, ώστε να μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται η Επιτροπή το πρόβλημα και τις πιθανές λύσεις του, καθώς και να μας παράσχουν τις σχετικές πληροφορίες που τυχόν διαθέτουν, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις πιθανές επιπτώσεις των διαφόρων επιλογών.
|
|
|
Τίτλος της πρωτοβουλίας |
κανονισμός για την Eurojust — αναθεώρηση |
|
Επικεφαλής ΓΔ (αρμόδια μονάδα) |
Γενική Διεύθυνση Δικαιοσύνης και Καταναλωτών (ΓΔ JUST), Μονάδα Α4 Ποινική δικαιοσύνη |
|
Πιθανό είδος πρωτοβουλίας |
Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου |
|
Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα |
Προγραμματισμένη ημερομηνία έγκρισης: Δεύτερο τρίμηνο του 2026 |
|
Συμπληρωματικές πληροφορίες |
Eurojust — Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
|
Το παρόν έγγραφο δημοσιεύεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς. Δεν προδικάζει την τελική απόφαση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση ή μη της ανωτέρω πρωτοβουλίας ούτε το οριστικό της περιεχόμενο. Όλα τα περιγραφόμενα στοιχεία της πρωτοβουλίας, συμπεριλαμβανομένου του χρονοδιαγράμματός της, ενδέχεται να αλλάξουν. |
|
|
Α. Πολιτικό πλαίσιο, ορισμός του προβλήματος και έλεγχος επικουρικότητας |
|
Πολιτικό πλαίσιο |
|
Η «ProtectEU» — μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την εσωτερική ασφάλεια καθορίζει μια συνεκτική προσέγγιση για την εσωτερική ασφάλεια. Στη στρατηγική περιλαμβάνεται μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση της εντολής βασικών φορέων στον τομέα της ασφάλειας, όπως ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (Eurojust) και ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ). Οι στόχοι της στρατηγικής έχουν εγκριθεί από το φόρουμ υψηλού επιπέδου για το μέλλον της ευρωπαϊκής ποινικής δικαιοσύνης. Η αναθεώρηση του κανονισμού για την Eurojust θα αναβαθμίσει την ικανότητά της να υποστηρίζει τις δικαστικές αρχές των κρατών μελών και της ΕΕ στην καταπολέμηση του σοβαρού και οργανωμένου διασυνοριακού εγκλήματος. Θα προωθήσει την ασφάλεια της ΕΕ και τις ικανότητες της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας, συμπληρώνοντας σχετικές πρωτοβουλίες, όπως ο εκσυγχρονισμός των κανόνων για το οργανωμένο έγκλημα. Θα ενισχύσει τη συνεργασία της Eurojust στο επίπεδο της ΕΕ και σε διεθνές επίπεδο, και θα διασφαλίσει ότι η Eurojust και άλλοι αποκεντρωμένοι οργανισμοί και όργανα της ΕΕ, ιδίως η Ευρωπόλ και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, συνεργάζονται πιο αποτελεσματικά και αλληλοσυμπληρώνουν το έργο τους. Επίσης, θα συμβάλει στην ενίσχυση της αρχιτεκτονικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης. |
|
Πρόβλημα που επιδιώκει να αντιμετωπίσει η πρωτοβουλία Σύμφωνα με πρόσφατη αξιολόγηση 1 το κύριο πρόβλημα της Eurojust είναι ότι δεν αξιοποιεί πλήρως το δυναμικό της για τη στήριξη της έρευνας και της δίωξης του σοβαρού και οργανωμένου διασυνοριακού εγκλήματος. Οι κύριοι λόγοι για το έλλειμμα αυτό (γενεσιουργοί αιτίες) είναι οι εξής: ·Η Eurojust ως επί το πλείστον κινητοποιείται μετά από αιτήματα παροχής στήριξης που υποβάλλουν χώρες της ΕΕ και όχι προδραστικά. Δεν αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να κινήσει ενέργειες, εντοπίζοντας, για παράδειγμα, σημεία σύνδεσης των στοιχείων που λαμβάνει από τις εθνικές αρχές ή από άλλους φορείς της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (ΔΕΥ). Δεν κινεί έρευνες ούτε συγκροτεί κοινές ερευνητικές ομάδες. Επιπλέον, η Eurojust δεν χρησιμοποιεί τα εργαλεία που διαθέτει όσο αποτελεσματικά θα μπορούσε, γεγονός που περιορίζει την ικανότητα συνεισφοράς της στη μάχη κατά του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος. ·Η συνεργασία της Eurojust με άλλους οργανισμούς, όργανα και δίκτυα της ΕΕ στον τομέα της ΔΕΥ δεν είσαι τόσο αποτελεσματική όσο θα μπορούσε να είναι εξαιτίας της ανεπάρκειας και της έλλειψης συνεκτικότητας που κατατρύχει τους κανόνες συνεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων στις αντίστοιχες νομικές βάσεις. Ο κατακερματισμός αυτός υπονομεύει την ικανότητά της να εντείνει τις προσπάθειές της στην καταπολέμηση του σοβαρού και οργανωμένου διασυνοριακού εγκλήματος με βάση πληροφορίες από άλλους φορείς στον τομέα της ΔΕΥ ή να συνεργαστεί μαζί τους. Η επίλυση του προβλήματος αυτού αναμένεται να βελτιώσει τις εργασιακές πρακτικές άλλων αποκεντρωμένων οργανισμών στον τομέα της ΔΕΥ. ·Η Eurojust δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένη να αντιδρά στην όλο και περισσότερο διεθνή διάσταση του οργανωμένου εγκλήματος. Παρά την καλή τεχνική συνεργασία με σειρά χωρών εκτός της ΕΕ, δυσκολεύεται να φέρει εις πέρας τις διεθνείς πτυχές των αρμοδιοτήτων της με αποτελεσματικό τρόπο. ·Οι πολύπλοκες διαδικασίες διακυβέρνησης και λήψης αποφάσεων της Eurojust, καθώς και μια σχετική έλλειψη σαφήνειας ως προς τις αρμοδιότητές της, υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των εργασιακών πρακτικών της και την ικανότητά της να ανταποκρίνεται γρήγορα στην ευέλικτη φύση του οργανωμένου εγκλήματος και στις γεωπολιτικές αλλαγές. Αυτό έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην επιχειρησιακή στήριξη που παρέχει στις χώρες της ΕΕ για την καταπολέμηση του σοβαρού διασυνοριακού και οργανωμένου εγκλήματος. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα διακυβέρνησης, να αποσαφηνιστούν οι αρμοδιότητές του και να απλουστευθούν οι διαδικασίες του οργανισμού, προκειμένου να βελτιώσει την ικανότητα αντίδρασης και την επιχειρησιακή του ικανότητα, καθώς και να επιτύχει περισσότερα με τους ίδιους πόρους. |
|
Βάση για τη δράση της ΕΕ (νομική βάση και έλεγχος επικουρικότητας) |
|
Νομική βάση |
|
Η νομική βάση για την αναθεώρηση είναι το άρθρο 85 ΣΛΕΕ, σύμφωνα με το οποίο η ΕΕ μπορεί να καθορίσει τη δομή, τη λειτουργία, το πεδίο δράσης και τα καθήκοντα της Eurojust για την ενίσχυση της δικαστικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.
|
|
Πρακτική ανάγκη για δράση της ΕΕ |
|
Για να μπορέσει η ΕΕ να εντείνει τη μάχη της κατά του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, υφίσταται η πρακτική ανάγκη να ενισχυθεί η ικανότητα της Eurojust να στηρίζει τις δικαστικές αρχές σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο και να συντονίζεται με τις χώρες της ΕΕ και διεθνείς εταίρους. Η συντονισμένη δράση σε επίπεδο ΕΕ δεν μπορεί να επιτευχθεί αν οι χώρες της ΕΕ δράσουν μεμονωμένα. Κατά συνέπεια, η ΕΕ θα πρέπει να επικαιροποιήσει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο για να ενισχύσει τις ικανότητες της Eurojust και, παράλληλα, να διασφαλίσει ότι τα μέτρα είναι αναλογικά με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. |
|
B. Στόχοι και επιλογές πολιτικής |
|
Γενικός στόχος: να εξασφαλιστεί ότι η Eurojust αξιοποιεί πλήρως το δυναμικό της στη στήριξη της μάχης κατά του σοβαρού και οργανωμένου διασυνοριακού εγκλήματος σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο τοπίο ασφαλείας. Ειδικοί στόχοι: να βελτιωθεί η ικανότητα της Eurojust να στηρίζει τις εθνικές αρχές και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία· να βελτιωθούν η ανταλλαγή δεδομένων και η συνεργασία με άλλους αποκεντρωμένους οργανισμούς, όργανα και δίκτυα στον τομέα της ΔΕΥ για να εξασφαλιστεί συνεκτικότητα· να διευκολυνθεί η συνεργασία με διεθνείς εταίρους· να καταστεί ο μηχανισμός λήψης αποφάσεων ταχύτερος και αποτελεσματικότερος. Στις νομοθετικές και μη νομοθετικές επιλογές που πρέπει να διερευνηθούν περιλαμβάνονται: Βασικό σενάριο (διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης) — διατήρηση της παρούσας κατάστασης παρά το ταχέως εξελισσόμενο τοπίο του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος και των συναφών απειλών. Μη νομοθετικά μέτρα για τη βελτίωση της εφαρμογής του κανονισμού για τη Eurojust — όπως η αναθεώρηση των ρυθμίσεων συνεργασίας με άλλους οργανισμούς της ΕΕ, η καθιέρωση πρόσθετων ρυθμίσεων εργασίας και διεθνών συμφωνιών με χώρες εκτός της ΕΕ, καθώς και η επανεξέταση των εσωτερικών της διαδικασιών με σκοπό την απλούστευση/μείωση του διοικητικού φόρτου. Στοχευμένες τεχνικές τροποποιήσεις στον κανονισμό για την Eurojust — όπως η προσθήκη και η διασαφήνιση ορισμών, αρμοδιοτήτων και διαδικασιών· θέσπιση στοχευμένων νομικών διατάξεων για την επίλυση των πιο σοβαρών τεχνικών και νομικών εμποδίων στην ανταλλαγή πληροφοριών με άλλους αποκεντρωμένους οργανισμούς / όργανα/δίκτυα στον τομέα της ΔΕΥ· και απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και των καθηκόντων στους ανθρώπινους πόρους. Πιο εκτεταμένη αναθεώρηση της αποστολής της Eurojust — όπως ο επανακαθορισμός και η επέκταση των καθηκόντων για τη βελτίωση της υποστήριξης που μπορεί να παρέχει στις χώρες της ΕΕ, καθώς και της συνεργασίας της με όργανα και διεθνείς εταίρους στον τομέα της ΔΕΥ· απλούστευση της διακυβέρνησης και των διαδικασιών της· και βελτιστοποίηση των πόρων της. Τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα βασικά μέτρα που αναφέρονται στις επιλογές αυτές μπορούν να είναι συμπληρωματικά και να εφαρμοστούν σε συνδυασμό. |
|
Γ. Πιθανές επιπτώσεις |
|
·Η πρωτοβουλία αναμένεται να αυξήσει την ασφάλεια στην ΕΕ. Η αυξημένη στήριξη της Eurojust προς τις εθνικές αρχές αναμένεται να συνεισφέρει σημαντικά στη μάχη κατά του σοβαρού και του οργανωμένου εγκλήματος, να περιορίσει τις σημαντικές οικονομικές ζημίες που οφείλονται στο οργανωμένο έγκλημα (συμπεριλαμβανομένου του οικονομικού εγκλήματος) και να ενισχύσει την οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη στην ΕΕ. ·Με την ενδυνάμωση της στήριξης στις χώρες της ΕΕ στη μάχη κατά του οργανωμένου εγκλήματος και εγκλημάτων, όπως η εμπορία ναρκωτικών και ανθρώπων και τα εγκλήματα στον κυβερνοχώρο, η πρωτοβουλία αναμένεται να αποφέρει σημαντικά κοινωνικά οφέλη και να βελτιώσει τη δημόσια ασφάλεια, την υγεία, την ασφάλεια των εργαζομένων και την ασφάλεια στο διαδίκτυο σε ολόκληρη την ΕΕ. Η πρωτοβουλία αναμένεται να προαγάγει τα θεμελιώδη δικαιώματα κατοχυρώνοντας την ασφάλεια των πολιτών, βελτιώνοντας την πρόσβαση των θυμάτων στη δικαιοσύνη και διασφαλίζοντας τα δικαιώματα των υπόπτων. Η βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών μπορεί να έχει αντίκτυπο στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, αλλά πρέπει να θεσπιστούν οι κατάλληλες διασφαλίσεις. ·Η πρωτοβουλία θα περιλαμβάνει μέτρα για τη βελτίωση των μεθόδων εργασίας της Eurojust και της συνεργασίας της με άλλους φορείς. Αυτό θα οδηγήσει σε απλούστευση, μειωμένο διοικητικό φόρτο και βέλτιστη χρήση των πόρων. |
|
Δ. Μέσαβελτίωσης της νομοθεσίας |
|
Εκτίμηση επιπτώσεων |
|
Θα διενεργηθεί εκτίμηση επιπτώσεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι η απόφαση σχετικά με την αναθεώρηση του κανονισμού για την Eurojust 2 βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία. Σε συνέχεια της δημοσίευσης της έκθεσης αξιολόγησης, οι προκαταρκτικές εργασίες για την εκτίμηση επιπτώσεων έχουν ήδη δρομολογηθεί. Η διαδικασία θα έχει τη στήριξη εξωτερικής μελέτης, έτσι ώστε να αναλυθούν σε βάθος οι επιπτώσεις των διαφόρων επιλογών και να συγκεντρωθούν οι απαιτούμενες πληροφορίες που θα υποστηρίξουν τις εργασίες των αρμόδιων υπηρεσιών της Επιτροπής. |
|
Στρατηγική διαβούλευσης |
|
Θα διοργανωθεί δημόσια διαβούλευση για τη συλλογή διαφόρων απόψεων από το ευρύ κοινό. Η διαβούλευση αυτή θα συνοδεύεται από στοχευμένες διαβουλεύσεις με σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη (π.χ. εθνικές αρχές, εκπρόσωποι των θεσμικών και λοιπών οργάνων, και οργανισμών, καθώς και δικτύων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών και αποκεντρωμένων επιπέδων της Eurojust, δικηγορικών συλλόγων, δικηγόρων, δικαστών, εισαγγελέων και φορέων επιβολής του νόμου). Θα διενεργηθεί έρευνα με θέμα τις αρχές στις χώρες της ΕΕ που εμπλέκονται στις έρευνες και τη δίωξη του σοβαρού διασυνοριακού εγκλήματος. Θα κληθούν επίσης να συνεισφέρουν τις γνώσεις και τις αναλύσεις τους επιστημονικοί ερευνητές και μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, για την περαιτέρω διαμόρφωση της πρωτοβουλίας. |
|
Γιατί διεξάγουμε διαβούλευση; |
|
Σκοπός της διαβούλευσης είναι να συγκεντρωθούν σχόλια που θα προσανατολίσουν την πιθανή αναθεώρηση του κανονισμού για την Eurojust, έτσι ώστε να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της Eurojust στην καταπολέμηση του σοβαρού διασυνοριακού εγκλήματος και να καθοριστεί ένα πλαίσιο για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη αντίδραση στην αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. |
|
Κοινό-στόχος |
|
Εθνικές αρχές, εκπρόσωποι των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών, καθώς και δικτύων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των κεντρικών και αποκεντρωμένων επιπέδων της Eurojust, δικηγορικών συλλόγων, δικηγόρων, δικαστών, εισαγγελέων και φορέων επιβολής του νόμου, ιδιωτικών φορέων, όπως πολίτες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, στην ΕΕ και πέραν αυτής. |