ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461

European flag  

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

61ό έτος
21 Δεκεμβρίου 2018


Περιεχόμενα

Σελίδα

 

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

 

ΨΗΦΙΣΜΑΤΑ

 

Επιτροπή των Περιφερειών

 

131η Σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ και εναρκτήρια συνεδρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων, 8.10.2018 - 10.10.2018

2018/C 461/01

Ψήφισμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Οι οικονομικές πολιτικές της ζώνης του ευρώ και ενόψει της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης για το 2019

1

 

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

 

Επιτροπή των Περιφερειών

 

131η Σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ και εναρκτήρια συνεδρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων, 8.10.2018 - 10.10.2018

2018/C 461/02

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Προβληματισμοί για την Ευρώπη: η φωνή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση

5

2018/C 461/03

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Σύσταση Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας

16

2018/C 461/04

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Η συμβολή των δήμων και των περιφερειών της ΕΕ στην 14η διάσκεψη των μερών (COP14) της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα (Convention on Biological Diversity/CBD) και στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα μετά το 2020

24

2018/C 461/05

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών — Ανακοίνωση με θέμα Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία

30

2018/C 461/06

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Η ενσωμάτωση του αθλητισμού στο πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020

37

2018/C 461/07

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Δέσμη μέτρων για τη δίκαιη φορολόγηση

43

2018/C 461/08

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση

52

2018/C 461/09

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Χτίζοντας μια ισχυρότερη Ευρώπη: ο ρόλος των πολιτικών για τη νεολαία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό

57


 

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

 

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

 

131η Σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ και εναρκτήρια συνεδρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων, 8.10.2018 - 10.10.2018

2018/C 461/10

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα H δέσμη μέτρων για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027

70

2018/C 461/11

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ορίζων Ευρώπη: το ένατο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την καινοτομία

79

2018/C 461/12

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση κανονισμού σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας

125

2018/C 461/13

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ταμείο Ασύλου και Μετανάστευσης

147

2018/C 461/14

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση κανονισμού για τη θέσπιση Προγράμματος για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα (LIFE) και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1293/2013

156

2018/C 461/15

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Μηχανισμός Συνδέοντας την Ευρώπη

173

2018/C 461/16

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Δικαιώματα και αξίες

196

2018/C 461/17

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση οδηγίας για τα πλαστικά μιας χρήσης

210

2018/C 461/18

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Καθαροί λιμένες και θάλασσες: λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής για την παράδοση των αποβλήτων από πλοία

220

2018/C 461/19

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Αξιολόγηση κινδύνου στην αλυσίδα τροφίμων

225

2018/C 461/20

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Νέα συμφωνία για τους καταναλωτές

232


EL

 


I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΨΗΦΙΣΜΑΤΑ

Επιτροπή των Περιφερειών

131η Σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ και εναρκτήρια συνεδρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων, 8.10.2018 - 10.10.2018

21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/1


Ψήφισμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Οι οικονομικές πολιτικές της ζώνης του ευρώ και ενόψει της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης για το 2019»

(2018/C 461/01)

Υποβάλλεται από τις πολιτικές ομάδες EPP, PES, ALDE, EA και ECR

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ,

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με θέμα «Ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης για το 2018» (ΕΕΑ) (1) και το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2018·

έχοντας υπόψη το ψήφισμά της, της 11ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο του 2017, ενόψει της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης για το 2018 (ΕΕΑ), και το ψήφισμά της, της 1ης Φεβρουαρίου 2018, σχετικά με την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2018·

έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 26ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές της ζώνης του ευρώ (2) και της 14ης Μαρτίου 2018 σχετικά την ΕΕΑ για το 2018·

1.

επισημαίνει τον συνολικά αργό και άνισο ρυθμό των σχετικών με την ΕΕ διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε ολόκληρη την ΕΕ, σύμφωνα με το ποσοστό εκτέλεσης των ειδικών συστάσεων ανά χώρα (ΣΑΧ) (3)· τονίζει ότι απαιτούνται μεταρρυθμίσεις σε όλα τα κράτη μέλη προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και η ανάπτυξη και να αυξηθούν η οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και η οικονομική σύγκλιση, καθώς και η ανθεκτικότητα στις εξωτερικές πιέσεις, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα της ζώνης του ευρώ· υπογραμμίζει ότι κυρίως η έλλειψη οικειοποίησης σε επίπεδο χώρας και η έως ένα βαθμό ανεπαρκής διοικητική και θεσμική ικανότητα θεωρούνται ευρέως ως οι κύριοι παράγοντες που συμβάλλουν στη μη ικανοποιητική εφαρμογή των ειδικών συστάσεων ανά χώρα (ΣΑΧ) (4)·

2.

σημειώνει τη σημαντική αύξηση του αριθμού των ΣΑΧ που απευθύνονται άμεσα στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) (36 % το 2018, έναντι 24 % το 2017) (5)· σημειώνει επίσης ότι, λαμβάνοντας υπόψη τις ΣΑΧ που αφορούν τους ΟΤΑ, έστω και έμμεσα, και εκείνες που δεν αφορούν τους ΟΤΑ, αλλά έχουν εδαφικό αντίκτυπο, οι συστάσεις εδαφικού χαρακτήρα αντιστοιχούν στο 83 % όλων των ΣΑΧ (έναντι 76 % το 2017)·

3.

σημειώνει ότι το 48 % των 124 ειδικών συστάσεων που απευθύνονται στις τοπικές και περιφερειακές αρχές το 2018 ή/και οι οποίες θέτουν προκλήσεις που συνδέονται με τις εδαφικές ανισότητες, επαναλαμβάνουν ό, τι είχε ήδη δημοσιευθεί το 2015· ως εκ τούτου, χαιρετίζει την πολυετή αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των ειδικών συστάσεων ανά χώρα, σύμφωνα με την οποία περισσότερο από τα δύο τρίτα των συστάσεων ανά χώρα που εκδόθηκαν από την αρχή του ευρωπαϊκού εξαμήνου το 2011 έχουν υλοποιηθεί με τουλάχιστον «κάποια πρόοδο» (6)· εκφράζει ωστόσο τη λύπη της για τη συνεχιζόμενη έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τα κριτήρια στα οποία βασίζεται η αξιολόγηση αυτή·

4.

τονίζει ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο πρέπει να ευθυγραμμιστεί με μια μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ που να μεταφέρει το Θεματολόγιο του 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη σε επίπεδο ΕΕ. Η χρονική στιγμή της μετάβασης προς ένα νέο ευρωπαϊκό στρατηγικό πλαίσιο, που θα διαδεχθεί τη στρατηγική «Ευρώπη 2020», θα ευνοήσει τις μεταρρυθμίσεις της διακυβέρνησης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·

5.

εμμένει στην άποψη ότι οι ειδικές συστάσεις ανά χώρα θα πρέπει να εξετάζουν ρητώς τις εδαφικές προκλήσεις και τον ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή τους, ενώ οι προκλήσεις εδαφικού χαρακτήρα και τα μελλοντικά σενάρια θα πρέπει να αναλύονται και να εξετάζονται ρητά στην ΕΕΑ και στις ανά χώρα εκθέσεις και να αντικατοπτρίζονται στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων·

6.

τονίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνάδει πλήρως με τον στόχο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής που ορίζεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και προτείνει οι ειδικές συστάσεις ανά χώρα να εξετάζουν τις πολυετείς προκλήσεις συνοχής των κρατών μελών·

7.

εκφράζει την ικανοποίησή της που το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο επικεντρώνεται στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, και τονίζει ότι το 45 % των ειδικών συστάσεων ανά χώρα για το 2018 δίνουν έναν ρόλο στις τοπικές και περιφερειακές αρχές ή/και δημιουργούν προκλήσεις που συνδέονται με εδαφικές ανισότητες στον τομέα των κοινωνικών δικαιωμάτων (7)·

8.

επαναλαμβάνει ότι η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών ως εταίρων στο σχεδιασμό και την εφαρμογή του ευρωπαϊκού εξαμήνου, καθώς και η υιοθέτηση ρυθμίσεων πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και του διαρθρωμένου, συνεχούς και σαφώς αναγνωρισμένου ρόλου των ΟΤΑ, θα αυξήσει σημαντικά την οικειοποίηση των ΣΑΧ σε επίπεδο χώρας· τονίζει ότι αυτή η συμμετοχή είναι ακόμη πιο σημαντική στο πλαίσιο των αυστηρότερων δεσμών μεταξύ της πολιτικής συνοχής και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στο πλαίσιο του ΠΔΠ 2021-2027 και της ενδεχόμενης υιοθέτησης του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, το οποίο θα εφαρμοστεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·

9.

επισημαίνει συνεπώς την αναγκαιότητα να εξασφαλιστούν καλύτερος συντονισμός και συνέργειες μεταξύ της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και της προσέγγισης της επιμερισμένης διαχείρισης και του αποκεντρωμένου χαρακτήρα των ΕΔΕΤ· επαναλαμβάνει την πρότασή της να υιοθετήσει η ΕΕ κώδικα δεοντολογίας για τη συμμετοχή των ΟΤΑ στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο (8), και τονίζει ότι η πρόταση αυτή είναι σύμφωνη με την αρχή της επικουρικότητας και την τρέχουσα κατανομή εξουσιών και αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης στα κράτη μέλη· σημειώνει ότι ο κώδικας δεοντολογίας θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη σχετική εμπειρία του ευρωπαϊκού κώδικα δεοντολογίας για την εταιρική σχέση στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής των ΕΔΕΤ (9), καθώς και τις υφιστάμενες καλές πρακτικές που αφορούν την ευρεία συμμετοχή των ΟΤΑ στο Εξάμηνο, σε ορισμένες χώρες·

10.

χαιρετίζει την «αυστηρή» σύσταση της επιχειρησιακής ομάδας της ΕΕ για την επικουρικότητα «σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη ακολουθούν τις κατευθύνσεις που έχει δώσει η Επιτροπή σχετικά με την ενθάρρυνση μεγαλύτερης συμμετοχής και οικειοποίησης των συστάσεων ανά χώρα υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι […] οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις […] ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης […] Αυτό θα πρέπει να υπερβαίνει τις εθνικές διοικήσεις και να περιλαμβάνει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών γενικά (10)»·

11.

εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμη παράσχει τον ορισμό των «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» στο πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ και μιας ενδεχόμενης στήριξης μέσω ενωσιακών προγραμμάτων, όπως το σχέδιο προγράμματος στήριξης της μεταρρύθμισης· επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η εμβέλεια των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που είναι επιλέξιμες για στήριξη από την ΕΕ θα πρέπει να περιορίζεται σε στρατηγικούς τομείς που σχετίζονται με την υλοποίηση των στόχων της Συνθήκης ΕΕ και αφορούν άμεσα τις αρμοδιότητες της ΕΕ. Η ΕτΠ απορρίπτει κάθε πρόταση για τη χρηματοδότηση απροσδιόριστων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη οι οποίες δεν έχουν υποβληθεί σε εκ των προτέρων αξιολόγηση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας και δεν συνδέονται άμεσα με τις αρμοδιότητες της ΕΕ βάσει της Συνθήκης. Εν προκειμένω, η ΕτΠ επισημαίνει το ψήφισμά της τής 1ης Φεβρουαρίου 2018 με το οποίο απορρίπτει την πρόταση κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 6ης Δεκεμβρίου 2017 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί καθορισμού κοινών διατάξεων (11)·

12.

υπογραμμίζει ότι η κατάσταση των τοπικών και περιφερειακών οικονομικών χρήζει μεγαλύτερης προσοχής σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και, ως εκ τούτου, χαιρετίζει το αίτημα της Αυστριακής Προεδρίας να εξεταστεί το θέμα από την ΕΤΠ· υπενθυμίζει ότι οι προϋπολογισμοί των ΟΤΑ, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών δαπανών και της ευημερίας ειδικότερα, συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων που πλήττονται από τη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση και από τις συνακόλουθες δημοσιονομικές εξυγιάνσεις και περικοπές κατά τις μεταβιβάσεις από την κεντρική κυβέρνηση· σημειώνει ότι ενώ η κρίση συμπληρώνει δεκαετία, τα οικονομικά πολλών ΟΤΑ εξακολουθούν να είναι περιορισμένα·

13.

παρατηρεί με ανησυχία το επίμονα χαμηλό επίπεδο δημόσιων επενδύσεων στην ΕΕ, και ιδίως των επενδύσεων από τοπικές και περιφερειακές αρχές, οι οποίες το 2017 παρέμεναν κατά περισσότερο από 30 % χαμηλότερες από ό,τι το 2009 ως ποσοστό του ΑΕγχΠ (12)· ως εκ τούτου, εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι συχνά οι δημόσιες επενδύσεις πλήττονται περισσότερο από τις πολιτικές δημοσιονομικής εξυγίανσης παρά το γεγονός ότι οι επενδύσεις αυτές έχουν άμεσο αντίκτυπο στις τοπικές οικονομίες καθώς και στην καθημερινή ζωή των πολιτών· προβληματίζεται δε ακόμα περισσότερο από την αυξανόμενη συγκέντρωση των επενδύσεων: το ποσοστό δημοσίων επενδύσεων από τοπικές και περιφερειακές αρχές — παρότι παραμένει πάνω από το 50 % στην ΕΕ κατά μέσο όρο — έχει μειωθεί αισθητά σε σχέση με το ποσοστό 60 % της δεκαετίας του ‘90 (13)·

14.

χαιρετίζει τη φιλοδοξία της Επιτροπής να αξιοποιήσει ευρύτερα την εμπειρία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) και του Επενδυτικού Σχεδίου με την πρότασή της για το πρόγραμμα InvestEU· αναγνωρίζει ότι η πρόταση έχει τη δυνατότητα απλούστευσης της χρήσης χρηματοπιστωτικών μέσων, ενός μακροχρόνιου αιτήματος που είχε υποβάλει η ΕτΠ, δεδομένου ότι η σημερινή πολυπλοκότητα αποτελεί εμπόδιο για μια ευρεία και αποτελεσματική χρήση·

15.

εκφράζει τη λύπη της για την τάση αυξημένου προστατευτισμού στο διεθνές εμπόριο και προειδοποιεί για τις αρνητικές συνέπειες της υπονόμευσης των πολυμερών εμπορικών συμφωνιών και των συστημάτων επίλυσης διαφορών· επαναλαμβάνει ωστόσο την άποψή της ότι οι εκτιμήσεις αντικτύπου πρέπει να προηγούνται των νέων πρωτοβουλιών ελευθέρων συναλλαγών, ώστε να διευκολύνεται ο έγκαιρος εντοπισμός και ο ποσοτικός προσδιορισμός των ενδεχόμενων ασύμμετρων επιπτώσεων στις ευρωπαϊκές περιφέρειες και να επιτυγχάνονται ταχείες δημόσιες πολιτικές λύσεις·

16.

υπογραμμίζει ότι η εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ και ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ) αποτελεί επί του παρόντος ένα από τα μέσα που μετριάζουν τις πιθανές αρνητικές παρενέργειες των επιλογών εμπορικής πολιτικής· εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι στο παρελθόν τα κεφάλαια που διατέθηκαν μέσω του ΕΤΠ δεν χρησιμοποιήθηκαν πλήρως και επισημαίνει ότι ορισμένα κράτη μέλη είχαν προηγουμένως επιλέξει τη χρήση του ΕΚΤ. Η ΕτΠ θα αναλύσει λεπτομερώς σε χωριστή γνωμοδότηση εάν η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής και της αποστολής του ΕΤΠ, καθώς και η μείωση των κατώτατων ορίων του, θα εξασφαλίσει ότι το μεταρρυθμισμένο ΕΤΠ θα προσδώσει προστιθέμενη αξία και θα αποφύγει τις επικαλύψεις και τους συμψηφισμούς με το ΕΚΤ+, όπως συμβαίνει σήμερα (14)·

17.

επαναλαμβάνει την έκκλησή της για μια ισχυρή και ολιστική στρατηγική βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ που θα επιτρέψει στην ευρωπαϊκή βιομηχανία και ιδιαίτερα στις ΜΜΕ να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ψηφιοποίησης και της απαλλαγής από τον άνθρακα, με ιδιαίτερη προσοχή στις επενδύσεις στην τεχνολογική ενίσχυση των ΜΜΕ και στην εξειδίκευση των εργαζομένων μέσω της διά βίου μάθησης· υπογραμμίζει εκ νέου τον κρίσιμο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην οικοδόμηση περιφερειακών καινοτόμων οικοσυστημάτων και συνεργατικών σχηματισμών που είναι καθοριστικής σημασίας για την επιτυχή καινοτομία· τονίζει ότι η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονομικής και πολιτικής ολοκλήρωσης της ΕΕ και επισημαίνει ότι η δημιουργία της ενιαίας αγοράς αποτελεί ένα εν εξελίξει έργο που παραμένει ελλιπές σε σημαντικά σημεία, τα οποία επηρεάζουν ιδίως τους καταναλωτές και τις ΜΜΕ· επικροτεί επίσης την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με ένα νέο πρόγραμμα για την ενιαία αγορά μετά το 2020, το οποίο να παρέχει ένα πλαίσιο στήριξης των μέτρων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών ΜΜΕ·

18.

σημειώνει ότι η ανάγκη βελτίωσης της διοικητικής και θεσμικής ικανότητας βρίσκεται στο επίκεντρο των περισσοτέρων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που προσδιορίζονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· τονίζει ότι οι διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες αποτελούν μία από τις βασικές αιτίες για την ανεπαρκή εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· σε ορισμένες χώρες, τούτο επιβαρύνεται από την ανεπαρκή διοικητική και θεσμική ικανότητα σε διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης και παρεμποδίζει τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, μειώνει την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών που παρέχονται στους πολίτες και επιβραδύνει την εφαρμογή των ΕΔΕΤ και άλλων προγραμμάτων της ΕΕ· τονίζει ότι, το 2018, το 63 % όλων των συστάσεων που απευθύνονται άμεσα στις τοπικές και περιφερειακές αρχές αφορά τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας·

19.

σημειώνει ότι, μολονότι οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (ΠΣΔΜ) προέρχονταν από τα περισσότερα κράτη μέλη, η πρόκληση της ποιότητας και της ικανότητας της δημόσιας διοίκησης είναι πιο σοβαρή σε πολλές χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης (15)· χαιρετίζει τη δυνατότητα των ΟΤΑ να έχουν πρόσβαση στο ΠΣΔΜ και καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες δημιουργίας ικανοτήτων των υποεθνικών κυβερνήσεων· επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής για ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων συνιστωσών δημιουργίας ικανοτήτων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και επαναλαμβάνει ότι η Επιτροπή πρέπει να το πράξει με διαφάνεια, εκδίδοντας ένα ενιαίο στρατηγικό έγγραφο (16)·

20.

καλεί την Επιτροπή να προβεί σε αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο μεταφέρθηκαν οι κανόνες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις στην εθνική νομοθεσία και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται, δίνοντας έμφαση τόσο στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο —υπό το πρίσμα της βαρύτητας των υποεθνικών αρχών στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων— αλλά και στον βαθμό με τον οποίο τα νέα πρότυπα απλοποιούν ή περιπλέκουν τη νομοθεσία σε αυτόν τον τομέα· σημειώνει ότι πρέπει να σημειωθεί μεγαλύτερη πρόοδος όσον αφορά τις ψηφιακές δημόσιες συμβάσεις και ότι τα κράτη μέλη πρέπει να επιδιώξουν έναν ταχύ ψηφιακό μετασχηματισμό των διαδικασιών και την εισαγωγή ηλεκτρονικών διαδικασιών σε όλα τα σημαντικά στάδια·

21.

αναθέτει στον Πρόεδρό της να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Αυστριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  COM(2017) 690 final.

(2)  http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P8-TA-2017-0418&language=EN&ring=A8-2017-0310.

(3)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ΣΑΧ για το 2018, σ. 3, (https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/2018-european-semester-country-specific-recommendation-commission-recommendation-communication-en.pdf)· βλέπε επίσης την αξιολόγηση αντικτύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Πρόγραμμα στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2018/EN/SWD-2018-310-F1-EN-MAIN-PART-1.PDF

(4)  Βλέπε σελίδες 23-26 της αξιολόγησης αντικτύπου που αναφέρεται στην προηγούμενη υποσημείωση.

(5)  http://portal.cor.europa.eu/europe2020/Documents/publi-file/2018-Territorial-Analysis-of-CSRs/2018_CSRs_draft_final.pdf

(6)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ΣΑΧ για το 2018, σ. 3.

(7)  http://portal.cor.europa.eu/europe2020/Documents/publi-file/2018-Territorial-Analysis-of-CSRs/2018_CSRs_draft_final.pdf

(8)  Βλέπε τη γνωμοδότηση πρωτοβουλίας με θέμα «Βελτίωση της διακυβέρνησης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου: ένας κώδικας δεοντολογίας για τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών», 11 Μαΐου 2017

(9)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός σχετικά με τον ευρωπαϊκό κώδικα δεοντολογίας για την εταιρική σχέση στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων (αριθ. 240/2014).

(10)  https://ec.europa.eu/commission/files/report-task-force-subsidiarity-proportionality-and-doing-less-more-efficiently_en

(11)  COM(2017) 826 final.

(12)  Πηγή: Eurostat https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/refreshTableAction.do?tab=table&plugin=1&pcode=tec00022&language=en)

(13)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 7η έκθεση για τη συνοχή (σ. 168).

(14)  https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR13_07/SR13_07_EN.pdf

(15)  Τα αποδεικτικά στοιχεία συνοψίζονται στη σ. 27 της αξιολόγησης αντικτύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την πρόταση προγράμματος στήριξης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/10102/2018/EN/SWD-2018-310-F1-EN-MAIN-PART-1.PDF

(16)  https://memportal.cor.europa.eu/Handlers/ViewDoc.ashx?doc=COR-2018-00502-00-00-AC-TRA-EL.docx


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Επιτροπή των Περιφερειών

131η Σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ και εναρκτήρια συνεδρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων, 8.10.2018 - 10.10.2018

21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/5


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Προβληματισμοί για την Ευρώπη: η φωνή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

(2018/C 461/02)

Συνεισηγητές:

Karl-Heinz LAMBERTZ (BE/PES), πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, βουλευτής του Κοινοβουλίου της Γερμανόφωνης Κοινότητας, μέλος της Γερουσίας

Markku MARKKULA (FI/EPP), Α' αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και δημοτικός σύμβουλος Espoo

Έγγραφο αναφοράς:

Επίσημη αίτηση γνωμοδότησης του Donald TUSK, προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 8ης Νοεμβρίου 2016, για την εκπόνηση γνωμοδότησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) με θέμα «Προβληματισμοί για την Ευρώπη: η φωνή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση».

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Προοίμιο: το πλαίσιο της συμβολής των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης

1.

έχοντας υπόψη τη δήλωση αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ), Βρυξέλλες, 21 Απριλίου 2009, στην οποία επισημαίνονται τα εξής: «Είμαστε μια πολιτική συνέλευση απαρτιζόμενη από αιρετούς εκπροσώπους των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Βασιζόμενοι στην πολιτική μας νομιμότητα, διασφαλίζουμε τη θεσμική εκπροσώπηση του συνόλου των περιοχών, των περιφερειών, των πόλεων και των δήμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποστολή μας είναι η ενσωμάτωση των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη καθώς και η καλύτερη συμμετοχή των πολιτών […] Μεριμνούμε για τον σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, προκειμένου οι αποφάσεις στην Ευρώπη να λαμβάνονται και να εφαρμόζονται στο πλέον κατάλληλο και πλησιέστερο στους πολίτες επίπεδο […] Συμμετέχουμε σε έναν άμεσο διάλογο με τους συμπολίτες μας για τα επιτεύγματα της Ευρώπης και τις μελλοντικές προκλήσεις, και συμβάλλουμε στην αποσαφήνιση και στην κατανόηση της εφαρμογής και του εδαφικού αντικτύπου των κοινοτικών πολιτικών»·

2.

έχοντας υπόψη τις πέντε πολιτικές προτεραιότητες της ΕτΠ για την περίοδο 2015-2020 («Νέο ξεκίνημα για την ευρωπαϊκή οικονομία», «Εδαφική διάσταση της νομοθεσίας της ΕΕ», «Απλούστερη, πιο συνδεδεμένη Ευρώπη», «Σταθερότητα και συνεργασία εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης», «Η Ευρώπη των πολιτών είναι η Ευρώπη του μέλλοντος»)·

3.

έχοντας υπόψη την επίσημη αίτηση γνωμοδότησης του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 8ης Νοεμβρίου 2016 για την εκπόνηση γνωμοδότησης από την ΕτΠ στην οποία θα παρουσιάζονται οι αντιλήψεις και οι προτάσεις των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης προκειμένου να συμβάλουν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό εγχείρημα (1)·

4.

έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το μέλλον της Ευρώπης — Προβληματισμοί και σενάρια για την ΕΕ των 27 έως το 2025, της 1ης Μαρτίου 2017, και τα επακόλουθα πέντε έγγραφα προβληματισμού·

5.

έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Ρώμης, η οποία υπεγράφη στις 25 Μαρτίου 2017 και όπου οι υπογράφοντες δηλώνουν τα εξής: «δεσμευόμαστε ότι θα ακούμε και θα ανταποκρινόμαστε στις ανησυχίες που εκφράζουν οι πολίτες μας» και «θα συνεργαζόμαστε στο αποδοτικότερο κάθε φορά επίπεδο, είτε είναι το ενωσιακό, το εθνικό, το περιφερειακό ή το τοπικό και με πνεύμα εμπιστοσύνης και καλόπιστης συνεργασίας, μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ αυτών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας. Θα δώσουμε τον απαραίτητο χώρο ελιγμών στα διάφορα επίπεδα ώστε να ενισχυθούν η καινοτομία και το δυναμικό μεγέθυνσης της Ευρώπης. Επιθυμούμε η Ένωση να είναι μεγάλη στα μεγάλα ζητήματα και μικρή στα μικρά. Θα προάγουμε μια δημοκρατική, αποτελεσματική και διαφανή διαδικασία λήψης αποφάσεων και καλύτερα αποτελέσματα»·

6.

έχοντας υπόψη την επιστολή προθέσεων του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2) με την οποία επιδιώκεται η συνέχιση του διαλόγου αναφορικά με τη Λευκή Βίβλο για το μέλλον της Ευρώπης μέχρι τις εκλογές του Ιουνίου του 2019 μέσω συζητήσεων, διαλόγων με τους πολίτες, αλληλεπίδρασης με τα εθνικά κοινοβούλια και συνεργασίας με τις περιφέρειες·

7.

έχοντας υπόψη την έκθεση με τίτλο «Άνοιγμα προς τους Ευρωπαίους πολίτες: Μια νέα ευκαιρία» (3), στην οποία αναφέρεται ότι «οι περιφέρειες διαδραματίζουν επίσης αυξανόμενο ρόλο στην επανεξέταση της διακυβέρνησης στην Ένωση και στα κράτη μέλη της. Με τη σταθερή κοινωνικοοικονομική τους βάση και την κοινή πολιτιστική τους ταυτότητα, προσφέρουν τη σωστή κλίμακα για προσανατολισμούς πολιτικής και επαρκή εκτέλεση σε πολλούς τομείς πολιτικής, δεδομένου ότι αποτελούν σημαντικούς παράγοντες και μεσάζοντες στην προσέγγιση των πολιτών»· καθώς και την «Έκθεση 2017 για την ιθαγένεια της ΕΕ» (4) όπου αναγνωρίζεται ότι έχει ζωτική σημασία να ενισχυθεί η επίγνωση των Ευρωπαίων πολιτών ότι αποτελούν μέρος του σχεδίου ολοκλήρωσης και ότι συμμετέχουν σε αυτό.

8.

έχοντας υπόψη τα τρία ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5)·

9.

έχοντας υπόψη την έναρξη «διαβουλεύσεων με τους πολίτες» στα κράτη μέλη της ΕΕ από τον Απρίλιο του 2018.

Κατανόηση και παρουσίαση των αντιλήψεων και των προσδοκιών των πολιτών και των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων σχετικά με την ΕΕ

α)   Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί εκπρόσωποι εργάζονται για να εισακούγεται η φωνή των πολιτών

10.

υπογραμμίζει ότι, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας με τίτλο «Προβληματισμοί για την Ευρώπη», η οποία δρομολογήθηκε τον Μάρτιο του 2016, η ΕτΠ εργάζεται για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των λαών της μέσω διαλόγων και δημόσιων συζητήσεων με τους πολίτες, συναντήσεων με ενώσεις και συνελεύσεις τοπικών και περιφερειακών πολιτικών, αλλά και με μια σειρά κινημάτων λαϊκής βάσης (6) καθώς και με εθνικές και ευρωπαϊκές εδαφικές ενώσεις που έχουν στόχο να αφουγκράζονται και να μεταφέρουν τις απόψεις, τις ιδέες και τις ανησυχίες των πολιτών σχετικά με το ευρωπαϊκό εγχείρημα·

11.

Σημειώνει ότι, μέχρι στιγμής, στη διαδικασία συμμετέχουν περισσότεροι από 176 πολιτικοί εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, δρομολογώντας και συμμετέχοντας σε διαλόγους με τους πολίτες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Προβληματισμοί για την Ευρώπη». Περισσότεροι από 40 000 συμμετέχοντες έχουν λάβει μέρος προσωπικά ή ψηφιακά στις εκδηλώσεις αυτές σε 110 περιφέρειες σε όλα τα κράτη μέλη. Περισσότεροι από 22 000 πολίτες συμμετείχαν ενεργά μέσω μιας διαδικτυακής έρευνας και μιας εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, οι οποίες λειτούργησαν ως μηχανισμοί ανατροφοδότησης. Χάρη σε αυτές οι συμμετέχοντες στους διαλόγους και οι πολίτες συνέβαλαν στη συζήτηση και εξ αποστάσεως·

12.

υπογραμμίζει ότι οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι όλων των πολιτικών ομάδων της ΕτΠ συμμετέχουν στις δραστηριότητες αυτές και, όπου είναι δυνατόν, μοιράζονται πλατφόρμες με εκπροσώπους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων, βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Τονίζει ότι απαιτείται περαιτέρω συντονισμός για τη βελτίωση της προβολής και του αντικτύπου των δραστηριοτήτων επικοινωνίας όλων των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών·

13.

αναδεικνύει τα αποτελέσματα της έρευνας που ανέθεσε η ΕτΠ και πραγματοποιήθηκε μεταξύ των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, συμπεριλαμβανομένων των μελών και των αναπληρωτών της ΕτΠ, καθώς και των ενώσεών τους (7)·

14.

επισημαίνει ότι, στην πλειονότητα των διαλόγων, τα θέματα αντιμετωπίζονται από τους πολίτες μέσω του πρίσματος τού τι συμβαίνει στην περιφέρεια, στην πόλη ή στην περιοχή τους. Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνει ότι οι πολιτικοί της ΕΕ από τις περιφέρειες και τις πόλεις βρίσκονται, συνεπώς, στην πρώτη γραμμή των ανησυχιών και των προσδοκιών των πολιτών·

β)   Τι μας είπαν οι πολίτες: θέλουν ένα ευρωπαϊκό εγχείρημα με βάση την αλληλεγγύη, τη συνοχή και την εγγύτητα

15.

υπογραμμίζει ότι οι κύριοι προβληματισμοί που διατυπώνονται στους διαλόγους με τους πολίτες της ΕτΠ (8) αφορούν τη βραδεία εφαρμογή λύσεων, ιδίως στον τομέα της ανεργίας, της μετανάστευσης και της γενικής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης·

16.

στο πλαίσιο αυτό, εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι πολλοί πολίτες εξέφρασαν την επιθυμία για περισσότερη αλληλεγγύη στην ΕΕ. Αυτό αποτελεί ισχυρό αίτημα για την ανάληψη δράσης με στόχο τη μείωση των υφιστάμενων και, σε πολλές περιπτώσεις, αυξανόμενων ανισοτήτων σε διάφορους τομείς, κυρίως με την ενίσχυση της συνοχής και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών και εντός αυτών· η εκπλήρωση αυτής της γενικής προσδοκίας ενδέχεται να απαιτήσει τον επαναπροσανατολισμό και την επανεξισορρόπηση μιας σειράς πολιτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

17.

επισημαίνει την ευρεία απογοήτευση που επικρατεί απέναντι στην ΕΕ, καθώς συχνά η Ένωση θεωρείται υπερβολικά απομακρυσμένη και αναξιόπιστη. Ταυτόχρονα, ένας μεγάλος αριθμός πολιτών εξακολουθεί να αισθάνεται ότι δεν γνωρίζει τι είναι η ΕΕ και τι πράττει. Αυτό οδηγεί σε σημαντικό χάσμα μεταξύ των προσδοκιών των πολιτών και της ικανότητας της ΕΕ να αποφέρει αποτελέσματα. Τα οφέλη δεν γίνονται επαρκώς αντιληπτά κατά την αντιμετώπιση τοπικών θεμάτων, μεταξύ άλλων εξαιτίας της έλλειψης επικοινωνίας, αλλά και λόγω των παραπλανητικών αφηγημάτων και του λεξιλογίου που χρησιμοποιούνται όταν η ΕΕ απευθύνεται στους πολίτες, καθώς και της ελλιπούς συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων·

18.

Παρατηρεί ότι οι δημοσκοπήσεις του Ευρωβαρομέτρου (9) καταδεικνύουν ότι πάνω από τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων είναι πεπεισμένοι ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ·

19.

επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, τη συνυπευθυνότητα των κρατών μελών για την εξεύρεση λύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και για τη διασφάλιση της ικανότητας της ΕΕ να ενεργεί στο πλαίσιο σημαντικών θεματολογίων, όπου δύναται να προσδώσει πραγματική προστιθέμενη αξία. Ταυτόχρονα, πρέπει να εφαρμοστούν οι απαραίτητες εθνικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της ικανής χρηματοδότησης, για την εξασφάλιση μιας εύρυθμα λειτουργούσας τοπικής και περιφερειακής διακυβέρνησης, στα πλαίσια της οποίας οι πολίτες θα γνωρίζουν ότι τα προβλήματά τους αντιμετωπίζονται·

20.

υπογραμμίζει το γεγονός ότι, σε πολλές τοπικές συζητήσεις, και σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, τα άτομα κάτω των 30 ετών αποτελούν την πλέον ενθουσιώδη γενιά υπέρ της ΕΕ, αποδίδουν δε μεγάλη σημασία στην ελεύθερη κυκλοφορία και στις εκπαιδευτικές ευκαιρίες που προσφέρει η ΕΕ· γνωρίζει επίσης ότι η παρούσα γενιά έχει πληγεί περισσότερο σε πολλές χώρες λόγω των διαρκών επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης και της ανεργίας των νέων και είναι πολύ επικριτική για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτό το πλαίσιο· επιμένει, ως εκ τούτου, ότι απαιτείται να επιδιωχθεί και να ενσωματωθεί στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ ένας πολύ ισχυρότερος μελλοντοστραφής προσανατολισμός των πολιτικών της ΕΕ, με συγκεκριμένες δράσεις και ειδικότερους πόρους για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων προβλημάτων των νέων·

21.

τονίζει ότι η ανησυχία των πολιτών ότι δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων οδηγεί συχνά σε διαφορετικές μορφές δυσπιστίας έναντι των δημοκρατικών θεσμών, συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ·

22.

επισημαίνει ότι η εμπιστοσύνη στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο διακυβέρνησης είναι, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερη από την εμπιστοσύνη στην εθνική κυβέρνηση και, στα περισσότερα κράτη μέλη, είναι επίσης υψηλότερη από την εμπιστοσύνη στην ΕΕ·

23.

για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ΕΕ, υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε στους πολίτες ποιος εντέλει είναι υπεύθυνος για τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ και, άρα, ζητεί να ενισχυθεί η δημοκρατική λογοδοσία·

24.

υπενθυμίζει ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι ένα σχέδιο πολιτικής έκφρασης ενός συνόλου οικουμενικών αξιών και δικαιωμάτων, αλλά ότι πολλοί πολίτες απογοητεύονται από αυτό που αντιλαμβάνονται ως αδυναμία της ΕΕ να ανταποκριθεί και να υποστηρίξει τις ίδιες τις αξίες της· εκτιμά ότι είναι ζωτικής σημασίας να επαναβεβαιώνεται συνεχώς το κοινό σύνολο αξιών των πολιτών της ΕΕ, το οποίο είναι απολύτως αναγκαίο ως θεμέλιο για την ύπαρξη αμοιβαίας εμπιστοσύνης και την επίτευξη συμβιβασμών·

25.

θεωρεί ότι υπάρχει σημαντικό δυναμικό για την ανάπτυξη μιας «ταυτότητας Ευρωπαίου πολίτη» μεταξύ των πολιτών της ΕΕ, με σημαντικά δικαιώματα και καθήκοντα που επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή· μια τέτοια ταυτότητα —η οποία βασίζεται στην κοινή ιστορική και πολιτισμική κληρονομιά της Ευρώπης— θα ήταν σημαντικό να ενισχύει την αίσθηση του ανήκειν των μεμονωμένων πολιτών στο «ευρωπαϊκό εγχείρημα» και να συμπληρώνει και να εμπλουτίζει τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές ταυτότητες που συνθέτουν την ταυτότητα ενός ατόμου· παρότι καμία αίσθηση ταυτότητας δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιβληθεί, υπάρχει δυνατότητα —και πρέπει— να υποστηριχθεί με τα κατάλληλα μέτρα και μέσα και να ενθαρρυνθεί μέσω της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά, των πολιτιστικών δραστηριοτήτων και της εκπαίδευσης·

26.

αναγνωρίζει ότι οι πολίτες που ζουν σε κοινωνίες με επίκεντρο τη γνώση και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον μπορούν να εντοπίσουν καλύτερα τις ανάγκες των τοπικών τους κοινοτήτων και, ως εκ τούτου, είναι καλύτερα σε θέση να πειραματιστούν και να επεξεργαστούν πρωτότυπες και εξελισσόμενες καινοτόμες λύσεις με στόχο την κάλυψη των τοπικών αναγκών·

27.

υποστηρίζει το αίτημα των πολιτών για περισσότερους διαύλους δημοκρατικής συμμετοχής και καλύτερη επικοινωνία με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα μέσω μόνιμων και διαρθρωμένων διαύλων διαλόγου· προς τούτο, ζητεί την ενίσχυση της επικοινωνιακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω των δικτύων ενημέρωσής της χρησιμοποιώντας τον συντονισμό που μπορούν να ασκούν οι περιφερειακές αρχές στα κέντρα ευρωπαϊκής πληροφόρησης της επικράτειάς τους, πράγμα που θα πολλαπλασιάσει το αποτέλεσμα της δράσης τους·

γ)   Η ισχυρή έκκληση των τοπικών και των περιφερειακών εκπροσώπων για πλήρη συμμετοχή στον καθορισμό και την υλοποίηση του εγχειρήματος της ΕΕ (10)

28.

συμφωνεί με τους εκπροσώπους του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου ότι οι τομείς προτεραιότητας στους οποίους θα πρέπει να επικεντρωθεί η ΕΕ αφορούν κυρίως την πολιτική συνοχής, την οποία ακολουθούν η κοινωνική πολιτική (συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της κινητικότητας), οι οικονομικές πολιτικές (απασχόληση και ανάπτυξη), η μετανάστευση και η ένταξη, τα περιβαλλοντικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής του κλίματος και η ασφάλεια·

29.

υπογραμμίζει ότι τόσο από τους διαλόγους με τους πολίτες όσο και από την έρευνα μεταξύ των τοπικών και των περιφερειακών αρχών ανακύπτει έντονη ανησυχία για τους νέους σχετικά με το πώς μπορούν να τους δοθούν οι κατάλληλες ευκαιρίες και να υπάρξει ανταπόκριση στις προσδοκίες τους·

30.

υπογραμμίζει ότι, όπως και για τους πολίτες, η αλληλεγγύη αποτελεί επίσης μια συνεχώς επαναλαμβανόμενη έννοια για τους εκπροσώπους των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, ως μία από τις βασικές ιδρυτικές αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

31.

αναδεικνύει το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ερωτηθέντων της τοπικής αυτοδιοίκησης θεωρεί ότι η ενίσχυση της αποκέντρωσης και η καλύτερη κατανομή των αρμοδιοτήτων αποτελούν βασικά στοιχεία της χρηστής διακυβέρνησης, διότι αυξάνουν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ποιότητα της χάραξης πολιτικής, καθότι επιτρέπουν την άμεση συμμετοχή και δέσμευση των πολιτών και την εξεύρεση ειδικών ανά τόπο λύσεων· σημειώνει ότι η συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ προσδίδει προστιθέμενη αξία στις εφαρμοζόμενες πολιτικές·

32.

διαπιστώνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές έχουν επίγνωση της συνεχώς αυξανόμενης ανάγκης για συνεργασία πέραν των εθνικών συνόρων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι μείζονες προκλήσεις της εποχής μας, όπως η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές, η παγκοσμιοποίηση σε όλες τις εκφάνσεις της, η ψηφιοποίηση και οι κοινωνικές συνέπειές της, η αστάθεια σε όλη την υφήλιο, η δημογραφική αλλαγή, η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός κ.λπ. Διαδραματίζουν επίσης αποφασιστικό ρόλο στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, μεταξύ άλλων, μέσω πρωτοβουλιών διασυνοριακής συνεργασίας, όπως τα πολυάριθμα σχέδια μικρής και διαπροσωπικής κλίμακας, που είναι ιδιαίτερα σημαντικές ως καθημερινή συγκεκριμένη ένδειξη αλληλεγγύης·

33.

υπογραμμίζει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές επιθυμούν και αυτές να επικεντρωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερο στα δικαιώματα της ιθαγένειας της ΕΕ, όπως το δικαίωμα να ζει, να εργάζεται και να σπουδάζει κανείς ελεύθερα· σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντικό το έργο που μπορούν να επιτελέσουν οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές, σε συνεργασία με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τις πραγματικές δυνατότητες που τους παρέχει η ελεύθερη κυκλοφορία για να σπουδάσουν ή να αναπτύξουν την επαγγελματική τους σταδιοδρομία σε άλλο κράτος μέλος·

Εδραίωση των πολιτικών της ΕΕ σε τοπικό επίπεδο ώστε να υπάρξει διαφορά στη ζωή των πολιτών

α)   Αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων σε τοπικό επίπεδο

34.

τονίζει ότι οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να εξασφαλίζουν στους πολίτες τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα που είναι σημαντικά για τη ζωή τους, παρέχοντας απαντήσεις σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, από το ευρωπαϊκό έως το τοπικό·

35.

επισημαίνει ότι οι κοινωνικές προκλήσεις που συναντάμε πρέπει να αντιμετωπίζονται συνολικά, ωστόσο, η δράση πρέπει να αναλαμβάνεται σε τοπικό επίπεδο·

36.

υπενθυμίζει ότι οι πόλεις και οι περιφέρειες εξασφαλίζουν τη σύνδεση μεταξύ των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) των Ηνωμένων Εθνών και των πολιτών, απαντώντας στο αίτημά τους για δράση μέσω των εργαλείων που η ΕΕ θέτει στη διάθεσή τους. Οι 17 ΣΒΑ δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς συμμετοχή και συντονισμό με τις τοπικές και τις περιφερειακές διοικήσεις. Για τον σκοπό αυτόν, πρέπει να αξιοποιηθούν στο έπακρο όλα τα μέσα στήριξης της αποκεντρωμένης συνεργασίας, της συνοχής των πολιτικών και της εδαφικής εστίασης, καθότι κινητοποιούν το δυναμικό των υποεθνικών αρχών και της κοινωνίας των πολιτών με απώτερο σκοπό την προαγωγή της συνεργασίας και της συνέργειας όλων των επιπέδων της δημόσιας διοίκησης·

β)   Προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής για τους πολίτες

37.

τονίζει ότι η αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων οικονομικών, κοινωνικών και εδαφικών ανισοτήτων εξακολουθεί να αποτελεί μείζονα πρόκληση για το μέλλον της ΕΕ·

38.

υπενθυμίζει ότι η κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή είναι στόχοι που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη της ΕΕ και ότι η επίτευξή τους απαιτεί την αντιμετώπιση τόσο των διαρθρωτικών όσο και των νέων προκλήσεων, την προώθηση ανθεκτικών κοινωνιών και οικονομιών και ένα πλαίσιο για την τιθάσευση της παγκοσμιοποίησης·

39.

επισημαίνει την 7η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την οικονομική, την κοινωνική και την εδαφική συνοχή με τίτλο «Η περιφέρειά μου, η Ευρώπη μου, το μέλλον μου», στην οποία «διαπιστώνεται πόσο ζωτική είναι η πολιτική συνοχής για την Ευρώπη, τους πολίτες, την οικονομία και τις πόλεις και τις περιφέρειές της, και ότι η συμφιλίωση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης με την κοινωνική πρόοδο, στην οποία συμβάλλει η πολιτική συνοχής, είναι σημαντικότερη σήμερα από ποτέ» (11)·

40.

ζητεί μια ισχυρή πολιτική συνοχής μετά το 2020 για όλες τις περιφέρειες, με βάση την αρχή των ευρωπαϊκών εταιρικών σχέσεων, την επιμερισμένη διαχείριση και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, όπως ζητείται στη Δήλωση «Συμμαχία για τη συνοχή» (#CohesionAlliance)·

41.

εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι μόνο μια μειοψηφία πολιτών γνωρίζει τις θετικές επιδράσεις της πολιτικής συνοχής. Ως εκ τούτου, ζητεί να καταβληθούν συντονισμένες προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης ώστε να διαδοθούν ευρύτερα οι επιδράσεις των διαφόρων στοιχείων των πολιτικών και των κονδυλίων της ΕΕ·

42.

υπογραμμίζει ότι το πρόγραμμα της ΕΕ για το αστικό περιβάλλον συμβάλλει στην αντιμετώπιση ποικίλων θεμάτων, όπως η αστική κινητικότητα και η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, η κυκλική οικονομία και η ένταξη των μεταναστών και των προσφύγων. Υπογραμμίζει εξάλλου τη σημασία των αστικών-αγροτικών συμπράξεων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Επιπλέον, στηρίζει τις πόλεις και τις περιφέρειες στην ανάπτυξη τοπικού χαρακτήρα οικοσυστημάτων καινοτομίας και στην εφαρμογή στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης·

43.

υπογραμμίζει ότι οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας (ΥΚΩ) και οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (ΥΓΟΣ) αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου και της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, διασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα πρόσβασης σε βασικά αγαθά και σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας· υποστηρίζει τη διεύρυνση της έννοιας των ΥΓΟΣ σε νέες κοινωνικές υπηρεσίες, όπως αυτές που συνδέονται με την αρχική υποδοχή και την ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών, η κοινωνική στέγαση, το ελάχιστο εισόδημα ένταξης ή οι ψηφιακές υποδομές·

44.

ζητεί να αναπτυχθούν περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρικές σχέσεις μεταξύ δήμων, πόλεων και περιφερειών, μεταξύ άλλων μέσω αδελφοποιήσεων, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως παγκόσμιοι πρόδρομοι για την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών με στόχο την αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων και την έμπρακτη εφαρμογή των πλέον πρόσφατων επιστημονικών γνώσεων·

γ)   Απάντηση στη μετανάστευση και διασφάλιση της ενσωμάτωσης

45.

επισημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι πολίτες της Ευρώπης αντιλαμβάνονται την πρόκληση της μετανάστευσης αποτελεί μια από τις βασικές συνιστώσες του τρόπου με τον οποίο η «αλληλεγγύη» τίθεται έμπρακτα σε εφαρμογή· σημειώνει, ωστόσο, ότι εξακολουθεί να χρειάζεται η διαμόρφωση κοινής αντίληψης σχετικά με το σημαίνει αλληλεγγύη σε αυτό το πλαίσιο· υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές για τη διευκόλυνση της υποδοχής και της ένταξης των μεταναστών, καθώς και για τη διοργάνωση μιας ανοικτής, ορθολογικής και ανθρώπινης συζήτησης σχετικά με τις ορθές πολιτικές σε αυτόν τον ευαίσθητο τομέα·

46.

επιμένει ότι οι δήμοι, οι πόλεις και οι περιφέρειες πρέπει να στηριχθούν στον ρόλο τους τόσο όσον αφορά τη διαχείριση κρίσεων όσο και τη μακροπρόθεσμη ενσωμάτωση. Η ΕΕ πρέπει να παρέχει ένα συνεκτικό πολιτικό πλαίσιο για τη μετανάστευση, καθώς και επαρκή στοχοθετημένη οικονομική και τεχνική υποστήριξη πέρα από τα κράτη μέλη, ώστε να διευκολυνθεί η ένταξη των μεταναστών σε τοπικό επίπεδο·

47.

υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές ένταξης των μεταναστών πρέπει να αναπτύσσονται στο πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης και να υποστηρίζονται από κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα σε ενωσιακό επίπεδο ως μέρος μιας συνολικής μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ. Προκειμένου να εξασφαλιστούν οι όσο το δυνατόν υψηλότερες πιθανότητες επιτυχούς ένταξης προς το συμφέρον τόσο των μεταναστών όσο και της κοινωνίας υποδοχής, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως οι επαγγελματικές και οι γλωσσικές δεξιότητες των μεταναστών, οι υφιστάμενοι οικογενειακοί δεσμοί, οι προτιμήσεις τους και οι ενδεχόμενες επαφές με μια χώρα υποδοχής πριν από την άφιξή τους·

48.

επισημαίνει ότι η αποτελεσματική και ανθρώπινη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής και μιας κοινής πολιτικής της ΕΕ για το άσυλο με βάση υψηλά κοινά πρότυπα είναι ουσιώδους σημασίας για όλους τους δήμους και όλες τις πόλεις και τις περιφέρειες, ιδίως για όσες φιλοξενούν πρόσφυγες και όσες βρίσκονται σε σύνορα που πλήττονται ιδιαίτερα από τις μεταναστευτικές εξάρσεις· τονίζει επίσης ότι μια τέτοια πολιτική πρέπει να περιλαμβάνει συντονισμένη προσέγγιση για την ανθρωπιστική προστασία, νέες οδούς για τη νόμιμη μετανάστευση, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων κυκλικής μετανάστευσης, καθώς και προσπάθειες για την αντιμετώπιση των αιτίων της μετανάστευσης και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, και ιδίως της παράνομης εμπορίας γυναικών και παιδιών για σκοπούς σεξουαλικής εκμετάλλευσης, πράγμα το οποίο απαιτεί, αφενός, νέα πολιτική δέσμευση σε όλες τις βαθμίδες και, αφετέρου, κατάλληλα μέσα·

δ)   Διασφάλιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και της πρόσβασης στην εκπαίδευση και προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς

49.

υπογραμμίζει ότι οι πολίτες αισθάνονται σαφώς την ανάγκη να αναπτυχθεί η κοινωνική διάσταση της ΕΕ σε όλες τις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ, συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα εθνικά ή περιφερειακά συστήματα σε θέματα ισότητας των φύλων και κοινωνικής προστασίας. Τα άρθρα 8 και 9 της ΣΛΕΕ αποτελούν τη βάση για το θέμα αυτό και θα πρέπει, κατά συνέπεια, να τίθενται σωστά σε εφαρμογή. Η ΕτΠ υποστηρίζει επίσης την εφαρμογή του κοινωνικού πυλώνα βάσει του οποίου οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει να διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο και ζητεί να συμπεριληφθεί στις Συνθήκες της ΕΕ ένα Πρωτόκολλο Κοινωνικής Προόδου με στόχο να ευθυγραμμιστούν τα κοινωνικά δικαιώματα με τα οικονομικά· χαιρετίζει την ένταξη του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η ΕτΠ τάσσεται υπέρ της καθιέρωσης ενός κοινωνικού πίνακα αποτελεσμάτων υπό το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και είναι της γνώμης ότι κοινωνικοί στόχοι υποχρεωτικού χαρακτήρα πρέπει να ενσωματωθούν στην πρωτογενή νομοθεσία της ΕΕ·

50.

εμμένει στην άποψη ότι οι κοινωνικές επενδύσεις δεν θα πρέπει να θεωρούνται απλώς επιβάρυνση για τα δημόσια οικονομικά. Η χρηματοδότηση των κοινωνικών πολιτικών και η προστασία των κοινωνικών δικαιωμάτων, όπως προσδιορίστηκε στη σύνοδο κορυφής του Γκέτεμποργκ τον Νοέμβριο του 2017, έχει σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία η οποία είναι θεμελιώδης για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη διαδικασία ενσωμάτωσης·

51.

υπογραμμίζει τη ζωτική σημασία της παροχής βοήθειας στους πολίτες όσον αφορά την πρόσβαση σε τοπικές και δίκαιες αγορές εργασίας για την εξάλειψη της ανεργίας, σε συνδυασμό με ειδικά μέτρα για την αρωγή των ομάδων που πλήττονται περισσότερο από αυτήν· επιδιώκει την κατάρτιση σχεδίου κοινωνικών στόχων που θα συμπεριληφθεί σε ένα μελλοντοστραφές πρόγραμμα δράσης για την κοινωνική πολιτική, το οποίο θα περιέχει ειδικά μέτρα και συγκεκριμένη νομοθετική παρακολούθηση και θα επενδύει στους ανθρώπους, τις δεξιότητες, τη γνώση, την κοινωνική προστασία και την ένταξη·

52.

ζητεί μία ΕΕ πλήρως προσηλωμένη στην προώθηση της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών και, ειδικότερα, στην πρόληψη και εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, ενός οικουμενικού, δομικού και πολυδιάστατου προβλήματος που ενέχει ανυπολόγιστο προσωπικό, κοινωνικό και οικονομικό κόστος·

53.

επιμένει ότι είναι απαραίτητο να επενδύσουμε στους νέους και καλεί την ΕΕ να υποστηρίξει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στην αντιμετώπιση των αναγκών στον τομέα των δεξιοτήτων και της εκπαίδευσης. Ζητεί μια νέα «συμμαχία για τις δεξιότητες και την εκπαίδευση» με στόχο την ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων στην εκπαίδευση, την προώθηση της κινητικότητας (Erasmus+), την προώθηση της διαπεριφερειακής συνεργασίας, ιδίως στις διασυνοριακές περιοχές, και την ενθάρρυνση των διαπροσωπικών ανταλλαγών όχι μόνο στο επαγγελματικό πλαίσιο, αλλά και στον πολιτιστικό τομέα·

54.

ζητεί, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, τη συμμετοχή των περιφερειακών αρχών στη διαχείριση μέσων όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και τα ταμεία υποστήριξης της εφαρμογής της Εγγύησης για τη Νεολαία, καθώς συχνά το περιφερειακό επίπεδο είναι αυτό στο οποίο εφαρμόζονται ενεργές πολιτικές απασχόλησης, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής καινοτομίας και των πολιτικών ισότητας·

55.

υπογραμμίζει ότι, στον εκπαιδευτικό τομέα, θα ήταν σημαντικό να ενσωματωθούν στα προγράμματα σπουδών τα ποικίλα κοινά στοιχεία που μοιραζόμαστε ως Ευρωπαίοι σε διάφορους τομείς, όπως η ιστορία, ο πολιτισμός, η κληρονομιά ή το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα. Επίσης, σε κάθε περίπτωση υπογραμμίζει τη σημασία του έργου που επιτελούν συχνά οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές για τη διάδοση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος στα σχολεία·

56.

υπενθυμίζει ότι η πολυμορφία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί πολύτιμο αγαθό για την Ευρώπη: ένα μέσο με δυνητικά υψηλού επιπέδου μόχλευση για πιο συνεκτικές και βιώσιμες περιφέρειες στην ΕΕ, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ταυτότητας σε μια περιφέρεια αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη και αντιπροσωπεύει, σε μεγάλο βαθμό, το σύνθημα της ΕΕ: «Ενωμένοι στην πολυμορφία»·

57.

Τονίζει ότι οι τουριστικές και οι δημιουργικές βιομηχανίες μπορούν να μετατρέψουν την πολιτιστική κληρονομιά των περιφερειών σε ευκαιρία δημιουργίας θέσεων εργασίας και οικονομικής διείσδυσης, μεταξύ άλλων μέσω στρατηγικών καινοτομίας και έξυπνης εξειδίκευσης·

58.

υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθήσει και να αναδείξει τη γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία της, να ενισχύσει τη γνώση τους, να προωθήσει την καινοτομία και τη διαπεριφερειακή συνεργασία σε όλους τους πολιτιστικούς τομείς, καθώς και νέα εμπορικά πρότυπα στον κλάδο της πολιτιστικής και δημιουργικής βιομηχανίας·

ε)   Ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού

59.

θεωρεί ότι τα ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης που βασίζονται στην έρευνα, την καινοτομία, την ανταλλαγή, την εταιρική σχέση και την κινητικότητα και υλοποιούνται στις έξυπνες πόλεις μπορούν να συμβάλουν στην παροχή καλύτερων υπηρεσιών για τους πολίτες, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα ζωής τους, και τονίζει ότι η πολιτική συνοχής και η κοινή γεωργική πολιτική μπορούν να καταστούν δυναμικές και μελλοντοστραφείς πολιτικές, μεταξύ άλλων μέσω της έρευνας και της καινοτομίας·

60.

ζητεί αύξηση της κλίμακας της καινοτομίας στον δημόσιο τομέα και στις επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων με τη βοήθεια πρωτοβουλιών όπως «Η επιστήμη συναντά τις περιφέρειες» (Science meets regions), οι οποίες φέρνουν σε επαφή πολιτικούς και επιστήμονες για να συζητήσουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, επιτρέποντας στους Ευρωπαίους να συνδημιουργήσουν το μέλλον τους·

61.

υπογραμμίζει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση στηρίζουν τις τοπικές δημόσιες διοικήσεις. Οι πολίτες και οι επιχειρηματικές κοινότητες εκτιμούν συχνά την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία των εν λόγω επενδύσεων στο πλαίσιο της διασυνοριακής ή της διαπεριφερειακής συνεργασίας (συμπεριλαμβανομένης της ευρυζωνικότητας για όλους) επειδή ενισχύουν την ανθεκτικότητα της τοπικής οικονομίας και συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο·

62.

υπογραμμίζει ότι οι πόλεις είναι χώροι —τόσο φυσικοί όσο και ψηφιακοί— όπου οι άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν, να συναντήσουν νέες ιδέες, να διερευνήσουν νέες δυνατότητες, να σχεδιάσουν το μέλλον με καινοτόμο τρόπο, να μάθουν πώς αλλάζει η κοινωνία και ποιες είναι οι συνέπειες για τους πολίτες. Επομένως, οι πόλεις μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία ψηφιακής σύνδεσης των τοπικών κοινοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη·

63.

ως εκ τούτου, υπενθυμίζει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί ένα νέο μέσο συνοχής και ένα αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης των δημογραφικών προκλήσεων: οι απομακρυσμένες και οι αγροτικές περιοχές και οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες πρέπει να παραμείνουν συνδεδεμένες και να μετατρέψουν τα φυσικά τους μειονεκτήματα σε θετικά στοιχεία, σύμφωνα με την αρχή της εδαφικής συνοχής. Οι κόμβοι καινοτομίας, τα ζωντανά εργαστήρια, τα εργαστήρια ψηφιακής παρασκευής, τα στούντιο σχεδιασμού, οι βιβλιοθήκες, τα φυτώρια, τα εργαστήρια καινοτομίας που υποστηρίζονται από την ΕΕ και οι τοπικοί φορείς ενισχύουν την τοπική οικονομία και διευκολύνουν την πρόσβαση των ενδιαφερομένων στις ψηφιακές τεχνολογίες·

στ)   Στήριξη της ανάπτυξης των αγροτικών περιοχών, διαφύλαξη της κοινής γεωργικής πολιτικής και προώθηση της τοπικής παραγωγής

64.

υπενθυμίζει ότι οι αγροτικές και οι ενδιάμεσες περιοχές αποτελούν το 91 % της επικράτειας της ΕΕ και φιλοξενούν το 60 % του πληθυσμού της και επισημαίνει ότι υπάρχει σημαντική καθυστέρηση ανάπτυξης μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, όπου η αίσθηση της εγκατάλειψης μεταφράζεται σε αυξανόμενο ευρωσκεπτικισμό. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι τόσο η κοινή γεωργική πολιτική όσο και η πολιτική συνοχής πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν ως μέσα που βασίζονται στην αλληλεγγύη για την προώθηση της ανανέωσης της βιώσιμης και καινοτόμου γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης και τονίζει ότι οι αγροτικές περιοχές θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ·

65.

φρονεί ότι η διαπεριφερειακή συνεργασία μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό στοιχείο για τη βελτιστοποίηση των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης, προωθώντας συνέργειες και μεγιστοποιώντας την απόδοση της παγκόσμιας προσπάθειας καινοτομίας·

66.

υπογραμμίζει ότι ο τρόπος παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων έχει τεράστιο τοπικό και παγκόσμιο αντίκτυπο, όχι μόνο για την ευημερία των πολιτών, το περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και το κλίμα, αλλά και για την υγεία και την οικονομία μας. Ζητεί την ανάπτυξη και προώθηση των τοπικών αγορών και των μικρών αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων ως συστημάτων τροφίμων με ειδική τοπική διάσταση και εμμένει στην ανάγκη προώθησης ποιοτικής ευρωπαϊκής παραγωγής·

67.

θεωρεί ότι οι περικοπές στον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ είναι δυσανάλογες και εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι το μέτρο αυτό ενδέχεται να αποβεί σε βάρος αφενός των αγροτικών περιοχών και, αφετέρου, του στόχου που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για μια ενισχυμένη προστασία του περιβάλλοντος και της φύσης, αλλά και της συμβολής στους στόχους προστασίας του κλίματος και των φυσικών πόρων που έχουν τεθεί από την EΕ·

ζ)   Βιωσιμότητα, προστασία του περιβάλλοντος και καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής

68.

επισημαίνει ότι οι πολίτες αναμένουν την ανάληψη παγκόσμιας και τοπικής δράσης για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης. Επομένως, η βιωσιμότητα πρέπει να ενσωματώνεται σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την ενεργειακή απόδοση, την καθαρότερη κινητικότητα, την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και από τις δεξαμενές αποθήκευσης άνθρακα, καθώς και τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση. Η ΕτΠ καλεί την ΕΕ να παράσχει ένα άρτιο νομικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου οι περιφέρειες και οι πόλεις θα μπορούν να αναπτύξουν τις δικές τους πρωτοβουλίες για την προώθηση της επίτευξης των στόχων του Παρισιού·

69.

υπενθυμίζει ότι το Παγκόσμιο σύμφωνο των Δημάρχων για το Κλίμα και την Ενέργεια και οι πρωτοβουλίες εφαρμογής από τη βάση προς την κορυφή διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού και καλεί την ΕΕ να υποστηρίξει την ανάπτυξη τοπικά καθορισμένων συνεισφορών στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Η βιωσιμότητα και η προστασία του περιβάλλοντος σύμφωνα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης και με άλλες διεθνείς δεσμεύσεις της ΕΕ θα πρέπει, συνεπώς, να ενσωματώνονται σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ·

70.

Υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερες συνέργειες μεταξύ των δικτύων, των έργων και των συμφωνιών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και εκείνων που αφορούν την ανθεκτικότητα στις καταστροφές, όπως το πλαίσιο του Σεντάι·

η)   Συνεργασία πέρα από την ΕΕ για τη στήριξη της σταθερότητας και της ανάπτυξης

71.

υπενθυμίζει ότι ο ρόλος που διαδραματίζουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές στις δραστηριότητες διασυνοριακής συνεργασίας και διπλωματίας των πόλεων εκτός της ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης και στις γειτονικές χώρες της ΕΕ, είναι ζωτικής σημασίας για την προώθηση της δημοκρατίας, της βιώσιμης ανάπτυξης και της σταθερότητας σε επίπεδο βάσης·

72.

υπενθυμίζει ότι οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο με το να εγγυώνται την ασφάλεια των πολιτών, αποτρέποντας τη βίαιη ριζοσπαστικοποίηση και προστατεύοντας τους δημόσιους χώρους. Λαμβάνοντας υπόψη τον διασυνοριακό και διακρατικό χαρακτήρα του εγκλήματος και της τρομοκρατίας, οι πολίτες και οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές αντιμετωπίζουν την ανάγκη συνεργασίας και θα επωφεληθούν από την προστιθέμενη αξία των δράσεων της ΕΕ για κοινά σχέδια.

73.

υπενθυμίζει τη θέση της ΕτΠ σύμφωνα με την οποία, πριν από οποιαδήποτε πρόταση για τη σύναψη συμφωνιών ελευθέρωσης του εμπορίου, πρέπει να διενεργείται αξιολόγηση εδαφικού αντικτύπου. Επαναλαμβάνει επίσης ότι απαιτείται να προβλεφθούν μηχανισμοί σε εθνικό και τοπικό επίπεδο για την εξασφάλιση της πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικές με την εμπορική πολιτική. Επιπλέον, οι εμπορικές διαπραγματεύσεις θα πρέπει να συνοδεύονται από επίσημο και συμμετοχικό διάλογο μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των τοπικών και των περιφερειακών αρχών. Πρόκειται για ζήτημα καθοριστικής σημασίας, ιδίως όταν οι εμπορικές διαπραγματεύσεις καλύπτουν επίσης τομείς συντρέχουσας αρμοδιότητας με τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι σε αυτές τις περιπτώσεις οι αρμοδιότητες του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου επηρεάζονται συχνότερα·

Διασφάλιση του αναγκαίου περιθωρίου ελιγμών για τις πόλεις και τις περιφέρειες: ένας ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μετά το 2020 που θα ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες και θα χρησιμοποιεί μέτρα ευελιξίας ώστε να ενεργεί και να επενδύει

74.

υπογραμμίζει ότι το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) πρέπει να αντικατοπτρίζει τις προτεραιότητες και τις φιλοδοξίες της ΕΕ να τηρήσει την υποχρέωσή της που απορρέει από τη Συνθήκη και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών της. Τάσσεται υπέρ ενός ΠΔΠ που θα αντιπροσωπεύει το 1,3 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ των 27·

75.

υπογραμμίζει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν θα πρέπει να νοείται ως συμψηφισμός μεταξύ καθαρών συνεισφερόντων και καθαρών αποδεκτών, αλλά ως κοινό εργαλείο για την επίτευξη των κοινών μας στόχων που προσδίδει προστιθέμενη αξία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Υποστηρίζει, ως εκ τούτου, τα πορίσματα της Επιτροπής ότι όλοι είμαστε δικαιούχοι του ΠΔΠ επειδή τα θετικά αποτελέσματα της κοινής αγοράς, της ασφάλειας και της συνοχής υπερτερούν έναντι κάθε ατομικής χρηματοδοτικής συνεισφοράς στην ΕΕ·

76.

τονίζει ότι το μέλλον της ΕΕ εξαρτάται από έναν φιλόδοξο και αποτελεσματικό προϋπολογισμό της ΕΕ σύμφωνα με την αρχή ότι τα πρόσθετα καθήκοντα για την ΕΕ θα πρέπει να συμβαδίζουν και με πρόσθετους πόρους και με τη σταδιακή κατάργηση των εκπτώσεων στις εθνικές συνεισφορές·

77.

εμμένει στην άποψη ότι οποιαδήποτε αναβίωση του συγκεντρωτισμού του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, ιδίως μέσω της υπονόμευσης των προγραμμάτων επιμερισμένης διαχείρισης και των τοποκεντρικών προσεγγίσεων, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη συνοχή στο εσωτερικό της Ένωσης και πρέπει να αποφεύγεται·

78.

υπενθυμίζει ότι η ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί βασικό καθοριστικό παράγοντα εμπιστοσύνης στα θεσμικά όργανα εφόσον οι πολίτες αξιολογούν τις κυβερνήσεις υπό το πρίσμα της εμπειρίας τους από την παροχή υπηρεσιών και, λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερο από το ένα τρίτο όλων των δημοσίων δαπανών και περισσότερο από το ήμισυ των δημόσιων επενδύσεων διεκπεραιώνονται σε υποεθνικό επίπεδο, τονίζει ότι το επίπεδο των δημόσιων επενδύσεων στην ΕΕ παραμένει πολύ χαμηλό για να παρέχονται οι σωστές δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες. Η γεφύρωση του χάσματος των δημόσιων επενδύσεων είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας·

79.

αναδεικνύει, μια δεκαετία μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση που έπληξε σημαντικά τις δημόσιες επενδύσεις των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, την ανάγκη να ενισχυθεί η επενδυτική τους ικανότητα, παρέχοντάς τους τον δημοσιονομικό χώρο που είναι απαραίτητος για τη στήριξη δημόσιων επενδύσεων και την προώθηση τοπικών λύσεων με την ενίσχυση των αρχών της επιμερισμένης διαχείρισης στη βάση της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και τον αποκλεισμό της δημόσιας συγχρηματοδότησης των προγραμμάτων της ΕΕ από τον υπολογισμό του χρέους στο πλαίσιο του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης·

Οικοδόμηση της Ένωσής μας από τη βάση προς την κορυφή: η πορεία προς τη δημοκρατική αναβίωση της ΕΕ είναι εφικτή μέσω δέσμευσης σε επίπεδο βάσης

α)   Ενίσχυση της δράσης της ΕΕ: η σωστή δράση πρέπει να αναλαμβάνεται στο σωστό επίπεδο

80.

πιστεύει ακράδαντα ότι η ορθή εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας είναι υψίστης σημασίας για την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους πολίτες της. Υπενθυμίζει πόσο σημαντικό είναι οι αποφάσεις να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στους πολίτες και τονίζει την ανάγκη για ένα πλήρως υπεύθυνο και διαφανές σύστημα λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, όπου οι πολίτες θα είναι σε θέση να αναγνωρίζουν σαφώς ποιος είναι πολιτικά υπεύθυνος και υπόλογος για τις αποφάσεις που λαμβάνονται (12)·

81.

επισημαίνει με έμφαση ότι η επιμερισμένη ευθύνη και η στενή σχέση μεταξύ των αρχών της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της αρχής της επικουρικότητας αποτελούν ζωτικά στοιχεία μιας πραγματικά δημοκρατικής Ευρωπαϊκής Ένωσης·

82.

υπογραμμίζει ότι η συνεπής εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας πρέπει να αποτελέσει τη μελλοντική ρήτρα εγγύησης της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι η εφαρμογή της προσέγγισης «περισσότερη ΕΕ εκεί όπου χρειάζεται περισσότερη ΕΕ» και «λιγότερη Ευρώπη εκεί όπου χρειάζεται λιγότερη Ευρώπη» θα οδηγήσει σε μια πιο αποτελεσματική και αποδοτική Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απλοϊκή λογική της προστασίας των συμφερόντων των κρατών μελών από την παρέμβαση της ΕΕ είναι αντιπαραγωγική στο πλαίσιο της συζήτησης για το μέλλον της Ευρώπης. Γνωρίζει τον ρόλο της ως ενός από τους «θεματοφύλακες» της αρχής της επικουρικότητας και θεωρεί ότι η αρχή της επικουρικότητας θα πρέπει να θεωρείται ως δυναμική πολιτική, αλλά και ως νομική έννοια όσον αφορά τη χάραξη και την εφαρμογή των πολιτικών, με σκοπό να διασφαλίζεται ότι τα καταλληλότερα επίπεδα αναλαμβάνουν τη σωστή δράση την κατάλληλη στιγμή και προς το συμφέρον των πολιτών· οι εν λόγω πεποιθήσεις της ενισχύονται από την τελική έκθεση της επιχειρησιακής ομάδας «Επικουρικότητα και αναλογικότητα» στην οποία προτάσσεται μια νέα προσέγγιση «ενεργού επικουρικότητας»· θα επιδιώξει να υλοποιήσει τις συστάσεις της επιχειρησιακής ομάδας σε στενή συνεργασία με τα άλλα όργανα της ΕΕ, τα εθνικά κοινοβούλια και τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης·

83.

επαναλαμβάνει την έκκλησή της να κωδικοποιηθούν και να εφαρμοστούν οι αρχές της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της εταιρικής σχέσης σε έναν διοργανικό κώδικα δεοντολογίας και να αντικατοπτριστούν στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση της νομοθεσίας. Πέρα από την πολιτική συνοχής, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση θα πρέπει να ενσωματώνεται σε όλες τις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις των πολιτικών που έχουν περιφερειακό αντίκτυπο (13)·

84.

θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να εξουδετερωθούν τυχόν μετατοπίσεις προς τον συγκεντρωτισμό και να υποστηριχθεί η ανάπτυξη κατάλληλων και αποτελεσματικών λύσεων επιτόπου, ιδίως στη μελλοντική πολιτική συνοχής, που θα χρησιμεύουν ως πρότυπο διακυβέρνησης και σε άλλους τομείς πολιτικής·

85.

συνιστά περαιτέρω ανάπτυξη των υφιστάμενων Αξιολογήσεων Εδαφικού Αντικτύπου προκειμένου να δημιουργηθούν αποτελεσματικοί βρόχοι ανατροφοδότησης που θα συνεκτιμούν την ποικιλομορφία των περιφερειών της ΕΕ και τις πολύ διαφορετικές επιπτώσεις των πολιτικών της ΕΕ στις διάφορες τοπικές και περιφερειακές αρχές·

β)   Συμμετοχή των περιφερειών και των πόλεων: ανανέωση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας μέσω ιδιοποίησης και αποτελεσματικότητας

86.

υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να δίδουν στους πολίτες τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν ενεργά τα ζητήματα που είναι σημαντικά για τη ζωή τους. Οι πολίτες αναζητούν λύσεις σε τοπικό επίπεδο, βελτίωση της συμμετοχής στον καθορισμό των προβλημάτων και βοήθεια για την αντιμετώπισή τους. Αυτή η ανθρωποκεντρική προσέγγιση με βάση τους πολίτες μπορεί να επιλύσει πολλές τοπικές προκλήσεις και να καταδείξει τη σημασία της ΕΕ για τους πολίτες. Συνεπάγεται, επίσης, την εστίαση της πολιτικής της ΕΕ στην ενίσχυση του ρόλου των πόλεων και των περιφερειών με τη συμμετοχή των πολιτών μέσω εταιρικών σχέσεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και πολιτών·

87.

υπογραμμίζει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές αποφέρουν προστιθέμενη αξία στις πολιτικές της ΕΕ δρώντας ως εργαστήρια για την ανάπτυξη και την εφαρμογή νέων μορφών κοινωνικών καινοτομιών, αλληλεγγύης και συμμετοχικών πολιτικών που αναμένουν οι πολίτες από την Ευρωπαϊκή Ένωση·

88.

σημειώνει, επιπλέον, ότι αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να επιλυθούν όλα τα προβλήματα των πολιτών μέσω της θέσπισης λεπτομερούς νομοθεσίας της ΕΕ. Η αρχή της επικουρικότητας δεν αφορά μόνο την ικανότητα της ΕΕ από νομικής άποψης να νομοθετεί, αλλά και το κατά πόσον οι λύσεις που προσφέρονται στους πολίτες είναι κατάλληλες. Η αντίδραση των πολιτών ενάντια στην ΕΕ θα αυξηθεί, εάν θεωρήσουν ότι οι λύσεις που προτείνει δεν έχουν αντίκρισμα στην καθημερινή τους ζωή·

89.

είναι πεπεισμένη ότι το θεσμικό σύστημα της ΕΕ θα πρέπει να συνεχίσει να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται στις νέες προκλήσεις προς όφελος της επίτευξης μιας συμμετοχικής, διαφανούς, δημοκρατικής και αποτελεσματικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων· υπογραμμίζει ότι ο ρόλος των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, όπως αυτές εκπροσωπούνται από την ΕτΠ, απαιτείται να αναγνωριστεί πλήρως, τόσο κατά την καθημερινή διαχείριση των υποθέσεων της ΕΕ όσο και σε περίπτωση μελλοντικών προσαρμογών των Συνθηκών της ΕΕ, ενώ η ΕτΠ θα πρέπει να εκπροσωπείται με πλήρη δικαιώματα σε κάθε μελλοντική σύμβαση·

90.

πιστεύει ακράδαντα ότι η τοπική και περιφερειακή διάσταση πρέπει να αναγνωρίζεται στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και ότι, κατά συνέπεια, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να συμμετέχουν από την έναρξη της προετοιμασίας της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης στην κατάρτιση των ανά χώρα εκθέσεων και στα Εθνικά Προγράμματα Μεταρρυθμίσεων. Είναι πεπεισμένη ότι, για τον σκοπό αυτό, ο πίνακας αποτελεσμάτων της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ) θα πρέπει να εμπλουτιστεί με περιφερειακούς δείκτες που θα συμβάλλουν στην προώθηση και τη διατήρηση της περιφερειακής διάστασης της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·

91.

θεωρεί ότι η δημοκρατική νομιμότητα της ΕΕ, και ειδικότερα της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ), πρέπει να ενισχυθεί με την τοποθέτηση των αρχών της κοινωνικής προόδου και της ισότητας των ευκαιριών στο επίκεντρο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ, έτσι ώστε τα πρότυπα απασχόλησης και οι κοινωνικοί κανόνες να μην θεωρούνται αμελητέα στοιχεία κατά τη διαδικασία μακροοικονομικής προσαρμογής·

92.

θεωρεί ότι η βελτίωση της συμμετοχής των περιφερειών και των περιφερειακών κοινοβουλίων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ θα μπορούσε να ενισχύσει τον δημοκρατικό έλεγχο και τη λογοδοσία·

γ)   Διευκόλυνση της συμμετοχής των πολιτών στις πολιτικές της ΕΕ και συνδημιουργία ενός μόνιμου διαλόγου με τους πολίτες μετά το 2019

93.

υπενθυμίζει επίσης ότι η ΕΕ θα κερδίσει σε εμπιστοσύνη και αξιοπιστία μόνο εάν και εφόσον επιτυγχάνει θετικά αποτελέσματα και οι πολίτες λαμβάνουν σαφέστερες εξηγήσεις για την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και το σχετικό σκεπτικό, αλλά και για τους αναγκαίους συμβιβασμούς που αποτελούν τη βάση των αποφάσεων της ΕΕ. Υπό αυτή την έννοια, η ΕτΠ ζητεί να καταβληθούν πολύ μεγαλύτερες προσπάθειες στον τομέα της υποστήριξης πολυγλωσσικών ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης και υποδειγμάτων εγγράφων πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων εύκολα κατανοητών αφηγημάτων, της ανάπτυξης και εφαρμογής ευρωπαϊκών ενοτήτων αγωγής του πολίτη για τα διάφορα επίπεδα εκπαίδευσης, καθώς και σημαντικών αυξήσεων στην υποστήριξη διαπροσωπικών συναντήσεων σε διασυνοριακό επίπεδο (προγράμματα ανταλλαγών σε εκπαιδευτικό και επαγγελματικό επίπεδο, προγράμματα αδελφοποίησης κ.λπ.)·

94.

τονίζει ότι θα πρέπει να ενισχυθούν συμμετοχικά μέσα όπως η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (14)· ως συμπληρωματικό μέσο τόσο των υφιστάμενων δομών αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας σε επίπεδο ΕΕ όσο και των καινοτόμων πρόσθετων στοιχείων της συμμετοχικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων και του μόνιμου διαλόγου, η Πρωτοβουλία Ευρωπαίων Πολιτών μπορεί να συμβάλει στην κινητοποίηση των πολιτών για την επιδίωξη ενός κοινού σκοπού, στην ανάδειξη της ευρωπαϊκής διάστασης των βασικών πολιτικών ζητημάτων και στην προώθηση της διεξαγωγής πανευρωπαϊκών συζητήσεων με παράλληλη διαμόρφωση της αντίστοιχης κοινής γνώμης·

95.

καλεί τα μέλη της ΕτΠ να συνεχίσουν να έρχονται σε επαφή με τους πολίτες και να ακούν τις απόψεις τους μέσω των κατά τόπους εκδηλώσεων, δημόσιων συζητήσεων και διαλόγων με τους πολίτες, προκειμένου να προσεγγίσουν κάθε περιφέρεια στην ΕΕ των 27, και ζητεί από τα άλλα θεσμικά όργανα να ενώσουν τις δυνάμεις τους· προβάλλει σε αυτό το πλαίσιο τον στόχο της διοργάνωσης διαλόγων με τους πολίτες σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ έως τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019 και ενθαρρύνει τα μέλη της να διοργανώσουν ειδικές συνόδους των τοπικών ή των περιφερειακών συνελεύσεων από κοινού με τους κατά τόπους πολίτες και τις ενώσεις τους, με στόχο τη συγκέντρωση στοιχείων για θέματα σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης που εντοπίστηκαν τόσο στο ερωτηματολόγιο της ΕτΠ όσο σε εκείνο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής· τονίζει τη ζωτική σημασία της αποκεντρωμένης επικοινωνίας σχετικά με τις πολιτικές της ΕΕ και τις πολιτικές επιλογές στις οποίες βασίζονται, καθώς και την ανάγκη υποστήριξης των τοπικών και των περιφερειακών προσπαθειών και πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ·

96.

υπογραμμίζει ότι η διαβούλευση με τους πολίτες θα πρέπει επίσης να απευθύνεται στους πολίτες που συχνά αγνοούνται ή δεν ενδιαφέρονται για τις διαδικασίες διαβούλευσης· αυτό είναι σημαντικό προκειμένου να διασφαλιστεί μια πραγματικά συμμετοχική και αντιπροσωπευτική συζήτηση και να αποφευχθεί η μονοπώληση της συζήτησης από εκείνους που είναι ήδη περισσότερο κινητοποιημένοι υπέρ ή κατά της ΕΕ ή για ένα ιδιαίτερο πολιτικό ζήτημα·

97.

τονίζει ότι η επικοινωνία και ο μόνιμος διάλογος με τους πολίτες είναι ζωτικής σημασίας σε κάθε πολιτικό σύστημα και, ως εκ τούτου, συνιστούν ουσιώδη στοιχεία για την ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας της ΕΕ και την προσέγγιση της Ευρώπης με τους πολίτες της·

98.

υπενθυμίζει σε αυτό το πλαίσιο ότι η επαφή με τους πολίτες δεν πρέπει να περιορίζεται στις περιόδους που προηγούνται της διεξαγωγής των ευρωπαϊκών εκλογών·

99.

δεσμεύεται να προτείνει, πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019, μεθοδολογία για ένα μόνιμο και διαρθρωμένο σύστημα διαλόγου μεταξύ των πολιτών και των πολιτικών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών μέσω της ΕτΠ και με βάση μια διαφανή διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας θα επιδιώκεται η συμβολή των πολιτών, παρέχοντάς τους τον χώρο και τις πληροφορίες που απαιτούνται για τον εντοπισμό και τη συζήτηση των θεμάτων που τους απασχολούν περισσότερο, εμπλουτίζοντας τη διαδικασία χάραξης πολιτικής της ΕΕ με τα σχετικά αποτελέσματα και εξασφαλίζοντάς τους κατάλληλη ενημέρωση σχετικά με τον αντίκτυπο κάθε συμβολής των πολιτών·

100.

είναι πεπεισμένη ότι, με την παροχή ανατροφοδότησης στους πολίτες, το πολιτικό έργο των μελών της ΕτΠ μπορεί να ενισχύσει τους δεσμούς με τη βάση και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις «πολιτικές της ΕΕ».

Βρυξέλλες, 9 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  Επιστολή του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής των Περιφερειών, 8 Νοεμβρίου 2016, http://www.cor.europa.eu/en/events/Documents/Letter%20Tusk%20Markkula_Reflecting%20on%20the%20EU_081116.pdf

(2)  Επιστολή προθέσεων προς τον πρόεδρο Antonio Tajani και τον πρωθυπουργό Jüri Ratas, 13 Σεπτεμβρίου 2017, https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/letter-of-intent-2017_el.pdf

(3)  Luc Van den Brande — Ειδικός σύμβουλος του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jean-Claude Juncker, «Άνοιγμα προς τους Ευρωπαίους πολίτες: Μια νέα ευκαιρία», Οκτώβριος 2017.

(4)  Γνωμοδότηση ΕτΠ με θέμα την Έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ 2017, COR-2017-01319, εισηγητής: Guillermo Martínez Suárez.

(5)  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2017) «Βελτίωση της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση τις δυνατότητες της Συνθήκης της Λισαβόνας», P8_TA (2017)0049, (2017) «Πιθανές εξελίξεις και αναπροσαρμογές στην τρέχουσα θεσμική δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης», P8_TA (2017)0048, (2017) «Δημοσιονομική ικανότητα για τη ζώνη του ευρώ», P8_TA (2017) 0050.

(6)  Όπως, για παράδειγμα, οι πρωτοβουλίες: Why Europe (Γιατί Ευρώπη), Pulse of Europe (Ο σφυγμός της Ευρώπης), Stand up for Europe (Υπερασπίσου την Ευρώπη), Committee for the Defence of Democracy (Επιτροπή για την προάσπιση της δημοκρατίας), 1989 Generation Initiative (Πρωτοβουλία της γενιάς του 1989).

(7)  London School of Economics, Προβληματισμοί για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Reflecting on the future of the European Union), Μάρτιος 2018, https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Future-EU.pdf

(8)  ΕτΠ, «Προβληματισμοί για την Ευρώπη: με ποιον τρόπο γίνεται η Ευρώπη αντιληπτή από τους πολίτες στις περιφέρειες και τις πόλεις», Απρίλιος 2018, https://cor.europa.eu/en/events/Documents/COR-17-070_report_EN-web.pdf

(9)  Ευρωβαρόμετρο — Η κοινή γνώμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παράρτημα, αριθ. 88, Νοέμβριος 2017, http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/ResultDoc/download/DocumentKy/81142, Ευρωβαρόμετρο — Το μέλλον της Ευρώπης, αριθ. 467, Σεπτέμβριος — Οκτώβριος 2017, http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/survey/getsurveydetail/instruments/special/surveyky/2179, Έρευνα του Ευρωβαρομέτρου που ανατέθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Η δημοκρατία σε κίνηση ένα έτος πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές, αριθ. 89.2, Μάιος 2018, http://www.europarl.europa.eu/pdf/eurobarometre/2018/oneyearbefore2019/eb89_one_year_before_2019_eurobarometer_en_opt.pdf

(10)  London School of Economics, Προβληματισμοί για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Reflecting on the future of the European Union), Μάρτιος 2018.

(11)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής, «Η περιφέρειά μου, η Ευρώπη μου, το μέλλον μας: Η 7η έκθεση για την οικονομική, την κοινωνική και την εδαφική συνοχή», Σεπτέμβριος 2017.

(12)  Ψήφισμα της ΕτΠ σχετικά με τη Λευκή Βίβλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το μέλλον της Ευρώπης — Προβληματισμοί και σενάρια για την ΕΕ των 27 έως το 2025 (2017/C 306/01).

(13)  Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα: «Έγγραφο προβληματισμού για το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ», COR-2017-03718, εισηγητής: Marek Woźniak.

(14)  Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Κανονισμός σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών», COR-2017-04989, εισηγητής: Luc Van den Brande.


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/16


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Σύσταση Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας»

(2018/C 461/03)

Γενική εισηγήτρια:

Doris KAMPUS (AT/PES), περιφερειακή υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων, Εργασίας και Ένταξης του ομόσπονδου κρατιδίου της Στυρίας

Έγγραφο αναφοράς:

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη σύσταση Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας της 13ης Μαρτίου 2018 (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ και την Ελβετία)

COM(2018) 131 final

I.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Τροπολογία 1

Πρόταση απόφασης

Αιτιολογική σκέψη 5

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(5)

Θα πρέπει να ιδρυθεί Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (η «Αρχή») με σκοπό την ενίσχυση της δικαιοσύνης και της εμπιστοσύνης στην ενιαία αγορά. Για τον σκοπό αυτό, η Αρχή θα πρέπει να στηρίζει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή ώστε να ενισχύσουν την πρόσβαση των ιδιωτών και των εργοδοτών στην πληροφόρηση σχετικά με τα δικαιώματά τους και τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο καταστάσεων διασυνοριακής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, καθώς και την πρόσβαση σε σχετικές υπηρεσίες, την υποστήριξη της συμμόρφωσης και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης σε αυτούς τους τομείς, και να μεσολαβεί και να διευκολύνει την επίλυση των διασυνοριακών διαφορών ή των διαταραχών στην αγορά εργασίας.

(5)

Θα πρέπει να ιδρυθεί Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (η «Αρχή») με σκοπό την ενίσχυση της δικαιοσύνης και της εμπιστοσύνης στην ενιαία αγορά. Για τον σκοπό αυτό, η Αρχή θα πρέπει να στηρίζει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή ώστε να ενισχύσουν την πρόσβαση των ιδιωτών και των εργοδοτών στην πληροφόρηση σχετικά με τα δικαιώματά τους και τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο καταστάσεων διασυνοριακής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, καθώς και την πρόσβαση σε σχετικές υπηρεσίες, την υποστήριξη της συμμόρφωσης και τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης σε αυτούς τους τομείς, και να μεσολαβεί και να διευκολύνει την επίλυση των διασυνοριακών διαφορών ή των διαταραχών στην αγορά εργασίας. Τούτο αφορά επίσης ένα συνεπές και αποτελεσματικό δίκτυο αστυνόμευσης.

Αιτιολογία

Για μια σαφή, δίκαιη και αποτελεσματική επιβολή της ενωσιακής νομοθεσίας σχετικά με τη διασυνοριακή κινητικότητα των εργαζομένων και τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, οι εθνικές και οι περιφερειακές αρχές χρειάζονται κατάλληλους μηχανισμούς αστυνόμευσης, οι οποίοι να διαθέτουν μεταξύ άλλων αποτρεπτική και προληπτική λειτουργία.

Τροπολογία 2

Πρόταση απόφασης

Αιτιολογική σκέψη 14α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

(14a)

Προκειμένου να επιτευχθεί καλύτερη ασφάλεια δικαίου και ομοιόμορφη εφαρμογή του νόμου (και στα αρμόδια τοπικά δικαστήρια), είναι απαραίτητο να ρυθμιστεί η νομική αξιοποίηση των πληροφοριών που συλλέγονται κατά τη διάρκεια επιθεωρήσεων (π.χ. παραδεκτές ως απόδειξη). Θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι τα αποτελέσματα των κοινών επιθεωρήσεων θα αξιοποιούνται κατά τρόπο συνεπή.

Αιτιολογία

Επί σειρά ετών, η Επιτροπή Ανώτερων Επιθεωρητών Εργασίας (SLIC) συνιστά να διασαφηνιστεί το καθεστώς των κοινών δράσεων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τροπολογία 3

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 5 στοιχείο γ)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

γ)

συντονισμό και στήριξη της διενέργειας συνδυασμένων και κοινών επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10·

γ)

ενίσχυση, συντονισμό και στήριξη της διενέργειας συνδυασμένων και κοινών επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 9 και 10·

Αιτιολογία

Πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά ο χαρακτήρας των συντονισμένων και κοινών επιθεωρήσεων των εθνικών αρμοδίων αρχών προκειμένου να βελτιωθεί η δυνατότητα επιβολής των αποτελεσμάτων.

Τροπολογία 4

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 5 στοιχείο η) (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

η)

διευκόλυνση της συνέχισης του έργου των υφιστάμενων λειτουργικών δομών, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών εταιρικών σχέσεων του EURES, οι οποίες προωθούν τη συνεργασία στις διασυνοριακές περιφέρειες, με στόχο την υποστήριξη της δίκαιης διασυνοριακής κινητικότητας.

Αιτιολογία

Οι συνέργειες που υπόσχεται η Επιτροπή και η ολοκλήρωση των υφιστάμενων λειτουργικών δομών (όπως οι, σημαντικές για τις περιφέρειες, διασυνοριακές εταιρικές σχέσεις EURES) πρέπει να διασφαλίζονται μεταξύ άλλων και σε δημοσιονομικό επίπεδο.

Τροπολογία 5

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 6 στοιχείο γ)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

γ)

παρέχει πληροφορίες στους εργοδότες σχετικά με τους εργασιακούς κανόνες καθώς και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας που εφαρμόζονται στους εργαζομένους σε περιπτώσεις διασυνοριακής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων εργαζομένων·

γ)

παρέχει πληροφορίες στους εργοδότες και τους εργαζόμενους σχετικά με τους εργασιακούς κανόνες καθώς και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας που εφαρμόζονται στους εργαζομένους σε περιπτώσεις διασυνοριακής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, συμπεριλαμβανομένων των αποσπασμένων εργαζομένων·

Αιτιολογία

Πρέπει να διατίθενται εξειδικευμένες πληροφορίες στο συνολικό φάσμα των κοινωνικών εταίρων.

Τροπολογία 6

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 6 στοιχείο ζ) (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

ζ)

προωθεί τη ροή των πληροφοριών μεταξύ των περιφερειών, των πόλεων και των κοινοτήτων που εμπλέκονται στην κινητικότητα, προκειμένου οι γνώσεις και εμπειρίες να ανταλλάσσονται και να μεταδίδονται με διαρθρωμένο τρόπο.

Αιτιολογία

Οι πληροφορίες για τις τοπικές συνθήκες και οι τοπικές εμπειρίες συμβάλλουν στη βελτίωση της συνεργασίας, στην ανάπτυξη ικανοτήτων καθώς και στη χρήση και την ενίσχυση των υφιστάμενων γνώσεων.

Τροπολογία 7

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο ε (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

ε)

προωθεί την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των περιφερειών, των πόλεων και των κοινοτήτων που εμπλέκονται στην κινητικότητα και διαδίδει τις σχετικές εμπειρίες.

Αιτιολογία

H ανταλλαγή εμπειριών θα πρέπει επίσης να διασφαλίζεται και στον κλάδο των υπηρεσιών.

Τροπολογία 8

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 8 παράγραφος 1 στοιχείο δ)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

δ)

διευκολύνει τις διασυνοριακές διαδικασίες επιβολής κυρώσεων και χρηματικών ποινών·

δ)

διευκολύνει τις διασυνοριακές διαδικασίες επιβολής εθνικών κυρώσεων και χρηματικών ποινών και καταρτίζει προτάσεις για την προώθηση μεγαλύτερης διαφάνειας και συνέπειας στην εφαρμογή αυτών των εθνικών επιβαλλόμενων κυρώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο ·

Αιτιολογία

Η ανεπαρκώς ρυθμισμένη λογοδοσία κατά την επιβολή των εθνικών κυρώσεων και χρηματικών ποινών σε διασυνοριακό πλαίσιο υπονομεύει την αποδοτική εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης στο πλαίσιο της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των περιφερειακών αρχών.

Τροπολογία 9

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 9 παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1.   Κατόπιν αιτήματος ενός ή περισσότερων κρατών μελών, η Αρχή συντονίζει τις συνδυασμένες ή κοινές επιθεωρήσεις σε τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της Αρχής. Το αίτημα μπορεί να υποβάλλεται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Η Αρχή μπορεί επίσης να προτείνει στις αρχές των ενδιαφερομένων κρατών μελών να εκτελέσουν μια εναρμονισμένη ή κοινή επιθεώρηση.

1.   Κατόπιν αιτήματος ενός ή περισσότερων κρατών μελών, η Αρχή συντονίζει τις συνδυασμένες ή κοινές επιθεωρήσεις σε τομείς που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της Αρχής. Το αίτημα μπορεί να υποβάλλεται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη , σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές σχετικά με την αγορά εργασίας στα εν λόγω κράτη μέλη . Η Αρχή μπορεί επίσης να προτείνει στις αρχές των ενδιαφερομένων κρατών μελών να εκτελέσουν μια εναρμονισμένη ή κοινή επιθεώρηση.

Αιτιολογία

Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πολυμορφία των εθνικών παραδόσεων ως προς την παρακολούθηση της συμμόρφωσης (συμπεριλαμβανομένων των θεσμικών οργάνων που συνεργάζονται με τις εθνικές αρχές).

Τροπολογία 10

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 9 παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Στην περίπτωση που η αρχή κράτους μέλους αποφασίσει να μην συμμετάσχει ή να μην διενεργήσει τη συνδυασμένη ή κοινή επιθεώρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ενημερώνει εγγράφως και εγκαίρως την Αρχή σχετικά με τους λόγους της απόφασής της. Στις περιπτώσεις αυτές, η Αρχή ενημερώνει τις άλλες εθνικές αρχές που αφορά η απόφαση.

Στην περίπτωση που η αρχή κράτους μέλους αποφασίσει να μην συμμετάσχει ή να μην διενεργήσει τη συνδυασμένη ή κοινή επιθεώρηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ενημερώνει εγγράφως και εγκαίρως την Αρχή σχετικά με τους λόγους της απόφασής της. Στις περιπτώσεις αυτές, η Αρχή ενημερώνει τις άλλες εθνικές αρχές που αφορά η απόφαση.

Τροπολογία 11

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 10 παράγραφος 5 στοιχείο α) (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

a)     Τα αποτελέσματα των κοινών επιθεωρήσεων μπορούν να χρησιμοποιούνται από τις αρμόδιες αρχές των συμμετεχόντων κρατών μελών ως αποδεικτικά στοιχεία με την ίδια νομική ισχύ με τα έγγραφα που συλλέγονται στο πλαίσιο των εθνικών δικαιοδοσιών.

Αιτιολογία

Επί σειρά ετών, η Επιτροπή Ανώτερων Επιθεωρητών Εργασίας (SLIC) συνιστά να διασαφηνιστεί ο νομικά δεσμευτικός χαρακτήρας των κοινών δράσεων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Για την ενίσχυση της συνεργασίας, θα πρέπει επίσης να ρυθμίζεται και να διασφαλίζεται η νόμιμη εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων των κοινών επιθεωρήσεων σε όλα τα επίπεδα διοικητικών αρχών.

Τροπολογία 12

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 11 παράγραφος 2 στοιχείο δ (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

δ)

για να διασφαλίζεται η ενημέρωση των γνώσεων αυτών, διοργανώνονται τακτικές ανταλλαγές με τις πλέον θιγόμενες περιφέρειες, πόλεις και κοινότητες, τόσο στις χώρες υποδοχής, όσο και στις χώρες προέλευσης.

Αιτιολογία

Όσον αφορά επίσης την ανάλυση και την αξιολόγηση κινδύνου, πρέπει να διοργανώνονται τακτικές ανταλλαγές εμπειριών και να διασφαλίζεται η συμμετοχή των πλέον θιγόμενων περιφερειών.

Τροπολογία 13

Πρόταση απόφασης

Άρθρο 18 (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1.   Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από έναν ανώτερο εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους και δύο εκπροσώπους της Επιτροπής, όλοι από τους οποίους έχουν δικαίωμα ψήφου.

1.   Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από έναν ανώτερο εκπρόσωπο κάθε κράτους μέλους και δύο εκπροσώπους της Επιτροπής και από έναν εκπρόσωπο των τοπικών και περιφερειακών αρχών των κρατών μελών , όλοι από τους οποίους έχουν δικαίωμα ψήφου.

2.   Για κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου προβλέπεται ένας αναπληρωτής. Ο αναπληρωτής εκπροσωπεί το μέλος σε περίπτωση απουσίας του.

2.   Για κάθε μέλος του διοικητικού συμβουλίου προβλέπεται ένας αναπληρωτής. Ο αναπληρωτής εκπροσωπεί το μέλος σε περίπτωση απουσίας του.

3.   Τα τακτικά και τα αναπληρωματικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου που εκπροσωπούν τα κράτη μέλη διορίζονται από τα αντίστοιχα κράτη μέλη με κριτήριο τις γνώσεις τους στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, ενώ λαμβάνονται επίσης υπόψη οι σχετικές τους δεξιότητες στους τομείς της διαχείρισης, της διοίκησης και του προϋπολογισμού.

3.   Τα τακτικά και τα αναπληρωματικά μέλη του διοικητικού συμβουλίου που εκπροσωπούν τα κράτη μέλη διορίζονται από τα αντίστοιχα κράτη μέλη με κριτήριο τις γνώσεις τους στους τομείς που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, ενώ λαμβάνονται επίσης υπόψη οι σχετικές τους δεξιότητες στους τομείς της διαχείρισης, της διοίκησης και του προϋπολογισμού.

Η Επιτροπή διορίζει τα μέλη που την εκπροσωπούν.

Η Επιτροπή διορίζει τα μέλη που την εκπροσωπούν.

 

Ο εκπρόσωπος των περιφερειακών αρχών των κρατών μελών διορίζεται από την Επιτροπή των Περιφερειών μεταξύ των μελών των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στα οποία η νομοθετική αρμοδιότητα σχετικά με τις πολιτικές εργασίας είναι κοινή με τις Περιφέρειες.

Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή προσπαθούν να περιορίζουν την εναλλαγή των εκπροσώπων τους στο διοικητικό συμβούλιο, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια του έργου του διοικητικού συμβουλίου. Όλα τα μέρη επιδιώκουν την ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο.

Τα κράτη μέλη, η Επιτροπή και η Επιτροπή των Περιφερειών προσπαθούν να περιορίζουν την εναλλαγή των εκπροσώπων τους στο διοικητικό συμβούλιο, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια του έργου του διοικητικού συμβουλίου. Όλα τα μέρη επιδιώκουν την ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο.

4.   Η θητεία των τακτικών και των αναπληρωματικών μελών του διοικητικού συμβουλίου είναι τετραετής. Η θητεία αυτή είναι ανανεώσιμη.

4.   Η θητεία των τακτικών και των αναπληρωματικών μελών του διοικητικού συμβουλίου είναι τετραετής. Η θητεία αυτή είναι ανανεώσιμη.

5.   Εκπρόσωποι τρίτων χωρών, οι οποίες εφαρμόζουν το ενωσιακό δίκαιο σε τομείς που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, μπορούν να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου ως παρατηρητές.

5.   Εκπρόσωποι τρίτων χωρών, οι οποίες εφαρμόζουν το ενωσιακό δίκαιο σε τομείς που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό, μπορούν να συμμετέχουν στις συνεδριάσεις του διοικητικού συμβουλίου ως παρατηρητές.

Αιτιολογία

Σε ορισμένα κράτη μέλη η αρμοδιότητα για τις πολιτικές εργασίας είναι επιμερισμένη μεταξύ του κράτους και των περιφερειών: ενδείκνυται να συμπεριληφθεί ένας εκπρόσωπος των περιφερειακών αρχών στο διοικητικό συμβούλιο της Αρχής, προκειμένου να διασφαλιστεί μια ισορροπημένη εκπροσώπηση των συμφερόντων.

II.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις και γενική αξιολόγηση της πρότασης

1.

επικροτεί τον στόχο της πρότασης, και συγκεκριμένα την ενίσχυση του δίκαιου χαρακτήρα και της αξιοπιστίας της εσωτερικής αγοράς μέσω μιας πιο αποτελεσματικής εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης στον τομέα της διασυνοριακής κινητικότητας των εργαζομένων και το συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης·

2.

στηρίζει την προσέγγιση που συνίσταται στη σύσταση μιας Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας (ΕΑΕ) προκειμένου να συνδράμει τα κράτη μέλη στην καταπολέμηση των παρατυπιών στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, της ελεύθερης εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών και, συνεπώς, στη βελτίωση της ποιότητας της κινητικότητας·

3.

επισημαίνει τη διαπίστωση ότι η κατάχρηση των ελευθεριών αυτών όχι μόνο αποδυναμώνει τη συνοχή της ΕΕ, αλλά επιφέρει επίσης σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές και δημοσιονομικές δυσχέρειες στις περιφέρειες, τις πόλεις, τις κοινότητες και στους πολίτες τους·

4.

επαναλαμβάνει ότι, στο πλαίσιο αυτό, μειώνονται οι φόροι και οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, σημειώνεται αρνητικός αντίκτυπος στην απασχόληση, τις συνθήκες εργασίας, τον ανταγωνισμό, την τοπική και την περιφερειακή ανάπτυξη, την ευημερία και την κοινωνική ασφάλιση·

5.

υποστηρίζει, ως εκ τούτου, τη βελτίωση της συνοχής και τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών οι οποίες, κατά την ουσιαστική εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων για τα διασυνοριακά ζητήματα, προσκρούουν επί του παρόντος στα όρια της εδαφικής δικαιοδοσίας·

6.

υπογραμμίζει ότι ο καλύτερος συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ των κυρώσεων για παραβάσεις της νομοθεσίας για την εργατική κινητικότητα θα μπορούσε να αποτελέσει παράγοντα αποθάρρυνσης της μη συμμόρφωσης και να συμβάλει ουσιαστικά σε ένα αποτελεσματικότερο σύστημα αστυνόμευσης, στο πνεύμα των Άρθρων 81 και 82 ΣΛΕΕ. Επιπλέον, έτσι θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη και η δικαιοσύνη στην εσωτερική αγορά, καθώς θα εξασφαλιστεί, μεταξύ άλλων, ένα σαφές επιχειρηματικό περιβάλλον και ίσοι όροι ανταγωνισμού. Για την επίτευξη αυτού του συντονισμού, είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν όλα τα απαραίτητα μέσα (όπως σύνδεσμοι μεταξύ πλατφορμών ΤΠΕ ή συστημάτων τηλεματικής ή άλλων μέσων επικοινωνίας)

7.

υποστηρίζει τον επιχειρησιακό ρόλο της ΕΑΕ η οποία θα αναλάβει τα τεχνικά καθήκοντα των υφιστάμενων δομών και, εάν χρειάζεται, θα τα αναπτύξει και θα τα ολοκληρώσει, προκειμένου να καλύψει κενά του συστήματος και να διαμορφώσει συνέργειες·

8.

επισημαίνει ότι πρέπει να οριστούν με σαφήνεια τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις, έτσι ώστε να διασφαλίζονται για όλα τα επίπεδα δημόσιας διοίκησης κατάλληλες, αποτελεσματικές και υποστηρικτικές συνεργασίες χωρίς επικαλύψεις με τις υφιστάμενες δομές·

9.

εφιστά την προσοχή στο ευρύ φάσμα εθνικών, περιφερειακών και τοπικών πρακτικών και νομικών καθεστώτων στον προτεινόμενο τομέα δραστηριότητας της ΕΑΕ και τονίζει ότι η εντολή της ΕΑΕ πρέπει να συνάδει με αυτήν την ποικιλομορφία και ότι θα πρέπει να συνεκτιμάται η συσσωρευμένη γνώση·

Κριτική αξιολόγηση των στόχων και των καθηκόντων από την άποψη των περιφερειών

10.

τονίζει, ειδικότερα, ότι οι εργαζόμενοι που δραστηριοποιούνται σε διασυνοριακό επίπεδο στην Ευρώπη είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι διότι είναι πιο εύκολη η καταπάτηση των δικαιωμάτων τους εξαιτίας της κινητικότητας μεταξύ των περιφερειών προέλευσης και υποδοχής·

11.

επαναλαμβάνει ότι το τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο θίγονται ιδιαίτερα από τις παρατυπίες στον τομέα της διασυνοριακής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, ότι πρόκειται για τα πλησιέστερα επίπεδα στους πολίτες και, επομένως, στα άτομα που αναζητούν εργασία και στους εργοδότες και ότι η κινητικότητα στην αγορά εργασίας αποτελεί ουσιαστικά περιφερειακό χαρακτηριστικό (1)·

12.

επαναλαμβάνει ότι, λόγω του σημαντικού αυτού ρόλου, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί κατάλληλη εκπροσώπηση των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΑΕ (2)·

13.

υπενθυμίζει επίσης ότι η ΕΑΕ θα πρέπει να καλύπτει όλους τους οικονομικούς κλάδους και ότι θα πρέπει να συνεκτιμά επαρκώς την ετερογένεια των προβλημάτων με τη στενή συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στην ομάδα των ενδιαφερόμενων μερών χάρη σε μια εκπροσώπηση τόσο κλαδική όσο και περιφερειακή·

14.

υπογραμμίζει ότι, για την επίτευξη των στόχων, έχει σημασία να βασίζεται η δράση της ΕΑΕ σε μία προσέγγιση που μπορεί να επιβληθεί και στη λογοδοσία, ενώ παράλληλα να διαφυλάσσεται η αυτονομία των εθνικών συστημάτων·

Επικουρικότητα και αναλογικότητα

15.

τονίζει την ανάγκη πλήρους τήρησης της αρχής της επικουρικότητας σε όλα τα στάδια ανάπτυξης της ΕΑΕ καθώς και σεβασμού των εθνικών αρμοδιοτήτων στα εργατικά και κοινωνικά ζητήματα·

16.

υπογραμμίζει ότι η αρχή της αναλογικότητας πρέπει να διασφαλίζεται πλήρως, προκειμένου να αποφεύγεται κάθε πρόσθετη οικονομική και διοικητική επιβάρυνση·

17.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η σύσταση της ΕΑΕ θα πρέπει να στοχεύει στην ενίσχυση των θεμελιωδών ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς και να στηρίζει τις εθνικές αρχές όταν η αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης από τα κράτη μέλη εμποδίζεται λόγω των εθνικών συνόρων και/ή όταν οι περιφερειακές διαφορές δεν μπορούν να ληφθούν επαρκώς υπόψη σε εθνικό επίπεδο·

18.

υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας (ΕΑΕ) πρέπει να συνυπολογίζει τα διαφορετικά πρότυπα αγοράς εργασίας και τις προτεραιότητες των κρατών μελών. Η ΕΑΕ δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπονομεύει την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων και τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν·

19.

επισημαίνει ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να συμβάλει στο να βελτιωθεί η ποιότητα της κινητικότητας στο πλαίσιο των υφιστάμενων αρμοδιοτήτων και κανονισμών·

20.

επισημαίνει τον θετικό αντίκτυπο τόσο για τις περιφέρειες προέλευσης όσο και υποδοχής από μια αποτελεσματικότερη διασυνοριακή εφαρμογή εκ μέρους των εθνικών αρχών, από μια αναμενόμενη αύξηση των φορολογικών εσόδων και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και από τα απτά αποτελέσματα επιτόπου όσον αφορά τις δίκαιες συνθήκες εργασίας και ανταγωνισμού, την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και την ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας (3)·

Συμπληρωματικές προτάσεις καθώς και ανάγκες πρόσθετης νομοθεσίας

21.

συνιστά να προβλεφθούν δυνατότητες ανάπτυξης της ΕΑΕ, με σεβασμό στις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας και λόγω της δυναμικής φύσης της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας σε ένα πλαίσιο δημογραφικών μεταβολών και τεχνολογικών προκλήσεων·

22.

θεωρεί απαραίτητο να ενισχυθεί η δέσμευση όλων των ενδιαφερόμενων φορέων για ταχεία, αποτελεσματική και συνεπή παρακολούθηση όσον αφορά τις διασυνοριακές υποθέσεις, προκειμένου να επιτευχθεί θετικός αντίκτυπος σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

23.

συνιστά, όσον αφορά τις τρίτες χώρες και όπου κρίνεται σκόπιμο, η Αρχή να αξιοποιεί τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές της ΕΕ, οι οποίες συμβάλλουν, μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας, στην αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων που βιώνει μια επιμέρους γεωγραφική έκταση που καλύπτει κράτη μέλη και τρίτες χώρες και συνεισφέρουν στην επίτευξη κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής.

Βρυξέλλες, 9 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Εργασιακή κινητικότητα και ενίσχυση του δικτύου EURES» (CoR 2014-1315).

(2)  Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων» (CDR 2868/2016).

(3)  https://cor.europa.eu/en/our-work/Documents/Territorial-impact-assessment/TIA-ELA-Labour-Authority-20180704.pdf.


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/24


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η συμβολή των δήμων και των περιφερειών της ΕΕ στην 14η διάσκεψη των μερών (COP14) της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα (Convention on Biological Diversity/CBD) και στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα μετά το 2020»

(2018/C 461/04)

Εισηγητής:

Roby BIWER (LU/PES), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Bettembourg

Έγγραφο αναφοράς:

Επιστολή του κ. Frans Timmermans, αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Απρίλιος 2018

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Α.   Τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την επίτευξη των στόχων βιοποικιλότητας στην Ευρώπη και τον κόσμο

1.

εκφράζει την ανησυχία της για τη σοβαρότητα της απώλειας βιοποικιλότητας που δεν περιορίζεται στην απώλεια ζωικών και φυτικών ειδών, αλλά επηρεάζει αρνητικά τις μελλοντικές ευκαιρίες —οικονομικές, περιβαλλοντικές, ακόμα και κοινωνιακές ή πολιτιστικές·

2.

επισημαίνει ότι σύντομα εκπνέουν οι προθεσμίες για δύο σημαντικά πολιτικά μέσα προστασίας και βιώσιμης αξιοποίησης της βιοποικιλότητας —συγκεκριμένα, για το Στρατηγικό σχέδιο για τη βιοποικιλότητα 2011-2020 της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα (Στρατηγικό σχέδιο CBD) και για την αντίστοιχη Στρατηγική βιοποικιλότητας της ΕΕ 2020·

3.

επαναλαμβάνει ότι —παρά την κατά τόπους αξιοσημείωτη πρόοδο— οι επιστημονικές ενδείξεις μαρτυρούν ότι ο κόσμος, εν γένει, και πολλές τοπικές και περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ), ειδικότερα, δεν έχουν προοδεύσει αρκετά προς την κατεύθυνση της επίτευξης όλων των γενικών Στόχων του Aichi για τη βιοποικιλότητα (ΣΑΒ) και της υλοποίησης της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα. Ωστόσο, πολλά μπορούν να γίνουν ακόμη μέχρι το 2020 και η προπαρασκευαστική φάση για το παγκόσμιο πλαίσιο βιοποικιλότητας μετά το 2020 έχει ήδη αρχίσει·

4.

τονίζει ότι η παγκόσμια απώλεια βιοποικιλότητας, καθώς και η απώλεια και η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων, αποτελεί μείζονα απειλή για το μέλλον του πλανήτη μας· στο γενικό πολιτικό πλαίσιο της επίτευξης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (ΣΒΑ), η αντιμετώπιση και η αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας και η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων αποτελεί ζωτική συνιστώσα, που συνδέεται άμεσα με την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής·

5.

αναγνωρίζει τον σωρευτικό αντίκτυπο των μεμονωμένων τοπικών δράσεων (ή της απουσίας τους) στη γενικότερη κρίση βιοποικιλότητας, πράγμα που αναδεικνύει τον κίνδυνο «στενής οριοθέτησης», δηλαδή της αντιμετώπισης κάθε σχετικής με τη βιοποικιλότητα περίπτωσης μεμονωμένα και σε τοπικό επίπεδο, παραβλέποντας τόσο τον γενικότερο αντίκτυπό της όσο και άλλες εξωτερικές επιδράσεις, και υπογραμμίζει την ανάγκη μιας ισορροπημένης μικρο- και μακρο-προοπτικής·

6.

επιμένει ότι υφίστανται επαρκείς ενδείξεις και επιστημονικές αποδείξεις σύμφωνα με τις οποίες υπάρχει επιτακτική ανάγκη ανάληψης πιο ριζοσπαστικών, προορατικών και προληπτικών δράσεων σε παγκόσμιο, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο για την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας και την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων πάραυτα και χωρίς άλλη χρονοτριβή (δηλαδή χωρίς αναμονή της επίσημης αξιολόγησης της προόδου κατά το 2020)·

7.

επισημαίνει την ασυνέπεια των στόχων πολιτικής —τόσο οριζόντια όσο και κάθετα— με συχνά αντικρουόμενες προσεγγίσεις για τα περιβαλλοντικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, γεωργικών ή ενεργειακών πολιτικών που υπονομεύουν την πρόοδο προς την επίτευξη των ΣΑΒ·

8.

υπενθυμίζει ότι οι πολιτικές αστικοποίησης των κρατών μελών της ΕΕ θα οδηγήσουν στον κατακερματισμό του τοπίου και στην άτακτη αστική εξάπλωση, με αποτέλεσμα την απώλεια οικοσυστημάτων και βιοποικιλότητας·

9.

επιδοκιμάζει τις Πολυμερείς Περιβαλλοντικές Συμφωνίες (ΠΠΣ) και τη λειτουργία τους, καθώς και την ανάπτυξη νέου γενικού πλαισίου πολιτικής και διακυβέρνησης που θα υποστηρίζει τη διασυνοριακή συνεργασία· καλεί τις αρμόδιες εθνικές και περιφερειακές αρχές να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τα εν λόγω μέσα για τη διαμόρφωση συνεπών παρεμβάσεων πολιτικής πέραν των συνόρων·

10.

αναγνωρίζει την καταστροφή επιμέρους περιοχών Natura 2000 και τα σημερινά επίπεδα παράνομης θανάτωσης και παγίδευσης πουλιών και άλλων ειδών και είναι πεπεισμένη ότι χρειάζεται να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια σε όλα τα επίπεδα για την κάλυψη των απαιτήσεων παρακολούθησης και επιβολής των οδηγιών για την προστασία της φύσης μέσω κατάλληλων σχεδίων διαχείρισης·

11.

εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για τη συνέχιση της παράνομης εμπορίας προστατευόμενων ειδών, την αύξηση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών και τη μη βιώσιμη χρήση ζιζανιοκτόνων, όπως τα νεονικοτινοειδή, η οποία προκαλεί μαζική μείωση του αριθμού των επικονιαστών, συμπεριλαμβανομένων των πληθυσμών μελισσών·

12.

υπενθυμίζει την επείγουσα ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των παγκοσμίων και των ευρωπαϊκών προσπαθειών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της παγκόσμιας κρίσης βιοποικιλότητας και την ανάγκη αποσύνδεσης της οικονομικής ανάπτυξης από την απώλεια βιοποικιλότητας και τα συναφή ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της επακόλουθης υποβάθμισης των λειτουργιών και των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων·

13.

εφιστά την προσοχή στους ανεπαρκείς χρηματοπιστωτικούς πόρους και μηχανισμούς για την ενσωμάτωση των δράσεων βιοποικιλότητας και την ενδεδειγμένη διαχείριση της βιοποικιλότητας, καθώς και στους σχετικούς χρηματοπιστωτικούς και οικονομικούς κινδύνους που ενέχει η μη ανάληψη δράσης, η οποία κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα·

14.

τονίζει την ανάγκη εστίασης στις αδυναμίες της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής δομής διακυβέρνησης, στις προκλήσεις κατά την υλοποίηση του στρατηγικού σχεδίου CBD και στη βελτίωση του παγκόσμιου πλαισίου βιοποικιλότητας μετά το 2020 για την επίτευξη αποτελεσματικής εφαρμογής μέσω απτών στρατηγικών·

15.

παρατηρεί με ανησυχία την απουσία και/ή την ανεπάρκεια μηχανισμών παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης (MRV) για (εθελοντικές) συνεισφορές προκειμένου να αξιολογηθεί η πρόοδος της υλοποίησης των ΣΑΒ μέσω των Εθνικών στρατηγικών σχεδίων δράσης για τη βιοποικιλότητα (NBSAP) και των Περιφερειακών στρατηγικών σχεδίων δράσης για τη βιοποικιλότητα (RBSAP)·

16.

ζητεί επιτακτικά την εξαρχής συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων στις προετοιμασίες για την επόμενη φάση διαμόρφωσης των παγκόσμιων πλαισίων βιοποικιλότητας μετά το 2020 —σε παγκόσμιο και σε ενωσιακό επίπεδο·

Β.   Δράσεις και αρμοδιότητες μέχρι το 2020

17.

θεωρεί σκόπιμο να αξιοποιηθεί η 14η διάσκεψη των μερών της σύμβασης για τη Βιοποικιλότητα (CBD COP14) ως εξέχουσα ευκαιρία για τον προσδιορισμό του τι μπορεί όντως να επιτευχθεί μέχρι το 2020, με στόχο να προβλεφθούν σαφείς και επιτεύξιμες δεσμεύσεις·

18.

τονίζει τον σημαντικό ρόλο των ΤΠΑ στην υλοποίηση των ΣΑΒ κατά τα δύο χρόνια που απομένουν·

19.

υπογραμμίζει τη σημασία ενός κατάλληλου πλαισίου πολυεπίπεδης διακυβέρνησης για τη συντονισμένη δράση των ΤΠΑ, της ΕΕ και των κρατών μελών της, με σκοπό την περαιτέρω επίτευξη των ΣΑΒ και την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής στρατηγικής βιοποικιλότητας έως το 2020·

20.

στηρίζει την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει ευρέως χρησιμοποιούμενα ζιζανιοκτόνα, όπως τα νεονικοτινοειδή, λόγω του σοβαρού κινδύνου που ενέχουν για μη στοχευόμενα έντομα όπως οι επικονιαστές, που είναι ζωτικής σημασίας για την αναπαραγωγή των φυτών στα δάση, τους αστικούς χώρους πρασίνου και τις καλλιεργούμενες εκτάσεις και, κατά συνέπεια, απολύτως απαραίτητοι για την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων. Η ΕτΠ υπογραμμίζει τον ρόλο των ΤΠΑ στον περιορισμό της χρήσης ζιζανιοκτόνων, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές στην κατανομή των αρμοδιοτήτων εντός των κρατών μελών, μεταξύ άλλων μέσω πρωτοβουλιών όπως οι «Πόλεις χωρίς ζιζανιοκτόνα» και οι «Πόλεις φιλικές προς τις μέλισσες»·

21.

τάσσεται υπέρ της αύξησης των (νομικών, χρηματοπιστωτικών και ανθρωπίνων) πόρων προκειμένου οι ΤΠΑ που επιθυμούν αυτήν την αύξηση να αναπτύξουν δεόντως τις άμεσες αρμοδιότητές τους σε ζητήματα προστασίας, σχεδιασμού, βιώσιμης χρήσης, διαχείρισης, αποκατάστασης και παρακολούθησης της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων τόπων που παρουσιάζουν ευρύτερο ενδιαφέρον από πλευράς διατήρησης·

22.

τονίζει τη σημασία της παροχής εργαλείων και μηχανισμών στις ΤΠΑ για την εξασφάλιση της πρόσβασής τους σε υψηλής ποιότητας ενημέρωση σχετικά με την κατάσταση και τις τάσεις των ειδών, των βιοτόπων, των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών τους·

23.

καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να διαμορφώσουν, εφόσον δεν υφίσταται ήδη, μια ολοκληρωμένη προσέγγιση όσον αφορά την ανάπτυξη και υλοποίηση εθνικών, υποεθνικών και τοπικών στρατηγικών και σχεδίων δράσης για τη βιοποικιλότητα (LBSAP) —σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της στρατηγικής και του σχεδίου δράσης για τη βιοποικιλότητα που προτείνονται από τη Γραμματεία της CBD και το Διεθνές Συμβούλιο Τοπικών Πρωτοβουλιών για το Περιβάλλον (ICLEI)— και να βελτιώσουν τη συμμετοχή των ΤΠΑ στη συγκρότηση, την επανεξέταση και την υλοποίηση των NBSAP προκειμένου να στηριχθεί η αποτελεσματική τους υλοποίηση και ενσωμάτωση στον σχεδιασμό —οριζόντια και κάθετα— και στους τομείς οι δραστηριότητες των οποίων επηρεάζουν (θετικά ή αρνητικά) τη βιοποικιλότητα·

24.

υπογραμμίζει την ανάγκη αύξησης της χρηματοδότησης για τη βιοποικιλότητα, ιδίως για επενδύσεις στο πρόγραμμα Natura 2000, με τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των Διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου συνοχής, και συγχρόνως επιδοκιμάζει τα υποστηρικτικά εργαλεία όπως το eConservation που παρέχει μια βάση δεδομένων με πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες χρηματοδότησης της βιοποικιλότητας από δημόσιους χορηγούς·

25.

προτείνει να παρέχονται βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την εξάλειψη στρεβλών επιδοτήσεων σε διάφορα πεδία τομεακής πολιτικής με στόχο να ενισχυθεί η συνοχή της δράσης της ΕΕ για την προστασία της βιοποικιλότητας και τη διεξαγωγή αξιολογήσεων των περιβαλλοντικά επιβλαβών επιδοτήσεων, προκειμένου ο προϋπολογισμός της ΕΕ να κατευθυνθεί αποτελεσματικότερα προς τη βιώσιμη ανάπτυξη· κατά τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων πρέπει να δίδεται υψηλή προτεραιότητα στη βιώσιμη ανάπτυξη·

26.

επικροτεί τις προσπάθειες του προγράμματος «Ορίζων 2020» της ΕΕ για την εντατικοποίηση των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας που διερευνούν τις δυνατότητες των λύσεων που βασίζονται στη φύση και των πράσινων και γαλάζιων υποδομών με σκοπό την αναζωογόνηση των αστικών περιοχών. Θεωρεί δε ότι πρόκειται για στοιχεία κατάλληλα για τη βελτίωση της εφαρμογής της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα στις αστικές περιοχές με μεγάλη πυκνότητα πληθυσμού, μεταξύ άλλων κατά τη διάρκεια της περιόδου 2020-2030 και σε σύνδεση με το αστικό θεματολόγιο της ΕΕ. Ωστόσο υπογραμμίζει την ανάγκη για περαιτέρω προώθηση της εφαρμογής των οδηγιών της ΕΕ για την προστασία της φύσης· τονίζει επίσης ότι τα προγράμματα αυτά που αφορούν λύσεις που βασίζονται στη φύση και γαλάζιες υποδομές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως υποκατάστατα ισχυρών δράσεων προς όφελος της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών στις περιαστικές και τις αγροτικές περιοχές, αλλά μάλλον ως δυνητικά χρήσιμες προσθήκες τους·

27.

τονίζει ότι οι πόροι που προέρχονται από τα διάφορα υφιστάμενα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να αποτελούν αντικείμενο άμεσης διαχείρισης από τους αρμόδιους και εξουσιοδοτημένους περιφερειακούς και τοπικούς οργανισμούς που ασχολούνται με τη διατήρηση και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων σύμφωνα με τους ΣΑΒ·

28.

ζητεί να ενισχυθεί ο ρόλος που διαδραματίζουν οι ΤΠΑ στην πρόληψη της παράνομης εμπορίας μέσω της θέσπισης προσανατολισμένων στη βιοποικιλότητα κανονισμών δημοσίων συμβάσεων, αλλά και να σταματήσει η αύξηση των χωροκατακτητικών ξένων ειδών, ιδίως μέσω της παροχής πλαισίων για συνεργατικές κοινές δραστηριότητες σε διασυνοριακές καταστάσεις προς όφελος της ολοκληρωμένης διαχείρισης της μετανάστευσης των ειδών και της βιοποικιλότητας· επισημαίνει δε τον ρόλο των υφιστάμενων στρατηγικών δικτύων όπως του Διευρωπαϊκού Δικτύου Πράσινων Υποδομών (ΔΕΔ-Π)·

Κεντρικός ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην εφαρμογή του Στρατηγικού Σχεδίου της CBD και της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα έως το 2020

29.

επιβεβαιώνει και επικροτεί την αυξανόμενη αναγνώριση του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε επίπεδο ΕΕ στην υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα·

30.

φρονεί ότι οι ΤΠΑ θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στη χάραξη και την υλοποίηση πολιτικών για την εξάλειψη των αντιπαραγωγικών επιδοτήσεων και την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας σε διάφορα πεδία τομεακής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης τόσο της γεωργίας όσο και της αστικής και περιφερειακής ανάπτυξης (μέσω των σχετικών ταμείων της ΕΕ)·

31.

ενθαρρύνει τις ΤΠΑ να εντείνουν τις εργασίες τους για το συνυπολογισμό της διάστασης βιοποικιλότητας στη χρήση γης και στη χωροταξία ως αποτελεσματικό μέσο διευκόλυνσης των συνεισφορών στην υλοποίηση των ΣΑΒ·

32.

επαναλαμβάνει τον ρόλο των ΤΠΑ στη δρομολόγηση, σε εθελοντική βάση, προγραμμάτων και πλατφορμών ευαισθητοποίησης που αποσκοπούν στην ανάδειξη της σημασίας που έχει η προστασία και η αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων μας, καθώς και των υπηρεσιών τους·

33.

ενθαρρύνει τις ΤΠΑ να συμμετέχουν σε διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές διεργασίες τυποποίησης και πιστοποίησης για τη διαχείριση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σημεία αναφοράς και για τη στήριξη της αποδοχής ενός συνεκτικού πλαισίου διακυβέρνησης και διαχείρισης της βιοποικιλότητας·

Γ.   Προς ένα αποτελεσματικό και λειτουργικό παγκόσμιο πλαίσιο βιοποικιλότητας μετά το 2020

34.

επικροτεί το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τη φύση, τον άνθρωπο και την οικονομία που υιοθετήθηκε στα τέλη του 2017, με το οποίο καλείται η Επιτροπή να αρχίσει χωρίς καθυστέρηση να εργάζεται επί της επόμενης στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, σύμφωνα με τη διαδικασία διαμόρφωσης του παγκόσμιου πλαισίου βιοποικιλότητας (ΠΠΒ) για την περίοδο μετά το 2020·

35.

αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης της πολιτικής δέσμευσης σε παγκόσμιο και ενωσιακό επίπεδο για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας κρίσης βιοποικιλότητας και την αύξηση της φιλοδοξίας κατά τη δεκαετία 2020-2030 που έπεται του Aichi·

36.

προσδοκά από την 15η διάσκεψη των μερών της σύμβασης για τη βιολογική ποικιλότητα (CBD COP15), αφενός, να προσελκύσει εκ νέου το παγκόσμιο ενδιαφέρον και τις ανάλογες δεσμεύσεις όχι μόνο για την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας, αλλά και για την έμπρακτη αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, και, αφετέρου, να θεσπίσει ένα φιλόδοξο και συμμετοχικό ΠΠΒ για την περίοδο μετά το 2020 και έως το 2030, ικανό να επιτύχει την υλοποίηση του οράματος της CBD και άλλων σχετικών συμφωνιών του ΟΗΕ για το 2050·

37.

προτρέπει σθεναρά την ΕΕ να ασκήσει υπεύθυνη ηγεσία στην παγκόσμια διαδικασία προετοιμασίας του ΠΠΒ μετά το 2020 και να θεσπίσει «εξωτερική πολιτική βιοποικιλότητας» —ή να συμβάλει σε μια «παγκόσμια εσωτερική πολιτική βιοποικιλότητας»— καθορίζοντας τις ευθύνες της ΕΕ ως παγκόσμιου ηγέτη στον τομέα της βιοποικιλότητας·

38.

καλεί την ΕΕ και όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της CBD COP να ενισχύσουν και να επισημοποιήσουν τον διάλογο και τη συμμετοχή των ΤΠΑ (και άλλων μη συμβαλλόμενων φορέων) στην ανάπτυξη και την υλοποίηση του νέου πλαισίου πολιτικής·

39.

ενθαρρύνει την ΕΕ να δρομολογήσει διαπεριφερειακή συνεργασία με την Αφρική, τη Νότια Αμερική, την Ασία και —ιδίως— την Κίνα, που θα φιλοξενήσει την CBD COP 2020, με στόχο την ανάπτυξη κοινών και ενοποιημένων προσεγγίσεων για την προώθηση αμοιβαίων συμφερόντων στο πλαίσιο της επίτευξης των «ανανεωμένων» ΣΑΒ για την αποκατάσταση, τη βιώσιμη χρήση και τη διαχείριση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων κατά τη δεκαετία 2020-2030·

40.

επισημαίνει την ανάγκη μετουσίωσης του Οράματος για το 2050 σε συγκεκριμένες δράσεις και κατευθύνσεις που θα περιλαμβάνουν ρεαλιστικές απαντήσεις με γνώμονα τις λύσεις, προς συζήτηση στην CBD COP14·

41.

τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης του ΠΠΒ μετά το 2020 μέσω της ευθυγράμμισης και της ενοποίησης όλων των σχετικών περιβαλλοντικών συμφωνιών του ΟΗΕ, όπως οι ΣΒΑ του ΟΗΕ, η Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή και το Πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών, με τους —ανανεωμένους— στόχους βιοποικιλότητας του Aichi, για την πρόληψη του διαχωρισμού της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών από τους κοινωνικούς και οικονομικούς στόχους που υποστηρίζουν· αυτό θα επιτρέψει την ενσωμάτωση των αξιών της βιοποικιλότητας σε άλλους τομείς και, κατά συνέπεια, στις πολιτικές και στις διεργασίες σχεδιασμού, καθώς και στη διασυνοριακή συνεργασία·

42.

ζητεί επιτακτικά τη συνοχή των πολιτικών, μέσω της καλύτερης ενσωμάτωσης της βιοποικιλότητας, ιδίως στον ΣΒΑ 11 «Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες», τον ΣΒΑ 14 «Υδρόβια ζωή» και τον ΣΒΑ 15 «Ζωή στη στεριά», καθώς και τη χρήση επακριβέστερης και εναρμονισμένης διατύπωσης στο πλαίσιο των διαφόρων μέσων, με σκοπό την αποτροπή της πρόκλησης σύγχυσης, αντιφάσεων και επικαλύψεων·

43.

υπογραμμίζει την καθοριστική σημασία της πολυεπίπεδης συνεργασίας και της θέσπισης αποτελεσματικής και λειτουργικής δομής πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στο παγκόσμιο πλαίσιο βιοποικιλότητας μετά το 2020, συμπεριλαμβανομένων των ΤΠΑ (σε παγκόσμιο και ενωσιακό επίπεδο), με στόχο τον συντονισμό της δράσης για την επίτευξη των «ανανεωμένων» ΣΑΒ·

44.

ζητεί το νέο παγκόσμιο πλαίσιο βιοποικιλότητας μετά το 2020 να κάνει ρητή αναφορά στον ρόλο των ΤΠΑ στον μηχανισμό εθνικής παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης·

45.

προκρίνει μια συνεκτική δομή παγκόσμιας διακυβέρνησης της βιοποικιλότητας μετά το 2020 και έναν μηχανισμό που θα εφαρμόζει τις αρχές της οριζόντιας ενσωμάτωσης, της κάθετης ευθυγράμμισης και της συνεργατικής και ενοποιημένης διαχείρισης, θα συνδέεται με μετρήσιμους στόχους και μηχανισμούς υποβολής εκθέσεων από και για όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων των υποεθνικών κυβερνήσεων, και θα ευθυγραμμίζεται με άλλες διεθνείς συμφωνίες·

46.

συνιστά να διερευνηθεί η δυνατότητα ενθάρρυνσης ενός συστήματος εθελοντικών συνεισφορών σε διαφορετικά μεταξύ τους επίπεδα — κατά το πρότυπο των εθνικά, περιφερειακά και τοπικά καθορισμένων συνεισφορών που θεσπίζει η σύμβαση πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCC/United Nations Framework Convention on Climate Change) –, που θα συνάδουν με τις εθνικές συνθήκες, αλλά θα παραμένουν εξίσου τολμηρά και φιλόδοξα·

47.

εμμένει στην ανάγκη συνέχισης μιας προσέγγισης παρεμφερούς —και στο ίδιο πνεύμα— με τους ΣΑΒ, με την εισαγωγή σαφών, χρονικά προσδιορισμένων και νέων μετρήσιμων στόχων για την ανάσχεση της απώλειας και την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας, της φύσης και των οικοσυστημάτων, καθώς και για την αποτελεσματική εξάλειψη και πρόληψη της εισαγωγής χωροκατακτητικών ξένων ειδών, αλλά και για την αποτελεσματική καταστολή της παράνομης θανάτωσης και εμπορίας άγριας πανίδας κατά τη δεκαετία 2020-2030·

48.

καλεί την ΕΕ να παρέχει στρατηγική και συνεχή καθοδήγηση και κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη μέλη της και σε άλλες χώρες σχετικά με τις προσπάθειες που καταβάλλουν για την αντιμετώπιση των απειλών και τη διαχείριση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών. Δεδομένου ότι η απώλεια βιοποικιλότητας προκαλείται από πληθώρα επιμέρους περιπτώσεων και αποφάσεων, η καθοδήγηση θα πρέπει να περιλαμβάνει αρχές και κριτήρια για την αξιολόγηση του αντικτύπου τους και να προβαίνει σε συγκρίσεις με στόχους βιοποικιλότητας για την αποφυγή «στενής οριοθέτησης»·

49.

θεωρεί εξαιρετικά σημαντική μια συνεπή προσέγγιση παρακολούθησης, υποβολής εκθέσεων και επαλήθευσης (MRV) για την παρακολούθηση της προόδου εντός του παγκόσμιου πλαισίου βιοποικιλότητας μετά το 2020, καθώς και για τον περιοδικό απολογισμό της υλοποίησης των μακροπρόθεσμων στόχων του. Αυτό πρέπει να γίνει κατά τρόπο ολοκληρωμένο και υποστηρικτικό, με έμφαση στα εξής: (1) στην ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας, (2) στην αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, (3) στη βιώσιμη χρήση και διαχείριση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, τούτο δε με την πρόληψη της άφιξης και της εξάλειψης χωροκατακτητικών ξένων ειδών και την καταστολή της παράνομης θανάτωσης και εμπορίας άγριας πανίδας, καθώς και με την παρακολούθηση και την επαλήθευση των δεικτών βιοποικιλότητας. Η διαδικασία MRV πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενική και βασισμένη στα βέλτιστα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, προβλέποντας την ποσοτική μέτρηση του αντικτύπου των πολιτικών και των δράσεων, την προβολή της προόδου και των επιτευγμάτων και τον εντοπισμό αναγκαίων διορθώσεων ή πρόσθετων δράσεων·

50.

ζητεί επιτακτικά τη χαρτογράφηση και την παρακολούθηση των εθνικών συνεισφορών, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών και των τοπικών, σε συνάρτηση με τους γενικούς στόχους του παγκόσμιου πλαισίου βιοποικιλότητας μετά το 2020, προκειμένου να διευκολυνθεί η ιχνηλάτηση και ο περιοδικός απολογισμός των συλλογικών δεσμεύσεων·

51.

προκρίνει την ανάπτυξη μιας κοινής βάσης τεχνικών και επιστημονικών γνώσεων σχετικά με τη βιοποικιλότητα, την ανάπτυξη συγκρίσιμων μεθόδων ανίχνευσης, τον καθορισμό κοινών κανόνων παρακολούθησης και τη δημιουργία κατάλληλων πλατφορμών διαχείρισης και διάδοσης δεδομένων και γνώσεων·

52.

προβλέπει σε μεγαλύτερη επίγνωση όσον αφορά τις γνώσεις για τους πόρους και τις υπηρεσίες που παρέχουν τα εδάφη (περιβάλλον, γεωργία, βιοτεχνία, τουρισμός, ενέργεια, υπηρεσίες, κοινωνική οικονομία), προκειμένου να προωθηθεί ο συνδυασμός των μέτρων διατήρησης της βιοποικιλότητας με τον προγραμματισμό σε διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης και με δράσεις για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των εδαφών·

53.

ζητεί την εμβάθυνση και διάδοση των γνώσεων σχετικά με τις ορθές πρακτικές διαχείρισης των υφιστάμενων περιοχών Natura 2000 σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την ενθάρρυνση τακτικού διαλόγου με τους σχετικούς φορείς διαχείρισης, καθώς και τη συμμετοχή των διαφόρων τοπικών δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της βιοποικιλότητας·

54.

προτείνει την εισαγωγή λειτουργικών στόχων SMART (συγκεκριμένων, μετρήσιμων, εφικτών, ρεαλιστικών και χρονικά προσδιορισμένων) στο πλαίσιο μετά το 2020, με μεταστροφή από τους σχετικούς με την κατάσταση μη μετρήσιμους στόχους σε προσανατολισμένους στα αποτελέσματα «σχετικούς με την πίεση» στόχους, που θα καθορίζονται με κριτήριο τη σαφήνεια και τη λειτουργικότητα της μεθόδου και της διατύπωσης και θα καθιστούν δυνατή τη μέτρηση και την αναφορά της προόδου που σημειώνεται σε σχέση με τους στόχους·

55.

αναγνωρίζει την ανάγκη καθορισμού πιο πιεστικών και εύκολα εξηγήσιμων στόχων και σκοπών στο παγκόσμιο πλαίσιο βιοποικιλότητας μετά το 2020, με παράλληλη επικαιροποίηση και/ή αντικατάσταση των χρονικά προσδιορισμένων στόχων του Aichi, συμπεριλαμβανομένων των εξής: (1) ο Στρατηγικός στόχος Β για τη μείωση των άμεσων πιέσεων στη βιοποικιλότητα και την προώθηση τις βιώσιμης χρήσης θα πρέπει να ενσωματώσει τη βιώσιμη χρήση των επίγειων ειδών παράλληλα με τα αποθέματα ιχθύων και ασπόνδυλων και υδρόβιων φυτών του Στόχου 6· (2) ο Στρατηγικός στόχος Δ για την ενίσχυση των οφελών της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών υπηρεσιών για όλους θα πρέπει να αναγνωρίζει τη συμβολή της βιοποικιλότητας στην ανθρώπινη υγεία —εκτός όσων αναφέρονται στους στόχους 14, 15 και 16— με επιπλέον στόχους για ζητήματα όπως οι φαρμακευτικές χρήσεις, τα φαρμακευτικά φυτά, η διατροφή, η προώθηση της ψυχικής υγείας και της υγείας κ.λπ., σε συνδυασμό με την αναγνώριση της σχέσης μεταξύ της βιοποικιλότητας, της ειρήνης και των συγκρούσεων, αλλά και της μετακίνησης πληθυσμών· (3) θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στις υπηρεσίες που παρέχονται από το έδαφος, τα γλυκά νερά και την ανοιχτή θάλασσα, καθώς και από την αντίστοιχη βιοποικιλότητά τους· και (4) θα πρέπει να ληφθούν μέτρα για την προστασία της φύσης και των οικοσυστημικών υπηρεσιών με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών ζωής στις πόλεις και στις περιαστικές περιοχές, λαμβάνοντας επίσης υπόψη την κλιματική αλλαγή·

56.

ευαισθητοποιεί τις τοπικές κοινότητες για τη σημασία που έχει η θεώρηση της βιοποικιλότητας ως ευκαιρίας από οικονομικής, κοινωνικής και εργασιακής πλευράς ακόμη και σε σχέση με τις ανάγκες κοινωνικής ένταξης, με τη δοκιμή νέων μοντέλων τοπικής συνεργασίας βασισμένων στη διάδοση κοινωνικών και περιβαλλοντικών ρητρών υπέρ της βιοποικιλότητας·

57.

ζητεί να αναπτυχθούν, να προστεθούν και να ευθυγραμμιστούν κοινοί δείκτες βιοποικιλότητας σε όλα τα σχετικά διεθνή πλαίσια, συμπεριλαμβανομένων ιδίως των ΣΒΑ, με στόχο την αποφυγή επικαλύψεων, την προώθηση μιας αποτελεσματικής και ενοποιημένης δυνατότητας μέτρησης και υλοποίησης και την αξιοποίηση του μετασχηματισμού με μέλημα την εξάλειψη της φτώχειας, την προώθηση του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής σε αυτήν και τη μεγιστοποίηση της επισιτιστικής ανθεκτικότητας στις τοπικές κοινότητες·

58.

απευθύνει έκκληση για περισσότερες ευκαιρίες ανάπτυξης ικανοτήτων —συμπεριλαμβανομένων των αναγκαίων χρηματοπιστωτικών πόρων, σε συνδυασμό με καινοτόμους μεθόδους δραστηριοποίησης, όπως η διομότιμη μάθηση— προκειμένου να ενισχυθούν οι τεχνικές γνώσεις και δεξιότητες που απαιτούνται για την ανάσχεση της απώλειας της βιοποικιλότητας, την αποκατάσταση της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων, καθώς και για την πρόληψη της εμφάνισης χωροκατακτητικών ξένων ειδών και της παράνομης θανάτωσης και εμπορίας άγριας πανίδας σε όλα τα επίπεδα, με τη συμμετοχή των ιθαγενών πληθυσμών και των εντοπίων κοινοτήτων (IPLC), των εμπειρογνωμόνων και των επαγγελματιών (συμπεριλαμβανομένων των κυνηγών, των αλιέων, των βοσκών και των δασοκόμων) που ασχολούνται με τη διαχείριση της βιοποικιλότητας·

59.

προτείνει την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων και την υποστήριξη της συλλογικής δράσης μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων φορέων και του ευρύτερου κοινού, με ιδιαίτερη έμφαση στις συνεισφορές των ιθαγενών πληθυσμών και εντοπίων κοινοτήτων (IPLC), των γυναικών, των νέων και όσων εξαρτώνται άμεσα από τη βιοποικιλότητα και επωμίζονται τη διαχείρισή της (συμπεριλαμβανομένων των κυνηγών, των αλιέων, των βοσκών και των δασοκόμων) και την καταστολή της παράνομης θανάτωσης και εμπορίας άγριας πανίδας. Η ΕτΠ επαναλαμβάνει την ανάγκη αύξησης της τεχνικής υποστήριξης και/ή καθοδήγησης (όχι μόνο για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές της ΕΕ αλλά και για τις περιοχές διέλευσης και προέλευσης της παράνομης εμπορίας άγριας πανίδας), της οικοδόμησης ικανοτήτων και των μέσων που βασίζονται στα δικαιώματα για μια αποτελεσματική συμμετοχική διαδικασία που θα ενσωματώνει τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης·

60.

ενθαρρύνει την ανάπτυξη διεθνών προτύπων για τις στρατηγικές και τα σχέδια δράσης όσον αφορά τη βιοποικιλότητα και την ενοποιημένη διαχείριση και τον σχεδιασμό, καθώς και άλλων μέσων που σχετίζονται με τον μελλοντικό μηχανισμό διακυβέρνησης και διαχείρισης για τη διευκόλυνση της αποδοχής και της συνοχής τους·

61.

αναγνωρίζει τη σημασία της σφαιρικής μοντελοποίησης και των σεναρίων βιοποικιλότητας για τη λήψη πιο τεκμηριωμένων και ορθότερων αποφάσεων διαχείρισης της βιοποικιλότητας, καθώς και για την ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων συλλογής δεδομένων ή για την επέκταση των υφιστάμενων συστημάτων με δεδομένα σχετικά με τη βιοποικιλότητα·

62.

ενθαρρύνει τη δημιουργία παγκόσμιας πλατφόρμας μεταφοράς γνώσεων, παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων για την υλοποίηση των δεσμεύσεων των κρατών και των ΤΠΑ όσον αφορά την ανταλλαγή και τον πολλαπλασιασμό των βέλτιστων πρακτικών και την υποστήριξη της MRV·

63.

εμμένει στην ανάγκη αύξησης της χρηματοδότησης της βιοποικιλότητας —σε παγκόσμιο, ενωσιακό και εθνικό επίπεδο— με επικέντρωση στις ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες. Αυτό θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει κατάλληλη καθοδήγηση για τη διευκόλυνση της πρόσβασης και της αποτελεσματικής και αποδοτικής χρήσης των διαθέσιμων χρηματοδοτικών μέσων, σε συνδυασμό με τακτική και συστηματική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων για την αποφυγή ανεπιθύμητων επιπτώσεων και συγκρούσεων μεταξύ διαφορετικών στόχων πολιτικής·

64.

συνιστά τη διερεύνηση και την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από νέες και καινοτόμους χρηματοδοτικές δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένων των εξής: φορολογικών κινήτρων, πληρωμών για οικοσυστημικές υπηρεσίες, περιφερειακών/εθνικών λοταριών, ειδικού ταμείου βιοποικιλότητας σε ενωσιακό και/ή παγκόσμιο επίπεδο, συνδυασμού και ανάμειξης πηγών χρηματοδότησης, καθώς και σχετικών διαρθρωτικών καινοτομιών, όπως οι συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα για τη βιοποικιλότητα, τα ιδιωτικά-επιχειρηματικά ιδρύματα, τα ιδρύματα δημοσίου δικαίου και η παροχή κινήτρων για ανάληψη δράσης μέσω, π.χ., εθελοντικής επισήμανσης/πιστοποίησης·

65.

δεσμεύεται για την αδιάλειπτη και προορατική συμμετοχή της στο παγκόσμιο πλαίσιο βιοποικιλότητας μετά το 2020 σύμφωνα με το πνεύμα της παρούσας γνωμοδότησης.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/30


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών — Ανακοίνωση με θέμα «Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία»

(2018/C 461/05)

Εισηγητής:

André VAN DE NADORT (NL/PES), δήμαρχος Βέστελινγκβερφ

Έγγραφο αναφοράς:

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία

COM(2018) 28 final

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Α.   Γενικές παρατηρήσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών:

1.

εκφράζει την ικανοποίησή της για την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία, καθώς και τις προκλήσεις και τις βασικές δράσεις που καθορίστηκαν, και τονίζει ότι πρέπει να τεθούν φιλόδοξοι στόχοι για τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία και για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων και των πρακτικών θεμάτων που αφορούν τις πλαστικές ύλες. Σημειώνει, στο πλαίσιο αυτό, τις νομοθετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη στόχευση των δέκα πλαστικών προϊόντων μίας χρήσης με τη συχνότερη παρουσία στις παραλίες και στις θάλασσες της ΕΕ. Μάλιστα, αυτά τα προϊόντα, σε συνδυασμό με τα εγκαταλελειμμένα αλιευτικά εργαλεία, αντιπροσωπεύουν το 70 % του συνόλου των θαλάσσιων απορριμμάτων·

2.

αναγνωρίζει ότι το πλαστικό —καθότι πρόκειται για εξαιρετικά ανθεκτικό και φτηνό υλικό υψηλής υγιεινής— έχει πολλαπλά οφέλη. Ωστόσο, ανησυχεί βαθύτατα για τα σημερινά χαμηλά ποσοστά συλλογής και ανακύκλωσης των πλαστικών και πιστεύει ότι οι σημερινές πρακτικές αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος επικεντρώνονται υπερβολικά σε λύσεις αντιμετώπισης τελικών επιπτώσεων (συλλογή, διαλογή, επεξεργασία)·

3.

τονίζει τον κεντρικό ρόλο και το ενδιαφέρον των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την ανάπτυξη και εφαρμογή λύσεων για τα πλαστικά σε μια κυκλική οικονομία. Οι αρμοδιότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων και την προστασία του περιβάλλοντος καλύπτουν μεταξύ άλλων την πρόληψη δημιουργίας, τη συλλογή, τη μεταφορά, την ανάκτηση (η οποία συμπεριλαμβάνει τη διαλογή, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση) αποβλήτων, την αποκομιδή και τον καθαρισμό απορριμμάτων στους δρόμους, στις ακτές, στις λίμνες και στη θάλασσα, την υποστήριξη της αλιείας και του τουρισμού, καθώς και την ενημέρωση των πολιτών ως προς τα απόβλητα, τη ρίψη απορριμμάτων και την ανακύκλωση·

4.

δίνει έμφαση στο μέλλον της ανακύκλωσης των πλαστικών από τοπική και περιφερειακή προοπτική. Αυτό σημαίνει λιγότερα και καλύτερα πλαστικά, καλύτερη συλλογή, καλύτερη ανακύκλωση και καλύτερες αγορές·

5.

πιστεύει ακράδαντα ότι μια καλύτερη συνεργασία και μια προσέγγιση με βάση την αλυσίδα των υλικών μεταξύ όλων των φορέων στην αξιακή αλυσίδα των πλαστικών είναι ουσιαστικής σημασίας για να δοθούν αποτελεσματικές λύσεις. Τα μέτρα θα πρέπει να στοχεύουν όλους τους κρίκους της αξιακής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένων του σχεδιασμού των προϊόντων, καθώς και της παραγωγής, προμήθειας, κατανάλωσης, συλλογής και ανακύκλωσης πλαστικών υλών·

6.

υπογραμμίζει τον ρόλο της καινοτομίας και των επενδύσεων σε κυκλικές λύσεις για την προώθηση των κοινωνικών αλλαγών και των αλλαγών συμπεριφοράς που απαιτούνται για τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία ως αποφασιστικό βήμα προς την εφαρμογή των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Συνεπώς, ζητεί συνεπώς από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ, κατά τις διαπραγματεύσεις τους για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, να διερευνήσουν πλήρως τις επιλογές για την αύξηση της ενωσιακής χρηματοδότησης για την κυκλική οικονομία των πλαστικών·

Β.   Λιγότερα πλαστικά

Η πρόληψη είναι η πρώτη προτεραιότητα για τη μείωση των πλαστικών αποβλήτων

7.

επισημαίνει ότι η πρόληψη των πλαστικών αποβλήτων πρέπει να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα σύμφωνα με τη γενική ιεράρχηση των αποβλήτων της ΕΕ. Το πλαστικό που δεν καταλήγει ως απόβλητο δεν χρειάζεται διαλογή, επεξεργασία ή αποτέφρωση. Η πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων ξεκινάει από τον περιορισμό της χρήσης των πλαστικών, και μέσω του σχεδιασμού των προϊόντων·

8.

υπενθυμίζει ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αποφευχθεί η περιττή χρήση πλαστικών σε προϊόντα μιας χρήσης καθώς και η υπερβολική συσκευασία των προϊόντων. Τα βασικά κριτήρια για τη συσκευασία πρέπει να ενισχυθούν προκειμένου να αποφεύγονται περιττές και υπερβολικές συσκευασίες και να πραγματοποιούνται τακτικοί έλεγχοι για το εάν τα βασικά προϊόντα στην αγορά της ΕΕ πληρούν αυτά τα κριτήρια.

9.

ζητεί να ερευνηθεί περαιτέρω η σχέση μεταξύ συσκευασίας και διατήρησης τροφίμων με βάση τον κύκλο ζωής και τις πιθανές εναλλακτικές προσεγγίσεις όσον αφορά την πρόληψη των αποβλήτων τροφίμων χωρίς τη χρήση (πολύπλοκων) πλαστικών συσκευασιών·

Πρόληψη των απορριμμάτων και της «σούπας πλαστικού» και μείωση των προϊόντων μιας χρήσης

10.

υπογραμμίζει τη μεγάλη ανησυχία σχετικά με τα πλαστικά απορρίμματα: ο καθαρισμός έχει υψηλό κόστος για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και η πρόληψη της δημιουργίας απορριμμάτων, τόσο στη ξηρά όσο και στη θάλασσα, είναι επομένως απαραίτητη·

11.

υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια νομοθετική πρόταση σχετικής με τα πλαστικά μίας χρήσης, η οποία προτείνει στόχους που περιορίζουν τη χρήση των συγκεκριμένων πλαστικών, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος των πλαστικών απορριμμάτων στους δρόμους μας προέρχεται από αυτόν τον τύπο. Εν προκειμένω, θεωρεί μεν ότι αποτελούν σημαντικό πρώτο βήμα οι πρόσφατες προτάσεις με έμφαση στα πιο διαδεδομένα προϊόντα μίας χρήσης στις παραλίες και στη θάλασσα, αλλά αναμένει και άλλες φιλόδοξες ενέργειες για την αντιμετώπιση της απόρριψης πλαστικών αντικειμένων —επίσης μίας χρήσης— και στην ξηρά·

12.

αναμένει να τεθούν φιλόδοξοι στόχοι συλλογής για εφαρμογές πλαστικών μίας χρήσης και πλαστικών πακέτων για το σπίτι, οι οποίες θα καλύπτονται από ένα σύστημα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού (ΔΕΠ)· για παράδειγμα, στην προσπάθεια να περιοριστούν τα απορρίμματα, η πλαστική συσκευασία ποτών θα αποτελεί μέρος της ευθύνης του παραγωγού·

13.

υπογραμμίζει τη συνολική ευθύνη των παραγωγών και των εισαγωγέων για τις αρνητικές επιπτώσεις των προϊόντων τους όταν γίνονται απορρίμματα, και, ως εκ τούτου, οι ίδιοι οφείλουν να αναλαμβάνουν την πλήρη ευθύνη για το κόστος συλλογής και επεξεργασίας των αποβλήτων που παράγονται από τα προϊόντα τους·

14.

υπογραμμίζει τις διάφορες δυσκολίες συγκεκριμένων κοινοτήτων και περιφερειών της ΕΕ, δηλαδή των εξόχως απόκεντρων περιφερειών, των παραποτάμιων κοινοτήτων, των νησιών, των παράκτιων και των λιμενικών κοινοτήτων στην καταπολέμηση των θαλάσσιων απορριμμάτων και τονίζει την ιδιαίτερη σημασία της συμμετοχής των φορέων αυτών των κοινοτήτων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα ληφθεί υπόψη η γνώμη τους στην αναζήτηση θετικών και πρακτικά εφαρμόσιμων λύσεων·

15.

υποστηρίζει τη διοργάνωση εκστρατειών ευαισθητοποίησης σχετικά με δράσεις απόρριψης και καθαρισμού. Προωθεί τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε εκδηλώσεις όπως η εκστρατεία «Ας καθαρίσουμε την Ευρώπη» και η «Ευρωπαϊκή εβδομάδα περιορισμού των απορριμμάτων» και ενθαρρύνει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να δρομολογήσουν πρόσθετες πρωτοβουλίες. Διερευνά δε τις δυνατότητες συμμετοχής εθελοντών μέσω του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης·

16.

υποστηρίζει θερμά, εν προκειμένω, την αρχή που περιλαμβάνεται στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής για την παράδοση αποβλήτων από πλοία […] [COM(2018) 33]. Σύμφωνα με αυτήν την αρχή, τα τέλη για τη χρήση των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής θα μειώνονται εάν ο σχεδιασμός, ο εξοπλισμός και η λειτουργία του πλοίου είναι τέτοιοι ώστε να παράγει μειωμένες ποσότητες αποβλήτων και εφόσον διαχειρίζεται τα απόβλητά του με βιώσιμο και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο·

Πρόληψη των μικροπλαστικών

17.

επισημαίνει ότι τα μικροπλαστικά αποτελούν ένα ολοένα και πιο διαδεδομένο και προβληματικό φαινόμενο, το οποίο σήμερα εμφανίζεται σε σχεδόν οποιοδήποτε μέρος κάθε οικοσυστήματος, συμπεριλαμβανομένης της ανθρώπινης διατροφής. Οι επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία των ζώων και των ανθρώπων καθώς και στα οικοσυστήματα μας είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό άγνωστες·

18.

τάσσεται υπέρ της περαιτέρω διερεύνησης των μεγάλων πηγών και των διαδρομών των μικροπλαστικών, όπως η φθορά των ελαστικών των αυτοκινήτων, τα υφαντουργικά προϊόντα και απορρίμματα, καθώς και της σχέσης μεταξύ της ανακύκλωσης των πλαστικών και των μικροπλαστικών και των επιπτώσεων των μικροπλαστικών στην υγεία των ζώων και των ανθρώπων και στα οικοσυστήματα. Επομένως, τονίζει επίσης την ανάγκη δημιουργίας αξιόπιστης και αποτελεσματικής τεχνολογίας μετρήσεων και διαδικασιών και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξει τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης για το θέμα αυτό·

19.

Ζητεί την απαγόρευση των οξοαποδομήσιμων πλαστικών και των σκοπίμως προστιθεμένων μικροπλαστικών σε όλα τα προϊόντα, στα οποία δεν είναι αναγκαία η χρήση τους για την ανθρώπινη υγεία, όπως προϊόντα περιποίησης του δέρματος και καθαριστικά. Επιπροσθέτως, η ΕτΠ προτρέπει να θεσπιστούν ελάχιστες απαιτήσεις για την ακούσια απελευθέρωση μικροπλαστικών από προϊόντα όπως τα ελαστικά αυτοκινήτων και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, καθώς και μέτρα για τη μείωση των απωλειών πλαστικών σφαιριδίων·

Γ.   Καλύτερα πλαστικά

Καλύτερος σχεδιασμός των πλαστικών υλών

20.

πιστεύει ακράδαντα ότι ο καλύτερος σχεδιασμός των πλαστικών υλών αποτελεί επείγουσα ανάγκη, με τη συνεκτίμηση των δυνατοτήτων μελλοντικής χωριστής συλλογής, διαλογής και ανακύκλωσης πλαστικών και λοιπών πλαστικών προϊόντων, προκειμένου να καταστούν ένα βιώσιμο στοιχείο στην κυκλική οικονομία και υπογραμμίζει την ανάγκη για καινοτομία στον τομέα αυτό·

21.

υπογραμμίζει ότι, σε μια κυκλική οικονομία, δεν πρέπει καταρχήν να δεχόμαστε να διατίθενται στην αγορά της ΕΕ μη ανακυκλώσιμα προϊόντα ή υλικά. Ως εκ τούτου, μέχρι το 2025 όλα τα πλαστικά, τα πλαστικά προϊόντα και οι πλαστικές συσκευασίες που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ θα πρέπει τουλάχιστον να είναι ανακυκλώσιμα με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Αυτό απαιτεί επίσης να απομακρυνθούν εντελώς από το πλαστικό και τα πλαστικά προϊόντα μέχρι το 2025 οι περιβαλλοντικά επιβλαβείς και επικίνδυνες ουσίες·

22.

υπογραμμίζει ότι η κυκλική οικονομία είναι επίσης μια οικονομία απαλλαγμένη από ορυκτά καύσιμα. Ως εκ τούτου, απαιτείται ένα άρτιο θεματολόγιο καινοτομίας και υποστήριξη της προσπάθειας διάδοσης σε μεγάλη κλίμακα των απαλλαγμένων από ορυκτές ύλες πλαστικών, έτσι ώστε να μεταβούμε από τα πλαστικά που βασίζονται σε ορυκτές ύλες σε καινοτόμα, βιώσιμα και φιλικά προς το περιβάλλον πλαστικά·

23.

είναι πεπεισμένη ότι πρέπει να περιοριστεί ο αριθμός των διαφόρων πολυμερών, που διατίθενται όταν κατασκευάζονται πλαστικά προϊόντα, σε πολυμερή που να είναι κατάλληλα για τον επιδιωκόμενο σκοπό και εύκολο να διαχωριστούν, να υποστούν διαλογή και να ανακυκλωθούν, ειδικά όσον αφορά τα προϊόντα μίας χρήσης. Ενδείκνυται δε η ανάπτυξη βιομηχανικών προτύπων σε επίπεδο ΕΕ για τις εφαρμογές αυτές·

24.

ζητεί να μελετηθεί περαιτέρω η ανάγκη εναρμόνισης και ο πιθανός περιορισμός των προσθέτων υλών που χρησιμοποιούνται στα πλαστικά για την ενίσχυση και τη βελτίωση των φυσικών ιδιοτήτων των πλαστικών υλών, με σκοπό την περαιτέρω διευκόλυνση και απλούστευση της ανακύκλωσης των πλαστικών υλών και τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών. Ενδείκνυται η ανάπτυξη βιομηχανικών προτύπων σε επίπεδο ΕΕ για τις πρόσθετες ύλες στα πλαστικά·

25.

φρονεί επίσης ότι και τα πλαστικά προϊόντα που δεν αποτελούν συσκευασίες είναι δυνατόν να καταλήξουν ως απορρίμματα και, ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να σχεδιάζονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγεται αυτή η κατάληξη. Εκτός αυτού, οι παραγωγοί θα πρέπει να φροντίζουν να έχουν τα απαραίτητα συστήματα για τη διάθεση αυτών των πλαστικών προϊόντων, όταν φτάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους·

26.

υπενθυμίζει ότι τα προγράμματα ΔΕΠ μπορούν να συντείνουν ουσιωδώς στην προαγωγή του οικολογικού σχεδιασμού, με τη διαφοροποίηση των τελών ανάλογα με το επίπεδο της κυκλικότητας του προϊόντος, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων για επαναχρησιμοποίηση, χωριστή συλλογή, επεξεργασία και ανακύκλωση, και την ποσότητα των ανακυκλωμένων υλικών. Η νομοθεσία για τη ΔΕΠ πρέπει, επομένως, να συμπεριλαμβάνει και την ευθύνη για τον οικολογικό σχεδιασμό. Η εν λόγω νομοθεσία πρέπει επίσης να διαλαμβάνει τα βιομηχανικά πρότυπα σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τη χρήση πολυμερών και προσθέτων σε προϊόντα μίας χρήσης·

27.

υπογραμμίζει ότι, κατά τις επόμενες δεκαετίες, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν υλικά, τα οποία δεν θα έχουν τις βλαβερές επιπτώσεις των σημερινών πλαστικών υλών στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία και θα μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως την πλαστική ύλη. Η ΕτΠ, ως εκ τούτου, τάσσεται υπέρ των ερευνών και των μέσων που θα ευνοήσουν την έλευση ενός μέλλοντος χωρίς πλαστικές ύλες, αλλά με σύγχρονα νέα υλικά·

Βιοαποδομήσιμα πλαστικά

28.

αναγνωρίζει ότι η σημερινή γενιά βιοαποδομήσιμων πλαστικών δεν αποτελεί απάντηση στο πρόβλημα των πλαστικών απορριμμάτων και της «σούπας πλαστικού» επειδή δεν βιοαποδομούνται στο φυσικό περιβάλλον ή στα συστήματα ύδρευσης·

29.

υπογραμμίζει ότι για τους καταναλωτές το μήνυμα ότι ορισμένα πλαστικά πρέπει να διαχωρίζονται ως πλαστικά και άλλα ως βιολογικά απόβλητα, προκαλεί σύγχυση. Αυτό καθιστά πολύπλοκη την ενημέρωση των καταναλωτών και οδηγεί σε λάθη όσον αφορά τον διαχωρισμό τόσο των συμβατικών πλαστικών όσο και των βιοαποδομήσιμων πλαστικών.

30.

υπογραμμίζει ότι τα βιοαποδομήσιμα πλαστικά που καταλήγουν στη ροή ανακύκλωσης των πλαστικών εμποδίζουν την ανακύκλωση συμβατικών πλαστικών. Συνεπώς, η χρήση βιοαποδομήσιμων πλαστικών πρέπει να περιορίζεται σε εφαρμογές όπου η βιοαποδομησιμότητα έχει συγκεκριμένο σκοπό, π.χ. τη χρήση βιοαποδομήσιμης σακούλας για τη συλλογή βιολογικών αποβλήτων·

31.

τονίζει την ανάγκη για ακριβέστερους ορισμούς και/ή πρότυπα για τις διάφορες μορφές της βιοαποδομησιμότητας. Θα πρέπει να αφορούν την επεξεργασία αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των προτύπων για τη λιπασματοποίηση και την αφομοιωσιμότητα, και να λαμβάνεται υπόψη η κοινή πρακτική που ακολουθείται σε ευρωπαϊκές μονάδες επεξεργασίας. Αυτό θα βελτιώσει ή/και θα απλοποιήσει την επισήμανση, θα μειώσει τη δημιουργία απορριμμάτων, θα βελτιώσει τη σωστή διαλογή και θα ενθαρρύνει την καινοτομία στον τομέα των βιοαποδομήσιμων πλαστικών·

32.

τονίζει, ειδικότερα, ότι τα πλαστικά προϊόντα που πωλούνται ως λιπασματοποιήσιμες ύλες θα πρέπει όντως να είναι βιοαποδομήσιμα στο περιβάλλον, χωρίς να χρειάζεται η βιομηχανική λιπασματοποίησή τους. Ένας τέτοιος περιορισμός μπορεί να μειώσει δραστικά τον κίνδυνο διάδοσης των μικροπλαστικών, καθότι υπάρχει το ενδεχόμενο οι καταναλωτές να παραπλανηθούν και να θεωρήσουν ότι οι λιπασματοποιήσιμες πλαστικές ύλες που φέρουν την ισχύουσα επισήμανση μπορούν όντως να διασπώνται στο περιβάλλον χωρίς την ανάγκη περαιτέρω επεξεργασίας·

Δ.   Καλύτερη συλλογή

33.

υπογραμμίζει ότι τα αποτελεσματικά συστήματα χωριστής συλλογής πλαστικών απορριμμάτων αποτελούν βασική προϋπόθεση για μια κυκλική οικονομία πλαστικών. Για τον σκοπό αυτό, τα συστήματα συλλογής πρέπει να είναι απλά και λογικά για τους χρήστες τους·

34.

υπογραμμίζει ότι τα υφιστάμενα συστήματα συλλογής στα κράτη μέλη της ΕΕ συνήθως δεν αφορούν πλαστικά που δεν αποτελούν συσκευασίες, τα οποία κατά συνέπεια δεν συλλέγονται χωριστά και καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής ή σε μονάδες αποτέφρωσης ως μέρος των υπολειμμάτων αποβλήτων ή ακόμη και ως (θαλάσσια) απορρίμματα. Αυτό οδηγεί σε περιβαλλοντικές ζημίες, στην απώλεια πολύτιμων ανακυκλώσιμων υλικών και σε σύγχυση μεταξύ των καταναλωτών οι οποίοι δεν καταλαβαίνουν γιατί ορισμένα πλαστικά πρέπει να διαχωρίζονται για ανακύκλωση και άλλα όχι· Καλύτερες ενημερωτικές εκστρατείες και μεγαλύτερη συνέπεια στη λογική της χωριστής συλλογής των αποβλήτων μεταξύ των κρατών μελών θα αυξήσουν τον όγκο της ανακύκλωσης και τη συμμόρφωση των ντόπιων και των τουριστών με τις οδηγίες για διαχωρισμό·

35.

αναγνωρίζει ότι, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η συλλογή πλαστικών και λοιπών πλαστικών προϊόντων βασίζεται στη ΔΕΠ, πρέπει να τεθούν αποτελεσματικοί στόχοι κατά τρόπο ώστε οι παραγωγοί να έχουν κίνητρα να υπερβαίνουν τους στόχους, όποτε αυτό είναι δυνατό·

Αποτελεσματική χωριστή συλλογή πλαστικών

36.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξασφαλίσει τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων φορέων, συμπεριλαμβανομένων όσων δραστηριοποιούνται στον τομέα της πρόληψης και διαχείρισης μη πλαστικών αποβλήτων, με σκοπό τη βελτίωση της χωριστής συλλογής·

37.

τονίζει ότι στα συστήματα συλλογής πρέπει να δοθεί έμφαση στα πλαστικά ως υλικό παρά ως πλαστικό συσκευασίας προϊόντος. Αυτό θα απλοποιήσει σημαντικά την επικοινωνία με τους καταναλωτές και θα οδηγήσει σε αύξηση των ποσοστών συλλογής. Η καλύτερη εναρμόνιση των τοπικών και περιφερειακών αρχών με τα συστήματα ΔΕΠ είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση των πλαστικών αποβλήτων, που δεν αποτελούν συσκευασίες, κατά τη διάρκεια του διαλόγου με τους παραγωγούς και τους εισαγωγείς. Αυτό πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη κατά την αναθεώρηση της οδηγίας για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας·

38.

επικροτεί την κατάρτιση κατευθυντήριων γραμμών για τη χωριστή συλλογή και τη διαλογή αποβλήτων και ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα συμμετέχουν στη διαδικασία προετοιμασίας και διάδοσης των κατευθυντήριων γραμμών, δεδομένου του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν σε πολλά κράτη μέλη·

39.

τονίζει ότι οι στρατηγικές διαχείρισης τοπικών και περιφερειακών αποβλήτων πρέπει να επικεντρωθούν στην ιεράρχηση των αποβλήτων, δηλαδή στην πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων, όπως για παράδειγμα η χωριστή συλλογή και η ελαχιστοποίηση των υπολειμματικών αποβλήτων. Υπάρχουν πολλά καλά παραδείγματα και θετικές εμπειρίες αυτής της στρατηγικής. Πρέπει να ενθαρρυνθεί η καινοτομία στη χωριστή συλλογή και να υποστηριχθεί έντονα η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και γνώσεων μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών, π.χ. με μέσα όπως η τεχνική βοήθεια και ανταλλαγή πληροφοριών (TAIEX) μεταξύ ομοτίμων ή το Αστικό θεματολόγιο της ΕΕ·

40.

τονίζει αφενός μεν ότι δεν πρέπει η απαγόρευση που επέβαλε η Κίνα στις εισαγωγές αποβλήτων να προκαλέσει την αύξηση των χωματερών, την (παράνομη) απόρριψη ή την αποτέφρωση αποβλήτων, αφετέρου δε ότι πρέπει να γίνουν επενδύσεις σε σύγχρονες δυνατότητες ανακύκλωσης·

Ευαισθητοποίηση του κοινού και αλλαγή συμπεριφοράς

41.

υπογραμμίζει ότι για την ανάπτυξη επιτυχημένων στρατηγικών διαχείρισης αποβλήτων, τα κράτη μέλη και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρέπει να γνωρίζουν τους συνδέσμους σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο μεταξύ της υποδομής, της επικοινωνίας και της αντίληψης του κοινού και των μέσων που μπορούν να εφαρμοστούν προκειμένου να υποστηριχθεί η αλλαγή συμπεριφοράς·

42.

τονίζει ότι η ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία αποτελεσματικών συστημάτων συλλογής. Η ευαισθητοποίηση του κοινού μεταφράζεται στην υποστήριξη της χωριστής συλλογής και της πρόληψης και στη διοργάνωση τοπικών πρωτοβουλιών, αλλά από μόνη της δεν οδηγεί αναγκαστικά σε αλλαγή συμπεριφοράς. Είναι συνεπώς απαραίτητη η καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που μπορούν να συμβάλουν θετικά στην αλλαγή συμπεριφοράς. Ως εκ τούτου, η ΕτΠ τονίζει ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η περαιτέρω ανάπτυξη στρατηγικών ενθάρρυνσης της αλλαγής συμπεριφοράς —τόσο με τη βοήθεια κλασικών μέσων, όπως η παροχή κινήτρων ή επιβολή κυρώσεων, όσο και μέσω ρηξικέλευθων μεθόδων— και να υποστηριχθεί ένθερμα η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και γνώσεων μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

43.

ενθαρρύνει όλους τους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς να συμβάλουν στην ευρύτερη γνωστοποίηση τα οφελών των ανακυκλωμένων πλαστικών·

Η χρήση εναρμονισμένου συστήματος επιστροφής για τη συσκευασία ποτών θα πρέπει να εξεταστεί σε ευρωπαϊκή κλίμακα

44.

αναγνωρίζει ότι τα συστήματα επιστροφής έχουν αποδείξει ότι χάρη σε αυτά επιτυγχάνονται πολύ υψηλά ποσοστά συλλογής και ανακύκλωση υψηλής ποιότητας, καθώς και ότι είναι πολύ αποτελεσματικά στην πρόληψη των απορριμμάτων και της «σούπας πλαστικού»·

45.

αναγνωρίζει ότι ένας αυξανόμενος αριθμός χωρών της ΕΕ εφαρμόζει συστήματα επιστροφής, προκαλώντας μερικές φορές αρνητικές διασυνοριακές επιπτώσεις σε περιφέρειες με διαφορετικά συστήματα επιστροφής·

46.

προτείνει την υιοθέτηση μιας εναρμονισμένης προσέγγισης σε επίπεδο ΕΕ ή τουλάχιστον τον μέγιστο δυνατό συντονισμό για τα κράτη μέλη που επί του παρόντος εφαρμόζουν συστήματα επιστροφής ή σχεδιάζουν να αναπτύξουν τέτοια προγράμματα στο μέλλον, προκειμένου να αποφευχθούν οι αρνητικές διασυνοριακές επιπτώσεις και να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών·

Θα πρέπει να αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις στους ποσοτικούς στόχους

47.

επισημαίνει ότι οι στόχοι που αφορούν τη χωριστή συλλογή και την ανακύκλωση πλαστικών σε διάφορες οδηγίες της ΕΕ (οδηγία για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, οδηγία για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, οδηγία για τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού) είναι ίδιοι για όλα τα κράτη μέλη, αν και οι πραγματικές επιδόσεις των κρατών μελών ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά. Αυτό οδηγεί σε μια κατάσταση όπου ορισμένα κράτη μέλη πρέπει ακόμη να καταβάλουν μεγάλη προσπάθεια, ενώ άλλα έχουν ήδη επιτύχει εύκολα τους στόχους και δεν έχουν κίνητρα να τους υπερβούν·

48.

προτρέπει να επανεξεταστεί ο καθορισμός στόχων στις διάφορες οδηγίες προκειμένου να δημιουργηθούν ισχυρότερα κίνητρα και να ενθαρρυνθεί η υψηλότερη ποιότητα ανακύκλωσης με βάση τις ακόλουθες πιθανές προσεγγίσεις:

καθιέρωση πριμοδότησης όταν υπάρχει υπέρβαση των στόχων·

επέκταση της οικονομικής ευθύνης των παραγωγών στην ανάληψη του πλήρους κόστους διαχείρισης των αποβλήτων των προϊόντων τους, συμπεριλαμβανομένου του κόστους καθαρισμού των απορριμμάτων ή του κόστους συλλογής και επεξεργασίας των προϊόντων τους που δεν έχουν συλλεγεί χωριστά και εξακολουθούν να καταλήγουν σε υπολειμματικά απόβλητα·

Ε.   Καλύτερη ανακύκλωση

Ανάπτυξη τεχνολογιών διαλογής και ανακύκλωσης

49.

υποστηρίζει ένθερμα την έρευνα και την καινοτομία όσον αφορά τις νέες τεχνολογίες διαλογής και ανακύκλωσης, συμπεριλαμβανομένου του αποπολυμερισμού. Αυτό θα μπορούσε, θεωρητικά, να λύσει πολλά από τα τρέχοντα ζητήματα που σχετίζονται με τη διαλογή και την ανακύκλωση πλαστικών·

50.

υπογραμμίζει τις δυνατότητες των περιφερειών και των πόλεων να αναπτύσσουν και να υποστηρίζουν πρωτοβουλίες από τη βάση προς την κορυφή μέσω ζωντανών εργαστηρίων, κόμβων καινοτομίας και άλλων συνεργατικών και καινοτόμων μορφών για την προώθηση του έξυπνου σχεδιασμού και της χρήσης δευτερογενών πρώτων υλών·

51.

υποστηρίζει τις προτεινόμενες πρόσθετες επενδύσεις σε δράσεις προτεραιότητας για την έρευνα και την καινοτομία στο πλαίσιο της στρατηγικής και προσφέρεται να συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κατάρτιση του νέου «Στρατηγικού θεματολογίου έρευνας και καινοτομίας για τις πλαστικές ύλες». Με τη συνεργασία αυτή θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι η τοπική και περιφερειακή διάσταση λαμβάνεται υπόψη τόσο στον εντοπισμό των κυριότερων προβλημάτων προς επίλυση όσο και στην κατάλληλη διάδοση των καινοτομιών που παράγονται·

52.

υποστηρίζει τις εργασίες για την ανάπτυξη προτύπων ποιότητας για τα πλαστικά απόβλητα προς διαλογή και τα ανακυκλωμένα πλαστικά·

Η ανάκτηση ενέργειας είναι προτιμότερη από την υγειονομική ταφή

53.

υπενθυμίζει ότι βραχυπρόθεσμα, τα πλαστικά απορρίμματα που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν ή τα πλαστικά απόβλητα που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες θα πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία στις πιο αποτελεσματικές και καθαρότερες μονάδες παραγωγής ενέργειας από απόβλητα στις οποίες η υψηλή περιεκτικότητα σε πλαστικά απόβλητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας·

ΣΤ.   Καλύτερες αγορές

Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί αποφασιστικά η χρήση νέων προϊόντων από ανακυκλωμένα υλικά

54.

πιστεύει ακράδαντα ότι η ζήτηση για ανακυκλωμένα υλικά από τους τελικούς χρήστες θα πρέπει να ενθαρρυνθεί μέσω οικονομικών κινήτρων που θα δημιουργήσουν μια πραγματική οικονομικά ελκυστική εναλλακτική λύση για τα παρθένα υλικά και τα πλαστικά που παράγονται από ορυκτά καύσιμα, καθώς και με την άρση των φραγμών στην ενιαία αγορά δευτερογενών πρώτων υλών·

55.

υπενθυμίζει ότι εξακολουθούν να υφίστανται επιδοτήσεις για τα ορυκτά καύσιμα, με συνέπεια τα παρθένα πλαστικά να είναι φθηνότερα από τα ανακυκλωμένα ή τα βιολογικά πλαστικά, γεγονός που αποτελεί βασικό οικονομικό φραγμό στην ανάπτυξη μιας κυκλικής οικονομίας για τα πλαστικά. Ως εκ τούτου, επιμένει ότι πρέπει να αρθούν τέτοια λανθασμένα κίνητρα. Επιπλέον, οι παραγωγοί ή οι εισαγωγείς πλαστικών με βάση τα ορυκτά ή πλαστικών προϊόντων θα μπορούσαν να είναι οικονομικά υπεύθυνοι για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από την τελική επεξεργασία των πλαστικών απορριμμάτων τους·

56.

τονίζει ότι μέχρι το 2025, οι παραγωγοί πλαστικών προϊόντων θα πρέπει να χρησιμοποιούν για την παραγωγή νέων πλαστικών τουλάχιστο 50 % ανακυκλώσιμο υλικό, εκτός εάν νομικοί περιορισμοί στα τελικά προϊόντα απαγορεύουν τη χρήση ανακυκλώσιμων υλικών. Υπογραμμίζει ότι απαιτείται μια προσέγγιση με γνώμονα την αξιακή αλυσίδα για την ευθυγράμμιση των συμφερόντων των παραγωγών, των καταναλωτών, των τοπικών και περιφερειακών αρχών και της βιομηχανίας ανακύκλωσης, προκειμένου να αυξηθεί η ποιότητα της ανακύκλωσης και η ανάκτηση δευτερογενούς υλικού·

57.

στηρίζει, ως εκ τούτου, την πρωτοβουλία της ΕΕ όσον αφορά τις εθελοντικές δεσμεύσεις των επιχειρήσεων και/ή των ενώσεων του τομέα και καλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να προβάλουν τις δεσμεύσεις φορέων από τις περιοχές τους, προωθώντας ορθές πρακτικές και ενθαρρύνοντας άλλους να κάνουν το ίδιο. Παράλληλα, ζητεί από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να ελέγχουν κατά πόσο τηρούνται αυτές οι δεσμεύσεις και, εάν χρειάζεται, να επισημαίνουν τις αδυναμίες, έτσι ώστε οι εθελούσιες δεσμεύσεις να μην αποδεικνύονται κενές υποσχέσεις που θα χρησιμοποιούνται μόνο για να προσδίδεται οικολογική επίφαση σε ορισμένα προϊόντα ή κλάδους·

Δημόσιες συμβάσεις

58.

τονίζει τις δυνατότητες που προσφέρουν στις δημόσιες αρχές της ΕΕ οι οικολογικές δημόσιες συμβάσεις στην πρόληψη της απόρριψης πλαστικών αποβλήτων, δεδομένου ότι μπορούν να χρησιμοποιούν την αγοραστική τους δύναμη σε εθελοντική βάση για να επιλέγουν φιλικά προς το περιβάλλον αγαθά, υπηρεσίες και έργα, στοιχείο που αποτελεί επίσης ένα παράδειγμα προς μίμηση από άλλες οργανώσεις. Επομένως, καλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να συμβάλουν στη βελτίωση της οικονομίας της ανακύκλωσης πλαστικών υλών μέσω των πολιτικών τους για τις δημόσιες συμβάσεις, απαιτώντας την εφαρμογή αρχών οικολογικού σχεδιασμού και τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών στα προϊόντα την προμήθεια των οποίων προκηρύσσουν·

59.

επικροτεί εν προκειμένω τις κατευθυντήριες γραμμές που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αρκετά κράτη μέλη έχουν αναπτύξει στον τομέα των οικολογικών δημόσιων συμβάσεων, με τη μορφή εθνικών κριτηρίων για τις εν λόγω συμβάσεις (1). Ωστόσο, ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει λεπτομερέστερα έγγραφα καθοδήγησης που να περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικές με τον τύπο ανακυκλωμένων πλαστικών, τις πιθανές χρήσεις τους και τα περιβαλλοντικά και δυνητικά οικονομικά οφέλη για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να χρησιμοποιούν ανακυκλωμένα πλαστικά·

60.

επισημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των πλαστικών που καταλήγει στους ωκεανούς προέρχεται από την Ασία και ότι μόνο το 9 % των πλαστικών ανακυκλώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Με αυτά κατά νου, η ΕτΠ διαβλέπει μεγάλες δυνατότητες βελτίωσης της βιωσιμότητας και της ιχνηλασιμότητας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, μέσω της εφαρμογής της νέας εμπορικής στρατηγικής της ΕΕ με τίτλο «Εμπόριο για όλους». Η εν λόγω πολιτική έχει ως στόχο την αξιοποίηση των εμπορικών συμφωνιών και των προτιμησιακών προγραμμάτων ως μοχλών για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης σε όλο τον κόσμο. Εν προκειμένω, η ΕτΠ ενστερνίζεται την «Εμβληματική πρωτοβουλία της ΕΕ στον τομέα της ένδυσης» που ανέλαβε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο του 2017 (2). Υπογραμμίζει δε ότι η προαγωγή τέτοιων πρωτοβουλιών εξαρτάται από την υποστήριξη των τοπικών και περιφερειακών αρχών και ότι θα πρέπει να αποτελέσουν οδηγό για το έργο των τοπικών και περιφερειακών φορέων στο πλαίσιο μιας αποκεντρωμένης αναπτυξιακής συνεργασίας.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  http://ec.europa.eu/environment/gpp/pubs_en.htm

(2)  http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA+P8-TA-2017-0196+0+DOC+PDF+V0//EL


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/37


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Η ενσωμάτωση του αθλητισμού στο πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020»

(2018/C 461/06)

Εισηγητής:

Roberto PELLA (IT/EPP) Δήμαρχος Valdengo, BI

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

1.

επιδιώκει να αναλύσει την αλληλένδετη οικονομική και ανθρώπινη διάσταση του αθλητισμού —καθώς και την ιδιότητά του ως μέσου κοινωνικής ένταξης— για την ΕΕ και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Ο αθλητισμός, ως συνέχεια της κινητικής δραστηριότητας και της σωματικής άσκησης, καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πολιτικών, προϊόντων και υπηρεσιών που αφορούν και αλληλεπιδρούν με διάφορες αξιακές αλυσίδες.

2.

επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις, ο αθλητισμός αποτελεί έναν οικονομικό τομέα θεμελιώδους σημασίας για την ΕΕ, καθότι συνιστά «τμήμα των εθνικών οικονομιών ανάλογο με αυτό της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας αθροιστικά» (1) και μάλιστα η σημασία του αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Επιπλέον, ο τομέας του αθλητισμού αποτελεί το 2 % του ΑΕΠ της ΕΕ με 7,3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρώπη, ήτοι ποσοστό ίσο με το 3,5 % των απασχολούμενων συνολικά στην ΕΕ. Όσον αφορά τον τομέα του τουρισμού, κάθε έτος προγραμματίζονται από 12 έως 15 εκατομμύρια διεθνή ταξίδια με σκοπό τη συμμετοχή σε αθλητικές εκδηλώσεις ή την ενασχόληση με συναφή δραστηριότητα. Επομένως, μία από τις ιδιαιτερότητες του τομέα του αθλητισμού έγκειται στον ισχυρό δεσμό του με άλλους παραγωγικούς τομείς (π.χ. τον προσιτό και αθλητικό τουρισμό, την τεχνολογία, την υγεία, το περιβάλλον και τις μεταφορές, την ένταξη, τις κατασκευές και τις υποδομές), καθότι συμβάλλει —άμεσα και έμμεσα— στην παραγωγή προστιθέμενης αξίας σε αυτούς (2)·

3.

σημειώνει, ωστόσο, ότι σε μελέτη που διεξήγαγε το ινστιτούτο SpEA (SportsEconAustria) (3) για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπογραμμίζεται πόσο υποτιμώνται το μέγεθος του αντίκτυπου του αθλητισμού και το πεδίο εφαρμογής του όσον αφορά την επιρροή και τον προσανατολισμό των δημόσιων πολιτικών· τούτο δε ιδίως εάν ληφθούν υπόψη φαινόμενα όπως ο εθελοντισμός (η πλειονότητα των αθλητικών δραστηριοτήτων πραγματοποιείται σε μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα εγκαταστάσεις), η δευτερογενής επίδραση των διεργασιών ενσωμάτωσης και κοινωνικής ένταξης ή το κόστος της έλλειψης σωματικής άσκησης, το οποίο ανέρχεται σε 80 δισεκατ. ευρώ ετησίως στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ (4), καθώς και ο μεσοπρόθεσμος αντίκτυπος στα περιφερειακά ασφαλιστικά ταμεία ασθενειών οφειλόμενων και στην ελάχιστη ή μηδενική εκγύμναση· επισημαίνει ότι ο αθλητισμός δεν είναι ένας περιθωριακός τομέας·

4.

υπογραμμίζει ότι, παρά την αυξανόμενη αναγνώριση της σωματικής άσκησης ως μείζον ζήτημα πολιτικής, εξακολουθούν να υπάρχουν, σε τοπικό επίπεδο, μεγάλα κενά γνώσης όσον αφορά τα ευρύτερα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας, όπως καταδεικνύουν σχετικές έρευνες, σύμφωνα με τις οποίες ποσοστό 66 % των τοπικών αρμόδιων φορέων χάραξης πολιτικής δεν γνωρίζει τα επίπεδα παχυσαρκίας που επικρατούν στις κοινότητές του, ενώ το 84 % αγνοεί τα επίπεδα υπερβάλλοντος βάρους της κοινότητάς του (5)·

5.

επισημαίνει ότι ο αθλητισμός δεν είναι ένας περιθωριακός τομέας· τουναντίον αποτελεί πρωταρχικό στόχο επενδύσεων της ΕΕ, καθότι, πέραν του πρωταθλητισμού, ο ορισμός του αθλητισμού σήμερα καλύπτει πλήρως τους τομείς της κινητικής δραστηριότητας και της σωματικής άσκησης που συμβάλλουν, όχι μόνο στην αύξηση των ίδιων των αθλητικών δραστηριοτήτων, αλλά προάγουν και την υγεία και την υγιή διαβίωση. Η προσέγγιση του ζητήματος πρέπει να γίνεται με γνώμονα την επιδίωξη μιας πιο ισότιμης — με άλλα λόγια ισορροπημένης, δίκαιης και ισοδύναμης — πρόσβασης στα διάφορα πεδία δραστηριοτήτων, αλλά και την πρόληψη εκδήλωσης χρόνιων ασθενειών (ιδίως μη μεταδιδόμενων νοσημάτων όπως η παχυσαρκία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, οι ψυχικές ασθένειες κ.λπ.)·

6.

υπογραμμίζει τον μείζονα ρόλο του αθλητισμού ως παράγοντα βελτίωσης της υγείας και ευημερίας, όπως αναγνωρίζεται ειδικά στο Τρίτο πρόγραμμα της ΕΕ για την υγεία, στο Πλαίσιο παρακολούθησης της ΣΑΒΥ (σωματική άσκηση για τη βελτίωση της υγείας), στο Θεματολόγιο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) για την περίοδο 2014-2019 και στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων της ΠΟΥ για τη διατροφή, την παχυσαρκία και τη σωματική άσκηση (NOPA/Nutrition, Obesity and Physical Activity

7.

υπενθυμίζει επιπλέον ότι, στο Θεματολόγιο του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, ο αθλητισμός θεωρείται ότι αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη της βιώσιμης ανάπτυξης και, συγχρόνως, αναγνωρίζεται ο ρόλος που διαδραματίζει στη βελτίωση της υγείας και της εκπαίδευσης, καθώς και η συμβολή του στην ειρήνη, στην προώθηση της ανεκτικότητας, στον σεβασμό και την κοινωνική ένταξη, καθώς και στη χειραφέτηση των γυναικών και των νέων (6)·

8.

αναφέρει ορισμένα από τα επιτεύγματα που περιέχει η έκθεση του Ευρωβαρομέτρου για τον αθλητισμό (7):

Σχεδόν το ήμισυ (46 %) των Ευρωπαίων πολιτών δεν αθλείται ούτε έχει κάποια άλλη φυσική δραστηριότητα. Μάλιστα το ποσοστό αυτό από το 2009 παρουσιάζει σταδιακά αυξητικές τάσεις (42 % το 2013).

Ο βαθμός συμμετοχής σε αθλητικές δραστηριότητες ή σωματική άσκηση είναι χαμηλότερος για τα άτομα χαμηλού μορφωτικού επιπέδου ή/και δυσχερούς οικονομικής θέσης.

Οι μη οργανωμένοι χώροι άθλησης, όπως τα πάρκα ή οι λοιποί υπαίθριοι χώροι (40 %), το οικιακό περιβάλλον (32 %) ή η διαδρομή από το σπίτι στο σχολείο ή τη δουλειά και αντιστρόφως (23 %) είναι περισσότεροι απ’ ό,τι οι ειδικοί χώροι άθλησης.

Το κύριο κίνητρο της εκγύμνασης είναι η βελτίωση του επιπέδου υγείας και φυσικής κατάστασης, το δε βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στην έλλειψη χρόνου.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πολίτες πιστεύουν ότι υπάρχουν ευκαιρίες για σωματική άσκηση σε τοπικό επίπεδο, αλλά πολλοί από αυτούς πιστεύουν ότι οι τοπικές αρχές δεν κάνουν εν προκειμένω αρκετά πράγματα.

9.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η επίδραση του αθλητισμού στη σύγχρονη οικονομία και κοινωνία —μεταξύ άλλων μετά την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης που διένυσε η ΕΕ— είναι σαφώς ευεργετική για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές όσον αφορά τα εξής: την ώσμωση με τους τομείς που επηρεάζει με πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα· την ανταγωνιστικότητα και την ελκυστικότητα, καθώς και την ποιότητα ζωής που συνεπάγεται όπου υπάρχουν τακτικές συναφείς εκδηλώσεις και δραστηριότητες· την απασχολησιμότητα, εάν συνεκτιμηθεί ότι, πολύ συχνά, οι εγκαταστάσεις ανήκουν στις κοινότητες της ΕΕ· η κοινωνική ένταξη ως ισχυρό μέσο διάδοσης των κοινών αξιών της ΕΕ, οι οποίες, συχνά, εκφράζονται εμφανέστερα σε τοπικό επίπεδο (8). Ως εκ τούτου, καθότι χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως μέσο για την επίτευξη κοινωνικών και οικονομικών στόχων, η ζήτηση για αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα στον τομέα του αθλητισμού αυξάνεται σταδιακά, όχι μόνο σαν όχημα υλοποίησης των στόχων, αλλά και ως καθ’ εαυτόν στόχος της στρατηγικής εντολής·

Ανάλυση των υφιστάμενων πρωτοβουλιών σε ενωσιακό επίπεδο

10.

παρατηρεί ότι το πρώτο συναφές έγγραφο πολιτικής, η «Λευκή βίβλος για τον αθλητισμό», δημοσιεύτηκε το 2007 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή·

11.

επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι οι αθλητικές, πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις μπορούν εν προκειμένω να διευκολύνουν την ένταξη, όπως αναφέρεται στη γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού» (9)·

12.

υπογραμμίζει ότι, στη Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 2009, υπάρχει ειδικό άρθρο —το 165 της ΣΛΕΕ— το οποίο δίνει στην ΕΕ νέες αρμοδιότητες για την προαγωγή του αθλητισμού με διατάξεις που προβλέπουν την προώθησή του και την ανάληψη δράσης από την ΕΕ για την ανάπτυξη της ενωσιακής διάστασης του αθλητισμού. Ήδη το άρθρο 6, στοιχείο ε) της ΣΛΕΕ προβλέπει ότι η ΕΕ έχει την αρμοδιότητα να λαμβάνει μέτρα για να υποστηρίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών στον τομέα του αθλητισμού·

13.

υπενθυμίζει ότι, το 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την ανακοίνωση με τίτλο «Ανάπτυξη της ευρωπαϊκής διάστασης στον αθλητισμό» (10), βάσει της οποίας, το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα με θέμα ένα πρόγραμμα εργασίας της ΕΕ για τον αθλητισμό κατά την περίοδο 2011-2014, χάρη στο οποίο ενισχύθηκε η ευρωπαϊκή συνεργασία σε θέματα αθλητισμού καθορίζοντας προτεραιότητες όσον αφορά τις δραστηριότητες σε ενωσιακή κλίμακα με τη συμμετοχή των κρατών μελών της ΕΕ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το δε 2012 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά τόσο με την προαγωγή των ευεργετικών για την υγεία σωματικών δραστηριοτήτων όσο και με την επέκταση της βάσης δεδομένων για την εκπόνηση πολιτικών για τον αθλητισμό, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύει ανά τακτά χρονικά διαστήματα σφυγμομετρήσεις με θέμα τον αθλητισμό και τη σωματική άσκηση·

14.

υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι για την εφαρμογή του προγράμματος εργασίας, οι ειδήμονες επικεντρώθηκαν στην εκπόνηση του ερωτηματολογίου της σημερινής σφυγμομέτρησης του Ευρωβαρομέτρου·

15.

σημειώνει ότι, πιο πρόσφατα (2017), με τη συνεργασία της EPSI (Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καινοτομία στον αθλητισμό), ξεκίνησε μια διαπεριφερειακή πρωτοβουλία για την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας στον τομέα. Η πρωτοβουλία με τον τίτλο ClusSport, περιλαμβάνει 10 χώρες μέχρι σήμερα· τα τελευταία 18 έτη, η ACES Europe (Ένωση Ευρωπαϊκών Πρωτευουσών και Πόλεων του Αθλητισμού) προωθεί τις ευρωπαϊκές αξίες, μέσω των βραβείων της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας/Πόλης/Κοινότητας Αθλητισμού (European Capital, City, Community and Town of Sport), υπό την αιγίδα της σημαίας της Ευρώπης·

16.

επισημαίνει ότι τον Ιούλιο του 2017 τέθηκε σε ισχύ έναν νέο πρόγραμμα εργασίας της ΕΕ για τον αθλητισμό. Σε αυτό περιγράφονται τα ακόλουθα κύρια σημεία τα οποία πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το έτος 2020, ήτοι: α) η ακεραιότητα στον αθλητισμό με γνώμονα τη χρηστή διοίκηση, την προστασία των ανηλίκων, την καταπολέμηση του στησίματος αγώνων, την πρόληψη της φαρμακοδιέγερσης και την πάταξη της διαφθοράς· β) η οικονομική διάσταση του αθλητισμού με γνώμονα την καινοτομία και τους δεσμούς του με την ψηφιακή ενιαία αγορά· γ) ο αθλητισμός και η κοινωνία με γνώμονα την κοινωνική ένταξη του ατόμου, τους προπονητές, τα ΜΜΕ, το περιβάλλον, την υγεία, την εκπαίδευση και την αθλητική διπλωματία·

17.

υπενθυμίζει, τέλος, την πλέον πρόσφατη πρωτοβουλία της Επιτροπής με τίτλο «Έκκληση του Τάρτου για έναν υγιεινό τρόπο ζωής» («Tartu Call for a Healthy Lifestyle» (11)), ένα χάρτη πορείας που αποτέλεσε το έναυσμα για μια θετική δυναμική της διατομεακής συνεργασίας·

Στόχοι

18.

προτείνεται, δεδομένων των δυνατοτήτων και των κρίσιμων θεμάτων που έχουν ανακύψει μέχρι στιγμής, η αντιμετώπιση των ακόλουθων προκλήσεων:

α)

ενίσχυση της δυνατότητας αλληλεπίδρασης των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και των τελευταίων μέτρων που λήφθηκαν κατά τόπους με την ενθάρρυνση της ευρείας συμμετοχής και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών και συμπράξεων (με αποδέκτες και χώρες εκτός της ΕΕ)·

β)

περαιτέρω προσέγγιση των πολιτών και ανάδειξη της κοινωνικής διάστασης των έργων αθλητισμού με κύριο χαρακτηριστικό την εγγύτητα και το τοπικό στοιχείο, κατ’ αναλογία και προς την ευθύνη των τοπικών και περιφερειακών αρχών στις εγκαταστάσεις και τις εκδηλώσεις·

γ)

μέγιστη συνειδητοποίηση των οφελών της εκγύμνασης και των αθλητικών δραστηριοτήτων·

δ)

ευρεία προβολή της θετικής επίδρασης του αθλητισμού στην οικονομία της ΕΕ και, ως εκ τούτου, μεγαλύτερη ενσωμάτωση της πολιτικής για τον αθλητισμό στους σχετικούς τομείς·

ε)

προώθηση της τεχνολογικής καινοτομίας και της σύστασης επιχειρήσεων με έμφαση στα μέσα για τις τοπικές και τις περιφερειακές κοινότητες με την παρότρυνση των αρμοδίων της έρευνας, της τεχνολογίας και της εκπαίδευσης, από κοινού με τις διαχειριστικές αρχές, να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να χαράξουν και να εφαρμόσουν μια κοινή στρατηγική· τούτο δε σε συνεργασία με όλες τις αξιακές αλυσίδες πριν και μετά τη διαδικασία, με ιδιαίτερη έμφαση στις επαγγελματικές ευκαιρίες που προσφέρει ο κλάδος·

στ)

αναγωγή του αθλητισμού σε ουσιαστικό και κανονικό δικαίωμα του πολίτη αφενός μεν ως μέσου κοινωνικοποίησης και ένταξης στο κοινωνικό σύνολο –ιδίως όσον αφορά τα ΑμεΑ—, αφετέρου δε ως ευκαιρίας βελτίωσης της ποιότητας ζωής και της σωματικής και ψυχικής ευεξίας του ατόμου και ως ευκαιρίας διάπλασης·

ζ)

παροχή υποστήριξης με σκοπό οι αθλητικές εγκαταστάσεις να είναι πλήρως προσιτές σε όλους τους πολίτες, χωρίς να αποκλείονται ορισμένοι λόγω ηλικίας, φύλου, εθνικότητας ή οικονομικής επιφάνειας, με την εξασφάλιση σε όλους της δυνατότητας ελεύθερης χρήσης των εγκαταστάσεων και με την επέκταση των ωρών λειτουργίας τους·

η)

αύξηση της στήριξης και της προβολής γυναικείων αθλητικών αγώνων·

θ)

αντιμετώπιση του αθλητισμού ως μέσου που διευκολύνει την ισότητα και την κοινωνική ένταξη·

ι)

δημοσιονομική στήριξη στις μετακινήσεις των ερασιτεχνών αθλητών στο πλαίσιο αγώνων, ιδίως όσων προέρχονται από απομακρυσμένες, νησιωτικές ή εξόχως απόκεντρες περιοχές.

Εισηγήσεις πολιτικής και προτάσεις

19.

επισημαίνει τη δυνατότητα υποβολής προτάσεων μέτρων και επιλογής μέσων με σκοπό την «Ενσωμάτωση του αθλητισμού στο πρόγραμμα εργασιών της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020» με τη βοήθεια των εξής:

Σε πολιτικό επίπεδο

20.

μιας σύντονης προσπάθειας υπέρ της «διπλωματίας του αθλητισμού», η οποία μπορεί να προάγει τις ευρωπαϊκές αξίες μέσω του αθλητισμού και του εποικοδομητικού και πολυεπίπεδου διαλόγου με τη συμμετοχή όλων των επιπέδων διακυβέρνησης καθώς και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων (π.χ. το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω της Διακομματικής ομάδας για τον αθλητισμό, οι συναρμόδιες γενικές διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εθνικές και η διεθνής ολυμπιακές επιτροπές και όλοι οι συναρμόδιοι του χώρου, μεταξύ άλλων η κοινωνία των πολιτών) μέσω π.χ. ορισμένων πιλοτικών έργων·

21.

της ανάπτυξης των εξωτερικών σχέσεων και έργων διεθνούς συνεργασίας με χώρες εκτός Ευρώπης, με σκοπό να δημιουργηθεί ένας νέος χώρος επαφών, μέσω έργων κινητικότητας ατόμων και ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και ορθών πρακτικών (δηλαδή των λεγόμενων «κοινοτήτων πρακτικής»)·

22.

της ανάπτυξης, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσων που θα ανάγουν τον αθλητισμό σε παράγοντα ανάπτυξης της ΕΕ μέσω προγραμμάτων καθοδήγησης και δράσεων ήπιας πολιτικής (σε συνεργασία π.χ. με το ετήσιο φόρουμ αθλητισμού και τις Info Days) και μέσω της υποστήριξης ανταλλαγών βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αθλητικών συλλόγων και ενώσεων στη σχέση τους με το εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με μια συμμετοχική προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, η οποία να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους·

23.

της υποστήριξης των τοπικών και περιφερειακών αθλητικών συλλόγων και ενώσεων στη σχέση τους με το εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με μια συμμετοχική προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, η οποία να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τους· της ενίσχυσης του ρόλου των τοπικών και των περιφερειακών αρχών της Ευρώπης, μέσω της πιο ενεργού και συντονισμένης συμμετοχής τους στην ετήσια πρωτοβουλία ευρωπαϊκή εβδομάδα αθλητισμού, η οποία αποτελεί ισχυρό κίνητρο από την έναρξή της, με σκοπό την άσκηση μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων δημόσιων πολιτικών που ευνοούν αποδεδειγμένα έναν υγιεινό τρόπο ζωής και συμπεριφοράς, καθώς και την αυξημένη συμμετοχή των πολιτών στον ενεργό βίο ώστε να ενισχύονται ο επαγγελματικός χαρακτήρας του κλάδου του αθλητισμού και η απασχολησιμότητα σε αυτόν·

24.

της έμπρακτης υποστήριξης της ΕΕ στην πλήρη εφαρμογή από τα κράτη μέλη της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία όσον αφορά τον αθλητισμό·

Σε προγραμματικό επίπεδο

25.

της επικρότησης της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διπλασιαστεί η χρηματοδότηση του προγράμματος Erasmus για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ κατά την περίοδο 2021-2027, καθώς και την έμφαση στον «μαζικό λαϊκό αθλητισμό» (12). Καλεί την Επιτροπή να επικεντρωθεί, σε αυτό το πλαίσιο, στις ανταλλαγές προπονητών, αθλητικών διευθυντών και λοιπών επαγγελματιών —ιδίως νέων— συνδεόμενων, υπό την ευρεία έννοια, με τον κλάδο — για παράδειγμα, μέσω δραστηριοτήτων μάθησης από ομοτίμους και επισκέψεων μελέτης, με την ανταλλαγή της εμπειρογνωμοσύνης και της αποκτηθείσας πείρας, καθώς και με την οικοδόμηση ικανοτήτων σε τοπικό επίπεδο, στις πόλεις τις κοινότητες και τις περιφέρειες, ούτως ώστε να αναπτυχθούν καινοτόμες προσεγγίσεις για την ενσωμάτωση της σωματικής δραστηριότητας ως κύριας συνιστώσας των αστικών ή περιφερειακών στρατηγικών·

26.

της έκκλησης για τη διάθεση χρηματοδοτικών κονδυλίων ειδικά και ρητά υπέρ του αθλητισμού στο πλαίσιο των προσεχών Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων, δεδομένων επίσης των ανεπαρκών επενδύσεων σε τοπικές υποδομές μαζικού λαϊκού αθλητισμού, μέσω της επικέντρωσης των δράσεων στην προώθηση της σωματικής άσκησης ιδιαίτερα σε μειονεκτούσες περιοχές, μέσω της εξασφάλισης πρόσβασης σε αθλοπαιδιές για όλους καθώς και μέσω της ενίσχυσης των δεξιοτήτων και των ατομικών επαγγελματικών προσόντων ως βασικών κινητήριων μοχλών της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης·

27.

της εκτίμησης ως ουσιώδους της ανάγκης (πάντα υπό το επόμενο πρόγραμμα Erasmus+) να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της άθλησης από την ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης·

28.

της έκκλησης να διοχετευτεί στήριξη από τα ΕΔΕΤ υπέρ της απασχόλησης —και δη των νέων— μέσω των νεοφυών επιχειρήσεων ή πλατφορμών τεχνολογικής καινοτομίας του κλάδου και να ενισχυθεί ο «μαζικός λαϊκός αθλητισμός» μέσω μιας νέας εποχής μηχανικής εγκαταστάσεων και αθλητικών υποδομών μικρής κλίμακας· της προαγωγής της ισότητας των φύλων μέσω του αθλητισμού, προκειμένου να καταρτιστούν αποτελεσματικότερες πολιτικές στον τομέα του αθλητισμού και να αυξηθούν τα ποσοστά συμμετοχής. Επιπλέον, τα ΕΔΕΤ θα μπορούσαν να στηρίξουν νέες λύσεις για συγκεκριμένα ζητήματα που απασχολούν τις αγροτικές περιφέρειες της ΕΕ, μέσω π.χ. της υποστήριξης των δημοφιλών και παραδοσιακών αθλημάτων και της ενθάρρυνσης της ένταξής τους στα προγράμματα του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος, χάρη στα οποία είναι δυνατόν να αναδειχθεί και να προβληθεί η Ευρώπη με τη διατήρηση των ιδιαιτεροτήτων και της ταυτότητας κάθε κοινότητας·

29.

της προστασίας της υγείας μέσω της σωματικής άσκησης, όπως έχει ήδη διατυπωθεί στον Χάρτη του Ταλίν, επίσης στον χώρο εργασίας, με την παροχή κινήτρων στους εργοδότες, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών ΜΜΕ, με σκοπό να βελτιωθούν οι συνολικές επιδόσεις των εργαζομένων καθώς και η συνολική παραγωγικότητά τους, και, συγχρόνως, να περιοριστούν οι κατ’ επανάληψη απουσίες από την εργασία και να προληφθεί η εκδήλωση διαφόρων παθήσεων·

30.

της ανάδειξης της σημασίας του σχεδιασμού δραστηριοτήτων της κοινότητας — κατά προτίμηση σε συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς της κοινωνίας των πολιτών — σε ευπρόσιτα σημεία για τις πιο ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, ιδίως δε γι’ αυτές με την πιο περιορισμένη κινητικότητα (13), τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, καθώς και για όσους είναι αντιμέτωποι με το φάσμα του κοινωνικού αποκλεισμού όπως οι μετανάστες ή όσοι διαβιούν σε κοινωνικοοικονομικές συνθήκες αβεβαιότητας με σκοπό την αυξημένη συμμετοχή όλων των γενεών και την κοινωνική ένταξη των Ευρωπαίων πολιτών, καθώς και του σχεδιασμού ομαδικών δραστηριοτήτων για τους τροφίμους σωφρονιστικών ιδρυμάτων· Για τον σκοπό αυτό, προτρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα καθιέρωσης ενός συστήματος «Sport4EU», παρόμοιο με το υφιστάμενο σύστημα «WIFI4EU», για την προώθηση της υγείας μέσω του αθλητισμού και της σωματικής άσκησης. Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να λειτουργεί στο επίπεδο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών με βάση δελτία, τα οποία θα εκταμιεύονται με γεωγραφικά ισορροπημένο τρόπο·

31.

της αποσαφήνισης, στο πλαίσιο της εκπαίδευσης αλλά και των θεματικών στόχων των προγραμμάτων για τη γεωργία, της σχέσης της σωματικής άσκησης με την υγιεινή διατροφή —ιδίως στο σχολείο— μέσω, για παράδειγμα, της δημιουργίας πραγματικών και κανονικών εργαστηρίων, των «κήπων υγείας». Οι κήποι αυτοί θα μπορούν να παρέχουν στα παιδιά, τους εφήβους και τις οικογένειες πρακτικές πληροφορίες ως προς τη σωστή διατροφή, την εποχικότητα των φρούτων και λαχανικών, τους κινδύνους που συνδέονται με ανθυγιεινούς τρόπους ζωής, τη σημασία του αθλητισμού και της σωματικής άσκησης·

32.

της διάθεσης των αναγκαίων πόρων για τη δοκιμή και την ανάπτυξη των «ενεργών πόλεων» —δεδομένης και της πολύ μεγάλης σημασίας που αποδίδουν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ στο μελλοντικό Αστικό θεματολόγιο—, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ελκυστικές —όσον αφορά τον τουρισμό και την καινοτομία— και ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες του αστικού πληθυσμού·

33.

του αιτήματος να υπαχθούν στο έργο Interrail αθλητικά γεγονότα και σημεία-σύμβολα του αθλητισμού. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ειδικά οι νεότερες γενιές θα μπορούν να ανακαλύπτουν και να διαδίδουν τις αξίες του αθλητισμού που πρεσβεύει η ΕΕ, με τη συνειδητοποίηση από τους νέους της ταυτότητας τους·

34.

της αξιοποίησης των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων που διατίθενται για την ενεργειακή απόδοση των δημοσίων κτιρίων και λοιπών δημοσίων υποδομών προκειμένου να ενισχυθεί η περιβαλλοντική βιωσιμότητα των υφιστάμενων αθλητικών εγκαταστάσεων, μεταξύ άλλων με την πρόληψη της αυξανόμενης χρήσης των μικροπλαστικών και με την εξερεύνηση της δυνατότητας μετατροπής αυτών των εγκαταστάσεων σε πολυχρηστικές εγκαταστάσεις με πόρους της ΕΕ·

35.

της συμπερίληψης, στο πλαίσιο του επικείμενου προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», ευκαιριών για τη βελτίωση των μέσων συλλογής δεδομένων, των μοντέλων για την επεξεργασία τους, καινοτόμων λύσεων και νέων τεχνολογιών για τη συνεχή ανταλλαγή γνώσεων, ως απάντηση στους στόχους που έχει θέσει η επόμενη ρουμανική Προεδρία ως προς τη στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης και την Ψηφιακή ενιαία αγορά·

36.

της ενθάρρυνσης της εξέτασης αυτών των πρωτοβουλιών στις διαπραγματεύσεις για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, με την ουσιαστική ενσωμάτωση του αθλητισμού στο θεματολόγιο της ΕΕ για την περίοδο μετά το 2020. Επιπλέον, προτείνει να υπάρξει προβληματισμός ως προς τη σκοπιμότητα πιθανής εκπόνησης ενός αθλητικού προγράμματος·

Επικουρικότητα και αναλογικότητα

37.

αναμένει, κατά την πορεία των συζητήσεων και την επακόλουθη έγκριση του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, να δοθεί η ευκαιρία να αναδειχθεί η αρχή της επικουρικότητας ως προς το ζήτημα αυτό, και να τεθεί υπόψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η φιλοδοξία να υπογραμμιστεί, στις κατάλληλες περιστάσεις, η σημασία των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην οικονομική και ανθρώπινη πτυχή του αθλητισμού·

38.

επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της να εξετάσει τα περιφερειακά επιχειρησιακά έργα, στα οποία καθορίζονται οι επενδυτικές στρατηγικές των διαρθρωτικών ταμείων, ένα χρήσιμο και αποτελεσματικό συμπληρωματικό μέσο στο οποίο θα μπορούσαν να στραφούν αυτές οι προσπάθειες, με τον ορισμό των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε εγγυητές μιας πολυεπίπεδης συνεργατικής διαχείρισης, βάσει της οποίας θεσμοί, επιχειρήσεις και οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών, όπως και οι απλοί πολίτες θα μπορούν να συνεισφέρουν στη διάρθρωση και την ανάπτυξη του τομέα·

39.

θα επιδιώξει να συμμετάσχει, σε συνεννόηση με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, σε μια διαδικασία προβληματισμού που μπορεί να βοηθήσει στη μετουσίωση του διαλόγου και του λόγου περί πολιτικής σε συγκεκριμένες προτάσεις, σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της επιτροπής SEDEC (21/11/2017, σημείο 1.2) και τις πολιτικές προτεραιότητες της ΕτΠ·

40.

ελπίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μεριμνήσει για την κύρωση —εκ μέρους της ΕΕ— της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την καταπολέμηση της χειραγώγησης των αθλητικών αγώνων.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2014), «Sport as a growth engine for EU economy», http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-432_en.htm.

(2)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, http://ec.europa.eu/growth/content/sport-growth-engine-eu-economy-0_el.

(3)  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/563392/IPOL_STU(2015)563392_EN.pdf.

(4)  Studio ISCA/CEBR 2015 στο Narrative review: the state of physical activity in Europe, σ. 37, e PASS Project: http://fr.calameo.com/read/000761585fb41d432c387.

(5)  PASS Project http://fr.calameo.com/read/000761585fb41d432c387

(6)  https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld

(7)  Ευρωβαρόμετρο (ημερομηνία δημοσίευσης: 22/3/2018), https://ec.europa.eu/sport/news/2018/new-eurobarometer-sport-and-physical-activity_en.

(8)  Study on the contribution of sport to regional development through the structural funds, https://ec.europa.eu/sport/news/20161018_regional-development-structural-funds_en

(9)  CdR 6329/2015.

(10)  CdR 66/2011 fin.

(11)  https://ec.europa.eu/sport/sites/sport/files/ewos-tartu-call_en.pdf

(12)  COM(2018) 367 final, Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του προγράμματος «Erasmus»: το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013.

(13)  CdR 3952/2013 fin.


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/43


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Δέσμη μέτρων για τη δίκαιη φορολόγηση»

(2018/C 461/07)

Εισηγητής:

ο κ. Paul LINDQUIST (SE/EPP), μέλος του κομητειακού συμβουλίου της Στοκχόλμης

Έγγραφα αναφοράς:

Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας

COM(2018) 20 final

Παράρτημα της πρότασης του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας

COM(2018) 20 final

Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων

COM(2018) 21 final

I.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας

[COM(2018) 20 final]

Τροπολογία 1

Αιτιολογική σκέψη 4

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Στο πλαίσιο οριστικού συστήματος ΦΠΑ, όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης και, συνεπώς, να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς κατά την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, οι οποίοι θα πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν εξαίρεση από τον κανονικό συντελεστή. Η διασφάλιση της εν λόγω ίσης μεταχείρισης, χωρίς τον περιορισμό της υφιστάμενης ευελιξίας των κρατών μελών όσον αφορά τον καθορισμό των συντελεστών ΦΠΑ, μπορεί να επιτευχθεί με την παροχή σε όλα τα κράτη μέλη της δυνατότητας να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή για τον οποίο δεν ισχύει η ελάχιστη απαίτηση, καθώς και απαλλαγή με δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ εισροών, πέραν των δύο, κατ’ ανώτατο όριο, μειωμένων συντελεστών ύψους τουλάχιστον 5 %.

Στο πλαίσιο οριστικού συστήματος ΦΠΑ, όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης και, συνεπώς, να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς κατά την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, οι οποίοι θα πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν εξαίρεση από τον κανονικό συντελεστή. Η διασφάλιση της εν λόγω ίσης μεταχείρισης, χωρίς τον περιορισμό της υφιστάμενης ευελιξίας των κρατών μελών όσον αφορά τον καθορισμό των συντελεστών ΦΠΑ, μπορεί να επιτευχθεί με την παροχή σε όλα τα κράτη μέλη της δυνατότητας να εφαρμόζουν , με σκοπό να λαμβάνεται υπόψη ο θετικός κοινωνικός ή περιβαλλοντικός αντίκτυπος των διαφόρων υπηρεσιών και αγαθών, μειωμένο συντελεστή για τον οποίο δεν ισχύει η ελάχιστη απαίτηση, καθώς και απαλλαγή με δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ εισροών, πέραν των δύο, κατ’ ανώτατο όριο, μειωμένων συντελεστών ύψους τουλάχιστον 5 %. Εντός των ορίων που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρούν τους ήδη υπάρχοντες ή να θεσπίζουν νέους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για την παροχή υπηρεσιών υψηλής έντασης εργασίας και να λαμβάνουν υπόψη τους κοινωνικές και/ή περιβαλλοντικές παραμέτρους.

Αιτιολογία

Εάν το κανονιστικό πλαίσιο οριστεί με υπερβολική λεπτομέρεια, υπάρχει κίνδυνος να μην επιτευχθεί η επιδιωκόμενη ευελιξία.

Τροπολογία 2

Αιτιολογική σκέψη 8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Παρότι εξακολουθεί να είναι δυνατή η εφαρμογή διαφορετικών συντελεστών σε ορισμένες απομακρυσμένες περιοχές, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι ο κανονικός συντελεστής τηρεί το ελάχιστο όριο του 15 %.

Παρότι εξακολουθεί να είναι δυνατή η εφαρμογή διαφορετικών συντελεστών σε ορισμένες απομακρυσμένες περιοχές, είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι ο κανονικός συντελεστής τηρεί το ελάχιστο όριο του 15 % και το ανώτατο όριο του 25 % .

Τροπολογία 3

Μετά το άρθρο 1 παράγραφος 1 να προστεθεί η εξής νέα παράγραφος:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

Το άρθρο 97 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Ο κανονικός συντελεστής δεν μπορεί να είναι ούτε κατώτερος του 15 % ούτε ανώτερος του 25 %.».

Τροπολογία 4

Άρθρο 1 παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Το άρθρο 98 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

Το άρθρο 98 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 98

«Άρθρο 98

1.   Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν κατ’ ανώτατο όριο δύο μειωμένους συντελεστές.

1.   Τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν κατ’ ανώτατο όριο δύο μειωμένους συντελεστές.

Οι μειωμένοι συντελεστές καθορίζονται ως ποσοστό της βάσης επιβολής του φόρου το οποίο δεν είναι κατώτερο του 5 %.

Οι μειωμένοι συντελεστές καθορίζονται ως ποσοστό της βάσης επιβολής του φόρου το οποίο δεν είναι κατώτερο του 5 %.

2.   Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μπορούν, πέραν των δύο μειωμένων συντελεστών, να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή κατώτερο από το ελάχιστο όριο του 5 % και απαλλαγή με δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ που καταβλήθηκε στο προηγούμενο στάδιο.

2.   Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη μπορούν, πέραν των δύο μειωμένων συντελεστών, να εφαρμόζουν μειωμένο συντελεστή κατώτερο από το ελάχιστο όριο του 5 % και απαλλαγή με δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ που καταβλήθηκε στο προηγούμενο στάδιο.

3.   Οι μειωμένοι συντελεστές και οι απαλλαγές που εφαρμόζονται δυνάμει των παραγράφων 1 και 2 είναι μόνο προς όφελος των τελικών καταναλωτών και εφαρμόζονται για την επιδίωξη, κατά συνεπή τρόπο, στόχου γενικού συμφέροντος.

3.   Οι μειωμένοι συντελεστές και οι απαλλαγές που εφαρμόζονται δυνάμει των παραγράφων 1 και 2 είναι προς όφελος των τελικών καταναλωτών και εφαρμόζονται για την επιδίωξη, κατά συνεπή τρόπο, στόχου γενικού συμφέροντος , στον οποίο λαμβάνεται υπόψη ο θετικός κοινωνικός και περιβαλλοντικός αντίκτυπος των διαφόρων υπηρεσιών και αγαθών .

Οι μειωμένοι συντελεστές και οι απαλλαγές που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στα αγαθά ή τις υπηρεσίες των κατηγοριών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IΙΙα.»·

Οι μειωμένοι συντελεστές και οι απαλλαγές που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στα αγαθά ή τις υπηρεσίες των κατηγοριών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα IΙΙα.».

Αιτιολογία

Ο περιορισμός των εξαιρέσεων που θα πρέπει να εφαρμόζονται «μόνον» προς όφελος των καταναλωτών είναι δύσκολο να υλοποιηθεί στην πράξη, δεδομένου ότι πολλά αγαθά και υπηρεσίες πωλούνται τόσο στους καταναλωτές όσο και στις επιχειρήσεις. Στις αιτιολογικές σκέψεις τονίζεται ότι η βασική ιδέα της πρότασης συνίσταται, μεταξύ άλλων, στην εξασφάλιση μιας λειτουργικής εσωτερικής αγοράς, καθώς και στην αποφυγή άσκοπης πολυπλοκότητας, η οποία οδηγεί στην αύξηση του κόστους για τις επιχειρήσεις. Γι’ αυτούς τους λόγους, προτείνεται να διαγραφεί η λέξη «μόνο» από το κείμενο της οδηγίας.

Παράρτημα της πρότασης του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας

[COM(2018) 20 final]

Τροπολογία 5

Σημείο 5

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(5)

Παράδοση αλκοολούχων ποτών

11.01

11.02

11.03

11.05

47.00.25

Ουδέν

Ουδέν

(5)

Παράδοση αλκοολούχων ποτών

11.01

11.02

11.03

11.04

11.05

47.00.25

Ουδέν

Ουδέν

Αιτιολογία

Δεν υφίσταται λόγος να εφαρμόζεται μειωμένος φορολογικός συντελεστής στο αλκοόλ που περιέχεται στο βερμούτ και σε άλλα μη αποσταγμένα ποτά που υφίστανται ζύμωση.

Τροπολογία 6

Σημείο 7

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(7)

Παράδοση, μίσθωση, συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων

29

30

33.15

33.16

45

47.00.81

77.1

77.34

77.35

77.39.13

Παράδοση, μίσθωση, συντήρηση και επισκευή ποδηλάτων, παιδικών αμαξιδίων (καροτσιών) και αναπηρικών αμαξιδίων (καροτσιών)

30.92

33.17.19

47.00.45

47.00.75

77.21.10

77.29.19

95.29.12

29.10.24

45.11.245.11.3

(7)

Παράδοση, μίσθωση, συντήρηση και επισκευή μεταφορικών μέσων

29

30

33.15

33.16

45

47.00.81

77.1

77.34

77.35

77.39.13

Παράδοση, μίσθωση, συντήρηση και επισκευή ποδηλάτων (συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρικών ποδηλάτων), ηλεκτρικών σκούτερ , παιδικών αμαξιδίων (καροτσιών) και αναπηρικών αμαξιδίων (καροτσιών)

30.92

33.17.19

47.00.45

47.00.75

77.21.10

77.29.19

95.29.12

29.10.24

45.11.245.11.3

Αιτιολογία

Πρέπει να καταστεί σαφές ότι τα κράτη μέλη δύνανται να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στα ηλεκτρικά ποδήλατα και τα ηλεκτρικά σκούτερ. Τα ηλεκτρικά ποδήλατα και τα ηλεκτρικά σκούτερ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για την κινητικότητα.

Τροπολογία 7

Σημείο 10

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(10)

Παράδοση ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων· παράδοση ρολογιών χεριού

26

47.00.3

47.00.82

47.00.83

47.00.88

Ουδέν

Ουδέν

(10)

Παράδοση ηλεκτρονικών υπολογιστών, ηλεκτρονικών και οπτικών προϊόντων· παράδοση ρολογιών χεριού

26

47.00.3

47.00.82

47.00.83

47.00.88

Παράδοση ακτινολογικών, ηλεκτροϊατρικών και ηλεκτροθεραπευτικών μηχανημάτων, συμπεριλαμβανομένων των γυαλιών και των φακών επαφής

26.60

32.50.4

Αιτιολογία

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ επίσης για τα γυαλιά και τους φακούς επαφής, καθώς και για τους βηματοδότες και τα ακουστικά βαρηκοΐας.

Τροπολογία 8

Σημείο 15

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(15)

Παροχή χρηματοπιστω-τικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών

64

65

66

Ουδέν

Ουδέν

(15)

Παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

64

66

Ουδέν

Ουδέν

Αιτιολογία

Σύμφωνα με το άρθρο 135 παράγραφος 1 στοιχεία α) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ τα κράτη μέλη απαλλάσσουν τις ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εργασίες, καθώς και τις συναφείς με αυτές παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από τους ασφαλιστές, από τον φόρο.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αντιβαίνει στο κείμενο της οδηγίας 2006/112/ΕΚ.

Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας όσον αφορά το ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων

[COM(2018) 21 final]

Τροπολογία 9

Αιτιολογική σκέψη 13

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Επιπλέον, προκειμένου να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις της απαλλαγής που χορηγεί ένα κράτος μέλος σε επιχειρήσεις που δεν είναι εγκατεστημένες σε αυτό, είναι απαραίτητο να απαιτείται προηγούμενη κοινοποίηση της πρόθεσής τους για χρήση της απαλλαγής. Αυτή η κοινοποίηση θα πρέπει να γίνεται από τη μικρή επιχείρηση στο κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένη . Στη συνέχεια, το εν λόγω κράτος μέλος θα πρέπει, με βάση τις πληροφορίες που έχουν δηλωθεί για τον κύκλο εργασιών αυτής της επιχείρησης, να διαβιβάσει τις εν λόγω πληροφορίες στα υπόλοιπα οικεία κράτη μέλη.

Επιπλέον, προκειμένου να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις της απαλλαγής που χορηγεί ένα κράτος μέλος σε επιχειρήσεις που δεν είναι εγκατεστημένες σε αυτό, είναι απαραίτητο να απαιτείται προηγούμενη κοινοποίηση της πρόθεσής τους για χρήση της απαλλαγής. Αυτή η κοινοποίηση θα πρέπει να γίνεται μέσω διαδικτυακής πύλης, η οποία θα πρέπει να συσταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή . Στη συνέχεια, το κράτος μέλος εγκατάστασης θα πρέπει, με βάση τις πληροφορίες που έχουν δηλωθεί για τον κύκλο εργασιών αυτής της επιχείρησης, να διαβιβάσει τις εν λόγω πληροφορίες στα υπόλοιπα οικεία κράτη μέλη.

Αιτιολογία

Η τροπολογία αυτή συνδέεται με την τροπολογία που προτείνεται για το άρθρο 1 σημείο 12· πρόκειται για ενσωμάτωση μιας πρότασης που περιλαμβάνεται στο σχέδιο έκθεσης που υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τον T. Vandenkendelaere (EPP/BE).

Τροπολογία 10

Άρθρο 1 παράγραφος 12

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Το άρθρο 284 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

Το άρθρο 284 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 284

«Άρθρο 284

1.   Τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται εντός του εδάφους τους από μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους και των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του κράτους μέλους, ο οποίος αναφέρεται σε αυτές τις παραδόσεις ή παροχές, δεν υπερβαίνει το όριο που έχουν καθορίσει τα συγκεκριμένα κράτη μέλη για την εφαρμογή αυτής της απαλλαγής.

1.   Τα κράτη μέλη δύνανται να απαλλάσσουν την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών που πραγματοποιείται εντός του εδάφους τους από μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους και των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του κράτους μέλους, ο οποίος αναφέρεται σε αυτές τις παραδόσεις ή παροχές, δεν υπερβαίνει το όριο που έχουν καθορίσει τα συγκεκριμένα κράτη μέλη για την εφαρμογή αυτής της απαλλαγής.

Τα κράτη μέλη δύνανται να καθορίζουν διαφορετικά όρια για διαφορετικούς επιχειρηματικούς τομείς βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Ωστόσο, αυτά τα όρια δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 85 000 EUR ή το αντίστοιχο ποσό σε εθνικό νόμισμα.

Τα κράτη μέλη δύνανται να καθορίζουν διαφορετικά όρια βάσει αντικειμενικών κριτηρίων. Ωστόσο, αυτά τα όρια δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 100 000 EUR ή το αντίστοιχο ποσό σε εθνικό νόμισμα.

2.   Τα κράτη μέλη που έχουν θεσπίσει την απαλλαγή για μικρές επιχειρήσεις απαλλάσσουν επίσης τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών στο δικό τους έδαφος που πραγματοποιούνται από επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος, υπό τον όρο ότι πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός της Ένωσης αυτής της επιχείρησης δεν υπερβαίνει τα 100 000 EUR·

β)

το ποσό των παραδόσεων ή παροχών στο κράτος μέλος στο οποίο δεν είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση δεν υπερβαίνει το όριο που ισχύει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος για τη χορήγηση της απαλλαγής σε επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

2.   Τα κράτη μέλη που έχουν θεσπίσει την απαλλαγή για μικρές επιχειρήσεις απαλλάσσουν επίσης τις παραδόσεις αγαθών και τις παροχές υπηρεσιών στο δικό τους έδαφος που πραγματοποιούνται από επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος μέλος, υπό τον όρο ότι πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός της Ένωσης αυτής της επιχείρησης δεν υπερβαίνει τα 100 000 EUR·

β)

το ποσό των παραδόσεων ή παροχών στο κράτος μέλος στο οποίο δεν είναι εγκατεστημένη η επιχείρηση δεν υπερβαίνει το όριο που ισχύει στο συγκεκριμένο κράτος μέλος για τη χορήγηση της απαλλαγής σε επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

3.   Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διασφαλίζουν ότι οι μικρές επιχειρήσεις που επωφελούνται από την απαλλαγή πληρούν τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

3.   Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα ώστε να διασφαλίζουν ότι οι μικρές επιχειρήσεις που επωφελούνται από την απαλλαγή πληρούν τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

4.    Πριν κάνει χρήση της απαλλαγής σε άλλα κράτη μέλη, η μικρή επιχείρηση ενημερώνει το κράτος μέλος στο οποίο είναι εγκατεστημένη.

4.    Η Επιτροπή δημιουργεί μια διαδικτυακή πύλη μέσω της οποίας οι μικρές επιχειρήσεις που επιθυμούν να κάνουν χρήση της απαλλαγής σε άλλο κράτος μέλος μπορούν να εγγραφούν.

Στην περίπτωση που μικρή επιχείρηση κάνει χρήση της απαλλαγής σε άλλα κράτη μέλη εκτός από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένη, το κράτος μέλος εγκατάστασης λαμβάνει όλα τα απαιτούμενα μέτρα ώστε να εξασφαλίσει την ακριβή δήλωση του ετήσιου κύκλου εργασιών εντός της Ένωσης και του ετήσιου κύκλου εργασιών εντός του κράτους μέλους από τη μικρή επιχείρηση, ενώ παράλληλα ενημερώνει τις φορολογικές αρχές των άλλων οικείων κρατών μελών στα οποία η μικρή επιχείρηση πραγματοποιεί παράδοση ή παροχή.»·

Στην περίπτωση που μικρή επιχείρηση κάνει χρήση της απαλλαγής σε άλλα κράτη μέλη εκτός από εκείνο στο οποίο είναι εγκατεστημένη, το κράτος μέλος εγκατάστασης λαμβάνει όλα τα απαιτούμενα μέτρα ώστε να εξασφαλίσει την ακριβή δήλωση του ετήσιου κύκλου εργασιών εντός της Ένωσης και του ετήσιου κύκλου εργασιών εντός του κράτους μέλους από τη μικρή επιχείρηση, ενώ παράλληλα ενημερώνει τις φορολογικές αρχές των άλλων οικείων κρατών μελών στα οποία η μικρή επιχείρηση πραγματοποιεί παράδοση ή παροχή.»·

Αιτιολογία

Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η θέσπιση κατώτατων εθνικών ορίων πρέπει να εναπόκειται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Για τον λόγο αυτόν, πέραν του από κοινού προταθέντος ενωσιακού ανώτατου ορίου των 100 000 EUR, δεν κρίνεται σκόπιμο να καθοριστεί άλλο ανώτατο όριο. Η δυνατότητα καθορισμού διαφορετικών εθνικών ορίων θα πρέπει να επικροτηθεί ως μέτρο που προωθεί μεγαλύτερη ευελιξία, εντούτοις ο περιορισμός σε διάφορους τομείς της οικονομίας μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα οριοθέτησης.

Τροπολογία 11

Άρθρο 1 παράγραφος 15

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 288α:

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο 288α:

«Άρθρο 288α

«Άρθρο 288α

Σε περίπτωση που, κατά τη διάρκεια επόμενου ημερολογιακού έτους, ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του κράτους μέλους μιας μικρής επιχείρησης υπερβεί το όριο απαλλαγής που αναφέρεται στο άρθρο 284 παράγραφος 1, η μικρή επιχείρηση μπορεί να συνεχίσει να επωφελείται από την απαλλαγή για το συγκεκριμένο έτος, εφόσον ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του κράτους μέλους κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου έτους δεν υπερβαίνει το όριο που προβλέπεται στο άρθρο 284 παράγραφος 1 κατά περισσότερο από 50  %.»·

Σε περίπτωση που, κατά τη διάρκεια επόμενου ημερολογιακού έτους, ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του κράτους μέλους μιας μικρής επιχείρησης υπερβεί το όριο απαλλαγής που αναφέρεται στο άρθρο 284 παράγραφος 1, η μικρή επιχείρηση μπορεί να συνεχίσει να επωφελείται από την απαλλαγή για το συγκεκριμένο έτος, εφόσον ο ετήσιος κύκλος εργασιών εντός του κράτους μέλους κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου έτους δεν υπερβαίνει το όριο που προβλέπεται στο άρθρο 284 παράγραφος 1 κατά περισσότερο από 33  %.»·

Αιτιολογία

Η διάταξη αυτή συμβάλει στον περιορισμό των αρνητικών «φαινομένων κατακρήμνισης». Εντούτοις, για τις εταιρείες που δεν επωφελούνται από την απαλλαγή μπορούν να προκύψουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, το ποσοστό δεν πρέπει να υπερβαίνει το όριο κατά περισσότερο από 33 %.

II.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1.

χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μεταρρύθμιση του ισχύοντος συστήματος φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), ούτως ώστε να βελτιωθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να διασφαλιστεί ότι η νομοθεσία περί ΦΠΑ προσαρμόζεται στις αλλαγές που συντελούνται στην παγκόσμια και την ψηφιακή οικονομία·

2.

τονίζει, ωστόσο, ότι η πρόταση πρέπει να είναι ισορροπημένη, προκειμένου να μειωθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να αποφευχθεί η αύξηση του διοικητικού φόρτου και του κόστους για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), καθώς και για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές·

3.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι διαφορές στους κανόνες και τους συντελεστές ΦΠΑ επηρεάζουν εκτεταμένα τις παραμεθόριες περιοχές, καθώς και τις δραστηριότητες των τοπικών ΜΜΕ. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να αξιολογηθεί ο εδαφικός αντίκτυπος τόσο της πρότασης σχετικά με την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας όσον αφορά τον καθορισμό συντελεστών ΦΠΑ όσο και των προτεινόμενων κατώτατων ορίων·

Ενιαίο σύνολο κανόνων για τους συντελεστές φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ)

4.

επικροτεί την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για φορολόγηση των αγαθών και υπηρεσιών βάσει της «αρχής του προορισμού», δεδομένου ότι, κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο κίνδυνος στρέβλωσης του ανταγωνισμού είναι μικρότερος·

5.

υποστηρίζει το άρθρο 98 παραγράφους 1 και 2 της πρότασης οδηγίας, σύμφωνα με το οποίο τα κράτη μέλη μπορούν να εφαρμόζουν μέχρι δύο μειωμένους συντελεστές με ελάχιστο όριο 5 %, μειωμένο συντελεστή κατώτερο από το ελάχιστο όριο του 5 % και απαλλαγή με δικαίωμα έκπτωσης του ΦΠΑ που καταβλήθηκε στο προηγούμενο στάδιο·

6.

εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καταρτίσει κατάλογο αγαθών (παράρτημα IIΙα), στα οποία δεν μπορούν να εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές, σε αντίθεση με τον ισχύοντα κατάλογο αγαθών (με διαφορετικές προσωρινές εξαιρέσεις), στα οποία μπορούν να εφαρμόζονται χαμηλότεροι συντελεστές από τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ. Η πρόταση εξασφαλίζει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία και καταργεί την έλλειψη φορολογικής ουδετερότητας, δεδομένου ότι, ορισμένα κράτη μέλη, εφαρμόζουν μειωμένο ΦΠΑ για αγαθά, για τα οποία, σε άλλα κράτη μέλη, δεν είναι δυνατή η εφαρμογή μειωμένου ΦΠΑ. Καθιστά σαφές το γεγονός ότι ο κατάλογος καταρτίστηκε με στόχο την αποφυγή της στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, ο κατάλογος δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την επίτευξη άλλων στόχων πολιτικής·

7.

φρονεί ότι οι ισχύοντες κανόνες, όχι μόνον οδηγούν σε έλλειψη φορολογικής ουδετερότητας μεταξύ των κρατών μελών, αλλά περιορίζουν και τις ευκαιρίες για αξιοποίηση του δυναμικού της τεχνολογικής ανάπτυξης, δεδομένου ότι το ίδιο προϊόν ή η ίδια υπηρεσία φορολογείται με διαφορετικό τρόπο ανάλογα με τη μορφή διανομής. Ένα καλό παράδειγμα αποτελεί η απαγόρευση του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ για τις ψηφιακές εκδόσεις, όπως οι ηλεκτρονικές εφημερίδες, τα ηχογραφημένα βιβλία και η διαδικτυακή διανομή μουσικής (streaming). Σε μια περίοδο αυξανόμενης ψηφιοποίησης της προσπέλασης των μέσων ενημέρωσης, έχει επηρεαστεί σημαντικά ο κλάδος των εφημερίδων, ο οποίος υφίσταται βαθιά διαρθρωτική αλλαγή και του οποίου η σημασία για τη δημοκρατία δεν πρέπει να υποτιμηθεί·

8.

εκτιμά ότι το άρθρο 98 παράγραφος 3 εφαρμόζεται σε προϊόντα και υπηρεσίες που, κατά κανόνα, αγοράζουν οι καταναλωτές. Κατόπιν μιας τέτοιας αξιολόγησης τα προϊόντα και οι υπηρεσίες μπορούν να πωλούνται με μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ είτε πρόκειται για επιχειρήσεις, είτε για ιδιώτες·

9.

υπογραμμίζει ότι η χρήση του όρου «τελικός καταναλωτής» μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα κατά την εφαρμογή. Ο όρος «τελικός καταναλωτής» μπορεί, στο πλαίσιο του ΦΠΑ, να αναφέρεται σε ιδιώτη, σε μη υποκείμενο στο φόρο νομικό πρόσωπο, ή σε άλλο πρόσωπο υποκείμενο στο φόρο, το οποίο ασκεί απαλλασσόμενη από τον φόρο δραστηριότητα χωρίς να δικαιούται έκπτωση του ΦΠΑ. Από την αιτιολογική έκθεση προκύπτει ότι «τελικός καταναλωτής» είναι το πρόσωπο που αγοράζει αγαθά ή λαμβάνει υπηρεσίες για προσωπική χρήση. Εφόσον τα νομικά πρόσωπα μπορούν επίσης να είναι «τελικοί καταναλωτές», θα πρέπει, κατά την άποψη της ΕτΠ, να εντάσσονται επίσης σε αυτήν την κατηγορία·

10.

υποστηρίζει την πρόταση για εφαρμογή ενός σταθμισμένου μέσου φορολογικού συντελεστή άνω του 12 %, ο οποίος θα διασφαλίζει την προστασία των εσόδων για τα κράτη μέλη·

11.

πιστεύει ότι η εξασφάλιση μεγαλύτερης ευελιξίας κατά τη θέσπιση συντελεστών ΦΠΑ μπορεί να αυξήσει την πολυπλοκότητα, ιδιαιτέρως για τις ΜΜΕ, οι οποίες δεν διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους και τις δομές μιας μεγάλης επιχείρησης που θα τις βοηθήσουν να διαχειρίζονται πολλούς διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές στο πλαίσιο του διασυνοριακού εμπορίου·

12.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημιουργήσει ηλεκτρονική πύλη, αναπτύσσοντας, για παράδειγμα, περαιτέρω την υφιστάμενη βάση δεδομένων για τους φόρους στην Ευρώπη (διαδικτυακή πύλη TEDB/Taxes in Europe Database), στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται οι διαφορετικοί συντελεστές ΦΠΑ που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ προς ενημέρωση των επιχειρήσεων και θα κοινοποιείται, στο πλαίσιο των προϋποθέσεων της απαλλαγής που χορηγεί ένα κράτος μέλος σε επιχειρήσεις που δεν είναι εγκατεστημένες σε αυτό, η πρόθεση των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων να κάνουν χρήση της απαλλαγής. Το μέσο αυτό πρέπει να είναι ευπρόσιτο, αξιόπιστο και διαθέσιμο σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ·

13.

προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει τη δυνατότητα εφαρμογής του συστήματος της μικρής μονοαπευθυντικής θυρίδας (MOSS/Mini One Stop Shop) σε σχέση με την υλοποίηση της πρότασης αυτής. Το σύστημα «MOSS» είναι ιδιαίτερα σημαντικό όσον αφορά τη διαχείριση του ΦΠΑ στη χώρα προορισμού·

14.

επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη μέτρων σχετικά με τους συντελεστές ΦΠΑ μπορεί να καταστήσει πιο δύσκολη τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη φορολόγηση μιας συναλλαγής που περιλαμβάνει πολλαπλές παροχές. Το ζήτημα αυτό αφορά τον εφαρμοστέο φορολογικό συντελεστή, τη φορολογική βάση, την κατάρτιση τιμολογίων, καθώς και τη χώρα όπου καταβάλλονται οι φόροι και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα κατά την έκδοση τιμολογίων, σε αβεβαιότητα, σε δαπάνες και σε διαδικαστικούς κινδύνους, δεδομένου ότι το πρόβλημα επιλύεται με διαφορετικό τρόπο στα διάφορα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, η ΕτΠ πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να θεσπίσει συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για τον τρόπο με τον οποίο οι συναλλαγές που περιλαμβάνουν περισσότερες της μίας υπηρεσίες πρέπει να αντιμετωπίζονται·

Απλούστευση των κανόνων για τις μικρές επιχειρήσεις

15.

χαιρετίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξασφαλιστούν στα κράτη μέλη περισσότερες δυνατότητες για την απλούστευση των διαδικασιών σε σχέση με τον ΦΠΑ για τις μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η φορολογική αποτελεσματικότητα και να καταπολεμηθεί η απάτη, ώστε να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να διασφαλίζονται τα φορολογικά έσοδα των κρατών μελών·

16.

επικροτεί τον προτεινόμενο ορισμό για τις «μικρές επιχειρήσεις», σύμφωνα με τον οποίο πρόκειται για επιχειρήσεις των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών δεν υπερβαίνει τα 2 000 000 EUR εντός της ΕΕ·

17.

επισημαίνει ότι ο κατακερματισμός και η πολυπλοκότητα του συστήματος ΦΠΑ συνεπάγονται σημαντικό κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με το διασυνοριακό εμπόριο. Το κόστος αυτό είναι υπερβολικά υψηλό για τις ΜΜΕ, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της περιφερειακής απασχόλησης, καθώς και για τις μικρές επιχειρήσεις με ετήσιο κύκλο εργασιών μικρότερο των 2 000 000 EUR. Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις αποτελούν το 98 % του συνόλου των επιχειρήσεων στην ΕΕ, αντιπροσωπεύουν το 15 % του συνολικού κύκλου εργασιών και αποδίδουν το 25 % των καθαρών εσόδων του ΦΠΑ.

18.

υπενθυμίζει ότι, κατά την παροχή ηλεκτρονικών υπηρεσιών, μπορεί ο καθορισμός του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο πελάτης να είναι δύσκολος. Για τις μικρές επιχειρήσεις, το διοικητικό κόστος παροχής αυτών των πληροφοριών στις φορολογικές αρχές είναι τόσο υψηλό σε ορισμένες περιπτώσεις, ώστε αυτές αποφεύγουν να συναλλάσσονται με πελάτες σε άλλα κράτη μέλη. Προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τις μικρές επιχειρήσεις στην ΕΕ με μέγιστο κύκλο εργασιών 2 000 000 EUR, αυτές θα πρέπει, εναλλακτικά, να δύνανται να εφαρμόζουν τους υψηλότερους εφαρμόσιμους συντελεστές ΦΠΑ στην ΕΕ για τις προσφερόμενες υπηρεσίες·

19.

συμμερίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι το κόστος συμμόρφωσης με το καθεστώς ΦΠΑ πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο χαμηλό. Είναι δε θετικό το γεγονός ότι, με την πρόταση αναμένεται να μειωθεί το κόστος συμμόρφωσης με το καθεστώς ΦΠΑ για τις ΜΜΕ έως και κατά 18 % ετησίως·

20.

υποστηρίζει την πρόταση ότι όλες οι μικρές επιχειρήσεις που έχουν έδρα σε άλλο κράτος μέλος δικαιούνται να ζητήσουν φοροαπαλλαγή, όταν ο ετήσιος κύκλος εργασιών τους δεν υπερβαίνει τα 100 000 EUR. Θεωρεί, εντούτοις, καθοριστικής σημασίας να αξιολογηθεί ο κίνδυνος των επιπτώσεων που παρεμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη. Για μια επιχείρηση που απαλλάσσεται από την καταβολή φόρου και η οποία ως αποτέλεσμα αυτού έχει πολύ μικρότερη διοικητική επιβάρυνση, μπορεί η υπέρβαση του ανώτατου ορίου να συνεπάγεται σημαντική οικονομική επιβάρυνση·

21.

χαιρετίζει την πρόταση, οι μικρές επιχειρήσεις να δύνανται να εκδίδουν απλουστευμένο τιμολόγιο, καθώς και την πρόταση οι απαλλασσόμενες από τον φόρο μικρές επιχειρήσεις να μην υποχρεούνται να εκδίδουν τιμολόγια·

22.

συμφωνεί με την πρόταση οι μικρές επιχειρήσεις να υποβάλλουν δηλώσεις ΦΠΑ για την περίοδο ενός ημερολογιακού έτους.

23.

διερωτάται για ποιο λόγο οι επιχειρήσεις που απαλλάσσονται από την καταβολή ΦΠΑ δύνανται να αποφεύγουν τις λογιστικές τους υποχρεώσεις, καθώς και την υποχρέωση τήρησης αρχείων. Μια τέτοια χαλάρωση των ελέγχων μπορεί να οδηγήσει στην κατάχρηση, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν δύνανται να ελέγχουν κατά πόσο μια επιχείρηση υπερβαίνει το κατώτατο όριο·

24.

επισημαίνει ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν ληφθεί μέτρα για τη διευκόλυνση της καταχώρισης των νέων επιχειρήσεων και τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, γεγονός το οποίο μπορεί ταυτόχρονα να αυξήσει τον κίνδυνο της «αλυσιδωτής» απάτης. Μόνο για το 2014, υπολογίζεται ότι τα διαφυγόντα έσοδα από την είσπραξη του ΦΠΑ εξαιτίας περιπτώσεων «αλυσιδωτής» απάτης ανήλθαν περίπου στα 50 δισεκατ. EUR. Προκειμένου να μειωθούν τα διαφυγόντα έσοδα από τον ΦΠΑ, είναι σημαντικό να βελτιωθεί η φορολογική αποτελεσματικότητα και να καταπολεμηθεί η φορολογική απάτη.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/52


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση»

(2018/C 461/08)

Γενικός εισηγητής:

ο κ. Domenico GAMBACORTA (IT/EPP), πρόεδρος της επαρχίας Avellino

Έγγραφο αναφοράς:

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση,

COM(2018) 22 final

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Κύρια μηνύματα

1.

υπογραμμίζει ότι η εκπαίδευση, μετά τη διαδικασία της Μπολόνια, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία ευρωπαϊκού χώρου για διάλογο και συνεργασία σχετικά με τις θεμελιώδεις αρχές —την ελευθερία έκφρασης, την ανοχή, την ελευθερία της έρευνας, την ελεύθερη κυκλοφορία των σπουδαστών και του εκπαιδευτικού προσωπικού και την από κοινού οικοδόμηση της διά βίου μάθησης— οι οποίες αντικατοπτρίζουν τις βασικές αξίες της σημερινής ευρωπαϊκής κοινωνίας·

2.

επισημαίνει ότι η δέσμευση των κρατών μελών της ΕΕ για την παροχή της «καλύτερης εκπαίδευσης και κατάρτισης» στους νέους έχει επιβεβαιωθεί σε πρόσφατες δηλώσεις (Μπρατισλάβα, Σεπτέμβριος 2016· Ρώμη, Μάρτιος 2017) και συνόδους κορυφής (Τάλιν, Μάιος 2017· Γκέτεμποργκ, Νοέμβριος 2017· Βρυξέλλες, Ιανουάριος 2018)·

3.

τονίζει τον τρόπο με τον οποίο η ψηφιακή επανάσταση θα συνεχίσει να αλλάζει δραματικά τον τρόπο ζωής, σπουδών, εργασίας και τις διαπροσωπικές σχέσεις των Ευρωπαίων και ότι οι ψηφιακές δεξιότητες και ικανότητες είναι θεμελιώδους σημασίας, όπως οι γνώσεις γραφής, ανάγνωσης και αριθμητικής, βοηθώντας τους πολίτες να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις ενός διαρκώς μεταβαλλόμενου, παγκοσμιοποιημένου και διασυνδεδεμένου κόσμου·

4.

συμφωνεί ότι η απόκτηση ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων πρέπει να ξεκινά σε μικρή ηλικία και να συνεχίζεται σε όλη τη ζωή, στο πλαίσιο εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τόσο για την προσχολική ηλικία όσο και για την εκπαίδευση ενηλίκων·

5.

αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού της ΕΕ είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση του μετασχηματισμού της αγοράς εργασίας και για την αποφυγή ελλείψεων ή αναντιστοιχιών των δεξιοτήτων·

6.

θεωρεί την ψηφιακή παιδεία ανάγκη και ευκαιρία για την αντιμετώπιση εκπαιδευτικών προκλήσεων, π.χ. παρέχοντας τη δυνατότητα για πιο εξατομικευμένη και χωρίς αποκλεισμούς διδασκαλία ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και ατόμων με αναπηρία, μεταναστών και ατόμων που εντάσσονται στα συστήματα περίθαλψης των κρατών μελών·

7.

υπογραμμίζει πως η ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων αποτελεί ιδανικό βήμα για την ανάπτυξη νέου επιχειρηματικού ταλέντου, την αυτονομία στην εκτέλεση ατομικών ή συμπληρωματικών δραστηριοτήτων, καθώς και την ομαδική, πολυτομεακή ή γεωγραφικά πολυσχιδή εργασία.

8.

υπογραμμίζει τις δυνατότητες του ψηφιακού μετασχηματισμού όσον αφορά την ανέλιξη, την καλύτερη κατάρτιση και ενημέρωση των πολιτών, την τόνωση της συμμετοχής των πολιτών, τον εκδημοκρατισμό της γνώσης και την ενίσχυση της πρόσβασης, της κατανάλωσης και της παραγωγής ενημέρωσης, για τη διαχείριση μιας υγιούς ψηφιακής ταυτότητας και μιας ενεργής και υπεύθυνης ψηφιακής συμμετοχής στα κοινά·

9.

τονίζει ότι πλημμελώς προετοιμασμένοι χρήστες είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στους πολλαπλούς κινδύνους που ενέχει η άνευ επαρκών γνώσεων χρήση των ψηφιακών πόρων, όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός, το ηλεκτρονικό «ψάρεμα», η ανταλλαγή ερωτικών μηνυμάτων (sexting), η σεξουαλική εκβίαση (sextortion), η εξάρτηση από διαδικτυακά παιχνίδια (IGD), τα συμπτώματα άγχους που σχετίζονται με την ψηφιακή εργασία, ο «φόβος μη χάσεις το τι συμβαίνει» (FOMO)·

10.

απαιτεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης και της παιδείας στα μέσα των ενηλίκων, των παιδιών και των νέων, ώστε να μπορούν να κρίνουν και να ξεπερνούν την ανεξέλεγκτη διάδοση ψευδών ειδήσεων και τους κινδύνους της άκριτης χρήσης των πληροφοριών που διατίθενται στο διαδίκτυο ή είναι προσβάσιμες ψηφιακά·

11.

επισημαίνει τον κίνδυνο που εγκυμονεί η μαζική εισαγωγή αλγορίθμων και συστημάτων μηχανικής μάθησης τεχνητής νοημοσύνης και οι αναλύσεις δεδομένων για την παιδαγωγική ελευθερία, καθώς και σε θέματα ουδετερότητας, ασφάλειας των δεδομένων και προστασίας της ιδιωτικής ζωής·

12.

αναφέρει ορισμένα αποτελέσματα που παρέχονται από την «Έρευνα σχολείων: οι ΤΠΕ στην εκπαίδευση» (1) (2013), από τα οποία διαπιστώνεται ότι:

η παροχή υποδομής σε επίπεδο σχολείου ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των χωρών·

μόνο το 50 % περίπου των σπουδαστών στην ΕΕ διδάσκονται από εκπαιδευτικό που έχει θετική στάση ως προς την ικανότητά του/της να ενσωματώνει τις ψηφιακές τεχνολογίες κατά παιδαγωγικά χρήσιμο τρόπο στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες·

μόνο το 25-30 % περίπου των σπουδαστών διδάσκονται από εκπαιδευτικούς για τους οποίους είναι υποχρεωτική η κατάρτιση στις ΤΠΕ·

13.

επισημαίνει, κατά συνέπεια, τον κρίσιμο ρόλο των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτών στην καθοδήγηση των εκπαιδευομένων προς καινοτόμες πρακτικές δημιουργίας γνώσεων μέσω των κατάλληλων δεσμών μεταξύ της τυπικής, της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης, με την παραδοχή ότι δεν υπάρχει προσέγγιση «ενιαίας αντιμετώπισης» για την κλιμάκωση των ψηφιακών καινοτομιών στην εκπαίδευση·

14.

υπογραμμίζει ότι οι εκπαιδευτικοί, οι διευθύνσεις σχολείων και άλλοι εκπαιδευτικοί φορείς χρειάζονται υποστήριξη και σχετική κατάρτιση ώστε να μπορούν αποτελεσματικά να συνδυάζουν τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας με τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι ψηφιακές τεχνολογίες·

15.

προτείνει για τον σκοπό αυτό συνεργασία μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων φορέων, με τη συμμετοχή των παρόχων εκπαιδευτικών τεχνολογιών (EdTech), ενδεχομένως μέσω των διεπαγγελματικών οργανώσεών τους, για την παροχή κατάρτισης στους εκπαιδευτικούς, μαζί με δωρεάν ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό, επιλύοντας παράλληλα τα διασυνοριακά ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας·

16.

επισημαίνει τους κινδύνους των μεγάλων ψηφιακών επιχειρήσεων, και ιδίως της ομάδας GAFAM (Google, Amazon, Facebook, Apple και Microsoft), η οποία επιβάλλει τα πρότυπά της στην εκπαίδευση με την παροχή τεχνικού εξοπλισμού ή/και λογισμικού και εκπαιδευτικών πόρων, πράγμα που καθιστά απαραίτητη τη θέσπιση αυστηρών ελέγχων όσον αφορά την προστασία των δεδομένων και των δικαιωμάτων του δημιουργού·

17.

τονίζει την ανάγκη μείωσης του υφιστάμενου ψηφιακού χάσματος λαμβάνοντας υπόψη τους διαφορετικούς καθοριστικούς παράγοντες του φαινομένου, όπως η διαμονή σε διαφορετικά γεωγραφικά και δημογραφικά περιβάλλοντα, οι γλώσσες επικοινωνίας, τα διαφορετικά εκπαιδευτικά επίπεδα, οι διαφορές λόγω φύλου και ηλικίας, μια ενδεχόμενη αναπηρία και η προέλευση από μειονεκτούσες κοινωνικοοικονομικές ομάδες·

18.

επιμένει στην ανάγκη καλύτερης αξιοποίησης της χρηματοδοτικής στήριξης της ΕΕ προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα σχολεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων όχι μόνο των κέντρων υποχρεωτικής εκπαίδευσης αλλά και των άλλων εκπαιδευτικών σταδίων, όπως η προσχολική εκπαίδευση, τα κέντρα εκπαίδευσης ενηλίκων, τα ωδεία κ.λπ., προκειμένου να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στη μάθηση καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, μπορούν να εξοπλιστούν με την αναγκαία ευρυζωνική υποδομή υψηλής ταχύτητας και ποιότητας, ιδίως όσα βρίσκονται σε περιοχές που αντιμετωπίζουν γεωγραφικές, δημογραφικές ή κοινωνικές προκλήσεις·

19.

προτείνει, σε συνδυασμό με την εφαρμογή ψηφιακών καινοτόμων πόρων και πρακτικών, να δοκιμαστούν νέοι πόροι και τεχνικές αξιολόγησης, όπως τα ομαδοποιημένα κριτήρια, και στη συνέχεια να εισαχθούν σε συνδυασμό με περισσότερο παραδοσιακές και να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που προσφέρουν οι βρόχοι ταχείας ανάδρασης για μια πιο εξατομικευμένη και αποτελεσματική διαδικασία μάθησης·

20.

παρατηρεί ότι, σύμφωνα και με τις αρχές που εμπνέουν την πλατφόρμα διά βίου μάθησης, προκειμένου να επιτευχθούν βελτιωμένες μαθησιακές εμπειρίες και αποτελέσματα, η θέση των εκπαιδευομένων πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο, οφείλουν δε να μοιράζονται στόχους με βάση τις απόψεις και τις αξίες τους ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος να διαδραματίζουν ρόλο παθητικών καταναλωτών τεχνολογίας·

21.

χαιρετίζει το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση ως βραχυπρόθεσμο/μεσοπρόθεσμο εργαλείο για την τόνωση, την εφαρμογή και την κλιμάκωση της σκόπιμης χρήσης ψηφιακών και καινοτόμων εκπαιδευτικών πρακτικών στα σχολεία, την ΕΕΚ και την τριτοβάθμια εκπαίδευση στο πλαίσιο του «ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης» και του «νέου θεματολογίου δεξιοτήτων για την Ευρώπη» (2), συμπληρώνοντας τις «συστάσεις για τις κοινές αξίες και τις βασικές ικανότητες»·

22.

αναγνωρίζει ότι οι προτεραιότητες που καθορίζονται στο σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση συνάδουν με τις πολύπλοκες και πολυάριθμες προκλήσεις που θέτει η ψηφιακή επανάσταση·

23.

πιστεύει ότι το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση θα πρέπει να υποστηρίζεται επαρκώς από το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, καθώς και από πόρους από τους εθνικούς προϋπολογισμούς που θα διατίθενται όχι μόνο στη συνδεσιμότητα και τις υποδομές, αλλά και στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης·

24.

τονίζει ότι, για την ενσωμάτωση της ψηφιακής τεχνολογίας στα εκπαιδευτικά μας συστήματα και την ουσιαστική επίτευξη των στόχων του σχεδίου δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πιο γόνιμη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων και δυνητικών ενδιαφερόμενων φορέων, διασφαλίζοντας σύγκλιση, συνέργειες και διεπιστημονική εμπειρογνωμοσύνη, καθώς και διαλειτουργικότητα των διαφόρων συστημάτων·

25.

θεωρεί απαραίτητο να διασφαλιστεί μια σημαντική προσπάθεια για τον συντονισμό και την ενσωμάτωση όλων των πρωτοβουλιών και των δράσεων με ταυτόχρονη βελτίωση των πολιτικών διάδοσης, προκειμένου να αποφευχθεί η εκμετάλλευση των διαθέσιμων ευκαιριών κυρίως από εκπαιδευτικούς και πολιτικούς θεσμούς που είναι καλύτερα σε θέση να αντιμετωπίσουν τη «ζούγκλα» των προσκλήσεων υποβολής για χρηματοδότηση στήριξης·

26.

υπενθυμίζει τον θεμελιώδη ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην υλοποίηση των πολιτικών εκπαίδευσης και κατάρτισης και ότι, συνεπώς, στη διαδικασία προσαρμογής των εκπαιδευτικών συστημάτων στα πρότυπα της ψηφιακής εποχής θα πρέπει να συμμετέχουν όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό)·

Καλύτερη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας για τη διδασκαλία και τη μάθηση: ψηφιακές ικανότητες και δεξιότητες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό

27.

επισημαίνει ότι, ακόμη και αν η πρόσβαση σε ψηφιακή υποδομή αποτελεί μία μόνο πτυχή του ψηφιακού χάσματος, η έλλειψη χρηματοδότησης και ο ανεπαρκής και μη λειτουργικός εξοπλισμός και εύρος ζώνης εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο για τη χρήση των ΤΠΕ στη διδασκαλία και τη μάθηση·

28.

ζητεί να υποστηριχθεί η δημιουργία εθνικών στρατηγικών και πλαισίων, να καθιερωθεί ευρύτερος διάλογος μεταξύ των ενδιαφερομένων και να ενισχυθεί η στήριξη των εκπαιδευτικών ώστε να αποκτήσουν νέες μεθοδολογικές δεξιότητες·

29.

ευελπιστεί όσον αφορά την έναρξη μιας ευρύτατης εκστρατείας πρωτοβουλιών κατάρτισης με στόχο την ενίσχυση των πραγματικών ψηφιακών δεξιοτήτων εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικών φορέων, με ιδιαίτερη αναφορά σε όσους έχουν περιορισμένες ικανότητες και εμπειρία στις ψηφιακές τεχνολογίες·

30.

επικροτεί τη στήριξη της ΕΕ στην ψηφιακή ετοιμότητα των σχολείων τόσο γενικής όσο και επαγγελματικής εκπαίδευσης με την ενίσχυση των ψηφιακών τους δεξιοτήτων και τη χρήση του εργαλείου αυτοαξιολόγησης SELFIE από ένα εκατομμύριο άτομα —διδάσκοντες, εκπαιδευτές και εκπαιδευόμενοι— έως το τέλος του 2019, σε συνέργεια με ενδεχόμενα εργαλεία αξιολόγησης που έχουν υιοθετηθεί σε επίπεδο μεμονωμένων κρατών μελών·

31.

επισημαίνει ότι οι ΤΠΕ συμβάλλουν στην καινοτομία σε διαδικασίες και οργανωτικές ρυθμίσεις και θεωρεί εργαλεία όπως το ευρωπαϊκό πλαίσιο ηλεκτρονικών ικανοτήτων (e-CF) χρήσιμα για την αντιστοίχιση των ικανοτήτων και δεξιοτήτων ΤΠΕ σε ολόκληρη την Ευρώπη·

32.

αναγνωρίζει την προστιθέμενη αξία ενός συστήματος κουπονιών που θα εστιάζεται στις μειονεκτούσες περιοχές, καθώς και της εφαρμογής της κατάλληλης δέσμης εργαλείων για τις αγροτικές περιοχές·

33.

εγκρίνει την παροχή πλαισίου για την έκδοση ψηφιακά πιστοποιημένων τίτλων σπουδών και την επικύρωση ψηφιακά αποκτηθέντων προσόντων, που θα είναι αξιόπιστοι και θα εκδίδονται σε πολλές γλώσσες, θεωρεί δε ότι είναι ζωτικής σημασίας το πλαίσιο να είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση (ΕΠΕΠ) και το ευρωπαϊκό σύστημα ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (ESCO)·

34.

ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ της βιομηχανίας και της εκπαίδευσης και άλλες μορφές συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα προκειμένου να αναπτυχθούν προγράμματα κατάρτισης σε θέματα ψηφιακών δεξιοτήτων και να διασφαλιστεί ότι οι ψηφιακές σταδιοδρομίες είναι εξίσου προσβάσιμες, ανεξάρτητα από το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο ή τις σωματικές αναπηρίες.

Ανάπτυξη κατάλληλων ψηφιακών ικανοτήτων και δεξιοτήτων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό

35.

επισημαίνει ότι οι σχολικές κοινότητες πρέπει να υποστηρίζουν όλους τους μαθητές και να ανταποκρίνονται στις συγκεκριμένες ανάγκες τους, προκειμένου να εγγυώνται την πλήρη ένταξη·

36.

θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να μειωθεί το μαθησιακό χάσμα μεταξύ σπουδαστών από διαφορετικό κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο και να αξιοποιηθεί το δυναμικό της εξατομικευμένης διδασκαλίας και των νέων εργαλείων μάθησης, αλλά και να γίνει πλήρης εκμετάλλευση των ανοικτών εκπαιδευτικών πόρων και της ανοικτής επιστήμης·

37.

ευελπιστεί όσον αφορά την ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής πλατφόρμας για την ψηφιακή τριτοβάθμια εκπαίδευση η οποία προσφέρει μάθηση, μεικτή κινητικότητα, εικονικούς εκπαιδευτικούς χώρους και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·

38.

χαιρετίζει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιακών ικανοτήτων για εκπαιδευτές, το οποίο προσφέρει καθοδήγηση για την ανάπτυξη μοντέλων ψηφιακής ικανότητας·

39.

υπογραμμίζει τη σημασία της προώθησης και της διευκόλυνσης της ανάπτυξης των ψηφιακών δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών κατά τρόπο ολοκληρωμένο και εντός του πλαισίου επαγγελματικών δεξιοτήτων των εκπαιδευτικών που περιλαμβάνει την αρχική κατάρτιση, την κατάρτιση πρόσβασης και τη συνεχή κατάρτισή τους.

40.

αναγνωρίζει τη σημασία της κινητικότητας και, ως εκ τούτου, ζητεί την ενίσχυση της εστίασης του επόμενου προγράμματος Erasmus+ και άλλων σχετικών προγραμμάτων χρηματοδότησης της ΕΕ στη στήριξη της προσαρμογής της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην ψηφιακή εποχή·

41.

υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας στην εκπαίδευση και των συντονισμένων προσπαθειών. Ζητεί τη θέσπιση κοινής ευρωπαϊκής πλατφόρμας ανοιχτής σε διάφορους ενδιαφερόμενους, προκειμένου να αναπτυχθούν κριτήρια αναφοράς και δείκτες για τη στενότερη παρακολούθηση της προόδου σε θέματα ΤΠΕ διαφόρων εκπαιδευτικών φορέων σε σχολεία και σε άλλα περιβάλλοντα μάθησης. Οι πρωτοβουλίες αυτές πρέπει να εφαρμοστούν σε στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών με στόχο την αξιοποίηση της αποκτηθείσας πείρας για τη χαρτογράφηση των ήδη εφαρμοσμένων δράσεων παρακολούθησης κ.λπ.·

42.

υπογραμμίζει τη σημασία των ψηφιακών ικανοτήτων για όλους τους πολίτες, όπως στο αναθεωρημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς για τις βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου ψηφιακών ικανοτήτων για τους πολίτες σε πέντε τομείς (βασικές γνώσεις για τις πληροφορίες και τα δεδομένα· επικοινωνία και συνεργασία· δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου· ασφάλεια και ευεξία· και επίλυση προβλημάτων)· ενθαρρύνει δε μια εκπαίδευση και μάθηση όπου οι ψηφιακές δεξιότητες θα είναι ενταγμένες στο σύνολο των υπολοίπων ικανοτήτων προς ανάπτυξη·

43.

υποστηρίζει την πρόταση για τη δρομολόγηση (i) μιας πανενωσιακής εκστρατείας ευαισθητοποίησης απευθυνόμενης στους εκπαιδευτικούς, στις οικογένειες και τους μαθητές για την προώθηση της διαδικτυακής ασφάλειας, της κυβερνοϋγιεινής και της παιδείας στα μέσα· και (ii) μιας πρωτοβουλίας για τη διδασκαλία της κυβερνοασφάλειας με βάση το πλαίσιο ψηφιακών ικανοτήτων για τους πολίτες και (iii) της ανάδειξης και διάδοσης ορθών πρακτικών, ώστε να δοθεί στους πολίτες η δυνατότητα να χρησιμοποιούν την τεχνολογία με αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα·

44.

ενθαρρύνει το πνεύμα επιχειρηματικότητας των περιφερειών και των πόλεων και την κίνηση προς την ανοιχτή καινοτομία στο πλαίσιο ενός ανθρωποκεντρικού οράματος των συμπράξεων μεταξύ φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, πανεπιστημίων και πολιτών·

45.

αναμένει να ενημερώνεται σχετικά με τα διδάγματα πολιτικής από τον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται οι δράσεις και να προσκληθεί να συμβάλει στην αναδυόμενη συζήτηση σχετικά με τη μελλοντική ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Βελτίωση της εκπαίδευσης μέσω της βελτίωσης της ανάλυσης δεδομένων και των προβλέψεων

46.

ευελπιστεί να υιοθετηθεί κοινό μεθοδολογικό πλαίσιο για τον ορισμό δεικτών ικανών να αποτυπώνουν το ψηφιακό χάσμα και ζητεί να καταβληθεί σημαντική προσπάθεια για τη δημιουργία και τη συλλογή αξιόπιστων και εύκολα προσβάσιμων δεδομένων για την αξιολόγηση και την παρακολούθησή του·

47.

εφιστά την προσοχή στα ζητήματα που προκύπτουν όταν τα προσωπικά δεδομένα και τα αρχεία σπουδαστών αποθηκεύονται από ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης, συχνά σε άλλο μέρος του κόσμου. Ειδικότερα, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο κατά πόσον οι εν λόγω φορείς είναι έτοιμοι να υπογράψουν συμφωνίες χρηστών με πολλές τοπικές, περιφερειακές και εθνικές αρχές·

48.

εκφράζει επίσης ανησυχίες σχετικά με την «εξόρυξη δεδομένων», δηλαδή τον τρόπο απάντησης στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν δεδομένα μαθητών και σχολικών υπαλλήλων προς πώληση σε άλλους και επισημαίνει ότι είναι επίσης σημαντικό, κυρίως για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, να διευκρινιστεί για πόσον καιρό τα διοικητικά δεδομένα και παρόμοια έγγραφα μπορούν να παραμένουν δημόσια προσβάσιμα·

49.

προσβλέπει στη δρομολόγηση των προγραμματισμένων πιλοτικών προγραμμάτων για την αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων και τη συμβολή στην εφαρμογή και την παρακολούθηση της εκπαιδευτικής πολιτικής, χαιρετίζει δε επίσης την προγραμματισμένη δέσμη εργαλείων και την καθοδήγηση για τα κράτη μέλη·

50.

θεωρεί σημαντικό να δρομολογηθεί η στρατηγική πρόβλεψη σχετικά με τις βασικές τάσεις που προκύπτουν από τον ψηφιακό μετασχηματισμό για το μέλλον των εκπαιδευτικών συστημάτων σε στενή συνεργασία με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών —και με τη συμμετοχή εκπροσώπων των τοπικών και περιφερειακών επιπέδων— και να αξιοποιηθούν οι υφιστάμενοι και μελλοντικοί δίαυλοι συνεργασίας για την εκπαίδευση και κατάρτιση σε επίπεδο ΕΕ·

51.

ενθαρρύνει την καινοτομία που βασίζεται στις ανάγκες του χρήστη ως βασικό στοιχείο για την έγκαιρη υιοθέτηση λύσεων καινοτομίας που αντιμετωπίζουν τις εκπαιδευτικές προκλήσεις. Η προοπτική του χρήστη συχνά δεν εξετάζεται επαρκώς, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να περιορίσει τις πιθανές λύσεις σε μια πρόκληση· χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη διερεύνηση τρόπων προώθησης και διευκόλυνσης της συμμετοχής των πολιτών και της καινοτομίας που βασίζεται στις ανάγκες του χρήστη·

52.

υπογραμμίζει ότι το παρόν σχέδιο δράσης θα πρέπει επίσης να υποστηρίζει το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, μια βασική κινητήρια δύναμη μεταρρύθμισης μέσω της εκπαίδευσης, καθώς και τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις σε θέματα κατάρτισης·

53.

υποστηρίζει τις προσπάθειες για την προώθηση της διακυβέρνησης των συστημάτων σχολικής εκπαίδευσης και υπενθυμίζει ότι η χρηστή πολυεπίπεδη διακυβέρνηση μπορεί να βελτιώσει την απόδοση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, να ενισχύσει τη συμμετοχή, να τροφοδοτήσει την καθιέρωση καινοτόμων μηχανισμών, να προωθήσει ένα εκπαιδευτικό σύστημα χωρίς αποκλεισμούς σχεδιασμένο να απευθύνεται στο πρόσωπο στο σύνολό του και να αναπτύξει συστήματα διά βίου μάθησης·

54.

χαιρετίζει τον διάλογο που ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την υλοποίηση των προτεινόμενων δράσεων και μέτρων και εκφράζει τη διαθεσιμότητά της να συμμετάσχει και να συνεχίσει να συνεργάζεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ώστε να προωθηθεί η προτεινόμενη ατζέντα και να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες των τρεχόντων και μελλοντικών χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  Έρευνα σχολείων: οι ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Συγκριτική αξιολόγηση της πρόσβασης, της χρήσης και της στάσης έναντι της τεχνολογίας στα σχολεία της Ευρώπης. Τελική έκθεση μελέτης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2013.

(2)  COM(2016) 381.


21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/57


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Χτίζοντας μια ισχυρότερη Ευρώπη: ο ρόλος των πολιτικών για τη νεολαία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό»

(2018/C 461/09)

Γενική εισηγήτρια:

η κ. Gillian FORD (UK/EA), μέλος του δημοτικού διαμερίσματος Χέιβεριγκ του Λονδίνου

Έγγραφα αναφοράς:

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με θέμα «Χτίζοντας μια ισχυρότερη Ευρώπη: ο ρόλος των πολιτικών για τη νεολαία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό»,

COM(2018) 268 final

και

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό,

COM(2018) 270 final

Συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας,

COM(2018) 271 final

Ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών,

COM(2018) 272 final

I.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Τροπολογία 1

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό

Άρθρο 5

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

δ)

την ανάπτυξη μέσων διασφάλισης της ποιότητας στη διαδικτυακή εκπαίδευση και κατάρτιση.

Αιτιολογία

Σε ορισμένα περιοχές —και δη τις πιο απομακρυσμένες ή πιο αραιοκατοικημένες— η εκπαίδευση, η μάθηση και τα προσόντα αποκτώνται ολοένα και περισσότερο ψηφιακά. Επομένως, κρίνεται απαραίτητο να διασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο αυτών των προσόντων, έτσι ώστε να είναι δυνατή η αυτόματη αμοιβαία αναγνώρισή τους.

Τροπολογία 2

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό

Άρθρο 6

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

6.   Να διευκολύνουν την κινητικότητα και την αναγνώριση των αποτελεσμάτων των περιόδων μάθησης που πραγματοποιούνται στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης με τους εξής τρόπους:

6.   Να διευκολύνουν την κινητικότητα όλων των φοιτητών, ανεξαρτήτως τόπου διαμονής, και την αναγνώριση των αποτελεσμάτων των περιόδων μάθησης που πραγματοποιούνται στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης με τους εξής τρόπους:

[…]

[…]

γ)

μέσω της προβολής των οφελών της κινητικότητας στα ιδρύματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και στους εκπαιδευόμενους και στις οικογένειές τους, και μέσω της προβολής των οφελών της υποδοχής της κινητικότητας στους εργοδότες.

γ)

μέσω της προβολής των οφελών της κινητικότητας στα ιδρύματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και στους εκπαιδευόμενους και στις οικογένειές τους, και μέσω της προβολής των οφελών της υποδοχής της κινητικότητας στους εργοδότες.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 3

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό

Άρθρο 8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

8.   Να διερευνήσουν ορθές πρακτικές όσον αφορά την αναγνώριση της προηγούμενης μάθησης και τη διασύνδεση μεταξύ των τομέων της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ιδιαίτερα μεταξύ της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

8.   Να διερευνήσουν και να προαγάγουν ορθές πρακτικές όσον αφορά την αναγνώριση της προηγούμενης μάθησης και τη διασύνδεση μεταξύ:

a)

των τομέων της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ιδιαίτερα μεταξύ της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης , καθώς και

β)

αφενός των τομέων της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και αφετέρου της αγοράς εργασίας.

Αιτιολογία

Θα πρέπει οι εργοδότες να αναγνωρίζουν τα προσόντα και τις περιόδους μάθησης στο εξωτερικό για να βελτιωθεί η κυκλοφορία των εργαζομένων και να δίνονται περισσότερες ευκαιρίες στα άτομα.

Τροπολογία 4

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων περιόδων μάθησης στο εξωτερικό

Άρθρο 9

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Να βελτιώσουν τη βάση τεκμηρίωσης με τη συλλογή και τη διάδοση δεδομένων όσον αφορά τον αριθμό και το είδος των περιπτώσεων αναγνώρισης.

Να βελτιώσουν τη βάση τεκμηρίωσης με τη συλλογή και τη διάδοση δεδομένων όσον αφορά τον αριθμό, το είδος και την έκβαση των περιπτώσεων αναγνώρισης.

Αιτιολογία

Η μάθηση βάσει των αποτελεσμάτων μπορεί να ενισχύσει και να βελτιώσει τη διαδικασία αναγνώρισης.

Τροπολογία 5

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Αιτιολογική σκέψη 8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

8)

Η διαθεσιμότητα, η προσβασιμότητα και η οικονομική προσιτότητα υποδομών παιδικής φροντίδας υψηλής ποιότητας αποτελούν, επιπροσθέτως, βασικούς παράγοντες που παρέχουν σε γυναίκες –αλλά και σε άνδρες– με ευθύνες φροντίδας τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας, όπως αναγνωρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης το 2002, από το Ευρωπαϊκό σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων και από την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, η οποία εκδόθηκε στις 26 Απριλίου 2017. Η απασχόληση των γυναικών συμβάλλει άμεσα στη βελτίωση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης του νοικοκυριού και στην οικονομική ανάπτυξη.

8)

Η διαθεσιμότητα, η προσβασιμότητα και η οικονομική προσιτότητα υποδομών παιδικής φροντίδας υψηλής ποιότητας αποτελούν, επιπροσθέτως, βασικούς παράγοντες που παρέχουν σε γυναίκες –αλλά και σε άνδρες– με ευθύνες φροντίδας τη δυνατότητα να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας, όπως αναγνωρίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης το 2002, από το Ευρωπαϊκό σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων και από την ανακοίνωση της Επιτροπής για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, η οποία εκδόθηκε στις 26 Απριλίου 2017 . Πρέπει δε να προάγονται σύμφωνα με τη δεύτερη αρχή του Ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων . Η απασχόληση των γυναικών συμβάλλει άμεσα στη βελτίωση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης του νοικοκυριού και στην οικονομική ανάπτυξη.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 6

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Αιτιολογική σκέψη 23

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

23)

Η παρούσα σύσταση επιδιώκει να εδραιώσει μια κοινή αντίληψη της έννοιας της ποιότητας στο σύστημα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Παρουσιάζει πιθανές δράσεις τις οποίες μπορούν να εξετάσουν οι κυβερνήσεις , ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες τους. Η παρούσα σύσταση απευθύνεται επίσης σε γονείς, ιδρύματα και οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που επιδιώκουν να ενισχύσουν τον κλάδο.

23)

Η παρούσα σύσταση επιδιώκει να εδραιώσει μια κοινή αντίληψη της έννοιας της ποιότητας στο σύστημα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Παρουσιάζει πιθανές δράσεις τις οποίες μπορούν να εξετάσουν όλα τα αρμόδια επίπεδα της δημόσιας διοίκησης –συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών αρχών– , ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες τους. Η παρούσα σύσταση απευθύνεται επίσης σε γονείς, ιδρύματα και οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που επιδιώκουν να ενισχύσουν τον κλάδο.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 7

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Άρθρο 2

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

2.   Να καταβάλουν προσπάθειες ώστε να διασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας είναι προσβάσιμες, οικονομικά προσιτές και χωρίς αποκλεισμούς. Θα μπορούσαν να εξεταστούν οι ακόλουθες δυνατότητες:

2.   Να μεριμνήσουν έτσι ώστε οι υπηρεσίες προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας να είναι προσβάσιμες, οικονομικά προσιτές , επαρκείς και χωρίς αποκλεισμούς. Σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης –συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών αρχών– θα μπορούσαν να εξεταστούν οι ακόλουθες δυνατότητες:

Αιτιολογία

Για να δοθεί περισσότερη έμφαση στη σύσταση και στη συμβολή εν προκειμένω των τοπικών και περιφερειακών αρχών.

Τροπολογία 8

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Άρθρο 3

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

3.   Να υποστηρίξουν την επαγγελματοποίηση του προσωπικού στον κλάδο της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Ανάλογα με το υφιστάμενο επίπεδο επαγγελματικών προσόντων και συνθηκών εργασίας, οι επιτυχημένες προσπάθειες μπορεί να περιλαμβάνουν τα εξής:

3.   Να υποστηρίξουν την επαγγελματοποίηση του προσωπικού στον κλάδο της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Ανάλογα με το υφιστάμενο επίπεδο επαγγελματικών προσόντων και συνθηκών εργασίας, οι επιτυχημένες προσπάθειες μπορεί να περιλαμβάνουν τα εξής:

[…]

[…]

δ)

επιδίωξη του εφοδιασμού του προσωπικού με τις κατάλληλες ικανότητες ώστε να ανταποκρίνεται στις ατομικές ανάγκες των παιδιών από διαφορετικά περιβάλλοντα και των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή αναπηρίες, μέσω της προετοιμασίας του προσωπικού για τη διαχείριση ομάδων που χαρακτηρίζονται από πολυμορφία.

δ)

εφοδιασμό του προσωπικού με τις κατάλληλες ικανότητες ώστε να ανταποκρίνεται στις ατομικές ανάγκες των παιδιών από διαφορετικά περιβάλλοντα και των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή αναπηρίες, μέσω της προετοιμασίας του προσωπικού για τη διαχείριση ομάδων που χαρακτηρίζονται από πολυμορφία.

Αιτιολογία

Για να δοθεί έμφαση στη σύσταση.

Τροπολογία 9

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Άρθρο 4

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

4.   Να ενισχύσουν την ανάπτυξη των αναλυτικών προγραμμάτων προσχολικής εκπαίδευσης, ούτως ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες των παιδιών σε θέματα ευημερίας και εκπαίδευσης. Οι προσεγγίσεις που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των προγραμμάτων σπουδών και τις κοινωνικές, συναισθηματικές, μαθησιακές και γλωσσικές ικανότητες των παιδιών θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τα εξής:

4.   Να ενισχύσουν την ανάπτυξη των αναλυτικών προγραμμάτων προσχολικής εκπαίδευσης, ούτως ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες όλων των παιδιών σε θέματα υγείας, ευημερίας και εκπαίδευσης. Οι προσεγγίσεις που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των προγραμμάτων σπουδών και τις κοινωνικές, συναισθηματικές, μαθησιακές και γλωσσικές ικανότητες των παιδιών θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τα εξής:

 

α)

διασφάλιση ισορροπίας στην παροχή κοινωνικο-συναισθηματικής ευημερίας και μάθησης, με αναγνώριση της σημασίας του παιχνιδιού, της επαφής με τη φύση, του ρόλου της μουσικής, των τεχνών και της σωματικής άσκησης·

 

α)

διασφάλιση ισορροπίας στην παροχή κοινωνικο-συναισθηματικής ευημερίας και μάθησης, με αναγνώριση της σημασίας του παιχνιδιού, της επαφής με τη φύση, του ρόλου της μουσικής, των τεχνών και της σωματικής άσκησης·

 

β)

προαγωγή της ενσυναίσθησης, της συμπόνιας και της επίγνωσης σε θέματα ισότητας και πολυμορφίας·

 

β)

προαγωγή της ενσυναίσθησης, της συμπόνιας και της επίγνωσης σε θέματα ισότητας και πολυμορφίας·

 

γ)

παροχή ευκαιριών για έκθεση σε γλωσσικά ερεθίσματα από μικρή ηλικία και μάθηση μέσω δραστηριοτήτων παιχνιδιού·

 

γ)

παροχή ευκαιριών για έκθεση σε γλωσσικά ερεθίσματα από μικρή ηλικία και μάθηση μέσω δραστηριοτήτων παιχνιδιού·

 

δ)

προσφορά καθοδήγησης σε παρόχους υπηρεσιών όσον αφορά την κατάλληλη ανά ηλικία χρήση των ψηφιακών εργαλείων και των αναδυόμενων νέων τεχνολογιών·

 

δ)

προσφορά καθοδήγησης σε παρόχους υπηρεσιών όσον αφορά την κατάλληλη ανά ηλικία χρήση των ψηφιακών εργαλείων και των αναδυόμενων νέων τεχνολογιών·

 

ε)

προώθηση της περαιτέρω ενοποίησης της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας στην εκπαιδευτική αλληλουχία και υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ του προσωπικού της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας και του προσωπικού της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και της ομαλής μετάβασης των παιδιών στο δημοτικό σχολείο.

 

ε)

προώθηση της περαιτέρω ενοποίησης της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας στην εκπαιδευτική αλληλουχία και υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ του προσωπικού της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας και του προσωπικού της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και της ομαλής μετάβασης των παιδιών στο δημοτικό σχολείο·

 

 

στ)

ειδική υποστήριξη και παροχή ευκαιριών μάθησης στα παιδιά με ειδικές μαθησιακές ανάγκες και αναπηρίες·

 

 

ζ)

ειδική υποστήριξη και παροχή ευκαιριών στα παιδιά των μεταναστών, συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης μαζικής επιστροφής Ευρωπαίων λόγω καταστάσεων πολιτικής και ανθρωπιστικής κρίσης·

 

 

η)

ειδική υποστήριξη και παροχή ευκαιριών μάθησης στα παιδιά την κηδεμονία των οποίων έχουν ιδρύματα φροντίδας των κρατών μελών·

 

 

θ)

προώθηση του προτύπου έγκαιρης παρέμβασης για παιδιά ηλικίας 0-6 ετών.

Αιτιολογία

Τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές ανάγκες και αναπηρίες, καθώς και τα παιδιά των μεταναστών ενδέχεται να χρειάζονται ειδική υποστήριξη για να μπορούν να απολαύουν πλήρως των ευκαιριών που παρέχονται στα πρώτα έτη της σχολικής φοίτησης και γι’ αυτό θα πρέπει να μεριμνούν τα κράτη μέλη.

Τροπολογία 10

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Άρθρο 6

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

6.   Να έχουν ως στόχο τη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης και νομικού πλαισίου για την παροχή υπηρεσιών προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Θα μπορούσαν να εξεταστούν οι ακόλουθες δυνατότητες:

6.   Να έχουν ως στόχο τη διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης και νομικού πλαισίου για την παροχή υπηρεσιών προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας. Θα μπορούσαν να εξεταστούν οι ακόλουθες δυνατότητες:

 

α)

αύξηση των επενδύσεων στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα με ιδιαίτερη έμφαση στη διαθεσιμότητα, την ποιότητα και την οικονομική προσιτότητα, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης των ευκαιριών χρηματοδότησης που προσφέρονται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία·

 

α)

αύξηση των επενδύσεων στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα με ιδιαίτερη έμφαση στη διαθεσιμότητα, την προσιτότητα, την ποιότητα και την οικονομική προσιτότητα, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης των ευκαιριών χρηματοδότησης που προσφέρονται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία·

 

β)

δημιουργία και διατήρηση ειδικά προσαρμοσμένων εθνικών ή περιφερειακών πλαισίων ποιότητας·

 

β)

δημιουργία και διατήρηση ειδικά προσαρμοσμένων εθνικών ή περιφερειακών πλαισίων ποιότητας·

 

γ)

προώθηση της περαιτέρω ενοποίησης των υπηρεσιών για οικογένειες και παιδιά, κυρίως με κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες·

 

γ)

προώθηση της περαιτέρω ενοποίησης των υπηρεσιών — σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο — για οικογένειες και παιδιά, κυρίως με κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες·

 

δ)

ενσωμάτωση ισχυρών πολιτικών προστασίας/διαφύλαξης των παιδιών στο πλαίσιο του συστήματος προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας, με στόχο τη συμβολή στην προστασία των παιδιών από κάθε μορφή βίας.

 

δ)

ενσωμάτωση ισχυρών πολιτικών προστασίας/διαφύλαξης των παιδιών στο πλαίσιο του συστήματος προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας, με στόχο τη συμβολή στην προστασία των παιδιών από κάθε μορφή κακοποίησης και βίας.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 11

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Άρθρο 8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

8.   Να διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών βάσει του στρατηγικού πλαισίου συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και των μεταγενέστερων προγραμμάτων, καθώς και στην Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας.

8.   Να διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης βάσει του στρατηγικού πλαισίου συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης και των μεταγενέστερων προγραμμάτων, καθώς και στην Επιτροπή Κοινωνικής Προστασίας.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 12

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας υψηλής ποιότητας

Άρθρο 9

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

9.   Να στηρίξει τη συνεργασία των κρατών μελών, με βάση τη ζήτησή τους, διοργανώνοντας δραστηριότητες μάθησης και συμβουλευτικής από ομοτίμους.

9.   Να στηρίξει τη συνεργασία των κρατών μελών σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης , με βάση τη ζήτησή τους, διοργανώνοντας δραστηριότητες μάθησης και συμβουλευτικής από ομοτίμους.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 13

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Αιτιολογική σκέψη 1

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(1)

Στην ανακοίνωση με τίτλο «Ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας μέσω της εκπαίδευσης και του πολιτισμού», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει το όραμα ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, όπου η υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα δεν παρεμποδίζονται από σύνορα· όπου η παραμονή σε άλλο κράτος μέλος για σπουδές, μάθηση ή εργασία είναι κάτι το συνηθισμένο· όπου η γνώση δύο γλωσσών πέραν της μητρικής είναι πολύ πιο διαδεδομένη· και όπου οι άνθρωποι έχουν έντονο το αίσθημα της ευρωπαϊκής τους ταυτότητας και είναι ευαισθητοποιημένοι όσον αφορά την πολιτιστική κληρονομιά και την πολυμορφία της Ευρώπης.

(1)

Στην ανακοίνωση με τίτλο «Ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας μέσω της εκπαίδευσης και του πολιτισμού», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει το όραμα ενός Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, όπου η υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα δεν παρεμποδίζονται από σύνορα· όπου η παραμονή σε άλλο κράτος μέλος για σπουδές, μάθηση ή εργασία είναι κάτι το συνηθισμένο· όπου η γνώση δύο γλωσσών πέραν της μητρικής είναι πολύ πιο διαδεδομένη· και όπου οι άνθρωποι έχουν έντονο το αίσθημα της ευρωπαϊκής τους ταυτότητας και είναι ευαισθητοποιημένοι όσον αφορά την πολιτιστική κληρονομιά, την πολυμορφία και τις ευκαιρίες της Ευρώπης.

Αιτιολογία

Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι η αξία του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης συνίσταται και στην παροχή περισσότερων ευκαιριών.

Τροπολογία 14

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Άρθρο 1

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1)

Να αναζητήσουν τρόπους για να βοηθήσουν όλους τους νέους να αποκτούν –επιπλέον της γλώσσας του σχολείου– επίπεδο αυτάρκη χρήστη σε τουλάχιστον μία άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα πριν από την ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης και να ενθαρρύνουν την απόκτηση μιας πρόσθετης (τρίτης) γλώσσας σε επίπεδο ανεξάρτητου χρήστη.

1)

Να αναζητήσουν τρόπους για να βοηθήσουν όλους τους νέους να αποκτούν –επιπλέον της γλώσσας του σχολείου– επίπεδο αυτάρκη χρήστη σε τουλάχιστον μία άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα πριν από την ολοκλήρωση της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και κατάρτισης και να ενθαρρύνουν την απόκτηση μιας πρόσθετης (τρίτης) γλώσσας σε επίπεδο ανεξάρτητου χρήστη με έμφαση και στην προφορική εξάσκηση της γλώσσας μέσω της μέριμνας για ποιοτική διδασκαλία όλων των μαθητών .

Αιτιολογία

Τα ενδιαφερόμενα μέρη τονίζουν τη σημασία της δυνατότητας προφορικής χρήσης μιας ξένης γλώσσας, πέραν της δυνατότητας γραφής και ανάγνωσης, ως σημαντικού στοιχείου για την ενίσχυση της κινητικότητας και την αύξηση των συναφών ευκαιριών. Σημειώνεται επίσης ότι, όταν δεν είναι δυνατή η ποιοτική δημόσια διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας, όσοι έχουν περισσότερα μέσα μπορούν να παρακολουθούν ιδιωτικά μαθήματα γλώσσας, κάτι το οποίο όμως δεν είναι δυνατό για όσους προέρχονται από μειονεκτούντα κοινωνικοοικονομικά περιβάλλοντα, με συνέπεια να διευρύνεται το χάσμα των ευκαιριών μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών ομάδων.

Τροπολογία 15

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Άρθρο 4

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

4)

Στο πλαίσιο των εν λόγω ολοκληρωμένων στρατηγικών, να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της γλωσσικής ευαισθητοποίησης στα σχολεία και στα κέντρα κατάρτισης:

4)

Στο πλαίσιο των εν λόγω ολοκληρωμένων στρατηγικών, να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της γλωσσικής ευαισθητοποίησης στα σχολεία και στα κέντρα κατάρτισης:

α)

στηρίζοντας ενεργά την κινητικότητα των εκπαιδευομένων, μεταξύ άλλων αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που παρέχουν τα σχετικά προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ·

α)

στηρίζοντας ενεργά την κινητικότητα των εκπαιδευομένων, μεταξύ άλλων αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που παρέχουν τα σχετικά προγράμματα χρηματοδότησης της ΕΕ·

β)

παρέχοντας στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να επιλαμβάνονται του ζητήματος της χρήσης συγκεκριμένης γλώσσας στον αντίστοιχο θεματικό τομέα τους·

β)

παρέχοντας στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να επιλαμβάνονται του ζητήματος της χρήσης συγκεκριμένης γλώσσας στον αντίστοιχο θεματικό τομέα τους·

γ)

ενισχύοντας την ικανότητα στη γλώσσα του σχολείου ως βάση για την εξασφάλιση περαιτέρω μαθησιακών και εκπαιδευτικών επιδόσεων στο σχολείο για όλους τους εκπαιδευομένους, και ιδίως για τους εκπαιδευομένους που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών ή από μειονεκτούντα περιβάλλοντα·

γ)

ενισχύοντας την ικανότητα στη γλώσσα του σχολείου ως βάση για την εξασφάλιση περαιτέρω μαθησιακών και εκπαιδευτικών επιδόσεων στο σχολείο για όλους τους εκπαιδευομένους, και ιδίως για τους εκπαιδευομένους που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών —συμπεριλαμβανομένης της περίπτωσης μαζικής επιστροφής Ευρωπαίων λόγω καταστάσεων πολιτικής και ανθρωπιστικής κρίσης— , από μειονεκτούντα περιβάλλοντα ή όσους έχουν ειδικές μαθησιακές ανάγκες και αναπηρίες ·

δ)

αναγνωρίζοντας την αξία της γλωσσικής πολυμορφίας των σπουδαστών και χρησιμοποιώντας την ως πηγή μάθησης καθώς και τη συμμετοχή των γονέων και της ευρύτερης τοπικής κοινότητας στη γλωσσική εκπαίδευση·

δ)

αναγνωρίζοντας την αξία της γλωσσικής πολυμορφίας των σπουδαστών και χρησιμοποιώντας την ως πηγή μάθησης καθώς και τη συμμετοχή των γονέων και της ευρύτερης τοπικής κοινότητας στη γλωσσική εκπαίδευση·

ε)

προσφέροντας ευκαιρίες για αξιολόγηση και επικύρωση των γλωσσικών ικανοτήτων που δεν εντάσσονται στο πρόγραμμα σπουδών, αλλά έχουν αποκτηθεί αλλού από τους εκπαιδευομένους, μεταξύ άλλων με τη διεύρυνση του φάσματος των γλωσσών που μπορούν να προστεθούν στα προσόντα του απολυτήριου τίτλου σπουδών των εκπαιδευομένων.

ε)

προσφέροντας ευκαιρίες για αξιολόγηση και επικύρωση των γλωσσικών ικανοτήτων που δεν εντάσσονται στο πρόγραμμα σπουδών, αλλά έχουν αποκτηθεί αλλού από τους εκπαιδευομένους, μεταξύ άλλων με τη διεύρυνση του φάσματος των γλωσσών που μπορούν να προστεθούν στα προσόντα του απολυτήριου τίτλου σπουδών των εκπαιδευομένων.

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

Τροπολογία 16

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Άρθρο 5

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

5)

Να υποστηρίζουν τους εκπαιδευτικούς, τους εκπαιδευτές και τους διευθυντές σχολείων για την ανάπτυξη γλωσσικής ευαισθητοποίησης με τους εξής τρόπους:

5)

Να υποστηρίζουν τους εκπαιδευτικούς, τους εκπαιδευτές και τους διευθυντές σχολείων για την ανάπτυξη γλωσσικής ευαισθητοποίησης με τους εξής τρόπους:

α)

επενδύοντας στην αρχική και τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των καθηγητών γλωσσών, με σκοπό τη διατήρηση ευρείας προσφοράς γλωσσών στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης·

α)

επενδύοντας στην αρχική και τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των καθηγητών γλωσσών, με σκοπό την προσέλκυση και διατήρηση διδασκόντων και συνακόλουθα τη διατήρηση ευρείας προσφοράς γλωσσών στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης·

β)

συμπεριλαμβάνοντας την προετοιμασία για τη γλωσσική πολυμορφία εντός της αίθουσας διδασκαλίας στο πλαίσιο της αρχικής εκπαίδευσης και της συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης των εκπαιδευτικών και των διευθυντών σχολείων·

β)

συμπεριλαμβάνοντας την προετοιμασία για τη γλωσσική πολυμορφία εντός της αίθουσας διδασκαλίας στο πλαίσιο της αρχικής εκπαίδευσης και της συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης — συμπεριλαμβανομένης της άτυπης και μη τυπικής επιμόρφωσης — των εκπαιδευτικών και των διευθυντών σχολείων·

Αιτιολογία

Οι τοπικές κοινότητες προσφέρουν πληθώρα ευκαιριών γλωσσικής ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών, για παράδειγμα μέσω των γονέων και των φροντιστών, των θρησκευτικών ομάδων και των κοινοτικών οργανώσεων.

Τροπολογία 17

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Άρθρο 6

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

6)

Να ενθαρρύνουν την έρευνα και τη χρήση καινοτόμων, χωρίς αποκλεισμούς και πολυγλωσσικών παιδαγωγικών μεθόδων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ψηφιακών εργαλείων και της διδασκαλίας μη γλωσσικού μαθήματος μέσω μιας ξένης γλώσσας.

6)

Να ενθαρρύνουν την έρευνα και τη χρήση καινοτόμων, χωρίς αποκλεισμούς και πολυγλωσσικών παιδαγωγικών μεθόδων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ψηφιακών εργαλείων , οπτικοακουστικών, κινηματογραφικών και μουσικών μέσων, καθώς και της διδασκαλίας μη γλωσσικού μαθήματος μέσω μιας ξένης γλώσσας.

Αιτιολογία

Ο πολιτιστικός πλούτος της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής, κινηματογραφικής και μουσικής παραγωγής υποστηρίζει, όχι μόνο την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας, αλλά κυρίως την εξοικείωση με άλλους πολιτισμούς και κοινές αξίες.

Τροπολογία 18

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Άρθρο 8

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

8)

Να διευκολύνουν την πρόσβαση τόσο των διδασκόντων όσο και των πολιτών σε υψηλής ποιότητας ψηφιακά εκπαιδευτικά προγράμματα, ιδίως δε όσων βρίσκονται σε πιο απομακρυσμένες ή αραιοκατοικημένες περιοχές και στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες.

Αιτιολογία

Ενδέχεται να είναι πιο ακριβή η παρακολούθηση ανώτερης ποιότητας ψηφιακών προγραμμάτων διδασκαλίας ξένων γλωσσών· η δε ευρυζωνική σύνδεση δεν είναι ούτε αρκετά γρήγορα ούτε αξιόπιστη σε ορισμένες περιοχές έτσι ώστε να διευκολύνεται η διαδικτυακή εκμάθηση γλωσσών εκεί όπου υπάρχει έλλειψη καθηγητών.

Τροπολογία 19

Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σχετικά με τη διδασκαλία και την εκμάθηση γλωσσών

Πρόθεση 1

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1.

Να υποστηρίξει τη συνέχεια της παρούσας σύστασης, με τη διευκόλυνση της αμοιβαίας μάθησης μεταξύ των κρατών μελών και της ανάπτυξης, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη:

1.

Να υποστηρίξει τη συνέχεια της παρούσας σύστασης, με τη διευκόλυνση της αμοιβαίας μάθησης μεταξύ των κρατών μελών και της ανάπτυξης, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη , καθώς και με την αξιοποίηση —όπου αυτό κρίνεται κατάλληλο— της πείρας από τα συναφή διεθνή και τοπικά προγράμματα συνεργασίας που εφαρμόζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές :

Αιτιολογία

Αυτονόητη.

II.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

1.

επαναλαμβάνει τις προτροπές της για να ακολουθηθεί μια σφαιρική και μακρόπνοη προσέγγιση του μέλλοντος της εκπαίδευσης σε ολόκληρη την ΕΕ, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση της συνεργασίας του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα· τούτο δε με μέλημα την υποστήριξη της προσαρμογής των πολιτών σε μια διαρκώς πιο σύνθετη και πολύμορφη κοινωνία, με την ανάπτυξη μιας «ευρωπαϊκής ταυτότητας» που θα συμπληρώνει την εθνική, περιφερειακή, τοπική και ατομική ταυτότητα, και την απόκτηση των δεξιοτήτων που απαιτούνται σε μια μεταλλασσόμενη, διασυνδεδεμένη και συνεχώς και πιο ψηφιακή κοινωνία·

2.

επιδοκιμάζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συντονίσει την πρόοδο προς τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης έως το 2025 με γνώμονα βασικά ζητούμενα όπως η βελτίωση της προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, η διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των απολυτηρίων σχολείου, η βελτίωση της εκμάθησης γλωσσών, η προαγωγή της διά βίου μάθησης, η κινητικότητα των σπουδαστών και η επένδυση στις δυνατότητες που προσφέρει η ψηφιοποίηση·

3.

πιστεύει ότι στις εκπαιδευτικές πολιτικές των κρατών μελών και των περιφερειών πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών αρχών, με σκοπό την ευθυγράμμιση της εκπαίδευσης με επίκεντρο τον διδασκόμενο, της υψηλής ποιότητας διδασκαλίας, της καινοτομίας και της ψηφιοποίησης με τις ανάγκες της δυναμικά εξελισσόμενης αγοράς εργασίας, στο πνεύμα της πρώτης αρχής του Ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων·

4.

τονίζει ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης για την πρόβλεψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και την παροχή κατάλληλης εκπαίδευσης, γενικής παιδείας, επαγγελματικής κατάρτισης και διά βίου μάθησης έτσι ώστε να τονωθεί η δημιουργία θέσεων εργασίας και να βρεθούν λύσεις στο πρόβλημα της ανεργίας·

5.

ζητεί να υπάρξει συνέπεια στη διά βίου μάθηση και ενστερνίζεται τις αρχές του Παγκόσμιου δικτύου πόλεων της μάθησης (Global Network of Learning Cities) υπό την αιγίδα της Unesco (στο Κάλεσμα του Κορκ για δράση στις πόλεις της μάθησης αναγνωρίζεται ότι η διά βίου μάθηση βρίσκεται στον πυρήνα των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης (1)

6.

ζητεί από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη –με τη στήριξη των τοπικών και περιφερειακών αρχών και σε διαβούλευση με τους συναρμοδίους– να εφαρμόσουν τις παρούσες προτάσεις ως μέρος των ευρύτερων πολιτικών της ΕΕ για την οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική προστασία με τη στρατηγική χρήση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου μετά το 2020, όπου οι συγκεκριμένες εκπαιδευτικές πολιτικές πρέπει να διατυπώνονται με μεγαλύτερη σαφήνεια και φιλοδοξία. Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία του σεβασμού της αρχής της αναλογικότητας έτσι ώστε να μην προκύψουν νέα οικονομικά ή διοικητικά βάρη για τα κράτη μέλη·

7.

ομοίως, επιδοκιμάζει τη θέσπιση της Ευρωπαϊκής Φοιτητικής Ταυτότητας και τις ευκαιρίες που αυτή θα παρέχει για τη διευκόλυνση της φοιτητικής κινητικότητας και την προώθηση της αυτόματης αναγνώρισης των τίτλων, και καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα επέκτασής της σε όλους τους σπουδαστές, όχι μόνο αυτούς της ανώτατης εκπαίδευσης, ώστε να επεκταθούν οι ευκαιρίες διά βίου μάθησης·

8.

αναγνωρίζει το γεγονός ότι αφενός μεν πρωτίστως αρμόδια για τις εκπαιδευτικές πολιτικές είναι τα κράτη μέλη, τα οποία μεριμνούν –σε διαφορετικό βαθμό– για τη συμμετοχή σε αυτές των τοπικών και περιφερειακών αρχών, αναλόγως της δομής του συντάγματός τους, αφετέρου δε το έργο της ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 6 της ΣΛΕΕ, δεν είναι παρά συμπληρωματικό, υποστηρικτικό και συντονιστικό αυτού των κρατών μελών. Κάθε ενωσιακή ενέργεια εν προκειμένω πρέπει να δικαιολογείται πλήρως από τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, καθώς και να είναι σύμφωνη με τα υπάρχοντα πλαίσια, μέσα και διαδικασίες·

Αμοιβαία αναγνώριση

9.

σημειώνει με λύπη τα εμπόδια που εξακολουθούν να παρεμβάλλονται στην κινητικότητα στον τομέα της εκπαίδευσης και ενώνει τη φωνή της με την έκκληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια Ευρώπη στην οποία η μάθηση, οι σπουδές και η έρευνα δεν θα παρεμποδίζονται από σύνορα, και όπου η διαμονή σε άλλο κράτος μέλος για σπουδές, μάθηση ή εργασία θα αποτελούν τον κανόνα·

10.

τονίζει την ανάγκη να δοθεί πρόσθετη στήριξη στις περιφέρειες όπου η κινητικότητα των εκπαιδευομένων ενδέχεται να παρεμποδίζεται από πρόσθετα εμπόδια όπως η αραιοκατοίκηση, ο αγροτικός χαρακτήρας ή η φτώχεια της περιοχής·

11.

επιδοκιμάζει την υποστήριξη που παρέχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, και ενθαρρύνει τη συμμετοχή σε αυτήν των τοπικών και περιφερειακών εκπροσώπων ως αναγνώριση της αξίας των γνώσεων και της πείρας κάθε τόπου·

12.

επιδοκιμάζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προώθηση της αυτόματης αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων ανώτατης και ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των αποτελεσμάτων των περιόδων μάθησης στο εξωτερικό, και καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη στις μελλοντικές εργασίες της τους συνδέσμους με την εδαφική ανάπτυξη, ιδίως όπου τα τοπικά και περιφερειακά έργα περιλαμβάνουν την κινητικότητα ειδικευμένων εργαζομένων και προσωπικού·

Προσχολική ηλικία

13.

υπενθυμίζει ότι η έννοια του όρου «προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας» δεν εξαντλείται σε αυτό που ορισμένοι αντιλαμβάνονται ως προσχολική αγωγή, καθότι δεν αποσκοπεί μόνο στην προπαρασκευή των παιδιών στο σχολείο, αλλά και για τη ζωή κατά τον ίδιο τρόπο που όλα τα άλλα στάδια του εκπαιδευτικού συστήματος συμβάλλουν στη διαδικασία αυτή·

14.

επαναλαμβάνει τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 2012 σχετικά με την επικύρωση της μη τυπικής και άτυπης μάθησης, και συνιστά στους ενωσιακούς και εθνικούς πολιτικούς ιθύνοντες να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στο σχετικό δυναμικό συμπράξεων που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μεταξύ εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, επιχειρήσεων, εργοδοτικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων καθώς και φορέων της κοινωνίας πολιτών, για το συνυπολογισμό αυτών των προσόντων και τίτλων·

15.

διαπιστώνει με απογοήτευση, εν προκειμένω, ότι η σύσταση αναφέρεται μόνο ακροθιγώς στον οικογενειακό βίο ή στις παρεμβάσεις τοπικής εμβέλειας που ενίοτε έχουν σημαντική επίδραση στην εξέλιξη ενός παιδιού κατά τα πρώτα χρόνια. Υπογραμμίζει δε πόσο σημαντικό είναι να ακολουθείται μια σφαιρική και ολοκληρωμένη προσέγγιση·

16.

πιστεύει ότι οι άρτια καταρτισμένοι επαγγελματίες αποτελούν προϋπόθεση για την υψηλή ποιότητα της προσχολικής εκπαίδευσης και, ως εκ τούτου, όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης –συμπεριλαμβανομένων των τοπικών και περιφερειακών– πρέπει να ενθαρρύνονται να επενδύουν επαρκώς όχι μόνον στην αρχική κατάρτιση των εκπαιδευτικών, αλλά και στη συνεχή επαγγελματική τους εξέλιξη·

17.

υπογραμμίζει ότι πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια υπέρ της συνεχούς βελτίωσης του στοιχείου της φροντίδας στην προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, μη εξαιρουμένου του ρόλου των νηπιαγωγών στην καλλιέργεια θετικών σχέσεων με τα παιδιά, τους γονείς, αλλά και μεταξύ τους. Πρέπει επίσης να ληφθεί μέριμνα ώστε οι υπηρεσίες προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας να είναι οικονομικά προσιτές για τις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, σύμφωνα με την ενδέκατη αρχή του Ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Επίσης, πρέπει να αναγνωριστεί η αρχή της σύμβασης για τα δικαιώματα του παιδιού, σύμφωνα με την οποία πρωταρχικό μέλημα όλων των ενεργειών για τα παιδιά πρέπει να είναι η προάσπιση των συμφερόντων τους·

18.

υπογραμμίζει τις ανάγκες των παιδιών με ειδικές μαθησιακές ανάγκες και αναπηρίες, τα οποία πρέπει να λαμβάνουν άρτια εκπαίδευση με τη δυνατότητα φοίτησης στο γενικό εκπαιδευτικό σύστημα, όπου αυτή ενδείκνυται, και ατομικής αρωγής τους, εφόσον απαιτείται·

19.

επισημαίνει τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν από την προώθηση μέτρων με στόχο τη διευκόλυνση του θετικού διαλόγου μεταξύ δασκάλων και γονέων ή κηδεμόνων στην προσπάθεια ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ του σχολικού και του οικιακού περιβάλλοντος, υποστήριξης αφενός μεν της επιτυχούς ένταξης των μαθητών στο σχολικό περιβάλλον, αφετέρου δε της συνολικής τους κοινωνικοποίησης και των αναπτυξιακών τους ευκαιριών·

20.

επικροτεί την αναγνώριση από την Επιτροπή του ρόλου των τοπικών και περιφερειακών εταίρων στη βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης, ωστόσο παρατηρεί έλλειψη αναγνώρισης του ότι ορισμένες κοινότητες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες προκλήσεις από ό,τι άλλες, για παράδειγμα οι πιο απομακρυσμένες κοινότητες ή αυτές με μεγαλύτερο αριθμό μητρικών γλωσσών, για τις οποίες απαιτούνται περισσότεροι πόροι και χρηματοδότηση για τη βελτίωση της διδασκαλίας και της μάθησης για όλους·

21.

τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη της τις συναφείς γνωμοδοτήσεις της ΕτΠ και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, συμπεριλαμβανομένων των συμπερασμάτων του Συμβουλίου με θέμα «Ολοκληρωμένες πολιτικές προσχολικής ανάπτυξης ως μέσο μείωσης της φτώχειας και προώθησης της κοινωνικής ένταξης» (2)·

Εκμάθηση και διδασκαλία γλωσσών

22.

εκφράζει την απογοήτευσή της καθότι οι ανεπαρκείς γλωσσικές δεξιότητες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων και τη δημιουργία ενός εργατικού δυναμικού που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ευρωπαϊκής οικονομίας και, ως εκ τούτου, τάσσεται σαφώς υπέρ μιας πιο σύντονης προσπάθειας ενίσχυσης της εκμάθησης γλωσσών·

23.

παρατηρεί ότι αναμένεται να μειωθεί η χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής κατά το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και, ως εκ τούτου, εκφράζει την ανησυχία της ως προς τη χρηματοδότηση που διατίθεται μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου υπέρ της εκπλήρωσης των επιδιώξεων της σύστασης·

24.

σε αυτό το πλαίσιο, διαπιστώνει με απογοήτευση ότι στη Σύσταση δίδεται έμφαση στη μάθηση εντός της τυπικής εκπαίδευσης παρά στην αναγνώριση των γλωσσών ως σημαντικού μέρους της διά βίου μάθησης, συμπεριλαμβανομένης της προσχολικής ηλικίας, για την προώθηση της ένταξης και της κινητικότητας, και στο οποίο μπορούν να συμμετάσχουν τοπικοί κοινοτικοί εταίροι και επιχειρήσεις·

25.

τονίζει τη σημασία της ενεργού προώθησης των ευκαιριών που παρέχουν τα σχετικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ και της απλούστευσης των διαδικασιών αίτησης συμμετοχής, ώστε τα σχολεία και τα κέντρα κατάρτισης σε όλα τα κράτη μέλη να μπορούν να τις αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες αυτές.

Βρυξέλλες, 10 Οκτωβρίου 2018.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών

Karl-Heinz LAMBERTZ


(1)  http://uil.unesco.org/lifelong-learning/learning-cities/cork-call-action-learning-cities

(2)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1530526890119&uri=CELEX:52018DC0270


III Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

131η Σύνοδος ολομέλειας της ΕτΠ και εναρκτήρια συνεδρία της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Περιφερειών και των Πόλεων, 8.10.2018 - 10.10.2018

21.12.2018   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 461/70


Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «H δέσμη μέτρων για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2021-2027»

(2018/C 461/10)

Γενικός εισηγητής:

Nikola DOBROSLAVIC (HR, EPP), νομάρχης Ντουμπρόβνικ-Νέρετβα

Έγγραφο αναφοράς:

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Ένας σύγχρονος προϋπολογισμός για μια Ένωση που προστατεύει, ενδυναμώνει και υπερασπίζεται τους πολίτες της — Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2021-2027

COM(2018) 321 final

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2021-2027

COM(2018) 322 final

Πρόταση διοργανικής συμφωνίας μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία, τη συνεργασία σε δημοσιονομικά θέματα και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση

COM(2018) 323 final

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη

COM(2018) 324 final

Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

COM(2018) 325 final

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για τις μεθόδους και τη διαδικασία απόδοσης των ιδίων πόρων που βασίζονται στην κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών, στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα απορρίμματα πλαστικών συσκευασιών που δεν ανακυκλώνονται, και για τα μέτρα αντιμετώπισης των ταμειακών αναγκών

COM(2018) 326 final

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση εκτελεστικών μέτρων για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

COM(2018) 327 final

Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1553/89 του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 1989 για το ομοιόμορφο οριστικό καθεστώς είσπραξης των ιδίων πόρων που προέρχονται από το φόρο επί της προστιθέμενης αξίας

COM(2018) 328 final

I.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης στην περίπτωση γενικευμένων ελλείψεων όσον αφορά το κράτος δικαίου στα κράτη μέλη

COM(2018) 324 final

Τροπολογία 1

Άρθρο 2 στοιχείο γ)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

«κρατικός φορέας»: το σύνολο των δημόσιων αρχών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, καθώς και των οργανισμών των κρατών μελών κατά την έννοια του [άρθρο 2 σημείο 42] του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) xx/xx (ο «δημοσιονομικός κανονισμός»).

«κρατικός φορέας»: το σύνολο των κεντρικών δημόσιων αρχών, καθώς και των οργανισμών των κρατών μελών κατά την έννοια του [άρθρο 2 σημείο 42] του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) xx/xx (ο «δημοσιονομικός κανονισμός»).

Αιτιολογία

Πρέπει να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού όλα τα διοικητικά όργανα και οι φορείς των άμεσα αιρετών τοπικών και περιφερειακών αρχών.

Τροπολογία 2

Άρθρο 3, παράγραφος 1 στοιχείο στ)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

την αποτελεσματική και έγκαιρη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στις δικές τους έρευνες ή διώξεις, σύμφωνα με τις αντίστοιχες νομικές πράξεις τους και με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας.

την αποτελεσματική και έγκαιρη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης και, όποτε συντρέχει περίπτωση, με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στις δικές τους έρευνες ή διώξεις, σύμφωνα με τις αντίστοιχες νομικές πράξεις τους και με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας.

Αιτιολογία

Οι διατάξεις σχετικά με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δύνανται να εφαρμοστούν, μετά τη σύστασή της, μόνο στα συμμετέχοντα κράτη μέλη.

Τροπολογία 3

Άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) πρώτο εδάφιο

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

αναστολή της έγκρισης ενός ή περισσοτέρων προγραμμάτων ή τροποποίησή του/τους·

 

Αιτιολογία

Η ανάκληση της έγκρισης ενός ή περισσοτέρων προγραμμάτων ή της τροποποίησής τους δεν θα επιφέρει καμία άμεση χρηματική ποινή στο οικείο κράτος μέλος. Αντιθέτως, θα έχει άμεσο αντίκτυπο στους εθνικούς προϋπολογισμούς, η αναστολή της ανάληψης υποχρεώσεων ή/και των πληρωμών και η ταυτόχρονη διατήρηση της υποχρέωσης των κρατικών φορέων να υλοποιούν τα προγράμματα και να εκτελούν τις πληρωμές στους τελικούς αποδέκτες ή στους δικαιούχους, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 του προτεινόμενου κανονισμού. Επιπλέον, η κατάργηση της αναστολής της έγκρισης ενός ή περισσοτέρων προγραμμάτων ή της τροποποίησής τους θα καθυστερούσε σημαντικά την υλοποίηση των οικείων προγραμμάτων, διότι όλες οι επακόλουθες διαδικασίες θα έπρεπε επίσης να ανασταλούν.

Τροπολογία 4

Άρθρο 5 παράγραφος 6

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

6.   Όπου η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει αποδειχθεί η γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου, υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση εκτελεστικής πράξης σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα.

6.   Όπου η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει αποδειχθεί η γενικευμένη έλλειψη όσον αφορά το κράτος δικαίου, υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση εκτελεστικής πράξης σχετικά με τα κατάλληλα μέτρα. Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή υποβάλλει μαζί με την παρούσα πρόταση έναν ενδεικτικό δημοσιονομικό προγραμματισμό για το σκέλος του προϋπολογισμού της ΕΕ που αφορά το προτεινόμενο μέτρο, ο οποίος καλύπτει τα επόμενα έτη και είναι διαρθρωμένος κατά κατηγορία δαπανών, τομέα πολιτικής και θέσεων του προϋπολογισμού. Αυτός ο ενδεικτικός προγραμματισμός θα αποτελέσει τη βάση για την εκτίμηση των δημοσιονομικών επιπτώσεων στους προϋπολογισμούς των εθνικών και των υποεθνικών επιπέδων του οικείου κράτους μέλους.

Αιτιολογία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει τις ενδεχόμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις μιας δυνητικής μείωσης των κονδυλίων της ΕΕ στους προϋπολογισμούς των εθνικών και των υποεθνικών επιπέδων του οικείου κράτους μέλους, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις αρχές της αναλογικότητας και της μη εισαγωγής διακρίσεων.

Τροπολογία 5

Άρθρο 6 παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

2.   Η Επιτροπή αξιολογεί την κατάσταση στο οικείο κράτος μέλος. Όταν παύουν να υφίστανται, εν όλω ή εν μέρει, οι γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου εξαιτίας των οποίων θεσπίστηκαν τα κατάλληλα μέτρα, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης για την άρση των μέτρων αυτών εν όλω ή εν μέρει. Εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2, 4, 5, 6 και 7.

2.   Η Επιτροπή αξιολογεί την κατάσταση στο οικείο κράτος μέλος. Όταν παύουν να υφίστανται, εν όλω ή εν μέρει, οι γενικευμένες ελλείψεις όσον αφορά το κράτος δικαίου εξαιτίας των οποίων θεσπίστηκαν τα κατάλληλα μέτρα, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο πρόταση απόφασης για την άρση των μέτρων αυτών εν όλω ή εν μέρει. Εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2, 4, 5, 6 και 7. Προκειμένου να συγκεντρωθούν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την κατάργηση των μέτρων, το Ελεγκτικό Συνέδριο εκπονεί ειδική έκθεση, βάσει ταχείας διαδικασίας, σχετικά με το επίμαχο ζήτημα, σύμφωνα με το άρθρο 287 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της ΣΛΕΕ.

Αιτιολογία

Η κατάργηση των μέτρων πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρά, αντικειμενικά και εγκαίρως διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η υλοποίηση των οικείων προγραμμάτων χωρίς περιττές καθυστερήσεις.

Τροπολογία 6

Άρθρο 6 παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

3.   Όπου αίρονται μέτρα σχετικά με την αναστολή της έγκρισης ενός ή περισσότερων προγραμμάτων ή τροποποιήσεων αυτών, που αναφέρεται στο άρθρο 4 σημείο 2 στοιχείο β) σημείο i), ή την αναστολή των αναλήψεων υποχρεώσεων, που αναφέρεται στο άρθρο 4 σημείο 2 στοιχείο β) σημείο ii), τα ποσά που αντιστοιχούν στις ανασταλείσες αναλήψεις υποχρεώσεων εγγράφονται στον προϋπολογισμό, με την επιφύλαξη του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) xx/xx του Συμβουλίου (κανονισμός για το ΠΔΠ). Οι ανασταλείσες δεσμεύσεις του έτους ν δεν μπορεί να εγγράφονται στον προϋπολογισμό πέραν του έτους ν+ 2 .

3.   Όπου αίρονται μέτρα σχετικά με την αναστολή της έγκρισης ενός ή περισσότερων προγραμμάτων ή τροποποιήσεων αυτών, που αναφέρεται στο άρθρο 4 σημείο 2 στοιχείο β) σημείο i), ή την αναστολή των αναλήψεων υποχρεώσεων, που αναφέρεται στο άρθρο 4 σημείο 2 στοιχείο β) σημείο ii), τα ποσά που αντιστοιχούν στις ανασταλείσες αναλήψεις υποχρεώσεων εγγράφονται στον προϋπολογισμό, με την επιφύλαξη του άρθρου 7 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) xx/xx του Συμβουλίου (κανονισμός για το ΠΔΠ). Οι ανασταλείσες δεσμεύσεις του έτους ν δεν μπορεί να εγγράφονται στον προϋπολογισμό πέραν του έτους ν+ 3 .

Αιτιολογία

Η λύση αυτή θα διευκολύνει τη χρήση πόρων που απελευθερώνονται από τη διαδικασία αναστολής, και άρα θα αποφεύγεται η απώλεια των εν λόγω πόρων.

II.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές παρατηρήσεις

1.

χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο μετά το 2020, το οποίο, ενόψει της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, καθώς και άλλων εσωτερικών και εξωτερικών προκλήσεων, θα αποτελέσει μια στέρεη βάση για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων. Η ΕτΠ αναγνωρίζει το έργο που έχει επιτελεστεί, θεωρεί, ωστόσο, ότι, προτού εγκριθεί, η συγκεκριμένη πρόταση θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω και να βελτιωθεί προκειμένου να αντεπεξέλθει στις προσδοκίες των πολιτών της ΕΕ, αλλά και στις ανάγκες των τοπικών και των περιφερειακών αρχών·

2.

σημειώνει ότι δεν φαίνεται να υπάρχει διάδοχη στρατηγική της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», με αποτέλεσμα οι στρατηγικοί στόχοι των επιμέρους προγραμμάτων να μην είναι σαφείς και η σύνδεση μεταξύ του συνολικού ΠΔΠ και των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης να θεωρείται ανεπαρκής. Ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο των συζητήσεων σχετικά με το προτεινόμενο ΠΔΠ, να καθορίσει τους στρατηγικούς στόχους για τις διάφορες πολιτικές της ΕΕ σε συνδυασμό με τον αναμενόμενο αντίκτυπό τους· αυτό απαιτεί μια δομημένη προσέγγιση σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, η οποία θα αντανακλά τη διασύνδεση μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών δυνατοτήτων και προσπαθειών και των κοινών ευρωπαϊκών στόχων·

3.

εκφράζει την απογοήτευσή της διότι, λαμβανομένης υπόψη της ανισορροπίας που διαπιστώνεται μεταξύ των υποχρεώσεων που απορρέουν από τους στόχους που κατοχυρώνονται στη Συνθήκη, καθώς και από τις τρέχουσες και τις μελλοντικές προκλήσεις, αφενός, και του πεδίου εφαρμογής του μελλοντικού ΠΔΠ, αφετέρου, η πρόταση της Επιτροπής δεν είναι αρκετά φιλόδοξη. Επαναλαμβάνει τη θέση της ΕτΠ, την οποία συμμερίζεται και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με την οποία το μελλοντικό ΠΔΠ θα πρέπει να καθοριστεί τουλάχιστον στο 1,3 % του ΑΕΕ. Διαπιστώνει με ανησυχία ότι, σε προηγούμενες περιπτώσεις, ο οριστικός όγκος του ΠΔΠ κατέληξε να είναι χαμηλότερος από την αρχική πρόταση της Επιτροπής, γεγονός το οποίο, εάν επαναληφθεί θα διαβρώσει περαιτέρω τον τελικό επιθυμητό αντίκτυπο στους επιμέρους τομείς πολιτικής της ΕΕ·

4.

θεωρεί μη αποδεκτό το γεγονός ότι η χρηματοδότηση πρόσθετων προτεραιοτήτων αποβαίνει σε βάρος των υφιστάμενων πολιτικών της ΕΕ με αποδεδειγμένη ενωσιακή προστιθέμενη αξία, όπως, λόγου χάρη, η πολιτική συνοχής και η κοινή γεωργική πολιτική, καθώς και, ιδίως, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης. Οι προτεινόμενες περικοπές είναι ο εσφαλμένος τρόπος επίλυσης του προβλήματος χρηματοδότησης των πρόσθετων προτεραιοτήτων και προκλήσεων·

5.

χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής να καταστούν οι κανόνες πιο συνεκτικοί και να μειωθεί δραστικά ο διοικητικός φόρτος για τους δικαιούχους και τις διαχειριστικές αρχές, προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμετοχή σε προγράμματα της ΕΕ και να επισπευσθεί η εφαρμογή τους·

6.

εκφράζει τη λύπη της για την έλλειψη διαφάνειας που χαρακτηρίζει την παρούσα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφορικά με το τρέχον και το μελλοντικό δημοσιονομικό πλαίσιο. Επικροτεί, εν προκειμένω, τις προσπάθειες που καταβάλλει η Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να καταρτίσει μια συγκριτική χρηματοοικονομική ανάλυση αμφότερων των ΠΔΠ·

7.

λαμβάνει υπό σημείωση την εστιασμένη στα αποτελέσματα προσέγγιση της νέας προτεινόμενης δομής του ΠΔΠ, η οποία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των επιτόπιων αναγκών και στην εξασφάλιση μεγαλύτερης ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας. Αντιτίθεται, ωστόσο, στην κατάργηση του κοινού τομέα του προϋπολογισμού για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, καθότι αυτό θα αποδυναμώσει περαιτέρω τη θέση της πολιτικής συνοχής εντός του ΠΔΠ και θα προλειάνει το έδαφος για έναν πιθανό διαχωρισμό του ΕΚΤ+ από την πολιτική συνοχής. Σε αυτήν την περίπτωση, θα μειωθούν ακόμη περισσότερο οι συνέργειες και η σύνδεση μεταξύ των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης, οι οποίες είναι ύψιστης σημασίας για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές·

8.

προβληματίζεται επειδή οι προτάσεις της Επιτροπής επικεντρώνονται στην περαιτέρω ενίσχυση των προγραμμάτων που τελούν υπό καθεστώς άμεσης ή έμμεσης διαχείρισης σε βάρος προγραμμάτων που υπόκεινται σε κοινή διαχείριση από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Μακροπρόθεσμα, αυτό θα περιορίσει τη διαφάνεια της εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ σε τοπικό και σε περιφερειακό επίπεδο. Υπογραμμίζει ότι οι αρχές της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης πρέπει να τηρούνται πλήρως και να εφαρμόζονται, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές συμμετέχουν ενεργά σε όλα τα σχετικά στάδια από τον σχεδιασμό μέχρι την υλοποίηση των ενωσιακών πολιτικών·

9.

θεωρεί λυπηρή την αναντιστοιχία μεταξύ της έγκρισης του 8ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον της ΕΕ και του ΠΔΠ μετά το 2020. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων του μελλοντικού προγράμματος δράσης για το περιβάλλον και η διάρκεια των προγραμμάτων θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις προθεσμίες του ΠΔΠ ώστε η χορηγούμενη χρηματοδότηση να αντανακλά δεόντως τις προτεραιότητες και τους στόχους βιωσιμότητας·

10.

εκφράζει την ανησυχία της για την έλλειψη ασφάλειας προγραμματισμού σε ό,τι αφορά το ΠΔΠ, σε περίπτωση μη σύναψης έγκαιρης, σαφούς και λειτουργικής συμφωνίας σχετικά με την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση·

11.

υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για τη δημιουργία στενότερων δεσμών μεταξύ των περιφερειακών ταμείων και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, υπό την προϋπόθεση να προστεθεί μια περιφερειακή προοπτική στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, δεδομένου ότι αυτός είναι ο μόνος βιώσιμος τρόπος για την εδραίωση σαφών και ουσιαστικών δεσμών μεταξύ τους·

Μεταρρύθμιση του συστήματος ιδίων πόρων

12.

χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής για εισαγωγή τριών νέων κατηγοριών ιδίων πόρων, αλλά σημειώνει με απογοήτευση ότι η Επιτροπή, με βάση την πρόταση της ομάδας υψηλού επιπέδου για τους ιδίους πόρους, δέχτηκε να ενσωματωθούν δύο μόνο επιπλέον πηγές χρηματοδότησης και φρονεί ότι η πρόταση της Επιτροπής θα μπορούσε να διέπεται από μεγαλύτερη φιλοδοξία ως προς αυτήν την παράμετρο· ως εκ τούτου, προτείνει να συνεχιστούν επειγόντως οι προσπάθειες εξεύρεσης νέων πηγών χρηματοδότησης του προϋπολογισμού·

13.

επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής να απλουστεύσει το σκέλος των εσόδων του προϋπολογισμού, και ιδίως την πρόταση για σταδιακή κατάργηση όλων των επιστροφών που συνδέονται με τα κράτη μέλη και απλούστευση των εσόδων που βασίζονται στον ΦΠΑ·

14.

σημειώνει με δυσαρέσκεια ότι η Επιτροπή, στην πρότασή της για τη θέσπιση νέων κατηγοριών ιδίων πόρων, δεν προέβη σε επαρκή έλεγχο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, αλλά ούτε και σε αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων της πρότασης στην οικονομική κατάσταση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών·

15.

τονίζει ότι η πρόταση για την κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών (ΚΕΒΦΕ) διαθέτει σημαντικές δυνατότητες να αυξήσει την αναλογία των ιδίων πόρων, υπό την προϋπόθεση να καταστεί δεσμευτική για μεγάλο αριθμό εταιρειών. Ωστόσο, επί του παρόντος, ο στόχος αυτός δεν έχει επιτευχθεί, ενώ εξακολουθεί να παραμένει ασαφές το πότε αυτή η πηγή ιδίων πόρων αναμένεται να καθιερωθεί. Η ΕτΠ διατυπώνει τις ανησυχίες της σχετικά με το ζήτημα των εσόδων με βάση τα μη ανακυκλωμένα απορρίμματα πλαστικών συσκευασιών, δεδομένου ότι ένας από τους κύριους στόχους της ΕΕ συνίσταται στην πλήρη αποφυγή της χρήσης τέτοιων συσκευασιών, κάτι το οποίο θα επιφέρει απώλεια εσόδων από αυτήν την κατηγορία ιδίων πόρων ή ακόμη περισσότερες διακυμάνσεις στα έσοδα του προϋπολογισμού·

16.

επιδοκιμάζει την προτεινόμενη περικοπή των ποσών που παρακρατούνται από τα κράτη μέλη για την κάλυψη του κόστους είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων, όμως προτρέπει την Επιτροπή να προχωρήσει ακόμη περισσσότερο και να μην ορίσει το ύψος των ποσών που παρακρατούνται για το κόστος είσπραξης στο 10 %, όπως προτείνεται, αλλά σε συνάρτηση με το πραγματικό κόστος·

Κράτος δικαίου, ευελιξία και σταθερότητα

17.

είναι της γνώμης ότι η τήρηση του κράτους δικαίου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και την αποδοτική χρήση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Επιδοκιμάζει σε αυτό το πλαίσιο τις προσπάθειες που καταβάλλει η Επιτροπή για να θέσει σε εφαρμογή αποτελεσματικούς μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν τον σεβασμό του κράτους δικαίου, την ασφάλεια δικαίου σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων για την καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς·

18.

συμφωνεί με την άποψη του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι ο προτεινόμενος μηχανισμός για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με το κράτος δικαίου προχωρά πέρα από τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 της ΣΕΕ και μπορεί να εφαρμοστεί ταχύτερα·

19.

χαιρετίζει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ομαλή χρηματοδότηση των τελικών δικαιούχων διασφαλίζοντας ότι τα κράτη μέλη πληρούν τις χρηματοοικονομικές τους υποχρεώσεις έναντι των δικαιούχων σε περίπτωση εκκίνησης διαδικασίας για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης· αναμένει από την Επιτροπή να αναπτύξει πρόσθετα μέσα για την προστασία των συμφερόντων των τελικών δικαιούχων·

20.

συνιστά στην Επιτροπή να θεσπίσει πρόσθετες διαδικασίες με καθολική ισχύ σε όλα τα κράτη μέλη, όπως, λόγου χάρη, εφάπαξ χρηματικά πρόστιμα, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης·

21.

έχοντας κατά νου τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ), θεωρεί ότι η τρέχουσα νομοθετική λύση που δρομολογεί η Επιτροπή χορηγεί υπερβάλλουσα διακριτική ευχέρεια όσον αφορά την εκκίνηση της διαδικασίας και καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει σαφή κριτήρια προκειμένου να καθοριστεί τι νοείται ως γενικευμένη έλλειψη κράτους δικαίου, εξαιτίας της οποίας διακυβεύεται η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση·

22.

συνιστά να ενισχυθεί ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά την εφαρμογή της προτεινόμενης διαδικασίας, σύμφωνα με το άρθρο 287 της ΣΕΕ·

23.

εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις της Επιτροπής που έχουν ως σκοπό να αυξηθεί η ευελιξία του ΠΔΠ, παράμετρος η οποία σαφώς θα συνεισφέρει στην έγκαιρη αντιμετώπιση νέων και απρόβλεπτων προκλήσεων. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η αυξημένη ευελιξία στη χρήση των πόρων δεν θα πρέπει να αποβεί σε βάρος της μακροπρόθεσμης βεβαιότητας προγραμματισμού και του στρατηγικού προσανατολισμού των προγραμμάτων, ιδίως των προγραμμάτων που τελούν υπό καθεστώς κοινής διαχείρισης. Ζητεί, επομένως, να αξιολογηθεί κατά πόσο η εξασφάλιση μεγαλύτερης ευελιξίας αναφορικά με τις ενισχυμένες εξουσίες ανακατανομής των κονδυλίων που διαθέτει η Επιτροπή αντιβαίνει στις αρχές της επικουρικότητας και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Ζητεί, επομένως, τη συμμετοχή των περιφερειακών και των τοπικών αρχών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων όποτε προβλέπεται η ανακατανομή κονδυλίων που τελούν υπό επιμερισμένη διαχείριση·

Οι επιμέρους τομείς του προϋπολογισμού της ΕΕ

24.

επικροτεί τις προτάσεις όσον αφορά την αύξηση του προϋπολογισμού για τις πολιτικές που συνδέονται με τις νέες σημαντικές προκλήσεις, όπως η μετανάστευση και η διαχείριση των συνόρων, καθώς και η δημιουργία ειδικής θέσης του προϋπολογισμού για την ασφάλεια και την άμυνα·

25.

υποστηρίζει την αύξηση των πόρων για την έρευνα και την καινοτομία, τη συνέχιση και την επέκταση του ισχύοντος ΕΤΣΕ για την ενσωμάτωση του νέου ταμείου «InvestEU», την ενίσχυση της χρηματοδότησης του προγράμματος Erasmus+, καθώς και την περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων στην προστασία του κλίματος σε όλους τους τομείς πολιτικής της ΕΕ· επαναλαμβάνει, ωστόσο, ότι η προτεινόμενη αύξηση των πόρων δεν θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε βάρος της πολιτικής συνοχής και της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης·

26.

αντιτίθεται σθεναρά στην προτεινόμενη περικοπή ύψους 10 % του προϋπολογισμού για την πολιτική συνοχής, ιδίως σε σχέση με το Ταμείο Συνοχής, η χρηματοδότηση του οποίου προβλέπεται να μειωθεί μάλιστα κατά 45 %. Επίσης, θεωρεί απαράδεκτες τις προτεινόμενες περικοπές των πιστώσεων για την κοινή γεωργική πολιτική, ιδίως τις περικοπές ύψους 28 % για το ΕΓΤΑΑ και 13 % για το ΕΤΘΑ. Μια τέτοια δραστική μείωση σε τομείς οι οποίοι εξακολουθούν να αποδεικνύουν την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία τους και συγκαταλέγονται, για τους πολίτες, ανάμεσα στις πλέον ορατές πολιτικές της ΕΕ θα ήταν, εντέλει, εξαιρετικά επιζήμια για την οικονομική μεγέθυνση και την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών περιφερειών·

27.

ζητεί, αντιθέτως, στο ίδιο πνεύμα με τη διακήρυξη για την αγροτική ανάπτυξη, που υιοθετήθηκε στο Κορκ τον Σεπτέμβριο του 2016, να ενισχυθεί η συνολική χρηματοδοτική στήριξη της ΕΕ για την αγροτική ανάπτυξη πέραν του 5 % του προϋπολογισμού της ΕΕ υπέρ των αγροτικών και ενδιάμεσων περιοχών, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 90 % του εδάφους της ΕΕ και φιλοξενούν το 58 % του πληθυσμού της και το 56 % των θέσεων εργασίας της·

28.

τονίζει ότι η προτεινόμενη μείωση των πόρων της πολιτικής συνοχής θα έθετε υπό αμφισβήτηση την επίτευξη ενός από τους βασικούς στόχους της Συνθήκης, συγκεκριμένα, την οικοδόμηση οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής. Ως αποτέλεσμα της προσέγγισης αυτής, οι ανισότητες μεταξύ των περιφερειών της Ευρώπης θα αυξηθούν περαιτέρω και θα πλήξουν κατά κύριο λόγο τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, καθώς και αυτές που αντιμετωπίζουν σοβαρά διαρθρωτικά και δημογραφικά προβλήματα. Μια τέτοια προσέγγιση παραβλέπει επίσης τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει μέχρι σήμερα η πολιτική συνοχής σε τομείς όπως η καινοτομία, η ψηφιοποίηση και η προστασία του κλίματος. Προειδοποιεί ότι ενδεχόμενες περικοπές σε κονδύλια που προορίζονται για προγράμματα εδαφικής συνεργασίας θέτουν σε κίνδυνο τον στόχο ενίσχυσης της εδαφικής συνοχής, αλλά και τα σημαντικότερα εργαλεία στο εν λόγω πεδίο, όπως οι ΕΟΕΣ και οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές·

29.

λυπάται επειδή, παρότι περισσότερο από το ένα τρίτο των πολιτών της ΕΕ ζουν σε παραμεθόριες περιφέρειες και ενώ οι εν λόγω περιφέρειες βρίσκονται αντιμέτωπες με πολυάριθμες εδαφικές προκλήσεις, τα κονδύλια του προϋπολογισμού που διατίθενται για τη διασυνοριακή συνεργασία προβλέπεται να μειωθούν σε πραγματικές τιμές, παρά την αποδεδειγμένη ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία τους·

30.

επισημαίνει τις ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις της παρούσας πρότασης για το ΠΔΠ στους Ευρωπαίους γεωργούς και στους κατοίκους των αγροτικών περιοχών. Σε περίπτωση έγκρισης των προτεινόμενων περικοπών των κονδυλίων για τον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης δεν θα ήταν πλέον σε θέση να εκπληρώσει την αποστολή της, συγκεκριμένα, να περιορίσει τις διαφορές στο βιοτικό επίπεδο μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών. Ζητεί, επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης να συνεχίσει να υπάγεται στο σύστημα διαχείρισης που προβλέπεται στον κανονισμό περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ), ούτως ώστε να συνεχιστεί η διασφάλιση της συνοχής μεταξύ των χρηματοδοτικών πηγών και να ενισχυθεί η εδαφική διάσταση της ΚΓΠ·

31.

ειδικότερα, αντιτάσσεται στην πρόταση μείωσης του προϋπολογισμού του προγράμματος POSEI που επικουρεί τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες, η οποία υπονομεύει τον στόχο του να προσφέρει στοχευμένη λύση για τις ιδιαίτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η γεωργία σε κάθε περιφέρεια, μέσω του ρόλου του ως χρηματοδοτικού μέσου άμεσης στήριξης των γεωργών·

32.

εκφράζει τη λύπη της επειδή οι πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων για το ΕΚΤ+ δεν αυξήθηκαν σε πραγματικές τιμές, μολονότι αυτό προβλεπόταν να καλύψει το κόστος πρόσθετων καθηκόντων, όπως η ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών· υπενθυμίζει ότι το ΕΚΤ (βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕτΠ για το ΕΚΤ+ (1)) πρέπει να παραμείνει σε σύνδεση με την πολιτική συνοχής, του κύριου μέσου που διαθέτει η ΕΕ για επενδύσεις σε ανθρώπους και ανθρώπινο κεφάλαιο, την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών και τη βελτίωση της ζωής εκατομμυρίων Ευρωπαίων πολιτών·

33.

σημειώνει ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ), παρά τις υφιστάμενες επικαλύψεις και τους συμψηφισμούς με το ΕΚΤ+, δεν έχει ενσωματωθεί σε αυτό το τελευταίο· υποστηρίζει ότι η προστιθέμενη αξία των μέτρων που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠ εξαρτάται από το κατά πόσον αυτά θα συμπληρωθούν από διαδικασίες μετατροπής και αναδιάρθρωσης που θα υλοποιηθούν μέσω μακροπρόθεσμων προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης, ιδίως δε με προληπτικά μέτρα όπως αυτά που παρέχει το ΕΚΤ+·

34.

αντιτίθεται στη θέσπιση του κανόνα n+2 αντί του n+3 ως χρονοδιάγραμμα για τη χρήση των κονδυλίων που μεταβιβάζονται ετησίως διότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος καθυστερημένης έγκρισης των σχετικών νομοθετικών διατάξεων, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να υπονομεύσει την απορρόφηση των μεταβιβαζόμενων κονδυλίων, σε περίπτωση εφαρμογής του κανόνα n+2·

35.

απορρίπτει σθεναρά τις προτεινόμενες λύσεις, η εφαρμογή των οποίων θα επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την κατάσταση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σε ό,τι αφορά αφενός τις προθεσμίες για την αξιοποίηση των ετήσιων κονδυλίων του προϋπολογισμού που διατίθενται από τα προγράμματα της ΕΕ και, αφετέρου, το ύψος της προχρηματοδότησης και ιδίως της συγχρηματοδότησης των έργων σε σύγκριση με την ισχύουσα κατάσταση. Το ενδεχόμενο αυτό υφίσταται καθότι μεγάλος αριθμός τοπικών και περιφερειακών αρχών δεν διαθέτει τη χρηματοδοτική ικανότητα να αυξήσει το μερίδιο των ιδίων πόρων του·

36.

καλεί την Επιτροπή να υπολογίσει τη μεταφορά των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής για τα κράτη μέλη με βάση την τελευταία κατανομή των περιφερειών NUTS 2, για τις οποίες η Eurostat μπορεί να παράσχει τα αναγκαία δεδομένα ούτως ώστε να αντιστοιχηθούν καλύτερα οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στις περιφέρειες NUTS 2 με τον υπολογισμό των μεταφορών πιστώσεων που πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο·

37.

ομοίως, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει, κατά τη διαμόρφωση των κριτηρίων συγχρηματοδότησης και κατανομής των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, άλλους δείκτες πέραν του κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ, δεδομένου ότι ο εν λόγω δείκτης δεν μετρά με ακρίβεια την ικανότητα μιας κοινωνίας να αντιμετωπίσει ζητήματα που την επηρεάζουν, όπως η δημογραφική αλλαγή, και ζητεί τη θέσπιση δεικτών σε διεθνές, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο οι οποίοι θα μετρούν την πρόοδο πέραν του ΑΕγχΠ. Όσον αφορά τη δημογραφική πρόκληση, προτείνεται η εξέταση των ακόλουθων δυνητικών δεικτών: εξέλιξη του πληθυσμού (έντονη και παρατεταμένη απώλεια), εδαφικός κατακερματισμός, γήρανση, υπεργήρανση, μετανάστευση των νέων και των ενηλίκων και συνακόλουθη υπογεννητικότητα·

38.

απορρίπτει τις προτεινόμενες περικοπές στους προϋπολογισμούς των μεταφορικών υποδομών στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ), ιδίως λόγω των αδικαιολόγητων περικοπών στον προϋπολογισμό του Ταμείου Συνοχής, καθότι δεν στοιχειοθετούνται υπό το πρίσμα των στόχων και των απαιτήσεων εξασφάλισης ενός οικολογικού, ασφαλούς και καλά διασυνδεδεμένου συστήματος μεταφορών·

39.

κρίνει εξαιρετικά περιορισμένη την προτεινόμενη κατανομή πιστώσεων για το νέο μέσο «Ευρωπαϊκή Λειτουργία Σταθεροποίησης Επενδύσεων», με τη μορφή γραμμής του προϋπολογισμού της ΕΕ από την οποία μπορούν να χορηγηθούν έως 30 εκατομμύρια ευρώ σε δάνεια, με στόχο την κατάλληλη απόκριση σε περίπτωση νέου οικονομικού και χρηματοπιστωτικού κλυδωνισμού στις αγορές ο οποίος θα έπληττε τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στην ευρωζώνη ή στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ ΙΙ). Ως εκ τούτου, προτείνει να αυξηθούν αισθητά οι σχετικές πιστώσεις, ούτως ώστε να διαφυλαχθεί το επενδυτικό δυναμικό της ΕΕ, και να μην καταλογίζονται στον προϋπολογισμό της ΕΕ·

40.

εκφράζει τον προβληματισμό της για το προτεινόμενο πρόγραμμα στήριξης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Δεδομένου ότι η πρόταση στηρίζεται στο άρθρο 175 της Συνθήκης, το οποίο αφορά την πολιτική συνοχής, το πρόγραμμα θα πρέπει να περιορίζεται σε μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και προσδίδουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία. Το πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να ενταχθεί στο πλαίσιο μιας νέας μακροπρόθεσμης στρατηγικής ανάπτυξης της ΕΕ, η οποία θα διαδεχθεί τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και θα οργανωθεί με γνώμονα τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Επιπλέον, θα πρέπει να ισχύουν οι ίδιες υποχρεώσεις με αυτές που επιβάλλονται για τα διαρθρωτικά και τα επενδυτικά ταμεία όσον αφορά την εταιρική σχέση και τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων. Τέλος, η ΕτΠ αντιτάσσεται στη δυνατότητα που προβλέπεται στον κανονισμό πλαίσιο των ΕΔΕΤ να μεταφέρεται ποσοστό έως 5 % των πιστώσεων προς άλλα ταμεία και χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης, τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με τους στόχους της συνοχής και τα οποία, επιπροσθέτως, τελούν στην πλειονότητά τους υπό άμεση διαχείριση, χωρίς τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών·

41.

τονίζει ότι οι περικοπές στην πολιτική συνοχής, στην πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και στην ΚΓΠ έχουν εκτεταμένες αρνητικές επιπτώσεις στην επίτευξη των στόχων στους τομείς της εδαφικής συνοχής και της προστασίας του περιβάλλοντος. Ακόμα και αν εγκριθεί η αύξηση των πόρων για το πρόγραμμα LIFE κατά σχεδόν 60 %, ο προτεινόμενος συνολικός προϋπολογισμός για την προστασία του κλίματος και την προσαρμογή στον ενεργειακό τομέα είναι χαμηλότερος απ’ ό,τι ο αντίστοιχος προϋπολογισμός για τις τρέχουσες δημοσιονομικές προοπτικές. Αντί να αξιοποιεί τις διευρυμένες δυνατότητες της γεωργικής πολιτικής, και ιδίως της πολιτικής συνοχής, στην προώθηση των επενδύσεων με θετικές επιδράσεις στο περιβάλλον και στο κλίμα, το προτεινόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο μειώνει τα κονδύλια για τις πολιτικές στους τομείς της συνοχής και της γεωργίας, θέτοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο υπό αμφισβήτηση την επίτευξη των στόχων της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ·

42.

λαμβάνει υπό σημείωση την πρόταση αύξησης του προϋπολογισμού του προγράμματος LIFE (βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕτΠ για το πρόγραμμα LIFE (2)), το οποίο έχει ζωτική σημασία για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές διότι τις συνδράμει στην καταπολέμηση της απώλειας βιοποικιλότητας, στην ανάπτυξη λύσεων πράσινων υποδομών και στην προώθηση της βιωσιμότητας. Εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη της για το γεγονός ότι η προτεινόμενη αύξηση «εξουδετερώνεται» εν μέρει λόγω της συμπερίληψης μέτρων που προηγουμένως χρηματοδοτούνταν από το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Προτρέπει, ως εκ τούτου, να αυξηθεί ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος LIFE κατά το αντίστοιχο ποσό. Ζητεί, επιπλέον, στις δράσεις ανάπτυξης ικανοτήτων προς υποστήριξη της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας να διατηρηθεί ο ίδιος συντελεστής συγχρηματοδότησης με το πρόγραμμα «Ορίζων 2020»·

43.

επισημαίνει ότι ο προγραμματισμένος στόχος για τη διάθεση ποσοστού 25 % του προϋπολογισμού της ΕΕ, ως συμβολή στην επίτευξη των στόχων για την κλιματική αλλαγή, δεν επαρκεί για την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού. Θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες στο επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο προκειμένου να εξασφαλιστεί η δυνατότητα αύξησης του μεριδίου των δαπανών για την απαλλαγή του ενεργειακού τομέα, της βιομηχανίας και των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές σε ποσοστό άνω του 30 % και για τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία·