ISSN 1977-0901

doi:10.3000/19770901.C_2012.225.ell

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225

European flag  

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

55ό έτος
27 Ιουλίου 2012


Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

 

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

 

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

 

Επιτροπή των Περιφερειών

 

95η σύνοδος ολομέλειας της 3ης και 4ης Μαΐου 2012

2012/C 225/01

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Στρατηγική διεύρυνσης και κυριότερες προκλήσεις για την περίοδο 2011-2012

1

2012/C 225/02

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πράσινο βιβλίο για την οικογενειακή επανένωση

7

2012/C 225/03

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Αναθεώρηση της πολιτικής της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και τις εκπομπές

11

2012/C 225/04

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Νομοθετικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής

20

2012/C 225/05

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ενεργός γήρανση: Καινοτομία — Έξυπνη υγεία — Καλύτερη ζωή

46

2012/C 225/06

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ενεργειακή απόδοση σε πόλεις και περιφέρειες — Έμφαση στις διαφορές μεταξύ αγροτικών περιοχών και πόλεων

52

 

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

 

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

 

95η σύνοδος ολομέλειας της 3ης και 4ης Μαΐου 2012

2012/C 225/07

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση γενικού κανονισμού για τα ταμεία του κοινού στρατηγικού πλαισίου

58

2012/C 225/08

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση κανονισμού σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)

114

2012/C 225/09

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση κανονισμού για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο

127

2012/C 225/10

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόταση κανονισμού σχετικά με το Ταμείο Συνοχής

143

2012/C 225/11

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου των ΔΕΔ-Μ

150

2012/C 225/12

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για την περίοδο 2014-2020

159

2012/C 225/13

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόγραμμα της ΕΕ για την κοινωνική αλλαγή και την καινοτομία

167

2012/C 225/14

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Νομοθετικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής και της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης μετά το 2013

174

2012/C 225/15

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Erasmus για όλους

200

2012/C 225/16

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών

211

2012/C 225/17

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Πρόγραμμα για τους καταναλωτές για την περίοδο 2014-2020

217

2012/C 225/18

Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα Υγεία για την ανάπτυξη — Τρίτο πολυετές πρόγραμμα δράσης της ΕΕ στον τομέα της υγείας για την περίοδο 2014-2020

223

EL

 


I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Επιτροπή των Περιφερειών

95η σύνοδος ολομέλειας της 3ης και 4ης Μαΐου 2012

27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/1


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Στρατηγική διεύρυνσης και κυριότερες προκλήσεις για την περίοδο 2011-2012»

2012/C 225/01

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

τονίζει ότι όλες οι χώρες (1) που καλύπτονται από τη στρατηγική διεύρυνσης έχουν επικυρώσει επισήμως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη της Τοπικής Αυτονομίας και τις προτρέπει να τηρούν και να εφαρμόζουν τις εν λόγω δεσμεύσεις·

εφιστά την προσοχή στη ζωτική σημασία της διαμόρφωσης και της ανάπτυξης της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών στις υποψήφιες χώρες και τις παροτρύνει να υποστηρίξουν τον σεβασμό των ελευθεριών των πολιτών και των δημοκρατικών διαδικασιών στον πολιτικό βίο·

υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η διαδικασία επίσημης διαβούλευσης μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε κάθε στάδιο της διαδικασίας διεύρυνσης της ΕΕ. Η διαδικασία αυτή αυξάνει τη συμμετοχή της κοινωνίας και προωθεί την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και την εγγύτητα στους πολίτες. Διευκολύνει, επίσης, την εφαρμογή της νομοθεσίας και βοηθά στην καλύτερη αξιοποίηση του ΜΠΒ, εφόσον οι εκπρόσωποι των τοπικών και των περιφερειακών αρχών είναι επαρκώς ενημερωμένοι σχετικά με την ενταξιακή διαδικασία·

προτρέπει να συσταθούν ή να ενισχυθούν οργανώσεις για τη συγκέντρωση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και τη συνεργασία με τις ομολόγους τους από τα κράτη μέλη της ΕΕ, γεγονός που θα συμβάλει στην ανταλλαγή εμπειριών και θα προωθήσει την ενταξιακή διαδικασία·

εκφράζει θετική εκτίμηση για την εν εξελίξει ενταξιακή διαδικασία στις υποψήφιες χώρες, η οποία θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθεί ως στοιχείο μιας διαδικασίας αποκέντρωσης με διαφανή υλοποίηση·

υπογραμμίζει τη ζωτική σημασία του σεβασμού της αρχής της καλής γειτονίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, των υποψήφιων χωρών και των λοιπών κρατών, καθώς και τον ρόλο και τη σημασία της ανάπτυξης της διασυνοριακής και της περιφερειακής τους συνεργασίας·

Εισηγητής

ο κ. Stanisław SZWABSKI (EA/PL), Ππρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Gdynia

Έγγραφο αναφοράς

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο: Στρατηγική διεύρυνσης και κυριότερες προκλήσεις για την περίοδο 2011-2012

COM(2011) 666

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Γενικές συστάσεις

1.

υπενθυμίζει ότι σκοπός της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η επέκταση του χώρου ειρηνικής ανάπτυξης και συνεργασίας στην Ευρώπη. Ως εκ τούτου, η ΕΕ είναι ανοιχτή σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα που επιθυμεί να ενταχθεί στους κόλπους της, που επιδεικνύει σεβασμό και δέσμευση στις δημοκρατικές αξίες και που πληροί τα κριτήρια της ένταξης· επισημαίνει δε ότι η διεύρυνση είναι εφικτή μόνο εφόσον εξασφαλιστεί η αποτελεσματική ενσωμάτωση της υποψήφιας χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

2.

τονίζει ότι όλες οι χώρες (2) που καλύπτονται από τη στρατηγική διεύρυνσης έχουν επικυρώσει επισήμως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη της Τοπικής Αυτονομίας και τις προτρέπει να τηρούν και να εφαρμόζουν τις εν λόγω δεσμεύσεις·

3.

χαιρετίζει την πρόταση της Επιτροπής να χρησιμοποιηθεί περισσότερο ο Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ) για την προώθηση και την επιτάχυνση μεταρρυθμιστικών προσπαθειών που επικεντρώνονται στο αποτέλεσμα. Με τη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών, όταν αυτό είναι αναγκαίο, μπορεί να αυξηθούν η δυνατότητα απορρόφησης και η ανάπτυξη δεξιοτήτων των δικαιούχων χωρών και το ΜΠΒ να αξιοποιηθεί περισσότερο με τον τρόπο αυτό·

4.

υπογραμμίζει ότι η διαδικασία της διεύρυνσης έχει σκοπό τη σταθεροποίηση, την αύξηση της ευημερίας των πολιτών της ΕΕ και των υποψήφιων χωρών, αλλά και τον επιμερισμό της ευθύνης για την ανάπτυξη ενός ακόμη ευρύτερου χώρου ειρήνης, ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, ο οποίος να διαθέτει εσωτερική αγορά και να επιδιώκει τους στόχους της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, της απαγόρευσης των διακρίσεων, της ανοχής, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης και της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών·

5.

υπογραμμίζει ότι οι επιτυχείς και επίμονες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες θα πρέπει να περιλαμβάνουν όλα τα επίπεδα της κοινωνίας. Η ορθή διακυβέρνηση —συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού του δημόσιου τομέα με συντονισμό σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο— παρέχει καλύτερες συνθήκες για ευρεία και ισχυρότερη δημοκρατία, περισσότερη διαφάνεια και συστήματα που απειλούνται λιγότερο από τη διαφθορά και τον νεποτισμό. Το αποκεντρωμένο σύστημα αυξάνει τη δημόσια λογοδοσία και καθιστά ευκολότερη τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων·

6.

εφιστά την προσοχή στη ζωτική σημασία της διαμόρφωσης και της ανάπτυξης της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών στις υποψήφιες χώρες και τις παροτρύνει να υποστηρίξουν τον σεβασμό των ελευθεριών των πολιτών και των δημοκρατικών διαδικασιών στον πολιτικό βίο·

7.

υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η διαδικασία επίσημης διαβούλευσης μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών και των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε κάθε στάδιο της διαδικασίας διεύρυνσης της ΕΕ. Η διαδικασία αυτή αυξάνει τη συμμετοχή της κοινωνίας και προωθεί την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και την εγγύτητα στους πολίτες. Διευκολύνει, επίσης, την εφαρμογή της νομοθεσίας και βοηθά στην καλύτερη αξιοποίηση του ΜΠΒ, εφόσον οι εκπρόσωποι των τοπικών και των περιφερειακών αρχών είναι επαρκώς ενημερωμένοι σχετικά με την ενταξιακή διαδικασία·

8.

προτρέπει να συσταθούν ή να ενισχυθούν οργανώσεις για τη συγκέντρωση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και τη συνεργασία με τις ομολόγους τους από τα κράτη μέλη της ΕΕ, γεγονός που θα συμβάλει στην ανταλλαγή εμπειριών και θα προωθήσει την ενταξιακή διαδικασία·

9.

εκφράζει θετική εκτίμηση για την εν εξελίξει ενταξιακή διαδικασία στις υποψήφιες χώρες, η οποία θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθεί ως στοιχείο μιας διαδικασίας αποκέντρωσης με διαφανή υλοποίηση·

10.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι η εξέλιξη και η επιτυχία της διαδικασίας της διεύρυνσης εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την πραγματική πρόοδο των υποψήφιων χωρών στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που συντείνουν στην εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης·

11.

επισημαίνει ότι είναι σκόπιμο να επιταχυνθεί η διαδικασία έγκρισης της μακροπεριφερειακής στρατηγικής Αδριατικής-Ιονίου από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η οποία έχει ως προστιθέμενη αξία το ότι θα διευκολύνει και θα ενισχύσει τις διαδικασίες ένταξης στην ΕΕ των υποψήφιων ή δυνητικά υποψήφιων χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και ότι θα παράσχει επίσης μια ευκαιρία για την προώθηση στις περιοχές αυτές, που αποτελούν τμήμα της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, της εδραίωσης των δημοκρατικών διαδικασιών·

12.

υπογραμμίζει τη ζωτική σημασία του σεβασμού της αρχής της καλής γειτονίας μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, των υποψήφιων χωρών και των λοιπών κρατών, καθώς και τον ρόλο και τη σημασία της ανάπτυξης της διασυνοριακής και της περιφερειακής τους συνεργασίας·

13.

καλεί τις αρχές των χωρών που έχουν υποβάλει αίτηση για ένταξη στην ΕΕ να αναπτύξουν συνεκτικούς κανόνες και εθνικές στρατηγικές, σε συνεργασία με τις διοικητικές αρχές του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου, και να εξασφαλίσουν την πρόσβαση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στους απαραίτητους πόρους για την εφαρμογή των στρατηγικών για την ενσωμάτωση των περιθωριοποιημένων ομάδων·

14.

υπογραμμίζει την ανάγκη πλήρους και ισορροπημένης ενημέρωσης στις υποψήφιες χώρες σχετικά με την ΕΕ, τα θεσμικά της όργανα, την ενταξιακή διαδικασία και τις αλλαγές που η διαδικασία αυτή συνεπάγεται για τις μεμονωμένες χώρες, καθώς και σχετικά με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που προκύπτουν για τους πολίτες. Η ενημέρωση αυτή, μεγάλο μέρος της οποίας θα πρέπει να παρέχεται από τις ίδιες τις αρχές των υπό προσχώρηση χωρών, είναι ουσιαστικής σημασίας για να μπορέσουν οι πολίτες να συμμετάσχουν στην διαδικασία ένταξης της χώρας τους στην ΕΕ και να αναγνωρίσουν τα οφέλη της ενδεχόμενης ένταξης·

15.

καλεί όλες τις υποψήφιες χώρες να συμμετάσχουν, ανάλογα με τις τυπικές δυνατότητές τους, στην ανάπτυξη και την ενίσχυση της ΕΕ και των θεσμών της·

16.

εφιστά την προσοχή στην αναγκαιότητα και στη σημασία μιας σαφούς και κατηγορηματικής επιβεβαίωσης της δέσμευσης της ΕΕ υπέρ της διαδικασίας της διεύρυνσης στις υποψήφιες χώρες που πληρούν τις προϋποθέσεις για την ένταξη·

ΚΡΟΑΤΙΑ

Η πρόοδος της Κροατίας στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ

17.

υποδέχεται με ικανοποίηση την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης με την Κροατία, η οποία αποτελεί μια σημαντική στιγμή της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ανυπομονεί να υποδεχθεί την Κροατία ως νέο μέλος από την 1η Ιουλίου 2013, με την επιφύλαξη ότι θα έχουν ολοκληρωθεί επιτυχώς οι διαδικασίες κύρωσης·

18.

εκφράζει μεγάλη ικανοποίηση για την πρόοδο που έχει σημειώσει η Κροατία προς την εκπλήρωση των κριτηρίων ένταξης στην ΕΕ, από την κατάθεση της αίτησής της το 2003 μέχρι την επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων τον Ιούνιο του 2011 και τη θετική απόφανση της Επιτροπής για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους·

19.

χαίρεται για τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν η Σλοβενία και η Κροατία, να υποβάλουν το ανοιχτό ζήτημα των συνόρων σε διαιτητικό δικαστήριο, και προσδοκεί την εφαρμογή της διμερούς συμφωνίας διαιτησίας για τα σύνορα·

20.

υπογραμμίζει το υψηλό επίπεδο ετοιμότητας της Κροατίας για την ένταξη στην ΕΕ, καλώντας ταυτόχρονα τη χώρα να προβεί σε περαιτέρω εδραίωση και πλήρη εφαρμογή του ενωσιακού κεκτημένου, ιδίως στους τομείς της δικαιοσύνης, της καταπολέμησης της διαφθοράς, της εφαρμογής της νομοθεσίας για την απαγόρευση των διακρίσεων, της πολιτικής ανταγωνισμού και της ελευθερίας και πολυφωνίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης·

21.

εκφράζει την ικανοποίησή της για το θετικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Ιανουαρίου 2012 σχετικά με την προσχώρηση της Κροατίας στην ΕΕ·

ΙΣΛΑΝΔΙΑ

Η πρόοδος της Ισλανδίας ως υποψήφιας χώρας

22.

επικροτεί την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ισλανδία· υπογραμμίζει την πολύ εποικοδομητική συνεργασία της Ισλανδίας και της ΕΕ στο πλαίσιο του ΕΟΧ και του χώρου Σένγκεν·

23.

πιστεύει ότι η Ισλανδία θα μπορούσε να ενταχθεί στο εγγύς μέλλον στην ΕΕ, σύμφωνα με την αρχή ότι κάθε χώρα κρίνεται με βάση τις δικές της επιδόσεις, και την προτρέπει να συνεχίσει εγκαίρως την ευθυγράμμιση και στους εναπομένοντες τομείς πολιτικής·

24.

συγχαίρει την Ισλανδία για το γεγονός ότι ξεπέρασε ως ένα βαθμό επιτυχώς τις οικονομικές της δυσκολίες και ενέμεινε στην εφαρμογή των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων·

25.

εκφράζει την ανησυχία της για την έλλειψη έντονης υποστήριξης της ενταξιακής διαδικασίας από την κοινωνία·

ΠΡΩΗΝ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Η πρόοδος της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ως υποψήφιας χώρας των Δυτικών Βαλκανίων

26.

αξιολογεί θετικά τις προσπάθειες της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας·

27.

εκτιμά τις προσπάθειες των αρχών της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να προωθήσουν την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, αλλά διαπιστώνει με ανησυχία την έλλειψη αποτελεσματικής δράσης για την εξεύρεση ικανοποιητικής λύσης στο ζήτημα της επίσημης ονομασίας της χώρας. Είναι απαραίτητο να διατηρηθούν οι σχέσεις καλής γειτονίας, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών για την εξεύρεση μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης ως προς το θέμα του ονόματος·

28.

εκτιμά τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την προσαρμογή της εθνικής έννομης τάξης στη νομοθεσία της ΕΕ· εφιστά, ωστόσο, την προσοχή στην ανάγκη συνέχισης των μεταρρυθμίσεων στους τομείς της δικαιοσύνης, των θεμελιωδών δικαιωμάτων των γυναικών και των μειονοτήτων, καθώς και της δημόσιας διοίκησης·

29.

εφιστά την προσοχή στην ανάγκη καταπολέμησης της διαφθοράς των υψηλών κλιμακίων και κατοχύρωσης της ελευθερίας έκφρασης των μέσων μαζικής ενημέρωσης·

30.

αναγνωρίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη συνεργασία μεταξύ των κρατικών αρχών, των διάφορων επιπέδων τοπικής αυτοδιοίκησης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων·

31.

επικροτεί την πρόοδο που έχει συντελεστεί στην εφαρμογή της νομοθεσίας για τις γλώσσες, την αποκέντρωση και τη δίκαιη εκπροσώπηση και προτρέπει τη χώρα να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την αντιμετώπιση των εκκρεμουσών προκλήσεων όπως η εκπαίδευση και η διασφάλιση αρμονικών σχέσεων μεταξύ όλων των κοινοτήτων·

ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ

Η πρόοδος του Μαυροβουνίου ως υποψήφιας χώρας των Δυτικών Βαλκανίων

32.

ενόψει της προβλεπόμενης έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων από το Συμβούλιο τον Ιούνιο του 2012, επικροτεί τα μέτρα που ελήφθησαν για τη μεταβολή και τη προσαρμογή της νομοθεσίας του Μαυροβουνίου όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, την τήρηση εθνικών στατιστικών, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Παρατηρεί επίσης κάποια βελτίωση όσον αφορά τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των ίσων δικαιωμάτων των γυναικών και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων·

33.

επικροτεί τις πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της διαφθοράς και συνιστά να ενταθούν οι προσπάθειες για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου, ιδίως στα πεδία των ιδιωτικοποιήσεων, της χωροταξίας και των υπηρεσιών εκπαίδευσης και υγείας, καθώς και στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές·

34.

εκτιμά ιδιαιτέρως την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και την εκπροσώπησή τους στα νομοθετικά σώματα και στα όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης·

35.

υποδέχεται με ικανοποίηση την απόφαση να συσταθεί Μεικτή Συμβουλευτική Επιτροπή (ΜΣΕ) ως φόρουμ διαλόγου μεταξύ της Επιτροπής των Περιφερειών της ΕΕ και των αυτοδιοικητικών αρχών του Μαυροβουνίου·

ΤΟΥΡΚΙΑ

Η πρόοδος της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας

36.

εκφράζει την ικανοποίησή της για τις μεταβολές που συντείνουν στον εκδημοκρατισμό του πολιτικού και του κοινωνικού βίου στην Τουρκία. Επισημαίνει την υποχρέωση της Τουρκίας να διατηρεί καλές σχέσεις με τους γείτονές της και την καλεί να αποφεύγει οποιουδήποτε είδους ενέργεια εναντίον κράτους μέλους και των κυριαρχικών του δικαιωμάτων, όπως ορίζεται και από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και το διαπραγματευτικό πλαίσιο ΕΕ-Τουρκίας της 3ης Οκτωβρίου 2005. Εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για τις δηλώσεις της Τουρκίας ότι θα παγώσει τις σχέσεις της με την Προεδρία της ΕΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2012 και ευελπιστεί στην ανάπτυξη της περιφερειακής συνεργασίας·

37.

εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για την αθέτηση των δεσμεύσεων της Τουρκίας που απορρέουν από το Πρόσθετο Πρωτόκολλο της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΚ-Τουρκίας και καλεί την Τουρκία να προχωρήσει στην πλήρη εφαρμογή του·

38.

επισημαίνει με ανησυχία τον χαμηλό βαθμό εφαρμογής, στην Τουρκία, της νομοθεσίας που έχει ήδη υιοθετηθεί σύμφωνα με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης· λυπάται για την έλλειψη σαφούς προόδου όσον αφορά την ανάπτυξη της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών. Ελπίζει ωστόσο ότι η τρέχουσα διαδικασία συνταγματικής μεταρρύθμισης θα επιτρέψει να καταγραφεί σημαντική πρόοδος. Επιβεβαιώνει ότι η σύσταση Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής μεταξύ της Επιτροπής των Περιφερειών και των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Τουρκίας θα συμβάλει στη συνθεώρηση των ευρωπαϊκών απαιτήσεων όσον αφορά την αποκέντρωση·

39.

εκφράζει την ανησυχία της για την ανεπαρκή πρόοδο στους τομείς της ελευθερίας του λόγου, της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, της θρησκευτικής ελευθερίας, των δικαιωμάτων των γυναικών και του σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, καθώς και για την έλλειψη προόδου προς μια δίκαιη λύση του Κυπριακού. Καλεί την τουρκική κυβέρνηση να υποστηρίξει ενεργά τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις και να αναλάβει δράση για τη συνολική διευθέτηση του κυπριακού ζητήματος·

40.

εκφράζει μεγάλη ανησυχία όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών στον νόμο και στην πράξη και καλεί την Τουρκία να τον βελτιώσει. Οι πρακτικοί περιορισμοί της ελευθερίας των μέσων μαζικής ενημέρωσης, οι δίκες εναντίον συγγραφέων, δημοσιογράφων, ακαδημαϊκών, δημοκρατικά εκλεγμένων εκπροσώπων και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι συχνές απαγορεύσεις δικτυακών τόπων είναι όλα ζητήματα που δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες και που πρέπει να διευθετηθούν από την τουρκική κυβέρνηση·

41.

καλεί την Τουρκία να επιταχύνει τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης με στόχο την περαιτέρω αποκέντρωση και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του τοπικού και του περιφερειακού επιπέδου διακυβέρνησης. Στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονται η μεγαλύτερη και δικαιότερη χρηματοδότηση για το τοπικό επίπεδο, τα συστήματα για τη διαβούλευση μεταξύ των διαφόρων επιπέδων σύμφωνα με τις αρχές της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και η μεγαλύτερη υποστήριξη της ένταξης στην ΕΕ από το τοπικό επίπεδο·

42.

παρατηρεί με ανησυχία την εμφανή πτώση του ενδιαφέροντος και της αξιοπιστίας από την πλευρά της κοινωνίας και των μέσων μαζικής ενημέρωσης για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ. Καλεί συνεπώς την Ευρωπαϊκή Ένωση να συνεχίσει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης μέσω της «θετικής ατζέντας» που πρέπει να καταλήξει στην τήρηση από την Τουρκία των κριτηρίων ένταξης·

43.

επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για διεύρυνση της συνεργασίας των αυτοδιοικητικών αρχών των χωρών της ΕΕ με τις ομολόγους τους από την Τουρκία·

44.

υπογραμμίζει το ενδιαφέρον της για την αξιοποίηση των υφιστάμενων μηχανισμών συνεργασίας ΕΕ-Τουρκίας, των διασυνοριακών προγραμμάτων, της διαπεριφερειακής συνεργασίας και της συνεργασίας των αυτοδιοικητικών αρχών, για την ανάπτυξη της τοπικής αυτοδιοίκησης και την επέκταση της εφαρμογής της αρχής της επικουρικότητας και του εκδημοκρατισμού·

ΑΛΒΑΝΙΑ

Η πρόοδος της Αλβανίας ως δυνάμει υποφήφιας χώρας

45.

καλεί τις αρχές της Αλβανίας να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις, επειδή οι μεταρρυθμίσεις στις οποίες έχουν προβεί μέχρι στιγμής έχουν φέρει μόνο ως ένα βαθμό τη χώρα πιο κοντά στην εκπλήρωση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης·

46.

εφιστά την προσοχή στη ζωτική, για την ενταξιακή διαδικασία, σημασία της εφαρμογής της αρχής της καλής γειτονίας και της περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και της ανάπτυξης των δημοκρατικών διαδικασιών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών·

47.

προτρέπει την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση Αλβανίας να αποκαταστήσουν και να διατηρήσουν έναν εποικοδομητικό πολιτικό διάλογο για την ενίσχυση της ομαλής λειτουργίας και της ανεξαρτησίας των βασικών δημοκρατικών θεσμών· προτρέπει τις αρχές της Αλβανίας να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την προώθηση και εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την προενταξιακή διαδικασία, ιδίως στους τομείς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των ίσων δικαιωμάτων των γυναικών, της προστασίας των μειονοτήτων και των περιουσιακών δικαιωμάτων, της καταπολέμησης της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος και της ανάπτυξης εποικοδομητικής πολιτικής για τη μετανάστευση·

48.

επισημαίνει με ανησυχία την έλλειψη αποφασιστικών προσπαθειών για την καταπολέμηση της διαφθοράς, φαινομένου που πλήττει πολλούς τομείς του δημόσιου βίου και ενδέχεται να αποτελέσει στο μέλλον σοβαρό πρόβλημα για την ανάπτυξη της χώρας·

49.

καλεί την αλβανική κυβέρνηση να συνεργαστεί ενεργά με τους ενδιαφερόμενους φορείς για την προώθηση της αποκέντρωσης και της ένταξης στην ΕΕ·

ΒΟΣΝΙΑ-ΕΡΖΕΓΟΒΙΝΗ

Η πρόοδος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης ως δυνάμει υποφήφιας χώρας

50.

επικροτεί τις μεταρρυθμίσεις που έχουν ξεκινήσει οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης· εφιστά, ωστόσο, την προσοχή στη δυνατότητα ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ όλων των διοικητικών επιπέδων, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδίας Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και της Σερβικής Δημοκρατίας·

51.

πιστεύει ότι οι αρχές της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων· εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης θα μπορέσουν να εφαρμοστούν μεσοπρόθεσμα μόνο με τη σημαντική συμμετοχή των αρχών, ενώ η εφαρμογή των περιβαλλοντικών μεταρρυθμίσεων θα είναι δυνατή μόνο μακροπρόθεσμα·

52.

εκφράζει την ανησυχία της για το πολιτικό τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει η χώρα και για την αδυναμία υπέρβασης των ειδικών συμφερόντων ορισμένων πολιτικών ομάδων, η οποία έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική καθυστέρηση της διαδικασίας ένταξης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην ΕΕ. Με την ευρύτερη και στενότερη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων παραγόντων, ιδίως των τοπικών αρχών, το ΜΠΒ μπορεί να χρησιμοποιηθεί με αποτελεσματικότερο τρόπο και να ωφελήσει περισσότερο τους πολίτες, πράγμα που καθιστά επίσης σαφέστερο το όφελος από μια προσέγγιση των πολιτών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση·

53.

συμφωνεί με την ανάλυση της Επιτροπής όσον αφορά τη σύγκρουση, το αδιέξοδο και την πολιτική παράλυση στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και θα ήθελε, κατά συνέπεια, να τονίσει τις απόψεις που εξέφρασε το 2010 (3). Ως διχασμένη χώρα, η Βοσνία χρειάζεται ηγεσία που να μπορεί να επιλύσει τις συγκρούσεις και να προτείνει συλλογικές λύσεις. Η ΕΕ πρέπει να καταστήσει σαφές ότι η μόνη πραγματική επιλογή είναι μια πολιτική που ανοίγει τη χώρα στις τέσσερις ελευθερίες της ενιαίας αγοράς·

54.

υπογραμμίζει την ισχνή συνεργασία μεταξύ των διάφορων διοικητικών επιπέδων της χώρας, η οποία θα πρέπει να διορθωθεί με σαφή υποστήριξη από όλες τις πολιτικές της δυνάμεις·

55.

επισημαίνει ότι, προκειμένου να αναπτυχθεί κλίμα εποικοδομητικής συνεργασίας στη χώρα, πρέπει να υπάρχει λειτουργική διοικητική δομή στην οποία τα διαφορετικά πολιτικά επίπεδα αλληλοσυμπληρώνονται και γεφυρώνουν τις διαφορές τους. Η ΕτΠ επαναλαμβάνει ότι η εθνική κυβέρνηση στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη πρέπει να ενισχυθεί σε διάφορα επίπεδα και ότι πρέπει να υποστηριχθούν οι δυνάμεις που στηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις και προωθούν τόσο το ισχυρότερο κράτος όσο και τη διαδικασία αποκέντρωσης με ενισχυμένες τοπικές αρχές·

56.

έχει την πεποίθηση ότι πρέπει να ενισχυθεί η πρακτική διασυνοριακή συνεργασία, όπως και η συνεργασία μεταξύ εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών·

ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΙΟ  (4)

Η πρόοδος του Κοσσυφοπεδίου ως δυνάμει υποφήφιας χώρας

57.

επικροτεί τη δέσμευση του Κοσσυφοπεδίου στην ευρωπαϊκή του πορεία, στο πλαίσιο της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης·

58.

εκφράζει την ελπίδα ότι η έλλειψη ευρείας συναίνεσης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ όσον αφορά το επίσημο καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου δεν θα εμποδίσει την ανάπτυξη των σχέσεων με τη μορφή της σύναψης συμφωνιών μεταξύ του Κοσσυφοπεδίου και της ΕΕ και θεωρεί ότι, επί του παρόντος, θα μπορούσαν να αναζητηθούν και προωθηθούν πρακτικές, ad hoc λύσεις, στη βάση μιας ουδέτερης προσέγγισης, ως προς το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου·

59.

υπογραμμίζει ότι η ΕΕ, σύμφωνα με τις αρχές που πρεσβεύει, έχει δεσμευτεί κατηγορηματικά υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένου του Κοσσυφοπεδίου·

ΣΕΡΒΙΑ

Η πρόοδος της υποψήφιας χώρας

60.

επικροτεί τη σύσταση της Επιτροπής να αναγνωριστεί στη Σερβία το καθεστώς της υποψήφιας προς ένταξη χώρας·

61.

επικροτεί την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να χορηγήσει στη Σερβία το καθεστώς της υποψήφιας χώρας και προτρέπει τη Σερβία να συνεχίσει τις συστημικές και διαρθρωτικές της μεταρρυθμίσεις. Επίσης τονίζει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κοσσυφοπέδιο, σύμφωνα με τους όρους της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης και με πλήρη σεβασμό των αρχών της περιφερειακής συνεργασίας, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών. Ταυτόχρονα, ελπίζει ότι δεν θα υπάρξουν ενέργειες που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ευρωπαϊκή προοπτική των δύο κρατών·

62.

προτρέπει τις σερβικές αρχές να συνεχίσουν την εποικοδομητική τους δράση για την προώθηση της συνεργασίας και της σταθερότητας στην περιοχή·

63.

επικροτεί την πρόοδο που έχει σημειώσει η Σερβία στην προενταξιακή διαδικασία, με την προσαρμογή μιας ολόκληρης σειράς τομέων, από τα ανθρώπινα δικαιώματα και το δικαστικό σύστημα μέχρι την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και τα κριτήρια του Ελσίνκι·

64.

εφιστά την προσοχή στη μεγάλη σημασία που έχει για την ενταξιακή διαδικασία η εφαρμογή της αρχής της καλής γειτονίας και της περιφερειακής συνεργασίας, καθώς και η ανάπτυξη των δημοκρατικών διαδικασιών, των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κοινωνίας των πολιτών·

65.

αξιολογεί θετικά την προστασία των γλωσσικών δικαιωμάτων των παραδοσιακών μειονοτήτων και την υιοθέτηση, τον Σεπτέμβριο του 2011, νόμου για τα περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου και τη μεταβίβαση ορισμένων εξουσιών στην επαρχία της Βοϊβοδίνας και στην τοπική αυτοδιοίκηση·

Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 2012

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO


(1)  Με την εξαίρεση του Κοσσυφοπεδίου, σύμφωνα με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

(2)  Με την εξαίρεση του Κοσσυφοπεδίου, σύμφωνα με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

(3)  CdR 345/2009

(4)  Δυνάμει της απόφασης 1244/99 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.


27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/7


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Πράσινο βιβλίο για την οικογενειακή επανένωση»

2012/C 225/02

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

τονίζει ότι η ανάγκη να αντιμετωπιστεί με τρόπο συγκεκριμένο το ζήτημα της οικογενειακής επανένωσης αναδεικνύεται στις γνωμοδοτήσεις της «Η ανανεωμένη ευρωπαϊκή ατζέντα για την ένταξη» (CdR 199/2011) και «Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην πρώτη γραμμή των πολιτικών ένταξης» (CdR 273/2011) –στη δεύτερη μάλιστα εκφράζεται το αίτημα ανάληψης πρωτοβουλιών εκ μέρους της ΕτΠ·

σημειώνει ότι το Πράσινο Βιβλίο αναφέρει ότι η εφαρμογή της οδηγίας χρησιμοποιείται σε ορισμένες περιπτώσεις αποτρεπτικά και τονίζει ότι η ρύθμιση της οικογενειακής επανένωσης δεν μπορεί να νοείται ως μέσο για τη συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών: οι συγκεκριμένοι στόχοι της επανένωσης συνίστανται στην καλύτερη ένταξη των νόμιμων μεταναστών και στον σεβασμό του δικαιώματος στη δημιουργία οικογένειας·

υπογραμμίζει ότι τόσο το δικαίωμα του ατόμου να διάγει τον βίο του στους κόλπους της οικογένειάς του όσο και το δικαίωμα αλλά και η υποχρέωση να ανατρέφει, να εκπαιδεύει τα παιδιά του και να τους παρέχει την κατάλληλη αγωγή –και συνεπώς να βρίσκεται κοντά τους– συνιστούν θεμελιώδη δικαιώματα και υποχρεώσεις, ανεξαρτήτως υπηκοότητας. Υπενθυμίζει δε ότι αυτό κατοχυρώνεται συχνά στην εθνική και διεθνή νομολογία με παρεμφερείς θέσεις επ’ αυτού·

υπενθυμίζει ότι η επιμέρους δράση των κρατών μελών θα πρέπει να βασίζεται στις αντισταθμιστικές αρχές της αναλογικότητας και της επικουρικότητας, είτε για την αποτελεσματική εφαρμογή της πρωτοβουλίας των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την πραγματοποίηση πρακτικών ενσωμάτωσης, είτε για να έχουν στη διάθεσή τους ένα σταθερό και νομικά στέρεο πλαίσιο αναφοράς·

η ΕτΠ ζητά μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών φορέων σε μια πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ για την άσκηση συνεπούς μεταναστευτικής πολιτικής, στην οποία θα γίνονται σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα και θα προάγεται η ευημερία τόσο των μεταναστών όσο και των κοινοτήτων υποδοχής.

Εισηγητής

ο κ. Sergio SOAVE (IT/PSE), Δήμαρχος Σαβιλιάνο (CN)

Έγγραφο αναφοράς

Πράσινο Βιβλίο σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (οδηγία 2003/86/ΕΚ)

COM(2011) 735 final

Ι.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Πλαίσιο αναφοράς

1.

επικροτεί την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ξεκινήσει διάλογο με θέμα την οικογενειακή επανένωση –την οποία, άλλωστε, ήδη πραγματεύεται η οδηγία 2003/86/ΕΚ– με σκοπό αφ’ ενός να σταθμιστούν ορισμένες κρίσιμες παράμετροι που απορρέουν από την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας και αφ’ ετέρου να εξετάσει προσεκτικότερα τις κριτικές επισημάνσεις αρκετών ενδιαφερομένων (ΜΚΟ, τοπικές κοινότητες, ακαδημαϊκή κοινότητα κ.τ.λ.)·

2.

κρίνει εύλογη την απόφαση να τεθεί το Πράσινο βιβλίο ως βάση του διαλόγου, στο οποίο υπογραμμίζονται ορισμένες ειδικές πτυχές της οδηγίας και τίθενται διάφορα ερωτήματα. Επιδοκιμάζει δε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να λάβει συγκεκριμένα μέτρα μόνο κατόπιν της σχετικής διαβούλευσης·

3.

υπενθυμίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές καλούνται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των περιφερειακών πολιτικών κοινωνικής ένταξης και συνοχής· άρα πρέπει να συμμετάσχουν ενεργά στον διάλογο για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν την οικογενειακή επανένωση προκειμένου να διευκολυνθεί τόσο η πλήρης ενσωμάτωση των μεταναστών στις χώρες υποδοχής, όσο και η ενδεχόμενη αναθεώρηση της οδηγίας·

4.

υπογραμμίζει ότι η εν λόγω πρωτοβουλία εντάσσεται στις συστάσεις του προγράμματος της Στοκχόλμης (Δεκέμβριος 2009) και του Ευρωπαϊκού συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο (Σεπτέμβριος 2008)·

5.

τονίζει ότι η ανάγκη να αντιμετωπιστεί με τρόπο συγκεκριμένο το ζήτημα της οικογενειακής επανένωσης αναδεικνύεται στις γνωμοδοτήσεις με τίτλο «Η ανανεωμένη ευρωπαϊκή ατζέντα για την ένταξη» (CdR 199/2011) και «Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην πρώτη γραμμή των πολιτικών ένταξης» (CdR 273/2011) –στη δεύτερη μάλιστα εκφράζεται το αίτημα ανάληψης πρωτοβουλιών εκ μέρους της ΕτΠ·

Πολιτικό πλαίσιο γνωμοδότησης

6.

θεωρεί ότι η οικονομική κρίση που τόσο σφοδρά ταλανίζει την Ευρώπη ενδέχεται να στρεβλώσει το πνεύμα της οδηγίας. Τούτο ενισχύεται και από την είσοδο στην Ευρώπη μεταναστών λόγω π.χ. των συνεπειών ενός κατά τα άλλα θετικού γενικευμένου πολιτικού φαινομένου όπως η «Αραβική άνοιξη», το οποίο αφορά αρκετές χώρες των νότιων ακτών της Μεσογείου·

Αρχές και εκτιμήσεις

7.

σημειώνει ότι το Πράσινο Βιβλίο αναφέρει ότι η εφαρμογή της οδηγίας χρησιμοποιείται σε ορισμένες περιπτώσεις αποτρεπτικά και τονίζει, εν προκειμένω, ότι η ρύθμιση της οικογενειακής επανένωσης δεν μπορεί να νοείται ως μέσο για τη συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών, πρόβλημα το οποίο χρήζει αντιμετώπισης στην πηγή του και με διαφορετικό τρόπο. Αντίθετα, οι συγκεκριμένοι στόχοι της επανένωσης συνίστανται στην καλύτερη ένταξη των νόμιμων μεταναστών και στον σεβασμό του δικαιώματος στη δημιουργία οικογένειας, δικαιώματος το οποίο αποτελεί αρχή κατοχυρωμένη σε όλους τους Χάρτες Δικαιωμάτων·

8.

υπογραμμίζει ότι τόσο το δικαίωμα του ατόμου να διάγει τον βίο του στους κόλπους της οικογένειάς του όσο και το δικαίωμα αλλά και η υποχρέωση να ανατρέφει, να εκπαιδεύει τα παιδιά του και να τους παρέχει την κατάλληλη αγωγή –και συνεπώς να βρίσκεται κοντά τους– συνιστούν θεμελιώδη δικαιώματα και υποχρεώσεις, ανεξαρτήτως υπηκοότητας. Υπενθυμίζει δε ότι αυτό κατοχυρώνεται συχνά στην εθνική και διεθνή νομολογία με παρεμφερείς θέσεις επ’ αυτού. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 16 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948 «η οικογένεια είναι το φυσικό και το βασικό στοιχείο της κοινωνίας και έχει το δικαίωμα προστασίας από την κοινωνία και το κράτος»· στο δε άρθρο 9 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες δικαίωμα του ατόμου το δικαίωμα στη δημιουργία οικογένειας·

9.

ελπίζει ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές θα σεβαστούν απολύτως αυτά τα θεμελιώδη δικαιώματα, σύμφωνα και με τις σαφείς και επανειλημμένα διατυπωμένες θέσεις της σχετικής νομολογίας των Δικαστηρίων του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου·

10.

ζητά επίσης να συνεκτιμηθούν όλες οι προεκτάσεις της οικογενειακής επανένωσης. Ήδη στην οδηγία επισημαίνεται ότι η οικογενειακή επανένωση συντείνει στην κοινωνικο-πολιτισμική σταθερότητα, η οποία διευκολύνει την κοινωνική ενσωμάτωση και προάγει την οικονομική και κοινωνική συνοχή, αναμφισβήτητα, προς όφελος και των τοπικών φορέων της χώρας υποδοχής. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι η εφαρμογή του δικαιώματος της οικογενειακής επανένωσης συνιστά ουσιαστικό βήμα προόδου για τις μεταναστευτικές πολιτικές, αφού έτσι επιδεικνύεται μεγαλύτερη ωριμότητα στην προσπάθεια εξομάλυνσης της παρουσίας των μεταναστών και οι πολιτικές εξελίσσονται σε απαραίτητο παράγοντα αποτελεσματικής κοινωνικοοικονομικής ένταξης στη χώρα υποδοχής. Τούτο αποτελεί, άλλωστε, καθοριστικό και πρακτικό βήμα προς την κατεύθυνση του ελέγχου της λαθρομετανάστευσης και του περιορισμού των επικίνδυνων μορφών κοινωνικού αποκλεισμού·

11.

παρατηρεί ότι σε όλα τα ευρωπαϊκά συντάγματα οι οικογενειακοί δεσμοί θεωρούνται πηγή συγκεκριμένων υποχρεώσεων οικονομικής και κοινωνικής συνδρομής. Επομένως, η ανάδειξη αυτής της αξίας στη συνείδηση των οικογενειών μεταναστών, χάρη στην πιο ουσιαστική αναγνώριση του δικαιώματος της οικογενειακής επανένωσης, μπορεί να ενισχύσει την πεποίθησή τους ότι οι πολλαπλές (διοικητικές και διαδικαστικές) υποχρεώσεις που τους επιβάλλονται δεν αποτελούν απλώς προϊόν κατασταλτικών πολιτικών ή μέσο αστυνόμευσης, αλλά μέρος ενός γενικότερου σχεδίου με σκοπό τη συνολική κοινωνική πρόοδο, στην οποία καλούνται να συμβάλλουν ενεργά και οι ίδιοι, όχι μόνον διεκδικώντας δικαιώματα, αλλά και αναγνωρίζοντας τις υποχρεώσεις τους που είναι συνυφασμένες με τις αρχές της εντιμότητας και της υπευθυνότητας μεταξύ πολιτών·

12.

με αυτή την προοπτική εκφράζεται η ελπίδα ότι θα δοθεί έμφαση στην προστασία της λεγόμενης πυρηνικής οικογένειας –η οποία ούτως ή άλλως βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της οδηγίας– καθώς και ότι σε, αυτό το πλαίσιο αναφοράς, θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία στο δικαίωμα επανένωσης με τα ανήλικα τέκνα, τα οποία χρήζουν ειδικής και ενισχυμένης προστασίας. Όσον αφορά τα άλλα σχήματα οικογένειας, –σε σχέση και με τους κανόνες και τα έθιμα της χώρας προέλευσης του μετανάστη– κρίνεται σκόπιμο κάθε μεμονωμένη περίπτωση ή υπόθεση να εξετάζεται από το εκάστοτε κράτος μέλος· εφ' όσον, όμως, η Επιτροπή καταλήξει στο συμπέρασμα, μετά από διαβούλευση, ότι είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί ένας ενιαίος ορισμός της έννοιας «οικογένεια» σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο ορισμός αυτός θα πρέπει να συνάδει με τους αντίστοιχους ορισμούς που περιέχονται σε άλλα μέσα της ΕΕ ·

13.

η σημασία που αποδίδεται σε αυτές τις γενικές αρχές και εκτιμήσεις δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να περιοριστούν δραστικά τα περιθώρια κάθε κράτους μέλους να αξιολογεί τέτοιες περιπτώσεις, αρχή η οποία αναγνωρίζεται στην οδηγία και κατοχυρώνεται και στη Συνθήκη της Λισαβόνας. Εντούτοις, η ΕτΠ υπενθυμίζει ότι η επιμέρους δράση των κρατών μελών θα πρέπει να βασίζεται στις αντισταθμιστικές αρχές της αναλογικότητας και της επικουρικότητας, είτε για την αποτελεσματική εφαρμογή της πρωτοβουλίας των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την πραγματοποίηση πρακτικών ενσωμάτωσης, είτε για να έχουν στη διάθεσή τους ένα σταθερό και νομικά στέρεο πλαίσιο αναφοράς.

II.   ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΙΘΕΝΤΑΙ ΣΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Έννοια της οικογένειας και απαιτήσεις των οικογενειακών δεσμών

14.

θεωρεί ότι –με την επιφύλαξη του δικαιώματος όλων των νομίμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών στην επικράτεια της ΕΕ να επανασυνδέονται με τις οικογένειές τους– είναι εύλογο να συναρτάται το δικαίωμα της οικογενειακής επανένωσης με συγκεκριμένους όρους, με την επιφύλαξη του πνεύματος που διέπει την οδηγία υπέρ της διευκόλυνσης της ενσωμάτωσης και της σταθεροποίησης·

15.

υποστηρίζει ότι, εν προκειμένω, η παρούσα διατύπωση της οδηγίας μπορεί να προκαλέσει έλλειψη ασφάλειας δικαίου και ανάλογες παρερμηνείες· ως εκ τούτου, ζητά να εξεταστεί η δυνατότητα θέσπισης σε ενωσιακό επίπεδο μιας ελάχιστης περιόδου παραμονής, συνδυάζοντας την απαίτηση της σταθερότητας με τον σεβασμό του δικαιώματος στη δημιουργία οικογένειας και προωθώντας πρότυπα αντίστοιχα προς εκείνα της κυκλικής μετανάστευσης, σε περίπτωση ένταξης των ενδιαφερομένων σε προγράμματα εκούσιου επαναπατρισμού·

16.

συνιστά το ελάχιστο προβλεπόμενο όριο ηλικίας για την επανένωση με τον ή τη σύζυγο να ταυτίζεται ουσιαστικά με τη νόμιμη ηλικία ενηλικίωσης του ή της συζύγου, όπως αυτή ορίζεται στην οικεία εθνική νομοθεσία του κράτους υποδοχής, με πρόβλεψη ειδικών παρεκκλίσεων στις οποίες το όριο αυτό θα μπορεί να είναι ακόμα χαμηλότερο. Έτσι διασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή συνέπεια και αποφεύγονται εν δυνάμει διακρίσεις λόγω ηλικίας·

17.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι δύο προβλεπόμενες ειδικές παρεκκλίσεις από το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης των ανήλικων τέκνων (άρθρο 4 παράγραφος 1 τελευταίο εδάφιο και παράγραφος 6) δεν έχουν ουσιαστικό πρακτικό αντίκρισμα και συνεπώς θα μπορούσαν να καταργηθούν. Σε κάθε περίπτωση, η ΕτΠ προτείνει οι σχετικές αποφάσεις να λαμβάνονται πάντα με γνώμονα το συμφέρον του τέκνου και την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανηλίκου. Για τους ίδιους λόγους δε, προτείνει να κατοχυρώνεται το δικαίωμα επανένωσης με τα ανήλικα τέκνα ακόμα και ελλείψει δεσμών γάμου μεταξύ των γονέων, ούτως ώστε να αποφεύγονται οποιασδήποτε μορφής διακρίσεις μεταξύ νόμιμων και φυσικών τέκνων·

18.

όσον αφορά την προαιρετική ρήτρα για τα μέλη της οικογένειας πλην του ή της συζύγου, του/της καταχωρημένου/ης συντρόφου ή και των τέκνων, κρίνεται σκόπιμο να διατηρηθεί ένα περιθώριο ερμηνείας των κριτηρίων επιλεξιμότητας. Παρατηρεί δε ότι η ισχύουσα οδηγία δεν διευκρινίζει –ως όφειλε– τις συνέπειες για τα μέλη της οικογένειας σε περίπτωση ακύρωσης του γάμου, διαζυγίου, εξόδου από το κράτος μέλος, αναγνωρισμένης αμφισβήτησης της πατρότητας ή θανάτου του συντηρούντος προσώπου·

Μέτρα ενσωμάτωσης

19.

εισηγείται την προληπτική εξακρίβωση της αποτελεσματικότητας των διαφόρων πρακτικών που έχουν ήδη υιοθετηθεί (μέτρα «προ της αναχώρησης» και εφαρμοσμένα μέτρα στη χώρα υποδοχής). Βάσει αυτής της πρώτης εξακρίβωσης, προτείνει να αποφευχθεί η λήψη μέτρων τα οποία δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν εύκολα για τα μέλη της οικογένειας του συντηρούντος προσώπου εξαιτίας του διαδεδομένου αναλφαβητισμού, των πραγματικών εξόδων, της απομάκρυνσης από τα αστικά κέντρα κ.τ.λ. που ενδέχεται να έχουν εκ των πραγμάτων ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της άσκησης του δικαιώματος επανένωσης. Ωστόσο, κρίνεται σκόπιμο, εφόσον ζητείται από τους αιτούντες να παρακολουθούν μαθήματα εκμάθησης της ξένης γλώσσας ή/και αγωγής του πολίτη ή/και εισαγωγής στον πολιτισμό της κοινωνίας υποδοχής, έπειτα από την άφιξή τους στη χώρα υποδοχής, τα μαθήματα αυτά αφ’ ενός μεν να προσφέρονται δωρεάν προς αποφυγή διακρίσεων λόγω εισοδήματος, αφ’ ετέρου δε να διεξάγονται με την αξιοποίηση μεταξύ άλλων και των Ευρωπαϊκών Ενοτήτων για την Ένταξη (European Integration Modules

Περίοδος αναμονής σχετικά με την ικανότητα υποδοχής

20.

στην αξιολόγηση των λοιπών πρακτικών όρων που θέτει το κράτος μέλος στον αιτούντα (ύπαρξη καταλύματος, ασφάλιση υγείας, σταθεροί και επαρκείς πόροι), η ΕτΠ προτείνει οι όροι αυτοί να είναι συμβατοί με την αρχή της αναλογικότητας και να μην ανάγονται σε αυθαίρετους περιορισμούς. Ειδικότερα, η ΕτΠ ευελπιστεί ότι κατά την εφαρμογή της οδηγίας, τα κράτη μέλη τα κράτη μέλη θα υιοθετήσουν κανόνες για την εξακρίβωση του λόγου ύπαρξης αυτών των όρων βάσει αντικειμενικών και επαληθεύσιμων κριτηρίων και όχι με γνώμονα γενικές ρήτρες που επιδέχονται αυθαίρετες και περιοριστικές ερμηνείες·

21.

εισηγείται την απαλοιφή του όρου της ικανότητας υποδοχής από πλευράς κράτους μέλους, ως κριτηρίου για την αποδοχή ή όχι του αιτήματος επανένωσης, καθότι τούτο θεωρείται επιπρόσθετο μέσο ελέγχου των μεταναστευτικών ροών, σε αντίθεση με τις αρχές που διέπουν το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

22.

θεωρεί ότι πρέπει η διάρκεια της άδειας παραμονής των μελών της οικογένειας του συντηρούντος προσώπου να ευθυγραμμίζεται με αυτή του ίδιου του συντηρούντος. Επίσης θα πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα υιοθέτησης λύσεων κατά τα πρότυπα της κυκλικής μετανάστευσης σε περίπτωση ένταξης σε προγράμματα εκούσιου επαναπατρισμού·

Θέματα σχετικά με τη χορήγηση ασύλου

23.

όσον αφορά την οικογενειακή επανένωση υπηκόων τρίτων χωρών που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς προστασίας (άσυλο, ιδιότητα πρόσφυγα, επικουρική προστασία), η ΕτΠ κρίνει ότι, σύμφωνα με το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης, τα διάφορα καθεστώτα πρέπει να αντιμετωπίζονται βάσει ειδικών και αυτόνομων κανόνων που θα λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα (ακόμα και από άποψη πρακτικών δυσκολιών στη συμπλήρωση των ενημερωτικών εντύπων και επίδειξης των εγγράφων) των ατόμων στα οποία έχει χορηγηθεί αυτή η προστασία. Επομένως, η οδηγία που διέπει γενικά τα καθεστώτα οικογενειακής επανένωσης δεν θα έπρεπε να εφαρμόζεται στα μέλη της οικογένειας ατόμων που απολαύουν ειδικής προστασίας· η οικογενειακή επανένωση αυτών των ατόμων πρέπει να ρυθμίζεται αυτόνομα, σύμφωνα και με τους οικογενειακούς δεσμούς που έχουν ενδεχομένως συναφθεί μετά την είσοδο στην επικράτεια της χώρας υποδοχής·

Απάτη, κατάχρηση, διαδικαστικά θέματα

24.

φρονεί ότι, εάν η απόφαση ορισμένων κρατών μελών να καθιερώσουν το τεστ DNA για την εξακρίβωση των τέκνων δεν εφαρμόζεται ως ύστατη λύση, ενδέχεται να συνιστά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως ο σεβασμός του ιδιωτικού και οικογενειακού βίου (άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων)·

25.

αναφορικά με τις απάτες μέσω εικονικών γάμων, ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και/ή τα κράτη μέλη να χορηγήσουν τα στοιχεία που διαθέτουν σχετικά με τις πραγματικές διαστάσεις του φαινομένου. Εφ' όσον, πάντως, δεν προκύψουν απτά στοιχεία, η ΕτΠ κρίνει σκόπιμη την διεξαγωγή στοχοθετημένων μελετών σε όλα τα κράτη μέλη με σκοπό μια ακριβέστερη αποτύπωση της πραγματικότητας και την προώθηση καλών πρακτικών για τον τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων αυτών·

26.

ως προς το κόστος που καλείται να επωμιστεί ο αιτών την οικογενειακή επανένωση, επισημαίνει τον κίνδυνο τεχνητής αύξησης του διοικητικού κόστους από πλευράς ορισμένων κρατών μελών με σκοπό να παρεμβάλλουν τεχνηέντως και αυθαίρετα προσκόμματα στην είσοδο μεταναστών· τούτο αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας, βάσει της οποίας τα μέσα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στον σκοπό, δηλαδή να διευκολύνεται και όχι να αποτρέπεται η χρήση του εν λόγω δικαιώματος. Συνεπώς, θα ήταν σκόπιμο να ζητείται από τα κράτη μέλη να ορίσουν ένα ποσό που δεν θα καθιστά αδύνατη την εφαρμογή της οδηγίας·

27.

υποστηρίζει ότι πρέπει να συνιστάται στα κράτη μέλη να τηρούν την προβλεπόμενη από την οδηγία προθεσμία εντός της οποίας οφείλουν να κοινοποιούν στον εκάστοτε αιτούντα την απόφαση που αφορά την αίτησή του οικογενειακής επανένωσης. Κάθε διαδικασία παρέκκλισης που έχει καθιερώσει το κράτος μέλος με σκοπό τη μη εύλογη επέκταση αυτής της προθεσμίας συνιστά κώλυμα στην εφαρμογή της οδηγίας·

Οι οριζόντιες ρήτρες

28.

όσον αφορά τις υποτιθέμενες δυσκολίες σχετικά με τις υποχρεωτικές οριζόντιες ρήτρες της οδηγίας, ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κάνει χρήση όλων των προβλεπόμενων από τις Συνθήκες μέσων και μέτρων για τον πλήρη σεβασμό του Ενωσιακού Δικαίου από τα κράτη μέλη·

ΙΙΙ.   ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

29.

η ΕτΠ ζητά μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών φορέων σε μια πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ για την άσκηση συνεπούς μεταναστευτικής πολιτικής, στην οποία θα γίνονται σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα και θα προάγεται η ευημερία τόσο των μεταναστών όσο και των κοινοτήτων υποδοχής. Σε πολλές περιφέρειες και κοινότητες της Ευρώπης έχουν καταγραφεί περιπτώσεις υποδειγματικής ενσωμάτωσης, ενώ ουκ ολίγες αμφισημίες ως προς την εθνική νομοθεσία και την ερμηνεία της οδηγίας στην πράξη έχουν διασαφηνιστεί θετικά, ακριβώς χάρη στην πείρα των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Η ΕτΠ υπογραμμίζει την ανάγκη απόκτησης όσο το δυνατόν περισσότερων πληροφοριών ως προς αυτό το ζήτημα και δηλώνει έτοιμη να συνεπικουρήσει στον μέγιστο βαθμό τα κράτη μέλη και τα υπόλοιπα θεσμικά όργανα της ΕΕ στη συγκέντρωση και διάδοση πληροφοριών και ορθών πρακτικών, παντού όπου τα στοιχεία αυτά βρίσκονται σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο.

Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 2012

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO


27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/11


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Αναθεώρηση της πολιτικής της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και τις εκπομπές»

2012/C 225/03

H ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

παρατηρεί ότι η επιβράδυνση που παρατηρείται όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα οφείλεται στην έλλειψη φιλόδοξης ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση των ρύπων στην πηγή και στην απουσία μέτρων σε εθνικό επίπεδο. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές επωμίζονται μεγάλο μέρος του φόρτου και της ευθύνης για την επίλυση των προβλημάτων. Είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, όπου κάθε βαθμίδα διακυβέρνησης (ευρωπαϊκή, εθνική, περιφερειακή και τοπική) αναλαμβάνει τις ευθύνες της και θεσπίζει εκείνα τα μέτρα που μπορεί και που πρέπει να εφαρμόσει η ίδια·

τονίζει ότι οι πολιτικές της ΕΕ για τις εισροές και για τις εκπομπές πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους. Γι’ αυτό, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν όμοια επίπεδα φιλοδοξίας και συντονισμένα χρονοδιαγράμματα για τις δύο πολιτικές, ήδη κατά τη φάση της χάραξής τους·

συνιστά να ενισχυθεί η πολιτική της ΕΕ για τις εκπομπές, ιδιαίτερα καθιστώντας την αναθεώρηση της οδηγίας ΕΑΟΕ αρκετά φιλόδοξη ώστε να συμβάλει στη μείωση των συγκεντρώσεων υποβάθρου, θεσπίζοντας αυστηρότερα πρότυπα Euro για τα οχήματα όσον αφορά το NO2/NOx και τα αιωρούμενα σωματίδια, και αυστηρότερες προδιαγραφές για τις εκπομπές των άλλων κινητών πηγών, καλύπτοντας το χάσμα μεταξύ των προτύπων ΕΕ για τις εκπομπές οχημάτων και τις σημερινές εκπομπές οχημάτων υπό πραγματικές συνθήκες, και μειώνοντας τις εκπομπές στη ναυτιλία και τις αεροπορικές μεταφορές, και τις εκπομπές αμμωνίας στη γεωργία·

συνιστά να συμβάλει η αναθεώρηση των οδηγιών για την ποιότητα του αέρα (2008/50/ΕΚ και 2004/107/ΕΚ)·ιδιαίτερα στη μείωση του αριθμού ουσιών και του αριθμού στόχων και ανώτατων ορίων, εστιάζοντας στις πιο ρυπογόνες ουσίες και στους δείκτες που αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις πτυχές της υγείας.· Διερωτάται μήπως η συγκέντρωση σωματιδίων και ο στοιχειακός άνθρακας / αιθάλη αποτελούν καλύτερους δείκτες, και πώς θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στην οδηγία. Προτείνει να εξεταστεί αν η ετήσια μέση οριακή τιμή για τα ΑΣ10 θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για ελέγχους με βάση πολυετείς μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις. Προτείνει να επεκταθεί η δυνατότητα παρέκκλισης όσον αφορά τη μείωση των συγκεντρώσεων NO2 εφόσον πληρούνται ορισμένοι όροι και ζητά να επιβληθούν ειδικοί κανόνες σχετικά με τους σταθμούς μέτρησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα των μετρήσεων.

Εισηγητής

ο κ. Cor LAMERS (NL/EVP), Δήμαρχος Houten

Έγγραφο αναφοράς

Επιστολή του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 19ης Ιουλίου 2011

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

A.    Γενικές παρατηρήσεις

1.

γνωρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να παρουσιάσει το 2013 μια συνολική αναθεώρηση της πολιτικής της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, σε συνδυασμό με τους νέους μακροπρόθεσμους στόχους για την περίοδο μετά το 2020. Η εκτενής αυτή αναθεώρηση θα καλύψει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα θέματα:

την αναθεώρηση της θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση (COM(2005) 446 τελικό)·

την ενίσχυση της πολιτικής της ΕΕ για τη μείωση της ρύπανσης στην πηγή·

τη συγχώνευση των ακόλουθων οδηγιών:

των τροποποιημένων οδηγιών για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη (2008/50/ΕΚ και 2004/107/ΕΚ)·

της τροποποιημένης οδηγίας σχετικά με εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους (2001/81/ΕΚ)·

2.

επικροτεί το αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάρτιση διερευνητικής γνωμοδότησης της ΕτΠ σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής πολιτικής για την ποιότητα του αέρα·

3.

δηλώνει ότι στη γνωμοδότηση (1) —καθώς πρόκειται για διερευνητική γνωμοδότηση, που εκδίδεται στο στάδιο της διαβούλευσης εμπειρογνωμόνων της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ— παρουσιάζονται τόσο διοικητικές/πολιτικές όσο και τεχνικές πτυχές του θέματος (συστάσεις για τη νομοθεσία και συστάσεις για τις μεθόδους)·

4.

σημειώνει ότι η ποιότητα του αέρα επηρεάζει την καθημερινή ζωή και την υγεία των πολιτών τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές. Η δημόσια υγεία και το περιβάλλον θα πρέπει να αποτελέσουν κεντρικά στοιχεία των προσπαθειών για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Ταυτόχρονα, πρέπει να επιδιωχθεί η εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και των προσπαθειών για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η βελτίωση της προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας μπορεί παράλληλα να τονώσει και την οικονομία και να μειώσει το οικονομικό κόστος παραγόντων που επιβαρύνουν ή βλάπτουν την υγεία·

5.

εκφράζει την ικανοποίησή της που η ποιότητα του αέρα έχει βελτιωθεί σημαντικά στην Ευρώπη, χάρη στις συνδυασμένες επιδράσεις της σχετικής πολιτικής της ΕΕ και των μέτρων που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη (σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο). Οι δύο τελευταίες δεκαετίες δείχνουν ανοδική τάση. Ωστόσο, η ΕτΠ ανησυχεί για την πρόσφατη επιβράδυνση της τάσης αυτής·

6.

παρατηρεί ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση δημιουργεί τα πιο σοβαρά προβλήματα και «μελανά σημεία» έντονης ρύπανσης (hotspots) στις αστικές περιοχές. Παρ’ όλα τα μέτρα που λαμβάνονται σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις δεν μπορούν να συμμορφωθούν εγκαίρως με τις οριακές τιμές για τα αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ10 και ΑΣ2,5) και το NO2. Έτσι, η πλειονότητα των Ευρωπαίων ζει σε περιοχές όπου η συγκέντρωση ατμοσφαιρικών ρύπων είναι επικίνδυνη για την υγεία·

7.

διαπιστώνει, εξάλλου, ότι οι αγροτικές και οι περιαστικές ζώνες πλήττονται επίσης από την ατμοσφαιρική ρύπανση, με σοβαρές συνέπειες για το περιβάλλον, τις καλλιέργειες και τους φυσικούς βιοτόπους·

8.

συμφωνεί ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση πρέπει να μειωθεί, αλλά θεωρεί ότι πρέπει ταυτόχρονα να συνεχιστεί η ομαλή λειτουργία του κοινωνικού και οικονομικού ιστού των πόλεων. Στα περισσότερα κράτη μέλη, οι προσωπικές μετακινήσεις και οι εμπορευματικές μεταφορές με μηχανοκίνητα οχήματα (που χρησιμοποιούν κυρίως ντίζελ και βενζίνη) είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες των «μελανών σημείων» έντονης ατμοσφαιρικής ρύπανσης από NO2. Απαιτείται αποτελεσματικότερη δράση για την αντιμετώπισή τους, τόσο σε επίπεδο εκπομπών όσο και σε επίπεδο ρύθμισης της κυκλοφορίας·

9.

πιστεύει ότι το βασικό ζητούμενο κατά την αναθεώρηση της πολιτικής της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα πρέπει να είναι πώς (δηλαδή με τι είδους ρυθμίσεις και με ποια μέτρα) μπορεί η νομοθεσία της ΕΕ να οδηγήσει σε βελτίωση της κατάστασης. Προς τούτο, πρέπει να ληφθούν υπόψη τουλάχιστον οι ακόλουθες σημαντικές πτυχές: η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, η ολοκληρωμένη προσέγγιση και η αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στις ευρωπαϊκές πόλεις. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στη δυνατότητα εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας και στα προβλήματα εφαρμογής στις πόλεις και τις περιφέρειες·

10.

επισημαίνει ότι η διακυβέρνηση πρέπει να αποτελέσει σημαντικό στοιχείο στην ανάπτυξη της νέας νομοθεσίας της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει διασυνοριακές και εθνικές διαστάσεις και, επομένως, απαιτείται δράση σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό). Η ΕτΠ συνιστά μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία κάθε επίπεδο διακυβέρνησης θα επωμίζεται το δικό του μερίδιο της ευθύνης και θα λαμβάνει εκείνα τα μέτρα που μπορούν και που πρέπει να ληφθούν καλύτερα στο συγκεκριμένο επίπεδο·

11.

τονίζει την ανάγκη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης της ανάπτυξης της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Στο μέτρο του δυνατού, η πρόληψη της ρύπανσης θα πρέπει να γίνεται στην πηγή. Είναι σημαντικό να εντοπιστούν οι αιτίες της ρύπανσης και να αντιμετωπιστούν οι εκπομπές στην πηγή με όσο το δυνατόν πιο αποδοτικό και πιο φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο·

12.

σημειώνει ότι για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας απαιτείται μια φιλόδοξη πολιτική της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Όμως, είναι αδύνατο να εφαρμοστεί μια πολιτική για τις εισροές ρύπων, με οριακές τιμές σε επίπεδο ΕΕ, χωρίς μια αποτελεσματική πολιτική για τις εκπομπές, με μέτρα της ΕΕ για την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή. Το επίπεδο φιλοδοξίας της αναθεωρούμενης οδηγίας πρέπει, συνεπώς, να ευθυγραμμιστεί στενά με το επίπεδο φιλοδοξίας των εθνικών ανώτατων ορίων για τις εκπομπές και της πολιτικής της ΕΕ για τις εκπομπές (πολιτική για την πρόληψη στην πηγή). Στο πλαίσιο αυτό, η ΕτΠ θεωρεί ότι η συγχώνευση των οδηγιών για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα (2008/50/ΕΚ και 2004/107/ΕΚ) και της αναθεωρημένης οδηγίας για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (2001/81/ΕΚ) θα βοηθήσει να ευθυγραμμιστούν τα διαφορετικά επίπεδα φιλοδοξίας·

B.    Η θεματική στρατηγική για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και η εφαρμογή της στα κράτη μέλη

Η θεματική στρατηγική

13.

πιστεύει ότι η θεματική στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συμβάλει στον περιορισμό της έκθεσης των πολιτών σε ατμοσφαιρικούς ρύπους και στη βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος·

14.

εκφράζει τη λύπη της που δεν εφαρμόσθηκαν στην πράξη όλα τα μέτρα για τη μείωση της ρύπανσης στην πηγή τα οποία είχαν ανακοινωθεί στη θεματική στρατηγική. Τα κυριότερα μέτρα της ΕΕ για τη μείωση στην πηγή όπου παρατηρούνται ελλείψεις είναι:

η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης του κύκλου του αζώτου·

η αναθεώρηση της οδηγίας για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (2001/81/ΕΚ, «οδηγία ΕΑΟΕ»), η οποία είναι σημαντική για την αντιμετώπιση των συγκεντρώσεων υποβάθρου, αλλά, δυστυχώς, έχει αναβληθεί επανειλημμένα·

Η εφαρμογή της στρατηγικής σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο

15.

παρατηρεί ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες καταβάλλουν πολλές προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, με μέτρα που επικεντρώνονται ιδίως στα εξής:

στην προώθηση περισσότερο βιώσιμων τρόπων μεταφοράς, όπως είναι οι αποτελεσματικότερες και ελκυστικότερες δημόσιες συγκοινωνίες, οι ποδηλατόδρομοι, οι περιορισμοί πρόσβασης των (πλέον ρυπογόνων) αυτοκινήτων ή/και φορτηγών (περιβαλλοντικές ζώνες) και η προαγωγή των (πιο) καθαρών αυτοκινήτων, για παράδειγμα μέσω της προτιμησιακής τους πρόσβασης ή/και της πολιτικής για τη στάθμευση·

στη βελτίωση της διαχείρισης των μεταφορών και της ροής της κυκλοφορίας, μέσω της επιβολής περιορισμών της ταχύτητας και της ανάπτυξης καινοτόμων εννοιών εφοδιαστικής για την παράδοση των εμπορευμάτων στα κέντρα των πόλεων·

στην πρόληψη της επαναιώρησης σκόνης, μέσω της βελτίωσης των οδοστρωμάτων και της απαγόρευσης της χρήσης ελαστικών με καρφιά στους δρόμους των κέντρων των πόλεων·

στη βελτίωση των υποδομών και των κατασκευών, π.χ. μέσω τοπικών κανονισμών για τη θέρμανση (εάν το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία), της μείωσης των εκπομπών από την παραγωγή θέρμανσης κλειστών χώρων, της προώθησης της κεντρικής αστικής θέρμανσης, του εκσυγχρονισμού των συστημάτων θέρμανσης, της καθιέρωσης περισσότερου ελεύθερου χώρου ανάμεσα στους δρόμους και στις κατοικίες και της αύξησης των χώρων πρασίνου. Σε σχέση με αυτό το τελευταίο σημείο, πρέπει να επισημανθεί ότι οι χώροι πρασίνου κατά μήκος των δρόμων ή των διαχωριστικών τους διαζωμάτων (μονωτικό πράσινο) έχουν πενιχρά αποτελέσματα. Μόνο οι μεγάλες πράσινες εκτάσεις, όπως τα πάρκα και τα δάση, έχουν αποδεδειγμένη προστιθέμενη αξία·

16.

επισημαίνει ότι θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω η ευρωπαϊκή πολιτική σε όλα τα επίπεδα, ιδίως όσον αφορά την ποσοτική μείωση και την χωρική και τομεακή απομάκρυνση από τις οδικές ιδιωτικές και εμπορευματικές μεταφορές. Πρέπει, όμως, να σημειωθεί ότι η συμμόρφωση με τις οριακές τιμές για τα αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ10 και ΑΣ2,5) και το NO2 δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο με τέτοια μέτρα. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο σε τρία είδη εμποδίων: περιορισμένη επιρροή, περιορισμένες δυνατότητες και περιορισμένα περιθώρια άσκησης πολιτικής (βλ. σημεία 17, 19 και 22)·

17.

πιστεύει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, μόνες τους, έχουν χωρικά περιορισμένη επιρροή στη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (πρώτη κατηγορία εμποδίων). Οι τοπικές και οι περιφερειακές πολιτικές επικεντρώνονται στη μείωση των εκπομπών από τις τοπικές πηγές, ενώ μεγάλο μέρος των τοπικών συγκεντρώσεων λεπτών σωματιδίων ΑΣ10 και ΑΣ2,5 και ειδικά όζοντος έχει διασυνοριακή ή/και διαπεριφερειακή προέλευση·

18.

σημειώνει ότι τα υψηλά επίπεδα συγκεντρώσεων υποβάθρου των ατμοσφαιρικών ρύπων και η πολλαπλά ανεπαρκής εφαρμογή και αναθεώρηση της οδηγίας για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (2001/81/ΕΚ) μπορεί να περιορίσουν τις προοπτικές επιτυχίας των μέτρων των αυτοδιοικητικών αρχών για την τήρηση των ευρωπαϊκών προτύπων ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα. Η συσσώρευση των διάφορων εκπομπών (τοπικών, περιφερειακών, εθνικών και διεθνών) δημιουργεί τις αποκαλούμενες «συγκεντρώσεις υποβάθρου», οι οποίες μπορεί να είναι τόσο υψηλές, ώστε ακόμη και μια μικρή ρύπανση σε τοπικό επίπεδο μπορεί να επιφέρει προσέγγιση ή και υπέρβαση των οριακών τιμών. Στις περιπτώσεις αυτές, τα περιθώρια δράσης των δήμων και των περιφερειών είναι, βεβαίως, πολύ περιορισμένα·

19.

διαπιστώνει ότι οι δυνατότητες που έχουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές να θεσπίσουν μέτρα είναι περιορισμένες (δεύτερη κατηγορία εμποδίων). Οι αστικές πολιτικές επικεντρώνονται στην κινητικότητα, τη χωροταξία και τη λήψη ειδικών μέτρων για την εξάλειψη των «μελανών σημείων». Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές δεν μπορούν να λάβουν σχεδόν κανένα αποτελεσματικό μέτρο βάσει των χαρακτηριστικών της πηγής·

20.

επισημαίνει ότι, κατά τη χάραξη των πολιτικών τους για την ποιότητα του αέρα, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές έχουν προβλέψει τα οφέλη που θα προκύψουν από την υιοθέτηση μέτρων επιπέδου ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών στην πηγή. Εκ των υστέρων, είναι σαφές ότι η έλλειψη φιλοδοξίας της πολιτικής για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στην πηγή, εκτός του ότι δεν έχει αποφέρει πάντα το επιθυμητό αποτέλεσμα στο ευρωπαϊκό οδικό δίκτυο (βλ. Μέρος Δ κατωτέρω), είναι και μία από τις σημαντικότερες αιτίες της υπέρβασης των οριακών τιμών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο·

21.

σημειώνει ότι οι προσπάθειες για περαιτέρω μείωση των τοπικών συγκεντρώσεων με τοπικά μόνο μέτρα μπορεί να επηρεάσει αισθητά την καθημερινότητα και να προκαλέσει σημαντικό κόστος. Για την εφαρμογή των μέτρων αυτών, απαιτούνται πόροι που συχνά δεν διαθέτουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές και αρμοδιότητες τις οποίες δεν έχουν επίσημα σε όλα τα κράτη μέλη. Εξάλλου, μια διεθνής και ευρωπαϊκή πολιτική για την πρόληψη στην πηγή είναι πολύ πιο αποδοτική από οικονομική άποψη·

22.

σημειώνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές έχουν περιορισμένες εξουσίες (τρίτη κατηγορία εμποδίων). Σε πολλά κράτη μέλη, τα μέτρα στήριξης σε εθνικό επίπεδο είναι δυστυχώς ανύπαρκτα ή ανεπαρκή, γεγονός που αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο τις τοπικές αρχές. Για παράδειγμα, δεν διαθέτουν όλα τα κράτη μέλη εθνικό σχέδιο για την ποιότητα του αέρα και τα περισσότερα δεν ακολουθούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, δεσμευτική για όλες τις βαθμίδες της διοίκησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εθνικές αρχές αποθαρρύνουν ή ακόμα και απαγορεύουν στις τοπικές και περιφερειακές αρχές να προβούν στη θέσπιση συμπληρωματικών ή αυστηρότερων μέτρων: σε ορισμένα κράτη μέλη, για παράδειγμα, κατ’ αποκλειστικότητα αρμόδιες για την καθιέρωση ζωνών χαμηλών εκπομπών δεν είναι οι τοπικές, αλλά οι εθνικές αρχές. Οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ περιορίζουν επίσης τα περιθώρια επιλογών όσον αφορά τις τοπικές και τις περιφερειακές πολιτικές. Η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και προσώπων περιορίζεται τελικά με τη δημιουργία υπερβολικά μεγάλων (π.χ. περιφερειακών) περιβαλλοντικών ζωνών και με το κλείσιμο δρόμων και γεφυρών. Για τους ίδιους λόγους, καθίσταται αδύνατη και η απαγόρευση σε εθνικό επίπεδο των ρυπογόνων οχημάτων·

23.

παρατηρεί ότι διάφορα κράτη μέλη καταρτίζουν εθνική νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία οι χρηματικές ποινές που επιβάλλονται για την παράβαση κανόνων της ΕΕ μπορούν να μετακυλιστούν στους δήμους και τις περιφέρειες. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές είναι υποχρεωμένες να συμμορφωθούν με τις οριακές τιμές με τις περιορισμένες δυνατότητες και τα πενιχρά μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, ενώ το ευρωπαϊκό και το εθνικό διοικητικό επίπεδο έχουν πολύ πιο εκτενείς και αποτελεσματικές δυνατότητες και πόρους. Γι’ αυτό, σε περίπτωση που δεν πληρούνται οι οριακές τιμές, τα κράτη μέλη πρέπει να εξακολουθήσουν να φέρουν την ευθύνη για την πληρωμή των προστίμων. Η ΕτΠ θεωρεί άδικη τη «μετακύλιση» των οικονομικών κυρώσεων στις τοπικές και περιφερειακές αρχές και εκφράζει την πλήρη αντίθεσή της·

Η μέθοδος της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης

24.

συμπεραίνει ότι η τάση επιβράδυνσης που παρατηρείται όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα είναι σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα της μη φιλόδοξης ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση των ρύπων στην πηγή και των ανεπαρκών μέτρων σε εθνικό επίπεδο. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές επωμίζονται μεγάλο μέρος του φόρτου και της ευθύνης για την επίλυση των προβλημάτων·

25.

διαπιστώνει επίσης ότι η καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης δεν είναι επαρκώς συντονισμένη μεταξύ των κρατών μελών. Συγκεκριμένα, τα όρια ενημέρωσης και προειδοποίησης διαφέρουν μεταξύ γειτονικών χωρών, η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σε πραγματικό χρόνο κατά τη διάρκεια κρίσιμων καταστάσεων ρύπανσης δεν είναι οργανωμένη και δεν υπάρχει συντονισμός μεταξύ των σχεδίων δράσης σε μεγάλες ζώνες ρύπανσης που είναι κοινές σε πολλά κράτη μέλη·

26.

τονίζει ότι ούτε τα προβλήματα της ποιότητας του αέρα μπορούν να λυθούν, ούτε η ευρωπαϊκή πολιτική να εφαρμοστεί, από ένα και μόνο επίπεδο διακυβέρνησης. Είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί μια πολυεπίπεδη προσέγγιση, όπου κάθε βαθμίδα διακυβέρνησης (ευρωπαϊκή, εθνική, περιφερειακή και τοπική) αναλαμβάνει τις ευθύνες της και θεσπίζει εκείνα τα μέτρα που μπορεί και που πρέπει να εφαρμόσει η ίδια·

27.

επισημαίνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές εξαρτώνται εν μέρει από τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών στην πηγή που λαμβάνονται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και συμβάλλουν έτσι ουσιαστικά στην επίτευξη χαμηλότερων επιπέδων υποβάθρου. Με βάση τα εν λόγω μέτρα, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν στη συνέχεια να διαμορφώσουν τις δικές τους πολιτικές στον τομέα αυτό, για παράδειγμα καθιστώντας πιο αυστηρούς τους όρους πρόσβασης στις περιβαλλοντικές ζώνες·

28.

πιστεύει ότι η εφαρμογή των κανονισμών σχετικά με την ποιότητα του αέρα δεν είναι μόνο νομικό θέμα (μεταφοράς στην εθνική νομοθεσία). Στον βαθμό που το επιτρέπει η εσωτερική διάρθρωση του συγκεκριμένου κράτους μέλους, η ΕτΠ συνιστά τη θέσπιση σχεδίων εθνικού ή/και ομοσπονδιακού επιπέδου για την ποιότητα του αέρα ή/και τη μείωση των ρύπων, με την εφαρμογή ολοκληρωμένης και συντονισμένης προσέγγισης και τη συνεκτίμηση των διακρατικών πτυχών του προβλήματος. Τάσσεται δε υπέρ μιας πολυεπίπεδης προσέγγισης και συνιστά τη συγκρότηση διυπηρεσιακών ομάδων στα κράτη μέλη, οι οποίες θα επιτρέπουν σε ειδήμονες από τις διάφορες βαθμίδες διοίκησης να συνεργαστούν για την ανάπτυξη των εθνικών σχεδίων και προγραμμάτων (2)· Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα προαχθεί η συνέργεια και η συνοχή μεταξύ των εθνικών, των περιφερειακών και των τοπικών μέτρων·

29.

εκτιμά τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να επιστήσει την προσοχή στις βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και ζητά να συνεχιστεί η πολιτική αυτή·

30.

επισημαίνει ότι η συνοχή και η συνέργεια με τις διεθνείς εξελίξεις είναι σημαντικές και τονίζει ότι η εισαγωγή ανώτατων ορίων εκπομπών στο αναθεωρημένο πρωτόκολλο του Γκέτεμποργκ πρέπει να αποτελέσει απαραίτητο συμπλήρωμα της αναθεώρησης της κοινοτικής οδηγίας για τα ανώτατα εθνικά όρια εκπομπών (2001/81/ΕΚ)·

Γ.    Συνοχή και συνέργεια μεταξύ των πολιτικών της ΕΕ για τις εκπομπές και για τις εισροές ρύπων

Ολοκληρωμένη προσέγγιση  (3)

31.

θεωρεί σημαντικό να υπάρχει συνοχή και συνέργεια μεταξύ των μέτρων για τους διάφορους ρύπους. Προς τούτο, είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της πολιτικής της ΕΕ για την ποιότητα του αέρα, η οποία να λαμβάνει υπόψη και τις πολιτικές για άλλους τομείς όπως το κλίμα, η βιομηχανία, οι μεταφορές, η στέγαση και η ενέργεια. Η βελτίωση της βιωσιμότητας της πολιτικής για τις μεταφορές και η καθιέρωση αειφόρων τρόπων παραγωγής και κατανάλωσης της ενέργειας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης·

32.

λυπάται για την έλλειψη συνέργειας που υπάρχει συχνά μεταξύ των μέτρων. Τα μέτρα μπορεί σε μία περίπτωση να έχουν θετικές και σε άλλη περίπτωση αρνητικές επιπτώσεις. Η αυξημένη χρήση βιομάζας, όπως το βιοντίζελ σε εγκαταστάσεις μικρής κλίμακας, μπορεί, για παράδειγμα, να οδηγήσει σε αύξηση των εκπομπών αιθάλης, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την ποιότητα του αέρα και τη δημόσια υγεία. Η αύξηση των πετρελαιοκίνητων οχημάτων μπορεί μεν να μειώσει τις εκπομπές CO2, αλλά συμβάλλει αρνητικά στις εκπομπές αιωρούμενων σωματιδίων. Οι τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών σωματιδίων, με τη σειρά τους, μπορεί να έχουν αρνητική επίδραση στις εκπομπές NO2 των πετρελαιοκίνητων οχημάτων, επιβραδύνοντας την πτωτική τάση των συγκεντρώσεων NO2. Οι αρνητικές αυτές συνέπειες πρέπει να αποτραπούν όσο το δυνατόν περισσότερο, μέσω της μεγαλύτερης ολοκλήρωσης των σχετικών πολιτικών. Συνιστάται να επιδιωχθεί μια κατάσταση «win-win», από την οποία να βγαίνουν κερδισμένοι όλοι οι ενεχόμενοι τομείς πολιτικής ή τουλάχιστον να θεσπιστούν κριτήρια βάσει των οποίων θα καθορίζεται ποιος στόχος έχει προτεραιότητα·.·

33.

παρατηρεί ότι η πολιτική για την ποιότητα του αέρα πρέπει να συνδεθεί με την πολιτική για την προώθηση της χρήσης εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Η χρήση εναλλακτικών πηγών ενέργειας (π.χ. συστήματα χρήσης γεωθερμικής ενέργειας, ηλιακοί συσσωρευτές, κ.λπ.) θα συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα·

34.

εφιστά την προσοχή στην ανεπαρκή συνέργεια μεταξύ της πολιτικής για το κλίμα και της πολιτικής για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Η πολιτική για την ποιότητα του αέρα συμβάλλει κατά κανόνα θετικά στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής· αντιθέτως, η κλιματική πολιτική έχει περιορισμένη επίδραση στην ατμοσφαιρική ρύπανση, επειδή ακολουθεί τη δική της δυναμική και το δικό της χρονοδιάγραμμα. Ο προσανατολισμός της πολιτικής για το κλίμα είναι περισσότερο μακροπρόθεσμος, σε αντίθεση με την πολιτική για την ποιότητα του αέρα, η οποία έχει περισσότερο βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο προσανατολισμό·

35.

πιστεύει ότι υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες συνέργειας ανάμεσα στην πολιτική για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στην πολιτική για τον περιβάλλοντα θόρυβο, ιδίως όταν μπορεί να επιτευχθεί μείωση της κυκλοφορίας, και ότι πρέπει και σε αυτήν την περίπτωση να επιδιωχθεί μια κατάσταση «win-win», από την οποία να βγαίνουν κερδισμένοι και οι δύο τομείς πολιτικής (4)·

36.

ζητεί επέκταση της καταγραφής των εκπομπών και των εισροών μέσω ενός «Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης», το οποίο να περιλαμβάνει συντονισμένη συλλογή και αξιολόγηση των εκπομπών, επέκταση του φάσματος των υλικών, (εφόσον υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι επηρεάζουν όντως την υγεία των πολιτών ή το περιβάλλον ή εφόσον η αξιολόγηση περιορίζεται στην εφαρμογή προτύπων παρακολούθησης), μοντελοποίηση της διάχυσης και μέτρηση της έκθεσης και της επίδρασης στον χώρο και στον χρόνο, αλλά με τον ρητό όρο ότι δεν θα επιφέρει υπερβολική αύξηση του διοικητικού φόρτου·

Διασύνδεση των πολιτικών της ΕΕ για τις εκπομπές και για τις εισροές ρύπων

37.

υπογραμμίζει τη σημασία της συνοχής και της συνέργειας μεταξύ της πολιτικής για τις εισροές (οριακές τιμές της ΕΕ) και της πολιτικής για τις εκπομπές (μέτρα της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στην πηγή). Οι εισροές είναι αποτέλεσμα των επιπέδων, της τοποθεσίας και των συνθηκών διάδοσης ή/και διασποράς των εκπομπών. Επιπλέον, η μείωση των εισροών (επίπεδα συγκέντρωσης) μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα με την εφαρμογή μιας φιλόδοξης πολιτικής για τις εκπομπές·

38.

καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η φιλόδοξη πολιτική της ΕΕ για τις εισροές δεν οδήγησε αυτομάτως σε αντίστοιχα φιλόδοξη πολιτική και για τις εκπομπές, με αποτέλεσμα να υπάρχει ανισορροπία μεταξύ των δύο πολιτικών. Κατά συνέπεια, τα προβλήματα εφαρμογής που αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές πόλεις (βλ. Μέρος Β) και η επιβράδυνση της βελτίωσης της ποιότητας του αέρα μπορούν να αποδοθούν σε μεγάλο βαθμό στις αναντιστοιχίες μεταξύ των ευρωπαϊκών πολιτικών για τις εισροές και για τις εκπομπές, αναντιστοιχίες οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν σε οποιαδήποτε μελλοντική εξέλιξη των σχετικών πολιτικών ή μέτρων, προκειμένου να επέλθει εξισορρόπηση:

α)

το επίπεδο φιλοδοξίας της οδηγίας για την ποιότητα του αέρα δεν αντιστοιχεί μέχρι στιγμής με το επίπεδο φιλοδοξίας —ούτε με το πρακτικό αποτέλεσμα— των μέτρων της ΕΕ για την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή (βλ. Μέρος Δ). Απαιτείται, συνεπώς, ευθυγράμμιση αυτών των δύο στόχων·

β)

τα χρονοδιαγράμματα των πολιτικών της ΕΕ για τις εισροές και για τις εκπομπές ρύπων δεν είναι συγχρονισμένα: τα κράτη μέλη πρέπει να συμμορφωθούν με τα πρότυπα για την ποιότητα του αέρα πριν από την πρακτική υλοποίηση, π.χ. των στόχων για τα πρότυπα Euro στους ευρωπαϊκούς δρόμους. Πρέπει να περάσουν κάποια χρόνια για να γίνει ορατός και μετρήσιμος ο αντίκτυπος των προτύπων Euro (τιμές εκπομπών). Οι τιμές αυτές ισχύουν εξ ορισμού μόνο για ένα μικρό μέρος του στόλου των οχημάτων, δηλαδή για τα νέα οχήματα. Τα νέα πρότυπα για τις εκπομπές θα φέρουν αποτέλεσμα μόνο όταν αντικατασταθούν τα παλαιά οχήματα και, για να ανανεωθεί ο στόλος των αυτοκινήτων (και κατά συνέπεια να αρχίσει η επίδραση των νέων προτύπων), χρειάζεται να περάσουν αρκετά χρόνια (βελτιώσεις στον «πραγματικό κόσμο»)·

γ)

η ΕτΠ ζητά από την Επιτροπή να υποδείξει στην αναθεωρημένη θεματική στρατηγική ποιο είναι το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την ανανέωση του κύκλου των ανακοινωθέντων μέτρων μείωσης στην πηγή, με άλλα λόγια, να υποδείξει πόσο σύντομα μετά την εισαγωγή μέτρων για τη μείωση στην πηγή θα είναι δυνατόν να τηρηθούν οι οριακές τιμές υπό πραγματικές συνθήκες. Είναι επίσης σημαντικό να εκτιμηθεί ο χρόνος που απαιτείται μέχρις ότου αντικατασταθεί ο στόλος με καθαρότερα οχήματα. Οι διορθώσεις της πολιτικής θα πρέπει να προσαρμόζονται στον κύκλο ανανέωσης.

39.

επισημαίνει ότι οι νέες φιλοδοξίες όσον αφορά την ποιότητα του αέρα (αυστηρότερες οριακές τιμές) πρέπει να είναι ρεαλιστικές και εφικτές και, επομένως, να συνδυάζονται με μέτρα περιορισμού της ρύπανσης στην πηγή που οδηγούν σε ουσιαστική μείωση των εκπομπών σε όλη την Ευρώπη. Οι πολιτικές της ΕΕ για τις εισροές και για τις εκπομπές πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους. Γι’ αυτό, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν όμοια επίπεδα φιλοδοξίας και συντονισμένα χρονοδιαγράμματα για τις δύο πολιτικές (βλ. προηγούμενο σημείο) ήδη κατά τη φάση της χάραξής τους. Η ΕτΠ εφιστά επίσης την προσοχή στη φάση της εφαρμογής, κατά την οποία ορισμένα από τα μέτρα για τη μείωση της ρύπανσης στην πηγή που προβλέπονται στην αναθεωρημένη θεματική στρατηγική ενδέχεται να μην εφαρμοστούν ή να μην οδηγήσουν στην πράξη σε μείωση των εκπομπών (όπως προβλέπεται στην πολιτική για τις εκπομπές). Η ΕτΠ προτείνει να λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε τέτοιες περιπτώσεις αντισταθμιστικά μέτρα. Θα μπορέσει έτσι να αποτραπεί η επανεμφάνιση της σημερινής αναντιστοιχίας μεταξύ των πολιτικών για τις εκπομπές και για τις εισροές, που θέτει εκ νέου τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σε κατάσταση αδυναμίας·

40.

υπό το πρίσμα αυτής της επιθυμίας για συνοχή μεταξύ της πολιτικής εισροών και της πολιτικής εκπομπών, προτείνει το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα για τη μελλοντική εξέλιξη της πολιτικής της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα:

α)

παρουσίαση της αναθεωρημένης θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση στις αρχές του 2013. Η στρατηγική μπορεί στη συνέχεια να εξεταστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ κατά τη διάρκεια του 2013·

β)

παρουσίαση της αναθεωρημένης οδηγίας για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και των μέτρων της ΕΕ για τη μείωση της ρύπανσης στην πηγή στα τέλη του 2013·

γ)

ενδιάμεση αξιολόγηση και ενδεχόμενη προσαρμογή με βάση νέους δείκτες (βλ. Μέρος E) το 2017.

Δ.    Πολιτική για τις εκπομπές

Πολιτική της ΕΕ για την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή

41.

επισημαίνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλείται κατά κύριο λόγο από τις οδικές και εναέριες μεταφορές, τη ναυτιλία, τη θέρμανση, τα νοικοκυριά, τη βιομηχανία και τη βιομηχανική κτηνοτροφία. Είναι, συνεπώς, απαραίτητη μια φιλόδοξη πολιτική για την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή (5)· Εν προκειμένω, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι μηχανοκίνητες οδικές μεταφορές είναι μία από τις σημαντικότερες άμεσες αιτίες των «μελανών σημείων» έντονης ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις αστικές περιοχές·

42.

εκφράζει την ικανοποίησή της, από τη σκοπιά της ποιότητας του αέρα, για τον φιλόδοξο χαρακτήρα της Λευκής Βίβλου «Χάρτης πορείας για έναν ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο μεταφορών - Προς μια ανταγωνιστική και αποδοτική αξιοποίηση των πόρων του συστήματος μεταφορών» (COM(2011) 144 τελικό). Ωστόσο, προκειμένου να επιτευχθεί το αναγκαίο επίπεδο φιλοδοξίας για την ποιότητα του αέρα, η ΕτΠ ζητεί να καταρτιστεί ένα ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης με ενδιάμεσους στόχους, συγκεκριμένα μέτρα (π.χ. μέτρα επιπέδου ΕΕ για την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή) και προγραμματισμένες αξιολογήσεις (6)·

43.

καλεί την ΕΕ να δώσει πιο συστηματικά μεγαλύτερη προσοχή από ό,τι στο παρελθόν, πέραν της μείωσης των εκπομπών από κάθε κινητή ή σταθερή πηγή, και στη μείωση του συνολικού όγκου των εκπομπών από τις διάφορες πηγές. Η θέσπιση τέτοιων ποσοτικών μέτρων επαφίεται μέχρι σήμερα ως επί το πλείστον στους δήμους και στις περιφέρειες. Η συμβολή της ΕΕ θα μπορούσε να καλύψει αρχικά τις ακόλουθες ενέργειες:

προτεραιότητα στις μαζικές μεταφορές έναντι των ιδιωτικών μεταφορικών μέσων κατά τον σχεδιασμό και την προώθηση της ανάπτυξης των διευρωπαϊκών δικτύων·

επέκταση του πεδίου εφαρμογής της ποιότητας των προϊόντων της ΕΕ, το οποίο μέχρι σήμερα επικεντρωνόταν στις επιπτώσεις των προϊόντων στην υγεία και το περιβάλλον («οικολογικός σχεδιασμός»), με την προσθήκη ενός σκέλους που θα αφορά τη μείωση της χρήσης υλικών και ενέργειας·

44.

είναι της άποψης ότι η πολιτική της ΕΕ για τις εκπομπές πρέπει να βασίζεται σε πρότυπα (και να είναι στοχευμένη πολιτική, συνοδευόμενη από τους κατάλληλους στόχους), ούτως ώστε να μην θέτει εμπόδια στην πρόοδο της τεχνολογικής καινοτομίας·

45.

συνιστά να καθιερωθεί μια υποχρέωση πρόληψης, κατά το πρότυπο του νόμου-πλαισίου για τα απόβλητα, η οποία να καθιστά δυνατή την ανάλογη διαχείριση των υφιστάμενων πόρων·

46.

επισημαίνει ότι οι διαδεδομένες υπερβάσεις των οριακών τιμών των NO2 οφείλονται κατ' ουσία στον ανεπαρκή ή καθυστερημένο περιορισμό των εκπομπών(για τα μηχανοκίνητα οχήματα) εκ μέρους της ΕΕ, γι αυτό και συνιστά να θεσπιστούν επειγόντως αυστηρότερα πρότυπα Euro για τα οχήματα όσον αφορά το NO2/NOx και τα αιωρούμενα σωματίδια. Είναι σημαντικό τα τηρηθεί αυστηρά το χρονοδιάγραμμα για την καθιέρωση των προτύπων Euro VI/6·

47.

συνιστά να θεσπιστούν αυστηρότερες προδιαγραφές και για τις εκπομπές των άλλων κινητών πηγών·, όπως τα οχήματα εκτός δρόμου (off road), η εγκατάσταση φίλτρων στα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν (retrofit) ή η επικαιροποίηση των ευρωπαϊκών κανόνων για τις μοτοσικλέτες, μεταξύ άλλων·

48.

υπογραμμίζει το χάσμα που υπάρχει μεταξύ της νομοθεσίας της ΕΕ και των πραγματικών εκπομπών των οχημάτων στο οδικό δίκτυο. Τα πρότυπα Euro V/5 ήταν (και είναι) φιλόδοξα· παρ’ όλα αυτά, όμως, η φιλοδοξία αυτή δεν οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Ο σημαντικότερος λόγος είναι το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στη νομική πραγματικότητα της νομοθεσίας της ΕΕ και τις πραγματικές εκπομπές των οχημάτων στον δρόμο. Ήδη όταν εισήχθησαν τα πρότυπα Euro-III για τα φορτηγά οχήματα, φάνηκε σαφώς ότι οι εκπομπές υπό πραγματικές συνθήκες οδήγησης ήταν υψηλότερες των αναμενόμενων και δεν προέκυψε η προσδοκώμενη μείωση των εκπομπών. Το ίδιο πρόβλημα παρατηρήθηκε με την εισαγωγή των προτύπων Euro-IV και Euro-V για τα φορτηγά και τα επιβατηγά πετρελαιοκίνητα οχήματα, καθώς επίσης —αν και σε μικρότερο βαθμό— για τις εκπομπές NOx από τα επιβατηγά αυτοκίνητα. Για να υλοποιηθούν οι φιλοδοξίες της νομοθεσίας της ΕΕ, το πρότυπο Euro VI/6 για τις εκπομπές οχημάτων στον κύκλο δοκιμών πρέπει να ανταποκρίνεται καλύτερα στις πραγματικές εκπομπές μιας μέσης διαδρομής στην πόλη·

49.

εφιστά επίσης την προσοχή στο γεγονός ότι, στην πράξη, τα νέα οχήματα που παραδίδονται υπόκεινται σε τακτικές τεχνικές προσαρμογές. Έτσι, οι εκπομπές διοξειδίου του θείου και αιωρούμενων σωματιδίων σε πραγματικές συνθήκες είναι υψηλότερες από τις αναμενόμενες εκπομπές με βάση τις δοκιμές έγκρισης τύπου. Με την καθιέρωση του προτύπου Euro VI για τα φορτηγά, η πρακτική αυτή θα πρέπει στο μέτρο του δυνατού να αποφεύγεται και να τιμωρείται. Για να αποφευχθεί αυτό το πρόβλημα, η ΕτΠ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη νομοθεσία, τις εγκρίσεις και τις επιθεωρήσεις φορτηγών σε αυτόν τον τομέα. Θα πρέπει επίσης να εξεταστεί κατά πόσον οι εν λόγω τεχνικές προσαρμογές μπορεί να καταστούν αδύνατες στο μέλλον.

50.

ζητεί να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα βαρέα οχήματα (λεωφορεία και φορτηγά) τα οποία ανήκουν στα πλέον ρυπογόνα οχήματα. Τα μεσαία επαγγελματικά οχήματα (όπως τα ημιφορτηγά) εκπέμπουν επίσης σημαντικά πιο πολλά NOx από ό,τι το μέσο αυτοκίνητο και η πολιτική της ΕΕ για τις εκπομπές θα πρέπει, συνεπώς, να ασχοληθεί ιδιαιτέρως με την ενίσχυση των προτύπων για τις εκπομπές από αυτά τα οχήματα, καθώς και από πετρελαιοκίνητα οχήματα, σε συνδυασμό με κατάλληλα μέτρα για τη διαχείριση της εμπορικής εφοδιαστικής και την προώθηση και βελτίωση των τοπικών δημόσιων συγκοινωνιών·

51.

σημειώνει ότι η φθορά των φρένων και των ελαστικών, από κοινού με τη φθορά του οδοστρώματος και την επαναιώρηση των σωματιδίων που βρίσκονται στο οδόστρωμα, συμβάλλει στην υψηλή συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων και συνιστά, επ’ ευκαιρία του ευρωπαϊκού προγράμματος-πλαισίου για την έρευνα, να μελετηθούν οι δυνατότητες περιορισμού αυτών των εκπομπών. Η ΕτΠ τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθεί ένας οδηγός καλών πρακτικών με συστάσεις για τη χρήση των μέσων συγκράτησης κονιορτού, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση ρύπων στην ατμόσφαιρα·

52.

διαπιστώνει ότι η βιομηχανία εξακολουθεί να ευθύνεται για το μεγαλύτερο ποσοστό των συνολικών εκπομπών στην Ευρώπη και ότι οι προσπάθειες για τη μείωση αυτών των εκπομπών ρυθμίζονται από την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές (2010/75/ΕΕ). Τα φιλόδοξα έγγραφα αναφοράς βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών (BREF) καθώς και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτά, έχουν αποφασιστική σημασία για τη μείωση των συγκεντρώσεων υποβάθρου. Για να μπορούν να χρησιμοποιούνται και στο μέλλον οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ), είναι αναγκαίο να αναθεωρούνται σε τακτικά διαστήματα τα BREF, καθώς και τα συμπεράσματά που προκύπτουν από αυτά, και να είναι τόσο φιλόδοξα ώστε να μειωθούν σε όλη την Ευρώπη οι συγκεντρώσεις υποβάθρου. Επίσης, πρέπει και να περιορίζεται στο ελάχιστο ο αριθμός των εξαιρέσεων (7)·

53.

διαπιστώνει ότι οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις συμβάλλουν επίσης στη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα. Οι εκπομπές αμμωνίας συντελούν σε μεγάλο βαθμό στην οξίνιση και στον ευτροφισμό. Για να επιτευχθούν οι στόχοι προστασίας της φύσης και ιδιαίτερα των περιοχών Natura 2000, απαιτείται περαιτέρω μείωση των εκπομπών NH3. Η μείωση αυτών των εκπομπών ρυθμίζεται από την οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές (2010/75/ΕΕ). Είναι σημαντικό να λειτουργούν στο μέλλον και οι μεγάλες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, των οποίων η παραγωγή έχει σχεδόν βιομηχανικό χαρακτήρα, με την αξιοποίηση των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών και, συνεπώς, είναι αναγκαίο να αναθεωρούνται σε τακτικά διαστήματα τα έγγραφα αναφοράς ΒΔΤ·

54.

διαπιστώνει ότι οι εκπομπές της ναυτιλίας συμβάλλουν σημαντικά στις συγκεντρώσεις ατμοσφαιρικών ρύπων σε πόλεις και περιοχές λιμανιών, σε πολυσύχναστες εσωτερικές πλωτές οδούς, καθώς και στις παράκτιες πόλεις και περιφέρειες. Η ΕτΠ καλεί τις εθνικές αρχές να μεριμνήσουν επειγόντως για την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ) σε όλα τα παράκτια ύδατα της ΕΕ. Στις εσωτερικές πλωτές μεταφορές πρέπει να θεσπιστούν μέτρα για τη μείωση των εκπομπών σωματιδίων αλλά και NOx·

55.

επισημαίνει ότι οι εκπομπές από την εναέρια κυκλοφορία συμβάλλουν στις συγκεντρώσεις υποβάθρου των ατμοσφαιρικών ρύπων. Η ΕτΠ καλεί την ΕΕ και τις εθνικές αρχές να λάβουν τα αναγκαία μέτρα και να επιβάλουν αυστηρότερους κανόνες όσον αφορά τις εκπομπές των αεροσκαφών·

Η αναθεώρηση της οδηγίας για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (2001/81/ΕΚ)

56.

επισημαίνει ότι η οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (οδηγία «ΕΑΟΕ») είναι μακράν το καλύτερο μέσο για τη μείωση των συγκεντρώσεων υποβάθρου. Η διασυνοριακή ρύπανση του αέρα αποτελεί πολύ σημαντικό ποσοστό των συγκεντρώσεων υποβάθρου σε πολλά κράτη μέλη, που για ορισμένους ρύπους μπορεί και να υπερβαίνει το 50 % (μέσος όρος στη χώρα). Η ΕτΠ θεωρεί πολύ σημαντικό να είναι η αναθεώρηση της οδηγίας ΕΑΟΕ αρκετά φιλόδοξη ώστε να μειώσει τις συγκεντρώσεις υποβάθρου σε όλη την Ευρώπη, δεδομένου ότι αυτό θα καταστήσει την τοπική και περιφερειακή πολιτική για την ποιότητα του αέρα πιο ρεαλιστική και εφικτή·

57.

σημειώνει ότι η οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών αποτελεί σημαντικό μέσο για να υποχρεωθούν τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα στην πηγή. Προς τούτο, όμως, η αναθεωρημένη οδηγία ΕΑΟΕ και η πολιτική της ΕΕ για την πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή πρέπει να είναι εξίσου φιλόδοξες με τις οδηγίες για την ποιότητα του αέρα (2008/50/ΕΚ και 2004/107/ΕΚ). Οι φιλόδοξοι στόχοι των οδηγιών για την ποιότητα του αέρα μπορούν να επιτευχθούν μόνο εάν υπάρξει υψηλή φιλοδοξία για αυτά τα συγκεκριμένα στοιχεία. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕτΠ εκτιμά ότι ο συνδυασμός της οδηγίας ΕΑΟΕ με τις οδηγίες για την ποιότητα του αέρα θα ενθαρρύνει την εναρμόνιση των διαφόρων επιπέδων φιλοδοξίας·

58.

ανησυχεί για την έλλειψη φιλοδοξίας εκ μέρους των κρατών μελών σε σχέση με την επικείμενη αναθεώρηση του Πρωτοκόλλου του Γκέτεμποργκ (το οποίο καθορίζει τις διεθνείς συμφωνίες για τα ανώτατα όρια εκπομπών). Αυτή η αναθεώρηση επηρεάζει την αναθεώρηση της οδηγίας ΕΑΟΕ, επομένως και το επίπεδο φιλοδοξίας της νέας νομοθεσίας της ΕΕ για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Η ΕτΠ καλεί τα κράτη μέλη να τηρήσουν περισσότερο φιλόδοξη στάση κατά την επικείμενη αναθεώρηση του Πρωτοκόλλου του Γκέτεμποργκ·

59.

ζητά να γίνει τουλάχιστον απογραφή των εκπομπών στοιχειακού ή μαύρου άνθρακα (αιθάλης) και να καθιερωθεί ένα σύστημα παρακολούθησης για τον εντοπισμό νέων ατμοσφαιρικών ρύπων που θα μπορούσαν στο μέλλον να καλυφθούν από το εν λόγω Πρωτόκολλο·

Ε.    Πολιτική για τις εισροές: αναθεώρηση των οδηγιών για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα (2008/50/ΕΚ και 2004/107/ΕΚ)

Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με την αναθεώρηση των οδηγιών

60.

σημειώνει ότι οι οδηγίες για την ποιότητα του αέρα (2008/50/ΕΚ και 2004/107/ΕΚ) είναι πολύ σημαντικά μέσα για τη μείωση της έκθεσης των ανθρώπων και του περιβάλλοντος στην ατμοσφαιρική ρύπανση. Μετά τον προσδιορισμό ελάχιστων επιπέδων προστασίας, όλες οι χώρες της ΕΕ έλαβαν μέτρα για τη μείωση των εκπομπών και των συγκεντρώσεων στα «μελανά σημεία» έντονης ρύπανσης. Η μείωση των εκπομπών σε μία χώρα συνεπάγεται ταυτόχρονα μείωση της διασυνοριακής ατμοσφαιρικής ρύπανσης, με αποτέλεσμα χώρες που συνορεύουν να βοηθούν η μία την άλλη στην τήρηση των οριακών τιμών·

61.

πιστεύει ότι η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησης της αναθεώρησης των οδηγιών για την ποιότητα του αέρα. Για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας απαιτείται υψηλότερο επίπεδο φιλοδοξίας. Ωστόσο, η ΕτΠ επιμένει ότι το επίπεδο φιλοδοξίας της αναθεωρημένης οδηγίας πρέπει να είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο με εκείνο των εθνικών ανωτάτων ορίων εκπομπών και της πολιτικής της ΕΕ για τις εκπομπές (πρόληψη της ρύπανσης στην πηγή), όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω (σημείο 57)·

62.

παρατηρεί ότι οι οδηγίες για την ποιότητα του αέρα περιλαμβάνουν σήμερα 27 οριακές τιμές και τιμές-στόχους. Σημειώνει επίσης ότι ορισμένες από τις οριακές τιμές αλληλεπικαλύπτονται (για παράδειγμα, οι ημερήσιες και οι ετήσιες οριακές τιμές για τα ΑΣ10 και τα ετήσια όρια για τα ΑΣ10 και τα ΑΣ2,5) και ότι πολλές από τις οριακές τιμές δεν έχουν παραβιαστεί εδώ και πολλά χρόνια σε μεγάλα τμήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕτΠ προτείνει, ως εκ τούτου, να εξεταστεί αν η μέθοδος των τιμών-στόχων προσφέρει πραγματικά κάποια προστιθέμενη αξία στην περίπτωση των ουσιών για τις οποίες οι οδηγίες προβλέπουν ήδη οριακές τιμές·

63.

σημειώνει ότι η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της οδηγίας σχετικά με την υποβολή αναφοράς για τις συγκεντρώσεις που εντοπίζονται και σχετικά με τη καθιέρωση και την κατάσταση σχεδίων για την ποιότητα του αέρα είναι χρονοβόρα και αυξάνει τον διοικητικό φόρτο για τις τοπικές και περιφερειακές αρχές·

64.

θεωρεί ότι, από τη σκοπιά της δημόσιας υγείας και της επιστημονικής έρευνας, καθώς και της βελτίωσης της νομοθεσίας, της μείωσης της γραφειοκρατίας και της διευκόλυνσης της επικοινωνίας με τους πολίτες, θα μπορούσε ενδεχομένως να περιοριστεί ο αριθμός των ουσιών, των στόχων και των οριακών τιμών. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με την επικέντρωση του ενδιαφέροντος στις πλέον ρυπογόνους ουσίες και σε εκείνους τους δείκτες που αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις πτυχές της υγείας·

Στοιχειακός άνθρακας / αιθάλη

65.

συνιστά να επιλεγούν για τη ρύπανση που σχετίζεται με την κυκλοφορία δείκτες που αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις πτυχές της υγείας. Η τρέχουσα οδηγία προβλέπει πρότυπα για τα ΑΣ10, ΑΣ2,5 και NO2, αλλά ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι ο στοιχειακός άνθρακας (ΣΑ/αιθάλη) και η συγκέντρωση σωματιδίων (αερόλυμα προερχόμενο από καύση) μοιάζουν καλύτεροι δείκτες των συστατικών της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από την κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία. ΣΑ/αιθάλη είναι τα κλάσματα αιθάλης που εκλύονται από την καύση όλων των ανθρακούχων καυσίμων (συμπεριλαμβανομένου του ντίζελ και της βενζίνης), για παράδειγμα στους κινητήρες των αυτοκινήτων και των πλοίων. Η ΕτΠ συνιστά, ως εκ τούτου, να διερευνηθεί κατά πόσον μπορεί να καθιερωθεί ένα πρότυπο για τη συγκέντρωση σωματιδίων και τον ΣΑ/αιθάλη·

66.

επισημαίνει ότι η αύξηση του ενδιαφέροντος για τον ΣΑ/αιθάλη θα ευθυγραμμιζόταν με τις συστάσεις του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) και τη Σύμβαση για τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση (CLRTAP)·

67.

προτείνει να συμπεριληφθεί στην οδηγία η δυνατότητα ενδιάμεσης τροποποίησης (με τη διαδικασία της αναδιατύπωσης). Εάν οι έρευνες (βλ. σημείο 65) και τα θετικά αποτελέσματα των πειραμάτων δείξουν ότι το πρότυπο ΣΑ/αιθάλης είναι καταλληλότερο προς χρήση ως δείκτης, θα μπορούσε να εξεταστεί αν και με ποιο τρόπο θα μπορούσε το πρότυπο αυτό να συμπεριληφθεί στην οδηγία.·

Σωματιδιακή ρύπανση

68.

επισημαίνει ότι η ισχύουσα οδηγία περιλαμβάνει τρεις οριακές τιμές και ένα στόχο μείωσης για τα αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ10 και ΑΣ2,5), καθώς και διάφορες τιμές, ετήσιους και 24ωρους μέσους όρους. Αυτό καθιστά περίπλοκη την εφαρμογή της στην πράξη και επιφέρει περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις. Η ΕτΠ είναι ενήμερη των συζητήσεων για την απλοποίηση αυτής της κατάστασης, με την κατάργηση ενός από τα πρότυπα για τα αιωρούμενα σωματίδια (του ΑΣ10 ή του ΑΣ2,5), εφόσον αυτό δικαιολογείται από μελέτες της επίδρασής τους στην υγεία και το περιβάλλον. Δεν επιθυμεί να λάβει θέση σχετικά με αυτό το θέμα·

69.

επισημαίνει ότι οι οριακές τιμές για τα ΑΣ10 είναι πολύ δύσκολο να τηρηθούν σε ορισμένες περιοχές. Αυτό μπορεί να οφείλεται στις τοπικές συνθήκες και πηγές, σε ιδιαίτερες μετεωρολογικές συνθήκες ή/και σε περιόδους μεγάλης ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Οι μεταφορές εμπορευμάτων σε μεγάλες αποστάσεις μπορεί επίσης να ευθύνονται για σημαντικό μέρος της συνολικής ρύπανσης. Προκειμένου να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη ευελιξία, η ΕτΠ προτείνει να εξεταστεί αν η ετήσια μέση οριακή τιμή θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για ελέγχους με βάση πολυετείς μέσες ετήσιες συγκεντρώσεις·

70.

παρατηρεί ότι η καθιέρωση οριακής τιμής για τα ΑΣ2,5 έτυχε ευνοϊκής υποδοχής, καθώς αυτό το στοιχείο έχει ίσως στενότερη συσχέτιση με τις επιπτώσεις στην υγεία από ό,τι τα ΑΣ10. Όμως, για τα ΑΣ2,5 υπάρχουν πολλές διαφορετικές τιμές, μεταξύ των οποίων τιμή για τη γενική έκθεση και ποσοστό μείωσης, γεγονός που δυσχεραίνει τη συμμόρφωση των αρχών με όλες τις πτυχές αυτών των τιμών. Δεν είναι ακόμα σαφές εάν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στην οριακή τιμή για τα ΑΣ2,5 και στο ποσοστό μείωσης, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία για τον αντίκτυπο των μέτρων είναι ανεπαρκή και δεν επιτρέπουν ποσοτικό προσδιορισμό. Η ΕτΠ συνιστά να ληφθεί υπόψη αυτή η έλλειψη στοιχείων κατά την αξιολόγηση του προτύπου ΑΣ2,5, και να εξεταστεί σε ορισμένες περιπτώσεις το ενδεχόμενο να δοθεί περισσότερος χρόνος για τη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές·

Οξείδιο και διοξείδιο του αζώτου NOx /NO2

71.

εν αναμονή των πορισμάτων της διερεύνησης μιας άλλης μεθόδου προσδιορισμού αυτού προτύπου, προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει κατά πόσον η μέση ωριαία συγκέντρωση για το NO2 είναι πραγματικά αναγκαία, καθώς η ετήσια οριακή τιμή φαίνεται να είναι αυστηρότερη και είναι αδύνατο να ληφθούν μέτρα σε τοπικό επίπεδο για τη μείωση του μέσου όρου των ωριαίων συγκεντρώσεων NO2·

72.

προτείνει να οριστεί στην οδηγία δικαίωμα των πολιτών στη χάραξη σχεδίου δράσης όταν σημειώνεται υπέρβαση των οριακών τιμών των ρύπων·

73.

δεδομένων των ειδικών προβλημάτων που σχετίζονται με τη μείωση των συγκεντρώσεων NO2 στον αέρα, προτείνει να επεκταθεί η δυνατότητα παράτασης (πρόσθετη παρέκκλιση), εφόσον το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος μπορεί να αποδείξει ότι έχει λάβει όλα τα εύλογα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των αποστάσεων που διανύουν τα αυτοκίνητα, χωρίς ωστόσο να επιτύχει την οριακή τιμή της ΕΕ, επειδή οι κινητήρες των οδικών οχημάτων δεν πληρούν τα επίπεδα εκπομπών που καθορίζονται στα πρότυπα Euro·(με άλλα λόγια επειδή είναι ακόμη ελλειμματική ευρωπαϊκή πολιτική για τη μείωση των ρύπων στην πηγή)·

Όζον

74.

σημειώνει ότι το όζον (O3) σχηματίζεται στον ατμοσφαιρικό αέρα από την αντίδραση των επονομαζόμενων «πρόδρομων ουσιών» —οξείδια του αζώτου, μονοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και άλλες πτητικές οργανικές ουσίες— υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός. Σε διάφορες πόλεις, ιδιαίτερα στην Νότια Ευρώπη, παρατηρούνται ακόμη υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος. Οι τοπικές αρχές έχουν πολύ μικρή δυνατότητα να επηρεάσουν τις συγκεντρώσεις όζοντος στην πόλη τους· μπορούν όμως, με τον περιορισμό των εκπομπών από τις μεταφορές, να συμβάλουν στη μείωση των συγκεντρώσεων αλλού. Η ΕτΠ θεωρεί ότι η μείωση των υψηλών συγκεντρώσεων όζοντος στις αστικές περιοχές αποτελεί κατά πρώτο λόγο πρόκληση για την εθνική και την ευρωπαϊκή πολιτική για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και ότι το αποτελεσματικότερο μέσο είναι η λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών πτητικών οργανικών ουσιών·

75.

εφιστά την προσοχή σε μία ανάλυση του Εθνικού Ιδρύματος Δημόσιας Υγείας και Περιβάλλοντος των Κάτω Χωρών (RIVM) (8), η οποία δείχνει ότι τα κράτη μέλη, μπορούν να επηρεάσουν ελάχιστα τον ετήσιο μέσο όρο των συγκεντρώσεων όζοντος, ενώ δεν έχουν σχεδόν καμία δυνατότητα επιρροής στη στάθμη αιχμής των συγκεντρώσεων όζοντος στην επικράτειά τους. Ταυτόχρονα, όμως, παρατηρείται αύξηση των μεγάλης κλίμακας συγκεντρώσεων υποβάθρου του όζοντος. Η ΕτΠ φρονεί ότι αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την αξιολόγηση των τιμών-στόχων για το όζον (μακροπρόθεσμοι στόχοι), καθώς και των συναφών επιπτώσεων για τον σχεδιασμό της πολιτικής και των μηχανισμών υποβολής εκθέσεων. Ειδικά για τις νότιες χώρες, που παρουσιάζουν περισσότερες ώρες ηλιοφάνειας, περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία και υψηλότερη μέση θερμοκρασία, φαινόμενα που ευνοούν τον σχηματισμό όζοντος στην τροπόσφαιρα, είναι ιδιαίτερα δύσκολη η (μακροπρόθεσμη) τήρηση των επιπέδων-στόχου του όζοντος. Η ΕτΠ συνιστά να διερευνηθεί αν το φαινόμενο αυτό θα μπορούσε κα καταταχθεί στην κατηγορία της «φυσικής» ρύπανσης, όπως συμβαίνει με το θαλάσσιο αλάτι ή με την άμμο της Σαχάρας·

76.

συνιστά να επικεντρωθούν οι προσπάθειες για τη μείωση των συγκεντρώσεων όζοντος στη μείωση των εκπομπών πρόδρομων αερίων, με την αναθεώρηση της οδηγίας για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (2001/81/ΕΚ) και τη θέσπιση αυστηρότερης τομεακής νομοθεσίας για τις κυριότερες πηγές·

Ευελιξία

77.

τονίζει ότι οι μετεωρολογικές συνθήκες μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Για παράδειγμα, η εξαιρετικά μεγάλη ξηρασία τους πρώτους μήνες του 2011 σε μεγάλα τμήματα της Δυτικής Ευρώπης οδήγησε σε υψηλές συγκεντρώσεις ΑΣ10. Οι επιδράσεις αυτές δεν ήταν δυνατόν να εξουδετερωθούν με τοπικά ή περιφερειακά μέτρα και η ευρωπαϊκή νομοθεσία πρέπει να το συνεκτιμήσει αυτό με ειδική πρόβλεψη για τα έτη με ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες, για παράδειγμα με την καθιέρωση πολυετούς μέσου όρου·

78.

τονίζει σε αυτό το πλαίσιο τη σχέση μεταξύ των οικονομικών τάσεων και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των μελλοντικών πολιτικών. Η τρέχουσα οικονομική κρίση οδηγεί σε μείωση της οικονομικής δραστηριότητας (κινητικότητα, βιομηχανία και ναυτιλία) και επομένως σε μείωση των εκπομπών. Παράλληλα, υπάρχουν επίσης σημαντικά λιγότεροι χρηματοδοτικοί πόροι διαθέσιμοι για καινοτομία, τόσο σε ιδιωτικό επίπεδο (π.χ. για την ανανέωση των συστημάτων θέρμανσης ή των οχημάτων) όσο και σε βιομηχανικό. Όταν η οικονομία ανακάμψει, αυτές οι τάσεις είναι πολύ πιθανό να αντιστραφούν·

Παρακολούθηση (μετρήσεις) και μοντελοποίηση (υπολογισμοί)

79.

επισημαίνει ότι οι τοποθεσίες εγκατάστασης των σταθμών μέτρησης διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών. Επειδή οι γεωγραφικές ιδιαιτερότητες των τοποθεσιών εγκατάστασης διαφέρουν, με αποτέλεσμα να υπάρχει το ενδεχόμενο να επηρεάσουν τις τιμές της ποιότητας του αέρα, η ΕτΠ συνιστά, συνεπώς, να παραμείνει μεν υποχρεωτική η παρακολούθηση (μέτρηση), αλλά να βελτιωθεί με τη θέσπιση πιο συγκεκριμένων κανόνων όσον αφορά την εγκατάσταση των σταθμών μέτρησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα των μετρήσεων·

80.

προτείνει στο πλαίσιο αυτό τη δημιουργία πλατφόρμας για την ανταλλαγή, σε πραγματικό χρόνο, δεδομένων και πληροφοριών για την ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς και την εναρμόνιση των ορίων ενημέρωσης και προειδοποίησης, ώστε να επιτρέπεται ο καλύτερος συντονισμός των μέτρων που λαμβάνουν τα κράτη μέλη σε περίπτωση έξαρσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης·

Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 2012

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO


(1)  Για τη γνωμοδότηση αυτή, η ΕτΠ διαβουλεύθηκε με το Δίκτυο Παρακολούθησης της Επικουρικότητας που έχει συγκροτήσει. Η έκθεση σχετικά με αυτή τη διαβούλευση δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2011.

(2)  Η σύσταση παρόμοιων ομάδων συνιστάται στη γνωμοδότηση CdR 164/2010 fin.

(3)  Πρόκειται για επανειλημμένη σύσταση της ΕτΠ στις γνωμοδοτήσεις: CdR 164/2010 fin και CdR 140/2011 fin.

(4)  Η σύσταση αυτή είχε διατυπωθεί και στη γνωμοδότηση της ΕτΠ με τίτλο «Οδηγία για τον περιβαλλοντικό θόρυβο: οδικός χάρτης» (CdR 190/2011 rev 2).

(5)  Πρόκειται για μια παλιά επιθυμία της ΕτΠ. Βλ. σχετικά τα έγγραφα CdR 190/2011 rev. 2, CdR 140/2011 fin, CdR 101/2011 fin, CdR 164/2010 fin και CdR 159/2008 fin.

(6)  Η σύσταση αυτή είχε διατυπωθεί και στη γνωμοδότηση CdR 101/2011 fin.

(7)  Η σύσταση αυτή είχε διατυπωθεί και στη γνωμοδότηση της ΕτΠ για τις βιομηχανικές εκπομπές (CdR 159/2008 fin).

(8)  RIVM, Dossier Ozon 2011: een overzicht van de huidige stand van kennis over ozon op leefniveau in Nederland (Φάκελλος Όζον 2011: Επισκόπηση των σημερινών γνώσεων όσον αφορά το τροποσφαιρικό όζον στις Κάτω Χώρες), Ιούνιος 2011.


27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/20


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Νομοθετικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής»

2012/C 225/04

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

τάσσεται υπέρ των μέτρων που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μέσω των οποίων επιδιώκεται ο περιορισμός της συνεχούς μείωσης πολλών ιχθυαποθεμάτων και η αξιοποίηση των έμβιων υδάτινων πόρων σε επίπεδα που καθιστούν δυνατή τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση έως το 2015, όπου αυτό καθίσταται δυνατόν·

θεωρεί πως η τελική απαγόρευση των απορρίψεων θα πρέπει να επιβληθεί σταδιακά όποτε είναι δυνατόν, αρχικά επί των βιομηχανικών ειδών· επίσης, θα πρέπει να επιτραπεί η απόρριψη από το σκάφος θαλάσσιων οργανισμών που μπορούν να επιβιώσουν όταν ριφθούν εκ νέου στη θάλασσα·

επισημαίνει τους ενδεχόμενους κινδύνους και αρνητικές συνέπειες μιας υποχρεωτικής εφαρμογής ενός συστήματος μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων και συνιστά τέτοια συστήματα να είναι προαιρετικά και να εμπίπτουν στην αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους·

αναγνωρίζει πως η οικονομική και στρατηγική σημασία της υδατοκαλλιέργειας δικαιολογεί την προώθησή της μέσω ανεξάρτητου κανονισμού·

ζητά να υπάρξει αυξημένη περιφερειοποίηση της ΚΑλΠ· υποστηρίζει ανεπιφύλακτα την καθιέρωση μιας διαδικασίας (συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια) η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των περιφερειών, για την έγκριση μέτρων διατήρησης και τεχνικών μέτρων προκειμένου, μέσω της εφαρμογής της ΚΑλΠ, να αντιμετωπίζονται καλύτερα η πραγματικότητα και οι ιδιαιτερότητες των επιμέρους τύπων αλιείας, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων σε διασυνοριακό επίπεδο·

εκφράζει την ικανοποίησή της διότι το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (EMFF) θα αποτελέσει τμήμα του νέου κοινού στρατηγικού πλαισίου και θα συνδεθεί με τα υπόλοιπα περιφερειακά και αγροτικά ταμεία. Ωστόσο, ζητά εγγυήσεις ως προς τις χρηματοδοτήσεις προς όφελος της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, καθώς και τη συμμετοχή των περιφερειακών αρχών στη στρατηγική εφαρμογή τους·

Εισηγητής

ο κ. Mieczysław STRUK (PL/PPE), Περιφερειάρχης της Πομερανίας

Κείμενα αναφοράς

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κοινή οργάνωση των αγορών των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας

COM(2011) 416 τελικό

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Μεταρρύθμιση της κοινής αλιευτικής πολιτικής

COM(2011) 417 τελικό

Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών για τις υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2371/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη διατήρηση και βιώσιμη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής

COM(2011) 418 τελικό

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την εξωτερική διάσταση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής

COM(2011) 424 τελικό

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική.

COM(2011) 425 τελικό

Ι.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Μακροπρόθεσμη διαχείριση

1.

θεωρεί ότι η Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) θα πρέπει να συντείνει στην επίτευξη μακροπρόθεσμων αειφόρων περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών. Πρέπει επίσης να συμβάλει στην επίτευξη ενός ικανοποιητικού επιπέδου διαβίωσης για τον αλιευτικό κλάδο, στη σταθερότητα των αγορών, καθώς και να διασφαλίζει τη διαθεσιμότητα των πόρων και προσιτές τιμές του εμπορεύματος για τους καταναλωτές·

2.

τάσσεται υπέρ των μέτρων που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με γνώμονα τη διακήρυξη της Παγκόσμιας διάσκεψης κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη που διεξήχθη στο Γιοχάνεσμπουργκ το 2002· μέσω των εν λόγω μέτρων επιδιώκεται ο περιορισμός της συνεχούς μείωσης πολλών ιχθυαποθεμάτων και η αξιοποίηση των έμβιων υδάτινων πόρων σε επίπεδα που καθιστούν δυνατή τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση έως το 2015, όπου αυτό καθίσταται δυνατόν·

3.

εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι οι προσπάθειες που καταβάλλονται προς επίτευξη του στόχου για ορισμένα ιχθυαποθέματα είναι εξαιρετικά αναγκαίες και επισημαίνει ότι αυτή η σπουδή μπορεί να έχει αρνητικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Παράλληλα με τα περιοριστικά και τα προστατευτικά μέτρα επιβάλλεται να καταβληθούν δυναμικές προσπάθειες αναδιάρθρωσης σε τομείς όπως η ανάπτυξη των επιχειρήσεων, η κατάρτιση και το ασφαλές συνταξιοδοτικό σύστημα. Η χρηματοδότηση αυτών των προσπαθειών θα πρέπει να αναζητηθεί τόσο σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο, αναλόγως των δυνατοτήτων και των αρμοδιοτήτων τους, όσο και σε επίπεδο ΕΕ·

4.

συμφωνεί ότι η βιώσιμη εκμετάλλευση των έμβιων υδάτινων πόρων πρέπει να ακολουθεί μια προληπτική και φιλική προς το περιβάλλον προσέγγιση με σκοπό τον μετριασμό του αντικτύπου των αλιευτικών δραστηριοτήτων στο περιβάλλον, την ελάττωση και τη σταδιακή κατάργηση των ανεπιθύμητων αλιευμάτων·

5.

προκρίνει τη θέση ότι θα πρέπει ο στόχος της βιώσιμης εκμετάλλευσης των έμβιων υδάτινων πόρων να επιτυγχάνεται μέσω μιας πολυετούς προσέγγισης για τη διαχείριση της αλιείας, θεσπίζοντας κατά προτεραιότητα πολυετή σχέδια, τα οποία θα αντανακλούν τις ιδιαιτερότητες διάφορων τύπων αλιείας και θα προβλέπουν μηχανισμούς ταχείας αντίδρασης σε έκτακτες περιπτώσεις·

6.

κρίνει ότι, στο πλαίσιο της οικοσυστημικής προσέγγισης, τα πολυετή σχέδια πρέπει, ει δυνατόν, να καλύπτουν πολλαπλά αποθέματα, εφόσον η εκμετάλλευση των εν λόγω αποθεμάτων γίνεται από κοινού. Όσον αφορά στα αποθέματα για τα οποία δεν έχουν θεσπιστεί πολυετή σχέδια, πρέπει να οριστούν οι ρυθμοί εκμετάλλευσης που διασφαλίζουν τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση με τον καθορισμό ορίων αλιευμάτων ή/και αλιευτικής προσπάθειας.

α.

Τα πολυετή σχέδια πρέπει να προβλέπουν σαφείς στόχους, προθεσμίες για την επίτευξή τους, διαδικασίες και περιοδικούς ελέγχους. Τόσο η προθεσμία όσο και η διαδικασία πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στη δυναμική του είδους που αφορούν. αλιευμάτων ή/και αλιευτικής προσπάθειας.

β.

Κατά την εφαρμογή και την κατάρτιση των πολυετών σχεδίων, θα πρέπει να προταθούν μέτρα τα οποία να βασίζονται στην οικονομική σύνεση και να συνεκτιμούν την ανάγκη υλοποίησης ενδεδειγμένων αλλαγών, σταδιακά και χωρίς την επιβολή υπερβολικά σύντομων προθεσμιών, εφόσον δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να βασίζονται σε αντικειμενικά επιχειρήματα και να είναι βιώσιμα από κοινωνικοοικονομική άποψη. Παράλληλα, κρίνεται σκόπιμη η διενέργεια εκτίμησης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων, με συνεισφορές από τους ενδιαφερομένους φορείς ή από τους νομίμως αναγνωρισμένους εκπροσώπους τους·

7.

συμφωνεί ότι η διαχείριση της αλιείας που βασίζεται στις βέλτιστες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τις παραδοσιακές οικολογικές γνώσεις που έχουν αποκτήσει οι αλιείς από γενιά σε γενιά, απαιτεί εναρμονισμένα, αξιόπιστα και ακριβή σύνολα δεδομένων και εφιστά την προσοχή στη σκοπιμότητα της συνεργασίας με τον αλιευτικό κλάδο για τη συλλογή δεδομένων. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέσουν ειδικά μέσα για την επιστημονική έρευνα και την εμπειρογνωμοσύνη και υπογραμμίζει τον ρόλο της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας (ΕΤΟΕΑ) ως επιστημονικού οργάνου που υποστηρίζει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια βιώσιμη διαχείριση της αλιείας·

8.

επειδή η συλλογή δεδομένων είναι αναγκαία για την εκτίμηση τόσο της οικονομικής και κοινωνικοοικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της μεταποίησης προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, όσο και των τάσεων απασχόλησης στους εν λόγω τομείς, η ΕΕ θα πρέπει να διαθέσει τους κατάλληλους πόρους στα εθνικά και περιφερειακά όργανα για τη συλλογή τέτοιων δεδομένων·

Πρόσβαση στις παράκτιες αλιευτικές ζώνες

9.

ενστερνίζεται την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία οι ισχύοντες κανόνες που περιορίζουν την πρόσβαση σε πόρους εντός της ζώνης των 12 ναυτικών μιλίων των κρατών μελών λειτουργούν ικανοποιητικά και συμβάλλουν στη διατήρηση των ιχθυαποθεμάτων, περιορίζοντας την αλιευτική προσπάθεια στο πιο ευαίσθητο τμήμα των υδάτων της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η ΕτΠ φρονεί ότι οι εν λόγω κανόνες θα πρέπει να εξακολουθήσουν να ισχύουν·

10.

τονίζει ότι οι έμβιοι υδάτινοι πόροι γύρω από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές πρέπει να εξακολουθήσουν να τελούν υπό ειδικό καθεστώς προστασίας, δεδομένου ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της τοπικής οικονομίας αυτών των περιοχών –λαμβανομένης υπόψη της διαρθρωτικής, κοινωνικής και οικονομικής κατάστασής τους·

11.

εφιστά την προσοχή στην αρχή του κράτους προέλευσης που περιλαμβάνεται στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας των Ηνωμένων Εθνών και καλεί τα κράτη μέλη να συμμορφωθούν με τους όρους του στις δικές τους αποκλειστικές οικονομικές ζώνες, προκειμένου να διαφυλαχθεί η βιωσιμότητα των απειλούμενων αποθεμάτων άγριων ποτάμιων (ανάδρομων) ιχθύων·

12.

πιστεύει ότι, εντός της θαλάσσιας ζώνης των 12 ναυτικών μιλίων και αφού συνεκτιμώνται τα περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα που ισχύουν στο επίπεδο της συγκεκριμένης GSA ή σε κατώτερο επίπεδο, πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να λαμβάνουν μέτρα διατήρησης και διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων· τα συγκεκριμένα μέτρα θα μπορούν να ισχύουν για όλα τα ενωσιακά αλιευτικά σκάφη, υπό τον όρο ότι, εφόσον εφαρμόζονται σε ενωσιακά αλιευτικά σκάφη άλλων κρατών μελών, δεν εισάγουν διακρίσεις και τίθενται σε εφαρμογή μετά από προηγούμενη δέουσα διαβούλευση και ενημέρωση των υπόλοιπων ενδιαφερόμενων κρατών μελών, καθώς και υπό τον όρο ότι η ΕΕ δεν έχει λάβει ειδικά μέτρα διατήρησης και διαχείρισης στη συγκεκριμένη ζώνη των 12 ναυτικών μιλίων·

Ο περιορισμός των απορρίψεων

13.

συμφωνεί ότι απαιτούνται πόροι για τη μείωση και, ενδεχομένως, εξάλειψη των σημερινών υψηλών επιπέδων ανεπιθύμητων αλιευμάτων και απορρίψεων που συνιστούν μεγάλη σπατάλη και επηρεάζουν αρνητικά τη βιώσιμη εκμετάλλευση των έμβιων υδάτινων πόρων, των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, καθώς και την οικονομική βιωσιμότητα της αλιείας. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρεί ότι θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η αύξηση της επιλεκτικότητας των αλιευτικών εργαλείων και η βελτίωση των τεχνικών, ώστε να μειωθούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι απορρίψεις. Η τελική απαγόρευση των απορρίψεων θα πρέπει να επιβληθεί σταδιακά όποτε είναι δυνατόν, αρχικά επί των βιομηχανικών ειδών· επίσης, θα πρέπει να επιτραπεί η απόρριψη από το σκάφος θαλάσσιων οργανισμών που μπορούν να επιβιώσουν όταν ριφθούν εκ νέου στη θάλασσα·

14.

κρίνει ότι η εκφόρτωση ανεπιθύμητων αλιευμάτων δεν πρέπει να εξασφαλίζει στην επιχείρηση πλήρη οικονομικά οφέλη και ότι η μετατροπή τους σε ζωικά άλευρα αποτελεί εσφαλμένη απάντηση στους περιβαλλοντικούς στόχους της Επιτροπής·

15.

επισημαίνει εξάλλου ότι ο βασικός κανονισμός δεν φαίνεται να αποτελεί το κατάλληλο πλαίσιο για την κατάρτιση λεπτομερούς καταλόγου των αλιευμάτων υποχρεωτικής μεταφόρτωσης. Θα ήταν φρονιμότερο να προσαρμοσθεί η εν λόγω υποχρέωση στα διάφορα προγράμματα διαχείρισης ανά είδος αλιεύματος (ενός ή πολλαπλών)·

Πρόσβαση σε πόρους

16.

φρονεί πως η υφιστάμενη νομοθεσία επιτρέπει ήδη στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να θεσπίσουν συστήματα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων για τον στόλο τους με τις γνωστές συνέπειες όσον αφορά την κερδοσκοπία και τη συγκέντρωση. Τούτου δοθέντος, δεν κρίνεται σκόπιμο να υποχρεωθεί κάθε κράτος μέλος να θεσπίσει μεταβιβάσιμες ή μισθώσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις·

17.

πιστεύει, μάλιστα, ότι η διάρκεια της ισχύος όλων των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων θα πρέπει να καθορίζεται από το εκάστοτε κράτος μέλος·

18.

επισημαίνει τους ενδεχόμενους κινδύνους και αρνητικές συνέπειες μιας υποχρεωτικής εφαρμογής ενός συστήματος μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων και συνιστά τέτοια συστήματα να είναι προαιρετικά και να εμπίπτουν στην αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους·

19.

προτρέπει τα κράτη μέλη, πριν από την καθιέρωση ενός προαιρετικού συστήματος μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων, να προσαρμόζουν την οικεία εθνική νομοθεσία για την προάσπιση των συμφερόντων της παράκτιας αλιείας και την προστασία από τις αρνητικές επιδράσεις του συστήματος (π.χ. πρακτικές υπερβολικής συγκέντρωσης ή κερδοσκοπίας)·

20.

υπενθυμίζει, αναφορικά με την εξάλειψη της πλεονάζουσας ικανότητας, τις θετικές εμπειρίες που απέρρευσαν από τις ενισχύσεις για τη διάλυση αλιευτικών σκαφών·

21.

θεωρεί ότι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και η κοινωνικοοικονομική επισφάλεια του κλάδου σε πολλά κράτη μέλη, καθώς οι διαφορετικές προτεραιότητες ως προς την κοινωνικοοικονομική πολιτική που αυτά ακολουθούν στον τομέα της αλιείας σημαίνουν ότι το υποχρεωτικό σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων είναι ακατάλληλο και ότι η μέθοδος παραχώρησης αλιευτικών δυνατοτήτων και οι κανόνες μεταβίβασης θα πρέπει να αποφασίζονται από το κάθε κράτος μέλος·

22.

ζητά επίσης να ληφθούν υπόψη οι ειδικές συνθήκες των εξόχως απόκεντρων περιφερειών στον καθορισμό των ορίων αλιευτικής ικανότητας για τον μικρής κλίμακας αλιευτικό στόλο, μέσω της διατήρησης των υφιστάμενων τιμών αναφοράς·

Η εξωτερική διάσταση

23.

καλεί την ΕΕ να προωθήσει διεθνώς τους στόχους της ΚΑλΠ. Για τον σκοπό αυτό, η ΕΕ πρέπει να επιζητήσει τη βελτίωση των επιδόσεων των περιφερειακών και διεθνών οργανισμών όσον αφορά τη διατήρηση και τη διαχείριση διεθνών ιχθυαποθεμάτων, προωθώντας τη λήψη αποφάσεων με βάση την επιστήμη και τη βελτιωμένη συμμόρφωση, την αυξημένη διαφάνεια και τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, ιδίως των αλιέων, καθώς επίσης καταπολεμώντας τις παράνομες, λαθραίες και άναρχες (ΠΛΑ) αλιευτικές δραστηριότητες·

24.

συμμερίζεται τη θέση ότι οι συμφωνίες με τρίτες χώρες για τη βιώσιμη διαχείριση της αλιείας θα πρέπει αφενός να προβλέπουν δικαιώματα πρόσβασης έναντι καταβολής αντιτίμου από πλευράς ΕΕ, αφετέρου να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός υψηλής ποιότητας πλαισίου διακυβέρνησης σε αυτές τις χώρες και στη διασφάλιση αποτελεσματικών μέτρων παρακολούθησης, ελέγχου και επιτήρησης της βιώσιμης εκμετάλλευσης των ιχθυαποθεμάτων. Κρίνει επίσης πως οι συμφωνίες με τρίτες χώρες πρέπει να δημιουργούν σταθερότητα, βιωσιμότητα και εισόδημα που θα εγγυάται το μέλλον του αλιευτικού στόλου της Ένωσης, ο οποίος εξαρτάται από αυτές τις συμφωνίες·

25.

τονίζει ότι οι συμφωνίες αλιευτικής σύμπραξης με τρίτες χώρες ορίζουν ένα νομικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο για τις αλιευτικές δραστηριότητες που ασκούνται από σκάφη της ΕΕ ή για τις επενδύσεις που πραγματοποιούνται από φορείς της ΕΕ στον τομέα της αλιείας, σύμφωνα με τα σχετικά μέτρα που έχουν υιοθετηθεί από διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των ΠΟΑ. Οι αλιευτικές συμφωνίες επιδιώκουν, μεταξύ άλλων, να διασφαλίσουν ότι οι αλιευτικές δραστηριότητες στις τρίτες χώρες αναπτύσσονται υπό συνθήκες βιωσιμότητας και με αμοιβαία ικανοποιητικό τρόπο·

Υδατοκαλλιέργεια

26.

αναγνωρίζει πως η οικονομική και στρατηγική σημασία της υδατοκαλλιέργειας δικαιολογεί την προώθησή της μέσω ανεξάρτητου κανονισμού, ο οποίος θα εξετάζει τις κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης για τα εθνικά στρατηγικά σχέδια, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου της υδατοκαλλιέργειας, με την υποστήριξη της οικολογικά, οικονομικά και κοινωνικά βιώσιμης ανάπτυξης και της καινοτομίας σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής και εμπορίας, με την ενθάρρυνση της τοπικής μεταποίησης και της διαφοροποίησης και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις παράκτιες και αγροτικές περιοχές, καθώς και τη δημιουργία μηχανισμών ανταλλαγής μεταξύ των κρατών μελών πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών μέσω μιας ανοικτής μεθόδου συντονισμού των εθνικών μέτρων· τα μέτρα αυτά θα που άπτονται της ασφάλειας των επιχειρήσεων, της πρόσβασης στα ύδατα και στην επικράτεια της ΕΕ, με ιδιαίτερη προσοχή στη συμβατότητα μεταξύ της προστασίας του περιβάλλοντος και της ανάπτυξης των δραστηριοτήτων στις περιοχές που είναι καταχωρισμένες στο δίκτυο Natura 2000, καθώς και της διοικητικής απλούστευσης των διαδικασιών αδειοδότησης και εγκρίσεων·

27.

αναγνωρίζει την ανάγκη σύστασης μιας συμβουλευτικής επιτροπής υδατοκαλλιέργειας, η οποία να αποτελεί τον γνήσιο εκφραστή του τομέα και όπου να εκπροσωπείται, μεταξύ άλλων, ο κλάδος της παραγωγής (εμπορικές ενώσεις, οργανώσεις παραγωγών ή εμπορικά επιμελητήρια)·

Αγορά προϊόντων αλιείας

28.

συμφωνεί ότι ο απρόβλεπτος χαρακτήρας των αλιευτικών δραστηριοτήτων καθιστά απαραίτητο να θεσπιστεί μηχανισμός για την αποθήκευση προϊόντων αλιείας που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, με στόχο την ενίσχυση της σταθερότητας της αγοράς και την αύξηση των κερδών, ιδίως μέσω της δημιουργίας προστιθέμενης αξίας. Αυτός ο μηχανισμός πρέπει να επεκταθεί και στην υδατοκαλλιέργεια·

29.

ενστερνίζεται την άποψη ότι η εφαρμογή κοινών προδιαγραφών εμπορίας θα επιτρέψει στην αγορά να εφοδιάζεται με βιώσιμα προσποριζόμενα προϊόντα, να αξιοποιεί πλήρως το δυναμικό της εσωτερικής αγοράς προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας και να διευκολύνει το εμπόριο που βασίζεται στον θεμιτό ανταγωνισμό, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στη βελτίωση της αποδοτικότητας της παραγωγής·

30.

φρονεί ότι η ποικιλομορφία των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας καθιστά αναγκαία την παροχή σαφούς, κατανοητής και αφομοιώσιμης στοιχειώδους ενημέρωσης στους καταναλωτές σχετικά με τα κύρια χαρακτηριστικά των προϊόντων·

31.

τάσσεται υπέρ της εφαρμογής της Κοινής Οργάνωσης της Αγοράς σύμφωνα με τις διεθνείς δεσμεύσεις της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά στις διατάξεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν απαιτείται ενοποίηση και τυποποίηση των μέτρων υγείας και υγιεινής για τα προϊόντα από τρίτες χώρες και ανάπτυξη μιας εμπορικής πρακτικής για τα θαλάσσια και τα αλιευτικά προϊόντα η οποία να συμβάλλει στην καταπολέμηση της ΠΛΑ αλιείας·

32.

ζητά να θεσπιστεί, όπου είναι δυνατό, δημόσια πιστοποίηση των αλιευτικών προϊόντων της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι προέρχονται από αλιεία με υπεύθυνη διαχείριση·

Περιφερειοποίηση

33.

ζητά να υπάρξει αυξημένη περιφερειοποίηση της ΚΑλΠ, προκειμένου να αξιοποιηθεί η γνώση και η πείρα όλων των φορέων και ιδιαίτερα των περιφερειακών αρχών και υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα των μακροοικονομικών στρατηγικών·

34.

εφιστά την προσοχή στις αυξανόμενες αλληλεπιδράσεις μεταξύ της ερασιτεχνικής αλιείας, των επαγγελματιών αλιέων και των αλιευτικών κοινοτήτων·

35.

υποστηρίζει ανεπιφύλακτα την καθιέρωση μιας διαδικασίας (συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας με τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια) η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των περιφερειών, για την έγκριση μέτρων διατήρησης και τεχνικών μέτρων προκειμένου, μέσω της εφαρμογής της ΚΑλΠ, να αντιμετωπίζονται καλύτερα η πραγματικότητα και οι ιδιαιτερότητες των επιμέρους τύπων αλιείας, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων σε διασυνοριακό επίπεδο·

36.

θεωρεί ακόμη ότι τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια ή άλλες παρόμοιες δομές εταιρικής σχέσης πρέπει να ενισχυθούν προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι τοπικές κοινότητες συμμετέχουν όχι μόνο στη διαβούλευση αλλά και στη διαχείριση των τοπικών αλιευτικών τους πόρων·

37.

ζητά να συνεκτιμώνται κατά την εφαρμογή της ΚΑλΠ οι αλληλεπιδράσεις με άλλες θαλάσσιες υποθέσεις και να αναγνωρίζεται ότι όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τους ωκεανούς και τις θάλασσες της Ευρώπης είναι αλληλένδετα – συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού που ενισχύει την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια πολιτική·

38.

υπογραμμίζει ότι κατά την εφαρμογή της ΚΑλΠ δεν μπορεί να αγνοηθεί η προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων, η πολυμορφία και οι αλληλεπιδράσεις τους, δεδομένης της ευαισθησίας των μεταβατικών υδάτων και των ποτάμιων και λιμναίων οικολογικών διαδρόμων και άρα η προστασία των σχετικών πληθυσμών ιχθύων, με ιδιαίτερη προσοχή στη διατήρηση και την ενίσχυση των απειλούμενων με εξαφάνιση ειδών και ιδίως των ανάδρομων και κατάδρομων ειδών·

Ευρωπαϊκό Ταμείο για τις θαλάσσιες δραστηριότητες και την αλιεία

39.

αντιλαμβάνεται ότι, ελλείψει ικανής χρηματοδότησης, τα κράτη μέλη αδυνατούν να αντεπεξέλθουν ικανοποιητικά στους στόχους της ΚΑλΠ –δεδομένων κυρίως των προβλημάτων που εγείρονται στην ανάπτυξη και στη διαχείριση του αλιευτικού κλάδου, καθώς και των περιορισμένων οικονομικών πόρων των κρατών μελών·

40.

για τους προαναφερθέντες λόγους, ζητά να υπάρξει κατάλληλη πολυετής ενωσιακή χρηματοδοτική στήριξη της ΚΑλΠ και των προτεραιοτήτων της με σκοπό την υλοποίηση αυτών των στόχων· κύριο δε μέλημα θα πρέπει να είναι η οικονομική αποτελεσματικότητα του τομέα και ιδίως του αλιευτικού στόλου, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, καθώς και ο εκσυγχρονισμός και η προαγωγή της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού ασφαλών και βιώσιμων πλοίων·

41.

ζητά την επανεισαγωγή της οικονομικής στήριξης για την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου των εξόχως απόκεντρων περιφερειών την περίοδο 2014-2020, προκειμένου να αποφευχθεί η επιτάχυνση της γήρανσης και η τελική εξαφάνιση του εν λόγω στόλου·

42.

πιστεύει ότι η οικονομική βοήθεια της ΕΕ θα πρέπει να χορηγείται υπό τον όρο της συμμόρφωσης των κρατών μελών και των επιχειρήσεων με την ΚΑλΠ. Επομένως, η εν λόγω οικονομική βοήθεια πρέπει να διακόπτεται, να αναστέλλεται ή να διορθώνεται σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης των κρατών μελών με τους κανόνες της ΚΑλΠ ή σοβαρών επανειλημμένων παραβιάσεων των εν λόγω κανόνων από τις επιχειρήσεις·

43.

εκφράζει την ικανοποίησή της διότι το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (EMFF) θα αποτελέσει τμήμα του νέου κοινού στρατηγικού πλαισίου και θα συνδεθεί με τα υπόλοιπα περιφερειακά και αγροτικά ταμεία ώστε να διαμορφωθούν ολοκληρωμένα πλαίσια τοπικής ανάπτυξης και να απλουστευθεί η πρόσβαση σε πόρους στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Ωστόσο, ζητά εγγυήσεις ως προς τις χρηματοδοτήσεις προς όφελος της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, καθώς και τη συμμετοχή των περιφερειακών αρχών στη στρατηγική εφαρμογή τους·

44.

αναγνωρίζει τη βιολογική, παραγωγική και ιστορική αξία των αλιευτικών αποθεμάτων και των οικοτόπων των λιμνών και των ποταμών· ως εκ τούτου, θεωρεί αναγκαία την παροχή οικονομικής βοήθειας από την Ευρωπαϊκή Ένωση στον εν λόγω τομέα, με ταυτόχρονο στόχο τη μείωση της αλίευσης, τον περιορισμό των εισαγωγών και την ενίσχυση της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας·

Αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

45.

αντιλαμβάνεται ότι, για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΚΑλΠ, θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης με σκοπό τη συμπλήρωση ή τροποποίηση μη ουσιωδών στοιχείων του βασικού κανονισμού. Συνιστά, μολαταύτα, ενώπιον μιας τόσο εκτεταμένης προσφυγής της Επιτροπής στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, όπως καταστούν αντικείμενο προσεκτικής και εμπεριστατωμένης αξιολόγησης από νομικής και πολιτικής απόψεως και αφού εξασφαλιστεί ότι η εξουσία αυτή είναι σαφώς οριοθετημένη ως προς τον στόχο, το περιεχόμενο, την έκταση και τη διάρκεια της εξουσιοδότησης·

46.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί στις απαραίτητες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων και σε επίπεδο περιφερειακών αρχών, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την έγκριση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων·

47.

θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά την επεξεργασία και κατάρτιση των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, θα πρέπει να μεριμνά για την ταυτόχρονη, έγκαιρη και δέουσα διαβίβαση των σχετικών εγγράφων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο·

48.

στηρίζει σθεναρά και ενθαρρύνει την «τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων» όπως ορίζεται στον γενικό κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κοινό στρατηγικό πλαίσιο διότι αποτελεί μια μέθοδο που επιτρέπει στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο να προσελκύει πόρους από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (EMFF) - παράλληλα με διαρθρωτικούς πόρους και πόρους αγροτικής ανάπτυξης. Τα ταμεία αυτά θα πρέπει να συντονιστούν σε ένα ευέλικτο πλαίσιο, το οποίο ενισχύει τις δυνατότητες παρέμβασης αυτών των ταμείων. Οι τοπικές αρχές θα πρέπει να συμμετέχουν στην ανάπτυξη του στρατηγικού πλαισίου και των επιχειρησιακών προγραμμάτων·

49.

υπογραμμίζει ότι η ευόδωση της ΚΑλΠ προϋποθέτει ένα αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου, επιθεώρησης και επιβολή, καθώς και την καταπολέμηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων ΠΛΑ. Πρέπει να προωθηθεί η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών στο πλαίσιο του ενωσιακού συστήματος ελέγχου, επιθεώρησης και εφαρμογής. Θα πρέπει τα κράτη μέλη ή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν πιλοτικά προγράμματα για νέες τεχνολογίες ελέγχου και νέα συστήματα διαχείρισης δεδομένων·

50.

φρονεί πως κάθε πέντε χρόνια θα πρέπει να διεξάγεται αξιολόγηση της συμμόρφωσης με τον Κανονισμό της ΕΕ.

ΙΙ.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

COM(2011) 425 τελικό

Τροπολογία 1

Αιτιολογική σκέψη (5)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(5)

Στην παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη που διεξήχθη στο Γιοχάνεσμπουργκ το 2002, η Ένωση και τα κράτη μέλη της δεσμεύτηκαν να δράσουν κατά της συνεχιζόμενης μείωσης πολλών ιχθυαποθεμάτων. Συνεπώς, η Ένωση θα πρέπει να βελτιώσει την κοινή αλιευτική πολιτική της προκειμένου να διασφαλίσει κατά προτεραιότητα την αποκατάσταση των επιπέδων εκμετάλλευσης των έμβιων υδάτινων πόρων και τη διατήρησή τους σε επίπεδα ικανά να παραγάγουν μέγιστες βιώσιμες αποδόσεις από τους πληθυσμούς των αλιευόμενων αποθεμάτων έως το 2015. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν λιγότερες επιστημονικές πληροφορίες, αυτό ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή υποκατάστατων μεταβλητών για τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση.

(5)

Στην παγκόσμια διάσκεψη κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη που διεξήχθη στο Γιοχάνεσμπουργκ το 2002, η Ένωση και τα κράτη μέλη της δεσμεύτηκαν να δράσουν κατά της συνεχιζόμενης μείωσης πολλών ιχθυαποθεμάτων. Συνεπώς, η Ένωση θα πρέπει να βελτιώσει την κοινή αλιευτική πολιτική της προκειμένου να διασφαλίσει κατά προτεραιότητα την αποκατάσταση των επιπέδων εκμετάλλευσης των έμβιων υδάτινων πόρων και τη διατήρησή τους σε επίπεδα ικανά να παραγάγουν μέγιστες βιώσιμες αποδόσεις από τους πληθυσμούς των αλιευόμενων αποθεμάτων έως το 2015. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν λιγότερες επιστημονικές πληροφορίες, αυτό ενδέχεται να απαιτήσει την εφαρμογή υποκατάστατων μεταβλητών για τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση.

Αιτιολογία

Η Συμφωνία του Γιοχάνεσμπουργκ (2002) αναγνωρίζει ότι για ορισμένα είδη και αποθέματα ενδέχεται να μην είναι δυνατό να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση μέχρι το 2015 και συμπεριέλαβε τις λέξεις «ει δυνατόν» για να καλύψει αυτό το ενδεχόμενο. Η ΕΕ δεν πρέπει να προσπαθεί να υπερβεί τις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει.

Τροπολογία 2

Αιτιολογική σκέψη (6)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(6)

Στόχοι για την αλιεία καθορίστηκαν στην απόφαση της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών της σύμβασης για τη βιοποικιλότητα για το στρατηγικό σχέδιο για τη βιοποικιλότητα 2011-2020 , ενώ η κοινή αλιευτική πολιτική πρέπει να διασφαλίζει τη συνοχή με τους στόχους βιοποικιλότητας που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τους στόχους της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Η ασφάλεια ζωής μας, το φυσικό μας κεφάλαιο: στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020» , ιδίως για να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση έως το 2015.

(6)

Στόχοι για την αλιεία καθορίστηκαν στην απόφαση της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών της σύμβασης για τη βιοποικιλότητα για το στρατηγικό σχέδιο για τη βιοποικιλότητα 2011-2020 , ενώ η κοινή αλιευτική πολιτική πρέπει να διασφαλίζει τη συνοχή με τους στόχους βιοποικιλότητας που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τους στόχους της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Η ασφάλεια ζωής μας, το φυσικό μας κεφάλαιο: στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020» , ιδίως για να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση έως το 2015.

Αιτιολογία

Η Συμφωνία του Γιοχάνεσμπουργκ (2002) αναγνωρίζει ότι για ορισμένα είδη και αποθέματα ενδέχεται να μην είναι δυνατό να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση μέχρι το 2015 και συμπεριέλαβε τις λέξεις «ει δυνατόν» για να επιτρέψει αυτό το ενδεχόμενο. Η ΕΕ δεν πρέπει να προσπαθεί να υπερβεί τις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει.

Τροπολογία 3

Αιτιολογική σκέψη (15)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(15)

Στόχοι για την αλιεία καθορίστηκαν στην απόφαση της διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών της σύμβασης για τη βιοποικιλότητα για το στρατηγικό σχέδιο για τη βιοποικιλότητα 2011-2020 , ενώ η κοινή αλιευτική πολιτική πρέπει να διασφαλίζει τη συνοχή με τους στόχους βιοποικιλότητας που εγκρίθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και τους στόχους της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Η ασφάλεια ζωής μας, το φυσικό μας κεφάλαιο: στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020» , ιδίως για να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση έως το 2015.

(15)

Οι έμβιοι υδάτινοι πόροι γύρω από τις πρέπει να εξακολουθήσουν να προστατεύονται δεδομένου ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της τοπικής οικονομίας αυτών των νησιών, λαμβάνοντας υπόψη τη δομική, κοινωνική και οικονομική κατάσταση αυτών των νησιών. Συνεπώς, πρέπει να διατηρηθεί ο περιορισμός ορισμένων αλιευτικών δραστηριοτήτων σε αυτά τα ύδατα μόνο σε αλιευτικά σκάφη που είναι νηολογημένα στα λιμάνια των .

Αιτιολογία

Οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της ΕΕ αντιμετωπίζουν δύσκολες καταστάσεις. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιφέρειες αυτές, ώστε να προωθείται καλύτερα η ανάπτυξή τους, που συνδέεται στενά με την καλή κατάσταση των θαλάσσιων πόρων και του θαλάσσιου περιβάλλοντος γενικότερα. Η τροπολογία αποσκοπεί στη συνεκτίμηση του συνόλου των εξόχως απόκεντρων περιφερειών.

Τροπολογία 4

Αιτιολογική σκέψη (18)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(18)

Απαιτούνται μέτρα για τη μείωση και την εξάλειψη των σημερινών υψηλών επιπέδων ανεπιθύμητων αλιευμάτων και απορρίψεων. Πράγματι, τα ανεπιθύμητα αλιεύματα και οι ανεπιθύμητες απορρίψεις αποτελούν ουσιαστική σπατάλη και επηρεάζουν αρνητικά τη βιώσιμη εκμετάλλευση των έμβιων υδάτινων πόρων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, καθώς και την οικονομική βιωσιμότητα της αλιείας. Πρέπει να θεσπιστεί και να εφαρμοστεί σταδιακά η υποχρέωση εκφόρτωσης όλων των αλιευμάτων των διαχειριζόμενων αποθεμάτων που αλιεύονται κατά τη διάρκεια αλιευτικών δραστηριοτήτων σε ενωσιακά ύδατα ή από ενωσιακά αλιευτικά σκάφη.

(18)

Απαιτούνται μέτρα για τη μείωση και την εξάλειψη των σημερινών υψηλών επιπέδων ανεπιθύμητων αλιευμάτων και απορρίψεων. Πράγματι, τα ανεπιθύμητα αλιεύματα και οι ανεπιθύμητες απορρίψεις αποτελούν ουσιαστική σπατάλη και επηρεάουν αρνητικά τη βιώσιμη εκμετάλλευση των έμβιων υδάτινων πόρων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, καθώς και την οικονομική βιωσιμότητα της αλιείας. να θεσπιστεί και να εφαρμοστεί σταδιακά η υποχρέωση εκφόρτωσης όλων των αλιευμάτων των διαχειριζόμενων που αλιεύονται σε ενωσιακά ύδατα ή από ενωσιακά αλιευτικά σκάφη.

Τροπολογία 5

Αιτιολογική σκέψη (29)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(29)

Πρέπει να εφαρμοστεί το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 ένα σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων για την πλειονότητα των διαχειριζόμενων αποθεμάτων στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής για όλα τα σκάφη μήκους 12 μέτρων και άνω και για όλα τα υπόλοιπα αλιευτικά σκάφη που φέρουν συρόμενα αλιευτικά εργαλεία. Τα κράτη μέλη μπορούν να εξαιρούν από τις μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις σκάφη μήκους έως 12 μέτρα εκτός των σκαφών που χρησιμοποιούν συρόμενα εργαλεία. Ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να συμβάλλει σε μειώσεις του στόλου με κίνητρα από τον ίδιο τον κλάδο και στη βελτίωση της οικονομικής απόδοσης, με παράλληλη δημιουργία νομικά ασφαλών και αποκλειστικών μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων των ετήσιων αλιευτικών δυνατοτήτων ενός κράτους μέλους. Δεδομένου ότι οι βιολογικοί πόροι της θάλασσας αποτελούν κοινό αγαθό, οι μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις πρέπει να θεσπίζουν δικαιώματα μόνο στο μέρος εκείνο των ετήσιων αλιευτικών δυνατοτήτων ενός κράτους μέλους που μπορεί να ανακληθεί σύμφωνα με καθορισμένους κανόνες.

(29)

να εφαρμοστεί ένα σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων για την πλειονότητα των διαχειριζόμενων αποθεμάτων στο πλαίσιο της κοινής αλιευτικής πολιτικής για όλα τα σκάφη μήκους 12 μέτρων και άνω και για όλα τα υπόλοιπα σκάφη . Ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να συμβάλλει σε μειώσεις του στόλου με κίνητρα από τον ίδιο τον κλάδο και στη βελτίωση της οικονομικής απόδοσης, με παράλληλη δημιουργία νομικά ασφαλών και αποκλειστικών μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων των ετήσιων αλιευτικών δυνατοτήτων ενός κράτους μέλους. Δεδομένου ότι οι βιολογικοί πόροι της θάλασσας αποτελούν κοινό αγαθό, οι μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις πρέπει να θεσπίζουν δικαιώματα μόνο στο μέρος εκείνο των ετήσιων αλιευτικών δυνατοτήτων ενός κράτους μέλους που μπορεί να ανακληθεί σύμφωνα με καθορισμένους κανόνες.

Αιτιολογία

Θα πρέπει η καθιέρωση των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων να μην είναι υποχρεωτική, αλλά να εμπίπτει στις αρμοδιότητες των κρατών μελών.

Τροπολογία 6

Αιτιολογική σκέψη (31)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

(31)

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και η κοινωνικοοικονομική τρωτότητα μερικών στόλων αλιείας μικρής κλίμακας δικαιολογούν τον περιορισμό του υποχρεωτικού συστήματος μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων στα μεγάλα σκάφη. Το σύστημα των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων πρέπει να ισχύει για αποθέματα για τα οποία έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες.

(31)

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και η κοινωνικοοικονομική τρωτότητα μερικών στόλων αλιείας μικρής κλίμακας δικαιολογούν τον περιορισμό του υποχρεωτικού συστήματος μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων στα μεγάλα σκάφη. Το σύστημα των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων πρέπει να ισχύει για αποθέματα για τα οποία έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες.

Αιτιολογία

Η αιτιολογική σκέψη τροποποιείται για να συνάδει με το άρθρο 27 παράγραφος 1 και για να επιβεβαιωθεί ο προαιρετικός χαρακτήρας των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων.

Τροπολογία 7

Άρθρο 2 παρ. 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Γενικοί στόχοι

1.   Η κοινή αλιευτική πολιτική διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας συμβάλλουν στη δημιουργία μακροπρόθεσμα βιώσιμων περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, καθώς και στη διαθεσιμότητα του επισιτιστικού εφοδιασμού.

2.   Η κοινή αλιευτική πολιτική εφαρμόζει την προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση των της αλιείας και έχει σκοπό να διασφαλίσει, το αργότερο έως το 2015, ότι η εκμετάλλευση των έμβιων υδάτινων πόρων θα αποκαθιστά και θα διατηρεί τους πληθυσμούς των αλιευόμενων ειδών πάνω από τα επίπεδα εκείνα που μπορούν να εξασφαλίσουν τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση.

3.   Η κοινή αλιευτική πολιτική υλοποιεί μια οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης της αλιείας προκειμένου να διασφαλίσει των περιορισμό των επιπτώσεων των αλιευτικών δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο οικοσύστημα.

4.   Στην κοινή αλιευτική πολιτική ενσωματώνονται οι απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης.

Γενικοί στόχοι

1.   Η κοινή αλιευτική πολιτική διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας συμβάλλουν στη δημιουργία μακροπρόθεσμα βιώσιμων περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, καθώς και στη διαθεσιμότητα του επισιτιστικού εφοδιασμού.

2.   Η κοινή αλιευτική πολιτική εφαρμόζει την προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση των της αλιείας και έχει σκοπό να διασφαλίσει, το αργότερο έως το 2015, ότι η εκμετάλλευση των έμβιων πόρων θα αποκαθιστά και θα διατηρεί τους πληθυσμούς των αλιευόμενων ειδών πάνω από τα επίπεδα εκείνα που μπορούν να εξασφαλίσουν τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση.

3.   Η κοινή αλιευτική πολιτική υλοποιεί μια οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης της αλιείας προκειμένου να διασφαλίσει των περιορισμό των επιπτώσεων των αλιευτικών δραστηριοτήτων στο οικοσύστημα.

4.   Στην κοινή αλιευτική πολιτική ενσωματώνονται οι απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης.

Αιτιολογία

Η Συμφωνία του Γιοχάνεσμπουργκ (2002) αναγνωρίζει ότι για ορισμένα είδη και αποθέματα ενδέχεται να μην είναι δυνατό να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση μέχρι το 2015 και συμπεριέλαβε τις λέξεις «ει δυνατόν» για να επιτρέψει αυτό το ενδεχόμενο. Η ΕΕ δεν πρέπει να προσπαθεί να υπερβεί τις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει.

Τροπολογία 8

Άρθρο 2 παρ.3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η κοινή αλιευτική πολιτική υλοποιεί μια οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης της αλιείας προκειμένου να διασφαλίσει των περιορισμό των επιπτώσεων των αλιευτικών δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο οικοσύστημα.

Η κοινή αλιευτική πολιτική υλοποιεί μια οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης της αλιείας προκειμένου να διασφαλίσει των περιορισμό των επιπτώσεων των αλιευτικών δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο οικοσύστημα.

Αιτιολογία

Η Συμφωνία του Γιοχάνεσμπουργκ (2002) προβλέπει την ενδεχόμενη αδυναμία επίτευξης της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης μέχρι 2015 για ορισμένα είδη και αποθέματα και γι’ αυτόν τον λόγο κρίνεται σκόπιμο να ενσωματωθεί διευκρινιστικά η φράση «όπου αυτό είναι δυνατόν».

Τροπολογία 9

Άρθρο 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Για την επίτευξη των γενικών στόχων που ορίζονται στο άρθρο 2, ειδικότερα η κοινή αλιευτική πολιτική:

α)

εξαλείφει τα ανεπιθύμητα αλιεύματα εμπορικών αποθεμάτων και διασφαλίζει σταδιακά την εκφόρτωση όλων αυτών των αποθεμάτων,

β)

διασφαλίζει τις συνθήκες για την άσκηση αποδοτικών αλιευτικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο ενός οικονομικά βιώσιμου και ανταγωνιστικού αλιευτικού κλάδου,

γ)

προάγει την ανάπτυξη των ενωσιακών δραστηριοτήτων υδατοκαλλιέργειας για τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και της απασχόλησης σε παράκτιες και αγροτικές περιοχές,

δ)

συμβάλλει στη διασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για όσους εξαρτώνται από αλιευτικές δραστηριότητες,

ε)

λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των καταναλωτών,

στ)

διασφαλίζει τη συστηματική και εναρμονισμένη συλλογή και διαχείριση δεδομένων.

Για την επίτευξη των γενικών στόχων που ορίζονται στο άρθρο 2, ειδικότερα η κοινή αλιευτική πολιτική:

α)

εξαλείφει τα ανεπιθύμητα αλιεύματα εμπορικών και διασφαλίζει την εκφόρτωση όλων αυτών των

β)

διασφαλίζει τις συνθήκες για την άσκηση αποδοτικών αλιευτικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο ενός οικονομικά βιώσιμου και ανταγωνιστικού αλιευτικού κλάδου,

γ)

προάγει την ανάπτυξη των ενωσιακών δραστηριοτήτων υδατοκαλλιέργειας για τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και της απασχόλησης σε παράκτιες και αγροτικές περιοχές,

)

,

συμβάλλει στη διασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για όσους εξαρτώνται από αλιευτικές δραστηριότητες,

λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα των καταναλωτών,

διασφαλίζει τη συστηματική και εναρμονισμένη συλλογή και διαχείριση δεδομένων

Τροπολογία 10

Άρθρο 4

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Αρχές της χρηστής διακυβέρνησης

Η κοινή αλιευτική πολιτική διέπεται από τις ακόλουθες αρχές χρηστής διακυβέρνησης:

α)

τον σαφή ορισμό των ευθυνών σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο,

β)

τη θέσπιση μέτρων σύμφωνα με τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις,

γ)

μια μακροπρόθεσμη προοπτική,

δ)

την ευρεία συμμετοχή των ενδιαφερομένων σε όλα τα στάδια από τη σύλληψη έως την εφαρμογή των μέτρων,

ε)

την πρωταρχική ευθύνη του κράτους σημαίας· τη συνοχή με την ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική και τις άλλες πολιτικές της Ένωσης.

Αρχές της χρηστής διακυβέρνησης

Η κοινή αλιευτική πολιτική διέπεται από τις ακόλουθες αρχές χρηστής διακυβέρνησης:

α)

τον σαφή ορισμό των ευθυνών σε ενωσιακό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο,

β)

τη θέσπιση μέτρων σύμφωνα με τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις,

γ)

μια μακροπρόθεσμη προοπτική,

την ευρεία συμμετοχή των ενδιαφερομένων σε όλα τα στάδια από τη σύλληψη έως την εφαρμογή των μέτρων,

την πρωταρχική ευθύνη του κράτους σημαίας,

ζ)

τη συνοχή με τις άλλες πολιτικές της Ένωσης.

Αιτιολογία

Φρονούμε πως πρέπει να γίνει σεβαστή η πολιτική ευχέρεια του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου στην εφαρμογή των στόχων και των αρχών κατά τη λήψη αποφάσεων στον τομέα, προκειμένου να διασφαλιστεί η χρηστή διακυβέρνηση.

Να προστεθεί νέο στοιχείο γ) στις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης της ΚΑλΠ, καθότι κρίνεται σημαντικό να εφαρμοστεί η εν λόγω πολιτική –όπου απαιτείται– σταδιακά και μέσω ενός μεταβατικού σταδίου.

Επιδιώκεται να υπενθυμιστεί η σημασία της περιφερειοποίησης της ΚΑλΠ, με την ανάθεση σημαντικότερου ρόλου στα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια.

Η παράγραφος ζ) μας προβληματίζει, καθότι θέτει την ΟΘΠ στο ίδιο επίπεδο με την ΚαλΠ όπως ισχύει για τις άλλες πολιτικές. Φρονούμε πως η ΚαλΠ αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της Ολοκληρωμένης θαλάσσιας πολιτικής και ότι αυτό που πρωτεύει είναι η εσωτερική συνοχή στο πλαίσιο της ίδιας πολιτικής και με τα ίδια άτομα ως υπεύθυνους.

Τροπολογία 11

Άρθρο 5

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

—   «ενωσιακά ύδατα»: τα ύδατα υπό την κυριαρχία ή τη δικαιοδοσία των κρατών μελών, εκτός από τα ύδατα που βρίσκονται κοντά στα εδάφη που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης·

—   «έμβιοι υδάτινοι πόροι»: τα διαθέσιμα και προσιτά έμβια θαλάσσια υδάτινα είδη, συμπεριλαμβανομένων των ανάδρομων και κατάδρομων ειδών κατά τη διάρκεια όλων των σταδίων της ζωής τους·

—   «βιολογικοί πόροι γλυκών υδάτων»: διαθέσιμα και προσιτά έμβια υδάτινα είδη που ζουν σε γλυκά ύδατα·

—   «αλιευτικό σκάφος»: οποιοδήποτε σκάφος, το οποίο είναι εξοπλισμένο για την εμπορική εκμετάλλευση έμβιων υδάτινων πόρων·

—   «ενωσιακό αλιευτικό σκάφος»: αλιευτικό σκάφος που φέρει τη σημαία κράτους μέλους και είναι νηολογημένο στην Ένωση·

—   «μέγιστη βιώσιμη απόδοση»: το μέγιστο αλίευμα που μπορεί να λαμβάνεται από ένα απόθεμα αλιευμάτων για αόριστο χρονικό διάστημα·

—   «προληπτική προσέγγιση στη διαχείριση της αλιείας»: προσέγγιση σύμφωνα με την οποία η έλλειψη κατάλληλων επιστημονικών πληροφοριών δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως λόγος για την αναβολή ή την παράλειψη λήψης διαχειριστικών μέτρων για τη διατήρηση ειδών-στόχων, συναφών ή εξαρτώμενων ειδών ή ειδών που δεν αποτελούν στόχο της αλιείας, καθώς και του περιβάλλοντός τους·

—   «οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης αλιείας»: διαχείριση που διασφαλίζει μεγάλα οφέλη από τους έμβιους υδρόβιους πόρους και ταυτόχρονα μικρές άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις από τις αλιευτικές δραστηριότητες στα θαλάσσια οικοσυστήματα οι οποίες δεν θα επιβαρύνουν τη μελλοντική λειτουργία, ποικιλότητα και ακεραιότητα αυτών των οικοσυστημάτων·

—   «ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας»: τα αλιεύματα ενός αποθέματος σε μία δεδομένη χρονική περίοδο ως ποσοστό του μέσου αποθέματος που είναι διαθέσιμο για αλίευση κατά την περίοδο αυτή·

—   «απόθεμα»: ο έμβιος υδρόβιος πόρος με διακριτά χαρακτηριστικά που απαντάται σε μια δεδομένη περιοχή διαχείρισης·

—   «όριο αλιευμάτων»: ποσοτικό όριο εκφορτώσεων ενός αποθέματος ή ομάδας αποθεμάτων αλιευμάτων σε μία δεδομένη χρονική περίοδο·

—   «σημείο αναφοράς διατήρησης»: τιμή παραμέτρου πληθυσμού ιχθυαποθέματος (όπως η βιομάζα ή το ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας) που χρησιμοποιείται στη διαχείριση της αλιείας, για παράδειγμα όσον αφορά ένα αποδεκτό επίπεδο βιολογικού κινδύνου ή ένα επιθυμητό επίπεδο απόδοσης·

—   «προφύλαξη»: προληπτικό μέτρο σχεδιασμένο για να προστατεύει ή για να αποτρέπει την επέλευση κάποιου ανεπιθύμητου συμβάντος·

—   «τεχνικά μέτρα»: τα μέτρα που ρυθμίζουν τη σύνθεση των ειδών, τη σύνθεση των μεγεθών των αλιευμάτων και τις επιπτώσεις στα συστατικά των οικοσυστημάτων που προκύπτουν από αλιευτικές δραστηριότητες μέσω διαμόρφωσης της χρήσης και της δομής των αλιευτικών εργαλείων και περιορισμού της πρόσβασης σε περιοχές αλιείας·

—   «αλιευτική δυνατότητα»: ένα ποσοτικοποιημένο νόμιμο δικαίωμα αλίευσης, το οποίο εκφράζεται με βάση τα αλιεύματα ή/και την αλιευτική προσπάθεια και τις συνθήκες που συνδέονται λειτουργικά με αυτά και το οποίο απαιτείται προκειμένου να ποσοτικοποιηθούν αυτά σε ένα ορισμένο επίπεδο·

—   «αλιευτική προσπάθεια»: το προϊόν της ικανότητας και της δραστηριότητας ενός αλιευτικού σκάφους· όταν πρόκειται για ομάδα αλιευτικών σκαφών, είναι το άθροισμα της αλιευτικής προσπάθειας όλων των σκαφών της ομάδας·

—   «μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις»: ανακλητά δικαιώματα χρήστη σε συγκεκριμένο τμήμα των αλιευτικών δυνατοτήτων που κατανέμονται σε ένα κράτος μέλος ή καθορίζονται σε σχέδια διαχείρισης που έχουν εκδοθεί από ένα κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 (1), τα οποία ο κάτοχος μπορεί να μεταβιβάσει σε άλλους επιλέξιμους κατόχους παρόμοιων μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων,

—   «ατομικές αλιευτικές δυνατότητες»: ετήσιες αλιευτικές δυνατότητες κατανεμημένες στους κατόχους μεταβιβάσιμης αλιευτικής παραχώρησης σε κράτος μέλος με βάση την αναλογία αλιευτικών δυνατοτήτων που αφορούν το συγκεκριμένο κράτος μέλος·

—   «αλιευτική ικανότητα»: η χωρητικότητα ενός σκάφους σε μονάδες GT (ολική χωρητικότητα) και η ισχύς του σε μονάδες kW, όπως ορίζεται στα άρθρα 4 και 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2930/86 του Συμβουλίου (2)·

—   «υδατοκαλλιέργεια»: εκτροφή ή καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών με χρήση τεχνικών που έχουν σχεδιασθεί για την αύξηση της παραγωγής των εν λόγω οργανισμών πέρα από τις φυσικές δυνατότητες του περιβάλλοντος· οι οργανισμοί παραμένουν στην ιδιοκτησία ενός φυσικού ή νομικού προσώπου καθόλη τη διάρκεια του σταδίου εκτροφής ή καλλιέργειας, έως και το στάδιο της συλλογής·

—   «αλιευτική άδεια»: άδεια που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009·

—   «άδεια αλίευσης»: άδεια που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009·

—   «αλιεία»: η συλλογή ή αιχμαλώτιση υδρόβιων οργανισμών που ζουν στο φυσικό τους περιβάλλον ή η διεθνής χρήση οποιουδήποτε μέσου που επιτρέπει αυτή τη συλλογή ή αιχμαλώτιση·

—   «αλιευτικά προϊόντα»: οι υδρόβιοι οργανισμοί που προκύπτουν από οποιαδήποτε αλιευτική δραστηριότητα·

—   «επιχείρηση»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που λειτουργεί ή κατέχει επιχείρηση η οποία πραγματοποιεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες που συνδέονται με οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγής, μεταποίησης, εμπορίας, διανομής και λιανικής πώλησης των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας·

—   «σοβαρή παράβαση»: παράβαση κατά την έννοια του άρθρου 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου και του άρθρου 90 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου·

—   «τελικός χρήστης επιστημονικών δεδομένων»: οργανισμός με ερευνητικό ή διαχειριστικό ενδιαφέρον για την επιστημονική ανάλυση των δεδομένων στον τομέα της αλιείας·

—   «πλεόνασμα επιτρεπόμενων αλιευμάτων»: εκείνο το μέρος του επιτρεπόμενου αλιεύματος που ένα παράκτιο κράτος δεν έχει την ικανότητα να αλιεύσει·

—   «προϊόντα υδατοκαλλιέργειας»: οι υδρόβιοι οργανισμοί σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής τους που προκύπτουν από οποιαδήποτε δραστηριότητα υδατοκαλλιέργειας·

—   «βιομάζα αποθέματος αναπαραγωγής»: υπολογισμός της μάζας των ιχθύων ενός συγκεκριμένου πόρου που αναπαράγεται σε καθορισμένο χρόνο, συμπεριλαμβανομένων αρσενικών και θηλυκών καθώς και ζωοτόκων ιχθύων.

—   «μικτοί τύποι αλιείας»: τύποι αλιείας στο πλαίσιο των οποίων στην αλιευόμενη περιοχή είναι παρόντα περισσότερα του ενός είδη, τα οποία είναι ευάλωτα στην αλίευση με τα αλιευτικά εργαλεία.

—   «συμφωνίες βιώσιμης αλιείας»: διεθνείς συμφωνίες που συνάπτονται με τρίτες χώρες με σκοπό την απόκτηση πρόσβασης σε πόρους ή ύδατα έναντι χρηματικής αντιπαροχής από την Ένωση.

Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

—   «ενωσιακά ύδατα»: τα ύδατα υπό την κυριαρχία ή τη δικαιοδοσία των κρατών μελών, εκτός από τα ύδατα που βρίσκονται κοντά στα εδάφη που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης·

—   «έμβιοι υδάτινοι πόροι»: τα διαθέσιμα και προσιτά έμβια θαλάσσια υδάτινα είδη, συμπεριλαμβανομένων των ανάδρομων και κατάδρομων ειδών κατά τη διάρκεια όλων των σταδίων της ζωής τους·

—   «βιολογικοί πόροι γλυκών υδάτων»: διαθέσιμα και προσιτά έμβια υδάτινα είδη που ζουν σε γλυκά ύδατα·

—   «αλιευτικό σκάφος»: οποιοδήποτε σκάφος, το οποίο είναι εξοπλισμένο για την εμπορική εκμετάλλευση έμβιων υδάτινων πόρων·

—   «ενωσιακό αλιευτικό σκάφος»: αλιευτικό σκάφος που φέρει τη σημαία κράτους μέλους και είναι νηολογημένο στην Ένωση·

—   «μέγιστη βιώσιμη απόδοση»: το μέγιστο αλίευμα που μπορεί να λαμβάνεται από ένα απόθεμα αλιευμάτων για αόριστο χρονικό διάστημα ·

—   «προληπτική προσέγγιση στη διαχείριση της αλιείας»: προσέγγιση σύμφωνα με την οποία η έλλειψη κατάλληλων επιστημονικών πληροφοριών δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως λόγος για την αναβολή ή την παράλειψη λήψης διαχειριστικών μέτρων για τη διατήρηση ειδών-στόχων, συναφών ή εξαρτώμενων ειδών ή ειδών που δεν αποτελούν στόχο της αλιείας, καθώς και του περιβάλλοντός τους·

—   «οικοσυστημική προσέγγιση της διαχείρισης αλιείας»: διαχείριση που διασφαλίζει μεγάλα οφέλη από τους έμβιους υδρόβιους πόρους και ταυτόχρονα μικρές άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις από τις αλιευτικές δραστηριότητες στα θαλάσσια οικοσυστήματα οι οποίες δεν θα επιβαρύνουν τη μελλοντική λειτουργία, ποικιλότητα και ακεραιότητα αυτών των οικοσυστημάτων·

—   «ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας»: τα αλιεύματα ενός αποθέματος σε μία δεδομένη χρονική περίοδο ως ποσοστό του μέσου αποθέματος που είναι διαθέσιμο για αλίευση κατά την περίοδο αυτή·

—   «απόθεμα»: ο έμβιος υδρόβιος πόρος με διακριτά χαρακτηριστικά που απαντάται σε μια δεδομένη περιοχή διαχείρισης·

—   «όριο αλιευμάτων»: ποσοτικό όριο εκφορτώσεων ενός αποθέματος ή ομάδας αποθεμάτων αλιευμάτων σε μία δεδομένη χρονική περίοδο·

—   «σημείο αναφοράς διατήρησης»: τιμή παραμέτρου πληθυσμού ιχθυαποθέματος (όπως η βιομάζα ή το ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας) που χρησιμοποιείται στη διαχείριση της αλιείας, για παράδειγμα όσον αφορά ένα αποδεκτό επίπεδο βιολογικού κινδύνου ή ένα επιθυμητό επίπεδο απόδοσης·

—   «προφύλαξη»: προληπτικό μέτρο σχεδιασμένο για να προστατεύει ή για να αποτρέπει την επέλευση κάποιου ανεπιθύμητου συμβάντος·

—   «τεχνικά μέτρα»: τα μέτρα που ρυθμίζουν τη σύνθεση των ειδών, τη σύνθεση των μεγεθών των αλιευμάτων και τις επιπτώσεις στα συστατικά των οικοσυστημάτων που προκύπτουν από αλιευτικές δραστηριότητες μέσω διαμόρφωσης της χρήσης και της δομής των αλιευτικών εργαλείων και περιορισμού της πρόσβασης σε περιοχές αλιείας·

—   «αλιευτική δυνατότητα»: ένα ποσοτικοποιημένο νόμιμο δικαίωμα αλίευσης, το οποίο εκφράζεται με βάση τα αλιεύματα ή/και την αλιευτική προσπάθεια και τις συνθήκες που συνδέονται λειτουργικά με αυτά και το οποίο απαιτείται προκειμένου να ποσοτικοποιηθούν αυτά σε ένα ορισμένο επίπεδο·

—   «αλιευτική προσπάθεια»: το προϊόν της ικανότητας και της δραστηριότητας ενός αλιευτικού σκάφους· όταν πρόκειται για ομάδα αλιευτικών σκαφών, είναι το άθροισμα της αλιευτικής προσπάθειας όλων των σκαφών της ομάδας·

—   «μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις»: ανακλητά δικαιώματα χρήστη σε συγκεκριμένο τμήμα των αλιευτικών δυνατοτήτων που κατανέμονται σε ή καθορίζονται σε σχέδια διαχείρισης που έχουν εκδοθεί από σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1967/2006 (1), τα οποία ο κάτοχος μπορεί να μεταβιβάσει σε άλλους επιλέξιμους κατόχους παρόμοιων μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων,

—   «ατομικές αλιευτικές δυνατότητες»: ετήσιες αλιευτικές δυνατότητες κατανεμημένες στους κατόχους μεταβιβάσιμης αλιευτικής παραχώρησης με βάση την αναλογία αλιευτικών δυνατοτήτων που αφορούν ·

—   «αλιευτική ικανότητα»: η χωρητικότητα ενός σκάφους σε μονάδες GT (ολική χωρητικότητα) και η ισχύς του σε μονάδες kW, όπως ορίζεται στα άρθρα 4 και 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2930/86 του Συμβουλίου (2)·

—   «υδατοκαλλιέργεια»: εκτροφή ή καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών με χρήση τεχνικών που έχουν σχεδιασθεί για την αύξηση της παραγωγής των εν λόγω οργανισμών πέρα από τις φυσικές δυνατότητες του περιβάλλοντος· οι οργανισμοί παραμένουν στην ιδιοκτησία ενός φυσικού ή νομικού προσώπου καθόλη τη διάρκεια του σταδίου εκτροφής ή καλλιέργειας, έως και το στάδιο της συλλογής·

—   «αλιευτική άδεια»: άδεια που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009·

—   «άδεια αλίευσης»: άδεια που αναφέρεται στο άρθρο 4 παράγραφος 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009·

—   «αλιεία»: η συλλογή ή αιχμαλώτιση υδρόβιων οργανισμών που ζουν στο φυσικό τους περιβάλλον ή η διεθνής χρήση οποιουδήποτε μέσου που επιτρέπει αυτή τη συλλογή ή αιχμαλώτιση·

—   «αλιευτικά προϊόντα»: οι υδρόβιοι οργανισμοί που προκύπτουν από οποιαδήποτε αλιευτική δραστηριότητα·

—   «επιχείρηση»: το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που λειτουργεί ή κατέχει επιχείρηση η οποία πραγματοποιεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες που συνδέονται με οποιοδήποτε στάδιο της παραγωγής, μεταποίησης, εμπορίας, διανομής και λιανικής πώλησης των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας·

—   «σοβαρή παράβαση»: παράβαση κατά την έννοια του άρθρου 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1005/2008 του Συμβουλίου και του άρθρου 90 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1224/2009 του Συμβουλίου·

—   «τελικός χρήστης επιστημονικών δεδομένων»: οργανισμός με ερευνητικό ή διαχειριστικό ενδιαφέρον για την επιστημονική ανάλυση των δεδομένων στον τομέα της αλιείας·

—   «πλεόνασμα επιτρεπόμενων αλιευμάτων»: εκείνο το μέρος του επιτρεπόμενου αλιεύματος που ένα παράκτιο κράτος δεν έχει την ικανότητα να αλιεύσει·

—   «προϊόντα υδατοκαλλιέργειας»: οι υδρόβιοι οργανισμοί σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής τους που προκύπτουν από οποιαδήποτε δραστηριότητα υδατοκαλλιέργειας·

—   «βιομάζα αποθέματος αναπαραγωγής»: υπολογισμός της μάζας των ιχθύων ενός συγκεκριμένου πόρου που αναπαράγεται σε καθορισμένο χρόνο, συμπεριλαμβανομένων αρσενικών και θηλυκών καθώς και ζωοτόκων ιχθύων.

—   «μικτοί τύποι αλιείας»: τύποι αλιείας στο πλαίσιο των οποίων στην αλιευόμενη περιοχή είναι παρόντα περισσότερα του ενός είδη, τα οποία είναι ευάλωτα στην αλίευση με τα αλιευτικά εργαλεία.

—   «συμφωνίες βιώσιμης αλιείας»: διεθνείς συμφωνίες που συνάπτονται με τρίτες χώρες με σκοπό την απόκτηση πρόσβασης σε πόρους ή ύδατα έναντι χρηματικής αντιπαροχής από την Ένωση.

—   :

—   :

Αιτιολογία

Ο τομέας της αλιείας έχει επεκταθεί σε νέους τύπους λειτουργίας. Οι «επιχειρήσεις» δεν πρέπει να περιοριστούν σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται ή που κατέχουν μια επιχείρηση. Υπάρχουν επίσης οργανώσεις και άλλοι φορείς. Σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης, για παράδειγμα, η ερασιτεχνική αλιεία έχει μεγάλη σημασία όταν πρόκειται για την ανάκτηση των αλιευτικών αποθεμάτων. Λόγω της αστικοποίησης, η ερασιτεχνική αλιεία παρέχει μεγάλες δυνατότητες στον άνθρωπο να κατανοήσει τη φύση. Η ερασιτεχνική αλιεία προσελκύει τους ανθρώπους στη φύση και τους ενθαρρύνει να φροντίσουν καλύτερα τη σωματική και ψυχική τους ξεκούραση και υγεία. Ο όγκος και η οικονομική σημασία της καθοδηγούμενης αλιείας και του αλιευτικού τουρισμού αυξάνονται συνεχώς. Η αλιεία διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του τουρισμού και επομένως συμβάλλει στη διατήρηση της ζωτικότητας των παράκτιων και παραποτάμιων κοινοτήτων. Κατά συνέπεια, ο ορισμός της «επιχείρησης» πρέπει να διευρυνθεί. Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι η ερασιτεχνική αλιεία, για παράδειγμα, είναι ήδη μέρος της ΚΑΠ, με τον κανονισμό για τον έλεγχο και τα νέα σχέδια χρήσης και συντήρησης των ειδών ιχθύων.

Ένας ενδεχόμενος ορισμός της «παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας» θα πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτος προκειμένου να ληφθούν υπόψη η ποικιλομορφία και οι ιδιαιτερότητες της αλιείας στις διάφορες ευρωπαϊκές περιφέρειες.

Η ιχθυογεννητική δραστηριότητα επιτελεί ολοένα σημαντικότερο ρόλο στη διατήρηση των ιχθυαποθεμάτων υψηλής αξίας, συγκρατώντας τον πληθυσμό των εξωτικών ειδών που καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος των οικοσυστημάτων.

Τροπολογία 12

Άρθρο 6

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Γενικοί κανόνες για την πρόσβαση σε ύδατα

Τα ενωσιακά αλιευτικά σκάφη έχουν ισότιμη πρόσβαση σε ύδατα και πόρους σε όλα τα ύδατα της Ένωσης εκτός από εκείνα που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3, με την επιφύλαξη των μέτρων που εγκρίνονται σύμφωνα με το Μέρος ΙΙΙ.

Σε ύδατα έως τα 12 ναυτικά μίλια από τις γραμμές βάσης, τα οποία τελούν υπό την κυριαρχία ή δικαιοδοσία τους, τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται, από την 1η Ιανουαρίου 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2022, να περιορίζουν την αλιεία σε αλιευτικά σκάφη τα οποία αλιεύουν παραδοσιακά στα ύδατα αυτά από λιμένες παρακείμενων ακτών, με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων για ενωσιακά αλιευτικά σκάφη που φέρουν τη σημαία άλλων κρατών μελών στο πλαίσιο υφιστάμενων σχέσεων γειτονίας μεταξύ κρατών μελών και των ρυθμίσεων που προβλέπονται στο παράρτημα I, που καθορίζουν για κάθε κράτος μέλος τις γεωγραφικές ζώνες εντός των παράκτιων ζωνών άλλων κρατών μελών στις οποίες ασκούνται αλιευτικές δραστηριότητες καθώς και τα είδη τα οποία αφορούν. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τις παρεκκλίσεις που θεσπίζουν με βάση την παρούσα παράγραφο.

Σε ύδατα έως 100 ναυτικά μίλια από τις γραμμές βάσης των Αζορών, της Μαδέρας και των Καναρίων Νήσων, τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν την αλιεία, από την 1η Ιανουαρίου 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2022, σε σκάφη νηολογημένα σε λιμάνια των νησιών αυτών. Αυτοί οι περιορισμοί δεν ισχύουν για ενωσιακά σκάφη που αλιεύουν παραδοσιακά σε αυτά τα ύδατα, εφόσον αυτά τα σκάφη δεν υπερβαίνουν την αλιευτική προσπάθεια που ασκείται παραδοσιακά. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τις παρεκκλίσεις που θεσπίζουν με βάση την παρούσα παράγραφο.

Οι διατάξεις οι οποίες θα ακολουθούν τις ρυθμίσεις που ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 εγκρίνονται πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Γενικοί κανόνες για την πρόσβαση σε ύδατα

1.   Τα ενωσιακά αλιευτικά σκάφη έχουν ισότιμη πρόσβαση σε ύδατα και πόρους σε όλα τα ύδατα της Ένωσης εκτός από εκείνα που αναφέρονται στις παραγράφους 2 και 3, με την επιφύλαξη των μέτρων που εγκρίνονται σύμφωνα με το Μέρος ΙΙΙ.

2.   Σε ύδατα έως τα 12 ναυτικά μίλια από τις γραμμές βάσης, τα οποία τελούν υπό την κυριαρχία ή δικαιοδοσία τους, τα κράτη μέλη εξουσιοδοτούνται, από την 1η Ιανουαρίου 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2022, να περιορίζουν την αλιεία σε αλιευτικά σκάφη τα οποία αλιεύουν παραδοσιακά στα ύδατα αυτά από λιμένες παρακείμενων ακτών, με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων για ενωσιακά αλιευτικά σκάφη που φέρουν τη σημαία άλλων κρατών μελών στο πλαίσιο υφιστάμενων σχέσεων γειτονίας μεταξύ κρατών μελών και των ρυθμίσεων που προβλέπονται στο παράρτημα I, που καθορίζουν για κάθε κράτος μέλος τις γεωγραφικές ζώνες εντός των παράκτιων ζωνών άλλων κρατών μελών στις οποίες ασκούνται αλιευτικές δραστηριότητες καθώς και τα είδη τα οποία αφορούν. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τις παρεκκλίσεις που θεσπίζουν με βάση την παρούσα παράγραφο.

3.   Σε ύδατα έως 100 ναυτικά μίλια από τις γραμμές βάσης των , τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν την αλιεία, από την 1η Ιανουαρίου 2013 έως την 31η Δεκεμβρίου 2022, σε σκάφη νηολογημένα σε λιμάνια των νησιών αυτών. Αυτοί οι περιορισμοί δεν ισχύουν για ενωσιακά σκάφη που αλιεύουν παραδοσιακά σε αυτά τα ύδατα, εφόσον αυτά τα σκάφη δεν υπερβαίνουν την αλιευτική προσπάθεια που ασκείται παραδοσιακά. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τις παρεκκλίσεις που θεσπίζουν με βάση την παρούσα παράγραφο.

4.   Οι διατάξεις οι οποίες θα ακολουθούν τις ρυθμίσεις που ορίζονται στις παραγράφους 2 και 3 εγκρίνονται πριν τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Αιτιολογία

Επειδή οι εξόχως απόκεντρες περιοχές (ΕΑΠ) ευρίσκονται σε δύσκολη θέση, πρέπει να συνεκτιμώνται όλες για να καταστεί εφικτή η καλύτερη υποστήριξη της ανάπτυξής τους η οποία είναι συνυφασμένη με την καλή κατάσταση των θαλάσσιων πόρων και του θαλάσσιου περιβάλλοντος εν γένει. Συνεπώς, η τροπολογία συνεκτιμά την κατάσταση των ΕΑΠ της ΕΕ.

Τροπολογία 13

Άρθρο 8

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Είδη τεχνικών μέτρων

θ)

τροποποιήσεων ή πρόσθετων συσκευών για τη βελτίωση της επιλεκτικότητας ή τη μείωση της επίπτωσης στη βενθική ζώνη,

Είδη τεχνικών μέτρων

θ)

τροποποιήσεων ή πρόσθετων συσκευών για τη βελτίωση της επιλεκτικότητας ή τη μείωση της επίπτωσης ,

Αιτιολογία

Το πρώτο τμήμα της τροπολογίας δεν αφορά την ελληνική μετάφραση (υφίσταται ήδη η λέξη «βελτίωση»). Το άρθρο 8 δεν περιορίζεται απλώς σε μια αναφορά στη βενθική ζώνη, αλλά συμπεριλαμβάνει το πέλαγος και τον αλιευτικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται σε αυτή τη ζώνη.

Τροπολογία 14

Άρθρο 9

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Πολυετή σχέδια

1.   Θεσπίζονται κατά προτεραιότητα πολυετή σχέδια που προβλέπουν μέτρα διατήρησης για τη διατήρηση ή την αποκατάσταση των αποθεμάτων ιχθύων σε επίπεδα ανώτερα εκείνων που είναι ικανά να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα παραγωγής της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης.

2.   Τα πολυετή σχέδια προβλέπουν:

α)

τη βάση για τον ορισμό αλιευτικών δυνατοτήτων για τα σχετικά ιχθυαποθέματα επί τη βάσει προκαθορισμένων σημείων αναφοράς διατήρησης· και

β)

μέτρα ικανά να αποτρέψουν αποτελεσματικά την υπέρβαση των σημείων αναφοράς διατήρησης.

3.   Όπου είναι δυνατόν, τα πολυετή σχέδια καλύπτουν είτε την αλιεία που εκμεταλλεύεται μεμονωμένα ιχθυαποθέματα είτε την αλιεία που εκμεταλλεύεται διάφορα αποθέματα, και λαμβάνουν δεόντως υπόψη την αλληλεπίδραση μεταξύ αποθεμάτων και αλιείας.

4.   Τα πολυετή σχέδια βασίζονται στην προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση της αλιείας και συνεκτιμούν τους περιορισμούς των διαθέσιμων δεδομένων και μεθόδων αξιολόγησης και όλων των ποσοτικοποιημένων πηγών αβεβαιότητας με επιστημονικά έγκυρο τρόπο.

Πολυετή σχέδια

1.   Θεσπίζονται κατά προτεραιότητα πολυετή σχέδια που προβλέπουν μέτρα διατήρησης για τη διατήρηση ή την αποκατάσταση Θεσπίζονται κατά προτεραιότητα πολυετή σχέδια που προβλέπουν μέτρα διατήρησης για τη διατήρηση ή την αποκατάσταση των αποθεμάτων ιχθύων σε επίπεδα ανώτερα εκείνων που είναι ικανά να εξασφαλίσουν τη δυνατότητα παραγωγής της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης.

2.   Τα πολυετή σχέδια προβλέπουν:

α)

τη βάση για τον ορισμό αλιευτικών δυνατοτήτων για τα σχετικά ιχθυαποθέματα επί τη βάσει προκαθορισμένων σημείων αναφοράς διατήρησης·

β)

μέτρα να αποτρέψουν αποτελεσματικά την υπέρβαση των σημείων αναφοράς διατήρησης

3.   Όπου είναι δυνατόν, τα πολυετή σχέδια καλύπτουν είτε την αλιεία που εκμεταλλεύεται μεμονωμένα ιχθυαποθέματα είτε την αλιεία που εκμεταλλεύεται διάφορα αποθέματα, και λαμβάνουν δεόντως υπόψη την αλληλεπίδραση μεταξύ αποθεμάτων και αλιείας.

4.   Τα πολυετή σχέδια βασίζονται στην προληπτική προσέγγιση για τη διαχείριση της αλιείας και συνεκτιμούν τους περιορισμούς των διαθέσιμων δεδομένων και μεθόδων αξιολόγησης και όλων των ποσοτικοποιημένων πηγών αβεβαιότητας με επιστημονικά έγκυρο τρόπο.

Αιτιολογία

Τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια ιδρύθηκαν το 2004 από την ΕΕ προκειμένου να συμβάλουν στην εφαρμογή μιας περιφερειακής προσέγγισης της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων καλούμενες να γνωμοδοτήσουν επί των πολυετών σχεδίων. Έτσι, τα σχέδια αυτά θα είναι περισσότερο αποδεκτά για τους επαγγελματίες και θα μπορούν να εφαρμοστούν ευκολότερα.

Η Συμφωνία του Γιοχάνεσμπουργκ (2002) αναγνωρίζει ότι, για ορισμένα είδη και αποθέματα, ενδέχεται να μην είναι δυνατό να επιτευχθεί η μέγιστη βιώσιμη απόδοση μέχρι το 2015 και συμπεριέλαβε τις λέξεις «ει δυνατόν» για να καλύψει αυτό το ενδεχόμενο. Η ΕΕ δεν πρέπει να προσπαθεί να υπερβεί τις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει. Τα πολυετή σχέδια θέτουν στόχους για τη σταδιακή μείωση των απορρίψεων, χρησιμοποιώντας μέτρα που έχουν εγκριθεί σε περιφερειακό επίπεδο. Τα εν λόγω μέτρα μείωσης πρέπει να βασίζονται σε ποικιλία μέσων που θα μπορούσαν να προτείνουν οι ενδιαφερόμενοι φορείς: επιλεκτικότητα, χωρο-χρονική διαχείριση, εισαγωγή ποσοστώσεων των επιτρεπόμενων αλιευμάτων για ορισμένα ευάλωτα είδη σε ορισμένες περιοχές. Οι εν λόγω ενδιαφερόμενοι φορείς θα πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτόν τον τομέα, μέσω των ενισχυμένων περιφερειακών γνωμοδοτικών συμβουλίων. Τα πολυετή σχέδια πρέπει να λάβουν επίσημα υπόψη τα ζητήματα που σχετίζονται με τις προστατευόμενες θαλάσσιες ζώνες, αφού σε ορισμένες από αυτές πραγματοποιούνται αλιευτικές δραστηριότητες μεγάλης κλίμακας. Τα πολυετή σχέδια πρέπει επίσης να περιλαμβάνουν μια οικοσυστημική προσέγγιση ως εγγύηση για τη διατήρηση των ιχθυαποθεμάτων.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι στα πολυετή σχέδια πρέπει να προβλέπονται και μέτρα για την αποκατάσταση της καλής κατάστασης του περιβάλλοντος, η οποία διαφορετικά θα μπορούσε να επιδεινωθεί πράγμα που θα απέβαινε σε βάρος της φυσικής παραγωγικής ικανότητας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Η καλή διαχείριση των προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών συγκαταλέγεται στους στόχους της σύμβασης για τη βιοποικιλότητα. Είναι, συνεπώς, φυσικό να συνεκτιμά η κοινή αλιευτική πολιτική τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές.

Τροπολογία 15

Άρθρο 10

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1.   Τα πολυετή σχέδια προβλέπουν προσαρμογές του ποσοστού θνησιμότητας λόγω αλιείας, έτσι ώστε να επιτευχθεί ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας με το οποίο αποκαθίστανται και διατηρούνται τα αποθέματα πάνω από τα επίπεδα παραγωγής της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης έως το 2015.

2.   Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτός ο καθορισμός ποσοστού θνησιμότητας λόγω αλιείας με το οποίο αποκαθίστανται και τη διατηρούνται τα αποθέματα πάνω από τα επίπεδα παραγωγής της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης, τα πολυετή σχέδια προβλέπουν προληπτικά μέτρα τα οποία διασφαλίζουν συγκρίσιμο βαθμό διατήρησης των σχετικών αποθεμάτων.

1.   Τα πολυετή σχέδια προβλέπουν προσαρμογές του ποσοστού θνησιμότητας λόγω αλιείας, έτσι ώστε να επιτευχθεί ποσοστό θνησιμότητας λόγω αλιείας με το οποίο αποκαθίστανται και διατηρούνται τα αποθέματα πάνω από τα επίπεδα παραγωγής της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης έως το 2015.

2.   Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτός ο καθορισμός ποσοστού θνησιμότητας λόγω αλιείας με το οποίο αποκαθίστανται και τη διατηρούνται τα αποθέματα πάνω από τα επίπεδα παραγωγής της μέγιστης βιώσιμης απόδοσης, τα πολυετή σχέδια προβλέπουν προληπτικά μέτρα τα οποία διασφαλίζουν συγκρίσιμο βαθμό διατήρησης των σχετικών αποθεμάτων.

Τροπολογία 16

Άρθρο 11

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Περιεχόμενο των πολυετών σχεδίων

Ένα πολυετές σχέδιο περιλαμβάνει:

α)

το πεδίο εφαρμογής, όσον αφορά τα αποθέματα, τον τύπο αλιείας και το θαλάσσιο οικοσύστημα στο οποίο εφαρμόζεται το πολυετές σχέδιο·

β)

σκοπούς που συνάδουν με τους σκοπούς που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3,

γ)

ποσοτικοποιημένους στόχους εκφραζόμενους ως:

i)

ποσοστά θνησιμότητας λόγω αλιείας, ή/και

ii)

βιομάζα αποθέματος αναπαραγωγής, και

iii)

σταθερότητα των αλιευμάτων.

δ)

σαφή χρονοδιαγράμματα επίτευξης των ποσοτικοποιημένων στόχων·

ε)

τεχνικά μέτρα, περιλαμβανομένων και μέτρων σχετικά με την εξάλειψη των ανεπιθύμητων αλιευμάτων·

στ)

ποσοτικοποιημένους δείκτες για την περιοδική παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου ως προς την επίτευξη των στόχων του πολυετούς σχεδίου·

ζ)

συγκεκριμένα μέτρα και σκοπούς για εκείνο το τμήμα του κύκλου ζωής των ανάδρομων και κατάδρομων ειδών το οποίο δαπανάται σε γλυκά ύδατα·

η)

την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της αλιείας στο οικοσύστημα·

θ)

προφυλάξεις, καθώς και κριτήρια για την ενεργοποίηση των προφυλάξεων αυτών·

ι)

οποιαδήποτε άλλα μέτρα τα οποία είναι κατάλληλα για την επίτευξη των σκοπών των πολυετών σχεδίων.

Περιεχόμενο των πολυετών σχεδίων

Ένα πολυετές σχέδιο περιλαμβάνει:

α)

το πεδίο εφαρμογής, όσον αφορά τα αποθέματα, τον τύπο αλιείας και το θαλάσσιο οικοσύστημα στο οποίο εφαρμόζεται το πολυετές σχέδιο·

β)

σκοπούς που συνάδουν με τους σκοπούς που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3,

γ)

ποσοτικοποιημένους στόχους εκφραζόμενους ως:

i)

ποσοστά θνησιμότητας λόγω αλιείας, ή/και

ii)

βιομάζα αποθέματος αναπαραγωγής, και

iii)

σταθερότητα των αλιευμάτων.

δ)

σαφή χρονοδιαγράμματα επίτευξης των ποσοτικοποιημένων στόχων·

ε)

τεχνικά μέτρα, περιλαμβανομένων και μέτρων σχετικά με την εξάλειψη των ανεπιθύμητων αλιευμάτων·

στ)

ποσοτικοποιημένους δείκτες για την περιοδική παρακολούθηση και αξιολόγηση της προόδου ως προς την επίτευξη των στόχων του πολυετούς σχεδίου·

ζ)

συγκεκριμένα μέτρα και σκοπούς για εκείνο το τμήμα του κύκλου ζωής των ανάδρομων και κατάδρομων ειδών το οποίο δαπανάται σε γλυκά ύδατα·

η)

·

θ)

την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της αλιείας στο οικοσύστημα·

ι)

προφυλάξεις, καθώς και κριτήρια για την ενεργοποίηση των προφυλάξεων αυτών·

ια)

οποιαδήποτε άλλα μέτρα τα οποία είναι κατάλληλα για την επίτευξη των σκοπών των πολυετών σχεδίων

Αιτιολογία

Για την εξασφάλιση της βιοποικιλότητας και της βιώσιμης αλιείας απαιτούνται μέτρα για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών αποθεμάτων ιχθύων. Στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ πρέπει να διαφοροποιούνται τα ανάδρομα αποθέματα ιχθύων, τα οποία μεταναστεύουν στα ποτάμια για να αναπαραχθούν. Η ΚΑλΠ πρέπει να κάνει διάκριση μεταξύ των αρχών της διατήρησης των αλιευτικών αποθεμάτων όσον αφορά τα ανάδρομα αποθέματα ιχθύων και αυτών για άλλους τύπους αλιευτικών αποθεμάτων. Οι αρχές για τη ρύθμιση της αλιείας των μεταναστευτικών αποθεμάτων ιχθύων πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με το άρθρο 66, τμήμα V της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία ρυθμίζει τη διαχείριση των ανάδρομων αποθεμάτων ιχθύων χωριστά από εκείνη των άλλων αλιευτικών αποθεμάτων.

Η διαχείριση των έμβιων πόρων είναι μια δυναμική διαδικασία που ενίοτε απαιτεί ταχείες αποφάσεις· τούτο ορισμένες φορές είναι ιδιαίτερα δύσκολο, διότι η σχετική διαδικασία συναπόφασης είναι ιδιαίτερα αργή και γραφειοκρατική, όπως αποδείχθηκε και κατά το παρελθόν στην περίπτωση της Βαλτικής και της Βόρειας Θάλασσας. Τα πολυετή σχέδια περιλαμβάνουν ρήτρα για την αξιολόγηση της λειτουργίας τους μετά από 3-5 έτη. Ωστόσο, επισήμως δεν υφίσταται μηχανισμός ταχείας αντιμετώπισης έκτακτων περιπτώσεων. Θα πρέπει λοιπόν να εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίζουν πότε και πώς θα επεμβαίνουν σε τέτοιες περιστάσεις.

Τροπολογία 17

Άρθρο 15

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Υποχρέωση εκφόρτωσης όλων των αλιευμάτων

1.   Όλα τα αλιεύματα των ακόλουθων ιχθυαποθεμάτων που υπόκεινται σε όρια αλιευμάτων και τα οποία αλιεύονται κατά τη διάρκεια αλιευτικών δραστηριοτήτων σε ενωσιακά ύδατα ή από ενωσιακά αλιευτικά σκάφη εκτός των ενωσιακών υδάτων φέρονται και διατηρούνται επί των αλιευτικών σκαφών, καταγράφονται και εκφορτώνονται, εκτός εάν χρησιμοποιούνται ως ζωντανό δόλωμα, σύμφωνα με το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα:

α)

Το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2014:

σκουμπριά, ρέγγες, σαφρίδια, προσφυγάκια, βασιλάκηδες, γαύροι, γουρλομάτηδες, σαρδέλες, καπελάνοι·

ερυθροί τόνοι, ξιφίες, μακρύπτεροι τόνοι, μεγαλόφθαλμοι τόνοι, άλλοι ιστιοφόροι.

β)

Το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2015: γάδοι, μπακαλιάροι μερλούκιοι, γλώσσες·

γ)

Το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2016: εγκλεφίνοι, νταούκια Ατλαντικού, ζαγκέτες, πεσκαντρίτσες, ευρωπαϊκές χωματίδες, μουρούνες, μαύροι μπακαλιάροι, κίτρινοι μπακαλιάροι, λεμονόγλωσσες, καλκάνια, πησσιά, μουρούνες διπτερύγιες, μαύρα σπαθόψαρα, γρεναδιέροι των βράχων, καθρεπτόψαρα Ατλαντικού, ιππόγλωσσα Γροιλανδίας, μπρόσμιοι, κοκκινόψαρα και μεσογειακά βενθοπελαγικά αποθέματα.

2.   Θεσπίζονται ελάχιστα μεγέθη αναφοράς διατήρησης για τα ιχθυαποθέματα που ορίζονται στην παράγραφο 1, με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις. Η πώληση αλιευμάτων από αυτά τα ιχθυαποθέματα, όταν υπολείπονται του ελάχιστου μεγέθους αναφοράς διατήρησης, περιορίζεται μόνο για τη μετατροπή σε ιχθυάλευρα ή ζωοτροφές.

3.   Θεσπίζονται πρότυπα εμπορίας αλιευμάτων που αλιεύονται καθ' υπέρβαση καθορισμένων αλιευτικών δυνατοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 27 [του κανονισμού για την κοινή οργάνωση των αγορών των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας].

4.   Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα ενωσιακά αλιευτικά σκάφη που φέρουν τη σημαία τους είναι εφοδιασμένα με πλήρη τεκμηρίωση για όλες τις αλιευτικές και μεταποιητικές δραστηριότητες με σκοπό την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με την υποχρέωση εκφόρτωσης όλων των αλιευμάτων.

5.   Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διεθνών υποχρεώσεων.

6.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 55 για την έγκριση του μέτρου που ορίζεται στην παράγραφο 1 με σκοπό τη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης.

1.    τα αλιεύματα των ακόλουθων που υπόκεινται σε όρια αλιευμάτων και τα οποία αλιεύονται κατά τη διάρκεια αλιευτικών δραστηριοτήτων σε ενωσιακά ύδατα ή από ενωσιακά αλιευτικά σκάφη εκτός των ενωσιακών υδάτων

α)

Το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2014:

σκουμπριά, ρέγγες, σαφρίδια, προσφυγάκια, βασιλάκηδες, γαύροι, γουρλομάτηδες, σαρδέλες, καπελάνοι·

ερυθροί τόνοι, ξιφίες, μακρύπτεροι τόνοι, μεγαλόφθαλμοι τόνοι, άλλοι ιστιοφόροι.

β)

Το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2015: γάδοι, μπακαλιάροι μερλούκιοι, γλώσσες·

γ)

Το αργότερο από την 1η Ιανουαρίου 2016: εγκλεφίνοι, νταούκια Ατλαντικού, ζαγκέτες, πεσκαντρίτσες, ευρωπαϊκές χωματίδες, μουρούνες, μαύροι μπακαλιάροι, κίτρινοι μπακαλιάροι, λεμονόγλωσσες, καλκάνια, πησσιά, μουρούνες διπτερύγιες, μαύρα σπαθόψαρα, γρεναδιέροι των βράχων, καθρεπτόψαρα Ατλαντικού, ιππόγλωσσα Γροιλανδίας, μπρόσμιοι, κοκκινόψαρα και μεσογειακά βενθοπελαγικά αποθέματα.

2.   Θεσπίζονται ελάχιστα μεγέθη αναφοράς διατήρησης για τα ιχθυαποθέματα που ορίζονται στην παράγραφο 1, με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις. Η πώληση αλιευμάτων από αυτά τα ιχθυαποθέματα, όταν υπολείπονται του ελάχιστου μεγέθους αναφοράς διατήρησης, περιορίζεται μόνο για τη μετατροπή σε ιχθυάλευρα ή ζωοτροφές.

3.   Θεσπίζονται πρότυπα εμπορίας αλιευμάτων που αλιεύονται καθ' υπέρβαση καθορισμένων αλιευτικών δυνατοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 27 [του κανονισμού για την κοινή οργάνωση των αγορών των προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας].

4.   Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα ενωσιακά αλιευτικά σκάφη που φέρουν τη σημαία τους είναι εφοδιασμένα με πλήρη τεκμηρίωση για όλες τις αλιευτικές και μεταποιητικές δραστηριότητες

5.   Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των διεθνών υποχρεώσεων.

6.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 55 για την έγκριση του μέτρου που ορίζεται στην παράγραφο 1 με σκοπό τη συμμόρφωση με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης.

7.   

8.   

Αιτιολογία

Στην τροπολογία επισημαίνεται η ανάγκη κατάρτισης πολυετών σχεδίων για τη μείωση των απορρίψεων, πρόταση η οποία απουσιάζει από τα υπό εξέταση έγγραφα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται τη θέσπιση υποχρέωσης εκφόρτωσης όλων των εμπορικών αλιευμάτων από μία συγκεκριμένη ημερομηνία. Τον σχεδιασμό των ενεργειών για την εφαρμογή της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να αναλαμβάνουν, κατά περίπτωση, τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια ή τα κράτη μέλη. Επομένως, ίσως δεν είναι σκόπιμο να γίνεται λόγος για πολυετή σχέδια, καθότι αυτά θα πρέπει πιθανώς να είναι πολύ μεγαλύτερης διάρκειας.

Η απόρριψη στη θάλασσα ιχθύων είναι για πολλούς και διάφορους λόγους συνήθης. Με την ανάπτυξη αλιευτικών πρακτικών, την εφαρμογή τεχνικών λύσεων και τη χρήση επιλεκτικών αλιευτικών εργαλείων, ο όγκος των ανεπιθύμητων αλιευμάτων μπορεί να μειωθεί. Το αντικείμενο της τροπολογίας αυτής αφορά τη θέση της ΕτΠ, η οποία περιλαμβάνεται στις συστάσεις πολιτικής στην αρχή της γνωμοδότησης. Συνεπώς, θα πρέπει να προστεθεί στις τροπολογίες.

Τροπολογία 18

Άρθρο 16

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Αλιευτικές δυνατότητες

1.   Η κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων μεταξύ κρατών μελών, διασφαλίζει σε κάθε κράτος μέλος σχετική σταθερότητα αλιευτικών δραστηριοτήτων για κάθε ιχθυαπόθεμα ή αλίευμα. Κατά την κατανομή νέων αλιευτικών δυνατοτήτων, λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα κάθε κράτους μέλους.

2.   Δυνατότητες παρεμπιπτόντων αλιευμάτων μπορούν να παρακρατούνται στο πλαίσιο των συνολικών αλιευτικών δυνατοτήτων.

3.   Οι αλιευτικές δυνατότητες τηρούν τους ποσοτικοποιημένους στόχους, τα χρονοδιαγράμματα και τα περιθώρια που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 και με το άρθρο 11 παράγραφοι β), γ) και η).

4.   Τα κράτη μέλη δύνανται, έπειτα από προηγούμενη ενημέρωση της Επιτροπής, να ανταλλάσσουν το σύνολο ή μέρος των αλιευτικών δυνατοτήτων που τους έχουν κατανεμηθεί.

Αλιευτικές δυνατότητες

1.   Η κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων μεταξύ κρατών μελών, διασφαλίζει σε κάθε κράτος μέλος σχετική σταθερότητα αλιευτικών δραστηριοτήτων για κάθε ιχθυαπόθεμα ή αλίευμα. Κατά την κατανομή νέων αλιευτικών δυνατοτήτων, λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντα κάθε κράτους μέλους.

2.   Δυνατότητες παρεμπιπτόντων αλιευμάτων μπορούν να παρακρατούνται στο πλαίσιο των συνολικών αλιευτικών δυνατοτήτων.

3.   Οι αλιευτικές δυνατότητες τηρούν τους ποσοτικοποιημένους στόχους, τα χρονοδιαγράμματα και τα περιθώρια που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 2 και με το άρθρο 11 παράγραφοι β), γ) και η).

4.   Τα κράτη μέλη δύνανται, έπειτα από προηγούμενη ενημέρωση της Επιτροπής, να ανταλλάσσουν το σύνολο ή μέρος των αλιευτικών δυνατοτήτων που τους έχουν κατανεμηθεί.

   

Αιτιολογία

Η προσθήκη αυτής της παραγράφου αποτελεί αναφορά στον νέο κανονισμό για την ΚΑλΠ. Η κατανομή των αλιευτικών δυνατοτήτων πρέπει να παραμείνει θέμα για το οποίο αποφασίζουν τα κράτη μέλη, αφού είναι το πιο σημαντικό μέσο που διαθέτουν για να επηρεάσουν τη δομή και τις επιδόσεις του τομέα της αλιείας. Αυτές είναι προτιμήσεις που πρέπει να αποφασίζονται σε επίπεδο κράτους μέλους, σύμφωνα με τις εκάστοτε κοινωνικο-οικονομικές προτεραιότητες.

Τροπολογία 19

Άρθρο 17

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Μέτρα διατήρησης που εγκρίνονται σύμφωνα με τα πολυετή σχέδια

1.   Τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτηθούν, στο πλαίσιο ενός πολυετούς σχεδίου που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με τα άρθρα 9 έως 10, να εγκρίνουν μέτρα, σύμφωνα με το εν λόγω πολυετές σχέδιο, τα οποία καθορίζουν τα μέτρα διατήρησης που ισχύουν για τα σκάφη που φέρουν τη σημαία τους όσον αφορά αποθέματα στα ενωσιακά ύδατα για τα οποία τους έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες.

2.   Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα μέτρα διατήρησης που εγκρίνονται σύμφωνα με την παράγραφο 1:

α)

είναι συμβατά με τους στόχους που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3,

β)

είναι συμβατά με το πεδίο εφαρμογής και τους σκοπούς του πολυετούς σχεδίου,

γ)

πληρούν αποτελεσματικά τους σκοπούς και τους ποσοτικοποιημένους στόχους που ορίζονται σε ένα πολυετές σχέδιο, και

δ)

δεν είναι λιγότερο αυστηρά από αυτά που περιλαμβάνονται στην υφιστάμενη ενωσιακή νομοθεσία.

Μέτρα διατήρησης που εγκρίνονται σύμφωνα με τα πολυετή σχέδια

   .

.    Τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτηθούν, στο πλαίσιο ενός πολυετούς σχεδίου που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με τα άρθρα 9 έως 10, να εγκρίνουν μέτρα, σύμφωνα με το εν λόγω πολυετές σχέδιο, τα οποία καθορίζουν τα μέτρα διατήρησης που ισχύουν για τα σκάφη που φέρουν τη σημαία τους όσον αφορά αποθέματα στα ενωσιακά ύδατα για τα οποία τους έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες.

.    Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα μέτρα διατήρησης που εγκρίνονται σύμφωνα με την παράγραφο :

α)

είναι συμβατά με τους στόχους που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3,

β)

είναι συμβατά με το πεδίο εφαρμογής και τους σκοπούς του πολυετούς σχεδίου,

γ)

πληρούν αποτελεσματικά τους σκοπούς και τους ποσοτικοποιημένους στόχους που ορίζονται σε ένα πολυετές σχέδιο, και

δ)

δεν είναι λιγότερο αυστηρά από αυτά που περιλαμβάνονται στην υφιστάμενη ενωσιακή νομοθεσία.

Αιτιολογία

Τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια συστάθηκαν το 2004 από την Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να αποσαφηνίσουν την προσέγγιση της περιφερειοποίησης της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Θα πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και να γνωμοδοτούν όσον αφορά τα πολυετή σχέδια. Με τον τρόπο αυτό τα εν λόγω σχέδια θα γίνουν καλύτερα αποδεκτά από τους επαγγελματίες και ως εκ τούτου θα εφαρμοσθούν ευκολότερα.

Τροπολογία 20

Άρθρο 21

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Τεχνικά μέτρα

Τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτηθούν, στο πλαίσιο τεχνικών μέτρων που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με το άρθρο 14, να εγκρίνουν μέτρα, σύμφωνα με το εν λόγω πλαίσιο, τα οποία καθορίζουν τα τεχνικά μέτρα που ισχύουν για τα σκάφη που φέρουν τη σημαία τους όσον αφορά αποθέματα στα ύδατα τους για τα οποία τους έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω τεχνικά μέτρα:

α)

είναι συμβατά με τους στόχους που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3,

β)

είναι συμβατά με τους στόχους που ορίζονται σε μέτρα που εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 14,

γ)

ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στους στόχους που ορίζονται στα μέτρα που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 14, και

δ)

δεν είναι λιγότερο αυστηρά από αυτά που περιλαμβάνονται στην ενωσιακή νομοθεσία.

Τεχνικά μέτρα

Τα κράτη μέλη μπορούν να εξουσιοδοτηθούν, στο πλαίσιο τεχνικών μέτρων που έχει θεσπιστεί σύμφωνα με το άρθρο 14, να εγκρίνουν μέτρα, σύμφωνα με το εν λόγω πλαίσιο, τα οποία καθορίζουν τα τεχνικά μέτρα που ισχύουν για τα σκάφη που φέρουν τη σημαία τους όσον αφορά αποθέματα στα ύδατα τους για τα οποία τους έχουν κατανεμηθεί αλιευτικές δυνατότητες. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω τεχνικά μέτρα:

α)

είναι συμβατά με τους στόχους που ορίζονται στα άρθρα 2 και 3,

β)

είναι συμβατά με τους στόχους που ορίζονται σε μέτρα που εγκρίνονται σύμφωνα με το άρθρο 14,

γ)

ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στους στόχους που ορίζονται στα μέτρα που θεσπίζονται σύμφωνα με το άρθρο 14, και

δ)

δεν είναι λιγότερο αυστηρά από αυτά που περιλαμβάνονται στην ενωσιακή νομοθεσία.

Αιτιολογία

Τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια συστάθηκαν το 2004 από την Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να αποσαφηνίσουν την προσέγγιση της περιφερειοποίησης της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής. Θα πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, και να γνωμοδοτούν όσον αφορά τα πολυετή σχέδια. Με τον τρόπο αυτό τα εν λόγω σχέδια θα γίνουν καλύτερα αποδεκτά από τους επαγγελματίες και ως εκ τούτου θα εφαρμοσθούν ευκολότερα.

Τροπολογία 21

Άρθρο 27 παρ. 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1.   Κάθε κράτος μέλος θεσπίζει σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 για:

α)

όλα τα σκάφη συνολικού μήκους 12 μέτρων και άνω, και

β)

όλα τα αλιευτικά σκάφη συνολικού μήκους κάτω των 12 μέτρων και φέρουν συρόμενα αλιευτικά εργαλεία.

1.   Κάθε κράτος μέλος θεσπίει σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων για:

α)

όλα τα σκάφη συνολικού μήκους 12 μέτρων και άνω, και

β)

όλα τα αλιευτικά σκάφη συνολικού μήκους κάτω των 12 μέτρων .

Αιτιολογία

Η εισαγωγή μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων πρέπει να ενθαρρυνθεί, αλλά πρέπει να εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και να γίνεται όποτε αυτά κρίνουν σκόπιμο. Τέτοιες μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις συνεπάγονται αποθέματα που αποτελούν αντικείμενο ρύθμισης, ενώ σε άλλο σημείο γίνεται δεκτό ότι το μέγεθος του σκάφους είναι επουσιώδες σε σχέση με το ποσοστό εκμετάλλευσης τέτοιων αποθεμάτων.

Τροπολογία 22

Άρθρο 27 παρ.2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν το σύστημα των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων σε αλιευτικά σκάφη συνολικού μήκους κάτω των 12 μέτρων τα οποία χρησιμοποιούν άλλα είδη αλιευτικών εργαλείων εκτός των συρόμενων και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επεκτείνουν το σύστημα των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων σε αλιευτικά σκάφη συνολικού μήκους κάτω των 12 μέτρων τα οποία χρησιμοποιούν άλλα είδη αλιευτικών εργαλείων εκτός των συρόμενων και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.

Αιτιολογία

Δεν αφορά το ελληνικό κείμενο.

Τροπολογία 23

Άρθρο 28 παρ. 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Κατανομή μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων

1.   Μια μεταβιβάσιμη αλιευτική παραχώρηση δημιουργεί δικαίωμα χρήσης των ατομικών αλιευτικών δυνατοτήτων που κατανέμονται δυνάμει του άρθρου 29 παράγραφος 1.

Κατανομή μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων

1.   ια μεταβιβάσιμη αλιευτική παραχώρηση δημιουργεί δικαίωμα χρήσης των ατομικών αλιευτικών δυνατοτήτων που κατανέμονται δυνάμει του άρθρου 29 παράγραφος 1.

Αιτιολογία

Η εισαγωγή συστήματος μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων πρέπει να είναι προαιρετική για τα κράτη μέλη· ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να τροποποιηθούν τα επόμενα άρθρα, για να διασαφηνιστεί ότι το πλαίσιο για τη διαχείριση των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων εφαρμόζεται μόνο όταν γίνει η εν λόγω επιλογή.

Τροπολογία 24

Άρθρο 28 παρ. 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Κάθε κράτος μέλος κατανέμει μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις με βάση διαφανή κριτήρια, για κάθε απόθεμα ή ομάδα αποθεμάτων για τα οποία κατανέμονται αλιευτικές δυνατότητες δυνάμει του άρθρου 16, εξαιρουμένων των αλιευτικών δυνατοτήτων που εξασφαλίζονται με βάση συμφωνίες βιώσιμης αλιείας.

κράτος κατανέμει μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις με βάση διαφανή κριτήρια, για κάθε απόθεμα ή ομάδα αποθεμάτων για τα οποία κατανέμονται αλιευτικές δυνατότητες δυνάμει του άρθρου 16, εξαιρουμένων των αλιευτικών δυνατοτήτων που εξασφαλίζονται με βάση συμφωνίες βιώσιμης αλιείας.

Τροπολογία 25

Άρθρο 28 παρ. 5

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Κατανομή μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων

5.   Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο ισχύος των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων σε περίοδο τουλάχιστον 15 ετών, με σκοπό να επαναδιαθέσουν τις εν λόγω παραχωρήσεις. Εάν τα κράτη μέλη δεν έχουν περιορίσει τον χρόνο ισχύος των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων, μπορούν να ανακαλέσουν τις εν λόγω παραχωρήσεις με προηγούμενη προειδοποίηση τουλάχιστον 15 ετών.

Κατανομή μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων

5.   Τα κράτη μέλη μπορούν να περιορίσουν τον χρόνο ισχύος των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων .

Αιτιολογία

Οι όροι κατανομής των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων πρέπει να υπάγονται στη δικαιοδοσία κάθε κράτους μέλους. Η Λετονία όπως και άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαθέτουν ήδη νομοθεσία για τη ρύθμιση των αλιευτικών παραχωρήσεων, η οποία λειτουργεί αποτελεσματικά. Η καθιέρωση ενός νέου συστήματος αυξάνει τη γραφειοκρατία, απαιτεί πρόσθετους χρηματοδοτικούς πόρους και δεν εγγυάται μια πιο αποδοτική λειτουργία από το υφιστάμενο σύστημα.

Τροπολογία 26

Άρθρο 28 παρ. 6

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

6.   Τα κράτη μέλη μπορούν να ανακαλέσουν μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις κατόπιν βραχύτερης περιόδου προειδοποίησης σε περίπτωση κατά την οποία ο κάτοχος των παραχωρήσεων έχει υποπέσει σε αποδεδειγμένη σοβαρή παράβαση. Οι εν λόγω ανακλήσεις πραγματοποιούνται έτσι ώστε να εφαρμόζεται πλήρως η κοινή αλιευτική πολιτική, η αρχή της αναλογικότητας και, όπου απαιτείται, με άμεση ισχύ.

6.   Τα κράτη μέλη μπορούν να ανακαλέσουν μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις κατόπιν βραχύτερης περιόδου προειδοποίησης σε περίπτωση κατά την οποία ο κάτοχος των παραχωρήσεων έχει υποπέσει σε αποδεδειγμένη σοβαρή παράβαση . Οι εν λόγω ανακλήσεις πραγματοποιούνται έτσι ώστε να εφαρμόζεται πλήρως η κοινή αλιευτική πολιτική, η αρχή της αναλογικότητας και, όπου απαιτείται, με άμεση ισχύ.

Τροπολογία 27

Άρθρο 28 παρ. 7

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

7.   Με την επιφύλαξη των παραγράφων 5 και 6, τα κράτη μέλη μπορούν να ανακαλέσουν μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί σε αλιευτικό σκάφος για περίοδο τριών διαδοχικών ετών.

7.   Με την επιφύλαξη των παραγράφων 5 και 6, τα κράτη μέλη μπορούν να ανακαλέσουν μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί σε αλιευτικό σκάφος για περίοδο διαδοχικών ετών.

Αιτιολογία

Η προτεινόμενη περίοδος των τριών ετών κρίνεται υπερβολική και ήδη δίνει λαβές για κερδοσκοπία. Θα πρέπει όμως να υπάρχει ευελιξία σχετικά με τη διάρκεια για να μην τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες καταστάσεις.

Τροπολογία 28

Άρθρο 28 παρ. 8

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

Να προστεθεί η εξής όγδοη παράγραφος:

   

Τροπολογία 29

Άρθρο 29

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Κατανομή ατομικών αλιευτικών δυνατοτήτων

1.   Τα κράτη μέλη κατανέμουν ατομικές αλιευτικές δυνατότητες σε κατόχους μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων, κατά το άρθρο 28, με βάση τις αλιευτικές δυνατότητες που κατανέμονται στα κράτη μέλη ή καθορίζονται σε σχέδια διαχείρισης που έχουν εγκριθεί από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1967/2006.

2.   Τα κράτη μέλη καθορίζουν αλιευτικές δυνατότητες οι οποίες, με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις, μπορούν να κατανεμηθούν σε αλιευτικά σκάφη που φέρουν τη σημαία τους για είδη για τα οποία το Συμβούλιο δεν έχει καθορίσει αλιευτικές δυνατότητες.

3.   Τα αλιευτικά σκάφη ασκούν αλιευτικές δραστηριότητες μόνο εάν κατέχουν επαρκείς επιμέρους αλιευτικές δυνατότητες για να καλύψουν όλα τα πιθανά αλιεύματά τους.

4.   Τα κράτη μέλη μπορούν να παρακρατήσουν έως και 5 % των αλιευτικών δυνατοτήτων. Ορίζουν σκοπούς και διαφανή κριτήρια για την κατανομή αυτών των παρακρατούμενων αλιευτικών δυνατοτήτων. Αυτές οι αλιευτικές δυνατότητες μπορούν να κατανεμηθούν μόνο σε επιλέξιμους κατόχους μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων όπως ορίζεται στο άρθρο 28 παράγραφος 4.

5.   Κατά την κατανομή μεταβιβάσιμων αλιευτικών ποσοστώσεων δυνάμει του άρθρου 28 και κατά την κατανομή αλιευτικών δυνατοτήτων δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, το κράτος μέλος μπορεί να παράσχει κίνητρα σε αλιευτικά σκάφη που χρησιμοποιούν επιλεκτικά αλιευτικά εργαλεία τα οποία εξαλείφουν ανεπιθύμητα παρεμπίπτοντα αλιεύματα εντός των αλιευτικών δυνατοτήτων που κατανέμονται στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

6.   Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν τέλη χρήσης των επιμέρους αλιευτικών δυνατοτήτων για την κάλυψη των εξόδων που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας.

Κατανομή ατομικών αλιευτικών δυνατοτήτων

   

   

   

   

   Κατά την κατανομή μεταβιβάσιμων αλιευτικών ποσοστώσεων δυνάμει του άρθρου 28 και κατά την κατανομή αλιευτικών δυνατοτήτων δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, το κράτος μέλος μπορεί να παράσχει κίνητρα σε αλιευτικά σκάφη που χρησιμοποιούν επιλεκτικά αλιευτικά εργαλεία τα οποία εξαλείφουν ανεπιθύμητα παρεμπίπτοντα αλιεύματα εντός των αλιευτικών δυνατοτήτων που κατανέμονται στο συγκεκριμένο κράτος μέλος.

   Τα κράτη μέλη μπορούν να ορίσουν τέλη χρήσης των επιμέρους αλιευτικών δυνατοτήτων για την κάλυψη των εξόδων που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας.

Αιτιολογία

Η κατανομή αλιευτικών δυνατοτήτων θα πρέπει να εξακολουθήσει να εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών.

Τροπολογία 30

Άρθρο 31 παρ. 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Μεταβίβαση μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων

1.   Οι μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις είναι δυνατόν να μεταφερθούν εν όλω ή εν μέρει εντός ενός κράτους μέλους μεταξύ επιλέξιμων κατόχων τέτοιων παραχωρήσεων.

2.   Ένα κράτος μέλος μπορεί να επιτρέψει την μεταβίβαση μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων προς και από άλλα κράτη μέλη.

3.   Τα κράτη μέλη μπορούν να ρυθμίσουν νομοθετικά την μεταβίβαση μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων προβλέποντας τους όρους μεταβίβασής τους βάσει διαφανών και αντικειμενικών κριτηρίων.

Μεταβίβαση μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων

1.    μεταβιβάσιμες αλιευτικές παραχωρήσεις είναι δυνατόν να μεταφερθούν εν όλω ή εν μέρει εντός ενός κράτους μέλους μεταξύ επιλέξιμων κατόχων τέτοιων παραχωρήσεων.

   

   Τα κράτη μέλη μπορούν να ρυθμίσουν νομοθετικά την μεταβίβαση μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων προβλέποντας τους όρους μεταβίβασής τους βάσει διαφανών και αντικειμενικών κριτηρίων.

Αιτιολογία

Η καθιέρωση του συστήματος των μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων θα πρέπει να είναι προαιρετική για τα κράτη μέλη. Το πλαίσιο για τη διαχείρισή τους θα εφαρμόζεται μόνο εφόσον έχει γίνει αυτή η επιλογή.

Οι ΜΑΠ μπορούν να μεταβιβαστούν εντός ενός κράτους μέλους για λόγους διατήρησης της σχετικής σταθερότητας όπως επιβεβαιώνεται στο Άρθρο 16§1. Δεν κρίνεται σκόπιμο να επιτραπούν οι μεταβιβάσεις παραχωρήσεων καθώς ενέχουν κινδύνους για τη γενική και αδιαμφισβήτητη αρχή της σχετικής σταθερότητας.

Τροπολογία 31

Άρθρο 31 παρ. 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Χρηματοδοτική μίσθωση επιμέρους αλιευτικών δυνατοτήτων

1.   Οι επιμέρους αλιευτικές δυνατότητες μπορούν να αποτελέσουν εν όλω ή εν μέρει αντικείμενο χρηματοδοτικής μίσθωσης από ένα κράτος μέλος.

2.   Τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν τη χρηματοδοτική μίσθωση ατομικών αλιευτικών δυνατοτήτων προς και από άλλα κράτη μέλη.

Χρηματοδοτική μίσθωση επιμέρους αλιευτικών δυνατοτήτων

1.   Οι επιμέρους αλιευτικές δυνατότητες μπορούν να αποτελέσουν εν όλω ή εν μέρει αντικείμενο χρηματοδοτικής μίσθωσης από ένα κράτος μέλος.

   

Αιτιολογία

Οι ΜΑΠ μπορούν να μισθωθούν εντός ενός κράτους μέλους για λόγους διατήρησης της σχετικής σταθερότητας όπως επιβεβαιώνεται στο Άρθρο 16§1. Δεν κρίνεται σκόπιμο να επιτραπούν οι μισθώσεις παραχωρήσεων καθώς ενέχουν κινδύνους για τη γενική και αδιαμφισβήτητη αρχή της σχετικής σταθερότητας.

Τροπολογία 32

Άρθρο 35

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

1.   Ο στόλος κάθε κράτους μέλους υπόκειται σε ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙ.

2.   Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να εξαιρέσει αλιευτικά σκάφη που υπόκεινται σε σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 27 από τα ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας τα οποία θεσπίζονται δυνάμει της παραγράφου 1. Σε αυτήν την περίπτωση, τα ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας υπολογίζονται εκ νέου λαμβάνοντας υπόψη τα αλιευτικά σκάφη τα οποία δεν υπόκεινται σε σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων.

3.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 55 σχετικά με τον επανυπολογισμό ανώτατων ορίων αλιευτικής ικανότητας όπως αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2.

1.   Ο στόλος κάθε κράτους μέλους υπόκειται σε ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας όπως ορίζεται στο παράρτημα ΙΙ.

2.   Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή να εξαιρέσει αλιευτικά σκάφη που υπόκεινται σε σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων που θεσπίζεται δυνάμει του άρθρου 27 από τα ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας τα οποία θεσπίζονται δυνάμει της παραγράφου 1. Σε αυτήν την περίπτωση, τα ανώτατα όρια αλιευτικής ικανότητας υπολογίζονται εκ νέου λαμβάνοντας υπόψη τα αλιευτικά σκάφη τα οποία δεν υπόκεινται σε σύστημα μεταβιβάσιμων αλιευτικών παραχωρήσεων.

3.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 55 σχετικά με τον επανυπολογισμό ανώτατων ορίων αλιευτικής ικανότητας όπως αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2.

Αιτιολογία

Η δομή του στόλου των εξόχως απόκεντρων περιφερειών συνίσταται πρωτίστως σε μικρά σκάφη που δραστηριοποιούνται στην παράκτια αλιεία μικρής κλίμακας και με αβέβαιο εισόδημα. Τα νέα προτεινόμενα επίπεδα αναφοράς που ορίστηκαν με βάση την κατάσταση του στόλου στις 31-12-2010 θα πλήξουν αποφασιστικά τη βιωσιμότητα της αλιευτικής δραστηριότητας στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες.

Τροπολογία 33

Άρθρο 53

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Καθήκοντα των γνωμοδοτικών συμβουλίων

1.   Τα γνωμοδοτικά συμβούλια μπορούν:

α)

να υποβάλλουν προτάσεις και εισηγήσεις για ζητήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας προς την Επιτροπή ή το οικείο κράτος μέλος,

β)

να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για προβλήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας στην περιοχή αρμοδιότητάς τους,

γ)

να συμβάλλουν, σε στενή συνεργασία με επιστήμονες, στη συλλογή, παροχή και ανάλυση δεδομένων απαραίτητων για την κατάρτιση μέτρων διατήρησης.

2.   Η Επιτροπή και, κατά περίπτωση, τα οικεία κράτη μέλη απαντούν εντός εύλογης προθεσμίας σε κάθε πρόταση, εισήγηση ή πληροφορία που λαμβάνεται δυνάμει της παραγράφου 1.

Καθήκοντα των γνωμοδοτικών συμβουλίων

1.   Τα γνωμοδοτικά συμβούλια :

υποβάλλουν προτάσεις και εισηγήσεις για ζητήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας προς την Επιτροπή ή το οικείο κράτος μέλος,

)

ενημερώνουν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για προβλήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας στην περιοχή αρμοδιότητάς τους,

)

συμβάλλουν, σε στενή συνεργασία με επιστήμονες, στη συλλογή, παροχή και ανάλυση δεδομένων απαραίτητων για την κατάρτιση μέτρων διατήρησης.

2.   Η Επιτροπή και, κατά περίπτωση, τα οικεία κράτη μέλη απαντούν εντός εύλογης προθεσμίας σε κάθε πρόταση, εισήγηση ή πληροφορία που λαμβάνεται δυνάμει της παραγράφου 1.

Αιτιολογία

Πρέπει να ενθαρρυνθεί η εφαρμογή αποκεντρωμένης διακυβέρνησης, η οποία πρέπει να ενσωματωθεί στην κατάρτιση των κανόνων της κοινής πολιτικής αλιείας μέσω της ενίσχυσης του περιφερειακού επιπέδου στο στάδιο της κατάρτισης των διατάξεων και πρωτίστως στην εφαρμογή τους. Τα περιφερειακά γνωμοδοτικά συμβούλια (ΠΓΣ) πρέπει να επιτελούν κεντρικό ρόλο στο πλαίσιο αυτής της αποκεντρωμένης διακυβέρνησης (ενισχυμένες αρμοδιότητες κατάθεσης προτάσεων, καλύτερος συνυπολογισμός των γνωμοδοτήσεών τους), πράγμα που συνεπάγεται επίσης την ενεργότερη συμμετοχή των κρατών και των διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων στις εργασίες τους. Τα ΠΓΣ, η νομιμοποίηση των οποίων θα ενισχυθεί κατ' αυτόν τον τρόπο, θα αποτελούν κατάλληλο βήμα για τη διεξαγωγή συζητήσεων ανά τομέα αλιείας και για την υλοποίηση επιστημονικών εκθέσεων βάσει των προκλήσεων της περιφέρειας. Τα ΠΓΣ πρέπει να συνοδεύονται από χρηματοδοτική ενίσχυση που προβλέπεται στον κανονισμό ΕΤΘΑ και η σύνθεσή τους να διευρυνθεί και να περιλαμβάνει τα κράτη μέλη και τα σχετικά επιστημονικά ιδρύματα. Στο νέο αυτό πλαίσιο, οι γνωμοδοτήσεις του «διευρυμένου» ΠΓΣ που περιλαμβάνει τα κράτη μέλη και το σύνολο των ενδιαφερόμενων φορέων θα υιοθετούνται με συναίνεση. Η Επιτροπή ια παρουσιάζει στο νομοθέτη νέα πρόταση, που θα λαμβάνει υπόψη τις γνώμες που εκφράστηκαν. Τα ΠΓΣ θα μπορούνε επίσης, κατά περίπτωση, να καταθέτουν ρυθμιστικές προτάσεις στην Επιτροπή.

Τροπολογία 34

Άρθρο 54

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Σύνθεση, λειτουργία και χρηματοδότηση των γνωμοδοτικών συμβουλίων

1.   Τα γνωμοδοτικά συμβούλια αποτελούνται από οργανώσεις που εκπροσωπούν τις αλιευτικές επιχειρήσεις και άλλες ενδιαφερόμενες ομάδες που επηρεάζονται από την κοινή αλιευτική πολιτική.

2.   Κάθε γνωμοδοτικό συμβούλιο αποτελείται από μια γενική συνέλευση και μια εκτελεστική επιτροπή και εγκρίνει τα μέτρα που απαιτούνται για την οργάνωσή του και για τη διασφάλιση διαφάνειας και σεβασμού όλων των εκφραζόμενων απόψεων.

3.   Τα γνωμοδοτικά συμβούλια μπορούν να ζητήσουν ενωσιακή οικονομική βοήθεια ως όργανα που επιδιώκουν την επίτευξη ενός σκοπού γενικότερου ευρωπαϊκού συμφέροντος.

4.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 55 σχετικά με τη σύνθεση και τη λειτουργία των γνωμοδοτικών συμβουλίων.

Σύνθεση, λειτουργία και χρηματοδότηση των γνωμοδοτικών συμβουλίων

1.   Τα γνωμοδοτικά συμβούλια αποτελούνται από οργανώσεις που εκπροσωπούν τις αλιευτικές επιχειρήσεις και άλλες ενδιαφερόμενες ομάδες που επηρεάζονται από την κοινή αλιευτική πολιτική.

2.   Κάθε γνωμοδοτικό συμβούλιο αποτελείται από μια γενική συνέλευση και μια εκτελεστική επιτροπή και εγκρίνει τα μέτρα που απαιτούνται για την οργάνωσή του και για τη διασφάλιση διαφάνειας και σεβασμού όλων των εκφραζόμενων απόψεων.

3.   Τα γνωμοδοτικά συμβούλια μπορούν να ζητήσουν ενωσιακή οικονομική βοήθεια ως όργανα που επιδιώκουν την επίτευξη ενός σκοπού γενικότερου ευρωπαϊκού συμφέροντος.

4.   Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 55 σχετικά με τη σύνθεση και τη λειτουργία των γνωμοδοτικών συμβουλίων.

Αιτιολογία

Για να είναι πιο αποδοτικά και να ενισχυθεί η νομιμοποίησή τους, τα ΠΓΣ πρέπει να συμπεριλάβουν τα κράτη μέλη και τα σχετικά επιστημονικά ιδρύματα, πράγμα που θα επιτρέψει πιο καρποφόρες και χρήσιμες συζητήσεις για τις περιφερειακές προκλήσεις της αλιείας.

COM(2011) 416 τελικό

Τροπολογία 35

Άρθρο 8

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

β)

στην αξιοποίηση των ανεπιθύμητων αλιευμάτων των εμπορικών αποθεμάτων μέσω:

της διάθεσης των εκφορτωθέντων προϊόντων τα οποία δεν συμμορφώνονται προς τα ελάχιστα εμπορεύσιμα μεγέθη που αναφέρονται στο άρθρο 39 παράγραφος 2 στοιχείο α) για χρήσεις άλλες εκτός της κατανάλωσης από τον άνθρωπο·

της διάθεσης στην αγορά εκφορτωθέντων προϊόντων τα οποία συμμορφώνονται προς τα ελάχιστα εμπορεύσιμα μεγέθη που αναφέρονται στο άρθρο 39 παράγραφος 2 στοιχείο α)·

της δωρεάν διανομής εκφορτωθέντων προϊόντων σε φιλανθρωπικά ιδρύματα ή για αγαθοεργούς σκοπούς.

β)

στην αξιοποίηση των ανεπιθύμητων αλιευμάτων των εμπορικών αποθεμάτων μέσω:

της διάθεσης των εκφορτωθέντων προϊόντων τα οποία δεν συμμορφώνονται προς τα ελάχιστα εμπορεύσιμα μεγέθη που αναφέρονται στο άρθρο 39 παράγραφος 2 στοιχείο α) για χρήσεις άλλες εκτός της κατανάλωσης από τον άνθρωπο·

της διάθεσης στην αγορά εκφορτωθέντων προϊόντων τα οποία συμμορφώνονται προς τα ελάχιστα εμπορεύσιμα μεγέθη που αναφέρονται στο άρθρο 39 παράγραφος 2 στοιχείο α)·

της δωρεάν εκφορτωθέντων προϊόντων σε φιλανθρωπικά ιδρύματα ή για αγαθοεργούς σκοπούς.

Αιτιολογία

Υπάρχει βασική διαφορά μεταξύ της δωρεάν διανομής (όπου το κόστος βαρύνει τον παραγωγό) και της ελεύθερης πρόσβασης (όπου το κόστος βαρύνει είτε τον παραγωγό είτε τον αποδέκτη του προϊόντος).

Βρυξέλλες, 4 Μαΐου 2012

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO


(1)  ΕΕ L 409 της 30.12.2006, σ. 11.

(2)  ΕΕ L 274 της 25.9.1986, σ. 1.


27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/46


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ενεργός γήρανση: Καινοτομία — Έξυπνη υγεία — Καλύτερη ζωή»

2012/C 225/05

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αφενός, να προβεί στη θέσπιση ενός «Ευρωπαϊκού Συμφώνου των Δημάρχων για την δημογραφική αλλαγή» ως συμβολή στο «Ευρωπαϊκό Έτος 2012» με σκοπό να συγκεντρωθούν οι ΤΠΑ που ενδιαφέρονται να προωθήσουν λύσεις που βασίζονται στην καινοτομία, που προάγουν την λεγόμενη έξυπνη υγεία και που διασφαλίζουν μια καλύτερη ζωή, με σκοπό την υποστήριξη της ενεργού και υγιούς γήρανσης, και, αφετέρου, να παράσχει διοικητική και δημοσιονομική στήριξη στο εν λόγω Σύμφωνο·

συμμερίζεται το όραμα των συντελεστών της σύμπραξης που συμμετέχουν στο «Ευρωπαϊκό Έτος 2012» να διαμορφωθεί μία κοινωνία στην οποία να συμμετέχουν όλες οι ηλικίες, η οποία να αναγνωρίζει σε κάθε άτομο το δικαίωμα να διαδραματίζει ενεργό ρόλο σε αυτήν και να απολαύει ίσων δικαιωμάτων και ευκαιριών σε όλα τα στάδια της ζωής του, ανεξάρτητα από την ηλικία του, το φύλο, την φυλετική ή εθνοτική προέλευση, το θρήσκευμα ή τις πεποιθήσεις του, την κοινωνική ή οικονομική κατάσταση, τον γενετήσιο προσανατολισμό, την φυσική ή τη διανοητική κατάστασή του ή, ενδεχομένως, την ανάγκη του φροντίδας·

τονίζει τη σημασία της διαβούλευσης με τους ηλικιωμένους και της συμμετοχής των ίδιων και των ατόμων που τους φροντίζουν στην χαρτογράφηση των αναγκών τους, στην ανάπτυξη λύσεων και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Η συμμετοχική αυτή διαδικασία προωθεί την κοινωνική ένταξη και διασφαλίζει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες ανταποκρίνονται όσο το δυνατόν καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων στα οποία παρέχονται·

προτείνει να προβλέψει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ενεργότερη συμμετοχή των ΤΠΑ στην ευρωπαϊκή διαδικασία εκτίμησης του κοινωνικού αντίκτυπου των διαφόρων προτεραιοτήτων που θα τεθούν σε εφαρμογή με σκοπό την υποστήριξη της ενεργού και υγιούς γήρανσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο αντίκτυπος των σχετικών μέτρων στους ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες στις επιμέρους περιφέρειες θα εκτιμάται ορθά.

Γενικός εισηγητής

ο κ. Arnoldas ABRAMAVIČIUS (LT/EPP), Δήμαρχος και μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου του Zarasai

Έγγραφο αναφοράς

/

Ι.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

1.

επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία της δανικής Προεδρίας για τη συμμετοχή και των αρχών του υποεθνικού επιπέδου στον διάλογο της ΕΕ σχετικά με τους τρόπους αντιμετώπισης της δημογραφικής πρόκλησης και την μεγιστοποίηση των ευκαιριών ενός γηράσκοντος πληθυσμού. Όπως αναφέρθηκε ήδη στη γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της δημογραφικής γήρανσης στην ΕΕ» (1) και στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το «Ευρωπαϊκό Έτος Ενεργού Γήρανσης (2012)» (2), σε πολλά κράτη μέλη οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) διαθέτουν ουσιαστικές αρμοδιότητες στους τρεις τομείς στους οποίους βασίζεται το «Ευρωπαϊκό Έτος ενεργού γήρανσης και αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών»: απασχόληση, συμμετοχή στην κοινωνία και ανεξάρτητη διαβίωση·

2.

τονίζει ότι ένας από τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι η αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει η γήρανση του πληθυσμού. Δεδομένου ότι οι ΤΠΑ βρίσκονται κοντά στις ανάγκες των πολιτών και έχουν την ευθύνη της παροχής του μεγαλύτερου μέρους των υπηρεσιών που τα ηλικιωμένα άτομα χρειάζονται προκειμένου να ζήσουν στα γεράματά τους με αξιοπρέπεια, έχει καίρια σημασία να διασφαλιστεί η άμεση συμμετοχή τους σε όλες τις σχετικές συζητήσεις που θα διεξαχθούν στο επίπεδο της ΕΕ, ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», πράγμα που θα συμβάλει στην αύξηση της κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής·

3.

εκφράζει την ικανοποίησή της για την θέσπιση της «Ευρωπαϊκής σύμπραξης καινοτομίας για την ενεργό και υγιή γήρανση» (ΕΣΚ-ΕΥΓ), με την οποία επιδιώκεται η κινητοποίηση ενός ευρέος φάσματος ενδιαφερόμενων φορέων σε όλα τα επίπεδα, προκειμένου να αυξηθεί κατά δύο ο αριθμός των ετών υγιούς ζωής (δείκτης προσδόκιμου υγιούς ζωής) και υπενθυμίζει ότι οι ΤΠΑ διαθέτουν επίσης ουσιαστικές αρμοδιότητες στους τρείς πυλώνες της ΕΣΚ-ΕΥΓ: πρόληψη, προσυμπτωματικός έλεγχος και πρώιμη διάγνωση· περίθαλψη και θεραπεία· ενεργός γήρανση και ανεξάρτητη διαβίωση·

4.

συμμερίζεται το όραμα των συντελεστών της σύμπραξης που συμμετέχουν στο «Ευρωπαϊκό Έτος 2012» να διαμορφωθεί μία κοινωνία στην οποία να συμμετέχουν όλες οι ηλικίες, η οποία να αναγνωρίζει σε κάθε άτομο το δικαίωμα να διαδραματίζει ενεργό ρόλο σε αυτήν και να απολαύει ίσων δικαιωμάτων και ευκαιριών σε όλα τα στάδια της ζωής του, ανεξάρτητα από την ηλικία του, το φύλο, την φυλετική ή εθνοτική προέλευση, το θρήσκευμα ή τις πεποιθήσεις του, την κοινωνική ή οικονομική κατάσταση, τον γενετήσιο προσανατολισμό, την φυσική ή τη διανοητική κατάστασή του ή, ενδεχομένως, την ανάγκη του φροντίδας·

5.

συνιστά να υιοθετηθεί μία θετική προσέγγιση της γήρανσης και συμμερίζεται την ιδέα ότι η καινοτομία μπορεί να συμβάλει στην παροχή καλύτερων υπηρεσιών στον γηράσκοντα πληθυσμό της Ευρώπης. Τονίζει, ωστόσο, ότι η καινοτομία δεν πρέπει να επιδιώκεται απλώς και μόνον διότι καθιστά δυνατή την προώθηση αλλαγών, αλλά θα πρέπει να αναγνωριστεί ως μία πολύτιμη κινητήρια δύναμη η οποία, σε μία περίοδο οικονομικής λιτότητας, βελτιώνει την ποιότητα και τη σχέση κόστους/ωφέλειας της ανταπόκρισης σε διαρκώς αυξανόμενες και εξελισσόμενες ανάγκες·

6.

φρονεί ότι η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση καθιστά ακόμη πιο επείγουσα την ανάγκη μιας εκ βάθρων αναθεώρησης του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία μας λειτουργεί και καταβολής προσπαθειών προκειμένου να παρασχεθεί σε όλους, νέους και ηλικιωμένους, η δυνατότητα ενεργού συμβολής στην αγορά εργασίας, συμμετοχής στην κοινότητα στην οποία ανήκουν και ανεξάρτητης διαβίωσης για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα. Η καλύτερη προσέγγιση της δημογραφικής γήρανσης είναι η προαγωγή κοινοτήτων φιλικών προς τους ηλικιωμένους, όπου οι δημόσιοι χώροι, οι μεταφορές, η στέγη και οι τοπικές υπηρεσίες διαμορφώνονται σύμφωνα με τις ανάγκες όλων μαζί των γενεών, ενώ ταυτόχρονα προάγεται η αλληλεγγύη και η συνεργασία μεταξύ των γενεών. Ο τύπος αυτός κοινοτήτων έχει, εξάλλου, την τάση να είναι πιο φιλικός προς το περιβάλλον, να βελτιώνει την κοινωνική συνοχή και να εξασφαλίζει την αποτελεσματικότερη συμμετοχή άλλων ευάλωτων ομάδων·

7.

τονίζει τη σημασία της διαβούλευσης με τους ηλικιωμένους και της συμμετοχής των ίδιων και των ατόμων που τους φροντίζουν στην χαρτογράφηση των αναγκών τους, στην ανάπτυξη λύσεων και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Η συμμετοχική αυτή διαδικασία προωθεί την κοινωνική ένταξη και διασφαλίζει ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες ανταποκρίνονται όσο το δυνατόν καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες των ατόμων στα οποία παρέχονται·

8.

επισημαίνει ότι, κατά την τελευταία δεκαετία, έκανε την εμφάνισή της σε διάφορα μέρη της Ευρώπης η έννοια της πολιάς οικονομίας, αυτό δε είχε ως αποτέλεσμα να επιδιώκεται πλέον η ανάπτυξη ενός ευρέος φάσματος προϊόντων και υπηρεσιών για τον ολοένα μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων με ανάγκες υγείας και φροντίδας, με μειωμένη κινητικότητα ή με περιορισμούς στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Η πολιά οικονομία επεκτάθηκε και σε άλλους τομείς της αγοράς, όπως τα προϊόντα και οι υπηρεσίες προώθησης της ευεξίας και βελτίωσης της φυσικής κατάστασης, οι δραστηριότητες αναψυχής, ο τουρισμός, ο πολιτισμός, η επικοινωνία, η διασκέδαση και οι νέες τεχνολογίες. Πολλές ΜΜΕ και ομάδες συνεργαζόμενων επιχειρήσεων (business clusters) σε αρκετά κράτη μέλη εξειδικεύονται επίσης σε καινοτόμους τεχνολογίες για τους ηλικιωμένους, π.χ. στον τομέα της αυτοματοποίησης της κατοικίας (home automation), ο οποίος παρουσιάζει εξαιρετικές δυνατότητες ανάπτυξης. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι, ενώ αναγνωρίζεται η ανάγκη ανάπτυξης εξειδικευμένων προϊόντων και υπηρεσιών για άτομα με συγκεκριμένες ανάγκες, οι περισσότεροι ηλικιωμένοι προτιμούν να κάνουν χρήση κοινών αγαθών και υπηρεσιών. Συνεπώς, πρέπει να προωθηθεί μία ευρύτερη προσέγγιση που να βασίζεται στην έννοια «σχεδιασμός για όλους» —σύμφωνα με την οποία οι ανάγκες και οι προσδοκίες των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρίες ενσωματώνονται στις ανάγκες του γενικού πληθυσμού— σε συνδυασμό με την ανάπτυξη εξειδικευμένων προϊόντων για εξειδικευμένες αγορές που να ανταποκρίνονται, ακριβώς, σε πολύ συγκεκριμένες ανάγκες·

9.

εφιστά την προσοχή των αρμοδίων στην τάση ολοένα και περισσότερων τοπικών και περιφερειακών αρχών να επιδιώκουν τη βελτίωση της ποιότητας και της σχέσης κόστους-ωφέλειας των υπηρεσιών τους στον τομέα της υγείας και της μακροχρόνιας μέριμνας, μέσω καινοτομιών στον κοινωνικό τομέα και λύσεων που βασίζονται σε ΤΠΕ, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές, όπου λύσεις αυτού του είδους μπορούν να επιτρέψουν την παροχή βασικών υπηρεσιών σε ηλικιωμένους με κόστος που τα δημόσια και τα ιδιωτικά ταμεία μπορούν να καλύψουν. Ωστόσο, οι πρωτοβουλίες αυτού του είδους απαιτούν την πραγματοποίηση επενδύσεων και την ανάληψη δράσεων οι οποίες, στη συνέχεια, πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή από άλλα επίπεδα διακυβέρνησης, ώστε τα πιλοτικά σχέδια να μετατραπούν σε πρότυπα μεγάλης κλίμακας τα οποία να μπορούν να εφαρμοστούν στο εθνικό επίπεδο ή αλλού στην ΕΕ. Αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο οι ΤΠΑ χρειάζονται τη μεγαλύτερη δυνατή υποστήριξη τόσο από τις εθνικές κυβερνήσεις όσο και από την ίδια την ΕΕ·

10.

υπογραμμίζει ότι, μολονότι στο τοπικό επίπεδο υφίστανται πολλά παραδείγματα καινοτόμων μέτρων που υποστηρίζουν την ενεργό και υγιή γήρανση και οι τοπικές πρωτοβουλίες αποτελούν συχνά ένα είδος κοινωνικών «φυτωρίων» που βρίσκονται κοντά στις ανάγκες τις οποίες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν, οι προσεγγίσεις που βασίζονται σε συγκεκριμένα σχέδια δεν επαρκούν πάντοτε για τη διασφάλιση της απαιτούμενης κρίσιμης μάζας και μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Απαιτείται ένα συνολικό στρατηγικό όραμα το οποίο να περιλαμβάνει ζητήματα διατομεακού χαρακτήρα, ώστε να καταστεί δυνατό να διαμορφωθούν υποστηρικτικά περιβάλλοντα χωρίς αποκλεισμούς. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η κοινωνική καινοτομία που προώθησε ο δήμος της Fredericia (DK) με την οποία επιδιώκεται, μέσω μηχανισμών πρόληψης και αποκατάστασης, τεχνολογικών λύσεων και δικτύωσης, η διατήρηση ή η αποκατάσταση των δυνατοτήτων αυτοβοήθειας των ηλικιωμένων που ζητούν βοήθεια για τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Η προσέγγιση αυτή βασίστηκε στην αλλαγή του τρόπου αντιμετώπισης των ηλικιωμένων, οι οποίοι από «ανήμποροι» ασθενείς έχουν πλέον μετατραπεί σε «πολίτες με ίδιους πόρους». Η πρωτοβουλία αυτή υποστηρίχθηκε ως πιλοτικό σχέδιο από το Υπουργείο Οικονομικών της Δανίας και πρόκειται τώρα να καταστεί πρότυπο και άλλων δήμων της Δανίας·

11.

τονίζει ότι οι προκλήσεις που θέτει η γήρανση του πληθυσμού παρουσιάζουν έντονη τη διάσταση του φύλου και, συνεπώς, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις επιπτώσεις που οι δρομολογημένες μεταρρυθμίσεις και περικοπές στα συστήματα κοινωνικής προστασίας και στις κοινωνικές υπηρεσίες (ιδιαίτερα αυτές που έχουν σχέση με την φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων) θα έχουν στην απασχολησιμότητα των γυναικών, στις αμοιβές και στις συντάξεις, όπου υφίστανται διαφορές ανάλογα με το φύλο, δεδομένου ότι το βάρος της φροντίδας για τους εξαρτώμενους συγγενείς θα αυξηθεί για τα άτομα που παρέχουν άτυπη φροντίδα —τα περισσότερα από τα οποία είναι γυναίκες— και τα οποία θα κληθούν, συνεπώς, στο μέλλον να αντιμετωπίσουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, εάν δεν υπάρξει καμία πρόβλεψη ρύθμισης αυτών των ανισοτήτων. Τα προβλήματα άγχους και άχθους στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, όπου εργάζονται κυρίως γυναίκες, μπορεί στο μέλλον να προκαλέσουν πρόσθετα προβλήματα στις γυναίκες αυτές σε μεγαλύτερη ηλικία·

ΙΙ.   ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕτΠ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

12.

φρονεί ότι απαιτείται καλύτερος συντονισμός των διαφόρων επιπέδων που συμμετέχουν στην ανάπτυξη λύσεων για την προώθηση της ενεργού και υγιούς γήρανσης και υπογραμμίζει ότι η διακυβέρνηση στον συγκεκριμένο τομέα πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερα επίπεδα. Οι ΤΠΑ δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απλώς ως εκτελεστικά όργανα, καθήκον των οποίων είναι η εφαρμογή των σχετικών μέτρων, αλλά να συμμετέχουν επίσης σε όλο το φάσμα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και αξιολόγησης των αποτελεσμάτων·

13.

υποστηρίζει ότι θα προέκυπτε πραγματική προστιθέμενη αξία εάν η ΕΕ θέσπιζε ένα πλαίσιο το οποίο να επιτρέπει στις δημόσιες αρχές και τους φορείς όλων των επιπέδων να επωφελούνται αμοιβαία από τις διάφορες εμπειρίες, να συγκεντρώνουν στοιχεία που να καταδεικνύουν ποιές πρωτοβουλίες υπήρξαν επιτυχείς —οι δε αποτυχίες να μετατρέπονται σε μαθήματα, διότι με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί το ενδεχόμενο επανάληψης των λαθών— και να επενδύουν τους περιορισμένους τους πόρους σε καινοτόμους λύσεις που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές·

14.

συνιστά, αφενός, να προσκληθεί η Επιτροπή των Περιφερειών να συμμετάσχει στη διευθύνουσα ομάδα της «Ευρωπαϊκής σύμπραξης καινοτομίας για την ενεργό και υγιή γήρανση» (ΕΣΚ-ΕΥΓ), ώστε να διασφαλιστεί η επαρκής εκπροσώπηση των ΤΠΑ στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της ΕΣΚ-ΕΥΓ και, αφετέρου, να δοθεί στην ΕτΠ η δυνατότητα να δρα ως πολλαπλασιαστής ικανός να κινητοποιεί ένα ευρύ φάσμα ΤΠΑ ώστε να συμμετέχουν στην εφαρμογή των μέτρων της ΕΣΚ-ΕΥΓ, δεδομένου ότι διαθέτουν αρμοδιότητα και στους έξι τομείς δράσης προτεραιότητας που όρισε η σύμπραξη·

15.

υποστηρίζει την πρόταση που υπέβαλε η «Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για την ενεργό και υγιή γήρανση» να συσταθεί ένα «Ευρωπαϊκό δίκτυο για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους» και επιδοκιμάζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν η πλατφόρμα «AGE για την Ευρώπη» και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας για την θέση σε λειτουργία αυτού του δικτύου. Η ΕτΠ συνιστά να διατεθούν πόροι για την κατάλληλη ανάπτυξη του δικτύου αυτού στο επίπεδο της ΕΕ, σε συνεργασία με την ΠΟΥ·

16.

συνιστά στην Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στη συλλογή γνώσεων σχετικά με τους υπερήλικες, μια ομάδα που εμφανίστηκε πρόσφατα και για την οποία διάφοροι φορείς χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες. Είναι απαραίτητο να γίνουν έρευνες προκειμένου να αξιολογηθούν η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα του κόστους των προσπαθειών που καταβάλλονται για την προώθηση της υγείας και την πρόληψη σε όλο τον κύκλο της ζωής, αλλά κυρίως κατά το τελευταίο μέρος του κύκλου αυτού. Πρέπει επίσης να ενισχυθούν οι έρευνες όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι απομονωμένοι ηλικιωμένοι μπορούν να παρακινηθούν να αλλάξουν τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής τους. Στοιχεία για τους υπερήλικες πρέπει να περιλαμβάνονται στις στατιστικές και τις έρευνες. Τα πορίσματα των ερευνών πρέπει να διαδίδονται σε όσους ασχολούνται επαγγελματικά με τους ηλικιωμένους·

17.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αφενός, να προβεί στη θέσπιση ενός «Ευρωπαϊκού Συμφώνου των Δημάρχων για την δημογραφική αλλαγή» ως συμβολή στο «Ευρωπαϊκό Έτος 2012» με σκοπό να συγκεντρωθούν οι ΤΠΑ που ενδιαφέρονται να προωθήσουν λύσεις που βασίζονται στην καινοτομία, που προάγουν την λεγόμενη έξυπνη υγεία και που διασφαλίζουν μια καλύτερη ζωή, με σκοπό την υποστήριξη της ενεργού και υγιούς γήρανσης, και, αφετέρου, να παράσχει διοικητική και δημοσιονομική στήριξη στο εν λόγω Σύμφωνο·

18.

σημειώνει ότι ενώ αρμόδια στον τομέα της ενεργού γήρανσης είναι, καταρχήν, τα κράτη μέλη και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές τους, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τη δυνατότητα να νομοθετεί για θέματα που επηρεάζουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, να αίρει τα εμπόδια που τίθενται στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, να προάγει την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και να διασφαλίζει την επαρκή προστασία των καταναλωτών. Η κύρωση εκ μέρους της ΕΕ της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες δημιουργεί νέες νομικές υποχρεώσεις στην ΕΕ, όπως να διασφαλίζει ότι τα άτομα με αναπηρίες και οι ηλικιωμένοι με προβλήματα μπορούν να απολαύουν του δικαιώματός τους να κυκλοφορούν ελεύθερα και να συμμετέχουν πλήρως στην οικονομική και κοινωνική ζωή των κοινοτήτων τους, όπως όλοι οι άλλοι πολίτες. Αυτό καθιστά απαραίτητη την ανάληψη δράσης στο επίπεδο της ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι το ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό/τοπικό επίπεδο θα αντιμετωπίσουν το ζήτημα κατά τρόπο συντονισμένο. Επιπλέον, η ΕΕ θα μπορούσε να διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ κρατών μελών και να προωθήσει την υιοθέτηση ήπιων μέτρων, όπως οι κώδικες ορθών πρακτικών, για την υποστήριξη της βέλτιστης εφαρμογής των θεμελιωδών ελευθεριών που αναγνωρίζουν οι Συνθήκες της ΕΕ·

19.

διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να υποβάλει μία πρόταση «Πράξης για την προσβασιμότητα» και τονίζει ότι είναι απαραίτητο να θεσπιστεί ένα νομικό πλαίσιο στο επίπεδο της ΕΕ προκειμένου η δυνατότητα πρόσβασης σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες να μπορέσει να γίνει πραγματικότητα σε όλη την έκταση της ΕΕ και να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι άσκησης δραστηριότητας σε όλους τους κλάδους της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να είναι ισορροπημένη και να μην συνεπάγεται πρόσθετη γραφειοκρατική επιβάρυνση για τις ΜΜΕ. Η υιοθέτηση προτύπων που να ισχύουν σε όλη την έκταση της ΕΕ θα ενίσχυσε επίσης τη βιομηχανία και θα δημιουργούσε μία αποτελεσματική, «σχεδιασμένη για όλους» αγορά αγαθών και υπηρεσιών. Θα ήταν σκόπιμο να καθιερωθεί ένα σύστημα εποπτείας, ώστε να διασφαλίζεται η εφαρμογή της νομοθεσίας, το οποίο να συνδυάζεται με σχέδια δράσης για τις εθνικές, τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές, καθώς και με μέτρα παροχής στήριξης των τοπικών φορέων και των ΜΜΕ·

20.

υπενθυμίζει ότι έχει καθοριστική σημασία να υφίσταται ένα άρτιο νομικό πλαίσιο που να διέπει τις δημόσιες συμβάσεις σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα μπορούν όλοι να έχουν πρόσβαση στις δημόσιες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η προσβασιμότητα πρέπει να αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την λήψη επιδοτήσεων από την ΕΕ (όπως διαρθρωτικές ενισχύσεις, χρηματοδότηση σχεδίων ή ερευνών), ενώ πρέπει επίσης να χορηγηθεί βοήθεια στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, ώστε να μπορέσουν να συμμορφωθούν προς την νομοθεσία και τα πρότυπα της ΕΕ. Πρέπει να εξεταστεί η περίπτωση παροχής οικονομικών κινήτρων με σκοπό την βελτίωση της προσβασιμότητας, κυρίως μάλιστα για τις δημόσιες αρχές, ώστε να μπορέσουν να αναβαθμίσουν την κτηριακή υποδομή τους και να υποστηρίξουν τις επενδύσεις σε καινοτόμες λύσεις·

21.

υπογραμμίζει ότι πρέπει να προβλεφθούν εκστρατείες ευαισθητοποίησης των τοπικών και των περιφερειακών αρχών, των κατασκευαστών, των προμηθευτών, των φορέων παροχής υπηρεσιών και των πολιτών γενικότερα, οι οποίες να συνοδεύσουν τα κύρια νομικά μέτρα και να λειτουργήσουν ως «ξύπνημα στην πραγματικότητα». Οι εκπαιδευτικές πολιτικές και οι πολιτικές κατάρτισης μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην βελτίωση και στην στήριξη της προσβασιμότητας: κύρια προϋπόθεσή τους πρέπει να είναι να εξασφαλίζουν ότι οι μηχανικοί, οι αρχιτέκτονες, οι σχεδιαστές ιστοσελίδων, οι κατασκευαστές, οι πολεοδόμοι κλπ. θα καταρτίζονται κατάλληλα, ώστε να εντάσσουν το ζήτημα της προσβασιμότητας στο έργο τους·

22.

επαναλαμβάνει ότι η διά βίου μάθηση και ο εθελοντισμός αποτελούν βασικές κινητήριες δυνάμεις για την διασφάλιση της ενεργού και υγιούς γήρανσης. Η εκπαίδευση των ενηλίκων και ο εθελοντισμός των ηλικιωμένων πρέπει να υποστηρίζονται από το ευρωπαϊκό, εθνικό το και τοπικό επίπεδο με σκοπό την παράταση του επαγγελματικού βίου, την προώθηση της ενεργού συνταξιοδότησης και την προαγωγή της ανεξάρτητης διαβίωσης·

23.

συνιστά, συνεπώς, οι στόχοι του «Ευρωπαϊκού έτους ενεργού γήρανσης και αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών (2012)» και της «Ευρωπαϊκής σύμπραξης καινοτομίας για την ενεργό και υγιή γήρανση» να ληφθούν υπόψη σε όλα τα αντίστοιχα μελλοντικά χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των Διαρθρωτικών Ταμείων, και οι σχετικές διαδικασίες που ισχύουν για τους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς να απλοποιηθούν. Επιδοκιμάζει τη διοργάνωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας Αλληλεγγύης μεταξύ των Γενεών, που είναι ιδιαίτερα σημαντική στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους 2012 και συμβάλλει στην υλοποίηση διαγενεακών προγραμμάτων μεταξύ μαθητών και ηλικιωμένων πολιτών προσφέροντας έτσι μία ουσιαστική συμβολή στον διάλογο μεταξύ των γενεών·

24.

επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η «καινοτομία για υγιή διαβίωση και ενεργό γήρανση» αναγνωρίζεται ως ένα από τα θέματα προτεραιότητας, το 2014, των κοινοτήτων γνώσης και καινοτομίας (ΚΓΚ) και συνιστά στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΚΤ) να καταβάλει κάθε προσπάθεια ώστε οι τοπικοί/περιφερειακοί φορείς να συμμετάσχουν στην υλοποίηση του στόχου αυτού·

25.

προτείνει να προβλέψει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ενεργότερη συμμετοχή των ΤΠΑ στην ευρωπαϊκή διαδικασία εκτίμησης του κοινωνικού αντίκτυπου των διαφόρων προτεραιοτήτων που θα τεθούν σε εφαρμογή με σκοπό την υποστήριξη της ενεργού και υγιούς γήρανσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο αντίκτυπος των σχετικών μέτρων στους ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες στις επιμέρους περιφέρειες θα εκτιμάται ορθά·

26.

υπενθυμίζει ότι η ενεργός και υγιής γήρανση αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους του «Ευρωπαϊκού Έτους 2012» και υποστηρίζεται από διάφορες εμβληματικές πρωτοβουλίες («Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας», «Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της φτώχειας», «Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη»), καθώς και από ένα ευρύ φάσμα ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μέσων, διαθέσιμο στις ΤΠΑ, όπως αναφέρει το φυλλάδιο που κατάρτισαν από κοινού η Επιτροπή των Περιφερειών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η πλατφόρμα «AGE για την Ευρώπη» με τίτλο «Τρόποι προώθησης της ενεργού γήρανσης στην Ευρώπη – Η ΕΕ υποστηρίζει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές» και δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2011 ως συμβολή της ΕτΠ στο «Ευρωπαϊκό Έτος 2012» (3)·

27.

συμπεραίνει, συνεπώς, ότι δεν φαίνεται να υφίσταται πρόβλημα όσον αφορά την συμμόρφωση των προτεινόμενων πρωτοβουλιών προς την αρχή της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως αυτές ορίζονται στις Συνθήκες της ΕΕ·

ΙΙΙ.   ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

28.

υπενθυμίζει ότι πιστεύεται ότι ο πληθυσμός των νέων στην ΕΕ των 27 θα μειωθεί κατά 9 % (4) έως το 2060 και ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας (15-64) κατά 15 %. Συν τοις άλλοις, ο αριθμός των ηλικιωμένων αναμένεται να αυξηθεί σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό: 79 %. Οι δημογραφικές αυτές αλλαγές είναι αποτέλεσμα μιας σειράς φαινομένων, όπως χαμηλό επίπεδο γονιμότητας, αύξηση του προσδόκιμου ζωής, καθαρή μετανάστευση και γήρανση όσων γεννήθηκαν κατά τη μεταπολεμική έκρηξη των γεννήσεων (baby boom). Είναι προφανές ότι οι δημογραφικές αυτές αλλαγές θα έχουν σημαντικό οικονομικό, κοινωνικό και δημοσιονομικό αντίκτυπο στο εθνικό και περιφερειακό/τοπικό επίπεδο. Η μελέτη της ΕτΠ Ενεργός γήρανση: τοπικές και περιφερειακές λύσεις  (5) αναλύει τις επιπτώσεις αρκετά καλά καθώς αναφέρει ότι: «η προσφορά εργατικού δυναμικού και απασχόλησης θα συρρικνωθεί, πράγμα που θα αποτελέσει πρόκληση για την οικονομική ανάπτυξη, ενώ θα αυξηθεί η ζήτηση υπηρεσιών εκ μέρους του γηράσκοντος πληθυσμού». Επιπλέον, οι δημόσιες δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν, δεδομένου ότι θα χρειαστεί να καλυφθεί η ανάγκη της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών στον γηράσκοντα πληθυσμό, ενώ παράλληλα θα πρέπει να χρηματοδοτούνται η υγειονομική περίθαλψη και οι συντάξεις για έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό ηλικιωμένων. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι ΤΠΑ έχουν υποστεί δραστική μείωση των δημοσιονομικών τους πόρων, πράγμα που έχει ήδη δυσχεράνει σημαντικά την παροχή δυναμικών και σύγχρονων κοινωνικών υπηρεσιών ικανοποιητικού επιπέδου·

29.

υπογραμμίζει ότι υπάρχουν τεράστιες ανισότητες μεταξύ χωρών και περιφερειών όσον αφορά το προσδόκιμο ζωής των ανδρών και γυναικών, τους δείκτες προσδόκιμου υγιούς ζωής, την ενδιάμεση ηλικία και τους δείκτες εξάρτησης. Γήρανση του πληθυσμού προβλέπεται ότι θα υπάρξει και στις 281 περιφέρειες της ΕΕ των 27, ενώ αναμένεται ότι, έως το 2030, η ενδιάμεση ηλικία μάλλον δεν θα αυξηθεί σε μόλις 7 περιφέρειες: τη Βιέννη (Αυστρία), το Αμβούργο και την Trier (Γερμανία), την Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο (Ελλάδα) και τις περιφέρειες των Δυτικών Midlands και της Βορειοανατολικής Σκωτίας στο Ηνωμένο Βασίλειο (6). Το 2008, η απόκλιση μεταξύ των δεικτών εξάρτησης ήταν τριπλάσια (από 9,1 % έως 26,8 %). Το 2030, η απόκλιση αυτή θα έχει σχεδόν τετραπλασιαστεί (από 10,4 % έως 37,7 %) (7). Αυτό σημαίνει ότι οι περιφέρειες δεν είναι ίσες από την άποψη της δημογραφικής γήρανσης και το γεγονός αυτό, συνδυαζόμενο με την τρέχουσα οικονομική κρίση, επηρεάζει τις ΤΠΑ περισσότερο από άλλους·

30.

τονίζει ότι υφίστανται επίσης τεράστιες διαφορές μεταξύ κρατών και περιφερειών όσον αφορά το δημόσιο χρέος, ορισμένες δε περιφέρειες πιθανόν να χρειαστεί να υποστούν εξαιρετικά σοβαρές δημοσιονομικές περικοπές, πράγμα που ενδέχεται να περιορίσει την δυνατότητά τους να επωφελούνται από επιδοτήσεις της ΕΕ, μέσω των διαρθρωτικών ταμείων ή κοινών προγραμμάτων για την γήρανση·

31.

υπενθυμίζει, όπως αναφέρεται στη γνωμοδότησή της με τίτλο «Επαρκή, βιώσιμα και ασφαλή ευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά συστήματα» (8), ότι οι ΤΠΑ θα παραμείνουν ο μεγαλύτερος εργοδότης του δημόσιου τομέα και, κατά συνέπεια, οι συντάξεις του δημοσίου τομέα θα εξακολουθήσουν να διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων. Οι δημόσιες συντάξεις, ωστόσο, θα υφίστανται ολοένα περισσότερο τις συνέπειες των δημοσιονομικών μέτρων και μεταρρυθμίσεων. Για το λόγο αυτό, η ικανότητα των ΤΠΑ να αντισταθμίζουν αυτό το αποτέλεσμα θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για να είναι, στη συνέχεια, σε θέση οι ΤΠΑ να παρέχουν σε όλους τους ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες ικανό εισόδημα, καθώς και βοήθεια και υπηρεσίες περίθαλψης σε είδος. Η Επιτροπή των Περιφερειών πρότεινε η μακροοικονομική εποπτεία να συμπεριλάβει και την κοινωνική διάσταση, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών·

32.

ανέφερε στη γνωμοδότησή της με τίτλο «Η ευγηρία στην κοινωνία της πληροφορίας» (9) ότι οι λύσεις ΤΠΕ μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης, εάν προσαρμοστούν κατάλληλα στις ανάγκες των ηλικιωμένων, και υπενθυμίζει ότι οι ΤΠΑ θα πρέπει να συμμετέχουν στις έρευνες που διεξάγονται σε ευρωπαϊκή και εθνική κλίμακα με σκοπό την εξεύρεση λύσεων ΤΠΕ για την αντιμετώπιση της γήρανσης, δεδομένου ότι οι εν λόγω αρχές θα είναι συχνά οι κατεξοχήν χρήστες των λύσεων που θα προκύψουν·

33.

υπενθυμίζει, εντούτοις, ότι οι ΤΠΑ δεν μπορούν να υποστηρίξουν τον στόχο της ενεργού και υγιούς γήρανσης μόνες τους. Για να σημειώσει το έργο τους επιτυχία, χρειάζεται ένα υποστηρικτικό νομικό, δημοσιονομικό και διαρθρωτικό περιβάλλον το οποίο να προβλέπει ότι η δράση θα αναλαμβάνεται στο εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Για παράδειγμα, για να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη των πρωτοβουλιών ΤΠΕ υπέρ της προώθησης της καινοτομίας, της προαγωγής της έξυπνης υγείας και της διασφάλισης μιας καλύτερης ζωής σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ, χρειάζονται, αφενός, διαρθρωτικές επενδύσεις στο επίπεδο της ΕΕ και των κρατών μελών, ώστε να επεκταθεί η ευρυζωνική πρόσβαση, και, αφετέρου, μία ευρωπαϊκή νομοθεσία για την εναρμόνιση των κριτηρίων προσβασιμότητας και των προτύπων διαλειτουργικότητας·

34.

εξαίρει το γεγονός ότι ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός προϋποθέσεων, λογιστικών και δημοσιονομικών διαδικασιών, καθώς και διαδικασιών λογιστικού ελέγχου που απαιτούνται για την πρόσβαση σε επιδοτήσεις των διαρθρωτικών ταμείων, έχει ως αποτέλεσμα ένας ολοένα μεγαλύτερος αριθμός σχεδίων να εστιάζεται σε μετρήσιμα αποτελέσματα, πράγμα που αποβαίνει εις βάρος των καινοτόμων και προσανατολισμένων στους κινδύνους σχεδίων τα οποία, εκ των πραγμάτων, χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να φέρουν θετικά αποτελέσματα, αξιολογούνται δε δυσκολότερα. Στην πράξη, η κοινωνική καινοτομία βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με εμπόδια που, στις περισσότερες περιπτώσεις, οφείλονται σε μη συμβατές αντιλήψεις περί λογιστικού ελέγχου ή ρύθμισης. Το ζήτημα μάλιστα αυτό δεν αφορά μόνον τη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, αλλά και τη χρήση πολλών άλλων ευρωπαϊκών και εθνικών χρηματοδοτικών μέσων·

35.

διαπιστώνει, ωστόσο, ότι χρειάζεται να γίνουν τροποποιήσεις στον τρόπο εφαρμογής των διαρθρωτικών ταμείων, ώστε να ισχύουν πλέον και οι προϋποθέσεις βάσει αποδεικτικών στοιχείων, προκειμένου να μην υπονομεύονται οι προσπάθειες αύξησης της προστιθέμενης αξίας και της αποδοτικότητας των πόρων της ΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα. Η Δανία και η Σουηδία διαθέτουν τέτοιες διαδικασίες βάσει αποδεικτικών στοιχείων για την παρακολούθηση των επιδόσεων με τη βοήθεια μιας σειράς δεικτών: τροφοδοτούν τα συστήματα παρακολούθησης με τα νέα στοιχεία ώστε να βελτιώνεται συνεχώς η ποιότητα και η σχέση κόστους-ωφελείας των υπηρεσιών που παρέχουν και χρηματοδοτούν. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου καθιέρωσε πρόσφατα τα «ομόλογα κοινωνικού αντίκτυπου», με τα οποία επιδιώκει να προσελκύσει «νέες επενδύσεις γύρω από συμβάσεις που βασίζονται στα αποτελέσματα οι οποίες ωφελούν τα άτομα και τις επιμέρους κοινότητες. Χάρη στα ομόλογα κοινωνικού αντίκτυπου, οι ιδιωτικές επενδύσεις χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του κόστους των παρεμβάσεων που εφαρμόζονται από φορείς παροχής υπηρεσιών με αποδεδειγμένο ιστορικό. Ο δημόσιος τομέας αποδίδει στους επενδυτές τα κέρδη εφόσον υπάρχει βελτίωση των κοινωνικών αποτελεσμάτων. Εάν τα αποτελέσματα δεν βελτιωθούν, τότε οι επενδυτές δεν ανακτούν την επένδυσή τους» (10)·

IV.   ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

36.

παρατηρεί ότι χώρες με υψηλά πρότυπα προσβασιμότητας στο δομημένο περιβάλλον, τις μεταφορές και τις ΤΠΕ είναι οι χώρες με τα υψηλότερα επίπεδα απασχόλησης ηλικιωμένων ανδρών και γυναικών και αυτές με τις καλύτερες επιδόσεις όσον αφορά τους δείκτες προσδόκιμου υγιούς ζωής. Είναι, επίσης σε αυτές τις χώρες που τα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών και των ατόμων με αναπηρίες είναι τα υψηλότερα και όπου οι δείκτες ισότητας των φύλων επιδεικνύουν τα καλύτερα αποτελέσματα (διαφορά στο εισόδημα λόγω φύλου, διαφορά στη σύνταξη λόγω φύλου, κλπ). Αυτό καταδεικνύει ότι η προώθηση κατά τρόπο δυναμικό ενός τοπικού περιβάλλοντος φιλικού προς τους ηλικιωμένους δεν θέτει εμπόδια στην οικονομία, παρά αντίθετα σε γενικές γραμμές ωφελεί την κοινωνία και την οικονομία. Τα περιβάλλοντα αυτού του είδους διευκολύνουν τη ζωή όλων και υποστηρίζουν την συμμετοχή στην αγορά εργασίας των γυναικών, των ηλικιωμένων εργαζομένων και των ατόμων με αναπηρίες, καθώς επίσης και την παραγωγική συμμετοχή των συνταξιούχων στην κοινότητά τους. Εξάλλου, υποστηρίζουν και τους παρέχοντες άτυπη φροντίδα και τους επιτρέπουν να συμβιβάζουν ευκολότερα τις επαγγελματικές με τις οικογενειακές υποχρεώσεις τους·

37.

εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι εκατοντάδες ΤΠΑ σε όλη την ΕΕ συμμετέχουν ήδη στο πρόγραμμα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας «Πόλεις φιλικές προς τους ηλικιωμένους» και, μάλιστα, ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν προωθήσει εθνικά προγράμματα για την στήριξη των ΤΠΑ που επιθυμούν, ακριβώς, να ενταχθούν στο δίκτυο του εν λόγω προγράμματος της ΠΟΥ·

38.

δεδομένου ότι ο αριθμός των ηλικιωμένων που πάσχουν από τη νόσο του Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας αυξάνεται συνεχώς, επιδοκιμάζει την πρωτοβουλία που έλαβαν ορισμένες ΤΠΑ να δημιουργήσουν περιβάλλοντα φιλικά προς τους πάσχοντες από τη νόσο του Αλτσχάιμερ, ώστε να προωθηθεί η καλύτερη ένταξη των ηλικιωμένων ατόμων με άνοια, καθώς και των ατόμων που τους παρέχουν φροντίδα, στην κοινότητά τους·

39.

τονίζει ότι τα περιβάλλοντα που έχουν σχεδιαστεί για όλους και υποστηρίζουν την ανεξάρτητη διαβίωση των ηλικιωμένων ατόμων με αναπηρίες ή με περιορισμούς στις δραστηριότητές τους έχουν αποδειχθεί οικονομικά αποδοτικά. Η σουηδική εμπειρία καταδεικνύει ότι η μειωμένη ζήτηση βοήθειας τα τελευταία 15 χρόνια στη χώρα αυτή δεν εξηγείται με όρους βελτίωσης της υγείας, καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η υγεία στη Σουηδία βελτιώθηκε κατά την εν λόγω περίοδο. Η πλέον πιθανή εξήγηση για τη μείωση της ζήτησης βοήθειας είναι το γεγονός ότι έχουν βελτιωθεί τα πρότυπα προσβασιμότητας στη στέγαση και στις μεταφορές, καθώς και η πρόσβαση σε τεχνολογίες υποβοήθησης, πράγμα που αυξάνει τις πιθανότητες των ηλικιωμένων να μην χρειάζονται βοήθεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σουηδία έχει τα υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης ηλικιωμένων εργαζομένων και γυναικών από όλα τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ·

40.

υπογραμμίζει, εντούτοις, ότι μολονότι οι ΤΠΑ έχουν σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν ως καταναλωτές αγαθών και υπηρεσιών, κυρίως μέσω των δημοσίων συμβάσεων, και συνεπώς μπορούν να δρουν στο πολιτικό επίπεδο ως κινητήριες δυνάμεις προώθησης μιας θετικής προσέγγισης της γήρανσης, πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του κατακερματισμού των υφιστάμενων και των ανερχόμενων αγορών που προτείνουν καινοτόμες λύσεις οι οποίες υποστηρίζουν την ενεργό και υγιή γήρανση, ώστε να δημιουργηθεί μία πραγματικά ενιαία αγορά για την πολιά οικονομία και να καταστεί δυνατό οι υποβάλλοντες προσφορά στο πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων και οι καταναλωτές να διασφαλίζουν οικονομίες κλίμακας. Με την υπό κατάρτιση «Πράξη για την προσβασιμότητα» θα επιδιωχθεί η άρση των εμποδίων που τίθενται στη δημιουργία μιας αγοράς, στο επίπεδο της ΕΕ, στην οποία οι καινοτόμες λύσεις που αναπτύσσονται στο τοπικό/περιφερειακό επίπεδο, θα μπορούν να σχεδιάζονται ευκολότερα και να διαδίδονται σε ευρύτερη κλίμακα και σε άλλες περιφέρειες της ΕΕ. Οι ΜΜΕ βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας και είναι πιο κοντά στις τοπικές αγορές. Συχνά προτείνουν εξατομικευμένες υπηρεσίες και προσαρμόζονται στις ανάγκες των καταναλωτών. Η ύπαρξη σαφών κανόνων και προτύπων θα ωφελούσε τις ΜΜΕ, καθώς θα τους επέτρεπε να έχουν πρόσβαση στην αγορά ολόκληρης της ΕΕ και θα διευκόλυνε την διαλειτουργικότητα με άλλα αγαθά και υπηρεσίες, χάρη στην οποία επιτυγχάνεται το βέλτιστο αποτέλεσμα·

V.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

41.

συμπεραίνει ότι η ανάπτυξη ενός προσβάσιμου και υποστηρικτικού τοπικού περιβάλλοντος που θα βασίζεται στην έννοια του «σχεδιασμού για όλους» θα βοηθήσει τους ηλικιωμένους εργαζόμενους και τις γυναίκες να εργάζονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και θα περιορίσει τη ζήτηση υπηρεσιών μέριμνας και βοήθειας εκ μέρους των ολοένα πιο πολυάριθμων ηλικιωμένων ατόμων. Η ΕτΠ έχει την πεποίθηση ότι η ανάληψη δράσης σε κλίμακα ΕΕ με σκοπό την υποστήριξη της ενεργού και υγιούς γήρανσης θα συμβάλει στην ενίσχυση της καινοτομίας και του δυναμικού ανάπτυξης σε όλη την έκταση της ΕΕ, αποφέροντας οφέλη τόσο στους δημόσιους όσο και στους ιδιωτικούς φορείς στο τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο·

42.

είναι σύμφωνη με την προσέγγιση που υιοθέτησε η δανική Προεδρία έναντι της γήρανσης και τονίζει ότι για να μπορέσει να αξιοποιηθεί η κοινωνική καινοτομία με σκοπό την αντιμετώπιση του ζητήματος της γηράσκουσας κοινωνίας έχει εξαιρετική σημασία η ΕΕ να θεσπίσει ένα κοινό πλαίσιο που να καθιστά, ακριβώς, δυνατή στο μέλλον την πλήρη αξιοποίηση του κοινωνικού δυναμικού. Πράγματι, ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο που να υποστηρίζει την κοινωνική καινοτομία θα επέτρεπε στους παράγοντες καινοτομίας σε όλη την έκταση της ΕΕ να ασκούν δραστηριότητα, να λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις, να δικτυώνονται και να κλιμακώνουν τις επιχειρήσεις τους.

Βρυξέλλες, 4 Μαΐου 2012

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO


(1)  CdR 212/2009.

(2)  Kastler, P7_TA(2011) 0332.

(3)  http://bibli.reseauope.net/opac_css/index.php?lvl=author_see&id=264 (πρωτότυπος τίτλος: How to promote active ageing in Europe: EU support to local and regional actors).

(4)  Πηγή: Στατιστικές Eurostat για τη διάρθρωση και τη γήρανση του πληθυσμού.

(5)  www.cor.europa.eu/COR_cms/ui/ViewDocument.aspx?siteid=default&contentID=a18962c0-1f8f-44e9-9f3d-bfa7955830db.

(6)  Eurostat, περιφερειακές προβλέψεις της EUROPOP, 2008.

(7)  Ό.π.

(8)  CdR 319/2010.

(9)  CdR 84/2007.

(10)  http://www.socialfinance.org.uk/work/sibs.


27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/52


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Ενεργειακή απόδοση σε πόλεις και περιφέρειες — Έμφαση στις διαφορές μεταξύ αγροτικών περιοχών και πόλεων»

2012/C 225/06

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ζητά η ενεργειακή απόδοση να αποτελέσει κεντρικό και αναπόσπαστο στοιχείο των ενεργειακών πολιτικών και να της δοθεί επαρκής προτεραιότητα στην ιεράρχηση των δράσεων της ενεργειακής πολιτικής·

ενθαρρύνει μια καλύτερη ομαδοποίηση των μέτρων χρηματοδοτικής στήριξης για την ενεργειακή απόδοση και την εξοικονόμηση ενέργειας στα μελλοντικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ·

απευθύνει έκκληση για ισχυρότερα μέτρα επηρεασμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των προτύπων ενεργειακής κατανάλωσης και προτείνει, για τον σκοπό αυτό, να υιοθετηθεί ένα μίγμα μέτρων βάσει της τακτικής κινήτρων και κυρώσεων («καρότο και μαστίγιο»), στα οποία να καταδεικνύονται τα οικονομικά επιχειρήματα, αλλά επίσης να δίδεται μεγαλύτερη έμφαση στις υποχρεωτικές απαιτήσεις, εφόσον είναι αναγκαίο·

αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα πολιτική εστιάζεται στις πόλεις, ούτως ώστε αυτές να επιτύχουν τους τρέχοντες στόχους, υπογραμμίζει, όμως, την ανάγκη να εξεταστούν με πιο ολοκληρωμένο και συντονισμένο τρόπο οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές σε ό,τι αφορά την ενεργειακή παραγωγή και κατανάλωση·

καλεί τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να προβούν στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στους τομείς της ενεργειακής απόδοσης και της εξοικονόμησης ενέργειας και να περιορίσουν την ενεργειακή τους εξάρτηση μέσα από τον σχεδιασμό και την καθοδήγηση της παροχής των υπηρεσιών τους με ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας.

Εισηγητής

ο κ. Brian MEANEY (IE/EA), Συμβούλιο της Κομητείας του Clare και Περιφερειακή Αρχή του Mid-West

Έγγραφο αναφοράς

Αίτηση γνωμοδότηση της Δανικής Προεδρίας, της 12ης Ιανουαρίου 2012

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

A.   Εισαγωγή

1.   τονίζει ότι η στρατηγική «Ευρώπη 2020» ορθώς θέτει την αποδοτική χρήση της ενέργειας στο επίκεντρο για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, η οποία προϋποθέτει τη μετάβαση προς μια οικονομία βασισμένη στην αποτελεσματική χρήση των πόρων. Η ενεργειακή απόδοση δεν έγκειται στη μείωση της παραγωγής ή της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά στη διατήρηση του ίδιου επιπέδου παραγωγής με μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ανά μονάδα παραγωγής, πράγμα το οποίο συνεπάγεται τον εντοπισμό και την εξάλειψη των περιττών ενεργειακών χρήσεων, σε συνδυασμό με την υιοθέτηση αποτελεσματικότερων μεθόδων παραγωγής·

2.   επισημαίνει με ανησυχία ότι η ΕΕ αναμένεται να επιτύχει μόνον κατά το ήμισυ το ποσοστό του 20 % που έχει προταθεί για την εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας έως το 2020. Η επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για το 2020 απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια σε όλα τα επίπεδα: ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό. Η ενεργειακή απόδοση αποτελεί βασική προτεραιότητα και προϋποθέτει την ενδυνάμωση των πολιτικών σε όλα τα επίπεδα·

3.   επαναλαμβάνει ότι, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της για βιώσιμο, ανταγωνιστικό και ασφαλή ενεργειακό εφοδιασμό, η ΕΕ οφείλει να δράσει συλλογικά, αλληλέγγυα και αποτελεσματικά, επιδιώκοντας τον εντοπισμό και την εξάπλωση ήδη υφιστάμενων και αναδυόμενων τεχνολογικών εξελίξεων, καθώς και την άσκηση επιρροής με σκοπό την αλλαγή συμπεριφοράς προς όφελος για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Υπό την έννοια αυτή, η ΕΕ πρέπει να προκρίνει βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα την εφαρμογή των αποδοτικότερων και των πλέον ανταγωνιστικών εμπορικά τεχνολογιών·

4.   υπογραμμίζει ότι, κυρίως μέσω των τοπικών και περιφερειακών ενέργειας ενεργειακών φορέων, οι πόλεις, οι περιφέρειες και οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης καλούνται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διευκόλυνση, την προώθηση και τη ρύθμιση της αποδοτικότερης χρήσης της ενέργειας στις δικές τους δραστηριότητες και εγκαταστάσεις, καθώς και στη συνεργασία με τους καταναλωτές και τους παραγωγούς ενέργειας. Η ΕτΠ αναγνωρίζει ότι για να μπορέσουν οι αρμόδιες αρχές να επιτελέσουν αυτό το έργο απαιτείται να διαθέτουν εξουσίες στον τομέα της χρηματοδότησης, καθώς και αποτελεσματικότερη υποστήριξη, προκειμένου να είναι σε θέση να επωμισθούν τον ρόλο που τους αναλογεί για την εφαρμογή μέτρων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης·

5.   επισημαίνει τον ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών ως παραγόντων παραδειγματισμού, προσέλκυσης επενδύσεων και δημιουργίας απασχόλησης· καλεί την ΕΕ να διαμορφώσει μηχανισμούς που να ενισχύουν και να προωθούν τη χάραξη περιφερειακών και τοπικών σχεδίων ενεργειακής απόδοσης, τα οποία να συμβάλλουν στους εθνικούς και τους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς στόχους, καθώς και στη βελτίωση των συστημάτων ενεργειακής πληροφόρησης·

6.   τάσσεται υπέρ του «Διεθνούς Έτους Βιώσιμης Ενέργειας για Όλους» των Ηνωμένων Εθνών, διότι παρέχει μια πολύτιμη ευκαιρία για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σε τοπικό, εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, σχετικά με τη σημασία που έχει η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η έλλειψη πρόσβασης σε καθαρή, οικονομικά προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια παρεμποδίζει την ανάπτυξη του ανθρώπου, της κοινωνίας και της οικονομίας, αποτελεί δε μείζον εμπόδιο στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας. Η μετάβαση προς την πλήρη προσαρμογή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πρέπει να συνοδεύεται από εντονότερες προσπάθειες για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και την ανάπτυξη νέων πηγών ενέργειας ώστε να περιοριστεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών πηγών ενέργειας·

7.   παρατηρεί επίσης ότι, καθώς οι οικονομίες της Ινδίας και της Κίνας βρίσκονται απλώς στο στάδιο της «προθέρμανσης», η ενεργειακή ζήτηση της Κίνας αναμένεται να αυξηθεί με το θεαματικό ποσοστό του 75 % έως το 2035 (1)· ο συνακόλουθος αυξανόμενος ανταγωνισμός για την εξασφάλιση της ενέργειας που εισάγεται σήμερα από την ΕΕ θα μπορούσε να θέσει διάφορες προκλήσεις από πλευράς εφοδιασμού, διανομής και κόστους, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές και πολυσχιδείς οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Πρέπει να εκπονηθούν συγκεκριμένα και εφαρμόσιμα σχέδια δράσης, ώστε να επιτευχθεί το συντομότερο δυνατό η κάλυψη των αναγκών από πηγές ενέργειας που είναι διαθέσιμες σε τοπικό επίπεδο. Οι πόλεις και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές θα πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο τμήμα της εκπόνησης τέτοιων σχεδίων·

8.   επισημαίνει ότι υπάρχει τεράστιο κοινωνικό κέρδος από τη δρομολόγηση οικολογικών έργων αναδιάρθρωσης στους δήμους και τις περιφέρειες, και επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να διαθέσουν σημαντικά χρηματοδοτικά μέσα για την ενεργειακή απόδοση των δημόσιων κτιρίων·

9.   επισημαίνει τη δημόσια συζήτηση που διεξάγεται επί του παρόντος σχετικά με την οδηγία για την ενεργειακή απόδοση και ζητά την έγκριση ενός στιβαρού και φιλόδοξου κειμένου. Οι πόλεις και οι περιφέρειες έχουν να αποκομίσουν μόνον οφέλη από τη μεγιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσής τους και από τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσής τους: σε μία τέτοια περίπτωση, θα μπορούσαν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από εισαγόμενα καύσιμα, να δημιουργήσουν έως και 2 εκατομμύρια τοπικές θέσεις εργασίας για την ανάληψη οικοδομικών εργασιών και έργων μετεξοπλισμού (2) και να βοηθήσουν τα νοικοκυριά να μειώσουν σημαντικά τις ενεργειακές δαπάνες τους. Επιπλέον, η ΕΕ θα ήταν σε θέση να μειώσει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου στην επικράτειά της και να θέσει ακόμη πιο φιλόδοξους στόχους σε αυτόν τον τομέα. Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη οδηγία αποτελεί ένα πρώτο σωστό βήμα για την αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης. Ωστόσο δεν επαρκεί, δεδομένου ότι επιδιώκει πρωτίστως την επίτευξη οικονομικών στόχων, όπως η μείωση των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από ξένες χώρες και η μεταβίβαση των εξοικονομούμενων δισεκατομμυρίων ευρώ προς τις οικονομίες της ΕΕ, χωρίς να προτείνει ταυτόχρονα συγκεκριμένες λύσεις για την απαραίτητη ουσιαστική ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ένας βασικός τρόπος για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι να μπορεί κάθε κράτος μέλος να ενεργεί βάσει των δικών του προϋποθέσεων ώστε να λαμβάνει τα πιο αποτελεσματικά για το ίδιο μέτρα·

10.   ειδικότερα, διαπιστώνει με ιδιαίτερη λύπη την απουσία ενός συνεκτικού και μακρόπνοου οράματος για την ανακαίνιση του κατοικήσιμου κτιριακού αποθέματος που χρειάζεται ανακαίνιση, αλλά και την έλλειψη σαφούς και συγκεκριμένης χρηματοοικονομικής στήριξης προς τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, για την προώθηση επενδύσεων στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο· είναι σημαντικό στο πλαίσιο αυτό να διακρίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ των στόχων κοινωνικής ωφέλειας και των στόχων οικονομικής και επιχειρηματικής φύσεως. Η ανακαίνιση ενός κτιρίου θα πρέπει σε επίπεδο επιχείρησης να έχει ως γνώμονα το κατά πόσο αυτή είναι εφικτή από οικονομική και επιχειρηματική άποψη, ενώ ταυτόχρονα η κοινωνία θα πρέπει να την θεωρεί ως τρόπο επίτευξης στόχων κοινωνικής ωφέλειας·

11.   συνιστάται να ενισχύσει η ΕΕ τα συστήματα ενημέρωσης για θέματα ενεργειακής απόδοσης, όπου θα πρέπει να περιληφθεί πληροφόρηση σχετικά με: εθνικές και περιφερειακές πολιτικές ενεργειακής απόδοσης· συστήματα αξιολόγησης της κατά τόπους καταγραφής εξοικονόμησης δαπανών· δείκτες ενεργειακής απόδοσης· βάσεις δεδομένων για τα πρότυπα των εφαρμοστέων μέτρων εξοικονόμησης· οδηγούς ορθών πρακτικών· πρότυπα δράσης κ.λπ.· συμμερίζεται την άποψη της ευρωπαϊκής ένωσης τοπικών αρχών «Energy Cities», σύμφωνα με την οποία η εξασφάλιση χρηματοδότησης είναι «ζωτικής σημασίας» για την εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων. Επιπλέον, η ΕτΠ επισημαίνει πως η προτεινόμενη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση δεν θέτει δεσμευτικούς στόχους, δεν προβλέπει καμία πρόσφορη διαδικασία επανεξέτασης και περιλαμβάνει εύκολες εθελούσιες εξαιρέσεις. Ως εκ τούτου, η ΕτΠ επιδοκιμάζει τις προσπάθειες της πολωνικής και της δανικής Προεδρίας της ΕΕ να ενσωματώσουν τα απαιτούμενα χρηματοδοτικά μέτρα και άλλα στοιχεία που λείπουν ακόμη από την πρόταση οδηγίας. Η ΕτΠ υποστηρίζει την προσπάθεια της δανικής Προεδρίας για εξεύρεση πολιτικού συμβιβασμού που να διασφαλίζει ότι οι δημόσιες αρχές μπορούν να συντελέσουν πρόοδο όσον αφορά την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων τους, λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές και περιφερειακές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη. Η υποχρέωση που προτείνεται να επιβληθεί στις ενεργειακές εταιρείες για την εξοικονόμηση ενέργειας της τάξεως του 1,5 % κατά μέσο όρο ετησίως επιδοκιμάζεται ρητά·

12.   υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή απόδοση δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω κεντρικά σχεδιαζόμενων, άκαμπτων δράσεων που δεν λαμβάνουν υπόψη τις τοπικές και περιφερειακές συνθήκες στα κράτη μέλη και, για τον λόγο αυτό, ζητά να υπάρξουν δυνατότητες εφαρμογής εναλλακτικών στρατηγικών για την εκπλήρωση των στόχων μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας, υπό τον όρο να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, οι δε δήμοι και οι περιφέρειες να έχουν της δυνατότητα να προτείνουν στρατηγικές εξοικονόμησης ενέργειας·

13.   σημειώνει τον κατακερματισμό που χαρακτηρίζει τις πολιτικές και τον προβληματισμό για την ενέργεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω του διαχωρισμού ανά τομέα (μεταφορές, κτήρια, κλπ.), εις βάρος της συνεκτίμησης των χωρικών και εδαφικών ανισοτήτων και δυνατοτήτων που χρήζουν αντιμετώπισης εφόσον το ζητούμενο είναι η πραγματοποίηση προόδου στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

14.   ζητά τη διαμόρφωση μέτρων ενεργειακής διαχείρισης και εξοικονόμησης ενέργειας, παράλληλα με εκείνα που προβλέπονται για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, και ζητά τον καθορισμό στόχων ενεργειακής διαχείρισης και εξοικονόμησης ενέργειας για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίτευξη και στην υπέρβαση των στόχων μείωσης της ενεργειακής κατανάλωσης με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης·

15.   καλεί τη Δανική Προεδρία της ΕΕ να αναγνωρίσει τον ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην επίτευξη των στόχων ενεργειακής απόδοσης που περιλαμβάνονται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Τόσο το σχέδιο εγγράφου του Συμβουλίου σχετικά με τη μελλοντική οδηγία για την ενεργειακή απόδοση που αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο διαπραγματεύσεων όσο και η ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα τον ενεργειακό χάρτη πορείας για το 2050 διακρίνονται από σχεδόν παντελή έλλειψη αναφοράς στις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Επιπλέον, η ΕτΠ εκτιμά ότι τα αναθεωρημένα Εθνικά Προγράμματα Μεταρρυθμίσεων και οι ειδικές συστάσεις ανά χώρα απαιτείται να αντικατοπτρίζουν περισσότερο τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σχετικά με την ενεργειακή απόδοση·

16.   επιδοκιμάζει τη χρηματοδοτική πρωτοβουλία του προγράμματος «Ευφυής ενέργεια για την Ευρώπη» (ΕΕΕ) και χαιρετίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε αυτό το πλαίσιο για την άρση των φραγμών της αγοράς. Το πρόγραμμα ΕΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί στην προώθηση δράσεων που μπορούν να συντελέσουν σε αλλαγή συμπεριφοράς. Ωστόσο, η ΕτΠ ζητά την αποτελεσματικότερη διάδοση των πορισμάτων και των συστάσεων των προγραμμάτων ΕΕΕ (ενημέρωση, νομοθεσία κλπ.) ανά την ΕΕ και, αντίστοιχα, να διασφαλισθεί η χρηματοδότηση του προγράμματος ΕΕΕ ή των προγραμμάτων που θα το αντικαταστήσουν για την περίοδο 2014-2020·

17.   δεδομένης της εδαφικής διάστασης του θέματος υπογραμμίζει τα εξής:

στις αγροτικές περιοχές της ΕΕ χρησιμοποιούνται περισσότερο ρυπογόνες πηγές ενέργειας απ’ ό,τι στις αστικές περιοχές· κατά συνέπεια, κρίνεται σκόπιμο να υποστηριχθεί σημαντικά, κατά την μεταβατική περίοδο, η υποκατάσταση των εξαιρετικά ρυπογόνων ορυκτών καυσίμων από λιγότερο ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα και στη συνέχεια κυρίως από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

παρά την κάλυψη της υστέρησης των αγροτικών περιοχών, το επίπεδο οικονομικής ανάπτυξής τους εξακολουθεί να παραμένει σε επίπεδο χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις αστικές περιοχές. Το χάσμα αυτό μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών είναι ιδιαίτερα έντονο στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, το οποίο καθίσταται ακόμη πιο ανησυχητικό, καθώς – μεταξύ του 2000 και του 2007 – διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο λόγω της ταχείας επέκτασης των μεγάλων πόλεων και των πρωτευουσών·

B.   Πόλεις, περιφερειακές και τοπικές Αρχές

18.   απευθύνει εκ νέου έκκληση για την επιδίωξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών στις βιώσιμες ενεργειακές πολιτικές που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ και εξαίρει την ανάγκη αξιοποίησης του δυναμικού των αγροτικών περιοχών για την επίτευξη των στόχων ενεργειακής απόδοσης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Οι αγροτικές περιοχές διαθέτουν πράγματι σημαντικές δυνατότητες τόσο για την παραγωγή ενέργειας όσο και για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης –εκτενείς εκτάσεις γης για την κατασκευή αιολικών πάρκων ή ηλιακών ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών υπάρχουν μόνο στην ύπαιθρο. Συγχρόνως, η σύγχρονη γεωργία χρειάζεται μεγάλες ποσότητες ενέργειας για τη λειτουργία της· ωστόσο, οι δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας και ανάπτυξης νέων πηγών ενέργειας παραβλέπονται σε πολύ μεγάλο βαθμό·

19.   δίδει έμφαση στην ύπαρξη εκτεταμένων ανισοτήτων μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών. Η κατάσταση όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση στις αγροτικές περιοχές είναι κρίσιμη και πρέπει να τύχει επείγουσας αντιμετώπισης. Τα αγροτικά νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις βρίσκονται σε εξαιρετικά μειονεκτική θέση όσον αφορά τη χρήση της ενέργειας, ιδίως λόγω της φύσης των νοικοκυριών και της ποιότητας του κτιριακού αποθέματος. Τα αγροτικά κτίρια είναι πολύ πιο παλιά και η ανακαίνιση τους είναι περισσότερο δαπανηρή για τους ιδιοκτήτες τους και συχνά υπερβαίνει τις οικονομικές τους δυνατότητες. Ένας λόγος για αυτό είναι η πυκνότητα του πληθυσμού: για τη μόνωση, οι διάφορες αγροτικές κατοικίες δεν μπορούν να επωφεληθούν από τις ίδιες οικονομίες κλίμακας με τα αστικά κτίρια που συνήθως έχουν πολυάριθμους ενοίκους. Η κατάσταση αυτή, η οποία ισχύει κατά το μάλλον ή ήττον σε όλα τα κράτη μέλη, καθιστά αναλογικά υψηλότερο το ενεργειακό κόστος στις αγροτικές περιοχές, όπου το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι από 21 % έως 62 % χαμηλότερο (3)·

20.   επισημαίνει ωστόσο ότι, όσον αφορά την ενέργεια, η πολιτική της ΕΕ διαμορφώνεται σύμφωνα με τις ανάγκες των μεγάλων πόλεων. Οι επενδυτές εξακολουθούν να εστιάζουν το ενδιαφέρον τους σχεδόν αποκλειστικά σε υποδομές σχεδιασμένες για την εξυπηρέτηση των αναγκών των αστικών περιοχών·

21.   τονίζει ότι η πρόσβαση στην ενέργεια είναι κατά κανόνα ακριβότερη στις αγροτικές περιοχές και στις απομακρυσμένες περιφέρειες. Επιπλέον, η ενεργειακή απόδοση είναι χαμηλότερη, εξαιτίας της ανεπαρκούς υιοθέτησης καθαρών τεχνολογιών και της αναποτελεσματικής μόνωσης, πράγμα το οποίο καθιστά επιβεβλημένη την εξεύρεση ενδεδειγμένων λύσεων από πλευράς διακυβέρνησης και χρηματοδότησης προκειμένου να παρασχεθεί στο σύνολο των αγροτικών περιοχών ολόκληρης της επικράτειας της ΕΕ η δυνατότητα να καλύψουν την υστέρησή τους έναντι των αστικών περιοχών στον εν λόγω τομέα, ιδίως με την αξιοποίηση του δυναμικού του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και της προσέγγισής του LEADER. Πράγματι, η πληθώρα βέλτιστων πρακτικών και πειραματικών σχεδίων που εφαρμόζονται ανά την ΕΕ έχουν ήδη καταδείξει σαφώς ότι οι αγροτικές περιοχές είναι σε θέση να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες με τη χρήση διαφόρων πηγών ενέργειας, όπως οι πηγές ενέργειας χωρίς εκπομπές αερίων θερμοκηπίου με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα, η βιομάζα, οι κυψέλες καυσίμου, κ.ά.

22.   θεωρεί ότι –στο πλαίσιο της στήριξης που παρέχεται από το ΕΚΤ για την ανάπτυξη ικανοτήτων και, κυρίως, για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων που μπορεί να αφορούν και στη χρήση παραδοσιακών τεχνικών με χαρακτηριστικά για την περιοχή υλικά θα πρέπει να αναγνωριστούν και να συνεκτιμηθούν οι διαφορετικές ανάγκες των αστικών και των αγροτικών περιοχών, προκειμένου να μην παραμεληθούν οι εργαζόμενοι στις περιοχές της υπαίθρου, διότι διαφορετικά θα μπορούσε να προκληθεί έλλειψη δεξιοτήτων που απαιτούνται για την εφαρμογή τεχνολογιών κατάλληλων για τις αγροτικές περιοχές και να διευρυνθεί περαιτέρω το ενεργειακό χάσμα μεταξύ των αστικών και των αγροτικών περιοχών·

23.   υπογραμμίζει ότι η εκπαιδευτική πολιτική μπορεί να διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σχετικά με την ενεργειακή απόδοση και τον επηρεασμό των απαιτούμενων αλλαγών στην ανθρώπινη συμπεριφορά· προτείνει τη συγκριτική αξιολόγηση των υφιστάμενων εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών προκειμένου να προσδιοριστούν οι βέλτιστες πρακτικές και να καταρτιστούν αναλυτικά προγράμματα, τα οποία μπορούν να περιλαμβάνουν μελέτες βιωσιμότητας από τα πρώτα ήδη στάδια της επίσημης διαδικασίας μάθησης· επιπλέον, ζητά να αναπτυχθούν στο επόμενο πρόγραμμα «Erasmus για όλους»«συμμαχίες γνώσης» μεταξύ του πανεπιστημιακού τομέα και των «πράσινων» επιχειρήσεων, προκειμένου να εκπονηθούν νέα αναλυτικά προγράμματα σπουδών με στόχο την αντιμετώπιση των ελλείψεων όσον αφορά την καινοτομία και τις δεξιότητες στους τομείς της ενεργειακής απόδοσης και της εξοικονόμησης ενέργειας·

24.   υπογραμμίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν επίσης να συμβάλουν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης με την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών παραμέτρων στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων· χαιρετίζει την πρόταση οδηγίας σχετικά με τους νέους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις που εγκρίθηκε από την Επιτροπή (4), στην οποία ορίζεται ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές δύνανται να συνεκτιμούν περιβαλλοντικές παραμέτρους, συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής απόδοσης, στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων. Θα πρέπει να ενθαρρυνθεί η αξιολόγηση των προσφορών από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές με τη μέθοδο της πιο οικονομικά συμφέρουσας προσφοράς, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξοικονόμηση ενέργειας για το σύνολο της διάρκειας της προσφοράς σύμβασης·

Γ.   Καταναλωτές

25.   τονίζει την ύπαρξη μιας κοινωνικής διάστασης της ενεργειακής πενίας, η οποία μπορεί να πλήξει ιδιαίτερα τις ομάδες χαμηλού εισοδήματος. Επίσης, υπάρχουν σημαντικές διαφορές όσον αφορά τις αιτίες και τις επιπτώσεις της ενεργειακής πενίας μεταξύ των αστικών και των αγροτικών περιοχών. Οι διαφορές αυτές πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη θέσπιση ανάλογων μέτρων, διότι δεν σχετίζονται οπωσδήποτε με τη γενική ενεργειακή απόδοση της εκάστοτε χώρας ή περιοχής·

26.   ζητά να ληφθούν μέτρα τα οποία να παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται με τους παραγωγούς/προμηθευτές, με σκοπό την αποκόμιση ωφελημάτων ως αντάλλαγμα για την αλλαγή των συνηθειών ενεργειακής κατανάλωσής τους, όπως π.χ. με τη μαζική μετατόπιση της ενεργειακής ζήτησης εκτός ωρών αιχμής – για την επίτευξη εκπτώσεων προς όφελος των πελατών λιανικής. Κατά τον ίδιο τρόπο, θα πρέπει να προαχθεί ως δημόσιο αγαθό η εξάπλωση προηγμένων τεχνολογιών ευφυών δικτύων, που να επιτρέπουν την αύξηση των επιπέδων ενεργειακής απόδοσης και για τους προμηθευτές (χάρη στην αποδοτική διαχείριση του δικτύου, στη βελτιωμένη συντήρηση δικτύων και εξοπλισμού κ.λπ.) και για τους καταναλωτές (χάρη στην καλύτερη γνώση της μέτρησης και τιμολόγησης της κατανάλωσης, των υπηρεσιών προμήθειας, των υπηρεσιών δικτύου, της ευφυούς διαδραστικής κατανάλωσης κ.λπ.). Ακόμη, δεν πρέπει να είναι ανεκτή η άσκηση καμίας εμπορικής αντίστασης έναντι των εν λόγω τεχνολογιών, ενώ θα πρέπει να επισπευσθεί η γενικευμένη εφαρμογή τους, πριν από τις προβλεπόμενες προθεσμίες. Είναι σημαντικό να ληφθούν μέτρα ώστε οι μεγάλες αυξήσεις φόρων σε σχέση με την εγκατάσταση προηγμένων τεχνολογιών μέτρησης να μην πλήξουν τους καταναλωτές·

27.   επικροτεί την ανανέωση και τη συνέχιση του προγράμματος επισήμανσης «Energy Star» που συνδέεται με την πρόταση για ένα πρόγραμμα επισήμανσης της ενεργειακής απόδοσης εξοπλισμού γραφείου και σημειώνει ότι η πρόταση κανονισμού COM (2012) 109 final προβλέπει την ανανέωση της συμφωνίας «Energy Star» σχετικά με την απόφαση του Συμβουλίου για τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με το συντονισμό προγραμμάτων επισήμανσης της ενεργειακής απόδοσης για τον εξοπλισμό γραφείου (COM (2012) 108 final). Η χρήση των σημάτων «Energy Star» θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. Σημειωτέον ότι το υψηλό κόστος της ενέργειας θα ενθαρρύνει την πώληση συσκευών υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Κρίνεται επίσης σκόπιμο να εξετάσει η Επιτροπή τη δυνατότητα σήμανσης της ενέργειας που χρησιμοποιείται για την κατασκευή των συσκευών·

Δ.   Χρηματοδότηση

28.   αναφερόμενη στη γνωμοδότηση σχετικά με την ενσωμάτωση της κλιματικής αλλαγής στον μελλοντικό προϋπολογισμό (5), εκδηλώνει εκ νέου την ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη επικέντρωση σε μέτρα λιτότητας που επισκιάζουν κάθε άλλο θέμα σχετικό με την πραγματική οικονομία στο πλαίσιο του μελλοντικού προϋπολογισμού της ΕΕ (2014-2020) και ιδιαίτερα την επείγουσα ανάγκη αύξησης των κονδυλίων του προϋπολογισμού της ΕΕ που διατίθενται, τόσο σε τοπική και περιφερειακή όσο και σε αστική και αγροτική κλίμακα, για επενδύσεις τον τομέα της βιώσιμης ενέργειας, όπως έχει ζητηθεί σε προγενέστερες γνωμοδοτήσεις της ΕτΠ· χαιρετίζει, ωστόσο, τη συμπερίληψη της «μετάβασης προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς» μεταξύ των επενδυτικών προτεραιοτήτων του Κοινού Στρατηγικού Πλαισίου (ΚΣΠ) (6), τονίζοντας όμως ότι, αν και τα ταμεία τα οποία καλύπτονται από το ΚΣΠ πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων περιφερειακών προκλήσεων, απαιτείται συγχρόνως η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ βιώσιμης παραγωγής και ενεργειακής απόδοσης·

29.   εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το Συμβούλιο δεν θεώρησε σκόπιμο να συμπεριληφθεί στο κείμενο της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση κάποια διάταξη σχετικά με τη διάθεση ειδικής χρηματοδότησης, όπως π.χ. στην περίπτωση των εθνικών ταμείων ενεργειακής απόδοσης· τονίζει την ανάγκη αποφασιστικής προώθησης του ρόλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕ), μέσω των εθνικών και τοπικών πιστωτικών ιδρυμάτων, για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε έργα ενεργειακής απόδοσης·

30.   καλεί τη Δανική Προεδρία να μεριμνήσει ώστε οι μελλοντικά παρεχόμενες ενισχύσεις με σκοπό την προώθηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης για τη θέρμανση και την ψύξη χώρων να συναρτώνται με την υπολογιζόμενη εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται για κάθε μεμονωμένη συσκευή·

31.   προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί, στο πλαίσιο του επερχόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ, σε ειδική πρόβλεψη σχετικά με την προτεινόμενη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση και να διασφαλίσει τη χορήγηση επαρκών κονδυλίων για την ενεργειακή απόδοση των αγροτικών κατοικιών·

32.   επισημαίνει ότι μείζον πρόβλημα στις αγροτικές περιοχές είναι η πρόσβαση των τοπικών και περιφερειακών αρχών σε ήδη υπάρχουσα χρηματοδότηση:

όπως π.χ. στους μηχανισμούς χρηματοδότησης (ELENA, … κλπ.) και στις πιστώσεις που προορίζονται για την ενεργειακή απόδοση [Ευρωπαϊκό Ταμείο Ενεργειακής Απόδοσης (ΕΕΕF) … κλπ.]·

οι εμπειρίες από την τρέχουσα δημοσιονομική περίοδο δείχνουν ότι, για διάφορους λόγους, δεν θα είναι δυνατό να εξαντληθούν οι πόροι που προβλέπονται για επενδύσεις στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης. Θα πρέπει επομένως στο πλαίσιο της δημοσιονομικής περιόδου για το 2014-2020, που προβλέπει μάλιστα υψηλότερες πιστώσεις για την ενεργειακή απόδοση, να ληφθεί μέριμνα ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σε αυτούς τους πόρους·

33.   υπογραμμίζει ότι υπάρχουν και άλλα χρηματοδοτικά μέσα, όπως οι συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης, οι συμπράξεις δημόσιου-δημόσιου τομέα, καθώς και τα εθνικά και τα περιφερειακά ταμεία ενεργειακής απόδοσης, τα οποία προάγουν την επιτέλεση έργου στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία το δημόσιο χρήμα καθίσταται όλο και πιο δυσεύρετο. Πράγματι, κατά την παρούσα συγκυρία που χαρακτηρίζεται από σπανιότητα των διαθέσιμων δημοσίων πόρων και από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολυάριθμες επιχειρήσεις μικρού και μεσαίου μεγέθους, απαιτείται να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή για τη διασφάλιση της βέλτιστης δυνατής ισορροπίας μεταξύ των δαπανών της ΕΕ που πραγματοποιούνται, αφενός, για ευρείας κλίμακας έργα υποδομής και, αφετέρου, για την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας, η οποία αποτελεί την πεμπτουσία της ενέργειας στις αγροτικές περιοχές· επίσης, ζητά από την ΕΕ να προωθήσει και να ρυθμίσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις επιχειρήσεις ενεργειακών υπηρεσιών ως φορείς χρηματοδότησης επενδύσεων για την αποδοτικότητα, οι οποίοι θα πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση στους οικείους ευρωπαϊκούς πόρους·

34.   είναι της γνώμης ότι, για να βελτιωθεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, απαιτούνται μέσα ικανά να βοηθήσουν τους καταναλωτές και τις δημόσιες αρχές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις συγχρηματοδότησης και να εκπονήσουν καινοτόμα σχέδια για την εξασφάλιση πιστώσεων·

35.   υπενθυμίζει ότι η έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2010 από την πλατφόρμα παρακολούθησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» της ΕτΠ με θέμα «Βιώσιμες ενεργειακές πολιτικές των περιφερειών και πόλεων της ΕΕ: Ορθές πρακτικές και προκλήσεις», κατέδειξε ότι οι τοπικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες είναι συνήθως πολυτομεακές ολοκληρωμένες δράσεις οι οποίες συμβάλλουν συγχρόνως στην προαγωγή της ανταγωνιστικότητας, της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Επομένως, είναι σημαντικό να συνεκτιμηθεί δεόντως αυτή η πραγματικότητα κατά τον μελλοντικό σχεδιασμό του προϋπολογισμού της ΕΕ·

36.   ζητά να παρασχεθεί στις τοπικές και περιφερειακές αρχές η δυνατότητα συνεκτίμησης της ενεργειακής απόδοσης στις απαιτήσεις αγροτικού και αστικού σχεδιασμού τους·

E.   Υλικοτεχνική υποστήριξη

37.   επιθυμεί να τονίσει τη σημασία της ανάπτυξης συστημάτων υλικοτεχνικής υποστήριξης, όπως το Central European Logistics System (CELS – Κεντρικό Ευρωπαϊκό Σύστημα Υλικοτεχνικής Υποστήριξης) σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, τα οποία θα μπορούσαν να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των εμπορευματικών μεταφορών. Κάτι τέτοιο θα είχε ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση ενός ενοποιημένου συστήματος χαρτογράφησης το οποίο θα περιελάμβανε σε μια μόνο απεικόνιση όλα τα ευρωπαϊκά είδη μεταφοράς (σιδηροδρομικές, οδικές, αεροπορικές, θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές)·

38.   εκτιμά ότι το σύστημα CELS θα μπορούσε να προσφέρει παραστατική χαρτογράφηση και ανάλυση του κόστους, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στην προαγωγή της οικολογικής, οικονομικής και αποδοτικής σύνδεσης των διατροπικών μεταφορών. Το σύστημα αυτό θα αποτελούσε έναν επιγραμμικό (online) κατάλογο των εμπορευματικών μεταφορών στον οποίο θα μπορούσαν να εγγραφούν όλοι οι φορείς εκμετάλλευσης των οδικών, σιδηροδρομικών, αεροπορικών, θαλάσσιων και εσωτερικών πλωτών μεταφορών, καθιστώντας τον έτσι τον πληρέστερο κατάλογο του συνόλου των φορέων εκμετάλλευσης εμπορευματικών μεταφορών. Το σύστημα CELS θα παρείχε επίσης τη δυνατότητα προσδιορισμού των ενδεδειγμένων δρομολογίων για τις συνδυασμένες μεταφορές, με αποτέλεσμα να μπορεί να επιλεχθεί η συντομότερη δυνατή οδική διαδρομή·

39.   υπογραμμίζει την αξία που έχει η διαμόρφωση ολοκληρωμένων, διατομεακών και βιώσιμων ενεργειακών πολιτικών για τις αγροτικές περιοχές, οι οποίες να περιλαμβάνουν τόσο την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, των μέσω μεταφοράς κλπ. όσο και την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·

ΣΤ.   Συμπεράσματα

40.   υπό αυτό το πρίσμα, θεωρεί ότι η πολιτική συνοχής μπορεί να προσφέρει κατάλληλο πλαίσιο για μια συντονισμένη προσέγγιση αυτού του σύνθετου προβλήματος. Η διασύνδεση των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» επιβάλλει την πλήρη συνειδητοποίηση εκ μέρους των αρμοδίων φορέων χάραξης πολιτικής της ΕΕ του γεγονότος ότι η επίτευξη βελτιώσεων σε όλους τους τομείς της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» είναι εφικτή μόνον σε περίπτωση εκτεταμένης εφαρμογής μέτρων για την ενθάρρυνση της αποτελεσματικότερης χρήσης της ενέργειας σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ·

41.   επισημαίνει ότι απαιτείται καλύτερη εξισορρόπηση της εσωτερικής και της εξωτερικής διάστασης του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ, προώθηση της έρευνας και υλοποίηση της ενεργειακής απόδοσης, τουλάχιστον στον ίδιο βαθμό με τις επενδύσεις για νέους αγωγούς ορυκτών καυσίμων από τρίτες χώρες· επιθυμεί δε να υπενθυμίσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι εξακολουθούν ακόμη να χρειάζονται επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενεργειακή απόδοση στους τομείς της στέγασης και των μεταφορών. Η διαχείριση και εξοικονόμηση ενέργειας απαιτείται επίσης να αναγνωριστεί ως μόνιμη ανάγκη και να τύχει της δέουσας αντιμετώπισης·

42.   επαναλαμβάνει ότι θα ήταν σκόπιμο τα κράτη μέλη να θεσμοθετήσουν μια διαδικασία διαβούλευσης με τη συμμετοχή περιφερειακών και τοπικών φορέων κατά τη χάραξη των εθνικών σχεδίων ενεργειακής απόδοσης (προσέγγιση «εκ των κάτω προς τα άνω»), διασφαλίζοντας ότι τα εθνικά σχέδια συνάδουν με τους τοπικούς και περιφερειακούς στόχους και πόρους· συνιστάται, επίσης, να προβλεφθεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά το στάδιο της παρακολούθησης, ως αρμόδιων για την ανάπτυξή τους φορέων·

43.   δίδει εκ νέου έμφαση στην πρωτοβουλία του Συμφώνου των Δημάρχων ως απτή απόδειξη της δέσμευσης της τοπικής αυτοδιοίκησης για την προαγωγή της ενεργειακής απόδοσης και την αντιμετώπιση της πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής· παρατηρεί, ωστόσο, ότι οι υπογράφοντες του Συμφώνου των Δημάρχων δεν διαθέτουν κοινή μεθοδολογία υποβολής εκθέσεων. Το Σύμφωνο των Δημάρχων αποτελεί πρωτοβουλία στο πλαίσιο της οποίας οι περιφέρειες οφείλουν να κοινοποιούν τις επιδόσεις ενεργειακής απόδοσής τους χρησιμοποιώντας αυστηρά και κοινά κριτήρια κοινοποίησης (7)·

44.   ζητά από την Επιτροπή να λάβει το συντομότερο δυνατό μέτρα για την υλοποίηση της ιδέας ενός συνδεδεμένου δικτύου διανομής ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό η ΕΕ μπορεί να διασφαλίσει την πρόσβαση όλων των πολιτών της ΕΕ σε έναν αξιόπιστο ενεργειακό εφοδιασμό. Το ερώτημα αυτό είναι ακόμα πιο σημαντικό από άποψη πολιτικής ασφάλειας, ώστε να ανεξαρτητοποιηθεί περισσότερο η Ευρώπη από στερεά καύσιμα προερχόμενα από χώρες με αυταρχικά καθεστώτα·

45.   Βασικά μηνύματα – Σημεία δράσης

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

(α)

ζητά η ενεργειακή απόδοση να αποτελέσει κεντρικό και αναπόσπαστο στοιχείο των ενεργειακών πολιτικών και να της δοθεί επαρκής προτεραιότητα στην ιεράρχηση των δράσεων της ενεργειακής πολιτικής·

(β)

ενθαρρύνει μια καλύτερη ομαδοποίηση των μέτρων χρηματοδοτικής στήριξης για την ενεργειακή απόδοση και την εξοικονόμηση ενέργειας στα μελλοντικά χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ·

(γ)

απευθύνει έκκληση για ισχυρότερα μέτρα επηρεασμού της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των προτύπων ενεργειακής κατανάλωσης και προτείνει, για τον σκοπό αυτό, να υιοθετηθεί ένα μίγμα μέτρων βάσει της τακτικής κινήτρων και κυρώσεων («καρότο και μαστίγιο»), στα οποία να καταδεικνύονται τα οικονομικά επιχειρήματα, αλλά επίσης να δίδεται μεγαλύτερη έμφαση στις υποχρεωτικές απαιτήσεις, εφόσον είναι αναγκαίο·

(δ)

αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα πολιτική εστιάζεται στις πόλεις, ούτως ώστε αυτές να επιτύχουν τους τρέχοντες στόχους, υπογραμμίζει, όμως, την ανάγκη να εξεταστούν με πιο ολοκληρωμένο και συντονισμένο τρόπο οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές σε ό,τι αφορά την ενεργειακή παραγωγή και κατανάλωση·

(ε)

καλεί τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να προβούν στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στους τομείς της ενεργειακής απόδοσης και της εξοικονόμησης ενέργειας και να περιορίσουν την ενεργειακή τους εξάρτηση μέσα από τον σχεδιασμό και την καθοδήγηση της παροχής των υπηρεσιών τους με ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας.

Βρυξέλλες, 4 Μαΐου 2012

Η Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών

Mercedes BRESSO


(1)  IEA Global Energy Report (Έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας με θέμα την παγκόσμια ενεργειακή κατάσταση), 2011

(2)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή …

(3)  Πηγή: Eurostat

(4)  COM 2011 896 final

(5)  Διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα ενσωμάτωση της κλιματικής αλλαγής στον μελλοντικό προϋπολογισμό της ΕΕ (CdR 104/2011)

(6)  Πρόταση κανονισμού περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο(COM(2011) 615 final)

(7)  http://ec.europa.eu/energy/publications/doc/2012_thinkbooklet.pdf


III Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

95η σύνοδος ολομέλειας της 3ης και 4ης Μαΐου 2012

27.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 225/58


Γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Πρόταση γενικού κανονισμού για τα ταμεία του κοινού στρατηγικού πλαισίου»

2012/C 225/07

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ζητεί φιλόδοξο προϋπολογισμό για τη μελλοντική πολιτική συνοχής (2014-2020), προκειμένου να εκπληρωθούν οι φιλοδοξίες της Συνθήκης και της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»· επίσης, ζητεί να ληφθούν υπόψη και άλλα κριτήρια πέραν του ΑΕγχΠ κατά την αξιολόγηση του επιπέδου ανάπτυξης και την κατανομή των πόρων·

υποστηρίζει τη δομή που προτείνεται από την Επιτροπή, ήτοι την αναγνώριση δύο σημαντικών στόχων («επένδυση στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και «εδαφική συνεργασία»), τη διατήρηση του ΕΚΤ στη σφαίρα της πολιτικής συνοχής και τη δημιουργία της νέας κατηγορίας των «περιφερειών μετάβασης», η οποία παρέχει δίχτυ ασφαλείας για περιφέρειες που δεν είναι πλέον επιλέξιμες για πλήρη ενίσχυση σύγκλισης·

ζητεί μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανομή των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων, με ρεαλιστικότερη προσαρμογή στις ανάγκες των περιφερειών, μέσω της άμεσης συμμετοχής των τοπικών και των περιφερειακών αρχών· η εν λόγω ευελιξία πρέπει να εφαρμόζεται στην κατανομή μεταξύ του ΕΤΠΑ και του ΕΚΤ και στη θεματική συγκέντρωση των Ταμείων σε ορισμένους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»· στο πλαίσιο αυτό, ζητεί να μειωθούν ή να καταστούν πιο ευέλικτα τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στους ειδικούς κανονισμούς·

στηρίζει τη στρατηγική προσέγγιση του Κοινού Στρατηγικού Πλαισίου, με την ενσωμάτωση όλων των ταμείων που προορίζονται για περιφερειακούς σκοπούς, γεγονός που θα επιτρέψει τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ ΕΤΠΑ και ΕΤΘΑ· επίσης επιθυμεί να λαμβάνεται περισσότερο υπόψη η αρχή της εδαφικής συνοχής, μέσω δράσεων για τις αστικές περιοχές, δράσεων για την τοπική ανάπτυξη, ολοκληρωμένων εδαφικών επενδύσεων και κοινών σχεδίων δράσης, αλλά θα επιθυμούσε να δοθεί περισσότερη προσοχή σε περιφέρειες στις οποίες συντελούνται βιομηχανικές μεταλλαγές ή οι οποίες αντιμετωπίζουν δημογραφικό μειονέκτημα·

ζητεί να προωθηθεί η δυνατότητα πολυταμειακών προγραμμάτων (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, Ταμείο Συνοχής, ΕΓΤΑΑ και ΕΤΘΑ) και να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάθε μέτρο για τη δημιουργία και την εφαρμογή των εν λόγω προγραμμάτων με τη δέουσα τήρηση της αρχής της αναλογικότητας·

απορρίπτει τη μακροοικονομική προϋποθετότητα, καθώς και το αποθεματικό επίδοσης, διότι θεωρεί ότι έρχονται σε αντίθεση με τον βασικό στόχο της πολιτικής συνοχής· αντίθετα, υποστηρίζει τη δημιουργία αποθεματικού ευελιξίας, αποτελούμενου από πόρους αυτόματης αποδέσμευσης και το οποίο θα χρηματοδοτεί πειραματικές πρωτοβουλίες· επίσης υποστηρίζει την αρχή της εκ των προτέρων προϋποθετότητας, η οποία είναι απλουστευμένη και προληπτική και όχι κατασταλτική·

εμμένει στην πραγματική απλούστευση των κανόνων διαχείρισης, ιδίως όσον αφορά τις αρχές ελέγχου και εποπτείας, τις δραστηριότητες που αποφέρουν έσοδα και τις δαπάνες με βάση κατ’αποκοπή ποσοστό.

Εισηγήτρια

η κ. MARINI (IT/PSE), Περιφερειάρχης της Ούμπρια

Έγγραφο αναφοράς

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, τα οποία καλύπτονται από το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006

COM(2011) 615 final

I.   ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

A.    Ενωσιακός προϋπολογισμός και διάθεση των κονδυλίων των ταμείων

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Για έναν επαρκή και ισόρροπο ενωσιακό προϋπολογισμό

1.

υπενθυμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέτει προϋπολογισμό ο οποίος να μπορεί να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα της πολιτικής για τη συνοχή και να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»·

2.

ζητά να διατηρηθεί η βοήθεια προς κάθε κατηγορία περιφερειών τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα ενωσιακής χρηματοδότησης που προβλέπονται για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού·

3.

υπογραμμίζει ότι η σημερινή σοβαρή οικονομική, χρηματοπιστωτική και κοινωνική κρίση ευνοεί την παγίωση συνθηκών υποαπασχόλησης στην ευρωπαϊκή επικράτεια, που πλήττουν έντονα –αν και με διαφορετικούς τρόπους– όλες τις περιοχές της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, τα διαρθρωτικά ταμεία αποτελούν απαραίτητη πηγή χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση της κρίσης και τη στήριξη της ανάπτυξης των ευρωπαϊκών περιφερειών·

Περιορισμός των δυσκολιών απορρόφησης των κονδυλίων

4.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει θαρραλέες πρωτοβουλίες για να περιορίσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη στην απορρόφηση των κονδυλίων, βελτιώνοντας τον τρόπο διαχείρισης των ευρωπαϊκών πόρων –ιδίως μέσω της απλοποίησης και της ανανέωσης των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου– και δίνοντας έμφαση στα αποτελέσματα·

Δικαιότερα και πιο ισόρροπα κριτήρια κατανομής των κονδυλίων

5.

πιστεύει ότι η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη ύπαρξης εγκαίρως διαθέσιμων και συγκρίσιμων στοιχείων για το ΑΕγχΠ και άλλους, συμπληρωματικούς του ΑΕγχΠ δείκτες για την ορθότερη αξιολόγηση του πραγματικού αναπτυξιακού επιπέδου των ευρωπαϊκών περιφερειών (1), με δεδομένο ότι θα διατηρηθεί η δέουσα επικέντρωση των πόρων στις περιφέρειες που παρουσιάζουν αναπτυξιακή υστέρηση·

6.

όσον αφορά την κατανομή των πόρων, φρονεί ότι πρέπει να δοθεί η δέουσα προσοχή στις ιδιαιτερότητες εκείνων των κρατών μελών που χαρακτηρίζονται από έντονη εσωτερική οικονομική ανομοιογένεια. Ειδικότερα, εκφράζει την ανησυχία της για το κριτήριο κατανομής των πόρων που προορίζονται για την Κοινή Γεωργική Πολιτική (σε συνάρτηση με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο), το οποίο δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις κοινωνικές, οικονομικές και διαρθρωτικές διαφορές·

B.    Η αρχιτεκτονική της πολιτικής για τη συνοχή

Απλοποιημένη διάρθρωση

7.

συμφωνεί με την επιλογή των δύο βασικών στόχων«Επενδύσεις στην ανάπτυξη και στην απασχόληση» και «Εδαφική συνεργασία»— οι οποίοι συμβάλλουν στην απλοποίηση της διάρθρωσης της πολιτικής για τη συνοχή·

8.

επικροτεί τη δημιουργία μιας κατηγορίας «περιφερειών μετάβασης», οι οποίες θα χρηματοδοτούνται κυρίως με τους πόρους που θα αποδεσμευθούν από τις περιφέρειες και τις χώρες που θα παύσουν να υπάγονται στην πολιτική σύγκλισης και στο Ταμείο Συνοχής, χωρίς ωστόσο να μειωθεί η στήριξη στις άλλες δύο κατηγορίες περιφερειών. Χαίρεται, επίσης, για το δίχτυ ασφαλείας που προτείνεται για τις περιφέρειες που δεν θα υπάγονται πλέον αυτομάτως στον στόχο της σύγκλισης. Πράγματι, χάρη σε αυτήν τη νέα κατηγορία θα είναι δυνατή τόσο η καλύτερη υποστήριξη των περιφερειών που πλησιάζουν στη επίτευξη των στόχων της σύγκλισης ή εκείνων των οποίων το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ κυμαίνεται μεταξύ 75 και 90 % του ενωσιακού μέσου όρου, όσο και η προσαρμογή της ενωσιακής βοήθειας σε συνάρτηση με το εκάστοτε επίπεδο ανάπτυξης και η άμβλυνση των συνεπειών «κατωφλίου», που διαπιστώθηκαν κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού. Η ρύθμιση αυτή θα πρέπει να ισχύει για όλα τα ταμεία του κοινού στρατηγικού πλαισίου·

9.

σημειώνει ότι οι κανόνες που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα για την περίοδο 2014-2020 πρέπει να σέβονται τη διάρθρωση της μελλοντικής πολιτικής για τη συνοχή και ότι ο καθορισμός των επιλέξιμων για επιδότηση περιοχών δεν πρέπει να δημιουργεί αντιθέσεις μεταξύ της πολιτικής για τη συνοχή και του δικαίου του ανταγωνισμού·

Προς έναν καταλληλότερο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στην πολιτική συνοχής

10.

εκφράζει την ικανοποίησή της για τη διατήρηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή, ως βασικού μέσου τόνωσης της απασχόλησης, αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων και προώθησης της κοινωνικής ένταξης·

11.

αξιώνει, ωστόσο, να ανατεθεί στις αρμόδιες περιφερειακές και τοπικές αρχές η επιλογή των επενδυτικών προτεραιοτήτων και η κατανομή των κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και του ΕΚΤ, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας·

Γ.    Κοινές αρχές για óλα τα ταμεία

Ενίσχυση της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης

12.

ζητά την πλήρη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών κάθε κράτους μέλους –σύμφωνα με την αρχή της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και με την κατανομή των αρμοδιοτήτων στο εσωτερικό κάθε κράτους– στις διαδικασίες εκπόνησης, διαπραγμάτευσης, εφαρμογής και αναθεώρησης των διαφόρων στρατηγικών εγγράφων, δηλαδή του κοινού στρατηγικού πλαισίου και ιδίως των συμβάσεων εταιρικής σχέσης· τα εδαφικά σύμφωνα μεταξύ τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών θα πρέπει να αποτελούν επίσης διαθέσιμη επιλογή για την επισημοποίηση των συμφωνιών σύμπραξης σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις·

13.

θεωρεί άδικη την εξομοίωση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους στο πλαίσιο της αρχής της εταιρικής σχέσης, ενώ οι αυτοδιοικητικές αρχές —ως εκπρόσωποι του κοινού συμφέροντος των διοικουμένων— συνδιαχειρίζονται (σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του κράτους τους) και συγχρηματοδοτούν έργα που εμπίπτουν στην πολιτική συνοχής·

Προς ένα ποσοστό συγχρηματοδότησης προσαρμοσμένο στο επίπεδο ανάπτυξης των περιφερειών

14.

επαναλαμβάνει την υποστήριξή της προς την αρχή της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης, χάρη στην οποία οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς δεσμεύονται να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους·

15.

θεωρεί ότι ο ΦΠΑ θα πρέπει να είναι επιλέξιμος, εφόσον δεν είναι ανακτήσιμος·

16.

πιστεύει ότι θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των ενδιαφερόμενων φορέων που προέρχονται από την κοινωνία των πολιτών και των εταίρων που εκπροσωπούν τον δημόσιο τομέα. Οι αρμόδιες τοπικές και περιφερειακές αρχές, ή οι εκπρόσωποί τους, θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της διαπραγματευτικής διαδικασίας για την κατάρτιση μιας σύμβασης ή συμφωνίας εταιρικής σχέσης και στο εθνικό επίπεδο, και όχι μόνον στο περιφερειακό·

Δ.    Σύνδεση της πολιτικής για τη συνοχή με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020»

Προς μια εναρμονισμένη και ευέλικτη θεματική συγκέντρωση

17.

λαμβάνει υπό σημείωση την αρχή της θεματικής συγκέντρωσης στους κύριους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και στους στόχους που αναφέρονται στο άρθρο 174 της ΣΛΕΕ, όπως αυτοί καθορίζονται στο πλαίσιο ενός ενωσιακού θεματολογίου, αλλά ανησυχεί για την έλλειψη ευελιξίας στην επιλογή των θεματικών στόχων, οι οποίοι θα έπρεπε να καθοριστούν βάσει μιας κατά τόπους ανάλυσης·

18.

ζητά, επομένως, πραγματική ευελιξία στη διαχείριση όλων των Ταμείων του κοινού στρατηγικού πλαισίου, έτσι ώστε κάθε διαχειριστική αρχή να διαθέτει το μεγαλύτερο δυνατό περιθώριο να καθορίζει τους θεματικούς στόχους στους οποίους θα επικεντρωθούν οι παρεμβάσεις. Ζητά δε, γενικά, να μειωθούν σημαντικά ή να καταστούν πιο ευέλικτα τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στους ειδικούς κανονισμούς για κάθε Ταμείο·

E.    Στρατηγική προσέγγιση και διακυβέρνηση της πολιτικής για τη συνοχή

Κοινό στρατηγικό πλαίσιο: καλύτερη σύζευξη των κονδυλίων που προορίζονται για την περιφέρεια

19.

υποστηρίζει την αρτιότερη ολοκλήρωση των ταμείων της ΕΕ και επιδοκιμάζει την υπαγωγή του ΕΓΤΑΑ και του ΕΤΘΑ στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο, με διατήρηση ωστόσο του ιδιαίτερου χαρακτήρα κάθε Ταμείου·

20.

κρίνει σκόπιμη την έγκριση του κοινού στρατηγικού πλαισίου από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από το Συμβούλιο, δεδομένου ότι το συγκεκριμένο έγγραφο θα πρέπει να τύχει της μεγαλύτερης δυνατής αποδοχής των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών της ΕΕ· ως εκ τούτου, τάσσεται υπέρ της συμπερίληψης του κοινού στρατηγικού πλαισίου ως παραρτήματος στον γενικό κανονισμό·

21.

θεωρεί απαραίτητο οι μηχανισμοί του κοινού στρατηγικού πλαισίου να είναι επαρκώς ευέλικτοι για την ουσιαστική σύζευξή τους με τις περιφερειακές πολιτικές και την τοπική ανάπτυξη·

22.

εκτιμά ότι το κοινό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει να προωθήσει πρωτίστως μια εδαφική προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή και την ολοκλήρωση των χρηματοδοτήσεων. Οι συστάσεις του δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικά επιτακτικές, αλλά να αφήνουν επαρκή ευελιξία κατά την επιλογή των μέσων για την επίτευξη των θεματικών στόχων και των επενδυτικών προτεραιοτήτων, όπως καθορίζονται στους κανονισμούς των διαρθρωτικών ταμείων και του Ταμείου Συνοχής·

23.

υπογραμμίζει ότι το κοινό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει να συνδέσει δεόντως τους θεματικούς στόχους του άρθρου 9 του γενικού κανονισμού με τις επενδυτικές προτεραιότητες των κανονισμών των ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΤΣ, ΕΓΤΑΑ και ΕΤΘΑ και να παράσχει ασφάλεια δικαίου όσον αφορά τη συμβατότητα μεταξύ των στόχων, αποφεύγοντας τα κενά και τις επικαλύψεις μεταξύ τους, ώστε να μπορέσουν να υλοποιηθούν με ολοκληρωμένο και αδιάσπαστο τρόπο τα πολυταμειακά, αλλά και πολυθεματικά έργα προτεραιότητας·

Σύμβαση εταιρικής σχέσης: περισσότερο σύμβαση και λιγότερο εταιρική σχέση

24.

ζητά να συμμετέχουν πλήρως οι περιφερειακές και οι αρμόδιες τοπικές αρχές, στον βαθμό που αποτελούν χρηματοδότες και διαχειριστές της πολιτικής για τη συνοχή και σύμφωνα με το οικείο θεσμικό τους σύστημα, στην προετοιμασία, στη διαπραγμάτευση, στην εφαρμογή και στις τροποποιήσεις των συμβάσεων εταιρικής σχέσης (άρθρο 13 παράγραφος 2)·

25.

ζητά ιδίως την άμεση συμμετοχή των περιφερειακών αρχών, σύμφωνα με το οικείο θεσμικό τους σύστημα, στη διαδικασία καθορισμού των εσωτερικών όρων της σύμβασης και των συνακόλουθων κυρώσεων (άρθρο 14)·

26.

εκφράζει την ανησυχία της για τις πιθανές καθυστερήσεις εξαιτίας της υποχρέωσης ταυτόχρονης υποβολής της σύμβασης εταιρικής σχέσης και των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Γι’ αυτόν τον λόγο, ζητά να υποβάλλονται τα προγράμματα έξι μήνες μετά την ημερομηνία κατάθεσης της σύμβασης·

Επιχειρησιακά προγράμματα: προς μια ολοκληρωμένη διαχείριση με περιφερειακή βάση

27.

συνιστά να δοθεί στις περιφερειακές και στις τοπικές κοινότητες, σύμφωνα με το οικείο θεσμικό τους σύστημα, η δυνατότητα ενεργού συμμετοχής στη διαχείριση των ενωσιακών πόρων και προτρέπει ιδιαίτερα να επιλέγονται πολυταμειακά προγράμματα·

28.

σημειώνει ότι η καλύτερη εναρμόνιση των κοινών διατάξεων που διέπουν τη διάθεση των κονδυλίων των διαφόρων ταμείων θα ευνοούσε την ολοκλήρωσή τους και θα τα καθιστούσε ακόμα πιο αποτελεσματικά, μειώνοντας συγχρόνως τη διοικητική επιβάρυνση για τον τελικό αποδέκτη·

29.

ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί σε μια αξιολόγηση του τρόπου χρηματοδότησης, της επίδρασης και της προστιθέμενης αξίας των εφαρμοζόμενων κατά το παρόν μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

ΣΤ.    Προγραμματισμός με γνώμονα τα αποτελέσματα και την αξιολογηση

Μακροοικονομικοί όροι - μια διπλή κύρωση για τα κράτη μέλη

30.

απορρίπτει κατηγορηματικά τις προτάσεις που αποσκοπούν στη σύνδεση της πολιτικής για τη συνοχή με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (μακροοικονομικοί όροι). Μάλιστα, η ΕτΠ θεωρεί ότι οι μακροοικονομικοί όροι αφορούν διαφορετικούς στόχους από εκείνους που επιδιώκει η πολιτική συνοχής·

31.

θεωρεί, επομένως, ότι δεν μπορούν να επιβάλλονται κυρώσεις στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές επειδή ορισμένα κράτη μέλη δεν τηρούν τις δεσμεύσεις τους, ιδίως όσον αφορά το δημοσιονομικό έλλειμμα (άρθρο 21)·

Επιεικέστεροι εκ των προτέρων όροι: περισσότερο προληπτικοί και λιγότερο κατασταλτικοί

32.

συμφωνεί με την αρχή της ύπαρξης εκ των προτέρων όρων, που εξασφαλίζουν ότι συγκεντρώνονται οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική υλοποίηση των επενδύσεων, βάσει της αξιολόγησης των προηγούμενων εμπειριών· εξυπακούεται ότι πρέπει να αποφευχθεί, στο πλαίσιο αυτό, τόσο η επιβάρυνση της πολιτικής για τη συνοχή με υποχρεώσεις άσχετες προς την ίδια όσο και η αύξηση του διοικητικού φόρτου·

33.

εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία ότι οι όροι που εμπίπτουν στην ευθύνη τρίτων (όπως η μη μεταφορά ενωσιακών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο) ενδέχεται να υπονομεύσουν την κατάρτιση και την εφαρμογή προγραμμάτων και έργων στο τοπικό και το περιφερειακό επίπεδο. Θεωρεί, συνεπώς, ότι οι εκ των προτέρων όροι πρέπει να περιορίζονται στα στοιχεία που έχουν άμεση σχέση με την εφαρμογή της πολιτικής για τη συνοχή·

34.

ζητεί, εξάλλου, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι αυτοί οι εκ των προτέρων όροι δεν οδηγούν σε αναστολές πληρωμών ή σε δημοσιονομικές διορθώσεις, με εξαίρεση τους όρους που έχει δεσμευθεί να τηρήσει το εκάστοτε κράτος μέλος·

Αποθεματικό επίδοσης

35.

εκφράζει την ανησυχία της αναφορικά με τη δημιουργία ενός αποθεματικού επίδοσης, διότι φοβάται ότι ένας τέτοιος μηχανισμός θα περιόριζε ενδεχομένως τους επιδιωκόμενους στόχους σε ιδιαίτερα χαμηλά και άρα προσιτά επίπεδα προκειμένου να ληφθεί η πρόσθετη χρηματοδότηση, ευνοώντας έργα περιορισμένης φιλοδοξίας και αποθαρρύνοντας τυχόν καινοτόμες πρωτοβουλίες· εφιστά την προσοχή στη γνώμη υπ’ αριθ. 7/2011 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην οποία σημειώνεται ότι «αποθεματικό επίδοσης υπήρχε και για την περίοδο 2000-2006, είχε όμως περιορισμένη επιτυχία, επειδή το ποσό δαπανών που είχαν ολοκληρωθεί εγκαίρως για την ενδιάμεση επανεξέταση της επίδοσης ήταν πολύ μικρό και απουσίαζε η ενδεδειγμένη μεθοδολογία για την αξιολόγηση της προόδου των προγραμμάτων»·

36.

υποστηρίζει, αντιθέτως, τη σύσταση ενός αποθεματικού ευελιξίας, το οποίο θα συγκροτηθεί από τις αυτόματα αποδεσμευθείσες πιστώσεις και θα χρησιμοποιείται είτε για τη χρηματοδότηση πειραματικών πρωτοβουλιών σχετικών με την έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη είτε για την παρέμβαση σε περιπτώσεις κρίσης·

Το πλαίσιο επιδόσεων ως μέσο καθοδήγησης (άρθρο 19)

37.

σημειώνει ότι το πλαίσιο της επανεξέτασης των επιδόσεων περιλαμβάνει τον καθορισμό στόχων που πρέπει να επιτευχθούν σταδιακά για κάθε άξονα προτεραιότητας στα τέλη των ετών 2016 και 2018. Κατά την ΕτΠ, το ζητούμενο είναι μάλλον ένας μηχανισμός καθοδήγησης και παρακολούθησης των επιδιωκόμενων στόχων καθ’ όλη την περίοδο προγραμματισμού, χωρίς να ενεργοποιείται η επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων ως προς τους άξονες προτεραιότητας του προγράμματος εάν από την τελική έκθεση υλοποίησης διαπιστωθεί αδυναμία εκπλήρωσης των στόχων του, δεδομένου ότι αυτή η αδυναμία μπορεί να οφείλεται σε κοινωνικοοικονομικές περιστάσεις και σε αλλαγές πολιτικής στις οποίες αναγκάστηκαν να προβούν οι εθνικές και οι περιφερειακές αρχές·

38.

θεωρεί περιττή την προσθήκη αυτής της νέας διάταξης στους διάφορους όρους (μακροοικονομικούς, εκ των προτέρων και εκ των υστέρων) που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο σύστημα της εκ των προτέρων, κατά τη διάρκεια και εκ των υστέρων αξιολόγησης, καθώς και στον καθορισμό ποσοτικών στόχων και δεικτών αποτελεσμάτων, και ζητά στενότερη σύνδεση με τις δράσεις αξιολόγησης που προβλέπονται στα άρθρα 48, 49 και 50·

Αύξηση των προκαταβολών

39.

επικροτεί την πρόταση να υποχρεούνται οι διαχειριστικές αρχές να εξοφλούν τους δικαιούχους πριν ζητήσουν την επιστροφή των χρημάτων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επίσης, εισηγείται να καταστεί το σύστημα πιο ευέλικτο και να αυξηθεί το ύψος των προκαταβολών, προκειμένου να υπάρχει μεγαλύτερη ρευστότητα για τις διαχειριστικές αρχές·

Κυρώσεις και δημοσιονομικές διορθώσεις: μια περισσότερο προληπτική και λιγότερο κατασταλτική προσέγγιση

40.

ζητά, στην περίπτωση που ένα κράτος μέλος το οποίο αντιμετωπίζει έντονη δημοσιονομική κρίση λαμβάνει βοήθεια από την ΕΕ, να μπορεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τροποποιεί τη σύμβαση εταιρικής σχέσης και τα επιχειρησιακά προγράμματα μέσω ενός γόνιμου διαλόγου με το κράτος μέλος και τις άμεσα ενδιαφερόμενες τοπικές ή περιφερειακές αρχές. Ελπίζεται ότι οι ειδικοί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα παρέχουν την υποστήριξή τους στις εθνικές και στις περιφερειακές αρχές για να τις βοηθήσουν να διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά τα ενωσιακά κονδύλια·

Ζ.    Ενίσχυση της αρχής της συνοχής

Προαγωγή των δράσεων αστικής και τοπικής ανάπτυξης και των ολοκληρωμένων τοπικών επενδύσεων

41.

επιδοκιμάζει πλήρως την έμφαση που δίδεται στο θέμα της ολοκληρωμένης αστικής ανάπτυξης και, ειδικότερα, επικροτεί τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις δράσεις τοπικής ανάπτυξης και τις ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις, οι οποίες θα πρέπει να αποτελούν βασικά μέσα υλοποίησης των στόχων της επόμενης περιόδου προγραμματισμού, και ζητά επίσης να διασαφηνιστεί περισσότερο ο τρόπος εφαρμογής αυτών των νέων διατάξεων·

42.

κρίνει σκόπιμο να εφαρμοστούν αυτές οι διατάξεις με ιδιαίτερη προσοχή, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική υλοποίηση της ολοκληρωμένης εδαφικής ανάπτυξης, όπως λ.χ. ο συντονισμός των παρεμβάσεων πολλαπλών ταμείων (και ιδίως του ΕΤΠΑ και του ΕΓΤΑΑ στις περιαστικές και λειτουργικές περιοχές), η άρτια σύζευξή τους, ο ορισμός της «περιοχής έργων» και η ανάπτυξη συνεκτικής στρατηγικής·

43.

υποδέχεται πολύ ευνοϊκά το γεγονός ότι οι δράσεις τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων μπορούν να απολαύουν προσαυξημένου (10 %) ποσοστού συγχρηματοδότησης και ζητά να επεκταθεί αυτό και στις ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις. Θεωρεί ότι η οργάνωση και η λειτουργία των ομάδων τοπικής δράσης πρέπει να συμφωνούνται μεταξύ των διαχειριστικών αρχών και των τοπικών εταίρων σε εθνικό επίπεδο·

44.

ζητά να αναθεωρηθεί ο κανόνας σύμφωνα με τον οποίο οι δημόσιες αρχές δεν μπορούν να κατέχουν πάνω από το 49 % των δικαιωμάτων ψήφου στις περιπτώσεις όπου λειτουργούν ήδη θεσμοθετημένες εταιρικές σχέσεις τοπικής ανάπτυξης·

45.

υπογραμμίζει την ανάγκη να υιοθετηθεί μια ολιστική προσέγγιση της τοπικής ανάπτυξης, στο πλαίσιο της οποίας θα μπορούν να υλοποιηθούν ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις, αστικές δράσεις και κοινά σχέδια δράσης·

Κατάλληλη παρέμβαση υπέρ των περιφερειών με γεωγραφικές και δημογραφικές ιδιαιτερότητες

46.

τάσσεται υπέρ της ιδιαίτερης προσοχής που αποδίδεται στις περιοχές όπου συντελείται βιομηχανική μετάβαση, στις περιοχές που πλήττονται από σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά προβλήματα εξαιτίας των οποίων παρουσιάζουν συγκριτική υστέρηση ως προς την οικονομική και εδαφική συνοχή, καθώς και στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες (άρθρα 174 και 349 της ΣΛΕΕ)·

Συνέχιση της στήριξης της δικτύωσης των περιοχών μέσω της χρηματοδότησης έργων υποδομής

47.

εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι δεν λαμβάνεται υπόψη η χρηματοδότηση έργων υποδομής —και ιδίως δικτύων ΤΠΕ υψηλής ταχύτητας— και όσον αφορά τις ανεπτυγμένες περιφέρειες·

H.    Απλοποίηση των κανόνων διαχείρισης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου

Μεγαλύτερη απλοποίηση της διαχείρισης και επιμερισμένη ευθύνη για τους ελέγχους

48.

ζητά πραγματική απλοποίηση των διατάξεων που ρυθμίζουν τη χορήγηση των κονδυλίων στις αρχές διαχείρισης, ελέγχου και δημοσιονομικού ελέγχου, η οποία να διευκολύνει παράλληλα την πρόσβαση των δικαιούχων στις διάφορες πηγές χρηματοδότησης·

49.

εκφράζει την ανησυχία μήπως η υποστήριξη για τη διοικητική ικανότητα περιορίζεται όσον αφορά το ΕΚΤ στα κράτη μέλη με λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες ή που είναι επιλέξιμα για το Ταμείο Συνοχής. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει για το ΕΤΠΑ, μολονότι υπάρχουν παρόμοιες απαιτήσεις για τα εθνικά συστήματα όσον αφορά και τα δύο Ταμεία·

50.

εκφράζει το αίτημα η μεγαλύτερη έμφαση της πολιτικής για τη συνοχή στα αποτελέσματα να αφορά περισσότερο τον έλεγχο των επιδόσεων, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα στην αξιοποίηση των κονδυλίων και λιγότερο την τυπική προσήλωση στο κανονιστικό πλαίσιο και το ύψος των δαπανών·

51.

φρονεί ότι η υπερβολική προσφυγή σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις της Επιτροπής (αναφέρονται σχεδόν 50 τον αριθμό στην πρόταση κανονισμού) ενδέχεται να επιβραδύνει την εκταμίευση των κονδυλίων και, συνεπώς, προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συντάξει έναν εκτελεστικό κανονισμό στον οποίο θα καθορίζονται εξ αρχής όλοι οι όροι εφαρμογής·

Καλύτερος συντονισμός και μεγαλύτερη αναλογικότητα των ελέγχων

52.

εκφράζει τις αμφιβολίες της ως προς τον ορισμό αρχής διαπίστευσης σε υπουργικό επίπεδο, η οποία θα αποτελεί ένα πρόσθετο, περιττό επίπεδο ελέγχου, με αποστολή τη χορήγηση διαπίστευσης στις διαχειριστικές αρχές και στις αρχές πιστοποίησης βάσει προηγούμενου δημοσιονομικού ελέγχου, διότι θεωρεί ότι η διαπίστευση θα πρέπει να αφορά περισσότερο τα συστήματα και λιγότερο τις διαχειριστικές αρχές·

53.

επισημαίνει τους κινδύνους άνισης μεταχείρισης των κρατών μελών που συνεπάγεται η εσφαλμένη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας. Τα κράτη μέλη που λαμβάνουν τις υψηλότερες χρηματοδοτήσεις κινδυνεύουν να υποβάλλονται σε πολύ πιο επαχθείς δημοσιονομικούς και λοιπούς ελέγχους· εξάλλου, η προσαρμογή του επιπέδου των ελέγχων στη χρηματοδοτική διάσταση των προγραμμάτων ενδέχεται να λειτουργεί αποτρεπτικά ως προς την επιλογή πολυταμειακών προγραμμάτων·

54.

πιστεύει ότι η προτεινόμενη ετήσια εκκαθάριση των λογαριασμών θα πρέπει να είναι προαιρετική, ούτως ώστε να εξασφαλίζει αυτή τη δυνατότητα μόνο στις διαχειριστικές αρχές που επιθυμούν με αυτόν τον τρόπο να απλουστεύσουν τη διαδικασία κλεισίματος στο τέλος της περιόδου και να μειώσουν τον χρόνο διατήρησης των λογιστικών εγγράφων (άρθρα 67, 76, 77 και 131)·

55.

ευελπιστεί ότι θα αποφευχθεί ο πολλαπλασιασμός των δημοσιονομικών ελέγχων των ίδιων φορέων από την εθνική ή περιφερειακή ελεγκτική αρχή, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο και αντιπροτείνει τη συστηματική διοργάνωση κοινών αποστολών για τη διενέργεια επιτόπιων δημοσιονομικών ελέγχων, ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις και να προαχθούν οι κοινές διαγνώσεις (άρθρο 65 παράγραφος 2)·

Προς μια πραγματικά απλοποιημένη χρηματοοικονομική τεχνική για την τόνωση της επιχειρηματικότητας

56.

θεωρεί ότι χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση όσον αφορά τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων και το συνυπολογισμό τους στη χρήση ενωσιακών πόρων, την εποπτεία και την κυριότητά τους· ωστόσο, υποστηρίζει τη χρήση μέσων χρηματοδοτικής μηχανικής για να αυξηθεί το πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα των ενωσιακών κονδυλίων, υπό τον όρο ότι θα αποτελεί συμπλήρωμα και δεν θα αποβαίνει σε βάρος του στοιχείου της «επιχορήγησης» που χαρακτηρίζει την πολιτική συνοχής· η εν λόγω υποστήριξη περιορίζεται σε συμβατικές μορφές χρηματοδοτικών μέσων (κεφαλαιακές συμμετοχές, δάνεια, εγγυήσεις) και όχι σε αδιαφανή χρηματοδοτικά μέσα, όπως είναι τα παράγωγα ή τα δομημένα χρηματοπιστωτικά μέσα·

57.

θεωρεί υπερβολικά δεσμευτική τη διάταξη που καθιστά υποχρεωτική τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων εντός διετίας από τη στιγμή της διάθεσής τους, σύμφωνα με τους στόχους του προγράμματος και για περίοδο τουλάχιστον 10 ετών μετά το κλείσιμό του·

Κοινό σχέδιο δράσης: ένας νεωτερισμός που πρέπει να δοκιμαστεί

58.

εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τα κοινά σχέδια δράσης, ως σύνολα έργων που εκτελούνται υπό την ευθύνη του δικαιούχου στο πλαίσιο ενός ή περισσότερων επιχειρησιακών προγραμμάτων έναντι σημαντικού περιορισμού των διατάξεων που ρυθμίζουν τη διαχείριση, τον έλεγχο και τον δημοσιονομικό έλεγχο, αλλά λυπάται για τον αποκλεισμό των έργων υποδομής από αυτή τη δυνατότητα·

59.

ζητά να μην συμφωνούνται τα κοινά σχέδια δράσης μόνο μεταξύ της Επιτροπής και του κράτους μέλους, αλλά να συμμετέχουν στην απόφαση και οι συνδεόμενες με το πρόγραμμα τοπικές ή περιφερειακές αρχές, ιδίως δεδομένου του ύψους της δημόσιας υποστήριξης, και ζητά να μειωθεί το όριο στα 5 εκατ. ευρώ·

Πράξεις που παράγουν έσοδα: ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας

60.

κρίνει προτιμότερη την επαναφορά των ισχυόντων για την περίοδο 2000-2006 κανόνων, οι οποίοι προβλέπουν την εφαρμογή ενιαίου και ειδικού (μειωμένου) συντελεστή παρέμβασης για τις πράξεις που παράγουν έσοδα·

Κατ’ αποκοπήν χρηματοδότηση του κόστους: μια απλοποίηση που καθυστερεί

61.

επιδοκιμάζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί απλοποίησης των διαφόρων μορφών επιχορηγήσεων και προτρέπει τις διαχειριστικές αρχές και τους δικαιούχους να επιλέγουν ως επί το πλείστον τις τυποποιημένες κλίμακες κόστους κατά μονάδα, τα κατ’ αποκοπήν ποσά και την κατ’ αποκοπήν χρηματοδότηση·

62.

καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν το ταχύτερο δυνατόν μια δίκαιη, αντικειμενική και επαληθεύσιμη μεθοδολογία υπολογισμού, καθώς και μεθόδους και κλίμακες κόστους κατά μονάδα, τις οποίες θα μπορούν να μετέρχονται οι φορείς του έργου ήδη από την αρχή του προγραμματισμού, λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που θα έχει συγκεντρωθεί κατά την τρέχουσα περίοδο·

II.   ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Τροπολογία 1

Αιτιολογική σκέψη 14

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η Επιτροπή θα πρέπει να εκδώσει με πράξη κατ’ εξουσιοδότηση ένα κοινό στρατηγικό πλαίσιο ώστε οι στόχοι της Ένωσης να μετουσιωθούν σε δράσεις για τα Ταμεία του ΚΣΠ και να δοθεί σαφής στρατηγική κατεύθυνση στη διαδικασία προγραμματισμού σε επίπεδο κρατών μελών και περιφερειών. Το κοινό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει να διευκολύνει τον τομεακό και εδαφικό συντονισμό των παρεμβάσεων της Ένωσης στο πλαίσιο των Ταμείων του ΚΣΠ με άλλες συναφείς πολιτικές και μέσα της Ένωσης.

Η Επιτροπή ένα κοινό στρατηγικό πλαίσιο ώστε οι στόχοι της Ένωσης να μετουσιωθούν σε δράσεις για τα Ταμεία του ΚΣΠ και να δοθεί σαφής στρατηγική κατεύθυνση στη διαδικασία προγραμματισμού σε επίπεδο κρατών μελών και περιφερειών. Το κοινό στρατηγικό πλαίσιο θα πρέπει να διευκολύνει τον τομεακό και εδαφικό συντονισμό των παρεμβάσεων της Ένωσης στο πλαίσιο των Ταμείων του ΚΣΠ με άλλες συναφείς πολιτικές και μέσα της Ένωσης.

Αιτιολογία

Οι πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση επιτρέπουν στον νομοθέτη να εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει μη νομοθετικές πράξεις γενικής ισχύος, οι οποίες συμπληρώνουν ή τροποποιούν ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης. Το δε ΚΣΠ έχει σκοπό να θεσπίσει κοινούς προσανατολισμούς και κανόνες για το σύνολο των ταμείων που αποτελούν αντικείμενο επιμερισμένης διαχείρισης. Περιλαμβάνει συνεπώς ουσιώδη στοιχεία, τα οποία πρέπει να υποβληθούν σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και να τροποποιηθούν εάν αυτό κριθεί αναγκαίο.

Τροπολογία 2

Αιτιολογική σκέψη 16

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Βάσει του κοινού στρατηγικού πλαισίου που θα εγκρίνει η Επιτροπή, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να καταρτίσει, σε συνεργασία με τους εταίρους του και σε συνεννόηση με την Επιτροπή, μια σύμβαση εταιρικής σχέσης. Με τη σύμβαση εταιρικής σχέσης θα πρέπει να μεταφερθούν στο εθνικό πλαίσιο τα ορισθέντα στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο και να αναληφθούν σοβαρές δεσμεύσεις για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης μέσω του προγραμματισμού των Ταμείων του ΚΣΠ.

Βάσει του κοινού στρατηγικού πλαισίου που θα εγκρίνει η Επιτροπή, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να καταρτίσει, σε συνεργασία με τους εταίρους του και σε συνεννόηση με την Επιτροπή, μια σύμβαση εταιρικής σχέσης. Με τη σύμβαση εταιρικής σχέσης θα πρέπει να μεταφερθούν στο εθνικό πλαίσιο τα ορισθέντα στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο και να αναληφθούν δεσμεύσεις για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης μέσω του προγραμματισμού των Ταμείων του ΚΣΠ.

Αιτιολογία

Στον βαθμό που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση και τη διαχείριση της πολιτικής για τη συνοχή, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει να συμμετέχουν πλήρως και στην κατάρτιση, τη διαπραγμάτευση, την εφαρμογή και την τροποποίηση των συμβάσεων εταιρικής σχέσης.

Τροπολογία 3

Αιτιολογική σκέψη 18

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Θα πρέπει να καθοριστεί ένα πλαίσιο επιδόσεων για κάθε πρόγραμμα ώστε να παρακολουθείται η πρόοδος για την επίτευξη των στόχων, των ποσοτικών συμπεριλαμβανομένων, που έχουν τεθεί για κάθε πρόγραμμα στη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού. Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει την επανεξέταση των επιδόσεων σε συνεργασία με τα κράτη μέλη το 2017 και 2019. Ένα αποθεματικό επίδοσης θα πρέπει να προβλεφθεί και να κατανεμηθεί το 2019 στις περιπτώσεις που έχουν επιτευχθεί τα ορόσημα ως προς τις επιδόσεις. Λόγω της πολυμορφίας και του διακρατικού χαρακτήρα τους, δεν πρέπει να υπάρχει αποθεματικό για τα προγράμματα της «Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας». Στις περιπτώσεις που υπάρχει σημαντική απόκλιση ως προς την επίτευξη των ορόσημων ή των ποσοτικών στόχων, η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει τις πληρωμές για ένα πρόγραμμα, ή στο τέλος της περιόδου προγραμματισμού, να εφαρμόσει δημοσιονομικές διορθώσεις, ώστε να εξασφαλίσει ότι ο προϋπολογισμός της Ένωσης δεν χρησιμοποιείται άσκοπα ή αναποτελεσματικά.

Θα πρέπει να καθοριστεί ένα πλαίσιο επιδόσεων για κάθε πρόγραμμα ώστε να παρακολουθείται η πρόοδος για την επίτευξη των στόχων, των ποσοτικών συμπεριλαμβανομένων, που έχουν τεθεί για κάθε πρόγραμμα στη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού. Η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει την επανεξέταση των επιδόσεων σε συνεργασία με τα κράτη μέλη το 2017 και το 2019. Θα πρέπει να προβλεφθεί ένα αποθεματικό .

Αιτιολογία

Η τροπολογία εκφράζει την αντίθεση της ΕτΠ στη δημιουργία ενός αποθεματικού επίδοσης σε εθνικό επίπεδο, από φόβο μήπως ένας τέτοιος μηχανισμός ενθαρρύνει τον περιορισμό των επιδιωκόμενων στόχων σε ιδιαίτερα χαμηλά και άρα προσιτά επίπεδα προκειμένου να ληφθεί η πρόσθετη χρηματοδότηση, ευνοώντας έργα περιορισμένης φιλοδοξίας και αποθαρρύνοντας την καινοτομία.

Αντιθέτως, η ΕτΠ είναι υπέρ της σύστασης ενός αποθεματικού ευελιξίας, το οποίο θα συγκροτηθεί από τις αυτόματα αποδεσμευθείσες πιστώσεις και θα αποσκοπεί στη χρηματοδότηση πειραματικών πρωτοβουλιών σχετικών με την έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και στην παρέμβαση σε περιπτώσεις κρίσης.

Τροπολογία 4

Αιτιολογική σκέψη 19

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η ύπαρξη στενότερης σχέσης μεταξύ της πολιτικής για τη συνοχή και της οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης θα εξασφαλίσει ότι η αποτελεσματικότητα των δαπανών στο πλαίσιο των Ταμείων του ΚΣΠ υποβοηθείται από ασφαλείς οικονομικές πολιτικές και ότι τα Ταμεία του ΚΣΠ μπορούν, αν χρειαστεί, να αναπροσανατολιστούν για την αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει μια χώρα. Η διεργασία αυτή πρέπει να είναι σταδιακή και να αρχίζει με τροποποιήσεις της σύμβασης εταιρικής σχέσης και των προγραμμάτων που θα υποστηρίζουν την εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και των κοινωνικών και οικονομικών δυσκολιών. Όταν, παρά την ενισχυμένη χρήση των Ταμείων του ΚΣΠ, ένα κράτος μέλος αδυνατεί να λάβει αποτελεσματικά μέτρα στο πλαίσιο της διαδικασίας οικονομικής διακυβέρνησης, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αναστείλει όλες ή μέρος των πληρωμών και των δεσμεύσεων. Οι αποφάσεις για την αναστολή των πληρωμών θα πρέπει να είναι αναλογικές και αποτελεσματικές και να λαμβάνουν υπόψη τον αντίκτυπο των επιμέρους προγραμμάτων για την αντιμετώπιση της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης στo εν λόγω κράτος μέλος, καθώς και τις προηγούμενες τροποποιήσεις της σύμβασης εταιρικής σχέσης. Όταν η Επιτροπή αποφασίζει για την αναστολή, θα πρέπει να τηρεί την αρχή της ίσης μεταχείρισης των κρατών μελών, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τον αντίκτυπο από την αναστολή πληρωμών στην οικονομία του οικείου κράτους μέλους. Η αναστολή πληρωμών θα πρέπει να αίρεται και τα κονδύλια να είναι εκ νέου διαθέσιμα στο οικείο κράτος μέλος μόλις το κράτος μέλος λάβει τα αναγκαία μέτρα.

Η ύπαρξη στενότερης σχέσης μεταξύ της πολιτικής για τη συνοχή και της οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης θα εξασφαλίσει ότι η αποτελεσματικότητα των δαπανών στο πλαίσιο των Ταμείων του ΚΣΠ υποβοηθείται από ασφαλείς οικονομικές πολιτικές και ότι τα Ταμεία του ΚΣΠ μπορούν, αν χρειαστεί, να αναπροσανατολιστούν για την αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει μια χώρα. Η διεργασία αυτή πρέπει να είναι σταδιακή και να αρχίζει με τροποποιήσεις της σύμβασης εταιρικής σχέσης και των προγραμμάτων που θα υποστηρίζουν την εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου για την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών και των κοινωνικών και οικονομικών δυσκολιών.

Αιτιολογία

Η ΕτΠ είναι σαφώς αντίθετη στις σχετικές με τους μακροοικονομικούς όρους διατάξεις. Μάλιστα, η επιβολή κυρώσεων ή η παροχή οικονομικών κινήτρων συναφών με το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, με σκοπό την τήρηση των εν λόγω μακροοικονομικών όρων, ενέχει τον κίνδυνο να υποστούν σοβαρές κυρώσεις οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, χωρίς ωστόσο να είναι οι ίδιες υπεύθυνες για την αδυναμία των κρατών μελών να αντεπεξέλθουν σε αυτές τις υποχρεώσεις.

Τροπολογία 5

Αιτιολογική σκέψη 29

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η ευθυγράμμιση των ρυθμίσεων για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων των Ταμείων του ΚΣΠ είναι αναγκαία για να απλουστευτούν οι ρυθμίσεις σχετικά με τη διαχείριση σε όλα τα επίπεδα. Έχει σημασία να εξασφαλιστούν αναλογικές απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων αλλά και να διατίθενται περιεκτικές πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο για ορισμένα σημεία-κλειδιά της επανεξέτασης. Συνεπώς, είναι ανάγκη οι απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων να αντανακλούν τις ανάγκες ενημέρωσης για συγκεκριμένα έτη και να ευθυγραμμιστούν με το χρονοδιάγραμμα των επανεξετάσεων της επίδοσης.

Η ευθυγράμμιση των ρυθμίσεων για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων των Ταμείων του ΚΣΠ είναι αναγκαία για να απλουστευτούν οι ρυθμίσεις σχετικά με τη διαχείριση σε όλα τα επίπεδα. Έχει σημασία να εξασφαλιστούν αναλογικές απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων αλλά και να διατίθενται περιεκτικές πληροφορίες σχετικά με την πρόοδο για ορισμένα σημεία-κλειδιά της επανεξέτασης. Συνεπώς, είναι ανάγκη οι απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων να αντανακλούν τις ανάγκες ενημέρωσης για συγκεκριμένα έτη .

Αιτιολογία

Όσον αφορά το πλαίσιο της επανεξέτασης των επιδόσεων, η ΕτΠ φρονεί ότι πρέπει να πρόκειται μάλλον για ένα μηχανισμό καθοδήγησης και παρακολούθησης των επιδιωκόμενων στόχων καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού.

Τροπολογία 6

Αιτιολογική σκέψη 43

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Σύμφωνα με τις αρχές της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη πρέπει να φέρουν την πρωταρχική ευθύνη, μέσω των συστημάτων τους διαχείρισης και ελέγχου, για την υλοποίηση και τον έλεγχο των πράξεων στα προγράμματα. Για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του ελέγχου στην επιλογή και υλοποίηση των πράξεων και της λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, θα πρέπει να διευκρινιστούν οι λειτουργίες της διαχειριστικής αρχής.

Σύμφωνα με τις αρχές της επιμερισμένης διαχείρισης, τα κράτη μέλη πρέπει να φέρουν την πρωταρχική ευθύνη, μέσω των συστημάτων τους διαχείρισης και ελέγχου, για την υλοποίηση και τον έλεγχο των πράξεων στα προγράμματα. Για να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του ελέγχου στην επιλογή και υλοποίηση των πράξεων και της λειτουργίας του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, θα πρέπει να διευκρινιστούν οι λειτουργίες της διαχειριστικής αρχής.

Αιτιολογία

Τα Ταμεία του κοινού στρατηγικού πλαισίου εντάσσονται στο πεδίο της περιφερειακής πολιτικής. Ως εκ τούτου, οιαδήποτε αναφορά στις συμμετέχουσες αρχές στα πλαίσια του κανονισμού που τα διέπει πρέπει να περιλαμβάνει και τους κύριους πρωταγωνιστές: τις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Τροπολογία 7

Αιτιολογική σκέψη 44

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Για να εξασφαλιστεί εκ των προτέρων η βεβαιότητα για τον καθορισμό και τον σχεδιασμό των κύριων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου, τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν έναν φορέα διαπίστευσης που θα είναι υπεύθυνος για τη διαπίστευση και την ανάκληση της διαπίστευσης των φορέων διαχείρισης και ελέγχου.

Αιτιολογία

Σκοπός είναι να αποφευχθεί ο πολλαπλασιασμός των οργάνων και των φορέων που θα καθιστούσαν το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου ακόμα πιο περίπλοκο.

Τροπολογία 8

Νέα αιτιολογική σκέψη μετά την αιτιολογική σκέψη 55

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

 

Αιτιολογία

Παρότι είναι επιθυμητό να καθοριστούν κοινές διατάξεις για τα διάφορα ταμεία, αυτό το αίτημα δεν έχει βρει μέχρι στιγμής ανταπόκριση όσον αφορά την υιοθέτηση μεταβατικών διατάξεων και τη σχετική συμμετοχή της ΕΕ (συντελεστές συγχρηματοδότησης). Ενώ έχουν θεσπιστεί μεταβατικά μέτρα για το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ (συμπεριλαμβανομένου του δικτύου ασφαλείας), δεν υπάρχει ακόμη τίποτα ανάλογο για το ΕΓΤΑΑ. Τα ταμεία θα λειτουργούσαν, συνεπώς, με πολύ διαφορετικούς όρους χρηματοδότησης, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με την επιδιωκόμενη εναρμόνιση. Επομένως, είναι απαραίτητο αυτές οι μεταβατικές διατάξεις να ισχύουν και για το ΕΓΤΑΑ.

Τροπολογία 9

Αιτιολογική σκέψη 58

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Για να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στα αποτελέσματα και την επίτευξη των στόχων, συμπεριλαμβανομένων των ποσοτικών, της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», το πέντε τοις εκατό των πόρων για τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» πρέπει να φυλαχθεί ως αποθεματικό επίδοσης για καθένα από τα Ταμεία και κατηγορία περιφέρειας σε κάθε κράτος μέλος.

Αιτιολογία

Η τροπολογία εκφράζει την αντίθεση της ΕτΠ στη δημιουργία ενός αποθεματικού επίδοσης σε εθνικό επίπεδο, από φόβο μήπως ένας τέτοιος μηχανισμός ενθαρρύνει τον περιορισμό των επιδιωκόμενων στόχων σε ιδιαίτερα χαμηλά και άρα προσιτά επίπεδα προκειμένου να ληφθεί η πρόσθετη χρηματοδότηση, ευνοώντας έργα περιορισμένης φιλοδοξίας και αποθαρρύνοντας την καινοτομία.

Αντιθέτως, η ΕτΠ είναι υπέρ της σύστασης ενός αποθεματικού ευελιξίας, το οποίο θα συγκροτηθεί από τις αυτόματα αποδεσμευθείσες πιστώσεις και θα προορίζεται για τη χρηματοδότηση πειραματικών πρωτοβουλιών σχετικών με την έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και για παρεμβάσεις σε περιπτώσεις κρίσης, σε συνδυασμό με το Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση και το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τροπολογία 10

Αιτιολογική σκέψη 84

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η διαδικασία για ετήσια εκκαθάριση λογαριασμών θα πρέπει να συνοδεύεται από ετήσιο κλείσιμο των ολοκληρωθεισών πράξεων (για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής) ή δαπανών (για το ΕΚΤ). Για να μειωθεί το κόστος που συνδέεται με το τελικό κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων, να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση για τους δικαιούχους και να υπάρξει ασφάλεια δικαίου, το ετήσιο κλείσιμο πρέπει να είναι υποχρεωτικό ώστε να μειώνεται η περίοδος κατά την οποία πρέπει να τηρούνται τα παραστατικά και κατά την οποία πρέπει να ελέγχονται οι πράξεις και να επιβάλλονται δημοσιονομικές διορθώσεις.

Η διαδικασία για ετήσια εκκαθάριση λογαριασμών να συνοδεύεται από ετήσιο κλείσιμο των ολοκληρωθεισών πράξεων (για το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής) ή δαπανών (για το ΕΚΤ). Για να μειωθεί το κόστος που συνδέεται με το τελικό κλείσιμο των επιχειρησιακών προγραμμάτων, να μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση για τους δικαιούχους και να υπάρξει ασφάλεια δικαίου, το ετήσιο κλείσιμο ώστε να μειώνεται η περίοδος κατά την οποία πρέπει να τηρούνται τα παραστατικά και κατά την οποία πρέπει να ελέγχονται οι πράξεις και να επιβάλλονται δημοσιονομικές διορθώσεις.

Αιτιολογία

Θεωρούμε ότι η προτεινόμενη ετήσια εκκαθάριση λογαριασμών καθιερώνει, στην πραγματικότητα, το ετήσιο κλείσιμο των λογαριασμών, το οποίο θα αυξήσει τη διοικητική επιβάρυνση, θα εισαγάγει υποχρεωτικές δημοσιονομικές διορθώσεις των παρατυπιών που ανιχνεύονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή/και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και θα περιορίσει την ευελιξία δήλωσης και υποκατάστασης των δαπανών «υπερκάλυψης», την οποία παρέχει το σύστημα για την τρέχουσα περίοδο 2007-2013.

Τροπολογία 11

Αιτιολογική σκέψη 87

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η συχνότητα των δημοσιονομικών ελέγχων των πράξεων πρέπει να είναι ανάλογη με το μέγεθος της υποστήριξης της Ένωσης που προέρχεται από τα Ταμεία. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των διενεργούμενων δημοσιονομικών ελέγχων πρέπει να μειώνεται, όταν η συνολική επιλέξιμη δαπάνη μιας πράξης δεν υπερβαίνει τα 100 000 ευρώ. Παρόλα αυτά, πρέπει να υπάρχει δυνατότητα διενέργειας δημοσιονομικών ελέγχων ανά πάσα στιγμή, όταν υπάρχουν ενδείξεις παρατυπίας ή απάτης ή στο πλαίσιο δειγματοληπτικών ελέγχων μετά το κλείσιμο μιας περατωθείσας πράξης. Για να είναι το επίπεδο των δημοσιονομικών ελέγχων της Επιτροπής ανάλογο με τον κίνδυνο, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να μειώνει το ελεγκτικό της έργο σε σχέση με τα επιχειρησιακά προγράμματα όταν δεν υπάρχουν σημαντικές ανεπάρκειες ή όταν είναι αξιόπιστη η ελεγκτική αρχή.

Η συχνότητα των δημοσιονομικών ελέγχων των πράξεων πρέπει να είναι ανάλογη με το μέγεθος της υποστήριξης της Ένωσης που προέρχεται από τα Ταμεία. Συγκεκριμένα, πρέπει να , όταν η συνολική επιλέξιμη δαπάνη μιας πράξης δεν υπερβαίνει τα ευρώ. Παρόλα αυτά, πρέπει να υπάρχει δυνατότητα διενέργειας δημοσιονομικών ελέγχων ανά πάσα στιγμή, όταν υπάρχουν ενδείξεις παρατυπίας ή απάτης ή στο πλαίσιο δειγματοληπτικών ελέγχων μετά το κλείσιμο μιας περατωθείσας πράξης. Για να είναι το επίπεδο των δημοσιονομικών ελέγχων της Επιτροπής ανάλογο με τον κίνδυνο, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να μειώνει το ελεγκτικό της έργο σε σχέση με τα επιχειρησιακά προγράμματα όταν δεν υπάρχουν σημαντικές ανεπάρκειες ή όταν είναι αξιόπιστη η ελεγκτική αρχή.

Αιτιολογία

Για λόγους διασφάλισης ουσιαστικής αναλογικότητας στους ελέγχους των επιχειρησιακών προγραμμάτων, η ΕτΠ εισηγείται να μην υπόκεινται σε περισσότερο από έναν δημοσιονομικό έλεγχο οι δράσεις των οποίων οι συνολικές επιλέξιμες δαπάνες δεν υπερβαίνουν τα 250 000 ευρώ.

Τροπολογία 12

Αιτιολογική σκέψη 88

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Για τη συμπλήρωση ή την τροποποίηση ορισμένων μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, πρέπει να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να εκδίδει πράξεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 290 της Συνθήκης σε σχέση με έναν κώδικα δεοντολογίας όσον αφορά τους στόχους και τα κριτήρια υποστήριξης της υλοποίησης της εταιρικής σχέσης, την έγκριση ενός κοινού στρατηγικού πλαισίου, συμπληρωματικούς κανόνες για την κατανομή του αποθεματικού ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας, τον καθορισμό της έκτασης και του πληθυσμού που καλύπτουν οι στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης, λεπτομερείς κανόνες για τα χρηματοδοτικά μέσα (εκ των προτέρων εκτίμηση, επιλεξιμότητα δαπανών, τύποι μη χρηματοδοτούμενων δραστηριοτήτων, συνδυασμός τύπων υποστήριξης, μεταβίβαση και διαχείριση στοιχείων ενεργητικού, αιτήσεις πληρωμής και κεφαλαιοποίηση των ετήσιων δόσεων), τον καθορισμό του κατ’ αποκοπήν συντελεστή για τις πράξεις που παράγουν έσοδα, τις αρμοδιότητες των κρατών μελών σε σχέση με τη διαδικασία αναφοράς παρατυπιών και ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων, το υπόδειγμα διαχειριστικής δήλωσης αξιοπιστίας σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, τους όρους των εθνικών δημοσιονομικών ελέγχων, τα κριτήρια διαπίστευσης των διαχειριστικών αρχών και των αρχών πιστοποίησης, τον καθορισμό κοινά αποδεκτών φορέων δεδομένων, το επίπεδο της εφαρμοστέας δημοσιονομικής διόρθωσης, την τροποποίηση των παραρτημάτων και τα ειδικά μέτρα που είναι απαραίτητα για να διευκολυνθεί η μετάβαση από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Πρέπει επίσης να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να τροποποιεί τα παραρτήματα I και IV με στόχο την αντιμετώπιση μελλοντικών αναγκών προσαρμογής. Έχει ιδιαίτερη σημασία να διεξάγει η Επιτροπή τις απαραίτητες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.

Για τη συμπλήρωση ή την τροποποίηση ορισμένων μη ουσιωδών στοιχείων του παρόντος κανονισμού, πρέπει να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να εκδίδει πράξεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 290 της Συνθήκης σε σχέση με έναν κώδικα δεοντολογίας όσον αφορά τους στόχους και τα κριτήρια υποστήριξης της υλοποίησης της εταιρικής σχέσης, λεπτομερείς κανόνες για τα χρηματοδοτικά μέσα (εκ των προτέρων εκτίμηση, επιλεξιμότητα δαπανών, τύποι μη χρηματοδοτούμενων δραστηριοτήτων, συνδυασμός τύπων υποστήριξης, μεταβίβαση και διαχείριση στοιχείων ενεργητικού, αιτήσεις πληρωμής και κεφαλαιοποίηση των ετήσιων δόσεων), τον καθορισμό του κατ’ αποκοπήν συντελεστή για τις πράξεις που παράγουν έσοδα, τις αρμοδιότητες των κρατών μελών σε σχέση με τη διαδικασία αναφοράς παρατυπιών και ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων, το υπόδειγμα διαχειριστικής δήλωσης αξιοπιστίας σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου, τους όρους των εθνικών δημοσιονομικών ελέγχων, τα κριτήρια διαπίστευσης των διαχειριστικών αρχών και των αρχών πιστοποίησης, τον καθορισμό κοινά αποδεκτών φορέων δεδομένων, το επίπεδο της εφαρμοστέας δημοσιονομικής διόρθωσης, την τροποποίηση των παραρτημάτων και τα ειδικά μέτρα που είναι απαραίτητα για να διευκολυνθεί η μετάβαση από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1083/2006. Πρέπει επίσης να εξουσιοδοτηθεί η Επιτροπή να τροποποιεί τα παραρτήματα I και IV με στόχο την αντιμετώπιση μελλοντικών αναγκών προσαρμογής. Έχει ιδιαίτερη σημασία να διεξάγει η Επιτροπή τις απαραίτητες διαβουλεύσεις κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού έργου της, και σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων.

Αιτιολογία

Οι πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση επιτρέπουν στον νομοθέτη να εξουσιοδοτεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκδίδει μη νομοθετικές πράξεις γενικής ισχύος, οι οποίες συμπληρώνουν ή τροποποιούν ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης. Η προτεινόμενη απαλοιφή μέρους της ανωτέρω αιτιολογικής σκέψης αποσκοπεί στην εναρμόνισή της με τις θέσεις που εκφράζονται στην παρούσα γνωμοδότηση, ιδίως σε σχέση με τα άρθρα 12 (κοινό στρατηγικό πλαίσιο), 18 (αποθεματικό επίδοσης) και 29 (στρατηγικές τοπικής ανάπτυξης).

Τροπολογία 13

Αιτιολογική σκέψη 90

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εκδίδει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, όσον αφορά τα Ταμεία του ΚΠΣ, αποφάσεις για την έγκριση συμβάσεων εταιρικής σχέσης, αποφάσεις για την κατανομή του αποθεματικού επιδόσεων και αποφάσεις για την αναστολή πληρωμών που έχουν σχέση με τις οικονομικές πολιτικές των κρατών μελών· και όσον αφορά τα Ταμεία, αποφάσεις για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αποφάσεις για την έγκριση των μεγάλων έργων, αποφάσεις για την αναστολή των πληρωμών και αποφάσεις για δημοσιονομικές διορθώσεις.

Η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να εκδίδει, μέσω εκτελεστικών πράξεων, όσον αφορά τα Ταμεία του ΚΠΣ, αποφάσεις για την έγκριση συμβάσεων εταιρικής σχέσης, αποφάσεις για την έγκριση των επιχειρησιακών προγραμμάτων, αποφάσεις για την έγκριση των μεγάλων έργων, αποφάσεις για την αναστολή των πληρωμών και αποφάσεις για δημοσιονομικές διορθώσεις.

Αιτιολογία

Η τροπολογία εκφράζει την αντίθεση της ΕτΠ στη δημιουργία ενός αποθεματικού επίδοσης σε εθνικό επίπεδο, από φόβο μήπως ένας τέτοιος μηχανισμός ενθαρρύνει τον περιορισμό των επιδιωκόμενων στόχων σε ιδιαίτερα χαμηλά και άρα προσιτά επίπεδα προκειμένου να ληφθεί η πρόσθετη χρηματοδότηση, ευνοώντας έργα περιορισμένης φιλοδοξίας και αποθαρρύνοντας την καινοτομία.

Τροπολογία 14

Άρθρο 5 παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Εταιρική σχέση και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση

1.   Για τη σύμβαση εταιρικής σχέσης και για κάθε πρόγραμμα αντίστοιχα, ένα κράτος μέλος οργανώνει εταιρική σχέση με τους ακόλουθους εταίρους:

α)

τις αρμόδιες περιφερειακές, τοπικές, αστικές και άλλες δημόσιες αρχές·

β)

τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους· και

γ)

φορείς που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών, περιλαμβανομένων των περιβαλλοντικών εταίρων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και φορέων που είναι υπεύθυνοι για την προώθηση της ισότητας και την καταπολέμηση των διακρίσεων.

Εταιρική σχέση και πολυεπίπεδη διακυβέρνηση

1.   Για τη σύμβαση εταιρικής σχέσης και για κάθε πρόγραμμα αντίστοιχα, κράτ μέλ οργανών εταιρική σχέση με τους ακόλουθους εταίρους:

α)

τις άλλες δημόσιες αρχές·

β)

τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους· και

γ)

φορείς που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών, περιλαμβανομένων των περιβαλλοντικών εταίρων, μη κυβερνητικών οργανώσεων και φορέων που είναι υπεύθυνοι για την προώθηση της ισότητας και την καταπολέμηση των διακρίσεων.

Αιτιολογία

Με την παρούσα τροπολογία επαναλαμβάνεται η ανάγκη πλήρους συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών, σύμφωνα με την αρχή της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, στις διαδικασίες εκπόνησης, διαπραγμάτευσης, εφαρμογής και αναθεώρησης των διαφόρων στρατηγικών εγγράφων, δηλαδή του ΚΣΠ, των συμβάσεων εταιρικής σχέσης και των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Κρίνεται δε άδικο να εξομοιώνονται στο πλαίσιο της αρχής της εταιρικής σχέσης οι τοπικές και περιφερειακές αρχές με τους οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους, ενώ αυτές –ως εκπρόσωποι του γενικού συμφέροντος των πολιτών και των περιοχών που διοικούν– είναι συνδιαχειρίστριες και συγχρηματοδότριες των έργων των διαρθρωτικών ταμείων.

Τροπολογία 15

Άρθρο 9 παράγραφοι 6 και 11

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Θεματικοί στόχοι

[…]

6)

προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων·

11)

ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης.

Θεματικοί στόχοι

[…]

6)

προστασία του περιβάλλοντος και προώθηση της αποδοτικότητας των πόρων·

[…]

11)

ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και αποτελεσματικής δημόσιας διοίκησης .

Αιτιολογία

Κρίνεται απολύτως απαραίτητη η συμπερίληψη της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς στους θεματικούς στόχους των ταμείων του ΚΣΠ. Επιπροσθέτως, η τροπολογία συνάδει με το άρθρο 5 παράγραφος 6 στοιχείο γ) της πρότασης κανονισμού για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Η τεχνική βοήθεια θα πρέπει να διευκολύνει τη στρατηγική παρέμβαση και από τη βάση προς την κορυφή. Στην Εδαφική Ατζέντα 2020, που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη το 2011, περιέχονται πολύ χρήσιμες συστάσεις όσον αφορά την εδαφική ανάπτυξη στην ΕΕ.

Τροπολογία 16

Άρθρο 11

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Το κοινό στρατηγικό πλαίσιο θεσπίζει:

α)

για κάθε θεματικό στόχο, τις βασικές δράσεις που θα υποστηριχθούν από το κάθε Ταμείο του ΚΣΠ·

β)

τις βασικές εδαφικές προκλήσεις για τις αστικές, αγροτικές, παράκτιες και αλιευτικές περιοχές καθώς και για τις περιοχές με ιδιαίτερα εδαφικά χαρακτηριστικά που αναφέρονται στα άρθρα 174 και 349 της Συνθήκης, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν από τα Ταμεία του ΚΣΠ·

γ)

τις οριζόντιες αρχές και τους στόχους πολιτικής για την εφαρμογή των Ταμείων του ΚΣΠ·

δ)

τους τομείς προτεραιότητας για τις δραστηριότητες συνεργασίας κάθε Ταμείου του ΚΣΠ, κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές και τις στρατηγικές θαλάσσιων λεκανών·

ε)

τους μηχανισμούς συντονισμού μεταξύ των Ταμείων του ΚΣΠ και με άλλες συναφείς πολιτικές και μέσα της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών μέσων για τη συνεργασία·

στ)

τους μηχανισμούς για την εξασφάλιση της συνοχής και της συνέπειας του προγραμματισμού των Ταμείων του ΚΣΠ με τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις δυνάμει του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Συνθήκης και των σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου που έχουν εκδοθεί βάσει του άρθρου 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης.

Το κοινό στρατηγικό πλαίσιο θεσπίζει:

α)

για κάθε θεματικό στόχο, τις βασικές δράσεις που θα υποστηριχθούν από το κάθε Ταμείο του ΚΣΠ·

)

τις οριζόντιες αρχές και τους στόχους πολιτικής για την εφαρμογή των Ταμείων του ΚΣΠ·

)

τους μηχανισμούς συντονισμού μεταξύ των Ταμείων του ΚΣΠ και με άλλες συναφείς πολιτικές και μέσα της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών μέσων για τη συνεργασία·

)

τους μηχανισμούς για την εξασφάλιση της συνοχής και της συνέπειας του προγραμματισμού των Ταμείων του ΚΣΠ με τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις δυνάμει του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Συνθήκης και των σχετικών συστάσεων του Συμβουλίου που έχουν εκδοθεί βάσει του άρθρου 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης.

Αιτιολογία

Πιστεύουμε ότι οι βασικές δράσεις που εισηγείται η Επιτροπή στο πλαίσιο του ΚΣΠ αποτελούν μια νέα μορφή συγκεντρωτισμού. Επιπλέον, θεωρούμε ότι τα ιδιαίτερα εδαφικά χαρακτηριστικά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Το ίδιο ισχύει και για τις ενδεχόμενες αλληλεπιδράσεις των περιφερειακών στρατηγικών των προγραμμάτων με τις εκάστοτε μακροπεριφερειακές στρατηγικές.

Τροπολογία 17

Άρθρο 12

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 142 του κοινού στρατηγικού πλαισίου εντός 3 μηνών από την έκδοση του παρόντος κανονισμού.

Όταν υπάρχουν μείζονες αλλαγές στη στρατηγική της Ένωσης για μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, η Επιτροπή επανεξετάζει και, όπου χρειάζεται, εγκρίνει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 142, αναθεωρημένο κοινό στρατηγικό πλαίσιο.

Εντός έξι μηνών από την έγκριση ενός αναθεωρημένου κοινού στρατηγικού πλαισίου, τα κράτη μέλη προτείνουν τροποποιήσεις, εάν είναι απαραίτητο, της σύμβασης εταιρικής σχέσης και των προγραμμάτων τους, για να διασφαλίσουν την συνέπειά τους με το αναθεωρημένο κοινό στρατηγικό πλαίσιο.

Η Επιτροπή κοιν στρατηγικ.

Όταν υπάρχουν μείζονες αλλαγές στη στρατηγική της Ένωσης για μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, η Επιτροπή επανεξετάζει και, όπου χρειάζεται, εγκρίνει, με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη σύμφωνα με το άρθρο 142, αναθεωρημένο κοινό στρατηγικό πλαίσιο.

Εντός έξι μηνών από την έγκριση ενός αναθεωρημένου κοινού στρατηγικού πλαισίου, τα κράτη μέλη προτείνουν τροποποιήσεις, εάν είναι απαραίτητο, της σύμβασης εταιρικής σχέσης και των προγραμμάτων τους, για να διασφαλίσουν την συνέπειά τους με το αναθεωρημένο κοινό στρατηγικό πλαίσιο.

Αιτιολογία

Οι πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση επιτρέπουν στον νομοθέτη να εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει μη νομοθετικές πράξεις γενικής ισχύος, οι οποίες συμπληρώνουν ή τροποποιούν ορισμένα μη ουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης. Το δε ΚΣΠ έχει σκοπό να θεσπίσει κοινούς προσανατολισμούς και κανόνες για το σύνολο των ταμείων που αποτελούν αντικείμενο επιμερισμένης διαχείρισης. Περιλαμβάνει συνεπώς ουσιώδη στοιχεία, τα οποία πρέπει να υποβληθούν σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και να τροποποιηθούν εάν αυτό κριθεί αναγκαίο.

Τροπολογία 18

Άρθρο 13

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Προετοιμασία της σύμβασης εταιρικής σχέσης

1.   Κάθε κράτος μέλος καταρτίζει σύμβαση εταιρικής σχέσης για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως 31 Δεκεμβρίου 2020.

2.   Η σύμβαση εταιρικής σχέσης συντάσσεται από τα κράτη μέλη σε συνεργασία με τους εταίρους που αναφέρονται στο άρθρο 5. Η σύμβαση εταιρικής σχέσης καταρτίζεται σε διάλογο με την Επιτροπή.

3.   Η σύμβαση εταιρικής σχέσης καλύπτει τη συνολική υποστήριξη των Ταμείων του ΚΣΠ στο οικείο κράτος μέλος.

4.   Κάθε κράτος μέλος διαβιβάζει τη σύμβαση εταιρικής σχέσης του στην Επιτροπή εντός 3 μηνών από την έγκριση του κοινού στρατηγικού πλαισίου.

Προετοιμασία της σύμβασης εταιρικής σχέσης

1.   Κάθε κράτος μέλος καταρτίζει σύμβαση εταιρικής σχέσης για την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2014 έως 31 Δεκεμβρίου 2020.

2.   

   Η σύμβαση εταιρικής σχέσης συντάσσεται από τα κράτη μέλη σε συνεργασία με τους εταίρους που αναφέρονται στο άρθρο 5. Η σύμβαση εταιρικής σχέσης καταρτίζεται σε διάλογο με την Επιτροπή.

   Η σύμβαση εταιρικής σχέσης καλύπτει τη συνολική υποστήριξη των Ταμείων του ΚΣΠ στο οικείο κράτος μέλος.

   Κάθε κράτος μέλος διαβιβάζει τη σύμβαση εταιρικής σχέσης του στην Επιτροπή εντός μηνών από την έγκριση του κοινού στρατηγικού πλαισίου.

Αιτιολογία

Στον βαθμό που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση και τη διαχείριση της πολιτικής για τη συνοχή, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει να συμμετέχουν πλήρως και στην κατάρτιση, τη διαπραγμάτευση, την εφαρμογή και την τροποποίηση των συμβάσεων εταιρικής σχέσης. Εξάλλου, δεδομένου του όγκου και του λεπτομερούς χαρακτήρα των ζητούμενων πληροφοριών, της υποχρέωσης να υποβάλλονται τα προγράμματα ταυτόχρονα με τη σύμβαση εταιρικής σχέσης (όπως ορίζεται στο άρθρο 23 παράγραφος 3), καθώς και της πρόνοιας που πρέπει να λαμβάνεται για την εύρυθμη λειτουργία της εταιρικής σχέσης, κρίνεται απαραίτητη η πρόβλεψη μεγαλύτερης προθεσμίας.

Τροπολογία 19

Άρθρο 14

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Περιεχόμενο της σύμβασης εταιρικής σχέσης

Η σύμβαση εταιρικής σχέσης ορίζει:

α)

ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις προτεραιότητες της Ένωσης για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, που περιλαμβάνουν:

(i)

ανάλυση των ανισοτήτων και των αναπτυξιακών αναγκών με αναφορά στους θεματικούς στόχους και τις βασικές δράσεις που ορίζονται στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο και τους ειδικούς στόχους που ορίζονται στις ειδικές για κάθε χώρα συστάσεις βάσει του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Συνθήκης και στις σχετικές συστάσεις του Συμβουλίου που εκδίδονται βάσει του άρθρου 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης·

(ii)

συνοπτική ανάλυση των εκ των προτέρων αξιολογήσεων των προγραμμάτων που αιτιολογούν την επιλογή των θεματικών στόχων και την ενδεικτική κατανομή των πόρων των Ταμείων του ΚΣΠ·

(iii)

για κάθε θεματικό στόχο, σύνοψη των κύριων αναμενόμενων αποτελεσμάτων για κάθε Ταμείο του ΚΣΠ·

(iv)

ενδεικτική κατανομή της υποστήριξης από την Ένωση ανά θεματικό στόχο σε εθνικό επίπεδο για καθένα από τα Ταμεία του ΚΣΠ, καθώς και το συνολικό ενδεικτικό ποσό υποστήριξης που προβλέπεται για τους στόχους που αφορούν την κλιματική αλλαγή·

(v)

τους κύριους τομείς προτεραιότητας για τη συνεργασία, λαμβάνοντας υπόψη, κατά περίπτωση, τις μακροπεριφερειακές στρατηγικές και τις στρατηγικές για τις θαλάσσιες λεκάνες·

(vi)

τις οριζόντιες αρχές και τους στόχους πολιτικής για την υλοποίηση των Ταμείων του ΚΣΠ·

(vii)

τον κατάλογο των προγραμμάτων του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ και του Ταμείου Συνοχής, με εξαίρεση τα προγράμματα του στόχου της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας, και τα προγράμματα του ΕΓΤΑΑ και του ΕΤΘΑ, με τις αντίστοιχες ενδεικτικές χορηγήσεις ανά Ταμείο του ΚΣΠ και ανά έτος·

β)

μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εδαφική ανάπτυξη που χρηματοδοτείται από τα Ταμεία του ΚΣΠ, η οποία ορίζει:

(i)

τους μηχανισμούς σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο που εξασφαλίζουν τον συντονισμό μεταξύ των Ταμείων του ΚΣΠ και άλλων ενωσιακών και εθνικών χρηματοδοτικών μέσων καθώς και με την ΕΤΕπ·

(ii)

τις ρυθμίσεις που θα διασφαλίσουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της χρήσης των Ταμείων του ΚΣΠ για την εδαφική ανάπτυξη αστικών, αγροτικών, παράκτιων και αλιευτικών περιοχών, καθώς και περιοχών με ιδιαίτερα εδαφικά χαρακτηριστικά, και ιδίως τις ρυθμίσεις εφαρμογής των άρθρων 28, 29 και 99 που συνοδεύονται, κατά περίπτωση, από κατάλογο των πόλεων που θα συμμετάσχουν στον μηχανισμό αστικής ανάπτυξης ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 8 του κανονισμού του ΕΤΠΑ·

[…]

ε)

ρυθμίσεις που διασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή των Ταμείων του ΚΣΠ, οι οποίες περιλαμβάνουν:

(i)

εκτίμηση της ενδεχόμενης ανάγκης να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα των αρχών και των δικαιούχων και, όπου χρειάζεται, των δικαιούχων των μέτρων που πρέπει να ληφθούν γι’ αυτό τον σκοπό·

(ii)

συνοπτική παρουσίαση των προγραμματιζόμενων ενεργειών και των αντίστοιχων ποσοτικών στόχων στα προγράμματα για να επιτευχθεί μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους·

(iii)

αξιολόγηση των υφισταμένων συστημάτων ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων και των μέτρων που προγραμματίζονται για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των δικαιούχων και των αρμόδιων διαχειριστικών και ελεγκτικών αρχών των προγραμμάτων μπορούν να πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων.

Περιεχόμενο της σύμβασης εταιρικής σχέσης

Η σύμβαση εταιρικής σχέσης ορίζει:

α)

ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις προτεραιότητες της Ένωσης για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, που περιλαμβάνουν:

(i)

ανάλυση των ανισοτήτων και των αναπτυξιακών αναγκών με αναφορά στους θεματικούς στόχους και τις βασικές δράσεις που ορίζονται στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο και τους ειδικούς στόχους που ορίζονται στις ειδικές για κάθε χώρα συστάσεις βάσει του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Συνθήκης και στις σχετικές συστάσεις του Συμβουλίου που εκδίδονται βάσει του άρθρου 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης·

(ii)

για κάθε θεματικό στόχο, σύνοψη των κύριων αναμενόμενων αποτελεσμάτων για κάθε Ταμείο του ΚΣΠ·

(v)

τις οριζόντιες αρχές και τους στόχους πολιτικής για την υλοποίηση των Ταμείων του ΚΣΠ·

(v)

τον κατάλογο των προγραμμάτων του ΕΤΠΑ, του ΕΚΤ και του Ταμείου Συνοχής, με εξαίρεση τα προγράμματα του στόχου της Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας, και τα προγράμματα του ΕΓΤΑΑ και του ΕΤΘΑ, με τις αντίστοιχες ενδεικτικές χορηγήσεις ανά Ταμείο του ΚΣΠ και ανά έτος·

β)

μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την εδαφική ανάπτυξη που χρηματοδοτείται από τα Ταμεία του ΚΣΠ, η οποία ορίζει:

(i)

τους μηχανισμούς σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο που εξασφαλίζουν τον συντονισμό μεταξύ των Ταμείων του ΚΣΠ και άλλων ενωσιακών και εθνικών χρηματοδοτικών μέσων καθώς και με την ΕΤΕπ·

(ii)

τις ρυθμίσεις που θα διασφαλίσουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της χρήσης των Ταμείων του ΚΣΠ για την εδαφική ανάπτυξη αστικών, αγροτικών, παράκτιων και αλιευτικών περιοχών, καθώς και περιοχών με ιδιαίτερα εδαφικά χαρακτηριστικά, και ιδίως τις ρυθμίσεις εφαρμογής των άρθρων 28, 29 και 99 που συνοδεύονται, κατά περίπτωση, από κατάλογο των πόλεων που θα συμμετάσχουν στον μηχανισμό αστικής ανάπτυξης ο οποίος αναφέρεται στο άρθρο 8 του κανονισμού του ΕΤΠΑ·

[…]

ε)

ρυθμίσεις που διασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή των Ταμείων του ΚΣΠ, οι οποίες περιλαμβάνουν:

(i)

συνοπτική παρουσίαση των προγραμματιζόμενων ενεργειών και των αντίστοιχων ποσοτικών στόχων στα προγράμματα για να επιτευχθεί μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης για τους δικαιούχους·

(ii)

αξιολόγηση των υφισταμένων συστημάτων ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων και των μέτρων που προγραμματίζονται για να εξασφαλιστεί ότι όλες οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των δικαιούχων και των αρμόδιων διαχειριστικών και ελεγκτικών αρχών των προγραμμάτων μπορούν να πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής ανταλλαγής δεδομένων.

Αιτιολογία

Δεν κρίνεται απαραίτητο να συμπεριλαμβάνονται στις συμβάσεις εταιρικής σχέσης στοιχεία που έχουν ήδη παρασχεθεί και αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων· οι συγκεκριμένες διατάξεις είναι περιττές και δεν βοηθούν στην απλοποίηση της διαδικασίας. Επιπλέον, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να αναλάβουν δεσμεύσεις που έχουν ήδη γίνει σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Η ολοκληρωμένη προσέγγιση της χρήσης των Ταμείων του ΚΣΠ έχει θεμελιώδη σημασία και για τις περιαστικές ζώνες, διότι άλλως υπάρχει κίνδυνος όχι μόνο να απολέσουν τους πόρους που προορίζονται για τις αγροτικές περιοχές, αλλά και τις χρηματοδοτήσεις που χορηγούνται στις πόλεις, τη στιγμή που οι περιαστικές περιοχές αυξάνονται ολοένα και περισσότερο στους κόλπους της ΕΕ.

Τέλος, η ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία δεν μπορεί, λόγω του πολυμερούς χαρακτήρα της, να υποβληθεί σε διαχείριση μέσω του εργαλείου της σύμβασης εταιρικής σχέσης. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να εξαιρεθεί ρητώς από το πεδίο εφαρμογής της.

Τροπολογία 20

Άρθρο 16

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Θεματική συγκέντρωση

Τα κράτη μέλη συγκεντρώνουν την υποστήριξη, σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες για κάθε Ταμείο, στις παρεμβάσεις που παράγουν τη μεγαλύτερη δυνατή προστιθέμενη αξία σε σχέση με τη στρατηγική της Ένωσης για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις βάσει του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Συνθήκης και στις σχετικές συστάσεις του Συμβουλίου που εκδίδονται βάσει του άρθρου 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές και περιφερειακές ανάγκες.

Θεματική συγκέντρωση

Τα κράτη μέλη συγκεντρώνουν την υποστήριξη, σύμφωνα με τους ειδικούς κανόνες για κάθε Ταμείο, στις παρεμβάσεις που παράγουν τη μεγαλύτερη δυνατή προστιθέμενη αξία σε σχέση με τη στρατηγική της Ένωσης για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις βάσει του άρθρου 121 παράγραφος 2 της Συνθήκης και στις σχετικές συστάσεις του Συμβουλίου που εκδίδονται βάσει του άρθρου 148 παράγραφος 4 της Συνθήκης, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές και περιφερειακές ανάγκες.

Αιτιολογία

Η ΕτΠ συμφωνεί με την αρχή συγκέντρωσης του μεγαλύτερου μέρους των πόρων σε περιορισμένο αριθμό θεματικών στόχων ή/και επενδυτικών προτεραιοτήτων. Ωστόσο, φρονεί ότι η επιλογή αυτών των στόχων και προτεραιοτήτων θα πρέπει να επαφίεται στις διαχειριστικές αρχές, οι οποίες θα προσαρμόζουν τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και του ΚΣΠ στις κατά τόπους ιδιαιτερότητες.

Τροπολογία 21

Άρθρο 17

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία της ΕτΠ

Εκ των προτέρων όροι

1.   Καθορίζονται εκ των προτέρων όροι για κάθε Ταμείο του ΚΣΠ στους ειδικούς κανόνες κάθε Ταμείου.

2.   Τα κράτη μέλη εκτιμούν αν πληρούνται οι εφαρμοστέοι εκ των προτέρων όροι.

3.   Σε περίπτωση που δεν ικανοποιούνται οι εκ των προτέρων όροι κατά την ημερομηνία διαβίβασης της σύμβασης εταιρικής σχέσης, τα κράτη μέλη παραθέτουν στη σύμβαση εταιρικής σχέσης συνοπτική παρουσίαση των μέτρων που θα λάβουν σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους, προκειμένου να διασφαλίσουν τη συμμόρφωσή τους το αργότερο εντός δύο ετών από την έγκριση της σύμβασης εταιρικής σχέσης ή έως τις