(1)

Η αφρικανική πανώλη των χοίρων είναι λοιμώδης ιογενής νόσος δεσποζόμενων και άγριων χοιροειδών, η οποία μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τον σχετικό ζωικό πληθυσμό και την κερδοφορία της κτηνοτροφίας, διαταράσσοντας τις μετακινήσεις φορτίων των εν λόγω ζώων και των προϊόντων τους εντός της Ένωσης και τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες. Σε περίπτωση εκδήλωσης εστίας αφρικανικής πανώλης των χοίρων σε άγρια χοιροειδή, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος εξάπλωσης της εν λόγω νόσου σε άλλα άγρια χοιροειδή και σε άλλες εγκαταστάσεις δεσποζόμενων χοιροειδών.

(2)

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2020/687 της Επιτροπής (2) συμπληρώνει τους κανόνες για τον έλεγχο των καταγεγραμμένων νόσων που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 1 στοιχεία α), β) και γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 και ορίζονται ως νόσοι κατηγορίας Α, Β και Γ στον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/1882 της Επιτροπής (3). Ειδικότερα, τα άρθρα 63 έως 66 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687 προβλέπουν τη λήψη ορισμένων μέτρων ελέγχου νόσων σε περίπτωση επίσημης επιβεβαίωσης μιας εστίας νόσου κατηγορίας Α σε άγρια ζώα, συμπεριλαμβανομένης της αφρικανικής πανώλης των χοίρων σε άγρια χοιροειδή. Οι εν λόγω διατάξεις προβλέπουν κυρίως την οριοθέτηση μολυσμένης ζώνης και την απαγόρευση των μετακινήσεων άγριων ζώων των καταγεγραμμένων ειδών και προϊόντων ζωικής προέλευσης από τέτοια ζώα.

(3)

Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2023/594 της Επιτροπής (4) θεσπίζει ειδικά μέτρα ελέγχου νόσων για την αφρικανική πανώλη των χοίρων. Ειδικότερα, το άρθρο 3 στοιχείο β) του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού προβλέπει την οριοθέτηση μολυσμένης ζώνης σε περίπτωση εμφάνισης εστίας αφρικανικής πανώλης των χοίρων σε άγρια χοιροειδή, σύμφωνα με το άρθρο 63 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687. Επιπλέον, το άρθρο 6 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594 προβλέπει ότι, έπειτα από εμφάνιση εστίας αφρικανικής πανώλης των χοίρων σε άγρια χοιροειδή σε κράτος μέλος ή ζώνη που ήταν προηγουμένως απαλλαγμένο/-η από νόσο, η εν λόγω περιοχή πρέπει να καταγραφεί ως μολυσμένη ζώνη στο παράρτημα II μέρος Α του ίδιου κανονισμού, και ότι η μολυσμένη ζώνη που οριοθετείται σύμφωνα με το άρθρο 63 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687 πρέπει να προσαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση ώστε να περιλαμβάνει τουλάχιστον τη μολυσμένη ζώνη που αναφέρεται στο παράρτημα II μέρος Α του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού.

(4)

Επιπλέον, το άρθρο 8 παράγραφος 2 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594 προβλέπει ότι τα οικεία κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν τα ειδικά μέτρα ελέγχου νόσων που προβλέπονται στον εν λόγω εκτελεστικό κανονισμό, τα οποία εφαρμόζονται στις απαγορευμένες ζώνες ΙΙ, και στις περιοχές που καταγράφονται ως μολυσμένες ζώνες στο παράρτημα II μέρος Α του ίδιου κανονισμού, επιπλέον των μέτρων που προβλέπονται στα άρθρα 63 έως 66 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687. Επιπροσθέτως, το άρθρο 8 παράγραφος 3 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη απαγορεύουν τις μετακινήσεις φορτίων δεσποζόμενων χοιροειδών και προϊόντων τους προς άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες από τη μολυσμένη ζώνη του οικείου κράτους μέλους που καταγράφεται στο παράρτημα II μέρος Α.

(5)

Τέλος, το άρθρο 8 παράγραφος 4 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594 προβλέπει ότι η αρμόδια αρχή των οικείων κρατών μελών μπορούν να αποφασίσουν ότι η απαγόρευση που προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού δεν εφαρμόζεται στις μετακινήσεις φορτίων προϊόντων με βάση το κρέας, συμπεριλαμβανομένων των εντέρων αλλαντοποιίας, που προέρχονται από χοιροειδή τα οποία διατηρούνται στη μολυσμένη ζώνη που καταγράφεται στο παράρτημα ΙΙ μέρος Α του ίδιου κανονισμού και τα οποία έχουν υποβληθεί στη σχετική επεξεργασία μετριασμού του κινδύνου σύμφωνα με το παράρτημα VII του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687.

(6)

Η Φινλανδία ενημέρωσε την Επιτροπή σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την αφρικανική πανώλη των χοίρων στην επικράτειά της, μετά την επιβεβαίωση μίας εστίας της εν λόγω νόσου σε άγρια χοιροειδή στον δήμο Virolahti στην περιφέρεια Kymenlaakso στις 30 Ιουλίου 2026, σε ζώνη η οποία ήταν προηγουμένως απαλλαγμένη από την εν λόγω νόσο. Κατά συνέπεια, η αρμόδια αρχή του εν λόγω κράτους μέλους οριοθέτησε μολυσμένη ζώνη σύμφωνα με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2020/687 και τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2023/594, όπου εφαρμόζονται τα γενικά μέτρα ελέγχου νόσων που προβλέπονται στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2020/687, με σκοπό την πρόληψη της περαιτέρω εξάπλωσης της εν λόγω νόσου.

(7)

Για να προληφθεί τυχόν περιττή διαταραχή στο εμπόριο εντός της Ένωσης και να αποφευχθεί η επιβολή αδικαιολόγητων φραγμών στο εμπόριο από τρίτες χώρες, είναι αναγκαίο να καθοριστεί σε ενωσιακό επίπεδο η μολυσμένη από την αφρικανική πανώλη των χοίρων περιοχή στη Φινλανδία, σε συνεργασία με το εν λόγω κράτος μέλος.

(8)

Επιπλέον, για να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση της αφρικανικής πανώλης των χοίρων, εν αναμονή της καταχώρισης των περιοχών της Φινλανδίας που επλήγησαν από την πρόσφατη εστία αφρικανικής πανώλης των χοίρων σε άγρια χοιροειδή ως μολυσμένης ζώνης στο παράρτημα ΙΙ μέρος Α του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594, η εν λόγω περιοχή της Φινλανδίας θα πρέπει να περιληφθεί στο παράρτημα της παρούσας απόφασης και θα πρέπει να υπόκειται σε μέτρα ελέγχου νόσων, όπως τα ειδικά μέτρα ελέγχου νόσων τα οποία εφαρμόζονται στις απαγορευμένες ζώνες II, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594 για τις περιοχές που καταγράφονται ως μολυσμένες ζώνες στο παράρτημα ΙΙ μέρος Α του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού.

(9)

Λόγω της επίμονης και σοβαρής φύσης της νέας αυτής επιδημιολογικής κατάστασης όσον αφορά την αφρικανική πανώλη των χοίρων στην Ένωση και λαμβανομένου υπόψη του αυξημένου άμεσου κινδύνου περαιτέρω εξάπλωσης της νόσου, μέτρα ελέγχου νόσων, όπως τα ειδικά μέτρα ελέγχου νόσων για την αφρικανική πανώλη των χοίρων που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφοι 3 και 4 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594, θα πρέπει επίσης να εφαρμόζονται στις μετακινήσεις φορτίων δεσποζόμενων χοιροειδών και προϊόντων τους προς άλλα κράτη μέλη και τρίτες χώρες από τις περιοχές που καταγράφονται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, επιπλέον των μέτρων ελέγχου νόσων που προβλέπονται στα άρθρα 63 έως 66 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687.

(10)

Δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της επιδημιολογικής κατάστασης στην Ένωση όσον αφορά την εξάπλωση της αφρικανικής πανώλης των χοίρων, είναι σημαντικό τα μέτρα έκτακτης ανάγκης για τον έλεγχο των νόσων που καθορίζονται στην παρούσα εκτελεστική απόφαση να εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατόν.

(11)

Συνεπώς, εν αναμονή της γνώμης της Μόνιμης Επιτροπής Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών, θα πρέπει να οριοθετηθεί αμέσως και να καταχωριστεί στο παράρτημα της παρούσας απόφασης η μολυσμένη ζώνη στη Φινλανδία, να καθοριστεί η διάρκεια της εν λόγω διαίρεσης σε ζώνες, καθώς και να θεσπιστούν προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης για τον έλεγχο των νόσων.

(12)

Η παρούσα απόφαση θα επανεξεταστεί στην επόμενη συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής Φυτών, Ζώων, Τροφίμων και Ζωοτροφών,

α)

τα ειδικά μέτρα ελέγχου νόσων που προβλέπονται για τις απαγορευμένες ζώνες II στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2023/594,

β)

τα μέτρα που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 και 4 του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού, και

γ)

τα μέτρα ελέγχου νόσων που προβλέπονται στα άρθρα 63 έως 66 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2020/687.