(1)

Στις 25 Ιουνίου 2026 τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός για τον χάλυβα, με τον οποίο ανοίχθηκαν δασμολογικές ποσοστώσεις 18 345 922 τόνων όσον αφορά ορισμένα προϊόντα χάλυβα (στο εξής: οικείο προϊόν), για 26 κατηγορίες προϊόντων και καθορίστηκε δασμός εκτός ποσόστωσης με συντελεστή 50 % κατ’ αξία.

(2)

Ο κανονισμός για τον χάλυβα προβλέπει τη θέσπιση συνεκτικού και ολοκληρωμένου πλαισίου για την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας στην αγορά χάλυβα της Ένωσης.

(3)

Στις 29 Ιουνίου 2026 η Επιτροπή εξέδωσε τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2026/1457 (2) σχετικά με την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων που ανοίχθηκαν δυνάμει του κανονισμού για τον χάλυβα.

(4)

Ο κανονισμός για τον χάλυβα εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εκδίδει, κατά παρέκκλιση από τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/287 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) και εφόσον είναι εφικτό, εκτελεστικές πράξεις για την εφαρμογή διμερών μέτρων διασφάλισης στις εισαγωγές προϊόντων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού για τον χάλυβα και κατάγονται από τις χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών.

(5)

Στις 22 Ιουνίου 2026 η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελβετία, τη Σερβία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Ισραήλ, το Μαρόκο, την Τυνησία, την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και την Ιορδανία, καθώς και την Τουρκία στις 30 Ιουνίου ότι μπορεί να λάβει κατάλληλα διμερή μέτρα διασφάλισης υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στις ισχύουσες διμερείς συμφωνίες για τα προϊόντα που καλύπτονται από τον κανονισμό για τον χάλυβα.

(6)

Οι εν λόγω συμφωνίες επιτρέπουν τη λήψη διμερών μέτρων διασφάλισης υπό τις δεδομένες συνθήκες.

(7)

Οι ισχύουσες διμερείς συμφωνίες με το Μαρόκο (4), την Ιορδανία (5), το Ισραήλ (6), την Τυνησία (7) και την Τουρκία (8) επιτρέπουν την εφαρμογή διμερών μέτρων διασφάλισης όταν ένα προϊόν εισάγεται σε τόσο αυξημένες ποσότητες και υπό τέτοιες συνθήκες ώστε να προκαλείται ή να υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί σοβαρή ζημία σε εγχώριους παραγωγούς ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών εμπορευμάτων στο έδαφος ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη ή σοβαρή διαταραχή σε οποιονδήποτε τομέα της οικονομίας.

(8)

Οι ισχύουσες διμερείς συμφωνίες με την Αλβανία (9), τη Βόρεια Μακεδονία (10), τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (11) και τη Σερβία (12) επιτρέπουν την εφαρμογή διμερών μέτρων διασφάλισης όταν ένα προϊόν ενός μέρους εισάγεται στο έδαφος του άλλου μέρους σε τόσο αυξημένες ποσότητες και υπό τέτοιες συνθήκες ώστε να προκαλείται ή να υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί σοβαρή ζημία σε εγχώριους παραγωγούς ομοειδών ή άμεσα ανταγωνιστικών εμπορευμάτων στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους ή σοβαρή διαταραχή σε οποιονδήποτε τομέα της οικονομίας.

(9)

Οι ισχύουσες διμερείς συμφωνίες με την Τουρκία (13) και την Ελβετία (14) επιτρέπουν την εφαρμογή διμερών μέτρων διασφάλισης σε περίπτωση σοβαρών διαταραχών σε οποιονδήποτε τομέα της οικονομίας ή εάν προκύψουν δυσκολίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης μιας περιοχής.

(10)

Το οικείο προϊόν είναι ορισμένα προϊόντα χάλυβα που ανήκουν στις 26 κατηγορίες προϊόντων που ορίζονται στο πεδίο εφαρμογής του παραρτήματος I του κανονισμού για τον χάλυβα. Το πεδίο αυτό είναι το ίδιο με το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2019/159 της Επιτροπής (15) (στο εξής: κανονισμός για τα οριστικά μέτρα διασφάλισης στον τομέα του χάλυβα).

(11)

Στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1013 της Επιτροπής (16) (στο εξής: κανονισμός για τα προσωρινά μέτρα διασφάλισης στον τομέα του χάλυβα), η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι 26 κατηγορίες προϊόντων που παράγονται από τους ενωσιακούς παραγωγούς είναι ομοειδείς ή ευθέως ανταγωνιστικές με το οικείο προϊόν. Τόσο τα εγχώρια όσο και τα εισαγόμενα προϊόντα έχουν τα ίδια βασικά φυσικά, τεχνικά και χημικά χαρακτηριστικά. Εξυπηρετούν πανομοιότυπους σκοπούς και προσφέρονται μέσω παρόμοιων ή πανομοιότυπων διαύλων πωλήσεων σε πελάτες που μπορούν να τα αποκτήσουν τόσο από εγχώριους όσο και από αλλοδαπούς προμηθευτές. Ως εκ τούτου, υπάρχει σημαντικό επίπεδο ανταγωνισμού μεταξύ του οικείου προϊόντος και του προϊόντος που παράγεται από τους ενωσιακούς παραγωγούς.

(12)

Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης στον κανονισμό για τα προσωρινά μέτρα διασφάλισης στον τομέα του χάλυβα ότι υπάρχει σημαντική αλληλοσυσχέτιση και έντονος ανταγωνισμός μεταξύ προϊόντων που ταξινομούνται σε διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, καθώς και μεταξύ προϊόντων σε διάφορα στάδια παραγωγής εντός συγκεκριμένων κατηγοριών, δεδομένου ότι κάποιες από τις κατηγορίες περιέχουν τις κύριες πρώτες ύλες ή τους κύριους συντελεστές για την παραγωγή άλλων προϊόντων σε άλλες κατηγορίες προϊόντων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, δεδομένου του βαθμού αλληλοσυσχέτισης, η ανταγωνιστική πίεση να μπορεί εύκολα να μεταφερθεί από το ένα προϊόν στο άλλο.

(13)

Με βάση τις πληροφορίες της Eurostat, η Επιτροπή διενήργησε ανάλυση των εισαγόμενων ποσοτήτων και μπόρεσε να διαπιστώσει την ύπαρξη αύξησης των εισαγωγών του οικείου προϊόντος κατά την περίοδο 2023-2025 (στο εξής: εξεταζόμενη περίοδος). Κατ’ εξαίρεση, αντί να βασιστεί σε μεγαλύτερη ιστορική περίοδο, η Επιτροπή βασίστηκε για την αξιολόγησή της στην περίοδο 2023-2025, δεδομένου ότι τα έτη 2021 και 2022 δεν ήταν αντιπροσωπευτικά των κανονικών συνθηκών της αγοράς. Οι εμπορικές ροές κατά τη διάρκεια των εν λόγω ετών επηρεάστηκαν σημαντικά από την οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία COVID-19, ενώ οι εξελίξεις στην αγορά οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στις εξαιρετικά υψηλές τιμές και στην ισχυρή ανάκαμψη της ζήτησης έως το δεύτερο εξάμηνο του 2022.

(14)

Οι συνολικές εισαγωγές του οικείου προϊόντος παρουσίασαν την ακόλουθη εξέλιξη:

Πίνακας 1

Εισαγωγές και μερίδιο αγοράς εισαγωγών

(15)

Συνολικά, οι εισαγωγές του οικείου προϊόντος αυξήθηκαν σε απόλυτες τιμές κατά 15 % κατά την περίοδο 2023-2025, με αύξηση του μεριδίου αγοράς των εισαγωγών από 32 % σε 36 %.

(16)

Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης τις επιμέρους τάσεις των εισαγωγών του οικείου προϊόντος καταγωγής Αλβανίας, Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας στην Ένωση.

(17)

Οι εισαγωγές του οικείου προϊόντος από τις εν λόγω χώρες εξελίχθηκαν ως εξής:

Πίνακας 2

Εισαγωγές από την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία

(18)

Οι εισαγωγές από τη Βόρεια Μακεδονία αυξήθηκαν σταθερά κατά 16 % κατά την εξεταζόμενη περίοδο, ενώ οι εισαγωγές από τη Σερβία αυξήθηκαν κατά 14 %.

(19)

Μεταξύ του 2024 και του 2025, οι εισαγωγές του οικείου προϊόντος καταγωγής Αλβανίας αυξήθηκαν κατά 8 %. Δεδομένου ότι οι εισαγωγές από την Αλβανία παρουσίασαν διακυμάνσεις κατά την εξεταζόμενη περίοδο (2023-2025), η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο, κατ’ εξαίρεση, να συμπληρώσει την αξιολόγησή της εξετάζοντας μια πιο μακροπρόθεσμη τάση των εισαγωγών. Μολονότι οι εισαγωγές μειώθηκαν μεταξύ του 2023 και του 2024, η κατάσταση αυτή ακολούθησε τα υψηλά επίπεδα εισαγωγών το 2023. Η πιο μακροπρόθεσμη ανάλυση έδειξε επίσης ότι οι εισαγωγές είχαν αγγίξει εξαιρετικά υψηλά επίπεδα το 2022. Επιβεβαίωσε επίσης ότι το τρέχον επίπεδο εισαγωγών είναι υψηλότερο απ’ ό,τι σε όλα τα έτη εκτός από το έτος αιχμής 2022, ενώ είναι σχεδόν δεκαπλάσιο από τα επίπεδα που καταγράφηκαν το 2019 και το 2020. Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η πίεση που ασκείται στις εισαγωγές εντάθηκε κατά την πλέον πρόσφατη περίοδο, παρά την προσωρινή πτώση που παρατηρήθηκε από το 2023 έως το 2024. Κατά τη στιγμή της επιβολής αυτών των μέτρων διασφάλισης και με βάση την πιο μακροπρόθεσμη τάση των εισαγωγών, το οικείο προϊόν εισάγεται σε αυξημένες ποσότητες.

(20)

Μεταξύ του 2024 και του 2025, οι εισαγωγές του οικείου προϊόντος καταγωγής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης αυξήθηκαν κατά 24 %. Δεδομένου ότι οι εισαγωγές από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη παρουσίασαν επίσης διακυμάνσεις κατά την εξεταζόμενη περίοδο (2023-2025), η Επιτροπή έκρινε σκόπιμο, σύμφωνα με την προσέγγιση που ακολούθησε στην περίπτωση της Αλβανίας, να συμπληρώσει την αξιολόγησή της εξετάζοντας τάση των εισαγωγών σε μεγαλύτερη περίοδο. Η ανάλυση αυτή έδειξε ότι οι εισαγωγές μειώθηκαν γενικά κατά τη διάρκεια της μεγαλύτερης περιόδου. Ειδικότερα, σε σύγκριση με τα επίπεδα που καταγράφηκαν πριν από το 2020, οι εισαγωγές μειώθηκαν σημαντικά, παρά την πρόσφατη αύξηση που παρατηρήθηκε μεταξύ 2024 και 2025. Βάσει αυτής της αξιολόγησης, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το οικείο προϊόν καταγωγής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης δεν εισάγεται σε αυξημένες ποσότητες.

(21)

Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το οικείο προϊόν εισάγεται σε αυξημένες ποσότητες και πληροί αυτόν τον όρο στις σχετικές διμερείς συμφωνίες με την Αλβανία, το Ισραήλ, την Ιορδανία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Μαρόκο, τη Σερβία, την Ελβετία, την Τυνησία και την Τουρκία.

(22)

Η Επιτροπή, προκειμένου να εκτιμήσει την οικονομική κατάσταση του ενωσιακού κλάδου παραγωγής χάλυβα, απέστειλε ερωτηματολόγια στους γνωστούς ενωσιακούς παραγωγούς χάλυβα για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με ορισμένους δείκτες ζημίας για το οικείο προϊόν κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

(23)

Η Επιτροπή έλαβε απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο από μέλη των τριών γνωστών ενώσεων του ενωσιακού κλάδου παραγωγής (Eurofer, ESTA, CET). Η Επιτροπή ενοποίησε τα στοιχεία που έλαβε απευθείας από τους ενωσιακούς παραγωγούς μεμονωμένα και στη συνέχεια συγχώνευσε τις απαντήσεις των μελών της ένωσης, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση για την αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης του ενωσιακού κλάδου παραγωγής.

(24)

Η εξέλιξη των δεικτών ζημίας μεταξύ των ετών 2023 και 2025 παρουσιάζεται στον πίνακα 3 κατωτέρω:

Πίνακας 3

Παραγωγή, παραγωγική ικανότητα, χρησιμοποίηση της παραγωγικής ικανότητας, κατανάλωση, πωλήσεις, μερίδιο αγοράς, κερδοφορία και απασχόληση

(25)

Ο όγκος παραγωγής παρουσίασε σταθερή πτωτική τάση και μειώθηκε κατά 4 % μεταξύ του 2023 και του 2025. Η παραγωγική ικανότητα μειώθηκε δραστικά μεταξύ του 2023 και του 2025 κατά 15 %, με ακόμη εντονότερη πτώση μεταξύ του 2024 και του 2025, όταν μειώθηκε κατά 11 %. Η χρήση της παραγωγικής ικανότητας αυξήθηκε κατά 8 % μεταξύ του 2023 και του 2025 λόγω της σημαντικής απώλειας παραγωγικής ικανότητας, αλλά παραμένει σε μη βιώσιμο χαμηλό επίπεδο.

(26)

Ο όγκος των πωλήσεων σε εγχώριους μη συνδεδεμένους πελάτες μειώθηκε κατά 6 % μεταξύ του 2023 και του 2025. Ομοίως, το μερίδιο της εγχώριας αγοράς μειώθηκε κατά 4 % μεταξύ του 2023 και του 2025. Οι πωλήσεις του ενωσιακού κλάδου παραγωγής στους εγχώριους μη συνδεδεμένους πελάτες ήταν ελαφρώς κερδοφόρες το 2023 και το 2024, αλλά κατέστησαν ζημιογόνες το 2025.

(27)

Η απασχόληση μειώθηκε σημαντικά μεταξύ του 2023 και του 2025 κατά 17 %. Μειώθηκε αρχικά κατά 19 % μεταξύ του 2023 και του 2024, και, στη συνέχεια, αυξήθηκε ελαφρώς κατά 2 % μεταξύ του 2024 και του 2025.

(28)

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο ενωσιακός κλάδος παραγωγής υφίσταται σοβαρή ζημία κατά την έννοια του άρθρου 12 της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα και της Τουρκικής Δημοκρατίας για τις συναλλαγές στον τομέα των προϊόντων που καλύπτονται από τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, των συμφωνιών σύνδεσης με το Μαρόκο (17), την Τυνησία (18), την Ιορδανία (19) και το Ισραήλ (20) και των συμφωνιών σταθεροποίησης και σύνδεσης με την Αλβανία (21), τη Βόρεια Μακεδονία (22) και τη Σερβία (23). Αυτό αποδεικνύεται ιδίως από τη μείωση της παραγωγής, της παραγωγικής ικανότητας, των πωλήσεων, του μεριδίου αγοράς, της κερδοφορίας και της απασχόλησης κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Υπό τις συνθήκες αυτές, συνάγεται επίσης το συμπέρασμα ότι υπάρχουν σοβαρές διαταραχές στον τομέα του χάλυβα κατά την έννοια του άρθρου 26 της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας του 1972 και του άρθρου 60 του πρόσθετου πρωτοκόλλου που υπεγράφη στις 23 Νοεμβρίου 1970 και αποτελεί παράρτημα της συμφωνίας σύνδεσης Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και Τουρκίας.

(29)

Η Επιτροπή εξέτασε αν οι εισαγωγές σε αυξημένες ποσότητες προκάλεσαν σοβαρή ζημία στους ενωσιακούς παραγωγούς ή σοβαρή διαταραχή στον τομέα του χάλυβα.

(30)

Υπενθυμίζεται ότι το προϊόν που παράγουν οι ενωσιακοί παραγωγοί είναι ομοειδές ή ευθέως ανταγωνιστικό με το οικείο προϊόν. Έχει τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά, τις ίδιες χρήσεις και πωλείται μέσω παρόμοιων ή πανομοιότυπων διαύλων πωλήσεων.

(31)

Όπως συνάγεται στο τμήμα 4, ο ενωσιακός κλάδος παραγωγής υπέστη απώλεια εγχώριων πωλήσεων, μείωση της παραγωγής, της παραγωγικής ικανότητας, του μεριδίου αγοράς και της απασχόλησης, με αποτέλεσμα αρνητικό επίπεδο κερδών που δεν είναι βιώσιμο. Ταυτόχρονα, οι εισαγωγές του οικείου προϊόντος αυξήθηκαν σημαντικά και κατέλαβαν μερίδια αγοράς που κατείχαν προηγουμένως οι ενωσιακοί παραγωγοί. Συνολικά, το μερίδιο αγοράς των εισαγωγών αυξήθηκε από 32 % σε 36 %.

(32)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αύξησης των εισαγωγών του οικείου προϊόντος και της σοβαρής ζημίας που υπέστησαν οι ενωσιακοί παραγωγοί.

(33)

Με βάση την ανωτέρω ανάλυση, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πληρούνται οι όροι που προβλέπονται στις σχετικές διμερείς συμφωνίες. Η αξιολόγηση των σχετικών οικονομικών δεικτών κατέδειξε ότι οι εισαγωγές προκάλεσαν σοβαρή ζημία στους εγχώριους παραγωγούς ομοειδών ή ευθέως ανταγωνιστικών προϊόντων και ότι υπάρχουν σοβαρές διαταραχές στον τομέα του χάλυβα. Η σοβαρή αυτή ζημία και οι διαταραχές της αγοράς δεν προκλήθηκαν μόνο από τις εν λόγω εισαγωγές, αλλά αρκεί που συνέβαλαν στη ζημία και τη διαταραχή μαζί με όλες τις άλλες εισαγωγές.

(34)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί σκόπιμο να αποκαταστήσει τη σοβαρή ζημία και τη διαταραχή της αγοράς μέσω διμερών μέτρων διασφάλισης για το οικείο προϊόν.

(35)

Το επίπεδο των δασμών στον τομέα του χάλυβα σε άλλες βασικές αγορές απαιτεί τα εν λόγω διμερή μέτρα διασφάλισης να λάβουν τη μορφή δασμού εκτός ποσόστωσης με συντελεστή 50 % κατ’ αξία. Ο δασμός εκτός ποσόστωσης ύψους 50 % κατ’ αξία θα πρέπει να εφαρμόζεται μετά την εξάντληση των δασμολογικών ποσοστώσεων που κατανέμονται δυνάμει του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2026/1457, τόσο με τη μορφή ειδικών ανά χώρα ποσοστώσεων ή όταν οι εν λόγω χώρες μπορούν ακόμη να έχουν πρόσβαση σε δασμολογικές ποσοστώσεις που ανοίγονται υπό συνθήκες ανταγωνισμού.

(36)

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι μια τέτοια μορφή μέτρου θα επιτρέψει στον ενωσιακό κλάδο παραγωγής να ανακτήσει το μερίδιο αγοράς του και την ανταγωνιστικότητά του και θα επιτρέψει τη συνέχιση των εισαγωγών δυνάμει των διμερών συμφωνιών με τη μικρότερη δυνατή διαταραχή.

(37)

Δεδομένης της ανάγκης να διασφαλιστεί η ταχεία εφαρμογή διμερών διασφαλίσεων για την υλοποίηση της αποτελεσματικής και ολοκληρωμένης εφαρμογής του κανονισμού για τον χάλυβα, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αρχίσουν να ισχύουν την επομένη της δημοσίευσής του.

(38)

Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής Εμπορικών Εμποδίων,