(1)

Με την απόφαση 2011/278/ΕΕ της Επιτροπής (2) καθορίστηκαν 54 δείκτες αναφοράς που χρησιμεύουν ως βάση για τη δωρεάν κατανομή (στο εξής: δείκτες αναφοράς) και τιμές για τους εν λόγω δείκτες αναφοράς για την περίοδο από το 2013 έως το 2020. Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2019/331 της Επιτροπής (3) αντικατέστησε την απόφαση 2011/278/ΕΕ και όρισε τα ίδια σημεία αφετηρίας για τον καθορισμό των ετήσιων ποσοστών μείωσης για κάθε επικαιροποίηση της τιμής των δεικτών αναφοράς όσον αφορά την περίοδο 2021-2030.

(2)

Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2021/447 της Επιτροπής (4) καθόρισε τις αναθεωρημένες τιμές των δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2021 έως το 2025 σύμφωνα με το άρθρο 10α παράγραφος 2 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Οι αναθεωρημένες τιμές των δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030 πρέπει να βασίζονται σε νέα περίοδο αναφοράς όσον αφορά την υποβολή δεδομένων και την εφαρμογή του ετήσιου ποσοστού μείωσης. Ως εκ τούτου, οι εν λόγω αναθεωρημένες τιμές θα πρέπει να καθοριστούν στον παρόντα κανονισμό.

(3)

Η οδηγία 2003/87/ΕΚ τροποποιήθηκε με την οδηγία (ΕΕ) 2023/959 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) προκειμένου να ευθυγραμμιστεί το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ένωσης (στο εξής: ΣΕΔΕ της ΕΕ) με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6), ο οποίος θέτει ως στόχο τη μείωση των καθαρών εκπομπών κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030 σε σύγκριση με το 1990. Ως εκ τούτου, ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2018/2066 της Επιτροπής (7) για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2023/2122 της Επιτροπής (8) και ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2019/331 σχετικά με τον καθορισμό ενωσιακών μεταβατικών κανόνων για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής τροποποιήθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2024/873 της Επιτροπής (9). Συνεπώς, οι εν λόγω τροποποιήσεις της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2018/2066 και του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/331 είναι σημαντικές για τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών των δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030.

(4)

Σύμφωνα με το άρθρο 10α παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, οι αναθεωρημένες τιμές δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030 καθορίζονται με βάση τις πληροφορίες σχετικά με την απόδοση των εγκαταστάσεων ως προς τα αέρια θερμοκηπίου, οι οποίες υποβάλλονται δυνάμει του άρθρου 11 της εν λόγω οδηγίας για τα έτη 2021 και 2022. Στο πλαίσιο κάθε δείκτη αναφοράς πρέπει να υπολογίζεται η μέση απόδοση των εγκαταστάσεων ως προς τα αέρια θερμοκηπίου που παρήγαγαν κατά τα έτη 2021 και 2022. Με βάση σύγκριση της μέσης τιμής του 10 % των πλέον αποδοτικών εγκαταστάσεων στο πλαίσιο κάθε δείκτη αναφοράς με τις τιμές δεικτών αναφοράς που καθορίζονται στο παράρτημα I του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/331, πρέπει να καθορίζονται ετήσια ποσοστά μείωσης για κάθε δείκτη αναφοράς για την 14ετή περίοδο από το 2007/2008 έως το 2021/2022. Τα εν λόγω ετήσια ποσοστά μείωσης πρέπει στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό, μέσω παρέκτασης, των αντίστοιχων μειώσεων των τιμών των δεικτών αναφοράς για τη 20ετή περίοδο από το 2007/2008 έως το 2027/2028. Σύμφωνα με το άρθρο 10α παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο δ) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η εφαρμοζόμενη μείωση κατά τη 20ετή περίοδο δεν θα πρέπει να είναι χαμηλότερη από 6 % ούτε υψηλότερη από 50 %. Ισχύουν ειδικές διατάξεις για την επικαιροποίηση των τιμών δεικτών αναφοράς για τις αρωματικές ενώσεις και το αέριο σύνθεσης, σύμφωνα με το άρθρο 10α παράγραφος 2 τέταρτο εδάφιο, η οποία ευθυγραμμίζει το ποσοστό προσαρμογής με εκείνο που ισχύει για τους δείκτες αναφοράς των διυλιστηρίων. Δεδομένου ότι η οδηγία (ΕΕ) 2023/959 αποσυνέδεσε την επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς για τα διυλιστήρια και για το υδρογόνο, οι εν λόγω ειδικές διατάξεις που ευθυγραμμίζουν την επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς για τις αρωματικές ενώσεις και το συνθετικό αέριο με εκείνη των διυλιστηρίων δεν ισχύουν για την επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς για το υδρογόνο.

(5)

Σύμφωνα με τον αναθεωρημένο ορισμό των «εκπομπών» που διατυπώθηκε στην οδηγία (ΕΕ) 2023/959 και σύμφωνα με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2026/389 της Επιτροπής (10), η μεθοδολογία για την επικαιροποίηση του δείκτη αναφοράς για το ανθρακικό νάτριο πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις αντίστοιχες ενδιάμεσες εκπομπές που παρακολουθούνται και αναφέρονται σύμφωνα με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/2066. Για τον σκοπό αυτόν, για την περίοδο από το 2026 έως το 2030, οι εν λόγω εκπομπές θα πρέπει να προστεθούν στην τιμή του δείκτη αναφοράς για το ανθρακικό νάτριο ως τελικό στάδιο του υπολογισμού μετά την εφαρμογή του ετήσιου ποσοστού μείωσης κατά την 20ετή περίοδο παρέκτασης.

(6)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συγκρισιμότητα με τις προηγούμενες διαδικασίες επικαιροποίησης των δεικτών αναφοράς, για τους δείκτες αναφοράς που παρατίθενται στο παράρτημα I τμήμα 2 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/331, οι οποίοι επηρεάζονταν προηγουμένως από τους κανόνες περί ανταλλαξιμότητας καυσίμου και ηλεκτρικής ενέργειας, η μέση απόδοση του 10 % των πλέον αποδοτικών εγκαταστάσεων ως προς τα αέρια του θερμοκηπίου που παράγουν στο πλαίσιο καθενός από τους εν λόγω δείκτες αναφοράς θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις έμμεσες εκπομπές τους από την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας όταν χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών των δεικτών αναφοράς για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής για την περίοδο από το 2026 έως το 2030.

(7)

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2024/873 προέβλεπε επίσης τη συμπερίληψη της μετρήσιμης και μη μετρήσιμης θερμότητας που παράγεται από ηλεκτρική ενέργεια στους δείκτες αναφοράς θερμότητας και καυσίμων, και αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών δεικτών αναφοράς που ισχύουν για την περίοδο από το 2026 έως το 2030.

(8)

Επιπλέον, ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2024/873 εισήγαγε τροποποιήσεις σε ορισμένους δείκτες αναφοράς όσον αφορά τους ορισμούς και τα όρια του συστήματος. Ως εκ τούτου, ο εν λόγω κανονισμός άνοιξε τον δείκτη αναφοράς του πυροσυσσωματωμένου μεταλλεύματος, καθώς και τους δείκτες αναφοράς του φαιού κλίνκερ τσιμέντου και του λευκού κλίνκερ τσιμέντου σε εναλλακτικά προϊόντα συσσωματωμένου σιδηρομεταλλεύματος και εναλλακτικές υδραυλικές συνδετικές ύλες, αντίστοιχα. Επιπλέον, συμπεριέλαβε το υδρογόνο που παράγεται από ηλεκτρόλυση νερού στον δείκτη αναφοράς υδρογόνου ή στον δείκτη αναφοράς αμμωνίας. Οι τροποποιήσεις αυτές θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030.

(9)

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2024/873 τροποποίησε επίσης τον δείκτη αναφοράς θερμού μετάλλου προσθέτοντας την παραγωγή χάλυβα με τη χρήση τεχνολογίας άμεσης μείωσης στους ορισμούς των καλυπτόμενων προϊόντων και στα όρια συστήματος στο πλαίσιο του εν λόγω δείκτη αναφοράς. Σύμφωνα με το άρθρο 10α παράγραφος 2 τρίτο εδάφιο στοιχείο ε) της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, η παραγωγή χάλυβα βάσει του δείκτη αναφοράς θερμού μετάλλου με χρήση τεχνολογίας άμεσης μείωσης δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της μέσης απόδοσης των εγκαταστάσεων ως προς τα αέρια του θερμοκηπίου για τις αναθεωρημένες τιμές δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030.

(10)

Ο κατάλογος των εγκαταστάσεων που περιέχει πληροφορίες σχετικά με τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής υποβλήθηκε στην Επιτροπή από τα κράτη μέλη έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024 σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι τιμές των δεικτών αναφοράς βασίζονται σε ορθά δεδομένα, η Επιτροπή διενήργησε διεξοδικούς ελέγχους πληρότητας και συνέπειας των δεδομένων που αφορούν τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής. Κατά περίπτωση, η Επιτροπή ζήτησε από τις οικείες αρμόδιες αρχές διευκρινίσεις και διορθώσεις. Η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης τεχνικές ανταλλαγές με συμφεροντούχους, προκειμένου να διασφαλιστεί η διεξοδική διαβούλευση με αυτούς όσον αφορά τις συγκεκριμένες απόψεις τους. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, δημιουργήθηκε ένα ακριβές, συνεπές και συγκρίσιμο σύνολο δεδομένων σχετικά με τις αποδόσεις, ως προς τα αέρια του θερμοκηπίου, όλων των σταθερών εγκαταστάσεων που καλύπτονται από την οδηγία 2003/87/ΕΚ, οι οποίες υπέβαλαν αίτηση για δωρεάν κατανομή σύμφωνα με το άρθρο 4 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/331. Το εν λόγω σύνολο δεδομένων υψηλής ποιότητας χρησιμοποιήθηκε για τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030 για καθέναν από τους 54 δείκτες αναφοράς.

(11)

Σύμφωνα με τα άρθρα 27 και 27α της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, αρκετά κράτη μέλη αποφάσισαν να εξαιρέσουν εγκαταστάσεις από το ΣΕΔΕ της ΕΕ για την περίοδο από το 2026 έως το 2030 βάσει των εν λόγω διατάξεων. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω εγκαταστάσεις δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών των δεικτών αναφοράς.

(12)

Η οδηγία (ΕΕ) 2023/959 τροποποίησε τις περιγραφές ορισμένων κατηγοριών δραστηριοτήτων που παρατίθενται στο παράρτημα I της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και, ως εκ τούτου, συμπεριέλαβε πρόσθετες εγκαταστάσεις στο πεδίο εφαρμογής του ΣΕΔΕ της ΕΕ και στις υποχρεώσεις παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων από την 1η Ιανουαρίου 2024. Ως εκ τούτου, υπάρχουν ορισμένες πρόσθετες εγκαταστάσεις που καλύπτονται από το ΣΕΔΕ της ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου 2024, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων που λειτουργούσαν πριν από την εν λόγω ημερομηνία. Δεδομένου ότι οι εν λόγω εγκαταστάσεις εισήλθαν στο ΣΕΔΕ της ΕΕ μετά τα έτη 2021 και 2022 και είναι σημαντικές για την υποβολή δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 2003/87/ΕΚ, τα δεδομένα που υπέβαλαν οι εγκαταστάσεις αυτές για το χρονικό διάστημα πριν από την υπαγωγή τους στις υποχρεώσεις παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών δεικτών αναφοράς για την περίοδο από το 2026 έως το 2030.

(13)

O κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2019/331 περιλαμβάνει κανόνες για τον καθορισμό των εκπομπών σε επίπεδο υποεγκατάστασης, ώστε να διασφαλίζεται η συνεπής μεταχείριση των εκπομπών που σχετίζονται με τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και την εσωτερική παραγωγή μετρήσιμης θερμότητας των απαερίων που περιέχουν άνθρακα και του μεταφερόμενου CO2. Για τον σκοπό αυτόν, οι σχετικοί συντελεστές εκπομπών καθορίστηκαν με βάση τις τιμές των δεικτών αναφοράς θερμότητας και καυσίμου οι οποίες, με τη σειρά τους, είχαν επικαιροποιηθεί με την εφαρμογή των καθορισμένων ετήσιων ποσοστών μείωσης. Για τις εισαγωγές θερμότητας με άγνωστους ή μη σαφώς καθορισμένους συντελεστές εκπομπών και για τις εξαγωγές θερμότητας, χρησιμοποιήθηκε η τιμή των 40,5 t ισοδύναμου CO2/TJ. Η εν λόγω τιμή προέκυψε με την εφαρμογή ετήσιου ποσοστού μείωσης 2,5 % στην τιμή του δείκτη αναφοράς θερμότητας για τη 14ετή περίοδο από το 2007/2008 έως το 2021/2022. Για τις εξαγωγές απαερίων, αφαιρέθηκε η τιμή των 37,4 t ισοδύναμου CO2/TJ από τον πραγματικό συντελεστή εκπομπών των απαερίων. Η τιμή αυτή αντιστοιχεί στο γινόμενο του συντελεστή εκπομπών φυσικού αερίου (56,1 t ισοδύναμου CO2/TJ) επί τον συντελεστή 0,667 που αντιπροσωπεύει τη διαφορά ως προς τις αποδόσεις μεταξύ της χρήσης των απαερίων και της χρήσης του φυσικού αερίου ως καυσίμου αναφοράς. Για τις εισαγωγές απαερίων χρησιμοποιήθηκε η τιμή των 36,5 t ισοδύναμου CO2/TJ. Η εν λόγω τιμή προέκυψε με την εφαρμογή ετήσιου ποσοστού μείωσης 2,5 % στην τιμή του δείκτη αναφοράς καυσίμου για την 14ετή περίοδο από το 2007/2008 έως το 2021/2022. Επιπλέον, όταν η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται σε υποεγκατάσταση, εκτός από την ενδιάμεση παραγωγή μετρήσιμης θερμότητας, χρησιμοποιήθηκε τιμή 0,300 t ισοδύναμου CO2/MWh. Η τιμή αυτή αντιστοιχεί στον μέσο συντελεστή εκπομπών σε επίπεδο ΕΕ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

(14)

Όταν, βάσει των δεδομένων που υποβάλλουν οι εγκαταστάσεις, δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστούν, με ακριβή και συνεπή τρόπο, οι εκπομπές στις υποεγκαταστάσεις δείκτη αναφοράς προϊόντος, ιδίως στην περίπτωση υποεγκαταστάσεων που εισάγουν ή εξάγουν ενδιάμεσα προϊόντα των οποίων η παραγωγή καλύπτεται από τα όρια συστήματος άλλου δείκτη αναφοράς προϊόντος, οι αποδόσεις των οικείων υποεγκαταστάσεων ως προς τα αέρια θερμοκηπίου δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών δεικτών αναφοράς. Αυτό αφορά τις επικαιροποιήσεις των τιμών των δεικτών αναφοράς για τα προϊόντα διύλισης, το θερμό μέταλλο, τον πυροσυσσωματωμένο φρυγμένο δολομίτη, την αμμωνία, την ατμοπυρόλυση, τη φαινόλη/ακετόνη και το υδρογόνο.

(15)

Η μεθοδολογία για τον καταλογισμό των εκπομπών σε διαφορετικές υποεγκαταστάσεις, η οποία καθορίζεται στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2019/331, μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικές αποδόσεις ως προς τα αέρια θερμοκηπίου, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η θερμότητα που παράγεται μέσω της χρήσης καυσίμου με χαμηλό συντελεστή εκπομπών εξάγεται σε άλλες υποεγκαταστάσεις ή εγκαταστάσεις. Στις περιπτώσεις αυτές, είναι σκόπιμο η απόδοση της οικείας υποεγκατάστασης ως προς τα αέρια θερμοκηπίου να μηδενίζεται για τον καθορισμό των αναθεωρημένων τιμών των δεικτών αναφοράς.

(16)

Για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που εξέφρασαν ορισμένοι βιομηχανικοί τομείς, η Επιτροπή θα προτείνει ταυτόχρονα με την επικείμενη αναθεώρηση του ΣΕΔΕ χωριστή πρόταση με στόχο την αύξηση της δωρεάν κατανομής που καθορίζεται με βάση τους εφεδρικούς δείκτες αναφοράς, ώστε να ληφθεί καλύτερα υπόψη το δυναμικό μείωσης των εκπομπών, αποφεύγοντας παράλληλα την εφαρμογή του διατομεακού διορθωτικού συντελεστή. Οι αναθεωρημένες τιμές αναφοράς θα πρέπει να καλύπτουν τις κατανομές που αφορούν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την 31η Δεκεμβρίου 2030. Προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη και αποτελεσματική στήριξη των σχετικών τομέων, οι αναθεωρημένοι εφεδρικοί δείκτες αναφοράς θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα καταβάλει προσπάθειες για να διευκολύνει την έγκαιρη επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των συννομοθετών σχετικά με την παρούσα πρόταση.

(17)

Δεδομένης της ανάγκης να εξασφαλιστεί ασφάλεια δικαίου για την εναρμονισμένη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπής για την περίοδο 2026-2030, ιδίως όσον αφορά τη δωρεάν κατανομή για το έτος 2026, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(18)

Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή,