(1)

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία ξεκίνησε μια απρόκλητη και αδικαιολόγητη εισβολή πλήρους κλίμακας κατά της Ουκρανίας. Ως εκ τούτου, εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ουκρανία, και η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου (3) διαπίστωσε την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία και εφάρμοσε προσωρινή προστασία. Η εισροή ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τα οικεία κράτη μέλη όσον αφορά την εξασφάλιση επαρκούς ανθρωπιστικής βοήθειας και την κάλυψη των πρωταρχικών αναγκών των εν λόγω ατόμων.

(2)

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022 η Ουκρανία ζήτησε βοήθεια σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1 της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) όσον αφορά τις προμήθειες ειδών πολιτικής προστασίας. Ως έκφραση αλληλεγγύης και στήριξης, τα κράτη μέλη και η διεθνής κοινότητα ανταποκρίθηκαν παρέχοντας αγαθά ανθρωπιστικής βοήθειας προς διανομή στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας και φθάνουν στην Ένωση, καθώς και σε άλλα άτομα που πλήττονται από τη στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας.

(3)

Με την απόφαση (ΕΕ) 2022/1108 της Επιτροπής (5) χορηγήθηκε, όσον αφορά ορισμένα κράτη μέλη, απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (στο εξής: ΦΠΑ) για εισαγωγή εμπορευμάτων που πρόκειται να διανεμηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και στα άτομα που έχουν ανάγκη στην Ουκρανία. Η απόφαση (ΕΕ) 2023/829 της Επιτροπής (6) παρέτεινε τα εν λόγω μέτρα, όσον αφορά ορισμένα κράτη μέλη, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Τα εν λόγω μέτρα παρατάθηκαν στη συνέχεια, όσον αφορά ορισμένα κράτη μέλη, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 με την απόφαση (ΕΕ) 2024/775 της Επιτροπής (7), ακολουθούμενη από την απόφαση (ΕΕ) 2025/676 της Επιτροπής (8) για την παράταση των εν λόγω μέτρων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 όσον αφορά την Πολωνία και τη Λιθουανία.

(4)

Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των κρατών μελών στα οποία εφαρμόζεται η απόφαση (ΕΕ) 2025/676, σχετικά με την ανάγκη παράτασης της ισχύος των μέτρων. Στις 10 Δεκεμβρίου 2025 η Λιθουανία υπέβαλε αίτημα παράτασης των μέτρων. Η Λιθουανία αιτιολόγησε το αίτημά της εξηγώντας ότι η απόφαση (ΕΕ) 2025/676 παρέχει νομική βάση για την εφαρμογή του άρθρου 101α της οδηγίας 2006/112/ΕΚ, που επιτρέπει στα κράτη μέλη να απαλλάσσουν τις (εγχώριες) παραδόσεις και τις ενδοκοινοτικές αποκτήσεις των αγαθών που καλύπτονται από την εν λόγω απόφαση κατά τη χορήγηση απαλλαγής από τον ΦΠΑ για την εισαγωγή του ίδιου τύπου αγαθών.

(5)

Η ανθρωπιστική κρίση που προκλήθηκε από την απρόκλητη και αδικαιολόγητη εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και ενδέχεται να χρειαστεί βοήθεια για όσους προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας και για όσους παραμένουν στην Ουκρανία. Αυτή η ασταθής κατάσταση έχει σημαντικές συνέπειες όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για ορισμένα κράτη μέλη. Συνεπώς, συνιστά καταστροφή που πλήττει ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, όπως αναφέρεται στο άρθρο 74 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και στο άρθρο 51 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) της οδηγίας 2009/132/ΕΚ.

(6)

Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στη Λιθουανία να χορηγεί απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς που επιβάλλονται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 74 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και απαλλαγή από τον ΦΠΑ που επιβάλλεται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 51 της οδηγίας 2009/132/ΕΚ από κρατικούς οργανισμούς, καθώς και ευαγείς ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς που είναι εγκεκριμένοι από τις αρμόδιες αρχές της Λιθουανίας, ή για λογαριασμό τους. Προκειμένου να ανταποκριθούν στο αίτημα της Λιθουανίας για την παροχή βοήθειας στα άτομα που έχουν παραμείνει στην Ουκρανία και πλήττονται σοβαρά από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είναι επίσης αναγκαίο να επιτραπεί η περαιτέρω μεταφορά των εν λόγω εμπορευμάτων σε ουκρανικούς κρατικούς οργανισμούς ή σε ευαγείς ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς που είναι εγκεκριμένοι από τις αρμόδιες ουκρανικές αρχές με σκοπό τη δωρεάν διανομή των εν λόγω εμπορευμάτων στα άτομα που έχουν ανάγκη στην Ουκρανία. Επιπλέον, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στη Λιθουανία να χορηγεί απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς που επιβάλλονται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 74 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και απαλλαγή από τον ΦΠΑ που επιβάλλεται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 51 της οδηγίας 2009/132/ΕΚ, όταν αυτά εισάγονται για να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία από μονάδες βοήθειας σε περιπτώσεις καταστροφών ή για λογαριασμό τους, για την κάλυψη των αναγκών τους κατά το χρονικό διάστημα της παροχής βοήθειας στα άτομα που πλήττονται από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Από το 2024, η χρήση των μέτρων έχει μειωθεί σημαντικά. Η Επιτροπή θεωρεί, ως εκ των ανωτέρω, ενδεδειγμένο να περιορίσει την παράταση των εν λόγω μέτρων σε περίοδο τριών μηνών.

(7)

Για να παρακολουθούνται οι εισαγωγές εμπορευμάτων για τις οποίες χορηγείται απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς ή από τον ΦΠΑ, η Λιθουανία θα πρέπει να ενημερώνει την Επιτροπή σχετικά με τη φύση, τις ποσότητες και την αξία των εμπορευμάτων που εισάγονται με απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον ΦΠΑ προκειμένου να διανεμηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τους οργανισμούς που έχει εγκρίνει για τη διανομή ή τη διάθεση των εν λόγω εμπορευμάτων, καθώς και σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αποτραπεί η χρησιμοποίηση των εμπορευμάτων για σκοπούς άλλους από την αντιμετώπιση των αναγκών των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

(8)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους όρους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση, να αποτραπούν οι παρατυπίες και να προστατευθούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης και των κρατών μελών, η Λιθουανία θα πρέπει να διασφαλίσει την εφαρμογή των μέτρων διαχείρισης κινδύνων και των σχετικών μέτρων τελωνειακού ελέγχου όσον αφορά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, τη χρήση και την επακόλουθη μεταφορά στην Ουκρανία εμπορευμάτων για τα οποία χορηγείται απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς ή από τον ΦΠΑ. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνεται για τα μέτρα που έχουν ληφθεί εντός της προθεσμίας που ορίζεται στην παρούσα απόφαση.

(9)

Λαμβανομένων υπόψη των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Λιθουανία, θα πρέπει να χορηγηθεί απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον ΦΠΑ για τις εισαγωγές που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2026. Η απαλλαγή θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Μαρτίου 2026.

(10)

Στις 5 Φεβρουαρίου 2026 πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 76 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και το άρθρο 53 πρώτο εδάφιο της οδηγίας 2009/132/ΕΚ,