(1)

Κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2025, η Βουλγαρία αντιμετώπισε ακραίες δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ειδικότερα, από το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου έως το τέλος Αυγούστου, παρατηρήθηκε σοβαρή επιδείνωση των αγρομετεωρολογικών συνθηκών στη Βουλγαρία, η οποία χαρακτηρίστηκε από έντονες ξηρασίες και καύσωνες. Οι παρατεταμένες θερμές και ξηρές καιρικές συνθήκες είχαν αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγή ηλίανθου και αραβοσίτου.

(2)

Κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου του 2025, οι συνθήκες στην Εσθονία υπήρξαν ιδιαίτερα δύσκολες, αρχής γενομένης με έναν εαρινό παγετό που επηρέασε πολλές περιοχές. Οι ψυχρές καιρικές συνθήκες συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου, σε συνδυασμό με ασυνήθιστα υψηλές βροχοπτώσεις και εναλλασσόμενα κύματα ψύχους, ακολουθούμενα από απροσδόκητα υψηλές θερμοκρασίες. Αυτές οι δυσμενείς συνθήκες είχαν αρνητικό αντίκτυπο στην παραγωγή εαρινού σίτου, κριθαριού, κτηνοτροφικών μπιζελιών, εαρινής ελαιοκράμβης, πατάτας και καλλιεργειών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του τομέα των οπωροκηπευτικών.

(3)

Κατά την καλλιεργητική περίοδο του 2025, η Ουγγαρία αντιμετώπισε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο σημειώθηκαν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες και λειψυδρία, γεγονός που οδήγησε σε σοβαρή θερμική καταπόνηση των καλλιεργειών. Αυτό επηρέασε αρνητικά την παραγωγή γλυκού καλαμποκιού, πεπονιών, σόργου, ελαιοραπανιού, αραβοσίτου και αραβοσίτου τύπου ποπ κορν.

(4)

Μολονότι υπάρχουν ενδείξεις ότι τέτοιου είδους δυσμενή κλιματικά φαινόμενα εμφανίζονται σε όλη την επικράτεια της Ένωσης, στο γενικό πλαίσιο αυξανόμενων κινδύνων για τη γεωργία, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, η ένταση των φαινομένων αυτών στη Βουλγαρία, στην Εσθονία και στην Ουγγαρία ήταν πρωτοφανής και επηρέασε μεγάλη καλλιεργούμενη έκταση και τις ποσότητες που παρήχθησαν.

(5)

Οι σημαντικές ζημίες που υπέστη η γεωργία από τα εν λόγω δυσμενή κλιματικά φαινόμενα και η επακόλουθη απώλεια εισοδήματος για τους πληγέντες παραγωγούς στην Βουλγαρία, την Εσθονία και την Ουγγαρία θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

(6)

Ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεσπιστεί έκτακτο μέτρο, για την αντιμετώπιση των ειδικών προβλημάτων μετά τα εν λόγω δυσμενή κλιματικά φαινόμενα και τις φυσικές καταστροφές στη Βουλγαρία, στην Εσθονία και στην Ουγγαρία.

(7)

Οι σημαντικές ζημίες και οικονομικές απώλειες που υπέστησαν οι πληγέντες παραγωγοί λόγω των δυσμενών κλιματικών φαινομένων αποτελούν ειδικό πρόβλημα κατά την έννοια του άρθρου 221 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα με μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με τα άρθρα 219 ή 220 του εν λόγω κανονισμού. Η κατάσταση δεν συνδέεται ειδικά με αναγνωρισμένη μοναδική διατάραξη της αγοράς ή με συγκεκριμένη απειλή, ούτε με μέτρα για την καταπολέμηση της εξάπλωσης ζωονόσων ή του κλονισμού της εμπιστοσύνης των καταναλωτών λόγω κινδύνων για τη δημόσια υγεία, την υγεία των ζώων ή των φυτών.

(8)

Τα ποσά που διατίθενται στην Βουλγαρία, την Εσθονία και την Ουγγαρία θα πρέπει να καθοριστούν λαμβανομένου ιδίως υπόψη του αντίστοιχου βάρους καθενός από αυτά τα κράτη μέλη στον γεωργικό τομέα της Ένωσης, με βάση τα καθαρά ανώτατα όρια για τις άμεσες ενισχύσεις που ορίζονται στο παράρτημα V του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), καθώς και τον αντίκτυπο των δυσμενών κλιματικών φαινομένων στα εν λόγω κράτη μέλη.

(9)

Η Βουλγαρία, η Εσθονία και η Ουγγαρία πρέπει να διανείμουν την ενίσχυση μέσω των πλέον αποτελεσματικών διαύλων, βάσει αντικειμενικών και αμερόληπτων κριτηρίων που λαμβάνουν υπόψη την έκταση των δυσχερειών και των οικονομικών ζημιών που υπέστησαν οι πληγέντες γεωργοί. Θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι πληγέντες γεωργοί θα είναι οι τελικοί δικαιούχοι της ενίσχυσης και να αποφύγουν στρεβλώσεις της αγοράς ή του ανταγωνισμού.

(10)

Δεδομένου ότι με τα ποσά που θα διατεθούν στην Βουλγαρία, στην Εσθονία και στην Ουγγαρία, θα διευθετηθούν μόνο εν μέρει οι οικονομικές δυσχέρειες των πληγέντων γεωργών, θα πρέπει να επιτραπεί στα ως άνω κράτη μέλη να χορηγήσουν πρόσθετη εθνική στήριξη στους πληγέντες γεωργούς, υπό τους όρους που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

(11)

Προκειμένου να παρασχεθεί στην Βουλγαρία, στην Εσθονία και στην Ουγγαρία η ευελιξία να διανείμουν την ενίσχυση όπως απαιτούν οι συνθήκες με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωποι οι πληγέντες γεωργοί, θα πρέπει να παρέχεται δυνατότητα σώρευσης της ενίσχυσης με άλλη στήριξη που χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης, χωρίς υπεραντιστάθμιση των πληγέντων γεωργών.

(12)

Προκειμένου να αποφευχθεί η υπεραντιστάθμιση, η Βουλγαρία, η Εσθονία και η Ουγγαρία πρέπει να λάβουν υπόψη τη στήριξη που χορηγείται στο πλαίσιο άλλων εθνικών ή ενωσιακών μέσων στήριξης ή ιδιωτικών καθεστώτων ώστε να αντιμετωπιστεί η οικονομική ζημία που έχουν υποστεί οι εν λόγω χώρες.

(13)

Δεδομένου ότι η ενίσχυση που παρέχει η Ένωση καθορίζεται σε ευρώ, είναι αναγκαίο, για την εξασφάλιση ενιαίας και ταυτόχρονης εφαρμογής, να καθοριστεί ημερομηνία για τη μετατροπή του ποσού που χορηγείται σε ένα κράτος μέλος που δεν έχει υιοθετήσει το ευρώ ως εθνικό του νόμισμα, όπως στην περίπτωση της Ουγγαρίας. Εφόσον ο παρών κανονισμός δεν προβλέπει προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων ενίσχυσης, είναι σκόπιμο να θεωρηθεί, για τους σκοπούς του άρθρου 30 παράγραφος 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2022/127 της Επιτροπής (3), η ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού ως γενεσιουργός αιτία της συναλλαγματικής ισοτιμίας όσον αφορά τα ποσά που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

(14)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα αυτού του έκτακτου μέτρου, οι δικαιούχοι θα πρέπει να λάβουν ταχέως τη χρηματοδοτική στήριξη έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλιστεί η έγκαιρη παρακολούθηση του προϋπολογισμού, καθώς και η επικαιροποιημένη παρακολούθηση και η αποδοτική χρήση του γεωργικού αποθεματικού, ώστε να μεγιστοποιηθεί η διαθεσιμότητά του και να ενισχυθεί η ικανότητα ταχείας αντίδρασης σε αναδυόμενες κρίσεις. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να καθοριστεί ημερομηνία επιλεξιμότητας για την καταβολή της εν λόγω στήριξης από τα κράτη μέλη στους δικαιούχους. Τυχόν πληρωμές που πραγματοποιούνται μετά την ημερομηνία αυτή θα πρέπει να θεωρούνται μη επιλέξιμες για χρηματοδότηση από την Ένωση.

(15)

Ως εκ τούτου, η Ένωση θα πρέπει να χρηματοδοτήσει τις δαπάνες στις οποίες υποβάλλονται η Βουλγαρία, η Εσθονία και η Ουγγαρία στο πλαίσιο του εν λόγω έκτακτου μέτρου μόνον εφόσον οι δαπάνες αυτές έχουν πραγματοποιηθεί εντός συγκεκριμένης προθεσμίας επιλεξιμότητας. Η στήριξη για το εν λόγω έκτακτο μέτρο θα πρέπει συνεπώς να καταβληθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

(16)

Δεδομένου ότι οι πληρωμές που πραγματοποιούνται μετά τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρούνται επιλέξιμες, το άρθρο 5 παράγραφος 2 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2022/127, το οποίο προβλέπει αναλογική μείωση των μηνιαίων πληρωμών που πραγματοποιούνται μετά τη λήξη της προθεσμίας, δεν εφαρμόζεται.

(17)

Η Βουλγαρία, η Εσθονία και η Ουγγαρία θα πρέπει να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στην Ένωση να ελέγξει την αποδοτικότητα του μέτρου που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό.

(18)

Για να εξασφαλιστεί ότι οι γεωργοί θα λάβουν ενίσχυση το ταχύτερο δυνατόν, η Βουλγαρία, η Εσθονία και η Ουγγαρία θα πρέπει να εφαρμόσουν τον παρόντα κανονισμό χωρίς καθυστέρηση. Συνεπώς, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(19)

Τα μέτρα που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό είναι σύμφωνα με τη γνώμη της επιτροπής για την κοινή οργάνωση των γεωργικών αγορών,