(1)

Ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3).

(2)

Αποστολή της Ευρωπόλ είναι να στηρίζει και να ενισχύει τις ενέργειες των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, όπως ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 («αρμόδιες αρχές των κρατών μελών»), καθώς και την αμοιβαία συνεργασία τους για την πρόληψη και την καταπολέμηση σοβαρών μορφών εγκλήματος που επηρεάζουν δύο ή περισσότερα κράτη μέλη, της τρομοκρατίας και μορφών εγκλήματος που θίγουν κοινά συμφέροντα τα οποία καλύπτονται από πολιτική της Ένωσης, να ενεργεί ως κόμβος εγκληματολογικών πληροφοριών της Ένωσης, και να παρέχει ευέλικτη επιχειρησιακή υποστήριξη πρωτοστατώντας στην καινοτομία και την έρευνα στον τομέα της επιβολής του νόμου και παρέχοντας ευρωπαϊκές λύσεις αστυνόμευσης. Ασκώντας τα βασικά της καθήκοντα με την ανάλυση και ανταλλαγή πληροφοριών, καθώς και την παροχή επιχειρησιακής και τεχνικής υποστήριξης, η Ευρωπόλ παρέχει γνήσια προστιθέμενη αξία υπέρ της ασφάλειας της Ένωσης.

(3)

Η παράνομη διακίνηση μεταναστών είναι εγκληματική δραστηριότητα που προσβάλλει την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια με σκοπό το κέρδος, παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματα των ανθρώπων και υπονομεύει τους στόχους της Ένωσης για τη διαχείριση της μετανάστευσης. Στα συμπεράσματά του της 9ης Φεβρουαρίου 2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη σημασία της καταπολέμησης των διακινητών και τη βούλησή του να εντείνει τη δράση του με στόχο την πρόληψη των αντικανονικών αναχωρήσεων και των απωλειών ανθρώπινων ζωών εντατικοποιώντας τη συνεργασία με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης. Η εμπορία ανθρώπων είναι σοβαρό έγκλημα, το οποίο διαπράττεται συχνά στο πλαίσιο του οργανωμένου εγκλήματος, συνιστά δε κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και απαγορεύεται ρητά από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο «Χάρτης»). Η πρόληψη και η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, καθώς και η στήριξη των θυμάτων της, ανεξάρτητα από τη χώρα καταγωγής τους, εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα για την Ένωση και τα κράτη μέλη. Για τον σκοπό αυτό, είναι σημαντικό να ενισχυθεί ο τρόπος αντιμετώπισης της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων μέσω της ενίσχυσης των συνολικών ικανοτήτων της Ευρωπόλ, και ιδίως του ενωσιακού της κέντρου εξειδικευμένης εμπειρογνωσίας για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων.

(4)

Για την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση διασυνοριακών σοβαρών μορφών οργανωμένου εγκλήματος και τρομοκρατίας, απαιτείται συντονισμός και επικεντρωμένη δράση. Ο ρόλος της Ευρωπόλ στη στήριξη των δραστηριοτήτων ανταλλαγής εγκληματολογικών πληροφοριών και των ποινικών ερευνών των κρατών μελών έχει εξελιχθεί σημαντικά μέσω της ανάπτυξης καινοτόμων εννοιών που στοχεύουν άτομα τα οποία εμπλέκονται σε εγκληματικές ενέργειες και συνιστούν σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια. Η εν λόγω στήριξη και συνεργασία γίνεται όλο και πιο περίπλοκη και απαιτεί ειδική εμπειρογνωσία και πόρους που καθιστούν αναγκαία την πραγματοποίηση επενδύσεων τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την Ευρωπόλ. Επομένως, η χρήση επιχειρησιακών ειδικών ομάδων επιτρέπει στα κράτη μέλη, με την υποστήριξη της Ευρωπόλ, να αναπτύσσουν κοινές, συντονισμένες και ιεραρχημένες δραστηριότητες ανταλλαγής εγκληματολογικών πληροφοριών, οι οποίες περιλαμβάνουν την ανταλλαγή εγκληματολογικών πληροφοριών, την ανακάλυψη συνδέσεων και τη διενέργεια αναλύσεων και ερευνών, ιδίως σχετικά με εγκληματικά κυκλώματα και ομάδες, καθώς και με μεμονωμένα άτομα τα οποία εμπλέκονται σε εγκληματικές ενέργειες και συνιστούν υψηλό κίνδυνο για την ασφάλεια. Κατά την υποστήριξη αυτής της ευέλικτης, επιχειρησιακής και προσωρινής μορφής συνεργασίας, η Ευρωπόλ θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει την αναλυτική, επιχειρησιακή, τεχνική, εγκληματολογική και οικονομική στήριξή της στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Οι επιχειρησιακές ειδικές ομάδες θα πρέπει να ενσωματωθούν στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό στην Ευρωπαϊκή Πολυκλαδική Πλατφόρμα κατά των Εγκληματικών Απειλών (EMPACT).

(5)

Οι δραστηριότητες ανταλλαγής εγκληματολογικών πληροφοριών που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των επιχειρησιακών ειδικών ομάδων μπορούν να συνοδεύονται από την έναρξη ποινικών ερευνών σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη που μπορούν, ως συμπληρωματική προσέγγιση, να επωφεληθούν από τη σύσταση κοινής ομάδας έρευνας για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων σε ποινικές διαδικασίες. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794, η Ευρωπόλ μπορεί να προτείνει στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη τη σύσταση της εν λόγω κοινής ομάδας έρευνας.

(6)

Το 2016 το διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπόλ («διοικητικό συμβούλιο») δημιούργησε το «Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών», σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794, ως ενωσιακό κέντρο εξειδικευμένης εμπειρογνωσίας. Η αύξηση των εγκληματικών δραστηριοτήτων των παράνομων διακινητών μεταναστών και των εμπόρων ανθρώπων που εμπλέκονται στη διευκόλυνση των αντικανονικών αφίξεων στην Ένωση και των μη επιτρεπόμενων μετακινήσεων στο εσωτερικό της Ένωσης, η ταχεία προσαρμοστικότητα των εγκληματικών οργανωμένων ομάδων, καθώς και η ανάπτυξη νέων τρόπων λειτουργίας και εξελιγμένων μεθόδων, απαιτούν την επείγουσα σημαντική ενδυνάμωση του ρόλου του εν λόγω κέντρου με την αναγνώρισή του ως μόνιμης δομής στο πλαίσιο της Ευρωπόλ. Η ονομασία του θα πρέπει να είναι «Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών».

(7)

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών θα πρέπει να παρέχει στρατηγική, επιχειρησιακή και τεχνική υποστήριξη στα κράτη μέλη με σκοπό την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών θα πρέπει επίσης να στηρίζει τον εντοπισμό θυμάτων εμπορίας ανθρώπων ή άλλων ευάλωτων ατόμων, διασφαλίζοντας την αναγκαία συνεργασία με τον συντονιστή της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων που αναφέρεται στην οδηγία 2011/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4).

(8)

Για να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα του Ευρωπαϊκού Κέντρου κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών και να διασφαλιστούν η εγκαιρότητα και η συστηματικότητα του συντονισμού και της ανταλλαγής πληροφοριών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων σε επίπεδο Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών θα πρέπει να περιλαμβάνει εκπροσώπους του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (Eurojust) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, σύμφωνα με τις αντίστοιχες εντολές τους. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να καλεί την Επιτροπή και τους κύριους παράγοντες της EMPACT, καθώς και άλλα αρμόδια όργανα ή οργανισμούς της Ένωσης, όπως ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, να συνδράμουν στις δραστηριότητές του, όταν οι απαιτούμενες δράσεις εμπίπτουν στις αντίστοιχες εντολές τους. Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κέντρο κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών θα πρέπει να είναι σε θέση να συνεργάζεται με αξιωματικούς συνδέσμους μετανάστευσης που τοποθετούνται σε τρίτες χώρες και, όπου είναι απολύτως αναγκαίο και αναλογικό, με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και τις σχετικές αποστολές της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας, σύμφωνα με την αντίστοιχη εντολή τους και την εντολή της Ευρωπόλ.

(9)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και αποδοτική λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κέντρου κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών, το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει να αποφασίζει σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κέντρου κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών, μεταξύ άλλων σχετικά με τα καθήκοντα και τη σύνθεσή του, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

(10)

Η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Κέντρου κατά της Παράνομης Διακίνησης Μεταναστών δεν θίγει τον ρόλο και τις λειτουργίες του διοικητικού συμβουλίου, ιδίως όταν αποφασίζει, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις επιχειρηματικές όσο και τις οικονομικές απαιτήσεις, σχετικά με τη δημιουργία των εσωτερικών δομών της Ευρωπόλ, συμπεριλαμβανομένων και άλλων ενωσιακών κέντρων εξειδικευμένης εμπειρογνωσίας κατόπιν πρότασης του εκτελεστικού διευθυντή.

(11)

Η EMPACT συγκεντρώνει ευρύ φάσμα αρμόδιων αρχών σε μια προσέγγιση εταιρικής σχέσης και αποτελεί τόσο το πλαίσιο της συντονισμένης αντίδρασης κατά του οργανωμένου και σοβαρού εγκλήματος διεθνούς δικαίου όσο και τον καταλύτη για την υλοποίηση των πολιτικών και των στρατηγικών της Ένωσης στον τομέα της ασφάλειας. Για να ενισχυθεί η αντίδραση της Ένωσης αναφορικά με την πρόληψη και την καταπολέμηση του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένων της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, η Ευρωπόλ και όλες οι οικείες αρμόδιες αρχές βάσει του παρόντος κανονισμού θα πρέπει να αυξήσουν τις διασυνδέσεις τους στο πλαίσιο της EMPACT και την εκ μέρους τους επιχειρησιακή υποστήριξη των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται από την εν λόγω πλατφόρμα. Για τον σκοπό αυτό, η Ευρωπόλ θα πρέπει να είναι σε θέση να ενισχύει τη στρατηγική, επιχειρησιακή και χρηματοδοτική στήριξη των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων που υλοποιούνται στο πλαίσιο της EMPACT, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή των βασικών παραγόντων της EMPACT, κατά περίπτωση. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών που συμμετέχουν στην υλοποίηση επιχειρησιακών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της EMPACT θα πρέπει να παρέχουν στην Ευρωπόλ όλες τις σχετικές πληροφορίες.

(12)

Η Ευρωπόλ θα πρέπει να παρέχει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών δεδομένα μη προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν τις επιχειρησιακές ειδικές ομάδες. Τα εν λόγω δεδομένα περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, τους σχετικούς τομείς εγκληματικότητας, τους τρόπους λειτουργίας των ατόμων τα οποία εμπλέκονται σε εγκληματικές ενέργειες και των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών που συμμετέχουν στις επιχειρησιακές ειδικές ομάδες. Η Ευρωπόλ θα πρέπει επίσης να διευκολύνει τη ροή επικοινωνίας μεταξύ των επικεφαλής επιχειρησιακών ειδικών ομάδων των κρατών μελών και εκείνων που ηγούνται των επιχειρησιακών δράσεων της EMPACT.

(13)

Η συλλογή και περαιτέρω επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, στο πλαίσιο της πρόληψης, του εντοπισμού και της διερεύνησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, θα πρέπει να διενεργείται από την Ευρωπόλ σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794 και τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και σύμφωνα με τα ισχύοντα πρότυπα της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της αρχής του περιορισμού του σκοπού και των αρχών της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

(14)

Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Ευρωπόλ σε τρίτες χώρες μπορεί, ελλείψει απόφασης περί επάρκειας ή επαρκών ή κατάλληλων εγγυήσεων για την προστασία των δεδομένων, να πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794.

(15)

Η Ευρωπόλ θα πρέπει να αποτελεί τον κόμβο εγκληματολογικών πληροφοριών της Ένωσης και να ενεργεί ως πάροχος υπηρεσιών, παρέχοντας ιδίως ένα ασφαλές δίκτυο για την ανταλλαγή δεδομένων, όπως η εφαρμογή δικτύου ασφαλούς ανταλλαγής πληροφοριών (SIENA), με στόχο να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, της Ευρωπόλ και άλλων οργάνων της Ένωσης, τρίτων χωρών και διεθνών οργανισμών, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό και την οδηγία (ΕΕ) 2023/977 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6).

(16)

Η αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την επιβολή του νόμου περιλαμβάνει την ανταλλαγή βιομετρικών δεδομένων, για παράδειγμα, δακτυλικών αποτυπωμάτων ή εικόνων προσώπου, όπως ορίζονται στην οδηγία (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7). Η αποτελεσματική χρήση των βιομετρικών δεδομένων είναι καίριας σημασίας για την κάλυψη των κενών και των τυφλών σημείων που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν οι τρομοκράτες και άλλοι εγκληματίες χρησιμοποιώντας ψευδείς ή πολλαπλές ταυτότητες. Το νομικό πλαίσιο της Ευρωπόλ δίνει ήδη στον Οργανισμό τη δυνατότητα να επεξεργάζεται βιομετρικά δεδομένα για επιχειρησιακούς σκοπούς και για την πρόληψη ή την καταπολέμηση εγκλημάτων που εμπίπτουν στους στόχους του, όπως προβλέπεται στο άρθρο 30 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου του 2021 σχετικά με τη στήριξη της Ευρωπόλ για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών, είναι αναγκαίο να δοθεί στην Ευρωπόλ η δυνατότητα να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τα βιομετρικά δεδομένα. Επομένως, θα πρέπει να δοθεί στην Ευρωπόλ η δυνατότητα να επεξεργάζεται βιομετρικά δεδομένα αποτελεσματικά και αποδοτικά για να στηρίζει καλύτερα τα κράτη μέλη, μεταξύ άλλων, στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων.

(17)

Κάθε επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων θα πρέπει να συνάδει με τις υφιστάμενες εγγυήσεις που ορίζονται στους κανονισμούς (ΕΕ) 2016/794 και (ΕΕ) 2018/1725, και θα πρέπει να είναι απολύτως αναγκαία και αναλογική προς τον επιδιωκόμενο στόχο. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στη θέσπιση κατάλληλων προτύπων ποιότητας για την επεξεργασία και την αποθήκευση βιομετρικών δεδομένων. Τα εν λόγω πρότυπα ποιότητας θα πρέπει να συνάδουν με τα σχετικά ελάχιστα πρότυπα ποιότητας που ορίζονται στο δίκαιο της Ένωσης για τη συγκρίσιμη επεξεργασία των εν λόγω δεδομένων, ώστε να διασφαλίζεται ισοδύναμο επίπεδο ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων των ελάχιστων προτύπων ποιότητας που θεσπίζονται από την Επιτροπή δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2024/982 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8).

(18)

Η ενεργός συμμετοχή των κρατών μελών και η ανταλλαγή όλων των σχετικών πληροφοριών με την Ευρωπόλ είναι απαραίτητες για την παροχή μιας ολοκληρωμένης και συντονισμένης προσέγγισης της Ένωσης για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να συστήσουν κεντρικές υπηρεσίες εξειδικευμένες στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, διασφαλίζοντας συνέργειες με τους εθνικούς συντονιστές καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων ή ισοδύναμους μηχανισμούς που θεσπίζονται σύμφωνα με την οδηγία 2011/36/ΕΕ, και να τους παρέχουν επαρκείς πόρους για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, μπορούν δε να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με ποινικές έρευνες με την Ευρωπόλ χρησιμοποιώντας αποτελεσματικά τη SIENA.

(19)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι όλες οι σχετικές πληροφορίες για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που παρέχουν οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης που είναι τοποθετημένοι σε τρίτες χώρες και οι οποίες, σύμφωνα με αξιολόγηση, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νομικού πλαισίου της Ευρωπόλ, κοινοποιούνται εγκαίρως και αποτελεσματικά στην Ευρωπόλ μέσω της SIENA.

(20)

Οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης που ορίζονται και τοποθετούνται σε τρίτες χώρες από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να συνδέονται και να χρησιμοποιούν τη SIENA για την άμεση ή έμμεση ανταλλαγή πληροφοριών με την Ευρωπόλ σχετικά με την παράνομη διακίνηση μεταναστών και την εμπορία ανθρώπων μέσω των εθνικών αρμόδιων αρχών τους. Εάν δεν είναι δυνατή η σύνδεση με την SIENA για νομικούς, οργανωτικούς ή τεχνικούς λόγους, οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης που ορίζονται και τοποθετούνται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να ανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίες με την Ευρωπόλ μέσω εθνικής αρμόδιας αρχής διαμέσου άλλων ασφαλών διαύλων. Οι αξιωματικοί σύνδεσμοι μετανάστευσης που ορίζονται και τοποθετούνται από εθνικές αρχές διαφορετικές από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να ανταλλάσσουν σχετικές πληροφορίες με εθνική αρμόδια αρχή, με σκοπό την παροχή των εν λόγω πληροφοριών στην Ευρωπόλ.

(21)

Η Ευρωπόλ και οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεργάζονται σε έρευνες για την παράνομη διακίνηση μεταναστών και την εμπορία ανθρώπων, μεταξύ άλλων, όταν τα εν λόγω ποινικά αδικήματα διαπράττονται μέσω του διαδικτύου, για παράδειγμα μέσω πλατφορμών μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

(22)

Για την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, απαιτείται συντονισμός και επικεντρωμένη δράση. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να συστήσουν κοινή ομάδα έρευνας σύμφωνα με την απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 (9), μεταξύ άλλων, με την υποστήριξη της Ευρωπόλ. Όταν η Ευρωπόλ έχει λόγους να πιστεύει ότι η σύσταση κοινής ομάδας έρευνας θα προσθέσει αξία σε έρευνα για την παράνομη διακίνηση μεταναστών και την εμπορία ανθρώπων, είναι σε θέση να το προτείνει στα οικεία κράτη μέλη και να λαμβάνει μέτρα για να τα συνδράμει στη σύσταση της κοινής ομάδας έρευνας, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/794. Στις εν λόγω περιπτώσεις, η Ευρωπόλ θα πρέπει να συνεργάζεται στενά με τη Eurojust.

(23)

Για την υποστήριξη και την ενίσχυση των δράσεων των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών, η Ευρωπόλ θα πρέπει να είναι σε θέση να αποστέλλει προσωρινά προσωπικό, στο οποίο περιλαμβάνονται και οι αποσπασμένοι εθνικοί εμπειρογνώμονες, για την παροχή αναλυτικής, επιχειρησιακής, τεχνικής και εγκληματολογικής υποστήριξης. Οι εν λόγω αποστολές θα πρέπει να πραγματοποιούνται ιδίως στο πλαίσιο πολύπλοκων ερευνών μεγάλης κλίμακας και υψηλού επιπέδου και δραστηριοτήτων ανταλλαγής εγκληματολογικών πληροφοριών που απαιτούν την υποστήριξη της Ευρωπόλ. Οι εν λόγω αποστολές θα πρέπει επίσης να στηρίζουν περαιτέρω ελέγχους ασφάλειας με τη χρήση βάσεων δεδομένων της Ευρωπόλ ή εθνικών βάσεων δεδομένων, ώστε να διευκολύνεται η ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών για την ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης (δευτερογενείς έλεγχοι ασφάλειας), ή των ομάδων στήριξης για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1896 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10). Η Ευρωπόλ θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιεί τις εν λόγω αποστολές για την υποστήριξη των κρατών μελών στην περίπτωση μείζονος σημασίας διεθνών γεγονότων.

(24)

Οι αποστολές της Ευρωπόλ στο έδαφος κράτους μέλους θα πρέπει να πραγματοποιούνται κατόπιν αιτήματος των αρμόδιων αρχών του οικείου κράτους μέλους και σε συνεργασία και συμφωνία με τις αρχές αυτές. Για τους σκοπούς των αποστολών της Ευρωπόλ στο έδαφος κράτους μέλους, τα οικεία κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχει χωρίς καθυστέρηση όλες τις σχετικές πληροφορίες στην Ευρωπόλ, ως κόμβο εγκληματολογικών πληροφοριών της Ένωσης, για να ενισχυθεί και να υποστηριχθεί η δράση των κρατών μελών.

(25)

Η ενίσχυση του νομικού πλαισίου της Ευρωπόλ προσφέρει την ευκαιρία να διευκρινιστεί ότι οι στόχοι της Ευρωπόλ θα πρέπει επίσης να καλύπτουν ρητά τις παραβιάσεις των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2024/1226 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11). Τα περιοριστικά μέτρα της Ένωσης αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διαφύλαξη των αξιών, της ασφάλειας, της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας της Ένωσης, την εδραίωση και τη στήριξη της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των αρχών του διεθνούς δικαίου και τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας σύμφωνα με τους στόχους και τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Όταν μια τέτοια παραβίαση περιοριστικών μέτρων της Ένωσης επίσης συνιστά μια άλλη μορφή εγκλήματος που απαριθμείται στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794, η Ευρωπόλ στηρίζει τις έρευνες των κρατών μελών με στόχο περιουσιακά στοιχεία εγκληματικής προέλευσης τα οποία ανήκουν σε φυσικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις της Ένωσης ή σε ποινικές έρευνες που συνδέονται με την καταστρατήγηση των εμπορικών και οικονομικών κυρώσεων που επιβάλλει η Ένωση. Δεδομένου ότι οι παραβιάσεις των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης συνιστούν μορφή εγκλήματος που θίγει κοινό συμφέρον το οποίο καλύπτεται από την πολιτική της Ένωσης και αποτελούν μια μορφή εγκλήματος με την οποία τα κράτη μέλη βρίσκονται όλο και συχνότερα αντιμέτωπα, η Ευρωπόλ θα πρέπει να έχει την αρμοδιότητα να ενεργεί με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση της δράσης των κρατών μελών στο πλαίσιο αυτό. Η εν λόγω αρμοδιότητα στηρίζει τα κράτη μέλη στη συνεργασία μεταξύ τους και με την Ευρωπόλ, τη Eurojust και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων τους και σύμφωνα με το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική διερεύνηση και δίωξη των παραβιάσεων των περιοριστικών μέτρων της Ένωσης.

(26)

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 21 για τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η Ιρλανδία γνωστοποίησε την επιθυμία της να συμμετάσχει στην έκδοση και εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

(27)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, που προσαρτάται στη ΣΕΕ και στη ΣΛΕΕ, η Δανία δεν συμμετέχει στη θέσπιση του παρόντος κανονισμού και, συνεπώς, δεν δεσμεύεται από αυτόν ούτε υπόκειται στη εφαρμογή του.

(28)

Σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725, ζητήθηκε η γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων, ο οποίος γνωμοδότησε στις 23 Ιανουαρίου 2024.

(29)

Δεδομένου ότι οι στόχοι του παρόντος κανονισμού, ήτοι η ενίσχυση της πρόληψης, της εξακρίβωσης και της διερεύνησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, δεν μπορούν να επιτευχθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από τα κράτη μέλη μεμονωμένα, λόγω του διασυνοριακού χαρακτήρα των εγκλημάτων αυτής της μορφής, αλλά μπορούν, λόγω των αποτελεσμάτων που είναι δυνατόν να προκύψουν από τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 ΣΕΕ. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

(30)

Ο παρών κανονισμός σέβεται πλήρως τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις εγγυήσεις, και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη, και συγκεκριμένα το δικαίωμα του σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής και το δικαίωμα της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως αυτά ορίζονται στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη, καθώς και στο άρθρο 16 ΣΛΕΕ.

(31)

Επομένως, ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

1)

Στο άρθρο 2, προστίθενται τα ακόλουθα στοιχεία:

(*1)  Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 2019, για τη δημιουργία ευρωπαϊκού δικτύου αξιωματικών συνδέσμων μετανάστευσης (ΕΕ L 198 της 25.7.2019, σ. 88, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/1240/oj).»·"

2)

Το άρθρο 4 τροποποιείται ως εξής:

3)

Το άρθρο 7 τροποποιείται ως εξής:

4)

Παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

5)

Στο άρθρο 18 παράγραφος 2, το στοιχείο δ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

·

6)

Το παράρτημα Ι τροποποιείται ως εξής: