(1)

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) είναι υπεύθυνη για την αποτελεσματική και συνεπή λειτουργία του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ). Επιβλέπει τη λειτουργία του συστήματος και διασφαλίζει τη συνεπή εφαρμογή υψηλών εποπτικών προτύπων και τη συνέπεια των εποπτικών αποτελεσμάτων στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Η ΕΚΤ μπορεί να εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές με αποδέκτες τις εθνικές αρμόδιες αρχές (ΕΑΑ), βάσει των οποίων αυτές θα πρέπει να εκτελούν τα εποπτικά τους καθήκοντα και να λαμβάνουν τις εποπτικές τους αποφάσεις.

(2)

Η ΕΚΤ διασφαλίζει τη συνεπή εφαρμογή των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας όσον αφορά τα πιστωτικά ιδρύματα στα συμμετέχοντα κράτη μέλη, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1024/2013 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 468/2014 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ/2014/17) (2).

(3)

Ενώ οι ΕΑΑ είναι πρωτίστως υπεύθυνες για την επανεξέταση των ρυθμίσεων, διαδικασιών, μηχανισμών και στρατηγικών που εφαρμόζουν τα πιστωτικά ιδρύματα τα οποία χαρακτηρίζονται ως λιγότερο σημαντικά, με σκοπό τη διασφάλιση της χρηστής διαχείρισης και κάλυψης των κινδύνων τους, περιλαμβανομένων των πολιτικών τους για τις προβλέψεις και της μεταχείρισης των περιουσιακών στοιχείων από την άποψη των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων, η ΕΚΤ θα πρέπει κατά τη διενέργεια κάθε τέτοιας επανεξέτασης να προωθεί τη συνεπή εφαρμογή υψηλών εποπτικών προτύπων στο πλαίσιο του ρόλου της ως φορέας επίβλεψης εντός του ΕΕΜ. Ενόψει τούτου, η συνεπής εφαρμογή υψηλών εποπτικών προτύπων στην εποπτική επανεξέταση της διαχείρισης και κάλυψης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΜΕΑ) όσον αφορά τις λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες σε επίπεδο ΕΕΜ συνδράμει τους ευρύτερους στόχους που διασφαλίζουν ότι: α) για όλα τα πιστωτικά ιδρύματα στα συμμετέχοντα κράτη μέλη εφαρμόζεται μια συνεκτική και αποτελεσματική προσέγγιση προληπτικής εποπτείας· β) σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα στα συμμετέχοντα κράτη μέλη εφαρμόζεται με συνέπεια το ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες· και γ) όλα τα πιστωτικά ιδρύματα στα συμμετέχοντα κράτη μέλη υπόκεινται σε εποπτεία ύψιστης ποιότητας.

(4)

Η διασφάλιση κατάλληλης διαχείρισης και κάλυψης ΜΕΑ αποτελεί σημαντική προτεραιότητα εντός του ΕΕΜ από την ίδρυσή του. Σε σχέση με τα ΜΕΑ η ΕΚΤ ακολουθεί εποπτική προσέγγιση η οποία εδράζεται στο πλαίσιο που κατήρτισε ο ενωσιακός νομοθέτης, λαμβάνοντας υπόψη και τις ερμηνευτικές κατευθυντήριες γραμμές που εγκρίνει η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών. Στο πλαίσιο της εποπτικής αυτής προσέγγισης η ΕΚΤ γνωστοποιεί εποπτικές προσδοκίες κάλυψης ΜΕΑ που διακρατούνται από σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες. Οι προσδοκίες αφορούν ΜΕΑ που δημιουργήθηκαν πριν από τις 26 Απριλίου 2019 και, ως εκ τούτου, δεν υπόκεινται στην απαίτηση αφαίρεσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 575/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3). Μέχρι σήμερα, η κάλυψη των εν λόγω ΜΕΑ σε σχέση με τις λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες δεν υπόκειται στην εφαρμογή ομοιόμορφων εποπτικών πρακτικών σε επίπεδο ΕΕΜ. Η κάλυψη των ΜΕΑ υπόκειται στην εφαρμογή προσεγγίσεων που ορίζονται από τις ΕΑΑ για τις οικείες εποπτικές δραστηριότητες.

(5)

Όπως δείχνει η πείρα την οποία έχει αποκτήσει η ΕΚΤ στο πλαίσιο της εποπτικής προσέγγισης που ακολουθείται σε σχέση με τις σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες, η επαρκής και έγκαιρη κάλυψη των ΜΕΑ προωθεί την προορατική διαχείρισή τους, τη μείωση των αποθεμάτων τους και επίπεδα προβλέψεων ανάλογα των κινδύνων που συνδέονται με την παλαιότητά τους και την εξέλιξη των ανακτήσιμων ποσών.

(6)

Ως εκ τούτου, η εποπτική προσέγγιση την οποία εφαρμόζουν οι ΕΑΑ όσον αφορά την κάλυψη των ΜΕΑ που διακρατούνται από λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες θα πρέπει να καλύπτει την επανεξέταση των πολιτικών σχηματισμού προβλέψεων των οντοτήτων αυτών και τη μεταχείριση των περιουσιακών στοιχείων από την άποψη των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων στις οποίες υπόκεινται.

(7)

Μια τέτοια εποπτική προσέγγιση της κάλυψης ΜΕΑ θεωρείται αποτελεσματικό εργαλείο για τον μετριασμό δύο βασικών κινδύνων. Ο πρώτος είναι η επίμονη διατήρηση σημαντικών αποθεμάτων ΜΕΑ με υψηλό δείκτη παλαιότητας (αναφέρονται και ως «παλαιά ΜΕΑ») και περιορισμένη κάλυψη βάσει προβλέψεων, που αποτελούν διαρκείς πηγές πιθανών περαιτέρω ζημιών και περιορίζουν την ικανότητα των τραπεζών να χορηγούν νέα δάνεια. Ο δεύτερος έγκειται στην πιθανότητα εκδήλωσης ασυνεπειών στην προληπτική αντιμετώπιση των ΜΕΑ που υπόκεινται στην απαίτηση αφαίρεσης βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 έναντι των ΜΕΑ που δεν υπόκεινται στην απαίτηση αυτή, χωρίς οι ασυνέπειες να δικαιολογούνται από ειδικές συνθήκες.

(8)

Οι δύο αυτοί βασικοί κίνδυνοι είναι σημαντικοί. Από την έναρξη του ΕΕΜ οι συγκεντρωτικοί δείκτες ΜΕΑ τόσο για τις σημαντικές όσο και για τις λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες παρουσιάζουν γενικά σταθερή πτωτική τάση. Η τάση αυτή ήταν εντονότερη σε σχέση με τις σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες και εξέλιπε το 2024. Ενόψει των δυνητικά αυξανόμενων δεικτών ΜΕΑ, και δεδομένων των ικανοποιητικών συνολικών επιπέδων κεφαλαίου και του άνετου χρονικού πλαισίου που διέθεταν πρόσφατα οι λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες για να προωθήσουν τη μείωση και την κάλυψη των παλαιών ΜΕΑ με δική τους πρωτοβουλία, θεωρείται ότι η υιοθέτηση από τις ΕΑΑ μιας εναρμονισμένης εποπτικής προσέγγισης όσον αφορά την κάλυψη των ΜΕΑ που διακρατούνται από λιγότερο σημαντικά ιδρύματα είναι αναλογική προς τον εποπτικό στόχο της αντιμετώπισης των δύο βασικών κινδύνων που σχετίζονται με τα εν λόγω ΜΕΑ, προκειμένου να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των εποπτευόμενων αυτών οντοτήτων σε πιθανές δυσμενείς εξελίξεις στο μακροοικονομικό περιβάλλον και συνδεόμενες συνθήκες υποβάθμισης της πιστωτικής ποιότητας.

(9)

Για να είναι σε θέση να αξιολογούν την κάλυψη ΜΕΑ που καλύπτονται από την παρούσα κατευθυντήρια γραμμή από τις λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες, είναι αναγκαίο οι ΕΑΑ να λαμβάνουν λεπτομερή στοιχεία για την κάλυψη των ΜΕΑ. Προς το παρόν τα στοιχεία αυτά δεν περιλαμβάνονται στις πληροφορίες που υποχρεούνται να παρέχουν τα ιδρύματα βάσει του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2021/451 της Επιτροπής (4) και, ως εκ τούτου, οι ΕΑΑ θα πρέπει να απαιτούν από τις λιγότερο σημαντικές εποπτευόμενες οντότητες να τα παρέχουν για κάθε ημερομηνία αναφοράς για την παροχή στοιχείων,

1)

ως «ημερομηνία αναφοράς για την παροχή στοιχείων» νοείται η 31 Δεκεμβρίου δεδομένου ημερολογιακού έτους·

2)

ως «μη εξυπηρετούμενο άνοιγμα που καλύπτεται από την παρούσα κατευθυντήρια γραμμή» νοείται άνοιγμα που πληροί τις προϋποθέσεις παρέκκλισης από το άρθρο 36 παράγραφος 1 στοιχείο ιγ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013, κατά το άρθρο 469α του εν λόγω κανονισμού·

3)

ως «τεχνική εγγύηση» νοείται εγγύηση η οποία διασφαλίζει την ικανότητα συμμόρφωσης του οφειλέτη με συμβατικές υποχρεώσεις μη οικονομικής φύσης, όπως η προμήθεια αγαθών ή η εκτέλεση εργασιών έναντι τρίτου και η οποία δεν αποτελεί υποκατάστατο πίστωσης, σε σχέση με άνοιγμα.