(1)

Η ουσία sulfuryl fluoride (σουλφουρυλοφθορίδιο) καταχωρίστηκε στο παράρτημα I της οδηγίας 98/8/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2) ως δραστική ουσία για χρήση σε βιοκτόνα των τύπων προϊόντων 8 και 18. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 86 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012, το σουλφουρυλοφθορίδιο θεωρήθηκε εγκεκριμένο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018 ως δραστική ουσία για χρήση σε βιοκτόνα του τύπου προϊόντων 8 και 18. Στις 28 Ιουνίου 2017 υποβλήθηκαν αιτήσεις για ανανέωση της έγκρισης της ουσίας σουλφουρυλοφθορίδιο για χρήση σε βιοκτόνα των τύπων προϊόντων 8 και 18, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012.

(2)

Με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2024/2402 της Επιτροπής (3) διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν δυνατόν να προσδιοριστεί αν το σουλφουρυλοφθορίδιο πληροί τα κριτήρια που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχεία γ) και δ) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012 ούτε αν εξακολουθούν να πληρούνται οι όροι που καθορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012 και, κατά συνέπεια, η έγκριση του σουλφουρυλοφθοριδίου για χρήση σε βιοκτόνα των τύπων προϊόντων 8 και 18 δεν ανανεώθηκε.

(3)

Σύμφωνα με το άρθρο 55 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012, στις 4 Δεκεμβρίου 2024 η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση παρέκκλισης από το άρθρο 19 παράγραφος 1 στοιχείο α) του εν λόγω κανονισμού, με την οποία ζήτησε να της επιτραπεί να χορηγήσει άδεια στο βιοκτόνο «Vikane» για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ειδικά για την προστασία μεγάλης κλίμακας αντικειμένων ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς με ξύλινα μέρη, όπως εκκλησιών, ανεμόμυλων και άλλων ιστορικών κτιρίων. Μαζί με τη Γερμανία, άλλα πέντε κράτη μέλη υπέβαλαν παρόμοιες αιτήσεις (στο εξής: αιτούντα κράτη μέλη): στις 31 Μαρτίου 2025 η Αυστρία, στις 14 Απριλίου 2025 η Σουηδία, στις 22 Απριλίου 2025 η Γαλλία, στις 30 Απριλίου 2025 οι Κάτω Χώρες και στις 9 Μαΐου 2025 το Βέλγιο.

(4)

Το «Vikane» είναι βιοκτόνο του τύπου προϊόντων 8 (συντηρητικά ξύλου), όπως ορίζεται στο παράρτημα V του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012, το οποίο περιέχει σουλφουρυλοφθορίδιο ως δραστική ουσία και προορίζεται για υποκαπνισμό από εκπαιδευμένους επαγγελματίες.

(5)

Τα αντικείμενα που αποτελούν την πολιτιστική κληρονομιά προσβάλλονται και υφίστανται φθορές από μια μεγάλη ποικιλία επιβλαβών οργανισμών, από έντομα έως μικροοργανισμούς. Ορισμένα είδη εντόμων που χρησιμοποιούν το ξύλο ως πηγή τροφής μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στην ξυλεία οικοδομικών κατασκευών και πρέπει να ελεγχθούν. Η πρόληψη των ζημιών και η διατήρηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του πρωτότυπου υλικού βρίσκονται στον πυρήνα των πρακτικών διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα ξυλοφάγα έντομα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζημίες σε πολύτιμα δομικά στοιχεία (για παράδειγμα δοκούς, σανίδες δαπέδου, επενδύσεις επιφανειών) και εγκαταστάσεις (για παράδειγμα εντοιχισμένα ερμάρια, βωμούς ναών). Οι σοβαρές προσβολές από έντομα μπορούν επίσης να έχουν δομικές συνέπειες, στα σημεία όπου η ξυλεία οικοδομικών κατασκευών έχει αποδυναμωθεί σε βαθμό απαράδεκτο. Χωρίς κατάλληλη επεξεργασία, τα κτίρια θα μπορούσαν να υποστούν ανεπανόρθωτη βλάβη, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει σοβαρά η πολιτιστική κληρονομιά.

(6)

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από τα αιτούντα κράτη μέλη, η χρήση του «Vikane» φαίνεται να είναι η μόνη αποτελεσματική τεχνική για τον έλεγχο επιβλαβών οργανισμών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μεγάλης κλίμακας αντικείμενα ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς με ξύλινα μέρη χωρίς να προκληθεί ζημία. Η αντιμετώπιση σοβαρών ή εκτεταμένων προσβολών από έντομα που μπορεί να εκτείνονται σε βάθος στο ξύλο ενδέχεται να είναι δύσκολη με τη χρήση άλλων μεθόδων οι οποίες έχουν πιο περιορισμένη ή τοπική διείσδυση σε σύγκριση με το σουλφουρυλοφθορίδιο. Λόγω της ταχείας δράσης του, το σουλφουρυλοφθορίδιο είναι επίσης καταλληλότερο για εστίες υψηλής δραστικότητας, όπου η συνέχιση της προσβολής, ακόμη και βραχυπρόθεσμα, μπορεί να προκαλέσει δομικές βλάβες.

(7)

Όπως αναφέρεται στις αιτήσεις, η χρήση επιτόπου παραχθέντος αζώτου φαίνεται πως δεν είναι κατάλληλη για επεξεργασία αυτού του τύπου κτιρίων, λόγω της μεγάλης τους κλίμακας, η οποία δεν επιτρέπει τη διατήρηση των απαιτούμενων συγκεντρώσεων για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα ώστε να είναι αποτελεσματική η επεξεργασία.

(8)

Υπάρχουν άλλες διαθέσιμες τεχνικές για την καταπολέμηση των επιβλαβών οργανισμών, όπως θερμική επεξεργασία, επεξεργασία σε χαμηλή θερμοκρασία και επεξεργασία θερμού αέρα με ελεγχόμενη υγρασία. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιέχονται στις αιτήσεις, καθεμία από τις τεχνικές αυτές έχει περιορισμούς εξαιτίας της βλάβης που θα μπορούσε να προκληθεί σε ορισμένα υλικά κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας.

(9)

Όπως αναφέρεται στις αιτήσεις, άλλες βιοκτόνες δραστικές ουσίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση επιβλαβών οργανισμών (για παράδειγμα αιθυλενοξείδιο, υδροκυάνιο ή φωσφίνη) έχουν χειρότερο προφίλ επικινδυνότητας από το σουλφουρυλοφθορίδιο. Επιπλέον, οι εν λόγω ουσίες ενδέχεται να αντιδρούν με τα υλικά των αντικειμένων πολιτιστικής κληρονομιάς, προκαλώντας μη αναστρέψιμες αλλαγές, ενώ ορισμένες δεν έχουν εγκριθεί για χρήση σε βιοκτόνα του τύπου προϊόντων 8.

(10)

Τον Μάρτιο του 2025 σε συνεδρίαση της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής (4), αποτελούμενης από εκπροσώπους των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών για τα βιοκτόνα, έλαβαν χώρα συζητήσεις σχετικά με πιθανή παρέκκλιση για το βιοκτόνο «Vikane», δυνάμει του άρθρου 55 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012. Οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, τόσο κατά τη συνεδρίαση όσο και γραπτώς μετά τη συνεδρίαση, τάχθηκαν υπέρ της χορήγησης αυτής της παρέκκλισης.

(11)

Τα αιτούντα κράτη μέλη ανέφεραν ότι η παραγωγός της δραστικής ουσίας που περιέχεται στο βιοκτόνο «Vikane», η οποία είναι κάτοχος της προηγούμενης άδειας του βιοκτόνου, εξέφρασε την πρόθεσή της να υποβάλει νέα αίτηση έγκρισης του σουλφουρυλοφθοριδίου για χρήση σε βιοκτόνα του τύπου προϊόντων 8. Εάν δοθεί έγκριση, θα επιτραπεί στα κράτη μέλη να χορηγούν άδεια μελλοντικά σε προϊόντα που περιέχουν σουλφουρυλοφθορίδιο στον τύπο προϊόντων 8 χωρίς να απαιτείται παρέκκλιση βάσει του άρθρου 55 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 528/2012. Ωστόσο, η διενέργεια της αξιολόγησης μιας τέτοιας αίτησης και η απόκτηση αδειών για τα προϊόντα στη συνέχεια απαιτεί χρόνο.

(12)

Οι αιτήσεις που υπέβαλαν τα αιτούντα κράτη μέλη δείχνουν ότι δεν υπάρχουν κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις στα εν λόγω κράτη μέλη για την επεξεργασία ακίνητων αντικειμένων μεγάλης κλίμακας με ξύλινα μέρη, δεδομένου ότι όλες οι εναλλακτικές τεχνικές που είναι επί του παρόντος διαθέσιμες είτε παρουσιάζουν μειονεκτήματα λόγω μη καταλληλότητας για επεξεργασία όλων των υλικών είτε δεν είναι εφαρμόσιμες.

(13)

Με βάση τα ανωτέρω επιχειρήματα, δικαιολογείται το συμπέρασμα ότι το βιοκτόνο «Vikane» είναι σημαντικό για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στα αιτούντα κράτη μέλη και ότι δεν υπάρχουν κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να επιτραπεί στα αιτούντα κράτη μέλη να χορηγούν άδεια διάθεσης στην αγορά και χρήσης του βιοκτόνου «Vikane» για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ιδίως για την προστασία μεγάλης κλίμακας αντικειμένων ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς με ξύλινα μέρη.

(14)

Η πιθανή έγκριση της ουσίας σουλφουρυλοφθορίδιο για χρήση σε βιοκτόνα του τύπου προϊόντων 8 και η επακόλουθη χορήγηση άδειας από τα κράτη μέλη σε βιοκτόνα που περιέχουν την εν λόγω δραστική ουσία απαιτούν χρόνο. Συνεπώς, είναι πρόσφορο να επιτραπεί παρέκκλιση για μια χρονική περίοδο τέτοια που να επιτρέψει να ολοκληρωθούν οι σχετικές διαδικασίες,

1)

στο Βασίλειο του Βελγίου

2)

στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας

3)

στη Γαλλική Δημοκρατία

4)

στο Βασίλειο των Κάτω Χωρών

5)

στη Δημοκρατία της Αυστρίας

6)

στο Βασίλειο της Σουηδίας