ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2025/2014 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 16ης Δεκεμβρίου 2025

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2024/823 σχετικά με έκτακτα εμπορικά μέτρα για χώρες και εδάφη που συμμετέχουν ή συνδέονται με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 207 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/823 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), ο οποίος εφαρμόζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, θεσπίζει σύστημα αυτόνομων εμπορικών μέτρων («ΑΕΜ») μεταξύ της Ένωσης και των χωρών και εδαφών των Δυτικών Βαλκανίων, απαλλάσσοντας από δασμούς και επιβαρύνσεις ισοδυνάμου αποτελέσματος ορισμένα γεωργικά προϊόντα καταγωγής Δυτικών Βαλκανίων και παρέχοντας σε ορισμένα προϊόντα οίνου καταγωγής Δυτικών Βαλκανίων πρόσβαση σε συνολική δασμολογική ποσόστωση.

(2)

Τα τρέχοντα ΑΕΜ για τα Δυτικά Βαλκάνια καλύπτουν δύο υπολειπόμενα ευεργετήματα: πρώτον, την αναστολή των ειδικών δασμών για όλα τα οπωροκηπευτικά που υπόκεινται στο σύστημα τιμών εισόδου και, δεύτερον, την πρόσβαση σε συνολική δασμολογική ποσόστωση για τον οίνο η οποία είναι διαθέσιμη με βάση την αρχή της χρονικής προτεραιότητας, αφού εξαντλήσουν οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων την εθνική ποσόστωση στην αντίστοιχή τους Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης («ΣΣΣ»). Παρά το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής των υφιστάμενων ΑΕΜ, τα εν λόγω ΑΕΜ παραμένουν σημαντικά.

(3)	Το σύστημα ΑΕΜ αποτελεί πολύτιμη στήριξη για τις οικονομίες των εταίρων των Δυτικών Βαλκανίων, χωρίς να προκαλούνται παράλληλα αρνητικές επιπτώσεις για την Ένωση.

(4)

Ως εκ τούτου, η Ένωση θα πρέπει να συνεχίσει τη στήριξη των ευάλωτων οικονομιών της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων με την παράταση της περιόδου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/823 για πέντε επιπλέον έτη. Η εν λόγω παράταση καταδεικνύει την ισχυρή δέσμευση της Ένωσης για την εμπορική ολοκλήρωση των Δυτικών Βαλκανίων.

(5)	Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να παραταθεί η περίοδος εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/823 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

(6)	Η παράταση της περιόδου εφαρμογής των ΑΕΜ συνάδει με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1449 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε η διευκόλυνση μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια.

(7)

Μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας σταθεροποίησης και σύνδεσης ΕΕ-Κοσόβου (*1) (4), η οποία ήταν η τελευταία ΣΣΣ που τέθηκε σε ισχύ, οι αναφορές στις εμπορικές παραχωρήσεις για την αλιεία στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/823 θα πρέπει να διαγραφούν, δεδομένου ότι οι εν λόγω ποσοστώσεις μεταφέρθηκαν για όλα τα μέρη-δικαιούχους στις αντίστοιχες διμερείς ΣΣΣ.

(8)	Το άρθρο 2 παράγραφος 3 και το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/823 προβλέπουν αντικρουόμενους μηχανισμούς για την αναστολή των ευεργετημάτων και θα πρέπει επομένως να τροποποιηθούν, προκειμένου να δημιουργηθεί ασφάλεια δικαίου,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/823 τροποποιείται ως εξής:

Το άρθρο 2 τροποποιείται ως εξής:

α)	ο τίτλος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Προϋποθέσεις υπαγωγής στις προτιμησιακές ρυθμίσεις και της σχετικής αναστολής τους» ·

β)

στην παράγραφο 1, το στοιχείο γ) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«γ)	στην αποτελεσματική διοικητική συνεργασία των μερών-δικαιούχων με την Ένωση, μεταξύ άλλων όπως απαιτείται για την επαλήθευση των αποδεικτικών στοιχείων καταγωγής, ώστε να αποτραπεί κάθε κίνδυνος απάτης· και»

γ)	στην παράγραφο 2, το δεύτερο εδάφιο διαγράφεται·

δ)

προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος:

«4. Στην περίπτωση μη συμμόρφωσης μέρους-δικαιούχου με το στοιχείο δ) της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει, εν όλω ή εν μέρει, το δικαίωμα ενός μέρους-δικαιούχου σε ευεργετήματα στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, δυνάμει του άρθρου 6.»

Στο άρθρο 3, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Χωρίς να θίγονται άλλες διατάξεις του παρόντος κανονισμού, ιδίως δε το άρθρο 10, δεδομένης της ιδιαίτερης ευαισθησίας των αγορών γεωργικών προϊόντων, οσάκις οι εισαγωγές γεωργικών προϊόντων προκαλούν σοβαρή διατάραξη των αγορών της Ένωσης και των ρυθμιστικών μηχανισμών τους, η Επιτροπή μπορεί, μέσω εκτελεστικών πράξεων, να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 8 παράγραφος 3.»

Το άρθρο 10 τροποποιείται ως εξής:

α)	ο τίτλος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Άλλα προσωρινά μέτρα αναστολής» ·

β)

στην παράγραφο 1 πρώτο εδάφιο, το εισαγωγικό μέρος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«1. Όταν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία απάτης ή ότι υπάρχει μαζική αύξηση των εισαγωγών προς την Ένωση άνω του επιπέδου της συνήθους παραγωγής και της εξαγωγικής ικανότητας, μπορεί να λάβει μέτρα για να αναστείλει το σύνολο ή μέρος των ρυθμίσεων που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό για περίοδο τριών μηνών, υπό τον όρο ότι έχει προηγουμένως:»

4)	Στο άρθρο 12, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Εφαρμόζεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.».

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Στρασβούργο, 16 Δεκεμβρίου 2025.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

R. METSOLA

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

M. BJERRE

(1) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Νοεμβρίου 2025 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 8ης Δεκεμβρίου 2025.

(2) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/823 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2024, σχετικά με έκτακτα εμπορικά μέτρα για χώρες και εδάφη που συμμετέχουν ή συνδέονται με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης (ΕΕ L, 2024/823, 6.3.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/823/oj).

(3) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1449 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 2024, για τη θέσπιση της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια (ΕΕ L, 2024/1449, 24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1449/oj).

(*1) Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με την επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.

(4) Συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, αφενός, και του Κοσσυφοπεδίου*, αφετέρου (ΕΕ L 71 της 16.3.2016, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2016/342/oj).