(1)

Στις 30 Ιουνίου 2025 υποβλήθηκε στην Επιτροπή αίτηση καταχώρισης της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών με τίτλο «Δεοντολογική επιλογή των Ευρωπαίων αντιπροσώπων». Στόχος της πρωτοβουλίας, όπως εκφράστηκε από τις διοργανώτριες και τους διοργανωτές της, ήταν να καλέσει την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία «για τη θέσπιση κοινών κριτηρίων για δεοντολογική, διαφανή και επαληθεύσιμη επιλογή υποψηφίων για ευρωπαϊκά δημόσια αξιώματα».

(2)

Με επιστολή της 28ης Ιουλίου 2025 [C(2025) 5234 final], σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, η Επιτροπή ενημέρωσε την ομάδα διοργανωτών και διοργανωτριών ότι, όσον αφορά την αίτηση καταχώρισης που υποβλήθηκε την 30ή Ιουνίου 2025, πληρούνται οι απαιτήσεις καταχώρισης που ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχεία α), δ) και ε) του εν λόγω κανονισμού και ότι το άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του εν λόγω κανονισμού δεν είχε εφαρμογή. Ωστόσο, η Επιτροπή εξήγησε επίσης ότι η πρωτοβουλία δεν πληροί την απαίτηση που ορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, διότι η Επιτροπή δεν έχει την εξουσία να προτείνει νομοθεσία για τη θέσπιση κοινών κριτηρίων για την επιλογή υποψηφίων για ευρωπαϊκά δημόσια αξιώματα, δεδομένου ότι τα μέλη των θεσμικών οργάνων της Ένωσης διορίζονται σύμφωνα με διαδικασίες που καθορίζονται στο πρωτογενές δίκαιο.

(3)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, ενημέρωσε την ομάδα διοργανωτριών και διοργανωτών ότι θα μπορούσε να τροποποιήσει την πρωτοβουλία για να ληφθεί υπόψη η αξιολόγηση της Επιτροπής, ή, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, να διατηρήσει ή να αποσύρει την αρχική πρωτοβουλία.

(4)

Στις 29 Αυγούστου 2025 η ομάδα διοργανωτών και διοργανωτριών υπέβαλε τροποποιημένη πρωτοβουλία.

(5)

Οι στόχοι της τροποποιημένης πρωτοβουλίας, όπως εκφράζονται από τις διοργανώτριες και τους διοργανωτές της, είναι να καλέσει την Επιτροπή: i) «να εκδώσει σύσταση δυνάμει του άρθρου 292 της ΣΛΕΕ με την οποία καλεί τα κράτη μέλη και τα πολιτικά κόμματα να θεσπίσουν ελάχιστα πρότυπα δεοντολογίας, ψυχολογικής καταλληλότητας και ικανοτήτων για την εσωτερική επιλογή υποψηφίων στις ευρωπαϊκές και εθνικές εκλογές»· ii) να εγκρίνει «εθελοντικό ευρωπαϊκό κώδικα δεοντολογίας» για τους υποψήφιους και τις υποψήφιες· και iii) να δρομολογήσει «εκστρατεία ευαισθητοποίησης του κοινού και εκπαίδευσης». Σε παράρτημα της πρωτοβουλίας παρέχονται περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το ιστορικό της, το αντικείμενο και τους στόχους της. Οι διοργανώτριες και οι διοργανωτές έχουν επίσης υποβάλει σχέδιο νομικής πράξης στο πλαίσιο της αίτησης καταχώρισης που κατέθεσαν.

(6)

Όσον αφορά το πρώτο μέτρο, δηλαδή την έκδοση σύστασης από την Επιτροπή «με την οποία καλεί τα κράτη μέλη και τα πολιτικά κόμματα να θεσπίσουν ελάχιστα πρότυπα δεοντολογίας, ψυχολογικής καταλληλότητας και ικανοτήτων για την εσωτερική επιλογή υποψηφίων στις ευρωπαϊκές και εθνικές εκλογές», η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η πρωτοβουλία δεν καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης που να αποσκοπεί στην εφαρμογή των Συνθηκών. Ως εκ τούτου, το εν λόγω μέτρο δεν πληροί τη νομική απαίτηση του άρθρου 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788. Επιπλέον, ακόμη και αν η αίτηση καταχώρισης ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι καλύπτει την υποβολή από την Επιτροπή πρότασης σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση τέτοιων ελάχιστων προτύπων, οι διατάξεις που αναφέρουν οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες δεν παρέχουν στην Ένωση την αρμοδιότητα να εκδώσει τέτοια σύσταση. Επιπλέον, το άρθρο 223 της ΣΛΕΕ, το οποίο παρέχει στο Συμβούλιο, κατόπιν πρότασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την αρμοδιότητα να θεσπίζει τις αναγκαίες διατάξεις για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν αναθέτει κανένα ρόλο στην Επιτροπή. Επομένως, η Επιτροπή δεν έχει την εξουσία να υποβάλει πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων όσον αφορά την επιλογή υποψηφίων για τις εκλογές.

(7)

Ομοίως, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το δεύτερο και το τρίτο μέτρο, με τα οποία οι διοργανώτριες και οι διοργανωτές καλούν την Επιτροπή να εγκρίνει «εθελοντικό ευρωπαϊκό κώδικα δεοντολογίας» για τους υποψήφιους και τις υποψήφιες και να δρομολογήσει «εκστρατεία ευαισθητοποίησης του κοινού και εκπαίδευσης», δεν καλούν την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης που να αποσκοπεί στην εφαρμογή των Συνθηκών. Ως εκ τούτου, τα εν λόγω μέτρα δεν πληρούν τη νομική απαίτηση του άρθρου 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788.

(8)

Για τους λόγους αυτούς, η πρωτοβουλία με τίτλο «Δεοντολογική επιλογή των Ευρωπαίων αντιπροσώπων» βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής να υποβάλλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης για την εφαρμογή των Συνθηκών κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 4 τρίτο εδάφιο στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788.

(9)

Ως εκ τούτου, η αίτηση καταχώρισης πρέπει να απορριφθεί,