|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά L |
|
2025/1733 |
10.9.2025 |
ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2025/1733 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 18ης Ιουλίου 2025
για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 όσον αφορά τον ρόλο της αποθήκευσης αερίου για την εξασφάλιση του εφοδιασμού με αέριο πριν από τη χειμερινή περίοδο
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 194 παράγραφος 2,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),
Αφού ζήτησαν τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών,
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/1032 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) εκδόθηκε ως αντίδραση στην κρίση στον εφοδιασμό με αέριο και στις πρωτοφανείς αυξήσεις των τιμών αερίου που προκλήθηκαν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας από τον Φεβρουάριο του 2022 και ώθησαν την Ένωση να ενεργήσει με συντονισμένο και συνολικό τρόπο για την αποφυγή ενδεχόμενων κινδύνων που θα απέρρεαν από περαιτέρω διαταραχές στον εφοδιασμό με αέριο. |
|
(2) |
Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η Ένωση επιδιώκει να προωθήσει την ενεργειακή της ανεξαρτησία από τη Ρωσία. Αυτό υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη εναλλακτικών προμηθειών ενέργειας από διεθνείς εταίρους μέσω ΥΦΑ ή αέριο αγωγών χωρίς να δημιουργηθούν νέες εξαρτήσεις. Στο εν λόγω πλαίσιο, η εξασφάλιση προμηθειών από αξιόπιστους εταίρους θα είναι ζωτικής σημασίας. Στις 17 Ιουνίου 2025, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού για τη σταδιακή πλήρη διακοπή εισαγωγών ρωσικού αερίου στην Ένωση, η οποία περιλαμβάνει, ιδίως, τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4). Επιπλέον, η πρόταση της Επιτροπής εισάγει διατάξεις για τη θέσπιση ανθεκτικού και αποτελεσματικού συστήματος παρακολούθησης του ρωσικού αερίου που εισέρχεται από τα σύνορα της Ένωσης. Τα εν λόγω μέτρα θα συμβάλουν επίσης στην παρακολούθηση της αποθήκευσης του ρωσικού αερίου εντός της Ένωσης. Η σταδιακή πλήρης διακοπή των εισαγωγών ρωσικού αερίου θα ενισχύσει τις διατάξεις για την αποθήκευση αερίου του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, βοηθώντας την Ένωση να έχει ένα ανθεκτικότερο ενεργειακό σύστημα. Λόγω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η Ένωση πρέπει να επιταχύνει τη μετάβαση προς την πλήρη ανεξαρτητοποίηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Η παράταση των μέτρων σχετικά με το επίπεδο πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου όχι μόνο θα συμβάλει στη συνεχή διασφάλιση της ασφάλειας του εφοδιασμού, αλλά θα αποτελέσει επίσης βασικό μέσο των προσπαθειών της Ένωσης να εξαλείψει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές αερίου με χώρα καταγωγής τη Ρωσία. |
|
(3) |
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/1032 τροποποίησε τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938 με τη θέσπιση προσωρινού νομικού πλαισίου για μέτρα σχετικά με το επίπεδο πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού με αέριο στην Ένωση, ιδίως του εφοδιασμού των προστατευόμενων πελατών με αέριο. |
|
(4) |
Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου αποθηκεύουν αέριο που αντιπροσωπεύει το 30 % της κατανάλωσης αερίου στην Ένωση κατά τους χειμερινούς μήνες και η ικανοποιητική πλήρωσή τους, όπως επίσης η εθελοντική μείωση της ζήτησης για αέριο, συμβάλλουν σημαντικά στην ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο παρέχοντας πρόσθετο αέριο σε περίπτωση περιορισμένης επάρκειας του εφοδιασμού σε σχέση με τη ζήτηση ή διαταραχών του εφοδιασμού. |
|
(5) |
Ο καθορισμός δεσμευτικού στόχου πλήρωσης και πορείας πλήρωσης με μια σειρά ενδιάμεσων στόχων για κάθε κράτος μέλος τον Φεβρουάριο, τον Μάιο, τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου θα είναι πλήρεις κατά 90 % έως την 1η Νοεμβρίου του αντίστοιχου έτους, αποδείχτηκε θεμελιώδους σημασίας για την αντιμετώπιση των ελλείψεων εφοδιασμού με αέριο και τη μείωση των αβεβαιοτήτων της αγοράς και της αστάθειας των τιμών κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. |
|
(6) |
Παρά τη σημαντική βελτίωση της κατάστασης στην αγορά αερίου σε σύγκριση με την περίοδο 2022-2023, η ευρωπαϊκή αγορά αερίου εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από στενότητα και η γεωπολιτική κατάσταση παραμένει ασαφής. Ο εντονότερος ανταγωνισμός για τον παγκόσμιο εφοδιασμό ΥΦΑ μπορεί να αυξήσει την έκθεση των κρατών μελών σε αστάθεια των τιμών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ρόλος της αποθήκευσης αερίου παραμένει υψίστης σημασίας. |
|
(7) |
Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938, η υποχρέωση των κρατών μελών να τηρούν την ετήσια πορεία πλήρωσης και να διασφαλίζουν την επίτευξη του στόχου πλήρωσης έως την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2025. |
|
(8) |
Το μεταβληθέν παγκόσμιο πολιτικό περιβάλλον πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όσον αφορά την αξιοπιστία των προμηθευτών φυσικού αερίου και των χωρών που προμηθεύουν φυσικό αέριο. |
|
(9) |
Δεδομένου ότι η Ευρώπη έχει μειώσει επιτυχώς τους κινδύνους που συνδέονται με την ευρωπαϊκή δομή εισαγωγών αερίου, το συνολικό πλαίσιο για την κάλυψη της ανάγκης της Ένωσης για αέριο θα πρέπει να εξισορροπήσει την ενεργειακή ασφάλεια με την επάνοδο σε αγορακεντρικές αρχές. Θα πρέπει, επομένως, να είναι αρκετά ευέλικτο κατά τη διάρκεια της περιόδου πλήρωσης ώστε να είναι δυνατή η ταχεία αντίδραση στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς και ιδίως η αξιοποίηση των βέλτιστων όρων αγοράς προκειμένου να μειωθούν οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Ειδικότερα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιτύχουν τον στόχο πλήρωσης οποιαδήποτε χρονική στιγμή μεταξύ της 1ης Οκτωβρίου και της 1ης Δεκεμβρίου, λαμβανομένης υπόψη της έναρξης της περιόδου απόληψης φυσικού αερίου από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης, χωρίς να είναι υποχρεωμένα να διατηρούν το επίπεδο αποθήκευσης που αντιστοιχεί στον στόχο πλήρωσης έως την 1η Δεκεμβρίου. |
|
(10) |
Οι πορείες πλήρωσης, οι οποίες καθορίζονται από τα κράτη μέλη κάθε έτος και συνιστούν το οικείο ετήσιο σχέδιο πλήρωσης, έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν την επίτευξη του δεσμευτικού στόχου πλήρωσης εντός του χρονικού διαστήματος μεταξύ της 1ης Οκτωβρίου και της 1ης Δεκεμβρίου ενός δεδομένου έτους. Επίσης, η πορεία πλήρωσης θα πρέπει να είναι ενδεικτική και να επιτρέπει την πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης έτσι ώστε να υπάρχει επαρκής ευελιξία για τους συμμετέχοντες στην αγορά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, λαμβανομένης υπόψη της σύστασης C(2025)1481 της Επιτροπής, της 5ης Μαρτίου 2025, σχετικά με την υλοποίηση των στόχων πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου το 2025. |
|
(11) |
Σε περίπτωση δύσκολων συνθηκών, όπως ενδείξεις για εμπορικές δραστηριότητες που παρεμποδίζουν την οικονομικά αποδοτική πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, χαμηλή εποχική απόκλιση τιμών, περιβάλλον υψηλών τιμών, επίπεδα αποθήκευσης κάτω από την πορεία σε επίπεδο κράτους μέλους ή απρόβλεπτες τεχνικές περιστάσεις που καθιστούν την εισροή αερίου στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης δύσκολη και δαπανηρή, περιορίζοντας την ικανότητα διασφάλισης της πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποκλίνουν από τον στόχο πλήρωσης έως και δέκα ποσοστιαίες μονάδες. |
|
(12) |
Επιπλέον, σε περίπτωση συνεχιζόμενων δυσμενών συνθηκών της αγοράς, όπως ενδείξεις πιθανής χειραγώγησης της αγοράς, ή δραστηριοτήτων διαπραγμάτευσης που εμποδίζουν την οικονομικά αποδοτική πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, οι οποίες περιορίζουν σημαντικά την ικανότητα διασφάλισης της πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτείται να αυξήσει περαιτέρω το επιτρεπόμενο επίπεδο απόκλισης μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης. Η εν λόγω αύξηση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τις πέντε επιπλέον εκατοστιαίες μονάδες. |
|
(13) |
Η αξιολόγηση του ισχύοντος πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας από την Επιτροπή επιβεβαίωσε τον θετικό αντίκτυπο που είχαν στην ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο οι απαιτήσεις πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης και ο θετικός αυτός αντίκτυπος θα πρέπει να διατηρηθεί και πέραν του 2025. |
|
(14) |
Ταυτόχρονα, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να ανταποκρίνεται στις τρέχουσες και μελλοντικές αλλαγές στις αγορές αερίου, να συμβάλλει στον στρατηγικό στόχο για μείωση των τιμών της ενέργειας και να διευκολύνει τη σταδιακή επιστροφή σε αγορακεντρικούς μηχανισμούς επαναπλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης. |
|
(15) |
Για την προστασία της ασφάλειας του εφοδιασμού και τη διατήρηση του απαιτούμενου επιπέδου πλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου, η Επιτροπή θα πρέπει να παρακολουθεί συνεχώς την αγορά και να διερευνά τρόπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίτευξη του στόχου πλήρωσης, για παράδειγμα με την πιο αποτελεσματική χρήση των ευκαιριών που προσφέρει ο μηχανισμός συγκέντρωσης της ζήτησης και από κοινού αγορών, που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2576 του Συμβουλίου (5). |
|
(16) |
Κατά συνέπεια, είναι αναγκαίο να παραταθούν έως το τέλος του 2027 οι σχετικές διατάξεις για την πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου που παρέχουν προβλεψιμότητα και διαφάνεια όσον αφορά τη χρήση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου σε ολόκληρη την Ένωση και να εισαχθεί παράλληλα ένας βαθμός ευελιξίας στις εν λόγω διατάξεις. |
|
(17) |
Δεδομένου ότι οι σχετικές διατάξεις για την πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου θα πρέπει να εφαρμοστούν επειγόντως πριν από την έναρξη της επόμενης χειμερινής περιόδου, ώστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη να επιτύχουν εγκαίρως τον στόχο τους, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
|
(18) |
Σύμφωνα με τις αρχές της βελτίωσης της νομοθεσίας και της απλούστευσης, και αντικατοπτρίζοντας τη συνολική βελτίωση του πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας της Ένωσης, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αποφύγει τη δημιουργία περιττής διοικητικής πολυπλοκότητας. |
|
(19) |
Όπως τονίστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Φεβρουαρίου 2025 με τίτλο «Σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια», με την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, την πιο σοβαρή που έχει βιώσει η Ευρώπη, υπογραμμίστηκε η σημασία του συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ για τη διαχείριση των απότομων αυξήσεων των τιμών στην εσωτερική αγορά. Προκειμένου να αυξηθεί η ανθεκτικότητα έναντι κάθε πιθανής μελλοντικής ενεργειακής κρίσης, τα κράτη μέλη χρειάζονται εργαλεία για αποτελεσματική δράση, ενώ το ρυθμιστικό πλαίσιο για την ασφάλεια του εφοδιασμού πρέπει να ενισχυθεί, ενσωματώνοντας τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις πρόσφατες εξελίξεις. Μεταξύ άλλων, η έννοια των προστατευομένων πελατών, η πρόληψη της στρέβλωσης του ανταγωνισμού και η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, καθώς και ο ρόλος των εναλλακτικών από το φυσικό αέριο πηγών ενέργειας, όπως των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του υδρογόνου, μαζί με το ρόλο της ενεργειακής απόδοσης σε ένα εξελισσόμενο ενεργειακό μείγμα, θα πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη. |
|
(20) |
Ως εκ τούτου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1938 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως, |
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:
Άρθρο 1
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1938 τροποποιείται ως εξής:
|
1) |
Στο άρθρο 2, το σημείο 27 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
· |
|
2) |
Το άρθρο 6α τροποποιείται ως εξής:
|
|
3) |
Στο άρθρο 6β, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «2. Τα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη δυνάμει της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου περιορίζονται στα αναγκαία για την επίτευξη των πορειών πλήρωσης, κατά περίπτωση, και των στόχων πλήρωσης. Όλα τα μέτρα που λαμβάνονται δυνάμει του άρθρου 6α παράγραφοι 8 και 10 ορίζονται σαφώς, είναι διαφανή, αναλογικά, δεν εισάγουν διακρίσεις και είναι επαληθεύσιμα. Δεν στρεβλώνουν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό ή την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς αερίου ούτε θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο άλλων κρατών μελών ή της Ένωσης. Τα κράτη μέλη ενημερώνουν χωρίς καθυστέρηση την Επιτροπή και τη ΣΟΦΑ για τα εν λόγω μέτρα.» |
|
4) |
Το άρθρο 6γ τροποποιείται ως εξής:
|
|
5) |
Το άρθρο 6δ τροποποιείται ως εξής:
|
|
6) |
Στο άρθρο 17α παράγραφος 1, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο:
· |
|
7) |
Το άρθρο 18α απαλείφεται· |
|
8) |
Στο άρθρο 22, το τέταρτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Το άρθρο 2 σημεία 27) έως 31), τα άρθρα 6α έως 6δ, το άρθρο 16 παράγραφος 3, το άρθρο 17α, το άρθρο 20 παράγραφος 4 και το παράρτημα Iβ εφαρμόζονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.» · |
|
9) |
Το παράρτημα Iα απαλείφεται· |
|
10) |
Το παράρτημα Iβ αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Iβ Επιμερισμένη ευθύνη για τον στόχο πλήρωσης και την πορεία πλήρωσης Όσον αφορά τον στόχο πλήρωσης και την πορεία πλήρωσης δυνάμει του άρθρου 6α, η Σλοβακική Δημοκρατία και η Τσεχία επιμερίζονται την ευθύνη όσον αφορά τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης του Dolní Bojanovice. Ο προσδιορισμός του ακριβούς μεριδίου και της έκτασης της εν λόγω ευθύνης τόσο της Σλοβακικής Δημοκρατίας όσο και της Τσεχίας υπόκειται στη σύναψη διμερούς συμφωνίας των εν λόγω κρατών μελών. Με την επιφύλαξη του άρθρου 13 και σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 στοιχείο β), η Σλοβακική Δημοκρατία και η Τσεχία διασφαλίζουν ότι, όταν κηρύσσεται κατάσταση κρίσης σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, δεν θεσπίζονται μέτρα που επηρεάζουν την εγκατάσταση αποθήκευσης του Dolní Bojanovice και τα οποία είναι πιθανό να θέσουν σε σοβαρό κίνδυνο την κατάσταση του εφοδιασμού με αέριο ή να υπονομεύσουν την ικανότητα των επιχειρήσεων φυσικού αερίου να προμηθεύουν αέριο σε προστατευόμενους πελάτες σύμφωνα με τον εθνικό κανόνα για τον εφοδιασμό με αέριο.». |
Άρθρο 2
Έναρξη ισχύος
Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.
Βρυξέλλες, 18 Ιουλίου 2025.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η Πρόεδρος
R. METSOLA
Για το Συμβούλιο
Η Πρόεδρος
M. BJERRE
(1) ΕΕ C, C/2025/2967, 16.6.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/2967/oj.
(2) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Ιουλίου 2025 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 2025.
(3) Κανονισμός (ΕΕ) 2022/1032 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2022, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2017/1938 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 σχετικά με την αποθήκευση αερίου (ΕΕ L 173 της 30.6.2022, σ. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/1032/oj).
(4) Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 (ΕΕ L 280 της 28.10.2017, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1938/oj).
(5) Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2576 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2022 για την ενίσχυση της αλληλεγγύης μέσω καλύτερου συντονισμού των αγορών αερίου, αξιόπιστων δεικτών αναφοράς για τις τιμές και διασυνοριακών ανταλλαγών αερίου (ΕΕ L 335 της 29.12.2022, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2576/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2025/1733/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)