(1)

Στις 4 Μαρτίου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (2) που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας.

(2)

Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, η προσωρινή προστασία εφαρμόστηκε αρχικά για αρχική περίοδο ενός έτους, έως τις 4 Μαρτίου 2023, και στη συνέχεια παρατάθηκε αυτοδικαίως για ένα επιπλέον έτος έως τις 4 Μαρτίου 2024.

(3)

Στις 19 Οκτωβρίου 2023 το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2023/2409 (3) για την παράταση της προσωρινής προστασίας, που θεσπίστηκε με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 έως τις 4 Μαρτίου 2025. Στις 11 Ιουνίου 2024 το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2024/1836 (4) για την παράταση της εν λόγω προσωρινής προστασίας έως τις 4 Μαρτίου 2026.

(4)

Ένα άτομο απολαμβάνει τα δικαιώματα που συνδέονται με την προσωρινή προστασία σε ένα μόνο κράτος μέλος κάθε φορά· για να εξασφαλιστεί ότι αυτή η αρχή τηρείται και για να αποφεύγονται οι πολλαπλές εγγραφές για προσωρινή προστασία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να απορρίπτουν τις αιτήσεις για άδειες διαμονής που υποβάλλονται βάσει του άρθρου 8 παράγραφος 1 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, όταν είναι προφανές ότι το εν λόγω άτομο έχει ήδη λάβει άδεια διαμονής βάσει αυτού σε άλλο κράτος μέλος. Αυτό συνάδει με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση της 27ης Φεβρουαρίου 2025 στην υπόθεση C-753/23 (5) και ιδίως με τη σκέψη 30.

(5)

Στο πλαίσιο της ενεργοποίησης της προσωρινής προστασίας βάσει της οδηγίας 2001/55/ΕΚ, σε δήλωση της 4ης Μαρτίου 2022, τα κράτη μέλη συμφώνησαν ομόφωνα να μην εφαρμόσουν το άρθρο 11 της οδηγίας αυτής σε σχέση με τα άτομα που απολαμβάνουν προσωρινή προστασία σε συγκεκριμένο κράτος μέλος σύμφωνα με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 και μετακινούνται σε άλλο κράτος μέλος χωρίς άδεια, εκτός εάν τα κράτη μέλη συμφωνήσουν διαφορετικά σε διμερή βάση.

(6)

Κανένα στοιχείο του συνολικού αυτού πλαισίου δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί ότι συνεπάγεται υποχρέωση κράτους μέλους να χορηγεί άδεια διαμονής για προσωρινή προστασία σε πρόσωπο το οποίο έλαβε άδεια διαμονής για προσωρινή προστασία σε άλλο κράτος μέλος.

(7)

Τα κράτη μέλη, προκειμένου να σχηματίσουν επικαιροποιημένη εικόνα της κατάστασης για επιχειρησιακούς σκοπούς και να εξασφαλίσουν συνεκτική διαχείριση και εποπτεία της έκδοσης αδειών διαμονής, θα πρέπει αναφορτώνουν τακτικά ακριβή και έγκαιρα δεδομένα στην πλατφόρμα καταχώρισης προσωρινής προστασίας, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων σχετικά με τις ανενεργές εγγραφές.

(8)

Επί του παρόντος, περίπου 4,3 εκατομμύρια εκτοπισμένα άτομα από την Ουκρανία λαμβάνουν προσωρινή προστασία στην Ένωση. Ο συνολικός αριθμός καταχωρίσεων ατόμων που απολαμβάνουν προσωρινή προστασία παρέμεινε σταθερός στα 4,3 εκατομμύρια περίπου, με ελαφρά σταθερή ανοδική τάση και με λίγα άτομα να αναφέρουν ότι επιστρέφουν στην Ουκρανία σε μόνιμη βάση. Η κατάσταση στην Ουκρανία δεν επιτρέπει στην πλειονότητα των εκτοπισμένων ατόμων να επιστρέψουν στην Ουκρανία κάτω από ασφαλείς και βιώσιμες συνθήκες. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης εκτιμά ότι τον Απρίλιο του 2025 3 757 000 εκατομμύρια άτομα είχαν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της Ουκρανίας, εκ των οποίων το 66 % είχαν εκτοπιστεί για περισσότερα από δύο χρόνια, ενώ το 79 % είχε εκτοπιστεί για περισσότερο από ένα έτος. Το ποσοστό των εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων που είχαν εκτοπιστεί για περισσότερα από δύο έτη ήταν μεγαλύτερο στα εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα που διέμεναν στα δυτικά της χώρας (78 %). Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών εκτιμά ότι πάνω από 12,7 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ουκρανία χρειάζονται επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια το 2025.

(9)

Επιπλέον, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο περαιτέρω αφίξεων σε μεγάλη κλίμακα λόγω των δυσχερών ανθρωπιστικών συνθηκών, της ευρύτερης αστάθειας και της αβεβαιότητας της κατάστασης στην Ουκρανία ως αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, μεταξύ των οποίων επανειλημμένες αεροπορικές επιθέσεις κατά αμάχων σε ολόκληρη τη χώρα. Εξακολουθεί να υπάρχει κίνδυνος κλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, ο κίνδυνος για την αποδοτική λειτουργία των εθνικών συστημάτων ασύλου εξακολουθεί να είναι το ενδεχόμενο επικείμενης παύσης της προσωρινής προστασίας και ταυτόχρονης υποβολής αιτήσεων διεθνούς προστασίας από όλους τους δικαιούχους.

(10)

Δεδομένου ότι ο μεγάλος αριθμός των εκτοπισμένων ατόμων στην Ένωση που επωφελούνται από προσωρινή προστασία δεν είναι πιθανό να μειωθεί όσο συνεχίζεται ο πόλεμος κατά της Ουκρανίας, η παράταση της προσωρινής προστασίας είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση της κατάστασης των ατόμων που επωφελούνται επί του παρόντος από προσωρινή προστασία στην Ένωση ή που θα χρειαστούν την εν λόγω προστασία από τις 5 Μαρτίου 2026, καθώς προβλέπει άμεση προστασία και πρόσβαση σε εναρμονισμένο σύνολο δικαιωμάτων, μειώνοντας παράλληλα τις διατυπώσεις στο ελάχιστο σε περίπτωση μαζικής εισροής στην Ένωση. Η παράταση της προσωρινής προστασίας θα συμβάλει επίσης στο να διασφαλιστεί ότι τα συστήματα ασύλου των κρατών μελών δεν θα επιβαρυνθούν από τη σημαντική αύξηση του αριθμού των αιτήσεων διεθνούς προστασίας που θα μπορούσαν να υποβληθούν από άτομα που επωφελούνται από προσωρινή προστασία την περίοδο έως τις 4 Μαρτίου 2026, εάν η προσωρινή προστασία επρόκειτο να παύσει έως την ημερομηνία αυτή, ή από άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και φθάνουν στην Ένωση την περίοδο από τις 5 Μαρτίου 2026 έως τις 4 Μαρτίου 2027.

(11)

Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι εξακολουθούν να συντρέχουν οι λόγοι προσωρινής προστασίας, η προσωρινή προστασία για τις κατηγορίες εκτοπισμένων ατόμων που αναφέρονται στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 θα πρέπει να παραταθεί έως τις 4 Μαρτίου 2027.

(12)

Η παρούσα απόφαση σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(13)

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει εκ νέου τη δέσμευσή του να παράσχει στήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της για όσο διάστημα χρειαστεί και επαναλαμβάνει την υποστήριξή του για μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη, βάσει των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου και σε περίπτωση βιώσιμης κατάπαυσης του πυρός, το Συμβούλιο είναι έτοιμο να ενεργήσει σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 2001/55/ΕΚ.

(14)

Η Ιρλανδία δεσμεύεται από την οδηγία 2001/55/ΕΚ και, ως εκ τούτου, συμμετέχει στην έκδοση και εφαρμογή της παρούσας εκτελεστικής απόφασης.

(15)

Σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 22 σχετικά με τη θέση της Δανίας, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Δανία δεν συμμετέχει στην έκδοση της παρούσας εκτελεστικής απόφασης και δεν δεσμεύεται από αυτήν ούτε υπόκειται στην εφαρμογή της,