ΑΠΟΦΑΣΗ (ΚΕΠΠΑ) 2025/1340 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 8ης Ιουλίου 2025

σχετικά με μέτρο συνδρομής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη προς στήριξη των ένοπλων δυνάμεων του Πράσινου Ακρωτηρίου

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 28 παράγραφος 1 και το άρθρο 41 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 του Συμβουλίου (1) θεσπίζεται ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη (ΕΜΕ) με σκοπό τη χρηματοδότηση από τα κράτη μέλη δράσεων της Ένωσης στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας για τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας, δυνάμει του άρθρου 21 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της Συνθήκης. Ειδικότερα, δυνάμει του άρθρου 1 παράγραφος 2 της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/509, ο ΕΜΕ πρέπει να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση μέτρων συνδρομής όπως δράσεις για την ενίσχυση των ικανοτήτων τρίτων κρατών και περιφερειακών και διεθνών οργανισμών όσον αφορά στρατιωτικά και αμυντικά θέματα.

(2)

Ο θαλάσσιος χώρος της Δυτικής Αφρικής εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ένα γεμάτο προκλήσεις περιβάλλον στο οποίο η πειρατεία, οι ένοπλες ληστείες στη θάλασσα, οι απαγωγές ναυτικών, η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία (ΠΛΑ), το λαθρεμπόριο και η διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, καθώς και το διεθνικό οργανωμένο έγκλημα, συνιστούν μείζονα και αυξανόμενη απειλή για την ασφάλεια στη θάλασσα. Αυτό πλήττει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, θέτει σε κίνδυνο σημαντικές εμπορικές οδούς, τη βιώσιμη ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής και τους οικονομικούς πόρους του πληθυσμού και οδηγεί παράλληλα σε υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας.

(3)

Το Πράσινο Ακρωτήριο παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένο σε διάφορες απειλές, μεταξύ των οποίων η θαλάσσια πειρατεία, η τρομοκρατία, η διακίνηση ναρκωτικών, η εμπορία ανθρώπων, το κυβερνοέγκλημα και η ΠΑΑ αλιεία λόγω της τεράστιας αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και της γεωστρατηγικής θέσης του στο σταυροδρόμι του Ατλαντικού, που συνδέει την Αφρική με την Ευρώπη και την Αμερική. Η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων του Πράσινου Ακρωτηρίου αποτελεί σημαντικό στοιχείο που θα διευκολύνει και θα στηρίξει τις προσπάθειες για την ασφάλεια στη θάλασσα στο Πράσινο Ακρωτήριο και εντός των περιοχών του Ατλαντικού και του Κόλπου της Γουινέας.

(4)

Κατά τη δέκατη τρίτη υπουργική σύνοδο στο πλαίσιο της ειδικής εταιρικής σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης-Πράσινου Ακρωτηρίου που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 31 Ιανουαρίου 2025, και οι δύο εταίροι επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να ενισχύσουν την αμοιβαία συνεργασία τους στο πλαίσιο του πυλώνα για την ασφάλεια και τη σταθερότητα, με στόχο να ορίσουν μια ενισχυμένη έννοια ασφάλειας, σύμφωνα με την ολοκληρωμένη προσέγγιση της Ένωσης.

(5)

Στις 10 Μαρτίου 2025 η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας έλαβε αίτημα του Πράσινου Ακρωτηρίου να συνδράμει η Ένωση τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας με την προμήθεια βασικού εξοπλισμού και υπηρεσιών για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της ακτοφυλακής του Πράσινου Ακρωτηρίου.

(6)

Τα μέτρα συνδρομής πρέπει να εφαρμόζονται λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές και τις απαιτήσεις που ορίζει η απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509, ιδίως τη συμμόρφωση με την κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου (2), και να συνάδουν με τους κανόνες για την εκτέλεση των εσόδων και δαπανών που χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΜΕ.

(7)

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι είναι αποφασισμένο να προστατεύει, να προάγει και να πραγματώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τις δημοκρατικές αρχές και να ενισχύει το κράτος δικαίου και τη χρηστή διακυβέρνηση, σε συμμόρφωση με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το διεθνές δίκαιο, ιδίως το διεθνές δίκαιο ανθρώπινων δικαιωμάτων και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Θέσπιση, στόχοι, πεδίο εφαρμογής και διάρκεια

1. Θεσπίζεται μέτρο συνδρομής υπέρ του Πράσινου Ακρωτηρίου («δικαιούχος») το οποίο θα χρηματοδοτείται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (ΕΜΕ) («μέτρο συνδρομής»).

2. Στόχοι του μέτρου συνδρομής είναι:

α)	να ενισχύσει τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας μεταξύ της Ένωσης και του Πράσινου Ακρωτηρίου·

β)

να συμβάλει στην ενίσχυση των συνολικών ικανοτήτων ασφάλειας και άμυνας των ενόπλων δυνάμεων του Πράσινου Ακρωτηρίου να προστατεύουν την κυριαρχία του Πράσινου Ακρωτηρίου στη θάλασσα και να βελτιώσουν την περιφερειακή ασφάλεια στη θάλασσα και, έτσι, να προστατεύουν καλύτερα θαλάσσια σκάφη και πόρους, παράκτιους πληθυσμούς και τα μέσα διαβίωσής τους· και

γ)	να ενισχύσει το δυναμικό του Πράσινου Ακρωτηρίου όσον αφορά τη συμμετοχή του στις επιχειρήσεις της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και τη συμβολή του σε κοινές δράσεις στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής του Γιαουντέ.

3. Για την επίτευξη των στόχων της παραγράφου 2, το μέτρο συνδρομής χρηματοδοτεί τα ακόλουθα είδη μη θανατηφόρου εξοπλισμού και τις ακόλουθες προμήθειες και υπηρεσίες:

α)	ένα σκάφος περιπολίας ωκεανών· και

β)	μαθήματα εκπαίδευσης σε τεχνικές πλοήγησης και/ή στη συντήρηση αεροσκαφών.

Το μέτρο συνδρομής χρηματοδοτεί επίσης συναφείς προμήθειες και υπηρεσίες, περιλαμβανομένης της τεχνικής κατάρτισης, όπου απαιτείται.

4. Η διάρκεια του μέτρου συνδρομής είναι 48 μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Χρηματοδοτικές ρυθμίσεις

1. Το ποσό δημοσιονομικής αναφοράς που προορίζεται να καλύψει τις δαπάνες που σχετίζονται με το μέτρο συνδρομής ανέρχεται σε 12 000 000 ευρώ.

2. Η διαχείριση όλων των δαπανών γίνεται σύμφωνα με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 και ακολουθεί τους κανόνες για την εκτέλεση των εσόδων και δαπανών που χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΜΕ.

Άρθρο 3

Ρυθμίσεις με τον δικαιούχο

1. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας («Ύπατος Εκπρόσωπος») προβαίνει στις αναγκαίες ρυθμίσεις με τον δικαιούχο, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωσή του με τις απαιτήσεις και τους όρους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση, ως προϋπόθεση για την παροχή στήριξης στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής.

2. Οι ρυθμίσεις της παραγράφου 1 περιλαμβάνουν διατάξεις που υποχρεώνουν τον δικαιούχο να εξασφαλίζει:

α)	ότι οι μονάδες του στρατού του Πράσινου Ακρωτηρίου που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής συμμορφώνονται με το σχετικό διεθνές δίκαιο, ιδίως το διεθνές δίκαιο ανθρώπινων δικαιωμάτων και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο·

β)	ότι τα μέσα που παρέχονται στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής χρησιμοποιούνται ορθά και αποδοτικά για τους σκοπούς για τους οποίους παρέχονται·

γ)	ότι τα μέσα που παρέχονται στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής συντηρούνται επαρκώς, ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα χρήσης τους και η επιχειρησιακή διαθεσιμότητά τους καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους·

δ)	ότι κανένα μέσο που παρέχεται στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής δεν χάνεται ούτε μεταβιβάζεται σε πρόσωπα ή οντότητες εκτός εκείνων που προσδιορίζονται σε εκείνες τις ρυθμίσεις.

3. Οι ρυθμίσεις της παραγράφου 1 περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικά με την αναστολή και τη λήξη της στήριξης στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής, σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο δικαιούχος αθετεί τις υποχρεώσεις που ορίζονται στην παράγραφο 2.

Άρθρο 4

Εφαρμογή

1. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος είναι υπεύθυνος να διασφαλίσει την εφαρμογή της παρούσας απόφασης σύμφωνα με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509, καθώς και κατ’ ευθυγράμμιση με τους κανόνες για την εκτέλεση των εσόδων και δαπανών που χρηματοδοτούνται μέσω του ΕΜΕ και με το ολοκληρωμένο μεθοδολογικό πλαίσιο για την αξιολόγηση και τον προσδιορισμό των απαιτούμενων μέτρων και ελέγχων για τα μέτρα συνδρομής στο πλαίσιο του ΕΜΕ.

2. Οι δραστηριότητες του άρθρου 1 παράγραφος 3 της παρούσας απόφασης υλοποιούνται από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Πορτογαλικής Δημοκρατίας.

Άρθρο 5

Παρακολούθηση, έλεγχος και αξιολόγηση

1. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος παρακολουθεί τη συμμόρφωση του δικαιούχου με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στο άρθρο 3. Η παρακολούθηση αυτή χρησιμοποιείται για να αποκτηθεί επίγνωση σχετικά με το πλαίσιο και τους κινδύνους αθέτησης των υποχρεώσεων που ορίζονται στο άρθρο 3 και επικουρικά για να προληφθούν τέτοιες αθετήσεις, περιλαμβανομένων παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου ανθρώπινων δικαιωμάτων και του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου από τις μονάδες των ενόπλων δυνάμεων του Πράσινου Ακρωτηρίου που λαμβάνουν στήριξη στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής.

2. Ο έλεγχος του εξοπλισμού και των προμηθειών μετά την αποστολή οργανώνεται ως εξής:

α)	επαλήθευση της παράδοσης, στο πλαίσιο της οποίας τα πιστοποιητικά παράδοσης μέσω του ΕΜΕ πρέπει να υπογράφονται από τις δυνάμεις του τελικού χρήστη κατά τη μεταβίβαση της κυριότητας·

β)

υποβολή εκθέσεων, μέσω των οποίων ο δικαιούχος αναφέρει ετησίως ποιες δραστηριότητες αναλήφθηκαν με τον εξοπλισμό και ποιες προμήθειες και υπηρεσίες παρασχέθηκαν στο πλαίσιο του μέτρου συνδρομής και κάνει απογραφή καθορισμένων ειδών, για όσο χρόνο η Επιτροπή Πολιτικής και Ασφάλειας (ΕΠΑ) κρίνει αναγκαία την υποβολή τους·

γ)	επιτόπιες επισκέψεις, στο πλαίσιο των οποίων ο δικαιούχος παρέχει στον Ύπατο Εκπρόσωπο και στους ελεγκτές του ΕΜΕ πρόσβαση για τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων και λογιστικών ελέγχων του ΕΜΕ, κατόπιν αιτήματος.

3. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος διενεργεί τελική αξιολόγηση μετά την ολοκλήρωση του μέτρου συνδρομής, προκειμένου να εκτιμήσει αν το μέτρο συνδρομής συνέβαλε στην επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2.

Άρθρο 6

Υποβολή εκθέσεων

Κατά την περίοδο υλοποίησης, ο Ύπατος Εκπρόσωπος υποβάλλει στην ΕΠΑ εξαμηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την υλοποίηση του μέτρου συνδρομής, σύμφωνα με το άρθρο 63 της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/509. Ο διευθυντής μέτρων συνδρομής ενημερώνει τακτικά την επιτροπή του Μηχανισμού που συγκροτήθηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 σχετικά με την εκτέλεση των εσόδων και δαπανών, σύμφωνα με το άρθρο 38 της απόφασης, μεταξύ άλλων παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με τους συμμετέχοντες προμηθευτές και υπεργολάβους.

Άρθρο 7

Αναστολή και λήξη

1. Η ΕΠΑ μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει εν όλω ή εν μέρει την υλοποίηση του μέτρου συνδρομής σύμφωνα με το άρθρο 64 της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2021/509.

2. Η ΕΠΑ μπορεί να συστήσει στο Συμβούλιο να θέσει τέρμα στο μέτρο συνδρομής.

Άρθρο 8

Έναρξη ισχύος

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία της έκδοσής της.

Βρυξέλλες, 8 Ιουλίου 2025.

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

S. LOSE

(1) Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 2021, για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, και για την κατάργηση της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2015/528 (ΕΕ L 102 της 24.3.2021, σ. 14, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/509/oj).

(2) Κοινή θέση 2008/944/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 8ης Δεκεμβρίου 2008, για τον καθορισμό κοινών κανόνων που διέπουν τον έλεγχο των εξαγωγών στρατιωτικής τεχνολογίας και εξοπλισμού (ΕΕ L 335 της 13.12.2008, σ. 99, ELI: http://data.europa.eu/eli/compos/2008/944/oj).