(1)

Ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και οι επιπτώσεις του στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ασφάλεια αποτελούν πρόκληση για την ίδια την ύπαρξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(2)

Ανταποκρινόμενο στην πρόκληση αυτή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 6ης Μαρτίου 2025, υπενθυμίζοντας τη Διακήρυξη των Βερσαλλιών της 11ης Μαρτίου 2022 και τη στρατηγική πυξίδα για την ασφάλεια και την άμυνα που εγκρίθηκε στις 21 Μαρτίου 2022, τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να καταστεί πιο κυρίαρχη, πιο υπεύθυνη για την άμυνά της και καλύτερα εξοπλισμένη για να ενεργεί και να αντιμετωπίζει αυτόνομα τις άμεσες και μελλοντικές προκλήσεις και απειλές. Στο εν λόγω Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όλα τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να εντείνουν τη συνολική αμυντική ετοιμότητά τους, να μειώσουν τις στρατηγικές εξαρτήσεις, να αντιμετωπίσουν τα κενά σε κρίσιμες δυνατότητες και να ενισχύσουν αναλόγως την ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ) σε ολόκληρη την Ένωση, ώστε η Ένωση να είναι σε θέση να προμηθεύει καλύτερο εξοπλισμό στις ποσότητες και με τον επιταχυνόμενο ρυθμό που απαιτούνται.

(3)

Στις 18 Μαΐου 2022 η Επιτροπή και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας παρουσίασαν κοινή ανακοίνωση σχετικά με την ανάλυση των επενδυτικών κενών στον τομέα της άμυνας και τη μελλοντική πορεία, τονίζοντας την ύπαρξη, εντός της Ένωσης, κενών στους τομείς της άμυνας, της οικονομίας, της βιομηχανίας και των δυνατοτήτων.

(4)

Στις 20 Ιουλίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1525 (1) σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (ASAP), με στόχο την επείγουσα στήριξη της εντατικοποίησης των παραγωγικών ικανοτήτων αμυντικής βιομηχανίας της Ένωσης, την εξασφάλιση των αλυσίδων εφοδιασμού, τη διευκόλυνση αποτελεσματικών διαδικασιών προμήθειας, την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε παραγωγικές ικανότητες και την προώθηση των επενδύσεων.

(5)

Στις 18 Οκτωβρίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/2418 (2) σχετικά με τη θέσπιση μέσου για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας μέσω κοινών προμηθειών (κανονισμός EDIRPA), με στόχο την αύξηση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών κατά το στάδιο της αμυντικής προμήθειας για την κάλυψη των πλέον επειγόντων και κρίσιμων κενών στα αποθέματα των κρατών μελών με συνεργατικό τρόπο, ιδίως των κενών που δημιουργούνται από την απόκριση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στα συμπεράσματά του της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2023, έχοντας προβεί σε απολογισμό των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν για την εφαρμογή της Διακήρυξης των Βερσαλλιών και της στρατηγικής πυξίδας για την ασφάλεια και την άμυνα, υπογράμμισε ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της Ένωσης για αύξηση της αμυντικής ετοιμότητας. Η ύπαρξη ισχυρής αμυντικής βιομηχανίας θεωρήθηκε προϋπόθεση για την επίτευξη της εν λόγω ετοιμότητας και την υπεράσπιση της Ένωσης, γεγονός που απαιτεί από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να καταστεί πιο ανθεκτική, καινοτόμος και ανταγωνιστική.

(7)

Στις 5 Μαρτίου 2024 η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και πλαισίου μέτρων με σκοπό τη διασφάλιση της έγκαιρης διαθεσιμότητας και προμήθειας αμυντικών προϊόντων (EDIP), προκειμένου να αξιοποιηθεί η πείρα που αποκτήθηκε στο πλαίσιο των κανονισμών (ΕΕ) 2023/2418 και (ΕΕ) 2023/1525 και να επεκταθεί η λογική τους με πιο μακροπρόθεσμη και δομημένη προοπτική.

(8)

Ωστόσο, από τις αρχές του 2025, σημειώνεται έντονη επιδείνωση του πλαισίου ασφάλειας της Ένωσης, η οποία συνδέεται όχι μόνο με τη συνεχιζόμενη απειλή της Ρωσίας και την εντατικοποίηση της μετάβασής της σε οικονομία πολέμου, καθώς και με την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και με τις αβεβαιότητες που απορρέουν από την έλευση μιας γεωπολιτικής κατάστασης στην οποία η Ένωση πρέπει να εντείνει σημαντικά τις προσπάθειές της για να διασφαλίσει την άμυνά της αυτόνομα. Αυτή η πρόσφατη επιδείνωση αύξησε το επίπεδο απειλής για την Ένωση και επιβάλλει τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν επειγόντως μαζικές δημόσιες δαπάνες για την ενίσχυση της ΕΒΤΒΑ. Κατά συνέπεια, υπάρχει μια αυξανόμενη ανάγκη επιτάχυνσης, σε πνεύμα αλληλεγγύης, της παροχής ενωσιακής στήριξης στα κράτη μέλη που είναι πιθανόν να απειληθούν από σοβαρές δυσκολίες λόγω των μαζικών δημόσιων επενδύσεων που απαιτούνται, οι οποίες ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο στην οικονομική τους κατάσταση. Λαμβανομένων υπόψη των απειλών για τα χερσαία, εναέρια και θαλάσσια σύνορα της Ένωσης και, κατά συνέπεια, της ανάγκης να πραγματοποιηθούν μαζικές δημόσιες επενδύσεις, η αλληλεγγύη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα κράτη μέλη που είναι περισσότερο εκτεθειμένα σε στρατιωτικές απειλές. Από την άποψη αυτή, οι απειλές εκ μέρους της Ρωσίας και της Λευκορωσίας είναι ιδιαίτερα επείγουσες και σημαντικές. Λόγω του χρόνου που απαιτείται για την ανάπτυξη προϊόντων και τη διασφάλιση της εντατικοποίησης της αντίστοιχης βιομηχανικής παραγωγικής ικανότητας σε ολόκληρη την Ένωση, καθίσταται ζωτικής σημασίας η Ένωση να αρχίσει το συντομότερο δυνατόν να στηρίζει τα εν λόγω κράτη μέλη, ώστε να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν πολύ γρήγορα παραγγελίες, αυξάνοντας την προβλεψιμότητα για τον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας και παρέχοντας κίνητρα στον τομέα αυτό ώστε να επενδύσει σε πολύ βραχυπρόθεσμο ορίζοντα με σκοπό την ενίσχυση των παραγωγικών ικανοτήτων.

(9)

Το μέγεθος και η ταχύτητα με την οποία τα κράτη μέλη καλούνται να αυξήσουν τις επενδύσεις τους σε αμυντικές βιομηχανικές παραγωγικές ικανότητες είναι πιθανό να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά των κρατών μελών, σε μια εποχή κατά την οποία οι προϋπολογισμοί πολλών κρατών μελών παραμένουν υπό πίεση.

(10)

Αυτή η έκτακτη κατάσταση, η οποία δεν προκλήθηκε από τα κράτη μέλη και η οποία εκφεύγει του ελέγχου τους, δικαιολογεί τη λήψη επειγόντων μέτρων από την Ένωση ώστε να θεσπιστεί ένα προσωρινό μέσο με στόχο την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής με τη μορφή του μέσου δράσης για την ασφάλεια στην Ευρώπη («μέσο SAFE») στα κράτη μέλη που θέλουν να επενδύσουν στην αμυντική βιομηχανική παραγωγή.

(11)

Το μέσο SAFE αναμένεται να καταστήσει δυνατή την πραγματοποίηση επειγουσών και μειζόνων δημόσιων επενδύσεων στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, με στόχο την ταχεία αύξηση της παραγωγικής της ικανότητας, τη βελτίωση της έγκαιρης διαθεσιμότητας αμυντικών προϊόντων και την επιτάχυνση και την προσαρμογή τους στις διαρθρωτικές αλλαγές. Δεδομένου ότι ο παρών κανονισμός αποτελεί έκτακτη και προσωρινή απόκριση σε επείγουσα και υπαρξιακή πρόκληση, η χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχει θα πρέπει να διατίθεται μόνο για τους σκοπούς της αντιμετώπισης των δυσμενών οικονομικών συνεπειών της επιδείνωσης της κατάστασης στον τομέα της ασφάλειας και των άμεσων αναγκών των κρατών μελών σε προμήθειες που συμβάλλουν στην αυξημένη αμυντική βιομηχανική ετοιμότητα της ΕΒΤΒΑ. Το μέσο SAFE θα πρέπει να αποτελεί μέρος μιας συνολικής προσπάθειας σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, για τη διάθεση περισσότερων πόρων στις αμυντικές βιομηχανικές επενδύσεις με σκοπό την ανταπόκριση στην κατάσταση κρίσης που προκύπτει από τις τρέχουσες απειλές κατά της ασφάλειας. Θα πρέπει να επιδιωχθούν εκ παραλλήλου πρόσθετα μέτρα, σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο, για τη στήριξη αυτής της προσπάθειας, συμπεριλαμβανομένης της ενεργοποίησης της υφιστάμενης ευελιξίας στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

(12)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόσουν τη χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE κατά τρόπο συνεπή με τις προτεραιότητες όσον αφορά τις αμυντικές δυνατότητες που έχουν συμφωνηθεί από κοινού από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ), τη συνεργασία των κρατών μελών στο πλαίσιο της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας που θεσπίστηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2017/2315 του Συμβουλίου (3), τις πρωτοβουλίες και τα έργα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (ΕΟΑ), και την πολιτική και στρατιωτική βοήθεια της Ένωσης προς την Ουκρανία. Κατά την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις σχετικές δραστηριότητες που διεξάγονται από τον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), ιδίως τους στόχους δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ, και από άλλους εταίρους, όταν οι δραστηριότητες αυτές εξυπηρετούν τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης.

(13)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να χρησιμοποιούν τη χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE σε συνέργεια με άλλα υφιστάμενα και μελλοντικά προγράμματα της Ένωσης, ιδίως για τη συγχρηματοδότηση ειδικών δράσεων. Παράλληλα, τα προγράμματα της Ένωσης που στηρίζουν τη συνεργασία στον τομέα των αμυντικών προμηθειών ή αποσκοπούν γενικότερα στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ΕΒΤΒΑ μπορεί να προβλέπουν ειδικά πρόσθετη στήριξη της Ένωσης. Η πρόσθετη αυτή στήριξη θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε κοινές προμήθειες που λαμβάνουν χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE ή σε οικονομικούς φορείς που συμμετέχουν στις εν λόγω προμήθειες, προκειμένου να τονωθεί η αντίστοιχη βιομηχανική εντατικοποίηση και να ενισχυθούν περαιτέρω τα αποτελέσματα του μέσου στην ΕΒΤΒΑ.

(14)

Για να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες που παρέχονται στο πλαίσιο του παρόντος κανονισμού, ιδίως για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την εφαρμογή της χρηματοδοτικής συνδρομής, στο πλαίσιο των σχετικών προγραμμάτων και ιδίως εκείνων που στηρίζουν τη συνεργασία στον τομέα των κοινών προμηθειών. Αυτό θα συνέβαλε στην απλούστευση των όρων της αίτησης χρηματοδοτικής στήριξης.

(15)

Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών έχει οδηγήσει σε ανεπάρκειες και σε πολλαπλασιασμό αμυντικών συστημάτων του ίδιου είδους εντός της Ένωσης, γεγονός που υπονομεύει τον στόχο της προστασίας του εδάφους της Ένωσης που επιδιώκεται με τις αντίστοιχες εθνικές επενδύσεις, ενώ έχει επίσης ως αποτέλεσμα τον κατακερματισμό και μικρής κλίμακας επιχειρήσεις σημαντικών τμημάτων της ΕΒΤΒΑ. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής, τα δικαιούχα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη χρηματοδοτική συνδρομή που παρέχεται δυνάμει του παρόντος κανονισμού για την πραγματοποίηση κοινών προμηθειών. Οι επιλέξιμες δραστηριότητες, δαπάνες και μέτρα που χρηματοδοτούνται μέσω κοινών προμηθειών στον τομέα της άμυνας θα πρέπει να σχετίζονται με τον πρώτο κατάλογο τομέων προτεραιότητας, τους οποίους προσδιόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, λαμβανομένων υπόψη των διδαγμάτων που αντλήθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με τις εργασίες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του ΕΟΑ και σε πλήρη συνοχή με το ΝΑΤΟ: πυρομαχικά και πύραυλοι· συστήματα πυροβολικού, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων προσβολής ακριβείας σε βάθος· δυνατότητες χερσαίας μάχης και τα συστήματα υποστήριξής τους, συμπεριλαμβανομένων του εξοπλισμού στρατιωτών και των όπλων πεζικού· προστασία κρίσιμων υποδομών· κυβερνοχώρος· στρατιωτική κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της αντικινητικότητας· συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας· δυνατότητες στη θαλάσσια επιφάνεια και υποβρύχιες δυνατότητες· δρόνοι και αντιδρονικά συστήματα· στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, όπως, μεταξύ άλλων, στρατηγικές αερομεταφορές, εναέριος ανεφοδιασμός καυσίμων και συστήματα C4ISTAR, καθώς και διαστημικά μέσα και υπηρεσίες· προστασία διαστημικών μέσων· τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικός πόλεμος. Οι εν λόγω κοινές προμήθειες θα πρέπει να αποσκοπούν στην επιτάχυνση της προσαρμογής στις διαρθρωτικές αλλαγές της παραγωγικής ικανότητας αμυντικών προϊόντων, στη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας και της εναλλαξιμότητας σε ολόκληρη την Ένωση, στην παροχή κινήτρων για συνεργασία κατά το στάδιο της προμήθειας, στη στήριξη της αύξησης της παραγωγικής ικανότητας, καθώς και στην ανάπτυξη και την αγορά των σχετικών υποδομών, εξοπλισμών και υπηρεσιών εφοδιαστικής.

(16)

Προκειμένου να ενισχυθεί επειγόντως η βιομηχανική βάση της Ένωσης με αποδοτικό και αυτόνομο τρόπο, υπό το πρίσμα της πρόσφατης εξέλιξης της γεωπολιτικής κατάστασης και της εξαιρετικής απειλής για την ασφάλεια της Ένωσης και των κρατών μελών της, και, ως εκ τούτου, να αυξηθούν η αποδοτικότητα και η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής συνδρομής που χορηγείται στο πλαίσιο του μέσου SAFE, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να θεσπίσει όρους επιλεξιμότητας για τη χρήση της χρηματοδοτικής συνδρομής από τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, οι ανάδοχοι και οι υπεργολάβοι που συμμετέχουν στην κοινή προμήθεια στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να είναι εγκατεστημένοι και να διαθέτουν τις οικείες δομές εκτελεστικής διαχείρισης στην Ένωση, σε μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου («κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ») ή στην Ουκρανία, και να χρησιμοποιούν για τους σκοπούς της κοινής προμήθειας, υποδομές, εγκαταστάσεις, περιουσιακά στοιχεία ή πόρους που βρίσκονται στο έδαφος κράτους μέλους, κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή της Ουκρανίας. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ανάδοχοι και οι υπεργολάβοι που συμμετέχουν στην κοινή προμήθεια δεν αντιστρατεύονται τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών μελών της, δεν θα πρέπει ελέγχονται από τρίτες χώρες ή οντότητες τρίτων χωρών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο έλεγχος θα πρέπει να νοείται ως δυνατότητα άσκησης αποφασιστικής επιρροής σε νομική οντότητα είτε άμεσα είτε έμμεσα μέσω μίας ή περισσότερων ενδιάμεσων νομικών οντοτήτων. Τα κράτη μέλη που συμμετέχουν σε προμήθειες με τη στήριξη του μέσου SAFE είναι υπεύθυνα να μεριμνούν για την εκπλήρωση των όρων επιλεξιμότητας.

(17)

Σε ορισμένες περιπτώσεις, θα πρέπει να είναι δυνατή η παρέκκλιση από την αρχή σύμφωνα με την οποία οι ανάδοχοι και οι υπεργολάβοι που συμμετέχουν σε κοινή προμήθεια χρησιμοποιούν υποδομές, εγκαταστάσεις, περιουσιακά στοιχεία ή πόρους που βρίσκονται στο έδαφος κράτους μέλους, κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή της Ουκρανίας, και δεν τελούν υπό τον έλεγχο τρίτων χωρών ή οντοτήτων τρίτων χωρών. Υπό τις εν λόγω συνθήκες, νομική οντότητα εγκατεστημένη στην Ένωση, σε κράτος της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ ή στην Ουκρανία η οποία χρησιμοποιεί υποδομές, εγκαταστάσεις, περιουσιακά στοιχεία ή πόρους που βρίσκονται εκτός του εδάφους κράτους μέλους, κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή της Ουκρανίας και/ή ελέγχεται από τρίτη χώρα ή οντότητα τρίτης χώρας θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει εφόσον πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις που αφορούν τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών μελών της, όπως ορίζεται στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ δυνάμει του τίτλου V της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ).

(18)

Νομικές οντότητες εγκατεστημένες στην Ένωση, σε κράτος της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ ή στην Ουκρανία οι οποίες τελούν υπό τον έλεγχο τρίτης χώρας που δεν είναι ούτε η Ουκρανία ούτε κράτος της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ («άλλη τρίτη χώρα») ή άλλης οντότητας τρίτης χώρας, όταν επιτρέπεται, θα πρέπει να είναι επιλέξιμες για συμμετοχή στην κοινή προμήθεια εάν έχουν υποβληθεί σε έλεγχο κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) 2019/452 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) και, όταν είναι αναγκαίο, σε κατάλληλα μέτρα μετριασμού, ή εάν θέσουν στη διάθεση της Επιτροπής εγγυήσεις, όπως ορίζεται στον παρόντα κανονισμό, εγκεκριμένες σύμφωνα με τις εθνικές διαδικασίες του κράτους μέλους, του κράτους της ΕΖΕΣ μέλους του ΕΟΧ ή της Ουκρανίας όπου είναι εγκατεστημένες. Προκειμένου να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει ένα απλό τυποποιημένο υπόδειγμα για τις εγγυήσεις. Οι εν λόγω εγγυήσεις θα πρέπει να εκδίδονται μόνο υπό τον όρο ότι πληρούνται αυστηρές προϋποθέσεις που αφορούν τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης και των κρατών μελών της, όπως αυτά ορίζονται στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ δυνάμει του τίτλου V της ΣΕΕ.

(19)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια αμυντικών προϊόντων από την ΕΒΤΒΑ και να επιταχυνθεί η προσαρμογή της στις διαρθρωτικές αλλαγές και, ενισχύοντας έτσι την αποδοτικότητα της χορηγούμενης χρηματοδοτικής συνδρομής, είναι σημαντικό να θεσπιστούν ελάχιστες απαιτήσεις σχετικά με την αξία που παράγεται εντός της Ένωσης. Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις κοινών προμηθειών θα πρέπει να περιλαμβάνουν απαίτηση σύμφωνα με την οποία το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής εκτός της Ένωσης, των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ και της Ουκρανίας δεν υπερβαίνει το 35 % του εκτιμώμενου κόστους των κατασκευαστικών στοιχείων του τελικού προϊόντος. Για το σκοπό του υπολογισμού του εν λόγω ποσοστού, η Επιτροπή θα μπορούσε να καταρτίσει κατευθυντήριες γραμμές.

(20)

Τα κριτήρια επιλεξιμότητας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις υφιστάμενες αλυσίδες εφοδιασμού και τη βιομηχανική συνεργασία με εταίρους εκτός ΕΕ, καθώς και να επιτρέπουν την εκπλήρωση των απαιτήσεων δυνατοτήτων. Ως εκ τούτου, επιλέξιμες θα πρέπει να είναι οι κοινές προμήθειες στις οποίες συμμετέχουν υπεργολάβοι στους οποίους ανατίθεται ποσοστό μεταξύ 15 % και 35 % της αξίας της σύμβασης και οι οποίοι δεν είναι εγκατεστημένοι ή δεν διαθέτουν τις οικείες δομές εκτελεστικής διαχείρισης στην Ένωση, σε κράτος της ΕΖΕΣ μέλος του ΕΟΧ ή στην Ουκρανία.

(21)

Για ορισμένα αμυντικά προϊόντα, των οποίων οι υποκείμενες τεχνολογίες δεν είναι ευρέως διαθέσιμες στην Ένωση και τα οποία ενδέχεται να είναι δύσκολο να αντικατασταθούν σε μεγάλη κλίμακα, θα πρέπει να απαιτούνται πρόσθετες προϋποθέσεις προκειμένου να διασφαλίζεται η ελευθερία των ενόπλων δυνάμεων των κρατών μελών όσον αφορά τα εν λόγω προϊόντα χωρίς περιορισμούς επιβαλλόμενους από τρίτες χώρες. Συνεπώς, για τα εν λόγω αμυντικά προϊόντα, ο ανάδοχος ή η κοινοπραξία αναδόχων θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει, χωρίς κανέναν περιορισμό που να επιβάλλεται από τρίτες χώρες ή οντότητες τρίτων χωρών, ως προς τον ορισμό, την προσαρμογή ή την εξέλιξη του σχεδιασμού των αμυντικών προϊόντων της προμήθειας, συμπεριλαμβανομένης της νομικής εξουσίας υποκατάστασης ή αφαίρεσης εκείνων των κατασκευαστικών στοιχείων που υπόκεινται σε περιορισμούς επιβαλλόμενους από τρίτες χώρες ή οντότητες τρίτων χωρών.

(22)

Οι όροι επιλεξιμότητας του μέσου SAFE, αφενός, επιδιώκουν τον στόχο της άμεσης αύξησης της παραγωγικής ικανότητας της αμυντικής βιομηχανίας της Ένωσης και, αφετέρου, παρέχουν την αναγκαία ευελιξία, δεδομένης της διεθνοποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού των σχετικών προϊόντων και τεχνολογιών. Πέραν των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ και της Ουκρανίας , το μέσο SAFE θα πρέπει επίσης να προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής σε κοινές προμήθειες στο πλαίσιό του για προσχωρούσες χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο).

(23)

Οι διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες που εφαρμόζουν μέτρα οικονομικής, χρηματοδοτικής ή τεχνική συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένης της συνδρομής, μεταξύ της Ένωση και μίας ή περισσοτέρων από τις εν λόγω ομόφρονες τρίτες χώρες, εκτός της Ουκρανίας και των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ, θα πρέπει να επιτρέπουν στους εργολάβους και υπεργολάβους που είναι εγκατεστημένοι στις εν λόγω χώρες να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες στο πλαίσιο του μέσου SAFE, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν στις εν λόγω συμφωνίες. Οι εν λόγω συμφωνίες δεν θα πρέπει να θέτουν υπό αμφισβήτηση την επιλεξιμότητα προϊόντων που πληρούν την απαίτηση ότι το κόστος των κατασκευαστικών στοιχείων καταγωγής εκτός της Ένωσης, των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ και της Ουκρανίας δεν υπερβαίνει το 35 % του εκτιμώμενου κόστους των κατασκευαστικών στοιχείων του τελικού προϊόντος.

(24)

Μια ισχυρότερη και ικανότερη Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας θα συμβάλει θετικά στην παγκόσμια και τη διατλαντική ασφάλεια και θα λειτουργήσει συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει θεμέλιο της συλλογικής άμυνας των κρατών που είναι μέλη του. Η Ένωση δεσμεύεται να ενισχύσει και να εμβαθύνει περαιτέρω τη διατλαντική συνεργασία και δέσμευση στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, με σκοπό την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, τη συνέχιση της βιομηχανικής συνεργασίας και τη διασφάλιση αμοιβαίας πρόσβασης σε τεχνολογίες αιχμής με αξιόπιστους εταίρους, ενισχύοντας έτσι την ΕΒΤΒΑ. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμβάλει προς αυτούς τους στόχους.

(25)

Τα κράτη μέλη που επιθυμούν να λάβουν χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να υποβάλουν αίτημα στην Επιτροπή συνοδευόμενο από επενδυτικό σχέδιο (το «σχέδιο») για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Για να διευκολυνθεί η κατάρτιση των σχεδίων, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διεξαγάγουν συζητήσεις με σκοπό να καθοριστεί προσωρινή κατανομή των ποσών των δανείων. Η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογεί όλα τα αιτήματα που υποβάλλονται από τα κράτη μέλη. Κατά τον έλεγχο συμμόρφωσης των σχεδίων με τα κριτήρια που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, η Επιτροπή θα πρέπει να προσφεύγει στην εμπειρογνωσία του ΕΟΑ ή του Στρατιωτικού Επιτελείου της ΕΕ, κατά περίπτωση. Κατά τη διάρκεια της κατάρτισης των σχεδίων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν συζητήσεις με την Επιτροπή προκειμένου να προσαρμόζουν τα προσχέδιά τους προτού υποβληθούν. Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης των σχεδίων, όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι τα σχέδια δεν πληρούν τους όρους που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα τροποποίησης των εν λόγω σχεδίων. Η Επιτροπή θα πρέπει να κατανέμει τα ποσά των δανείων στα οικεία κράτη μέλη εφαρμόζοντας τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας, ιδίως εάν το άθροισμα των αιτούμενων ποσών των δανείων υπερβαίνει το συνολικό ανώτατο ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής που διατίθεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Τα δάνεια θα πρέπει να κατανέμονται μεταξύ των κρατών μελών που υποβάλλουν σχετικό αίτημα σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης, της αλληλεγγύης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας. Τα σχέδια θα πρέπει να περιγράφουν μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού αμυντικού βιομηχανικού τομέα, ιδίως με τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην αμυντική αγορά των ΜΜΕ, των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης και των νέων παραγόντων στον τομέα της άμυνας.

(26)

Λόγω των σημαντικών δημοσιονομικών επιπτώσεων της στήριξης προς τα κράτη μέλη δυνάμει του παρόντος κανονισμού και της ανάγκης να διασφαλίζεται η συνοχή μεταξύ των διαφόρων τομέων της εξωτερικής δράσης της Ένωσης και της οικονομικής πολιτικής, λαμβανομένου υπόψη του ειδικού ρόλου που καλείται να διαδραματίσει το Συμβούλιο στους τομείς αυτούς, θα πρέπει να ανατεθούν στο Συμβούλιο εκτελεστικές αρμοδιότητες στις περιπτώσεις που προσδιορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

(27)

Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή του σχεδίου, η Επιτροπή και κάθε οικείο κράτος μέλος θα πρέπει να συνάψουν επιχειρησιακή ρύθμιση η οποία θα περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με την εκταμίευση της χρηματοδοτικής συνδρομής και προσωρινό χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης, καθώς επίσης και να υπογράψουν δανειακή σύμβαση με τους λεπτομερείς όρους της δανειακής στήριξης στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Θα πρέπει να προβλέπεται προχρηματοδότηση ύψους 15 % ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία έναρξη της υλοποίησης των δραστηριοτήτων, των δαπανών και των μέτρων στο πλαίσιο του μέσου SAFE.

(28)

Ενδείκνυται να οργανωθεί η χρηματοδοτική συνδρομή βάσει της διαφοροποιημένης στρατηγικής χρηματοδότησης που προβλέπεται στο άρθρο 224 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) («δημοσιονομικός κανονισμός») και η καθορισμένη ενιαία μέθοδος χρηματοδότησης, η οποία αναμένεται να ενισχύσει τη ρευστότητα των ομολόγων της Ένωσης, καθώς και την ελκυστικότητα και την οικονομική αποδοτικότητα της έκδοσης ομολόγων της Ένωσης. Τα δάνεια θα πρέπει να χορηγούνται με επαρκώς μακρά διάρκεια αποπληρωμής που δεν υπερβαίνει τα 45 έτη. Οι αποπληρωμές κεφαλαίου θα μπορούσαν να επωφελούνται ενδεχομένως από περίοδο χάριτος 10 ετών, κατ’ αρχήν. Για λόγους προληπτικής εποπτείας σχετικούς με τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου δανείων, το μερίδιο των δανείων που χορηγούνται στα τρία κράτη μέλη που αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μερίδιο των χορηγούμενων δανείων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 60 % του ανώτατου ποσού χρηματοδοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του μέσου SAFE.

(29)

Προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η χρήση της διαθέσιμης χρηματοδοτικής συνδρομής, σε περιπτώσεις όπου τα χρηματικά ποσά παραμένουν διαθέσιμα μετά την έκδοση εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου δυνάμει του παρόντος κανονισμού, κρίνεται σκόπιμο η Επιτροπή να δημοσιεύει νέα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Στην περίπτωση αυτή, οι προβλεπόμενες διαδικασίες για το αίτημα χρηματοδοτικής συνδρομής θα πρέπει να εφαρμόζονται με την επιφύλαξη των αναγκαίων προσαρμογών, ιδίως όσον αφορά τις σχετικές προθεσμίες και το γεγονός ότι θα πρέπει να υποβάλλεται τροποποίηση του σχεδίου.

(30)

Οι κοινές προμήθειες θα πρέπει να αφορούν τουλάχιστον δύο συμμετέχουσες χώρες που είναι κράτη μέλη, κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ ή η Ουκρανία, εκ των οποίων τουλάχιστον μία θα πρέπει να είναι κράτος μέλος που λαμβάνει δανειακή στήριξη στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Επιπλέον, θα πρέπει να επιτρέπεται σε προσχωρούσες χώρες, άλλες υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και σε άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο) να συμμετέχουν σε κοινές προμήθειες με κράτος μέλος το οποίο λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Η κοινή προμήθεια μπορεί να περιλαμβάνει υφιστάμενες συμβάσεις προμηθειών που πληρούν τους ίδιους όρους. Οι προμήθειες που πραγματοποιούνται από ένα κράτος μέλος θα πρέπει επίσης να είναι επιλέξιμες για στήριξη όταν έχει υπογραφεί σύμβαση το αργότερο έως τις 30 Μαΐου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω κράτος μέλος λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα, που θα συμφωνηθούν στην επιχειρησιακή ρύθμιση1 για να περιληφθούν στους επωφελούμενους της εν λόγω σύμβασης, μετά από ενεργές προσπάθειες προσέγγισης, άλλα κράτη μέλη, κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ και η Ουκρανία, καθώς και προσχωρούσες χώρες, υποψήφιες χώρες, δυνάμει υποψήφια μέλη ή άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα. Η συμπερίληψη των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ και της Ουκρανίας στις χώρες που επιτρέπεται να συνυπολογίζονται στον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό για κοινή προμήθεια δικαιολογείται, αντίστοιχα, από τη στενή εταιρική σχέση των εν λόγω χωρών με την Ένωση στον τομέα της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και από το γεγονός ότι η Ουκρανία βρίσκεται άμεσα αντιμέτωπη με τον συνεχιζόμενο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται επίσης να στηρίζουν περαιτέρω την Ουκρανία με τον εξοπλισμό που προμηθεύονται χάρη στη χρηματοδοτική συνδρομή του μέσου SAFE. Η συμμετοχή των εν λόγω τρίτων χωρών σε κοινές προμήθειες που ανατίθενται είτε στην ΕΒΤΒΑ είτε στη βιομηχανική και τεχνολογική βάση στον τομέα της άμυνας της Ουκρανίας ή των κρατών της ΕΖΕΣ μελών του ΕΟΧ αναμένεται ότι θα βοηθήσει να αυξηθεί το επίπεδο συγκέντρωσης της ζήτησης που απαιτείται για την κλιμάκωση της βιομηχανικής ικανότητας. Θα μπορούσε επίσης να στηρίξει τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και των προϊόντων που αναπτύσσονται από τους στενότερους εταίρους της Ένωσης στον εν λόγω τομέα, επιτρέποντας ενδεχομένως στα συμμετέχοντα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν καλύτερες τιμές.

(31)

Η οδηγία 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) θεσπίζει νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις ασφάλειας των κρατών μελών και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η εν λόγω οδηγία προβλέπει ειδικούς κανόνες που εφαρμόζονται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης οι οποίες προκύπτουν από κρίση, όπως συντομευμένες προθεσμίες για την παραλαβή προσφορών και δυνατότητα χρήσης της διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού. Προκειμένου να ενισχυθεί η αποδοτικότητα του μέσου SAFE για την αντιμετώπιση, σε πνεύμα αλληλεγγύης, της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που προκύπτει από την εξέλιξη της γεωπολιτικής συγκυρίας, είναι αναγκαίο να κινητοποιηθούν το συντομότερο δυνατόν μαζικές επενδύσεις στην ΕΒΤΒΑ.

(32)

Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να διευκολυνθεί η ανάθεση συμβάσεων βάσει προμηθειών στις οποίες συμμετέχει τουλάχιστον ένα κράτος μέλος που λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE. Οι περίοδοι που ορίζονται στην οδηγία 2009/81/ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των συντομευμένων περιόδων που ορίζονται στο άρθρο 33 παράγραφος 7 της εν λόγω οδηγίας, δεν παρέχουν επαρκή ευελιξία για να αντιμετωπιστεί η έκτακτη ανάγκη που προκύπτει από την τρέχουσα κατάσταση κρίσης. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη που πραγματοποιούν προμήθειες αξιοποιώντας τη συνδρομή που παρέχεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE θα πρέπει να θεωρείται ότι βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης που προκύπτει από κρίση και δικαιολογεί τη χρήση διαδικασίας με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, όπως προβλέπεται στην οδηγία 2009/81/ΕΚ. Επιπλέον, δεδομένης της έκτακτης ανάγκης που προκύπτει από την τρέχουσα κατάσταση κρίσης, η οποία απαιτεί άμεσες και μαζικές επενδύσεις στην ΕΒΤΒΑ, και για να διαφυλαχθούν τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών μελών που συμμετέχουν σε προμήθειες με τη στήριξη του μέσου SAFE, είναι επίσης αναγκαίο να προβλεφθεί η δυνατότητα ανοίγματος υφιστάμενης συμφωνίας-πλαισίου ή σύμβασης σε αναθέτουσες αρχές κρατών μελών που δεν ήταν αρχικά συμβαλλόμενα μέρη της εν λόγω συμφωνίας-πλαισίου ή σύμβασης, ακόμη και αν η τελευταία δεν προέβλεπε τέτοια δυνατότητα, υπό την προϋπόθεση ότι έχει ληφθεί η προηγούμενη συγκατάθεση της επιχείρησης που συνήψε τη συμφωνία-πλαίσιο ή τη σύμβαση.

(33)

Το μέσο SAFE επιδιώκει να υποστηρίξει ένα υπέρτερο δημόσιο συμφέρον ασφάλειας, συνοδεύοντας τις οικονομικές προσπάθειες των κρατών μελών να εξασφαλίσουν την έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια αμυντικών προϊόντων, μέσω της κλιμάκωσης της ΕΒΤΒΑ, ώστε τα κράτη μέλη να είναι προετοιμασμένα για κάθε είδους επίθεση. Με τη χρήση όρων επιλεξιμότητας, το παρόν μέσο αποσκοπεί στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιομηχανικής ετοιμότητας της ΕΒΤΒΑ, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη βελτίωση της ικανότητας των κρατών μελών να υπερασπίζονται αποτελεσματικά και αυτόνομα το έδαφος της Ένωσης και των κρατών μελών της. Επιδιώκει επίσης έναν επικουρικό στόχο που συνίσταται στην αύξηση του επιπέδου διαλειτουργικότητας των αμυντικών προϊόντων, μέσω της χρήσης κοινών προμηθειών. Για να ενισχυθούν αυτές οι προσπάθειες, σε πνεύμα αλληλεγγύης και προκειμένου να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα της προσπάθειας που είναι αναγκαία για την αντιμετώπιση των σοβαρών δυσκολιών ως προς τη διαθεσιμότητα αμυντικών προϊόντων, κρίνεται σκόπιμο να ληφθούν μέτρα ώστε να αποφευχθεί η εκ των προτέρων χρηματοδότηση φόρων επί των εν λόγω δαπανών. Ως εκ τούτου, τα αμυντικά προϊόντα που αγοράζονται μέσω προμηθειών με τη στήριξη του μέσου SAFE θα πρέπει να απαλλάσσονται από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), με τη θέσπιση απαλλαγής από τον ΦΠΑ που εφαρμόζεται βάσει της οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου (7). Η απαλλαγή αυτή θα πρέπει να είναι στοχευμένη και να ισχύει μόνο στις προμήθειες που πραγματοποιούνται για τους σκοπούς των συμβάσεων που προκύπτουν από προμήθειες στο πλαίσιο του μέσου SAFE.

(34)

Η Ένωση παραμένει απόλυτα προσηλωμένη στη διεθνή αλληλεγγύη. Τυχόν μέτρα που κρίνονται αναγκαία και λαμβάνονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αποσκοπούν στην πρόληψη ή την αποκατάσταση κρίσιμων ελλείψεων, πρέπει να εφαρμόζονται κατά τρόπο στοχευμένο, διαφανή, αναλογικό, προσωρινό και συνεπή προς τις υποχρεώσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ.

(35)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 322 της ΣΛΕΕ, ιδίως τον δημοσιονομικό κανονισμό και τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8).

(36)

Ο παρών κανονισμός δεν θίγει το εφαρμοστέο διεθνές δίκαιο που απαγορεύει τη χρήση, την ανάπτυξη ή την παραγωγή ορισμένων αμυντικών προϊόντων και τεχνολογιών.

(37)

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν δραστηριότητες επικοινωνίας προκειμένου να διασφαλίζεται η προβολή της χρηματοδότησης της Ένωσης και, κατά περίπτωση, να μεριμνούν ώστε η στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο του μέσου SAFE να κοινοποιείται καταλλήλως και να αναγνωρίζεται μέσω δήλωσης χρηματοδότησης.

(38)

Ο παρών κανονισμός δεν θίγει την αποκλειστική αρμοδιότητα κάθε κράτους μέλους όσον αφορά τη διαφύλαξη της εθνικής ασφάλειάς του, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 2 της ΣΕΕ, καθώς και το δικαίωμα κάθε κράτους μέλους να προστατεύει τα ζωτικά του συμφέροντα ασφαλείας σύμφωνα με το άρθρο 346 της ΣΛΕΕ.

(39)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να εφαρμόζεται με την επιφύλαξη του ιδιαίτερου χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών.

(40)

Προκειμένου να καταστεί δυνατή η έναρξη της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού το συντομότερο δυνατόν με σκοπό την επίτευξη των στόχων του, ο κανονισμός θα πρέπει να τεθεί επειγόντως σε ισχύ,

α)

Πρώτη κατηγορία: πυρομαχικά και πύραυλοι· συστήματα πυροβολικού, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων προσβολής ακριβείας σε βάθος· δυνατότητες χερσαίας μάχης και τα συστήματα υποστήριξής τους, συμπεριλαμβανομένων του εξοπλισμού στρατιωτών και των όπλων πεζικού· μικροί δρόνοι (κλάση 1 του ΝΑΤΟ) και συναφή αντιδρονικά συστήματα· προστασία κρίσιμων υποδομών· κυβερνοχώρος· και στρατιωτική κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της αντικινητικότητας.

β)

Δεύτερη κατηγορία: συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας· δυνατότητες στη θαλάσσια επιφάνεια και υποβρύχιες δυνατότητες· δρόνοι πλην των μικρών δρόνων (κλάσεις 2 και 3 του ΝΑΤΟ) και συναφή αντιδρονικά συστήματα· στρατηγικοί παράγοντες διευκόλυνσης, όπως, μεταξύ άλλων, στρατηγικές αερομεταφορές, εναέριος ανεφοδιασμός καυσίμων, συστήματα C4ISTAR, καθώς και διαστημικά μέσα και υπηρεσίες· προστασία διαστημικών μέσων· τεχνητή νοημοσύνη και ηλεκτρονικός πόλεμος.

1)

«αμυντικό προϊόν»: τα αγαθά, οι υπηρεσίες και τα έργα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2009/81/ΕΚ, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 της εν λόγω οδηγίας·

2)

«άλλα προϊόντα για αμυντικούς σκοπούς»: κάθε αγαθό, υπηρεσία και έργο πλην εκείνων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2009/81/ΕΚ, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 της εν λόγω οδηγίας, τα οποία είναι αναγκαία ή προορίζονται για αμυντικούς σκοπούς·

3)

«κοινή προμήθεια»: η διαδικασία προμήθειας αμυντικών προϊόντων ή άλλων προϊόντων για αμυντικούς σκοπούς και οι συνακόλουθες συμβάσεις, η οποία διεξάγεται από τουλάχιστον ένα κράτος μέλος που λαμβάνει χρηματοδοτική συνδρομή στο πλαίσιο του μέσου SAFE και ένα επιπλέον κράτος μέλος ή ένα από τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου («κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ») ή την Ουκρανία. Επιπλέον, η κοινή προμήθεια μπορεί να περιλαμβάνει προσχωρούσες χώρες, υποψήφιες χώρες και δυνάμει υποψήφια μέλη, καθώς και άλλες τρίτες χώρες με τις οποίες η Ένωση έχει συνάψει εταιρική σχέση για την ασφάλεια και την άμυνα (μη δεσμευτικό μέσο). Η κοινή προμήθεια μπορεί να περιλαμβάνει υφιστάμενες συμβάσεις προμηθειών που πληρούν τους ίδιους όρους.