(1)

Στις 24 Νοεμβρίου 2024 υποβλήθηκε στην Επιτροπή αίτηση καταχώρισης της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών με τίτλο «HouseEurope! Προώθηση της ανακαίνισης».

(2)

Ο στόχος της πρωτοβουλίας, όπως εκφράζεται από τους διοργανωτές και τις διοργανώτριες είναι η «δημιουργία κινήτρων που θα καταστήσουν την ανακαίνιση και την αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων κτιρίων τον νέο κανόνα και μια κοινή πορεία». Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες κάνουν έκκληση για το «δικαίωμα επαναχρησιμοποίησης των υφιστάμενων κτιρίων με βάση τρεις βασικούς πυλώνες»: i) «φορολογικές μειώσεις για εργασίες ανακαίνισης και επαναχρησιμοποιούμενα υλικά»· ii) «δίκαιοι κανόνες για την αξιολόγηση τόσο των δυνατοτήτων όσο και των κινδύνων των υφιστάμενων κτιρίων»· και iii) «νέες τιμές για τις ενσωματωμένες εκπομπές CO2 σε υφιστάμενες δομές».

(3)

Στο παράρτημα της πρωτοβουλίας παρέχονται περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το αντικείμενο, τους στόχους και το πλαίσιό της. Γίνεται αναφορά στην κερδοσκοπική ανάπτυξη ακινήτων και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της κατεδάφισης και της κατασκευής κτιρίων. Οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες εκτιμούν ότι η ανακαίνιση των κτιρίων θα συνέβαλε στη «διασφάλιση οικονομικά προσιτών χώρων διαβίωσης, τη στήριξη μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, τη μείωση των εκπομπών CO2 και τη διατήρηση της μνήμης και των κοινοτήτων». Το παράρτημα καθορίζει περαιτέρω τους στόχους της πρωτοβουλίας όσον αφορά: i) τη «διατήρηση, την ανακαίνιση και τη προσαρμοστική επαναχρησιμοποίηση των κτιρίων»· ii) τα οικονομικά κίνητρα «για να καταστεί η ανακαίνιση πιο ελκυστική και οικονομικά βιώσιμη από την κατεδάφιση»· iii) τον «συνυπολογισμό της ενέργειας που έχει ήδη επενδυθεί στα κτίρια για τη μετατόπιση των προηγούμενων περιβαλλοντικών επιπτώσεων προς τη μελλοντική βιωσιμότητα»· iv) τη δημιουργία οικονομικά προσιτής στέγασης· v) τη μετάβαση του κατασκευαστικού τομέα «από ένα μοντέλο υψηλής έντασης υλικών σε ένα μοντέλο υψηλής έντασης εργασίας»· vi) την ευθυγράμμιση με τις πολιτικές της Ένωσης «για την προώθηση της ανακαίνισης και του μετασχηματισμού και την ενίσχυση της βιωσιμότητας»· vii) την προώθηση της ανακαίνισης και της αναδιαμόρφωσης των κτιρίων ώστε να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της Ένωσης για το κλίμα.

(4)

Η ομάδα των διοργανωτών και διοργανωτριών, στο πλαίσιο της αίτησης καταχώρισης που κατέθεσε, υπέβαλε και ένα πρόσθετο έγγραφο που ορίζει συγκεκριμένες νομικές προτάσεις.

(5)

Όσον αφορά τον πρώτο πυλώνα της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή θα μπορούσε να υποβάλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης για τη δημιουργία οικονομικών κινήτρων με τη μορφή φορολογικών μειώσεων για τις εργασίες ανακαίνισης και τα επαναχρησιμοποιούμενα υλικά βάσει του άρθρου 113 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η Επιτροπή θα μπορούσε επίσης να υποβάλει προτάσεις για τη θέσπιση νέων προϋποθέσεων ή ευνοϊκών όρων όσον αφορά τους στόχους ανακαίνισης κατοικιών, την αύξηση της χρηματοδότησης για τις υποδομές στέγασης και την κατανομή του κόστους ανακαίνισης με κοινωνικά δίκαιο τρόπο, βάσει των άρθρων 175 έως 178 της ΣΛΕΕ. Τέλος, η Επιτροπή θα μπορούσε να υποβάλει πρόταση στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης δυνάμει των άρθρων 173 και 182 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(6)

Όσον αφορά τον δεύτερο πυλώνα της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει κανόνες για την αξιολόγηση των δυνατοτήτων και των κινδύνων των υφιστάμενων κτιρίων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η διατήρηση υφιστάμενων δομών, η προσφορά οικονομικά προσιτής στέγασης, ο μετασχηματισμός του κατασκευαστικού τομέα και η ευθυγράμμιση με τις πολιτικές της Ένωσης, βάσει του άρθρου 114 της ΣΛΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι οι απαιτήσεις της εν λόγω νομικής βάσης θα αιτιολογούνται δεόντως σε εύθετο χρόνο.

(7)

Τέλος, όσον αφορά τον τρίτο πυλώνα της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει νέες τιμές για τις εκπομπές CO2 που είναι ενσωματωμένες στις υφιστάμενες δομές, προκειμένου να εκτιμηθεί η αξία της ενσωματωμένης ενέργειας και να επιτευχθούν οι στόχοι για το κλίμα, βάσει των άρθρων 192 και 194 της ΣΛΕΕ.

(8)

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένα μέρος της πρωτοβουλίας δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής να υποβάλλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης για την εφαρμογή των Συνθηκών.

(9)

Το εν λόγω συμπέρασμα δεν θίγει την εκτίμηση πλήρωσης, στην προκειμένη περίπτωση, των συγκεκριμένων ουσιαστικών προϋποθέσεων που απαιτούνται για να ενεργήσει η Επιτροπή, μεταξύ άλλων αν τηρούνται η αρχή της αναλογικότητας και η αρχή της επικουρικότητας και αν η πρωτοβουλία είναι συμβατή με τα θεμελιώδη δικαιώματα.

(10)

Η ομάδα διοργανωτών και διοργανωτριών έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ότι πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 5 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 και έχει ορίσει τα πρόσωπα επικοινωνίας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο του εν λόγω κανονισμού.

(11)

Η πρωτοβουλία δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαιη ή κακόβουλη ούτε αντίκειται εμφανώς στις αξίες της Ένωσης που ορίζονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ή στα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(12)

Η πρωτοβουλία με τίτλο «HouseEurope! Προώθηση της ανακαίνισης» θα πρέπει, συνεπώς, να καταχωριστεί.

(13)

Το συμπέρασμα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις καταχώρισης δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 δεν σημαίνει ότι η Επιτροπή επιβεβαιώνει με κάποιο τρόπο την πραγματολογική ορθότητα του περιεχομένου της πρωτοβουλίας, η οποία αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της ομάδας των διοργανωτών και διοργανωτριών της πρωτοβουλίας. Το περιεχόμενο της πρωτοβουλίας εκφράζει μόνο τις απόψεις της ομάδας διοργανωτών και διοργανωτριών της πρωτοβουλίας και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι απηχεί τις απόψεις της Επιτροπής,