ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2024/3236 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 19ης Δεκεμβρίου 2024

για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1057 και (ΕΕ) 2021/1058 όσον αφορά την έκτακτη περιφερειακή στήριξη για την ανασυγκρότηση (RESTORE)

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 164, το άρθρο 175 παράγραφος 3 και το άρθρο 178,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (1),

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών (2),

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (3),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Οι πρόσφατες πλημμύρες και δασικές πυρκαγιές στην Κεντρική, την Ανατολική και τη Νότια Ευρώπη είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στους πληθυσμούς που ζουν στις περιοχές αυτές. Θα απαιτηθούν εκτεταμένες εργασίες ανασυγκρότησης σε πολλές πόλεις, κωμοπόλεις και χωριά για την αποκατάσταση των υποδομών και του εξοπλισμού που έχουν υποστεί ζημίες. Χρειάζεται να ληφθούν άμεσα μέτρα για την άμβλυνση των κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών των εν λόγω φυσικών καταστροφών. Επιπλέον, οι άνθρωποι έχουν άμεση ανάγκη από βασική υλική βοήθεια. Περαιτέρω, χρειάζεται στήριξη για τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας, ώστε οι μισθωτοί και οι αυτοαπασχολούμενοι να μπορέσουν να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας τους για περιορισμένο χρονικό διάστημα όταν δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στον συνήθη τόπο απασχόλησής τους λόγω φυσικής καταστροφής. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι καταστροφικές επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών στην υγεία των ανθρώπων, θα πρέπει επίσης να είναι δυνατή η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, μεταξύ άλλων και για τα άτομα που δεν βρίσκονται σε άμεση κοινωνικοοικονομική ευπάθεια. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επέλευση φυσικών καταστροφών είναι πιθανό να αυξηθεί στο μέλλον. Ως εκ τούτου, ενδείκνυται να δημιουργηθεί ένα προσωρινό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει ευελιξία και χρηματοδοτική στήριξη, με παράλληλη διατήρηση του μακροπρόθεσμου στρατηγικού χαρακτήρα των επενδύσεων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής.

(2)

Για την ταχεία μείωση της επιβάρυνσης των προϋπολογισμών των οικείων κρατών μελών και τον μετριασμό του κινδύνου νέων εδαφικών ανισοτήτων, θα πρέπει να παρασχεθεί αποτελεσματική στήριξη από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+) που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), καθώς και από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Συνοχής, που ρυθμίζονται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5), στα κράτη μέλη, τις περιφέρειες, τις τοπικές αρχές και τα άτομα που πλήττονται σοβαρά από τέτοιες φυσικές καταστροφές, επιπλέον των πόρων που διατίθενται από το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΤΑΕΕ) που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου (6).

(3)

Προκειμένου να παρασχεθεί πρόσθετη ευελιξία στα κράτη μέλη που πλήττονται από φυσικές καταστροφές, θα πρέπει να προβλεφθεί νέος ειδικός στόχος στο πλαίσιο του στόχου «Επενδύσεις στην απασχόληση και την ανάπτυξη» για τη διοχέτευση της χρηματοδοτικής στήριξης του ΕΤΠΑ και του Ταμείου Συνοχής για την ανασυγκρότηση μετά από τέτοιες καταστροφές.

(4)

Ο στόχος πολιτικής 2, ο οποίος προωθεί μια πιο πράσινη και ανθεκτική Ευρώπη με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και καθ’ οδόν προς μια οικονομία καθαρών μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, μέσω της προώθησης της δίκαιης μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, των πράσινων και γαλάζιων επενδύσεων, της κυκλικής οικονομίας, του μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, της πρόληψης και της διαχείρισης των κινδύνων, και της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), στο πλαίσιο του οποίου θα πρέπει να ενταχθεί ο νέος ειδικός στόχος, υποστηρίζει άμεσα τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η ανακοίνωση της Επιτροπής, της 24ης Φεβρουαρίου 2021, με τίτλο «Διαμορφώνοντας μια Ευρώπη ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή - η νέα στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή» αποσκοπεί στην ανάπτυξη μέτρων προσαρμογής για τη διαχείριση των κινδύνων που συνδέονται με καταστροφές που προκαλούνται από την κλιματικήν αλλαγήν, όπως πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές ή ξηρασίες. Θα πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχεια και η ενίσχυση των προγραμματισμένων επενδύσεων στην πρόληψη καταστροφών και την ετοιμότητα, καθώς και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις των ολοένα και συχνότερων φυσικών καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των καταστροφών που προκαλούνται από το κλίμα. Οι προσπάθειες ανασυγκρότησης δεν θα πρέπει να αποβαίνουν σε βάρος των επενδύσεων στη μακροπρόθεσμη διαρθρωτική πρόληψη καταστροφών και στην ετοιμότητα. Όταν πραγματοποιούνται επενδύσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των χρηματοδοτούμενων από την Ένωση υποδομών έναντι μελλοντικών, συχνότερων και σοβαρότερων καταστροφών που προκαλούνται από το κλίμα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας και η εφαρμογή της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης».

(5)

Σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής της στήριξης από το ΕΤΠΑ, όπως καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058, η στήριξη για την ανασυγκρότηση έπειτα από φυσικές καταστροφές στο πλαίσιο του νέου ειδικού στόχου μπορεί να καλύπτει την αποκατάσταση υποδομών που έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί, όπως δημόσιες υποδομές, ή επενδύσεις σε πάγιο κεφάλαιο για επιχειρήσεις και εξοπλισμό, μεταξύ άλλων σε διαφορετική τοποθεσία ή σε μορφή που δεν είναι πανομοιότυπη με την αρχική, εάν είναι αναγκαίο, με ανθεκτικό και βιώσιμο τρόπο. Επιπλέον, μπορεί να παρασχεθεί στήριξη για την αποκατάσταση φυσικών περιοχών, της βιοποικιλότητας και των πράσινων υποδομών, μεταξύ άλλων σε τόπους Natura 2000. Σ’ αυτήν μπορεί να περιλαμβάνονται μέτρα συναφή με την αναδάσωση. Το Ταμείο Συνοχής μπορεί επίσης να παρέχει στήριξη για τον νέο ειδικό στόχο στον βαθμό που αυτό συνάδει με το πεδίο εφαρμογής της στήριξης από το Ταμείο Συνοχής που ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1058.

(6)

Στο πλαίσιο της ανασυγκρότησης έπειτα από φυσικές καταστροφές, κατά τη διαδικασία επιλογής θα πρέπει να δίνεται προτεραιότητα σε πράξεις που βασίζονται στην αρχή της «καλύτερης ανοικοδόμησης». Η αρχή αυτή συνεπάγεται τη χρήση των φάσεων της ανάκαμψης, της αποκατάστασης και της ανασυγκρότησης έπειτα από καταστροφή για την αύξηση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων μέσω της ενσωμάτωσης μέτρων μείωσης του κινδύνου καταστροφών, όπως αναφέρεται στο πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών 2015-2030 των Ηνωμένων Εθνών. Ταυτόχρονα, η στήριξη των επιλεγμένων πράξεων θα πρέπει να παραμείνει αναλογική και να παρουσιάζει την καλύτερη σχέση μεταξύ του ύψους της στήριξης και του στόχου διασφάλισης της ανθεκτικότητας στις καταστροφές. Επιπλέον, εάν ένα κράτος μέλος είναι επιλέξιμο για στήριξη από το TAEE για τη χρηματοδότηση βασικών πράξεων έκτακτης ανάγκης και ανάκαμψης που αποκαθιστούν τις υποδομές στην κατάσταση που βρίσκονταν πριν από την επέλευση της φυσικής καταστροφής, η στήριξη από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής μπορεί να χρησιμοποιηθεί με συμπληρωματικό τρόπο με το ΤΑΕΕ για τη βελτίωση της λειτουργικότητας των υποδομών που έχουν πληγεί, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα, η βιωσιμότητα και η ανθεκτικότητά τους έναντι μελλοντικών φυσικών καταστροφών. Ο σκοπός της στήριξης από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής είναι η η αύξηση της ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων.

(7)

Προκειμένου να αποκλειστεί η πιθανότητα αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η στήριξη που καλύπτεται από το ΕΚΤ+, το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής δεν αλληλεπικαλύπτεται με στήριξη που λαμβάνεται από άλλο ενωσιακό μέσο, από εθνικό μέσο ή από πρόγραμμα ιδιωτικής ασφάλισης.

(8)

Για την αντιμετώπιση του αντικτύπου των φυσικών καταστροφών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, μέσω ειδικών προτεραιοτήτων, να παρέχουν εστιασμένη, ταχεία και άμεση βοήθεια για την άμβλυνση των αρνητικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών των εν λόγω καταστροφών. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι σε θέση να στηρίζουν, εντός ή εκτός της ειδικής προτεραιότητας, προσωρινά μέτρα για τα άτομα που πλήττονται άμεσα από φυσικές καταστροφές με τη μορφή τροφίμων και/ή βασικής υλικής βοήθειας χωρίς την υποχρέωση παροχής συνοδευτικών μέτρων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης, όπου είναι απολύτως αναγκαίο και δικαιολογημένο, να προβλέπουν συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας για μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους που πλήττονται από τις συνέπειες φυσικών καταστροφών, ώστε να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας τους χωρίς να παρέχονται ενεργητικά μέτρα, εκτός εάν τα εν λόγω μέτρα επιβάλλονται από την εθνική νομοθεσία, καθώς και μέτρα για τη διασφάλιση της πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη, μεταξύ άλλων και για τα άτομα που δεν βρίσκονται σε άμεση κοινωνικοοικονομική ευπάθεια. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να προβλεφθούν δυνατότητες ευελιξίας για τα εν λόγω προσωρινά μέτρα για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057.

(9)

Οι πόροι για τη στήριξη της αντίδρασης σε φυσικές καταστροφές θα πρέπει να προγραμματιστούν στο πλαίσιο μίας ή περισσοτέρων ειδικών προτεραιοτήτων με ποσοστό συγχρηματοδότησης έως 95 %. Tα κράτη μέλη είναι σε θέση να αξιοποιούν τις υπάρχουσες δυνατότητες μεταφοράς κονδυλίων μεταξύ των ταμείων της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, προκειμένου να αυξηθούν οι διαθέσιμοι πόροι στο πλαίσιο των εν λόγω ειδικών προτεραιοτήτων. Επιπλέον, είναι σε θέση να ανακατανέμουν πόρους από οποιονδήποτε από τους στόχους πολιτικής, τηρώντας παράλληλα τους εφαρμοστέους κανόνες.

(10)

Οι συνολικοί πόροι που έχουν προγραμματιστεί στο πλαίσιο των ειδικών προτεραιοτήτων θα πρέπει να περιορίζονται στο 10 % κατ’ ανώτατο όριο του αρχικού συνολικού εθνικού κονδυλίου του κράτους μέλους για το ΕΚΤ+ και το ΕΤΠΑ. Θα πρέπει να είναι δυνατό οι εν λόγω πόροι να προγραμματίζονται με περισσότερες από μία τροποποιήσεις του προγράμματος και να συνδέονται με περισσότερες από μία καταστροφές. Θα πρέπει επίσης να συνεχιστεί η εφαρμογή της αρχής σύμφωνα με την οποία οι πληρωμές από την Επιτροπή πρέπει να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού και με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας χρηματοδοτικών πόρων.

(11)

Προκειμένου να παρασχεθεί άμεση στήριξη σε επενδύσεις ανασυγκρότησης για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, και προκειμένου να αμβλυνθούν οι αρνητικές κοινωνικοοικονομικές συνέπειες των εν λόγω φυσικών καταστροφών, θα πρέπει να παρασχεθεί πρόσθετο ποσό έκτακτης προχρηματοδότησης σε σχέση με τις ειδικές προτεραιότητες. Οι κανόνες που ισχύουν για τα εν λόγω ποσά έκτακτης προχρηματοδότησης θα πρέπει να συνάδουν με τους κανόνες που ισχύουν για την προχρηματοδότηση, οι οποίοι προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060.

(12)

Για να μπορέσουν τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν πλήρως τις συνέπειες των φυσικών καταστροφών που συνέβησαν μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025, θα πρέπει να επιτρέπεται στις διαχειριστικές αρχές τους να επιλέγουν για στήριξη πράξεις που έχουν περατωθεί φυσικά ή έχουν υλοποιηθεί πλήρως πριν από την υποβολή στη διαχειριστική αρχή της αίτησης χρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος, υπό την προϋπόθεση ότι η πράξη αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της εν λόγω φυσικής καταστροφής.

(13)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή, η άμβλυνση, λαμβανομένων υπόψη των πρόσφατων πλημμυρών και δασικών πυρκαγιών στην Κεντρική, την Ανατολική και τη Νότια Ευρώπη, των αρνητικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών των φυσικών καταστροφών μέσω της τροποποίησης των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1057 και (ΕΕ) 2021/1058, δεν μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτού του στόχου.

(14)	Συνεπώς, οι κανονισμοί (ΕΕ) 2021/1057 και (ΕΕ) 2021/1058 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.

(15)

Λαμβανομένων υπόψη των καταστροφικών επιπτώσεων των πρόσφατων φυσικών καταστροφών και του επείγοντος χαρακτήρα της παροχής άμεσης στήριξης στα κράτη μέλη, κρίνεται αναγκαίο να εφαρμοστεί η παρέκκλιση από την προθεσμία των οκτώ εβδομάδων που προβλέπεται στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που προσαρτάται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας.

(16)	Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης που συνδέεται με τις φυσικές καταστροφές, είναι σκόπιμο ο παρών κανονισμός να τεθεί σε ισχύ την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1057

Στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 παρεμβάλλεται το ακόλουθο άρθρο:

«Άρθρο 12β

Στήριξη για την άμβλυνση των αρνητικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών των φυσικών καταστροφών

1. Τα κράτη μέλη μπορούν να χρησιμοποιούν το ΕΚΤ+ για την παροχή στήριξης για την άμβλυνση των αρνητικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών των φυσικών καταστροφών που συνέβησαν μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025. Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ως φυσική καταστροφή νοείται η μείζων φυσική καταστροφή ή περιφερειακή φυσική καταστροφή όπως ορίζονται, αντίστοιχα, στο άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου (*1). Σ’ αυτήν μπορεί να περιλαμβάνεται φυσική καταστροφή που έχει ως αποτέλεσμα άμεση ζημία κάτω από τα όρια που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του εν λόγω κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι έχει αναγνωριστεί ως φυσική καταστροφή από αρμόδια δημόσια αρχή του κράτους μέλους. Στις περιπτώσεις στις οποίες η φυσική καταστροφή που προκάλεσε άμεση ζημία κάτω από τα όρια που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 επήλθε μετά την 24η Δεκεμβρίου 2024, αυτή νοείται ως φυσική καταστροφή, υπό την προϋπόθεση ότι αναγνωρίζεται ως τέτοια από αρμόδια δημόσια αρχή του σχετικού κράτους μέλους εντός 12 εβδομάδων από την ημερομηνία της πρώτης επέλευσης ζημίας συνεπεία της συγκεκριμένης φυσικής καταστροφής.

2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, οι πόροι μπορούν να προγραμματίζονται στο πλαίσιο των ειδικών προτεραιοτήτων των σχετικών προγραμμάτων. Για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού, οι συνολικοί πόροι που διατίθενται για τις εν λόγω ειδικές προτεραιότητες από το ΕΚΤ+, καθώς και από το ΕΤΠΑ και το Ταμείο Συνοχής δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 1β του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1058 περιορίζονται στο 10 % κατ’ ανώτατο όριο του αρχικού συνολικού εθνικού κονδυλίου του ΕΚΤ+ και του ΕΤΠΑ. Η σχετική τροποποίηση του προγράμματος υποβάλλεται εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία επήλθε η φυσική καταστροφή ή, εάν η φυσική καταστροφή επήλθε πριν από την 24η Δεκεμβρίου 2024, έως την 25η Ιουνίου 2025.

3. Οι ειδικές προτεραιότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου μπορούν να στηρίξουν οποιονδήποτε από τους ειδικούς στόχους που καθορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού.

4. Όταν είναι απολύτως αναγκαίο, ως προσωρινό μέτρο, μπορεί να είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση, για μέγιστο διάστημα 18 μηνών από την ημερομηνία επέλευσης της φυσικής καταστροφής, τα συστήματα μειωμένου ωραρίου εργασίας που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών, χωρίς να χρειάζεται να συνδυαστούν με ενεργητικά μέτρα, καθώς και η πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, μεταξύ άλλων και για τα άτομα που δεν βρίσκονται σε άμεση κοινωνικοοικονομική ευπάθεια.

5. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 19 παράγραφος 4, τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να συμπληρώνουν την παροχή τροφίμων και/ή βασικής υλικής βοήθειας με συνοδευτικά μέτρα στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που καθορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο ιγ), όταν η εν λόγω παροχή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των συνεπειών φυσικών καταστροφών. Η εν λόγω παροχή τροφίμων και/ή βασικής υλικής βοήθειας χωρίς συνοδευτικά μέτρα μπορεί να είναι επιλέξιμη για χρηματοδότηση για μέγιστο διάστημα 6 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία επήλθε η φυσική καταστροφή και, σε κάθε περίπτωση, μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.

6. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 63 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, η οικεία διαχειριστική αρχή μπορεί να επιλέξει για στήριξη, στο πλαίσιο ειδικής προτεραιότητας, πράξεις που έχουν περατωθεί φυσικά ή έχουν υλοποιηθεί πλήρως πριν από την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης στη διαχειριστική αρχή, υπό την προϋπόθεση ότι η πράξη αποσκοπεί στην αντιμετώπιση φυσικής καταστροφής που επήλθε μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025.

7. Η Επιτροπή καταβάλλει το 25 % των κονδυλίων για τις ειδικές προτεραιότητες που αναφέρονται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με την απόφαση για την έγκριση της τροποποίησης του προγράμματος ως έκτακτη προχρηματοδότηση επιπλέον της ετήσιας προχρηματοδότησης για το πρόγραμμα που προβλέπεται στο άρθρο 90 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060. Η εν λόγω έκτακτη προχρηματοδότηση καταβάλλεται εντός 60 ημερών από την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της τροποποίησης του προγράμματος, με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας χρηματοδοτικών πόρων. Αν το κονδύλιο για τις εν λόγω προτεραιότητες αυξηθεί στη συνέχεια, καταβάλλεται πρόσθετο ποσό προχρηματοδότησης που αντιστοιχεί στο 25 % της αύξησης.

Σύμφωνα με το άρθρο 90 παράγραφος 5 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, το ποσό που καταβάλλεται ως έκτακτη προχρηματοδότηση διαγράφεται από τους λογαριασμούς της Επιτροπής το αργότερο στην τελική λογιστική χρήση.

Σύμφωνα με το άρθρο 90 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, τυχόν τόκοι που παράγονται από την έκτακτη προχρηματοδότηση χρησιμοποιούνται για το οικείο πρόγραμμα κατά τον ίδιο τρόπο με το ΕΚΤ+ και περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς για την τελική λογιστική χρήση.

Σύμφωνα με το άρθρο 97 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, η έκτακτη προχρηματοδότηση δεν αναστέλλεται.

Σύμφωνα με το άρθρο 105 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, η προχρηματοδότηση που πρέπει να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό των προς αποδέσμευση ποσών περιλαμβάνει την έκτακτη προχρηματοδότηση που καταβλήθηκε.

8. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 112 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης για ειδική προτεραιότητα που καθορίζεται προς στήριξη της άμβλυνσης των αρνητικών κοινωνικοοικονομικών συνεπειών φυσικής καταστροφής σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου είναι 95 %.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η στήριξη από άλλο ενωσιακό μέσο, από εθνικό μέσο ή από πρόγραμμα ιδιωτικής ασφάλισης, η οποία λαμβάνεται για πράξεις που επιλέγονται για την αντιμετώπιση φυσικής καταστροφής αφαιρείται από τις δαπάνες που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής που υποβάλλεται στην Επιτροπή.

Άρθρο 2

Τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1058

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1058 τροποποιείται ως εξής:

το άρθρο 3 τροποποιείται ως εξής:

α)

στην παράγραφο 1 στοιχείο β), προστίθεται το ακόλουθο σημείο:

«x)	τη στήριξη επενδύσεων που αποσκοπούν στην ανασυγκρότηση έπειτα από φυσική καταστροφή που επήλθε μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025.»

β)

παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:

«1β. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1 στοιχείο β) σημείο x) του παρόντος άρθρου, ως φυσική καταστροφή νοείται η μείζων φυσική καταστροφή ή περιφερειακή φυσική καταστροφή όπως ορίζονται, αντίστοιχα, στο άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου (*2). Σ’ αυτήν μπορεί να περιλαμβάνεται φυσική καταστροφή που έχει ως αποτέλεσμα άμεση ζημία κάτω από τα όρια που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του εν λόγω κανονισμού, υπό την προϋπόθεση ότι έχει αναγνωριστεί ως φυσική καταστροφή από αρμόδια δημόσια αρχή του κράτους μέλους.

Στις περιπτώσεις στις οποίες η φυσική καταστροφή που προκάλεσε άμεση ζημία κάτω από τα όρια που καθορίζονται στο άρθρο 2 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 επέρχεται μετά την 24η Δεκεμβρίου 2024, αυτή νοείται ως φυσική καταστροφή, υπό την προϋπόθεση ότι αναγνωρίζεται ως τέτοια από αρμόδια δημόσια αρχή του σχετικού κράτους μέλους εντός 12 εβδομάδων από την ημερομηνία της πρώτης επέλευσης ζημίας συνεπεία της συγκεκριμένης φυσικής καταστροφής.

Οι πόροι που διατίθενται στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) σημείο x) του παρόντος άρθρου προγραμματίζονται στο πλαίσιο ειδικών προτεραιοτήτων των προγραμμάτων που εντάσσονται στον στόχο “Επενδύσεις στην απασχόληση και την ανάπτυξη” και αφορούν τον αντίστοιχο στόχο πολιτικής. Για ολόκληρη την περίοδο προγραμματισμού, οι πόροι που διατίθενται στο πλαίσιο του εν λόγω ειδικού στόχου και οι ειδικές προτεραιότητες που καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 12β παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1057 περιορίζονται στο 10 % κατ’ ανώτατο όριο του αρχικού συνολικού εθνικού κονδυλίου του ΕΚΤ+ και του ΕΤΠΑ. Η σχετική τροποποίηση του προγράμματος υποβάλλεται εντός έξι μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία επήλθε για πρώτη φορά η ζημία συνεπεία φυσικής καταστροφής ή, εάν η φυσική καταστροφή επήλθε πριν από την 24η Δεκεμβρίου 2024, έως την 25η Ιουνίου 2025.

Η Επιτροπή καταβάλλει το 25 % των κονδυλίων για τις προτεραιότητες που αναφέρονται στο τρίτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου σύμφωνα με την απόφαση για την έγκριση της τροποποίησης του προγράμματος ως έκτακτη προχρηματοδότηση επιπλέον της ετήσιας προχρηματοδότησης για το πρόγραμμα που προβλέπεται στο άρθρο 90 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060. Η εν λόγω έκτακτη προχρηματοδότηση καταβάλλεται εντός 60 ημερών από την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής για την έγκριση της τροποποίησης του προγράμματος, με την επιφύλαξη της διαθεσιμότητας χρηματοδοτικών πόρων. Αν το κονδύλιο για τις εν λόγω προτεραιότητες αυξηθεί στη συνέχεια, καταβάλλεται πρόσθετο ποσό προχρηματοδότησης που αντιστοιχεί στο 25 % της αύξησης.

Σύμφωνα με το άρθρο 90 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, τυχόν τόκοι που παράγονται από την έκτακτη προχρηματοδότηση χρησιμοποιούνται για το οικείο πρόγραμμα κατά τον ίδιο τρόπο με το ΕΤΠΑ ή το Ταμείο Συνοχής και περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς για την τελική λογιστική χρήση.

Σύμφωνα με το άρθρο 97 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, η έκτακτη προχρηματοδότηση δεν αναστέλλεται.

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 112 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, το μέγιστο ποσοστό συγχρηματοδότησης για ειδική προτεραιότητα που καθορίζεται προς στήριξη του ειδικού στόχου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) σημείο x) του παρόντος άρθρου είναι 95 %.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η στήριξη από άλλο ενωσιακό μέσο, από εθνικό μέσο ή από πρόγραμμα ιδιωτικής ασφάλισης, η οποία λαμβάνεται για πράξεις που επιλέγονται στο πλαίσιο του ειδικού στόχου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) σημείο x) του παρόντος άρθρου αφαιρείται από τις δαπάνες που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής που υποβάλλεται στην Επιτροπή.

Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 63 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, η οικεία διαχειριστική αρχή μπορεί να επιλέξει για στήριξη, στο πλαίσιο ειδικής προτεραιότητας, πράξεις που έχουν περατωθεί φυσικά ή έχουν υλοποιηθεί πλήρως πριν από την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης στη διαχειριστική αρχή, υπό την προϋπόθεση ότι η πράξη αποσκοπεί στην αντιμετώπιση φυσικής καταστροφής που επήλθε μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025.

(*2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2002/2012/oj).»·"

γ)	η παράγραφος 3 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «3. Το Ταμείο Συνοχής στηρίζει τους ΣΠ 2 και 3, συμπεριλαμβανομένου του ειδικού στόχου που καθορίζεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) σημείο x), στον βαθμό που συνάδει με το πεδίο εφαρμογής της στήριξης κατά το άρθρο 6.» ·

στον πίνακα 1 του παραρτήματος I, προστίθεται η ακόλουθη σειρά κάτω από τον στόχο πολιτικής 2:

x)	Στήριξη επενδύσεων που αποσκοπούν στην ανασυγκρότηση έπειτα από φυσική καταστροφή που επήλθε μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2024 και της 31ης Δεκεμβρίου 2025

Κάθε RCO που παρατίθεται για τους ειδικούς στόχους στους ΣΠ 1 έως 4

Κάθε RCR που παρατίθεται για τους ειδικούς στόχους στους ΣΠ 1 έως 4

».

Άρθρο 3

Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 19 Δεκεμβρίου 2024.

Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η Πρόεδρος

R. METSOLA

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

BÓKA J.

(1) Γνώμη της 4ης Δεκεμβρίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) Γνώμη της 21ης Νοεμβρίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2024.

(4) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (ΕΚΤ+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1057/oj).

(5) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1058 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 60, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1058/oj).

(6) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3).

(7) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1060/oj).