(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3) εκδόθηκε με σκοπό να μειωθεί η αποψίλωση και η υποβάθμιση των δασών. Θεσπίζει κανόνες σχετικά με τη διάθεση και τη διαθεσιμότητα στην αγορά της Ένωσης, καθώς και την εξαγωγή από την Ένωση, σχετικών παράγωγων προϊόντων, όπως απαριθμούνται στο παράρτημα I αυτού, τα οποία περιέχουν, έχουν τραφεί ή έχουν κατασκευαστεί ή παρασκευαστεί με τη χρήση σχετικών βασικών προϊόντων, τουτέστιν βοοειδή, κακάο, καφέ, ελαιοφοίνικα, καουτσούκ, σόγια και ξυλεία. Ειδικότερα, σκοπός του είναι να διασφαλιστεί ότι τα εν λόγω βασικά προϊόντα και σχετικά παράγωγα προϊόντα διατίθενται ή καθίστανται διαθέσιμα στην αγορά της Ένωσης ή εξάγονται μόνο αν είναι μηδενικής αποψίλωσης, έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής και καλύπτονται από δήλωση δέουσας επιμέλειας. Οι περισσότερες διατάξεις του εν λόγω κανονισμού πρόκειται να εφαρμοστούν από τις 30 Δεκεμβρίου 2024.

(2)

Για να διασφαλιστεί ότι ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1115 επιτυγχάνει τους στόχους του, οι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι που καθιστούν διαθέσιμα στην αγορά ή εξάγουν σχετικά παράγωγα προϊόντα πρέπει να ασκούν δέουσα επιμέλεια σύμφωνα με το άρθρο 8 του εν λόγω κανονισμού, προκειμένου να αποδεικνύουν ότι τα σχετικά παράγωγα προϊόντα συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του εν λόγω κανονισμού. Οι φορείς εκμετάλλευσης είναι υπεύθυνοι για την ενδελεχή εξέταση και ανάλυση των δικών τους επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, κάτι που απαιτεί πρωτίστως τη συλλογή, από κάθε μεμονωμένο προμηθευτή, δεδομένων σχετικών με τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1115, καθώς και κατάλληλης τεκμηρίωσης για τα εν λόγω δεδομένα.

(3)

Η Επιτροπή έλαβε ουσιαστικά μέτρα για να διευκολύνει την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115, σε συνεργασία με κράτη μέλη και συμφεροντούχους. Ειδικότερα, το έγγραφο καθοδήγησης για τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1115 σχετικά με τα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης παρέχει κατευθυντήριες γραμμές στους φορείς εκμετάλλευσης, στους εμπόρους καθώς και στις αρμόδιες αρχές όσον αφορά τις βασικές υποχρεώσεις που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1115 και αποσαφηνίζει, μεταξύ άλλων, την ερμηνεία του ορισμού της «γεωργικής χρήσης», ιδίως σε σχέση με τη μετατροπή δασών σε εκτάσεις που δεν προορίζονται για γεωργική χρήση, όπως ζητήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

(4)

Επιπλέον, η ανακοίνωση της Επιτροπής της 7ης Νοεμβρίου 2024 σχετικά με το στρατηγικό πλαίσιο για συστράτευση της διεθνούς συνεργασίας στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115 για τη διαθεσιμότητα στην αγορά της Ένωσης και την εξαγωγή από την Ένωση ορισμένων βασικών και παράγωγων προϊόντων που συνδέονται με την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών παρέχει ολοκληρωμένη δομή για τη συνεργασία με τις τρίτες χώρες, προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115. Παρουσιάζει επίσης αδρομερώς τις γενικές αρχές που προτίθεται να εφαρμόσει η Επιτροπή για τον χαρακτηρισμό χωρών ή τμημάτων αυτών ως χαμηλού και υψηλού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115.

(5)

Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2024/3084 (4) προβλέπει τη δημιουργία συστήματος πληροφοριών και την πρόσβαση σε αυτό από τους φορείς εκμετάλλευσης και τους εμπόρους και, κατά περίπτωση, τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, τις αρμόδιες αρχές και τις τελωνειακές αρχές, ώστε να είναι σε θέση να εκπληρώνουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους, όπως θεσπίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2023/1115. Επομένως, οι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι θα μπορούν να καταχωρίζονται και να υποβάλλουν δηλώσεις δέουσας επιμέλειας ακόμη και πριν από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115.

(6)

Η ημερομηνία εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115 οι οποίες θεσπίζουν υποχρεώσεις για τους φορείς εκμετάλλευσης, τους εμπόρους και τις αρμόδιες αρχές και παρατίθενται στο άρθρο 38 παράγραφος 2 του εν λόγω κανονισμού θα πρέπει να μετατεθεί κατά 12 μήνες. Αυτό είναι αναγκαίο, προκειμένου να μπορέσουν οι τρίτες χώρες, τα κράτη μέλη, οι φορείς εκμετάλλευσης και οι έμποροι να προετοιμαστούν πλήρως, μεταξύ άλλων για να μπορέσουν οι εν λόγω φορείς εκμετάλλευσης και έμποροι να θεσπίσουν τα αναγκαία συστήματα δέουσας επιμέλειας που θα καλύπτουν όλα τα σχετικά βασικά και παράγωγα προϊόντα, ώστε να είναι σε θέση να συμμορφώνονται πλήρως με τις υποχρεώσεις τους.

(7)

Με βάση τη μετάθεση κατά 12 μήνες της ημερομηνίας εφαρμογής των διατάξεων που παρατίθενται στο άρθρο 38 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115, οι ημερομηνίες αλληλένδετων διατάξεων του εν λόγω κανονισμού, ήτοι οι ημερομηνίες που ορίζονται για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 995/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) και για την αναβολή της εφαρμογής των διατάξεων που αναφέρονται στην εν λόγω παράγραφο στις πολύ μικρές ή μικρές επιχειρήσεις θα πρέπει να προσαρμοστούν αναλόγως.

(8)

Ωστόσο, για να μπορούν οι πληροφορίες σχετικά με την απόδοση επιπέδου κινδύνου στις σχετικές χώρες παραγωγής να παρασχεθούν στους φορείς εκμετάλλευσης και στους εμπόρους πολύ πριν από την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής των υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας που υπέχουν, η ημερομηνία έως την οποία η Επιτροπή οφείλει να χαρακτηρίσει χώρες ή τμήματα αυτών που παρουσιάζουν χαμηλό ή υψηλό κίνδυνο θα πρέπει να μετατεθεί μόνο κατά 6 μήνες.

(9)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, δηλαδή η μετάθεση της ημερομηνίας εφαρμογής των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115 που θεσπίζουν υποχρεώσεις για τους φορείς εκμετάλλευσης, τους εμπόρους και τις αρμόδιες αρχές, δεν μπορεί να επιτευχθεί από τα κράτη μέλη, μπορεί όμως να επιτευχθεί μόνο σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λάβει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η οποία διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

(10)

Συνεπώς, ο κανονισμός (ΕΕ) 2023/1115 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως.

(11)

Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει επειγόντως την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι ο παρών κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ πριν από την αρχική ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115,

1)

Στο άρθρο 29, η παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

2)

Το άρθρο 37 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

3)

Στο άρθρο 38, οι παράγραφοι 2 και 3 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο: