ΨΗΦΙΣΜΑ (ΕΕ) 2024/3091 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

της 22ας Οκτωβρίου 2024

με τις παρατηρήσεις που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της απόφασης σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2022, τμήμα II – Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και Συμβούλιο

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ,

—	έχοντας υπόψη την απόφασή του σχετικά με την απαλλαγή όσον αφορά την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οικονομικό έτος 2022, τμήμα II – Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και Συμβούλιο,

—	έχοντας υπόψη το άρθρο 102 και το παράρτημα V του Κανονισμού του,

—	έχοντας υπόψη τη δεύτερη έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A10-0003/2024),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής, η αρμόδια για την απαλλαγή αρχή επιθυμεί να τονίσει την ιδιαίτερη σημασία που έχουν η περαιτέρω ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμοποίησης των θεσμικών οργάνων της Ένωσης μέσω της βελτίωσης της διαφάνειας και της λογοδοσίας, όπως επίσης και η εφαρμογή της προσέγγισης της κατάρτισης του προϋπολογισμού βάσει επιδόσεων και της χρηστής διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη, βάσει του άρθρου 319 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει την αποκλειστική ευθύνη να χορηγεί απαλλαγή για την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι ο προϋπολογισμός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου αποτελεί τμήμα του προϋπολογισμού της Ένωσης·

Γ.	λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν ασκεί νομοθετικά καθήκοντα·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 317 ΣΛΕΕ, η Επιτροπή εκτελεί τον προϋπολογισμό της Ένωσης με δική της ευθύνη, σύμφωνα με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, και ότι, στο ισχύον πλαίσιο, η Επιτροπή αναγνωρίζει στα άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης τις αρμοδιότητες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τους αντιστοιχούν·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 235 παράγραφος 4 και το άρθρο 240 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο («το Συμβούλιο») επικουρούνται από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου είναι εξ ολοκλήρου υπεύθυνος για τη χρηστή διαχείριση των πιστώσεων που εγγράφονται στο τμήμα ΙΙ του προϋπολογισμού της Ένωσης·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια σχεδόν είκοσι ετών, το Κοινοβούλιο εφαρμόζει την καθιερωμένη και σεβαστή πρακτική της χορήγησης απαλλαγής σε όλα τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή υποστηρίζει ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η πρακτική της χορήγησης απαλλαγής σε κάθε θεσμικό και λοιπό όργανο και οργανισμό της Ένωσης για τις διοικητικές του δαπάνες·

Ζ.	λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 59 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, η Επιτροπή αναγνωρίζει στα άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης τις αρμοδιότητες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τους αντιστοιχούν·

Η.	λαμβάνοντας υπόψη ότι, από το 2009, η έλλειψη συνεργασίας εκ μέρους του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής οδήγησε στην άρνηση του Κοινοβουλίου να χορηγεί απαλλαγή στον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο, ως θεσμικά όργανα της Ένωσης και ως αποδέκτες του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης, θα πρέπει να είναι διαφανή και δημοκρατικά υπόλογα έναντι των πολιτών της Ένωσης και να υπόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο της δαπάνης των δημόσιων πόρων·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύσταση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στο πλαίσιο της στρατηγικής έρευνας OI/2/2017/TE σχετικά με τη διαφάνεια της νομοθετικής διαδικασίας του Συμβουλίου ανέφερε ότι η πρακτική του Συμβουλίου όσον αφορά τη διαφάνεια στη νομοθετική διαδικασία συνιστά κακοδιοίκηση και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, προκειμένου να μπορούν οι πολίτες να παρακολουθούν τη νομοθετική διαδικασία της Ένωσης·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώνει το δικαίωμα των φορολογουμένων και του κοινού να ενημερώνονται σχετικά με τη χρήση των δημόσιων εσόδων και ότι το Γενικό Δικαστήριο, στην απόφασή του της 25ης Ιανουαρίου 2023 στην υπόθεση T-163/21 (1), De Capitani κατά Συμβουλίου, δήλωσε σχετικά με τη διαφάνεια στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας της Ένωσης ότι τα έγγραφα που παράγονται από το Συμβούλιο στις ομάδες εργασίας του δεν έχουν τεχνικό αλλά νομοθετικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, υπόκεινται στους όρους που διέπουν αιτήσεις πρόσβασης σε έγγραφα·

εκφράζει τη βαθιά του λύπη για το γεγονός ότι από το 2009, και εκ νέου για το οικονομικό έτος 2022, το Συμβούλιο εξακολουθεί να αρνείται να συνεργαστεί με το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής, εμποδίζοντας το Κοινοβούλιο να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση βάσει σοβαρού και διεξοδικού ελέγχου της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του Συμβουλίου, και υποχρεώνοντας, ως εκ τούτου, το Κοινοβούλιο να αρνηθεί τη χορήγηση απαλλαγής·

σημειώνει ότι, στις 28 Σεπτεμβρίου 2023, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Κοινοβουλίου, εξ ονόματος του εισηγητή για τη διαδικασία απαλλαγής, διαβίβασαν στη Γραμματεία του Συμβουλίου ερωτηματολόγιο που περιείχε 74 σημαντικές ερωτήσεις που έθετε το Κοινοβούλιο, προκειμένου να καταστεί δυνατός ο διεξοδικός έλεγχος της εκτέλεσης του προϋπολογισμού του Συμβουλίου, καθώς και της διαχείρισης του Συμβουλίου· σημειώνει περαιτέρω ότι παρόμοια ερωτηματολόγια εστάλησαν σε όλα τα άλλα θεσμικά όργανα, τα οποία παρείχαν όλα στο Κοινοβούλιο λεπτομερείς απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα·

εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, στις 12 Οκτωβρίου 2023, η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου ενημέρωσε πάλι το Κοινοβούλιο ότι δεν θα απαντήσει στο ερωτηματολόγιο του Κοινοβουλίου και ότι το Συμβούλιο δεν θα συμμετάσχει στην ακρόαση που είχε προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου 2023 στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής, ακρόαση στην οποία συμμετείχαν όλα τα άλλα προσκεκλημένα θεσμικά όργανα·

τονίζει ότι το Κοινοβούλιο έχει το προνόμιο να χορηγεί απαλλαγή δυνάμει του άρθρου 319 ΣΛΕΕ και των εφαρμοστέων διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού και του Κανονισμού του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με την τρέχουσα ερμηνεία και πρακτική, δηλαδή την εξουσία να χορηγεί απαλλαγή για να διαφυλάσσεται η διαφάνεια και να διασφαλίζεται η δημοκρατική λογοδοσία προς τους φορολογουμένους της Ένωσης·

υπογραμμίζει ότι το άρθρο 59 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει στα άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης τις αρμοδιότητες που είναι αναγκαίες για την εκτέλεση των τμημάτων του προϋπολογισμού που τους αντιστοιχούν και, συνεπώς, θεωρεί ακατανόητο το γεγονός ότι το Συμβούλιο κρίνει σκόπιμο να χορηγηθεί απαλλαγή στην Επιτροπή για την εκτέλεση του προϋπολογισμού του Συμβουλίου·

τονίζει την καθιερωμένη και σεβαστή πρακτική που ακολουθεί το Κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια σχεδόν είκοσι ετών της χορήγησης απαλλαγής σε όλα τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης· υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή έχει δηλώσει την αδυναμία της να επιβλέπει την εκτέλεση των προϋπολογισμών των άλλων θεσμικών οργάνων της Ένωσης· τονίζει την επανειλημμένως διατυπωμένη άποψη της Επιτροπής ότι θα πρέπει να συνεχιστεί η πρακτική της χορήγησης απαλλαγής σε κάθε θεσμικό όργανο της Ένωσης για τις διοικητικές του δαπάνες από το Κοινοβούλιο·

τονίζει ότι η τρέχουσα κατάσταση επιτρέπει στο Κοινοβούλιο να ελέγχει μόνο τις εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου και του Διαμεσολαβητή, καθώς και τις πληροφορίες που είναι δημόσια διαθέσιμες στον ιστότοπο του Συμβουλίου, διότι το Συμβούλιο επιμένει στην κακή πρακτική της μη συνεργασίας με το Κοινοβούλιο, γεγονός που καθιστά αδύνατο για το Κοινοβούλιο να εκτελέσει δεόντως τα καθήκοντά του και να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής·

αποδοκιμάζει το γεγονός ότι το Συμβούλιο, εδώ και πάνω από μία δεκαετία, έχει δείξει ότι δεν έχει καμία πολιτική βούληση να συνεργαστεί με το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας απαλλαγής· υπογραμμίζει ότι η στάση αυτή έχει μακροχρόνιες αρνητικές επιπτώσεις και στα δύο θεσμικά όργανα, έχει απαξιώσει τη διαχείριση και τον δημοκρατικό έλεγχο του προϋπολογισμού της Ένωσης και έχει βλάψει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην Ένωση ως διαφανή οντότητα·

εκφράζει εκ νέου τη βαθιά του απογοήτευση όσον αφορά τη στάση του Συμβουλίου έναντι της διαδικασίας απαλλαγής, στάση η οποία στέλνει ανάρμοστο μήνυμα στους πολίτες της Ένωσης σε μια περίοδο στην οποία απαιτείται μεγαλύτερη διαφάνεια· υπογραμμίζει ότι το Συμβούλιο πρέπει να πληροί τα ίδια πρότυπα λογοδοσίας με αυτά τα οποία αναμένει από άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης·

10.

τονίζει ότι όλα τα άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης αναγνωρίζουν και κατανοούν την αρχή σύμφωνα με την οποία, δεδομένης της ανάθεσης αρμοδιότητας όσον αφορά την εκτέλεση του προϋπολογισμού, το Κοινοβούλιο έχει τόσο το δικαίωμα όσο και την υποχρέωση να ελέγχει τους προϋπολογισμούς τους και την εκτέλεσή τους στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής· υπό το πρίσμα αυτό, εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι το Συμβούλιο εμμένει στην άρνησή του να συνεργαστεί με το Κοινοβούλιο εν προκειμένω·

11.

υπενθυμίζει ότι η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζει το δικαίωμα των φορολογουμένων και της κοινής γνώμης να τηρούνται ενήμεροι για τη χρήση των δημοσίων εσόδων· ζητεί, ως εκ τούτου, πλήρη σεβασμό του προνομίου και του ρόλου του Κοινοβουλίου ως εγγυητή της αρχής της δημοκρατικής λογοδοσίας· καλεί το Συμβούλιο να δώσει τη δέουσα συνέχεια στις συστάσεις που ενέκρινε το Κοινοβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής·

12.

τονίζει ότι η αναθεώρηση των Συνθηκών θα μπορούσε να καταστήσει σαφέστερη και πιο διαφανή τη διαδικασία απαλλαγής, δίνοντας στο Κοινοβούλιο τη ρητή αρμοδιότητα να χορηγεί απαλλαγή σε όλα τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης μεμονωμένα· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι εν αναμονή μιας τέτοιας αναθεώρησης, η τρέχουσα κατάσταση πρέπει να βελτιωθεί μέσω καλύτερης διοργανικής συνεργασίας εντός του ισχύοντος πλαισίου των Συνθηκών και παροτρύνει το Συμβούλιο να συνεργαστεί ενεργά με το Κοινοβούλιο για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης·

13.

καλεί το Συμβούλιο να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις με το Κοινοβούλιο στο ανώτατο επίπεδο το συντομότερο δυνατόν, με τη συμμετοχή των Γενικών Γραμματέων και των Προέδρων αμφότερων των θεσμικών οργάνων, προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο και να βρεθεί λύση, τηρώντας, παράλληλα, τους αντίστοιχους ρόλους του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στη διαδικασία απαλλαγής και διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και τον κατάλληλο δημοκρατικό έλεγχο της εκτέλεσης του προϋπολογισμού·

14.

εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το Συμβούλιο δεν έλαβε μέτρα ώστε να αποφύγει την άσκηση της Προεδρίας του Συμβουλίου από κράτος μέλος το οποίο υπόκειται σε διαδικασία του άρθρου 7, με αποτέλεσμα την καταχρηστική άσκηση της Προεδρίας του Συμβουλίου από την ουγγρική κυβέρνηση και την παραβίαση της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας·

15.

τονίζει ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι παρατηρήσεις του Κοινοβουλίου σχετικά με τις πολιτικές προτεραιότητες, μεταξύ άλλων όσον αφορά την απουσία δεσμευτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις εταιρικές χορηγίες των εκ περιτροπής Προεδριών του Συμβουλίου, τη δημοσιονομική και χρηματοοικονομική διαχείριση, την εσωτερική διαχείριση, τις επιδόσεις και τον εσωτερικό έλεγχο, τους ανθρώπινους πόρους, την ισότητα, όπως για παράδειγμα τη μη ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων, και την ευεξία του προσωπικού, το δεοντολογικό πλαίσιο και τη διαφάνεια, την ψηφιοποίηση, την κυβερνοασφάλεια και την προστασία των δεδομένων, τα κτίρια, το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα, τη διοργανική συνεργασία και την επικοινωνία, από το ψήφισμά του, της 23ης Απριλίου 2024, σχετικά με την απαλλαγή·

16.

επαναλαμβάνει ότι η χρήση της διαδικασίας ψηφοφορίας με ομοφωνία στο Συμβούλιο σε ορισμένους τομείς πολιτικής παραλύει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων της Ένωσης και, ως εκ τούτου, την καθιστά ευεπίφορη σε εκβιασμό από τα κράτη μέλη, ιδίως από εκείνα που δεν σέβονται το κράτος δικαίου.

(1) Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 25ης Ιανουαρίου 2023, T-163/21, De Capitani κατά Συμβουλίου, ECLI:EU:T:2023:15.