|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά L |
|
2024/2994 |
4.12.2024 |
ΟΔΗΓΙΑ (ΕΕ) 2024/2994 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΫ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
της 27ης Νοεμβρίου 2024
για την τροποποίηση των οδηγιών 2009/65/ΕΚ, 2013/36/ΕΕ και (ΕΕ) 2019/2034 όσον αφορά την αντιμετώπιση του κινδύνου συγκέντρωσης που προκύπτει από ανοίγματα έναντι των κεντρικών αντισυμβαλλομένων και του κινδύνου αντισυμβαλλομένου στις κεντρικά εκκαθαριζόμενες συναλλαγές παραγώγων
(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)
ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 53 παράγραφος 1,
Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,
Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,
Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (1),
Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (2),
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Για να διασφαλιστεί αφενός η συνοχή με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και το Συμβουλίου (3) και αφετέρου η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί στην οδηγία 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) ένα ενιαίο σύνολο κανόνων για την αντιμετώπιση του κινδύνου αντισυμβαλλομένου σε συναλλαγές παραγώγων που εκτελούνται από οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ), όταν αυτές οι συναλλαγές έχουν εκκαθαριστεί από κεντρικό αντισυμβαλλόμενο που έχει λάβει άδεια λειτουργίας ή έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμού. Η οδηγία 2009/65/ΕΚ επιβάλλει κανονιστικά όρια στον κίνδυνο αντισυμβαλλομένου μόνο για τις συναλλαγές εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, ανεξάρτητα από το αν τα παράγωγα έχουν εκκαθαριστεί κεντρικά. Δεδομένου ότι οι ρυθμίσεις κεντρικής εκκαθάρισης μετριάζουν τον κίνδυνο αντισυμβαλλομένου που είναι εγγενής στις συμβάσεις παραγώγων, είναι αναγκαίο να λαμβάνεται υπόψη κατά πόσον ένα παράγωγο έχει εκκαθαρι Εφημστεί κεντρικά από κεντρικό αντισυμβαλλόμενο που έχει λάβει άδεια λειτουργίας ή έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 648/2012 και να καθιερωθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των διαπραγματεύσιμων σε χρηματιστήριο και των εξωχρηματιστηριακών παραγώγων, κατά τον καθορισμό των εφαρμοστέων ορίων κινδύνου αντισυμβαλλομένου. Είναι επίσης αναγκαίο, για κανονιστικούς σκοπούς και σκοπούς εναρμόνισης, να καταργηθούν τα όρια κινδύνου αντισυμβαλλομένου μόνο όταν οι αντισυμβαλλόμενοι χρησιμοποιούν κεντρικούς αντισυμβαλλομένους που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας ή έχουν αναγνωριστεί, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 648/2012, για την παροχή υπηρεσιών εκκαθάρισης σε εκκαθαριστικά μέλη και στους πελάτες τους. |
|
(2) |
Προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη των στόχων της ένωσης κεφαλαιαγορών, είναι αναγκαίο, για την αποδοτική χρήση των κεντρικών αντισυμβαλλομένων, να αντιμετωπιστούν ορισμένα εμπόδια στη χρήση της κεντρικής εκκαθάρισης στην οδηγία 2009/65/ΕΚ και να παρασχεθούν διευκρινίσεις στις οδηγίες 2013/36/ΕΕ (5) και (ΕΕ) 2019/2034 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6). Η υπερβολική εξάρτηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ένωσης από συστημικά σημαντικούς κεντρικούς αντισυμβαλλομένους τρίτων χωρών (κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι κατηγορίας 2) θα μπορούσε να δημιουργήσει ανησυχίες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν κατάλληλα. Προκειμένου να διασφαλιστεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα στην Ένωση και να μετριαστούν επαρκώς οι δυνητικοί κίνδυνοι μετάδοσης σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ένωσης, θα πρέπει, συνεπώς, να θεσπιστούν κατάλληλα μέτρα για την προώθηση του προσδιορισμού, της διαχείρισης και της παρακολούθησης του κινδύνου συγκέντρωσης που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων. Στο πλαίσιο αυτό, οι οδηγίες 2013/36/ΕΕ και (ΕΕ) 2019/2034 θα πρέπει να τροποποιηθούν προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα ιδρύματα και οι επιχειρήσεις επενδύσεων να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για την προσαρμογή των επιχειρηματικών τους μοντέλων, ώστε να διασφαλιστεί η συνοχή με τις νέες απαιτήσεις εκκαθάρισης που θεσπίστηκαν με τις τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 που περιλαμβάνονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/2987 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) και να ενισχυθούν συνολικά οι πρακτικές διαχείρισης κινδύνου που εφαρμόζουν, λαμβανομένων επίσης υπόψη της φύσης, του πεδίου εφαρμογής και της πολυπλοκότητας των δραστηριοτήτων τους στην αγορά. Ενώ οι αρμόδιες αρχές διαθέτουν ήδη ένα ολοκληρωμένο σύνολο εποπτικών μέτρων και εξουσιών για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στις πρακτικές διαχείρισης κινδύνου των ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της απαίτησης να διαθέτουν πρόσθετα ίδια κεφάλαια για κινδύνους που δεν καλύπτονται ή δεν καλύπτονται επαρκώς από τις υφιστάμενες κεφαλαιακές απαιτήσεις, το εν λόγω σύνολο εποπτικών μέτρων και εξουσιών θα πρέπει να ενισχυθεί με πρόσθετα, πιο ειδικά εργαλεία και εξουσίες δυνάμει του πυλώνα 2 στο πλαίσιο του κινδύνου υπερβολικής συγκέντρωσης που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων. |
|
(3) |
Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας – δηλαδή να διασφαλιστεί ότι τα πιστωτικά ιδρύματα, οι επιχειρήσεις επενδύσεων και οι αρμόδιες αρχές τους παρακολουθούν και μετριάζουν επαρκώς τον κίνδυνο συγκέντρωσης που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων κατηγορίας 2 που προσφέρουν υπηρεσίες ουσιώδους συστημικής σημασίας, καθώς και να εξαλειφθούν τα όρια κινδύνου αντισυμβαλλομένου για συναλλαγές παραγώγων που εκκαθαρίζονται κεντρικά από κεντρικό αντισυμβαλλόμενο που έχει λάβει άδεια λειτουργίας ή έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 648/2012, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη, μπορούν όμως, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε ενωσιακό επίπεδο, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτών των στόχων. |
|
(4) |
Συνεπώς, οι οδηγίες 2009/65/ΕΚ, 2013/36/ΕΕ και (ΕΕ) 2019/2034 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως, |
ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:
Άρθρο 1
Τροποποιήσεις της οδηγίας 2009/65/ΕΚ
Η οδηγία 2009/65/ΕΚ τροποποιείται ως εξής:
|
1) |
Στο άρθρο 2 παράγραφος 1, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο:
(*1) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1).»." |
|
2) |
Το άρθρο 52 τροποποιείται ως εξής:
|
Άρθρο 2
Τροποποιήσεις της οδηγίας 2013/36/ΕΕ
Η οδηγία 2013/36/ΕΕ τροποποιείται ως εξής:
|
1) |
Στο άρθρο 74 παράγραφος 1, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
(*2) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1).»." |
|
2) |
Στο άρθρο 76 παράγραφος 2 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο: «Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι το διοικητικό όργανο καταρτίζει ειδικά σχέδια και ποσοτικοποιημένους στόχους σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 7α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση του κινδύνου συγκέντρωσης που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων που παρέχουν υπηρεσίες ουσιώδους συστημικής σημασίας για την Ένωση ή ένα ή περισσότερα από τα κράτη μέλη της.». |
|
3) |
Στο άρθρο 81 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος: «Οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν και παρακολουθούν τις εξελίξεις στις πρακτικές των ιδρυμάτων όσον αφορά τη διαχείριση του κινδύνου συγκέντρωσής τους που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων που καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 76 παράγραφος 2 πέμπτο εδάφιο της παρούσας οδηγίας, καθώς και την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την προσαρμογή των επιχειρηματικών μοντέλων τους στις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 7α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012.». |
|
4) |
Στο άρθρο 100 προστίθεται η ακόλουθη παράγραφος: «5. Η ΕΑΤ, σε συνεργασία με την ΕΑΚΑΑ, καταρτίζει κατευθυντήριες γραμμές σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1093/2010 για τον προσδιορισμό συνεπούς μεθοδολογίας για την ενσωμάτωση του κινδύνου συγκέντρωσης που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων στις εποπτικές προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων. Η ΕΑΤ εκδίδει τις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου έως τις 25 Ιουνίου 2026.». |
|
5) |
Στο άρθρο 104 παράγραφος 1, προστίθεται το ακόλουθο στοιχείο:
|
Άρθρο 3
Τροποποιήσεις της οδηγίας (ΕΕ) 2019/2034
Η οδηγία (ΕΕ) 2019/2034 τροποποιείται ως εξής:
|
1) |
Στο άρθρο 3 παράγραφος 1, προστίθενται τα ακόλουθα σημεία:
(*3) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1).»." |
|
2) |
Στο άρθρο 26 παράγραφος 1, το στοιχείο β) αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:
|
|
3) |
Το άρθρο 29 παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής:
|
|
4) |
Στο άρθρο 36 παράγραφος 1 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο: «Οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν και παρακολουθούν τις εξελίξεις στις πρακτικές των ιδρυμάτων όσον αφορά τη διαχείριση του κινδύνου συγκέντρωσής τους που προκύπτει από ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων που καταρτίζονται σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 1 της παρούσας οδηγίας, καθώς και την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την προσαρμογή των επιχειρηματικών μοντέλων τους στις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 7α του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012.». |
|
5) |
Το άρθρο 39 παράγραφος 2 τροποποιείται ως εξής:
|
Άρθρο 4
Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο
1. Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία το αργότερο έως τις 25 Ιουνίου 2026. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.
Οι διατάξεις αυτές, όταν θεσπίζονται από τα κράτη μέλη, περιέχουν παραπομπή στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την παραπομπή αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Ο τρόπος της παραπομπής αυτής καθορίζεται από τα κράτη μέλη.
2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή το κείμενο των ουσιωδών μέτρων εθνικού δικαίου τα οποία θεσπίζουν στον τομέα ο οποίος διέπεται από την παρούσα οδηγία.
Άρθρο 5
Έναρξη ισχύος
Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άρθρο 6
Αποδέκτες
Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.
Στρασβούργο, 27 Νοεμβρίου 2024.
Για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η Πρόεδρος
R. METSOLA
Για το Συμβούλιο
Ο Πρόεδρος
BÓKA J.
(1) ΕΕ C 204 της 12.6.2023, σ. 3.
(2) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 24ης Απριλίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα) και απόφαση του Συμβουλίου της 19ης Νοεμβρίου 2024.
(3) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους κεντρικούς αντισυμβαλλομένους και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών (ΕΕ L 201 της 27.7.2012, σ. 1).
(4) Οδηγία 2009/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τον συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με ορισμένους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ) (ΕΕ L 302 της 17.11.2009, σ. 32).
(5) Οδηγία 2013/36/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την πρόσβαση στη δραστηριότητα πιστωτικών ιδρυμάτων και την προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων, για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/87/ΕΚ και για την κατάργηση των οδηγιών 2006/48/ΕΚ και 2006/49/ΕΚ (ΕΕ L 176 της 27.6.2013, σ. 338).
(6) Οδηγία (ΕΕ) 2019/2034 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2019, σχετικά με την προληπτική εποπτεία επιχειρήσεων επενδύσεων και την τροποποίηση των οδηγιών 2002/87/ΕΚ, 2009/65/ΕΚ, 2011/61/ΕΕ, 2013/36/ΕΕ, 2014/59/ΕΕ και 2014/65/ΕΕ (ΕΕ L 314 της 5.12.2019, σ. 64).
(7) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/2987 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2024, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 648/2012, (ΕΕ) αριθ. 575/2013 και (ΕΕ) 2017/1131 όσον αφορά μέτρα για τον μετριασμό της υπερβολικής έκθεσης σε κεντρικούς αντισυμβαλλομένους τρίτων χωρών και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των αγορών εκκαθάρισης της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2987, 4.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2987/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/2994/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)