(1)

Οι προηγούμενες κρίσεις, ιδίως οι πρώτες ημέρες της κρίσης της COVID-19, έδειξαν ότι η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων και υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά και στις αλυσίδες εφοδιασμού της μπορεί να επηρεαστεί σοβαρά. Αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στο διασυνοριακό εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, δημιουργώντας έτσι εμπόδια στην ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των εν λόγω κρίσεων, είτε δεν υπήρχαν κατάλληλα εργαλεία διαχείρισης κρίσεων και μηχανισμοί συντονισμού είτε δεν κάλυπταν όλες τις πτυχές της ενιαίας αγοράς ή δεν καθιστούσαν εφικτή την έγκαιρη και αποτελεσματική αντίδραση στις σχετικές κρίσεις.

(2)

Κατά την πρώιμη φάση της κρίσης της COVID-19, τα κράτη μέλη εισήγαγαν φραγμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία στην εσωτερική αγορά, καθώς και αποκλίνοντα μέτρα όσον αφορά την προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών που ήταν κρίσιμης σημασίας ή απαραίτητα για την αντιμετώπιση της κρίσης, τα οποία δεν ήταν πάντοτε δικαιολογημένα. Τα ad hoc μέτρα που έλαβε η Επιτροπή για την αποκατάσταση της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, με βάση τους ισχύοντες κανόνες, δεν ήταν επαρκή. Η Ένωση δεν ήταν επαρκώς προετοιμασμένη για να διασφαλίσει την αποδοτική κατασκευή, προμήθεια και διανομή συναφών με την κρίση μη ιατρικών εμπορευμάτων, όπως τα μέσα ατομικής προστασίας. Τα μέτρα για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας συναφών με την κρίση μη ιατρικών εμπορευμάτων κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19 δεν ήταν, εκ των πραγμάτων, προδραστικά. Η κρίση της COVID-19 αποκάλυψε επίσης ανεπαρκή ανταλλαγή πληροφοριών και ανεπαρκή επισκόπηση των ικανοτήτων παραγωγής σε ολόκληρη την Ένωση, καθώς και των τρωτών σημείων που σχετίζονται με τις ενδοενωσιακές και παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.

(3)

Επιπλέον, τα μη συντονισμένα μέτρα περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων είχαν ιδιαίτερο αντίκτυπο σε τομείς που βασίζονται σε μετακινούμενους εργαζομένους, περιλαμβανομένων των εργαζομένων σε μεθοριακές περιοχές, οι οποίοι διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο στην εσωτερική αγορά κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19.

(4)

Το Συμβούλιο είχε τη δυνατότητα, μέσω των ολοκληρωμένων ρυθμίσεων για την αντιμετώπιση πολιτικών κρίσεων (IPCR), να ανταλλάσσει πληροφορίες και να συντονίζει ορισμένες δράσεις όσον αφορά την κρίση της COVID-19, ενώ τα κράτη μέλη ενήργησαν αυτόνομα σε άλλες καταστάσεις. Ωστόσο, οι ενέργειες της Επιτροπής καθυστέρησαν κατά αρκετές εβδομάδες καθώς δεν προβλέπονταν ενωσιακά μέτρα για τον σχεδιασμό αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων ούτε ήταν σαφές με ποια εθνική αρχή έπρεπε να υπάρξει επαφή προκειμένου να επιτευχθεί γρήγορη αντίδραση στον αντίκτυπο της κρίσης στην εσωτερική αγορά. Επιπλέον, κατέστη σαφές ότι η λήψη μη συντονισμένων περιοριστικών μέτρων από τα κράτη μέλη θα επιδείνωνε περαιτέρω τις επιπτώσεις της κρίσης στην εσωτερική αγορά. Αναδείχθηκε η ανάγκη για ρυθμίσεις μεταξύ των κρατών μελών και των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης όσον αφορά τον σχεδιασμό αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων, τον συντονισμό σε τεχνικό επίπεδο, τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών. Επιπλέον, κατέστη σαφές ότι ο μη αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών επιδείνωσε τις ελλείψεις αγαθών και δημιούργησε περισσότερα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών και των προσώπων.

(5)

Οργανώσεις εκπροσώπησης οικονομικών φορέων υποστήριξαν ότι οι οικονομικοί φορείς δεν διέθεταν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία ή με τα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης που έλαβαν τα κράτη μέλη κατά την κρίση της COVID-19. Αυτό οφειλόταν, μεταξύ άλλων, σε έλλειψη διαφάνειας από τις αρχές των κρατών μελών, σε οικονομικούς φορείς που δεν γνώριζαν από πού να λάβουν τις εν λόγω πληροφορίες, σε γλωσσικούς περιορισμούς και στον διοικητικό φόρτο που συνεπάγεται η επανειλημμένη υποβολή σχετικών αιτημάτων σε όλα τα κράτη μέλη, ιδίως σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κανονιστικό περιβάλλον. Η εν λόγω έλλειψη πληροφόρησης εμπόδισε τους οικονομικούς φορείς να λαμβάνουν τεκμηριωμένες επιχειρηματικές αποφάσεις σχετικά με τον βαθμό στον οποίο θα μπορούσαν να ασκήσουν το δικαίωμά τους στην ελεύθερη κυκλοφορία ή να συνεχίσουν τις διασυνοριακές επιχειρηματικές τους δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της εν λόγω κρίσης. Είναι αναγκαίο να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα πληροφοριών σχετικά με τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία και τα μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο.

(6)

Παρά την αρχική έλλειψη συντονισμού, οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης της COVID-19 και στη διασφάλιση της ταχείας ανάκαμψης της οικονομίας της Ένωσης, και συγκεκριμένα αποκλείοντας αδικαιολόγητους και δυσανάλογους εθνικούς περιορισμούς στις μονομερείς αντιδράσεις των κρατών μελών και παρέχοντας ισχυρό κίνητρο για την εξεύρεση κοινών λύσεων, προωθώντας έτσι την αλληλεγγύη.

(7)

Τα γεγονότα που συνδέονταν με την κρίση της COVID-19 τόνισαν την ανάγκη για μια συντονισμένη προσέγγιση και μια καλύτερη προετοιμασία της Ένωσης έναντι πιθανών μελλοντικών κρίσεων, ιδίως αν συνυπολογιστούν οι συνεχιζόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που οδηγούν σε φυσικές καταστροφές, καθώς και οι παγκόσμιες οικονομικές και γεωπολιτικές αστάθειες. Άλλες κρίσεις που ενδέχεται να απαιτούν ταχύτερη αντίδραση για την αποτροπή των φραγμών στην ελεύθερη κυκλοφορία στην εσωτερική αγορά και για την αποφυγή σοβαρών διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού που είναι απαραίτητες για τη διατήρηση των δραστηριοτήτων στην εσωτερική αγορά περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, δασικές πυρκαγιές, σεισμούς ή επιθέσεις μεγάλης κλίμακας στον κυβερνοχώρο. Το γεγονός ότι τέτοιες κρίσεις συνιστούν έκτακτα και ξαφνικά γεγονότα εξαιρετικού χαρακτήρα και κλίμακας συνεπάγεται ότι τα γεγονότα αυτά είναι ευλόγως απρόβλεπτα. Δεδομένου ότι δεν είναι γνωστό τι είδους κρίσεις θα μπορούσαν να προκύψουν μετέπειτα με σοβαρές επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά και τις αλυσίδες εφοδιασμού της, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί ένα μέσο που θα εφαρμόζεται σε περίπτωση εμφάνισης ενός ευρέος φάσματος κρίσεων που θα έχουν αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά.

(8)

Ο αντίκτυπος μιας κρίσης στην εσωτερική αγορά μπορεί να παρεμποδίσει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς με δύο τρόπους. Μπορεί να δημιουργήσει εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία ή να προκαλέσει διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού μπορούν να επιδεινώσουν τις ελλείψεις αγαθών και υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά και να εμποδίσουν την παραγωγή, γεγονός που οδηγεί σε πρόσθετους φραγμούς στο εμπόριο και σε στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών μελών και μεταξύ ιδιωτικών φορέων, διαταράσσοντας έτσι την ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού μπορούν επίσης να οδηγήσουν στην εμφάνιση ή την πιθανή εμφάνιση αποκλινόντων εθνικών μέτρων για την αντιμετώπιση των εν λόγω ζητημάτων της αλυσίδας εφοδιασμού, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση μιας λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καλύπτει αυτές τις μορφές αντικτύπου στην εσωτερική αγορά και να θεσπίσει μέτρα για την αποφυγή εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία ή στις διαταραχές της αλυσίδας εφοδιασμού που δημιουργούν ελλείψεις συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή υπηρεσιών.

(9)

Προκειμένου να αποφευχθεί ο περιττός διοικητικός φόρτος για τα κράτη μέλη, τα περιστατικά που αναφέρονται μέσω των ad hoc ειδοποιήσεων έγκαιρης προειδοποίησης που αναφέρονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να ορίζονται κατά τρόπο ώστε να αποκλείονται συμβάντα που έχουν αμελητέα προβλέψιμη επίπτωση στην ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, ή στις αλυσίδες εφοδιασμού αγαθών και υπηρεσιών που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων στην εσωτερική αγορά.

(10)

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το πλαίσιο μέτρων που θεσπίζεται με τον παρόντα κανονισμό είναι σε θέση να αναπτύξει πλήρως τα αποτελέσματά του στο πλαίσιο των λειτουργιών επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά και έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να καθορίζει λεπτομερείς ρυθμίσεις όσον αφορά την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων, τη συνεργασία, την ανταλλαγή πληροφοριών και την επικοινωνία σε καταστάσεις κρίσης. Οι εν λόγω λεπτομερείς ρυθμίσεις, με τη μορφή πλαισίου έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει να καθορίζουν τις ειδικές τεχνικές και επιχειρησιακές πτυχές των μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. Επιπλέον, θα πρέπει να θεσπίζει ρυθμίσεις για τον επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών όσον αφορά την επικοινωνία σε καταστάσεις κρίσης. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να καταρτιστεί ειδικός κατάλογος όλων των αρμόδιων αρχών των αντίστοιχων κρατών μελών που συμμετέχουν στην εφαρμογή του πλαισίου που καθορίζεται από τον παρόντα κανονισμό με βάση τις πληροφορίες που κοινοποιούν τα κράτη μέλη. Ο εν λόγω κατάλογος θα πρέπει να αναφέρει, ειδικότερα, τους ρόλους και τις αρμοδιότητες που ανατίθενται στις αρμόδιες αρχές των αντίστοιχων κρατών μελών τους κατά τη διάρκεια των λειτουργιών επαγρύπνησης και έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Οι ρυθμίσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών θα πρέπει επίσης να καλύπτουν την ασφαλή ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τη διαβούλευση με τους οικονομικούς φορείς και τους κοινωνικούς εταίρους όσον αφορά τις αντίστοιχες πρωτοβουλίες και δράσεις τους για τον μετριασμό και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων μιας δυνητικής κρίσης.

(11)

Τα μέτρα που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να αναπτυχθούν με συνεκτικό, διαφανή, αποτελεσματικό, αναλογικό και έγκαιρο τρόπο, λαμβανομένης δεόντως υπόψη της ανάγκης να διατηρηθούν ζωτικές κοινωνικές λειτουργίες, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας προστασίας, της δημόσιας ασφάλειας, της δημόσιας τάξης ή της δημόσιας υγείας. Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να επηρεάζει την αρμοδιότητα των κρατών μελών όσον αφορά, για παράδειγμα, τις εθνικές πολιτικές δημόσιας υγείας και δεν θα πρέπει να θίγει την ευθύνη των κρατών μελών να διαφυλάσσουν την εθνική ασφάλεια και την εξουσία τους να διαφυλάσσουν άλλες ουσιώδεις λειτουργίες του κράτους, συμπεριλαμβανομένης της διασφάλισης της εδαφικής ακεραιότητας του κράτους και της διατήρησης της δημόσιας τάξης. Συνεπώς, ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει θέματα σχετιζόμενα με την εθνική ασφάλεια και άμυνα.

(12)

Ο παρών κανονισμός προβλέπει τα αναγκαία μέσα για τη διασφάλιση, σε περιόδους κρίσης, της συνεχούς λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά και των στρατηγικών αλυσίδων εφοδιασμού της, συμπεριλαμβανομένης της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, και της διαθεσιμότητας συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή υπηρεσιών στους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες αρχές. Επιπλέον, ο παρών κανονισμός θεσπίζει φόρουμ για κατάλληλο συντονισμό, συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών. Επιπλέον, προβλέπει τα μέσα για την έγκαιρη προσβασιμότητα και διαθεσιμότητα των πληροφοριών που απαιτούνται για τη στοχευμένη αντίδραση και την κατάλληλη συμπεριφορά των επιχειρήσεων και των πολιτών στην αγορά κατά τη διάρκεια μιας κρίσης.

(13)

Όπου είναι δυνατόν, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθιστά εφικτή την πρόβλεψη συμβάντων και κρίσεων, επιτρέποντας στην Ένωση να συνεχίσει να βασίζεται σε εν εξελίξει ανάλυση σχετικά με στρατηγικά σημαντικούς τομείς της οικονομίας της εσωτερικής αγοράς.

(14)

Με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ετοιμότητας της βιομηχανίας της Ένωσης όσον αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1252 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) συμπληρώνει τον παρόντα κανονισμό, ο οποίος επιτρέπει στην Επιτροπή, κατά τη διάρκεια λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά ή λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, να ενεργοποιεί στοχευμένα μέτρα όταν προκύπτει απειλή ή διαταραχή του εφοδιασμού με αγαθά κρίσιμης σημασίας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες.

(15)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να επικαλύπτει το υφιστάμενο πλαίσιο για τα φάρμακα, τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα ή άλλα ιατρικά αντίμετρα βάσει του πλαισίου υγειονομικής ασφάλειας της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των κανονισμών (ΕΕ) 2022/123 (5), (ΕΕ) 2022/2370 (6) και (ΕΕ) 2022/2371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) και του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2372 του Συμβουλίου (8) σχετικά με την ετοιμότητα και την αντίδραση σε κρίσεις στον τομέα της υγείας. Το πλαίσιο υγειονομικής ασφάλειας της ΕΕ θα πρέπει να υπερισχύει του παρόντος κανονισμού όσον αφορά τις διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και τις ελλείψεις φαρμάκων, ιατροτεχνολογικών προϊόντων ή άλλων ιατρικών αντιμέτρων, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του εν λόγω πλαισίου. Ως εκ τούτου, τα φάρμακα, τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα ή άλλα ιατρικά αντίμετρα κατά την έννοια των κανονισμών (ΕΕ) 2022/2371 και (ΕΕ) 2022/2372 θα πρέπει, όταν έχουν συμπεριληφθεί στον κατάλογο που εγκρίθηκε σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2372, να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, με εξαίρεση τις διατάξεις που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, κατά τη διάρκεια της έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, και ιδίως εκείνων που έχουν σχεδιαστεί για την αποκατάσταση και τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας.

(16)

Ο παρών κανονισμός αναμένεται να συμπληρώσει τις IPCR, τις οποίες διαχειρίζεται το Συμβούλιο δυνάμει της απόφασης 2014/415/ΕΕ του Συμβουλίου (9) όσον αφορά τις εργασίες του σχετικά με τις επιπτώσεις των διατομεακών κρίσεων στην εσωτερική αγορά που απαιτούν τη λήψη αποφάσεων σε σχέση με τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης και την εφαρμογή μέτρων επαγρύπνησης και έκτακτης ανάγκης. Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τις IPCR, τις οποίες διαχειρίζεται το Συμβούλιο δυνάμει της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2018/1993 του Συμβουλίου (10).

(17)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης (UCPM). Ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συμπληρώνει και να στηρίζει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της Ένωσης, όπου είναι αναγκαίο, όσον αφορά τη διαθεσιμότητα κρίσιμων εμπορευμάτων και την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων στον τομέα της πολιτικής προστασίας, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού τους, όταν πρόκειται για κρίσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του UCPM.

(18)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), συμπεριλαμβανομένου του γενικού πλαισίου του για την προσωρινή εισαγωγή ή παράταση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και του συστήματος κοινοποίησης για την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.

(19)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12) σχετικά με τη διαχείριση κρίσεων, όπως ορίζεται στα άρθρα του 55 έως 57, που εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2019/300 της Επιτροπής (13).

(20)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τον ευρωπαϊκό μηχανισμό ετοιμότητας και αντιμετώπισης κρίσεων επισιτιστικής ασφάλειας. Ωστόσο, τα τρόφιμα θα πρέπει να διέπονται από τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού για την ελεύθερη κυκλοφορία, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων που αφορούν τους περιορισμούς του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Τα μέτρα που αφορούν τα τρόφιμα μπορούν επίσης να επανεξετάζονται ως προς τη συμμόρφωσή τους με οποιεσδήποτε άλλες οικείες διατάξεις του δικαίου της Ένωσης.

(21)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τη δυνατότητα της Επιτροπής να προβαίνει σε διαβουλεύσεις ή να συνεργάζεται, εξ ονόματος της Ένωσης, με τις οικείες χώρες εκτός Ένωσης, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο, με ιδιαίτερη έμφαση στις αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να αναζητηθούν συνεργατικές λύσεις για την αποφυγή διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει, κατά περίπτωση, συντονισμό στα σχετικά διεθνή φόρουμ.

(22)

Ένα από τα προβλήματα που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19 ήταν η έλλειψη δικτύου για τη διασφάλιση της ετοιμότητας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, αφενός, και μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, αφετέρου. Ως εκ τούτου, η επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να υποστηρίζεται από μηχανισμό διακυβέρνησης. Σε επίπεδο Ένωσης, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να συστήσει συμβούλιο εκτάκτων αναγκών και ανθεκτικότητας της εσωτερικής αγοράς στην εσωτερική αγορά (το «συμβούλιο»), απαρτιζόμενο από εκπροσώπους των κρατών μελών και υπό την προεδρία της Επιτροπής, για τη διευκόλυνση της συνεργασίας, της ανταλλαγής πληροφοριών και της ομαλής, αποτελεσματικής και εναρμονισμένης εφαρμογής του παρόντος κανονισμού. Το συμβούλιο θα πρέπει να παρέχει συμβουλές και να επικουρεί την Επιτροπή σε συγκεκριμένα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της συνεπούς εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, και θα πρέπει να αναλύει και να συζητεί συναφή θέματα που σχετίζονται με επικείμενες ή εν εξελίξει κρίσεις.

(23)

Η Επιτροπή θα πρέπει να ασκεί την προεδρία του συμβουλίου και να παρέχει τη γραμματειακή του υποστήριξη. Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να ορίζει έναν εκπρόσωπο και έναν αναπληρωτή εκπρόσωπο. Ο πρόεδρος θα πρέπει να καλεί εκπρόσωπο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως μόνιμο παρατηρητή. Προκειμένου να λαμβάνει συναφείς συμβουλές για τις δραστηριότητες του συμβουλίου και να επιτρέπει την κατάλληλη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων, ο πρόεδρος θα πρέπει να είναι σε θέση να καλεί εμπειρογνώμονες προκειμένου να συμμετέχουν, ως παρατηρητές, στις εργασίες του συμβουλίου και να παρίστανται σε ειδικές συνεδριάσεις, σε ad hoc βάση, όταν η συμμετοχή αυτή είναι σημαντική λόγω της ημερήσιας διάταξης της συνεδρίασης. Προκειμένου να διασφαλιστεί συνεκτική και συντονισμένη αντίδραση της Ένωσης σε διάφορες κρίσεις που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, ο πρόεδρος θα πρέπει επίσης να προσκαλεί εκπροσώπους άλλων αρμόδιων για την αντιμετώπιση κρίσεων φορέων σε επίπεδο Ένωσης ως παρατηρητές στις σχετικές συνεδριάσεις του συμβουλίου. Με σκοπό την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας, ο πρόεδρος θα πρέπει να καλεί εκπροσώπους διεθνών οργανισμών και χωρών εκτός Ένωσης να συμμετέχουν στις σχετικές συνεδριάσεις του συμβουλίου σύμφωνα με τις σχετικές διμερείς ή διεθνείς συμφωνίες. Ο πρόεδρος θα πρέπει να είναι σε θέση να καλεί παρατηρητές να συμβάλλουν στις συζητήσεις με τις συναφείς ειδικές γνώσεις, πληροφορίες και στοιχεία, αλλά οι παρατηρητές δεν θα πρέπει να συμμετέχουν στη διατύπωση των γνωμών, των συστάσεων ή των συμβουλών του συμβουλίου.

(24)

Το συμβούλιο θα πρέπει να έχει συγκεκριμένα καθήκοντα στο πλαίσιο εκτάκτων αναγκών, της λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά και της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Τα εν λόγω καθήκοντα περιλαμβάνουν την ανταλλαγή απόψεων και την παροχή συμβουλών στην Επιτροπή όσον αφορά την αξιολόγηση των κριτηρίων που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την ενεργοποίηση των διαφόρων λειτουργιών καθώς και όσον αφορά την αξιολόγηση του κατά πόσον πληρούνται οι ειδικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη συγκεκριμένων μέτρων αντίδρασης. Η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει ιδιαιτέρως υπόψη τις γνώμες, συστάσεις ή εκθέσεις του συμβουλίου.

(25)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η εμπιστευτικότητα των πληροφοριών που λαμβάνονται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, το συμβούλιο ενθαρρύνεται να ορίσει στον εσωτερικό κανονισμό του ότι τα μέλη και οι παρατηρητές του δεν αποκαλύπτουν εμπορικά και επιχειρηματικά απόρρητα και άλλες ευαίσθητες και εμπιστευτικές πληροφορίες που αποκτώνται ή παράγονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και τηρούν υποχρεώσεις επαγγελματικού απορρήτου ισοδύναμες με αυτές που ισχύουν για τα μέλη του προσωπικού της Επιτροπής.

(26)

Προκειμένου να διασφαλιστούν μεγαλύτερη διαφάνεια, λογοδοσία και συντονισμός, ιδίως σε περιόδους κρίσεων, η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πρέπει να είναι σε θέση να καλεί τον πρόεδρο του συμβουλίου να εμφανίζεται ενώπιον της εν λόγω επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να ενημερώνεται το συντομότερο δυνατόν για όλες τις εκτελεστικές πράξεις του Συμβουλίου που προτείνονται ή εκδίδονται. Η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη στοιχεία που προκύπτουν από τις απόψεις που εκφράζονται μέσω του διαλόγου για τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και την ανθεκτικότητα, ο οποίος διεξάγεται βάσει του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών ψηφισμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

(27)

Επιπλέον, για να ενισχυθεί η συμμετοχή των βασικών ενδιαφερομένων, ιδίως των εκπροσώπων των οικονομικών παραγόντων, των κοινωνικών εταίρων, των ερευνητών και της κοινωνίας των πολιτών, η Επιτροπή θα πρέπει να δημιουργήσει μια πλατφόρμα ενδιαφερόμενων μερών για να διευκολύνει και να ενθαρρύνει την εθελοντική αντίδραση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά.

(28)

Για να εξασφαλιστεί αποτελεσματικός συντονισμός και ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο των καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και στο πλαίσιο των λειτουργιών επαγρύπνησης και έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης, υπεύθυνη για τις επαφές με την υπηρεσία διασύνδεσης σε επίπεδο Ένωσης που ορίζεται από την Επιτροπή και με τις κεντρικές υπηρεσίες διασύνδεσης των άλλων κρατών μελών. Οι κεντρικές υπηρεσίες διασύνδεσης θα πρέπει να λειτουργούν ως σημείο επαφής όσον αφορά τις επαφές με τις σχετικές αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, συγκεντρώνοντας πληροφορίες από τις εν λόγω αρχές, περιλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των αρχών σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Οι κεντρικές υπηρεσίες διασύνδεσης θα πρέπει επίσης να είναι υπεύθυνες για τον συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ορίζουν ως κεντρική υπηρεσία διασύνδεσης μια ήδη υπάρχουσα αρχή. Οι εν λόγω υπηρεσίες διασύνδεσης θα πρέπει επίσης να διαβιβάζουν όλες τις σχετικές με την κρίση πληροφορίες στα ενιαία σημεία επαφής των κρατών μελών σε πραγματικό χρόνο, όπου είναι δυνατόν.

(29)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τη δυνατότητα της Επιτροπής να αξιολογεί το κατά πόσον είναι σκόπιμο να επιβληθούν περιορισμοί στις εξαγωγές εμπορευμάτων σύμφωνα με τα διεθνή δικαιώματα και υποχρεώσεις της Ένωσης δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2015/479 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14).

(30)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει τα μέτρα που λαμβάνονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15).

(31)

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη και είναι συμπληρωματικός με την οδηγία (ΕΕ) 2022/2557 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16), η οποία θεσπίζει εναρμονισμένους ελάχιστους κανόνες ώστε να διασφαλιστεί ότι οι υπηρεσίες που είναι ουσιώδεις για τη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων παρέχονται απρόσκοπτα στην εσωτερική αγορά, να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων που παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες και να βελτιωθεί η διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών.

(32)

Με στόχο την καλύτερη προετοιμασία και τη μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε πιθανές μελλοντικές κρίσεις που θα μπορούσαν να έχουν σοβαρό αρνητικό αντίκτυπο στην ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, ή να προκαλέσουν διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού αγαθών και υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά, η Επιτροπή θα πρέπει να ενθαρρύνει και να διευκολύνει τους οικονομικούς φορείς στην κατάρτιση εθελοντικών πρωτοκόλλων διαχείρισης κρίσεων. Οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να παραμένουν ελεύθεροι να αποφασίζουν εάν θα συμμετάσχουν σε τέτοια εθελοντικά πρωτόκολλα διαχείρισης κρίσεων. Η συμμετοχή σε τέτοια εθελοντικά πρωτόκολλα διαχείρισης κρίσεων δεν θα πρέπει να συνεπάγεται δυσανάλογο διοικητικό φόρτο. Τα εθελοντικά πρωτόκολλα διαχείρισης κρίσεων θα πρέπει να καθορίζουν τις ειδικές παραμέτρους των αναμενόμενων διαταραχών, καθώς και την κατανομή των ειδικών ρόλων κάθε συμμετέχοντος, περιγραφή των μηχανισμών ενεργοποίησης των εν λόγω πρωτοκόλλων και τις συναφείς δράσεις. Τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, συμπεριλαμβανομένων των αρχών των κρατών μελών, των οργάνων και οργανισμών της Ένωσης και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ή άλλων σχετικών οργανώσεων, μπορούν επίσης να συμμετέχουν στην κατάρτιση των εν λόγω εθελοντικών πρωτοκόλλων διαχείρισης κρίσεων. Κατά τον καθορισμό των παραμέτρων των διαταραχών που πρέπει να εξετάζονται, οι οικονομικοί φορείς θα πρέπει να είναι σε θέση να αξιοποιούν τις προηγούμενες εμπειρίες τους σε σχέση με τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία και τις διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού που προκαλούνται από διάφορες κρίσεις.

(33)

Προκειμένου να αντλεί διδάγματα από την εμπειρία προηγούμενων κρίσεων, η Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει και να καταστήσει διαθέσιμα προγράμματα κατάρτισης και υλικό για δημόσιους και ιδιωτικούς ενδιαφερομένους, συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών φορέων. Η συμμετοχή σε τέτοια προγράμματα κατάρτισης και σε προσομοιώσεις θα πρέπει να παραμείνει προαιρετική.

(34)

Στο πλαίσιο της ετοιμότητας στην αντιμετώπιση κρίσεων, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να καθιστά εφικτή την πρόβλεψη συμβάντων και κρίσεων, για τα οποία θα ήταν δυνατή η διεξαγωγή προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων, με βάση την εν εξελίξει ανάλυση σχετικά με κρίσιμα σημαντικούς τομείς της οικονομίας της εσωτερικής αγοράς και τις συνεχείς εργασίες της Ένωσης όσον αφορά την ανάλυση προοπτικών. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει σενάρια και παραμέτρους σε συγκεκριμένους τομείς που αποτυπώνουν τους ιδιαίτερους κινδύνους που συνδέονται με μια κρίση. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ετοιμότητα όλων των παραγόντων για την αντιμετώπιση κρίσεων, είναι αναγκαίο να θεσπιστούν κανόνες για τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων, οι οποίες θα πρέπει να διεξάγονται τουλάχιστον ανά διετία. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα πρέπει να διευκολύνει και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη στρατηγικών ετοιμότητας για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων στρατηγικών για την επικοινωνία σε καταστάσεις κρίσης και την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους ισχύοντες περιορισμούς σε δύσκολες περιστάσεις. Ο προσδιορισμός των συγκεκριμένων τομέων εστίασης θα πρέπει να βασίζεται σε υφιστάμενα εργαλεία που βασίζονται σε δείκτες και παρακολουθούν την ανάπτυξη των αλυσίδων εφοδιασμού στην Ένωση με σκοπό τον εντοπισμό πιθανών δυσκολιών, λαμβάνοντας υπόψη σχετικά ειδικά κριτήρια, όπως οι εμπορικές ροές, η ζήτηση και η προσφορά, η συγκέντρωση της προσφοράς, η ενωσιακή και η παγκόσμια παραγωγή και παραγωγική ικανότητα σε διάφορα στάδια της αξιακής αλυσίδας και οι αλληλεξαρτήσεις μεταξύ των οικονομικών φορέων.

(35)

Θα πρέπει να είναι δυνατή η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ad hoc προειδοποιήσεις στο πλαίσιο συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης μέσω του δικτύου που δημιουργείται μεταξύ των κεντρικών υπηρεσιών διασύνδεσης των κρατών μελών και της υπηρεσίας διασύνδεσης σε επίπεδο Ένωσης. Οι εν λόγω ad hoc προειδοποιήσεις στο πλαίσιο συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης θα πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή σε περιπτώσεις σημαντικών περιστατικών, ώστε να μπορεί η Ένωση να παρακολουθεί καλύτερα την εξέλιξη μιας πιθανής, επικείμενης ή συνεχιζόμενης κρίσης, διασφαλίζοντας έτσι καλύτερο επίπεδο ετοιμότητας σε περίπτωση εμφάνισης ή εξέλιξης της κρίσης.

(36)

Προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο εξαιρετικός χαρακτήρας μιας έκτακτης ανάγκης στην ενιαία αγορά και οι πιθανές εκτεταμένες συνέπειές της για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς κατά τη διάρκεια λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά ή λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, θα πρέπει κατ’ εξαίρεση να ανατεθούν στο Συμβούλιο εκτελεστικές αρμοδιότητες για την ενεργοποίηση της λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά ή της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά σύμφωνα με το άρθρο 291 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Η εκτελεστική πράξη του Συμβουλίου για την ενεργοποίηση της λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά θα πρέπει να περιέχει στοιχεία που συνδέονται άρρηκτα με την αξιολόγηση της εκπλήρωσης των προϋποθέσεων που δικαιολογούν την ενεργοποίηση, ήτοι αξιολόγηση του δυνητικού αντικτύπου της σχετικής κρίσης στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και των προσώπων, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων, στην εσωτερική αγορά και στις αλυσίδες εφοδιασμού της, κατάλογο των αγαθών και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων στην εσωτερική αγορά και τα μέτρα επαγρύπνησης που πρέπει να ληφθούν. Επιπλέον, όταν η ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά απαιτεί επίσης την έγκριση καταλόγου συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή συναφών με την κρίση υπηρεσιών, ή και των δύο, ο εν λόγω κατάλογος θα πρέπει να εγκρίνεται ταυτόχρονα με την ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να συνδέεται άρρηκτα με την εν λόγω ενεργοποίηση. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει επίσης να ανατεθούν στο Συμβούλιο εκτελεστικές αρμοδιότητες για την έγκριση του εν λόγω καταλόγου συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή συναφών με την κρίση υπηρεσιών και για ενδεχόμενη επικαιροποίησή του. Θα πρέπει να είναι δυνατή η επέκταση της λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά ή της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά μέσω εκτελεστικής πράξης του Συμβουλίου ύστερα από πρόταση της Επιτροπής. Εάν προκύψει ότι δεν χρειάζεται να είναι ενεργή κάποια από τις λειτουργίες, τότε η αντίστοιχη λειτουργία θα πρέπει να απενεργοποιείται.

(37)

Για να διασφαλιστεί ότι το συμβούλιο λαμβάνει κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με δυνητική έκτακτη ανάγκη στην εσωτερική αγορά, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί παρακολούθηση. Η εν λόγω παρακολούθηση θα πρέπει να αφορά αλυσίδες εφοδιασμού αγαθών και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας, για τα οποία έχει ενεργοποιηθεί η λειτουργία επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά, και την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων που συμμετέχουν στην παραγωγή και προμήθεια των εν λόγω αγαθών και υπηρεσιών. Η παρακολούθηση των αλυσίδων εφοδιασμού αγαθών και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας θα πρέπει να διενεργείται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών βάσει αιτημάτων για εθελοντική παροχή πληροφοριών σχετικά με τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα των επιλεγμένων αγαθών και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας, όπως η παραγωγική ικανότητα, η διαθεσιμότητα του αναγκαίου εργατικού δυναμικού, τα αποθέματα, οι περιορισμοί των προμηθευτών, οι δυνατότητες διαφοροποίησης και υποκατάστασης, οι συνθήκες ζήτησης και τα σημεία συμφόρησης. Το αίτημα για την εθελοντική παροχή πληροφοριών στο πλαίσιο της εν λόγω παρακολούθησης θα πρέπει να απευθύνεται σε όλους τους παράγοντες κατά μήκος της σχετικής αλυσίδας εφοδιασμού αγαθών και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας και σε άλλα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη που είναι εγκατεστημένα στο έδαφος των κρατών μελών. Η συλλογή πληροφοριών σχετικά με διαταραχές της ελεύθερης κυκλοφορίας από τους σχετικούς οικονομικούς φορείς κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού αγαθών και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι η έλλειψη κατάλληλου εργατικού δυναμικού είναι μία από τις κύριες αιτίες διαταραχών στις αλυσίδες εφοδιασμού. Η παρακολούθηση, από τις αρχές των κρατών μελών, των διαταραχών στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων που εμπλέκονται στην παραγωγή και προμήθεια αγαθών και υπηρεσιών θα πρέπει να γίνεται ευρέως κατανοητή, καλύπτοντας τους εργαζομένους, τους παρόχους υπηρεσιών, τους εκπροσώπους των επιχειρήσεων και άλλα πρόσωπα που συμμετέχουν στην έρευνα, την ανάπτυξη και τη διάθεση αγαθών στην αγορά. Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να παρέχουν τις συγκεντρωθείσες πληροφορίες στην Επιτροπή και το συμβούλιο μέσω των κεντρικών υπηρεσιών διασύνδεσης. Οι εν λόγω πληροφορίες θα πρέπει να δίνουν τη δυνατότητα στο συμβούλιο να συμβουλεύει την Επιτροπή για την αναγκαιότητα ενεργοποίησης της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά.

(38)

Για εθνικά μέτρα που δεν είναι εναρμονισμένα δυνάμει του παρόντος κανονισμού και τα οποία επηρεάζουν, όταν θεσπίζονται και εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων ή προσώπων, ή την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών κατά τη διάρκεια έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τα εν λόγω μέτρα συμμορφώνονται πλήρως με τη ΣΛΕΕ και άλλες διατάξεις του ενωσιακού δικαίου, όπως ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 492/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), και οι οδηγίες 2004/38/ΕΚ (18), 2005/36/ΕΚ (19), 2006/123/ΕΚ (20) και (ΕΕ) 2015/1535 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21). Εάν τα κράτη μέλη εγκρίνουν τέτοια μέτρα, θα πρέπει αυτά να είναι δικαιολογημένα και να τηρούν τις αρχές της αναλογικότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης. Επιπλέον, σύμφωνα με τις εν λόγω αρχές, τα μέτρα αυτά δεν θα πρέπει να δημιουργούν περιττό διοικητικό φόρτο και τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν όλα τα δυνατά μέτρα για τον περιορισμό του διοικητικού φόρτου που προκαλείται από τα μέτρα που θεσπίζονται για την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Επιπλέον, κάθε τέτοιο μέτρο θα πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη την κατάσταση των παραμεθόριων και απόκεντρων περιοχών, ειδικά όσον αφορά τους διασυνοριακούς εργαζόμενους. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταργούν τα μέτρα που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά που περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία, μόλις αυτά παύσουν να είναι αναγκαία. Γενικά, τα εθνικά μέτρα που περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία και δεν είναι εναρμονισμένα δυνάμει του παρόντος κανονισμού δεν θα είναι πλέον, καταρχήν, δικαιολογημένα ή αναλογικά, όταν η λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά απενεργοποιείται και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να καταργούνται.

(39)

Τα μέτρα του παρόντος κανονισμού δεν θα πρέπει να ερμηνεύονται ως έγκριση ή αιτιολόγηση περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων, οι οποίοι αντιβαίνουν στη ΣΛΕΕ ή σε άλλες διατάξεις του δικαίου της Ένωσης. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι ορισμένοι περιορισμοί απαγορεύονται ρητά κατά τη διάρκεια λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά δεν θα πρέπει να θεωρείται ότι δικαιολογεί τέτοιους περιορισμούς εκτός του εν λόγω τρόπου λειτουργίας ή ότι δικαιολογεί άλλους πιθανούς περιορισμούς που είναι ασύμβατοι με το ενωσιακό δίκαιο και δεν απαγορεύονται ρητά από τον παρόντα κανονισμό.

(40)

Το άρθρο 21 ΣΛΕΕ θεσπίζει το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών, υπό την επιφύλαξη των περιορισμών και των προϋποθέσεων που προβλέπονται στις Συνθήκες και των μέτρων που θεσπίζονται για την εφαρμογή τους. Οι λεπτομερείς όροι και περιορισμοί που αφορούν αυτό το δικαίωμα καθορίζονται στην οδηγία 2004/38/ΕΚ. Η εν λόγω οδηγία καθορίζει τόσο τις γενικές αρχές που διέπουν αυτούς τους περιορισμούς όσο και τους λόγους που μπορούν να προβληθούν για την αιτιολόγηση αυτών των μέτρων. Οι λόγοι αυτοί είναι η δημόσια τάξη, η δημόσια ασφάλεια ή η δημόσια υγεία. Στο εν λόγω πλαίσιο, περιορισμοί της ελεύθερης κυκλοφορίας μπορούν να δικαιολογηθούν εάν είναι αναλογικοί και δεν εισάγουν διακρίσεις. Ο παρών κανονισμός δεν αποσκοπεί στην πρόβλεψη πρόσθετων λόγων για τον περιορισμό του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων πέραν εκείνων που προβλέπονται στο κεφάλαιο VI της οδηγίας 2004/38/ΕΚ.

(41)

Τα μέτρα που προβλέπονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων καθώς και οιαδήποτε άλλα μέτρα επηρεάζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων βασίζονται στο άρθρο 21 ΣΛΕΕ και συμπληρώνουν την οδηγία 2004/38/ΕΚ κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Τα μέτρα αυτά δεν θα πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα την έγκριση ή την αιτιολόγηση περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία, οι οποίοι αντιβαίνουν στις Συνθήκες ή σε άλλη ενωσιακή νομοθεσία.

(42)

Το άρθρο 45 ΣΛΕΕ θεσπίζει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, υπό την επιφύλαξη των περιορισμών και των προϋποθέσεων που προβλέπονται στις Συνθήκες και των μέτρων που θεσπίζονται για την εφαρμογή τους. Το άρθρο 46 ΣΛΕΕ αποτελεί τη νομική βάση για τη θέσπιση των μέτρων που απαιτούνται για την επίτευξη της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, όπως ορίζεται στο άρθρο 45 ΣΛΕΕ. Ο παρών κανονισμός περιέχει διατάξεις που συμπληρώνουν τα υφιστάμενα μέτρα, προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, να αυξηθεί η διαφάνεια και να παρέχεται διοικητική συνδρομή κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τη δημιουργία και τη διάθεση των ενιαίων σημείων επαφής στους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους στα κράτη μέλη και σε ενωσιακό επίπεδο κατά τις λειτουργίες επαγρύπνησης και έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό.

(43)

Είναι σκόπιμο να απαγορευτούν ορισμένα εθνικά μέτρα που περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία ή την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών και τα οποία δεν θα πρέπει να επιβάλλονται κατά τη διάρκεια ή σε αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, διότι είναι προδήλως δυσανάλογα. Ως εκ τούτου, τυχόν τέτοια μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιολογούνται υπό το πρίσμα των εν λόγω διατάξεων εναρμόνισης και όχι της ΣΛΕΕ ή άλλης ενωσιακής νομοθεσίας.

(44)

Ειδικότερα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να απέχουν από τη θέσπιση μέτρων που εισάγουν διακρίσεις με βάση την ιθαγένεια ή, στην περίπτωση εταιρειών, τον τόπο της καταστατικής έδρας, της κεντρικής διοίκησης ή της κύριας εγκατάστασής τους.

(45)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να απέχουν από τη θέσπιση μέτρων που καθιστούν αδύνατη για τους δικαιούχους την άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία, ώστε να μπορούν να επιστρέφουν στο κράτος διαμονής τους όταν βρίσκονται σε άλλο κράτος μέλος κατά την εκδήλωση μιας κρίσης.

(46)

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να απέχουν από τη λήψη μέτρων που καθιστούν αδύνατη για τους δικαιούχους την άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία, ώστε να μπορούν να μετακινούνται σε άλλα κράτη μέλη για επιτακτικούς οικογενειακούς λόγους, όταν αυτές οι μετακινήσεις εξακολουθούν να επιτρέπονται εντός του κράτους μέλους που θεσπίζει το μέτρο υπό τις ίδιες συνθήκες.

(47)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να εμποδίζει τα κράτη μέλη να επιτρέπουν στους υπηκόους και τους κατοίκους τους να επιστρέφουν στο έδαφός τους κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Για τη διευκόλυνση αυτών των μετακινήσεων, τα άλλα κράτη μέλη θα πρέπει να επιτρέπουν στους εν λόγω υπηκόους και κατοίκους να εξέρχονται από το έδαφός τους για να μεταβαίνουν στο κράτος μέλος ιθαγένειας ή διαμονής ή για να διέρχονται από το έδαφός τους προκειμένου να φθάσουν στο κράτος μέλος ιθαγένειας ή διαμονής.

(48)

Οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία, μεταξύ άλλων με τη μορφή διοικητικών απαιτήσεων και διαδικασιών, όπως οι διαδικασίες δήλωσης, καταχώρισης ή αδειοδότησης, απαγορεύονται, εκτός εάν συμμορφώνονται με το ενωσιακό δίκαιο. Όταν έχουν θεσπιστεί δικαιολογημένες και αναλογικές διοικητικές απαιτήσεις και διαδικασίες σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο, τα κράτη μέλη θα πρέπει, κατά τη διάρκεια έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, να δίνουν προτεραιότητα στη διευκόλυνση της συμμόρφωσης με τις εν λόγω απαιτήσεις και στη διεκπεραίωση των εν λόγω διαδικασιών για τα πρόσωπα που συμμετέχουν στην παραγωγή ή προμήθεια συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή συναφών με την κρίση υπηρεσιών. Για τον σκοπό αυτό και όταν τούτο είναι αναγκαίο προκειμένου να διευκολυνθεί η ελεύθερη κυκλοφορία των εν λόγω παρόχων ή ορισμένων κατηγοριών αυτών, η Επιτροπή θα πρέπει να θεσπίζει ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένων ψηφιακών εργαλείων και υποδειγμάτων.

(49)

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει υποχρεώσεις με σκοπό τη διασφάλιση διαφάνειας σε σχέση με τα εθνικά μέτρα που θεσπίζονται κατά τη διάρκεια λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά και περιορίζουν το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων. Κάθε τέτοιος περιορισμός θα πρέπει να συμμορφώνεται με το δίκαιο της Ένωσης, ιδίως με την οδηγία 2004/38/ΕΚ. Οι υποχρεώσεις αυτές δεν θα πρέπει να θίγουν ενδεχόμενες υποχρεώσεις παροχής πληροφοριών ή κοινοποίησης που εξακολουθούν να ισχύουν. Η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων είναι υψίστης σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η εμπειρία από την κρίση της COVID-19 δείχνει ότι οι περιορισμοί του εν λόγω δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας μπορούν να έχουν δευτερογενείς συνέπειες σε όλες τις άλλες θεμελιώδεις ελευθερίες. Η έλλειψη πληροφοριών σχετικά με τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων που σχετίζονται με την κρίση μπορεί να προκαλέσει στους πολίτες της Ένωσης και στους οικονομικούς φορείς πρόσθετες δυσκολίες στη διαχείριση των δραστηριοτήτων τους κατά τη διάρκεια μιας κρίσης. Επί του παρόντος, δεν υπάρχει ισχύον σύστημα διαφάνειας που θα μπορούσε να παρέχει στους πολίτες της Ένωσης και στους οικονομικούς φορείς πληροφορίες σχετικά με τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιούν στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη το κείμενο των εθνικών νομοθετικών ή κανονιστικών διατάξεων που θεσπίζουν περιορισμούς στην άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων για την αντιμετώπιση κρίσης, καθώς και τις τροποποιήσεις τους, χωρίς καθυστέρηση μετά την έγκρισή τους. Το εν λόγω κείμενο θα πρέπει να συνοδεύεται από τους λόγους για τους οποίους ελήφθησαν τα εν λόγω μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των λόγων που αποδεικνύουν ότι τα μέτρα είναι δικαιολογημένα και αναλογικά, καθώς και από τυχόν υποκείμενα επιστημονικά ή άλλα στοιχεία που τεκμηριώνουν τη θέσπισή τους, το πεδίο εφαρμογής των εν λόγω μέτρων, τις ημερομηνίες έγκρισης και εφαρμογής και τη διάρκεια των εν λόγω μέτρων. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι οικονομικοί φορείς της Ένωσης μπορούν να λαμβάνουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία, τα κράτη μέλη θα πρέπει να παρέχουν στο κοινό σαφείς, ολοκληρωμένες και έγκαιρες πληροφορίες που εξηγούν τα εν λόγω μέτρα, ιδίως το πεδίο εφαρμογής, την ημερομηνία έγκρισης και εφαρμογής και τη διάρκειά τους, το συντομότερο δυνατόν. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να παρέχονται και στην Επιτροπή. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει τις σχετικές πληροφορίες σε ειδικό ιστότοπο που θα είναι διαθέσιμος σε όλες τις επίσημες γλώσσες των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.

(50)

Για να διασφαλιστεί ότι τα ειδικά μέτρα έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό χρησιμοποιούνται μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο για την αντιμετώπιση συγκεκριμένης έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να απαιτούν ενεργοποίηση μέσω εκτελεστικών πράξεων της Επιτροπής, στις οποίες να αναφέρονται οι λόγοι της ενεργοποίησης καθώς και τα συναφή με την κρίση εμπορεύματα ή υπηρεσίες στα οποία εφαρμόζονται τα εν λόγω μέτρα.

(51)

Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλιστούν η αναλογικότητα των εν λόγω εκτελεστικών πράξεων και ο δέων σεβασμός του ρόλου των οικονομικών φορέων στη διαχείριση κρίσεων, η Επιτροπή θα πρέπει να καταφεύγει στην ενεργοποίηση μέτρων αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης ύστερα από την ενεργοποίηση λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά από το Συμβούλιο και μόνον όταν οι οικονομικοί φορείς δεν είναι σε θέση να παράσχουν λύση οικειοθελώς εντός εύλογου χρονικού διαστήματος («ενεργοποίηση δύο σταδίων»). Η ανάγκη ενεργοποίησης μέτρων αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά θα πρέπει να αιτιολογείται σε κάθε τέτοια εκτελεστική πράξη και σε σχέση με όλες τις επιμέρους πτυχές της κρίσης.

(52)

Για να καταστούν δυνατές ακριβείς αξιολογήσεις του κατά πόσον η εφαρμογή ειδικών μέτρων αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά θα επιτρέψει τη μείωση των σοβαρών ελλείψεων συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή συναφών με την κρίση υπηρεσιών ή της επικείμενης απειλής τέτοιων ελλείψεων σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να ζητεί πληροφορίες από σχετικούς οικονομικούς φορείς σε αλυσίδες εφοδιασμού συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών. Τα εν λόγω αιτήματα παροχής πληροφοριών θα πρέπει, κατά περίπτωση, να αφορούν: τις παραγωγικές ικανότητες και τα αποθέματα συναφών με την κρίση εμπορευμάτων σε εγκαταστάσεις παραγωγής που βρίσκονται τόσο στην Ένωση όσο και σε χώρες εκτός της Ένωσης από τις οποίες οι εν λόγω οικονομικοί φορείς δραστηριοποιούνται, συνάπτουν συμβάσεις ή αγοράζουν προμήθειες· το χρονοδιάγραμμα ή εκτίμηση της αναμενόμενης παραγωγής για τους επόμενους τρεις μήνες για κάθε εγκατάσταση παραγωγής που βρίσκεται στην Ένωση και σε χώρες εκτός της Ένωσης με τις οποίες οι εν λόγω οικονομικοί φορείς δραστηριοποιούνται ή συνάπτουν συμβάσεις· και λεπτομέρειες για τυχόν σχετικές διαταραχές ή ελλείψεις στις αλυσίδες εφοδιασμού. Για να διασφαλιστεί η πλήρης συμμετοχή του κράτους μέλους στο οποίο ο οικονομικός φορέας διαθέτει την παραγωγική του εγκατάσταση, η Επιτροπή θα πρέπει να διαβιβάζει, χωρίς καθυστέρηση, αντίγραφο του αιτήματος παροχής πληροφοριών στο εν λόγω κράτος μέλος και, εφόσον το ζητήσει η αρμόδια αρχή του εν λόγω κράτους μέλους, η Επιτροπή θα πρέπει να κοινοποιεί τις πληροφορίες που έχει αποκτήσει με το εν λόγω κράτος μέλος με ασφαλή μέσα.

(53)

Τα αιτήματα προς τους οικονομικούς φορείς για παροχή πληροφοριών θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από την Επιτροπή μόνο όταν οι πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την επαρκή αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, όπως οι πληροφορίες που είναι αναγκαίες για την πραγματοποίηση προμηθειών από την Επιτροπή εξ ονόματος των κρατών μελών ή για την εκτίμηση της παραγωγικής ικανότητας των παρασκευαστών συναφών με την κρίση εμπορευμάτων των οποίων οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν διαταραχθεί, δεν είναι ακόμη διαθέσιμα στην Επιτροπή και δεν μπορούν να ληφθούν από δημόσια διαθέσιμες πηγές ή να αντληθούν από πληροφορίες που παρέχονται οικειοθελώς. Κατά την υποβολή αιτήματος παροχής πληροφοριών μέσω εκτελεστικής πράξης, η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίζει ότι το όφελος για το δημόσιο συμφέρον υπερτερεί των πιθανών προβλημάτων που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι ενδιαφερόμενοι οικονομικοί φορείς. Η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον φόρτο που θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει ένα τέτοιο αίτημα παροχής πληροφοριών, ιδίως για τις πολύ μικρές, τις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), και θα πρέπει να καθορίζει αναλόγως την προθεσμία απάντησης. Όταν η επεξεργασία αιτήματος προς οικονομικό φορέα για την παροχή πληροφοριών ενδέχεται να διαταράξει σημαντικά τις δραστηριότητές του, ο εν λόγω οικονομικός φορέας θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί να παράσχει τις ζητούμενες πληροφορίες. Ο οικονομικός φορέας θα πρέπει να υποχρεούται να παρέχει στην Επιτροπή τους λόγους τυχόν άρνησης παροχής των ζητούμενων πληροφοριών. Οι λόγοι αυτοί θα πρέπει να περιλαμβάνουν, ειδικότερα, τον κίνδυνο ευθύνης για παραβίαση των συμβατικών υποχρεώσεων μη δημοσιοποίησης που απορρέουν από συμβάσεις οι οποίες διέπονται από το δίκαιο χώρας εκτός της Ένωσης ή τον κίνδυνο αποκάλυψης πληροφοριών που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια στην περίπτωση εμπορευμάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της εθνικής ασφάλειας, κάτι που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και τα εθνικά αποθέματα.

(54)

Η μέγιστη προθεσμία προκειμένου να απαντήσει ένας οικονομικός φορέας σε αίτημα παροχής πληροφοριών θα πρέπει να είναι 20 εργάσιμες ημέρες. Η συγκεκριμένη ατομική προθεσμία θα πρέπει να καθορίζεται κατά περίπτωση και θα μπορούσε, υπό ορισμένες συνθήκες, να είναι συντομότερη. Ο οικονομικός φορέας θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να ζητήσει μία και μόνη παράταση της προθεσμίας, η οποία θα μπορούσε, υπό την επιφύλαξη της ρητής συμφωνίας της Επιτροπής, να επεκτείνει τη συνολική προθεσμία πέραν των 20 εργάσιμων ημερών. Θα πρέπει να προβλέπεται ότι κάθε αίτημα του οικονομικού φορέα για παράταση της προθεσμίας υποβάλλεται στην Επιτροπή σύμφωνα με τις ρυθμίσεις επικοινωνίας που καθορίζονται στην ατομική απόφαση. Θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί ότι, έως ότου η Επιτροπή απαντήσει στο αίτημα παράτασης, η αρχική προθεσμία θεωρείται πλήρως εφαρμοστέα.

(55)

Η ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, όπου απαιτείται, θα πρέπει επίσης να καθιστά δυνατή την ενεργοποίηση της εφαρμογής ορισμένων διαδικασιών αντιμετώπισης κρίσεων οι οποίες εισάγουν προσαρμογές στους κανόνες που διέπουν τον σχεδιασμό, την παρασκευή, την αξιολόγηση της συμμόρφωσης και τη διάθεση στην αγορά εμπορευμάτων που υπόκεινται σε εναρμονισμένους κανόνες της Ένωσης, καθώς και σε ορισμένους κανόνες που διέπουν τα εμπορεύματα που υπόκεινται στο γενικό πλαίσιο της Ένωσης για την ασφάλεια των προϊόντων. Οι εν λόγω διαδικασίες αντιμετώπισης κρίσεων θα πρέπει, σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, να επιτρέπουν την ταχεία διάθεση στην αγορά προϊόντων τα οποία χαρακτηρίζονται ως συναφή με την κρίση εμπορεύματα. Στην περίπτωση εναρμονισμένων προϊόντων, οι οργανισμοί αξιολόγησης της συμμόρφωσης θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης των συναφών με την κρίση εμπορευμάτων έναντι οποιωνδήποτε εν εξελίξει αιτήσεων για άλλα προϊόντα. Σε περιπτώσεις αδικαιολόγητων καθυστερήσεων στις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης συναφών με την κρίση εμπορευμάτων, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να μπορούν να εκδίδουν άδειες για τέτοια εμπορεύματα που δεν έχουν υποβληθεί στις εφαρμοστέες διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης προκειμένου να διατεθούν στην αντίστοιχη αγορά τους, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις ασφάλειας. Οι εν λόγω άδειες θα πρέπει να ισχύουν μόνο στο έδαφος του κράτους μέλους έκδοσης έως ότου η ισχύς τους επεκταθεί στο έδαφος της Ένωσης μέσω εκτελεστικής πράξης της Επιτροπής. Η ισχύς των εν λόγω αδειών που παρεκκλίνουν από τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης θα πρέπει να περιορίζονται χρονικά για όσο διαρκεί η έκτακτη ανάγκη στην εσωτερική αγορά. Επιπλέον, προκειμένου να διευκολυνθεί η αύξηση του εφοδιασμού με εναρμονισμένα και μη εναρμονισμένα συναφή με την κρίση εμπορεύματα, θα πρέπει να θεσπιστούν ορισμένες δυνατότητες ευελιξίας όσον αφορά τους μηχανισμούς του τεκμηρίου συμμόρφωσης και του τεκμηρίου συμμόρφωσης με τη γενική απαίτηση ασφάλειας, αντίστοιχα. Στο πλαίσιο μιας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, οι κατασκευαστές συναφών με την κρίση εμπορευμάτων θα πρέπει να μπορούν να βασίζονται επίσης σε εθνικά και διεθνή πρότυπα τα οποία να παρέχουν ισοδύναμο επίπεδο προστασίας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, τα στοιχεία αναφοράς των οποίων έχουν δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε ό,τι αφορά αποκλειστικά τα εναρμονισμένα συναφή με την κρίση εμπορεύματα, εάν δεν υπάρχουν τέτοια ευρωπαϊκά πρότυπα ή η συμμόρφωση με αυτά καθίσταται υπερβολικά δυσχερής συνεπεία των διαταραχών στην εσωτερική αγορά, η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να εκδίδει κοινές προδιαγραφές που προβλέπουν τεκμήριο συμμόρφωσης, προκειμένου να παρέχει στους παρασκευαστές τεχνικές λύσεις έτοιμες προς εφαρμογή.

(56)

Η εισαγωγή αυτών των αναγκαίων για την αντιμετώπιση της κρίσης προσαρμογών στους οικείους τομεακούς κανόνες της Ένωσης απαιτεί στοχευμένες προσαρμογές στις ακόλουθες 16 νομοθετικές πράξεις: τις οδηγίες 2000/14/ΕΚ (22), 2006/42/ΕΚ (23), 2010/35/ΕΕ (24), 2014/29/ΕΕ (25), 2014/30/ΕΕ (26), 2014/33/ΕΕ (27), 2014/34/ΕΕ (28), 2014/35/ΕΕ (29), 2014/53/ΕΕ (30) και 2014/68/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (31) και τους κανονισμούς (ΕΕ) 2016/424 (32), (ΕΕ) 2016/425 (33), (ΕΕ) 2016/426 (34), (ΕΕ) αριθ. 305/2011 (35), (ΕΕ) 2023/988 (36) και (ΕΕ) 2023/1230 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (37). Οι τροποποιήσεις που καθορίζουν τις διαδικασίες καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε καθεμία από τις αντίστοιχες πράξεις θα πρέπει να καθίστανται εφαρμοστέες μόνο όταν έχει γίνει ειδική ενεργοποίηση. Η ενεργοποίηση των διαδικασιών έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο κάθε αντίστοιχης πράξης θα πρέπει να εξαρτάται από την ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά δυνάμει του παρόντος κανονισμού και θα πρέπει να περιορίζεται στα προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως συναφή με την κρίση εμπορεύματα και να περιορίζεται χρονικά για όσο διαρκεί η λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά.

(57)

Όταν υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ή σοβαρές και επίμονες ελλείψεις ή εξαιρετικά υψηλή ζήτηση συναφών με την κρίση εμπορευμάτων, τα μέτρα σε ενωσιακό επίπεδο που αποσκοπούν στη διασφάλιση της διαθεσιμότητας συναφών με την κρίση εμπορευμάτων, όπως τα αιτήματα με διαβάθμιση προτεραιότητας, μπορεί να αποδειχθούν απαραίτητα για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς και των αλυσίδων εφοδιασμού της.

(58)

Ως έσχατο μέσο για τη διασφάλιση της διατήρησης ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων στην εσωτερική αγορά, όταν η παραγωγή ή ο εφοδιασμός ορισμένων συναφών με την κρίση εμπορευμάτων δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί με άλλα μέτρα, η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να απευθύνει αιτήματα σε οικονομικούς φορείς που είναι εγκατεστημένοι στην Ένωση για την παραγωγή ή τον εφοδιασμό ορισμένων συναφών με την κρίση εμπορευμάτων. Κατά την υποβολή αιτήματος, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον πιθανό αρνητικό αντίκτυπο στον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά και τον κίνδυνο επιδείνωσης στρεβλώσεων της αγοράς. Επιπλέον, η επιλογή των αποδεκτών και των δικαιούχων των αιτημάτων δεν θα πρέπει να δημιουργεί διακρίσεις.

(59)

Το αίτημα με διαβάθμιση προτεραιότητας θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά, πραγματικά, μετρήσιμα και τεκμηριωμένα δεδομένα. Τα αιτήματα αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα έννομα συμφέροντα των οικονομικών φορέων και το κόστος και την προσπάθεια που απαιτούνται για οποιαδήποτε αλλαγή στην ακολουθία παραγωγής. Το αίτημα με διαβάθμιση προτεραιότητας θα πρέπει να διευκρινίζει σαφώς ότι η επιλογή της αποδοχής ή απόρριψης του αιτήματος εναπόκειται εξολοκλήρου στον οικονομικό φορέα. Όταν ο οικονομικός φορέας επιλέγει να απορρίψει το αίτημα με διαβάθμιση προτεραιότητας, ο οικονομικός φορέας είναι επίσης ελεύθερος να αποφασίσει εάν θα προβεί σε ρητή απόρριψη και αν θα παράσχει αιτιολόγηση κατά την ενημέρωση της Επιτροπής σχετικά με την απόρριψή του.

(60)

Όταν γίνεται δεκτή, η υποχρέωση εκτέλεσης του αιτήματος με διαβάθμιση προτεραιότητας θα πρέπει να υπερισχύει οποιασδήποτε υποχρέωσης εκτέλεσης βάσει του ιδιωτικού ή του δημόσιου δικαίου. Κάθε αίτημα με διαβάθμιση προτεραιότητας θα πρέπει να υποβάλλεται σε δίκαιη και λογική τιμή. Θα πρέπει να είναι δυνατός ο υπολογισμός της τιμής αυτής βάσει των μέσων τιμών της αγοράς των τελευταίων ετών, με την επιφύλαξη ότι οποιαδήποτε αύξηση ή μείωση θα αιτιολογείται, για παράδειγμα με τη συνεκτίμηση του πληθωρισμού ή του κόστους των εισροών. Δεδομένης της σημασίας που έχει η διασφάλιση του εφοδιασμού με συναφή με την κρίση εμπορεύματα, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατήρηση ζωτικών κοινωνικών λειτουργιών ή οικονομικών δραστηριοτήτων στην εσωτερική αγορά, η συμμόρφωση με την υποχρέωση εκτέλεσης αιτήματος με διαβάθμιση προτεραιότητας δεν θα πρέπει να συνεπάγεται ευθύνη τρίτων για ζημίες που ενδέχεται να προκύψουν από οποιαδήποτε παραβίαση των συμβατικών υποχρεώσεων που διέπονται από το δίκαιο κράτους μέλους, στον βαθμό που η παραβίαση των συμβατικών υποχρεώσεων ήταν αναγκαία για τη συμμόρφωση με την απαιτούμενη προτεραιοποίηση. Οι οικονομικοί φορείς που μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν αντικείμενο αιτήματος με διαβάθμιση προτεραιότητας θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν, στους όρους των εμπορικών τους συμβάσεων, τις πιθανές συνέπειες ενός αιτήματος με διαβάθμιση προτεραιότητας. Με την επιφύλαξη της εφαρμογής άλλων διατάξεων, η ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων, η οποία προβλέπεται από την οδηγία 85/374/ΕΟΚ του Συμβουλίου (38), δεν θα πρέπει να επηρεάζεται από την εν λόγω απαλλαγή από την ευθύνη.

(61)

Όταν ο οικονομικός φορέας έχει αποδεχθεί ρητά αίτημα με διαβάθμιση προτεραιότητας και η Επιτροπή έχει εκδώσει εκτελεστική πράξη μετά την εν λόγω αποδοχή, ο οικονομικός φορέας θα πρέπει να συμμορφώνεται με όλους τους όρους της εν λόγω εκτελεστικής πράξης. Η μη συμμόρφωση του οικονομικού φορέα με τους όρους που καθορίζονται στην εκτελεστική πράξη θα πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια του οφέλους από την άρση της συμβατικής ευθύνης. Όταν η μη συμμόρφωση είναι εσκεμμένη ή οφείλεται σε βαριά αμέλεια, μπορεί επίσης να επιβληθεί πρόστιμο στον οικονομικό φορέα, με την επιφύλαξη της αρχής της αναλογικότητας. Δεν θα πρέπει να είναι δυνατή η επιβολή προστίμων σε οικονομικούς φορείς που δεν έχουν αποδεχθεί ρητά αίτημα με διαβάθμιση προτεραιότητας.

(62)

Όταν η Επιτροπή ενημερώνεται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη για ελλείψεις συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών ή για κίνδυνο τέτοιων ελλείψεων, η Επιτροπή θα πρέπει να είναι σε θέση να συστήσει στα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ταχείας αύξησης της διαθεσιμότητας συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάζει τον αντίκτυπο των προβλεπόμενων μέτρων στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς. Οι εν λόγω συστάσεις μπορούν να περιλαμβάνουν μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της επέκτασης, της αναπροσαρμογής ή της δημιουργίας νέων παραγωγικών ικανοτήτων για τα συναφή με την κρίση εμπορεύματα ή νέων ικανοτήτων που σχετίζονται με δραστηριότητες υπηρεσιών συναφείς με την κρίση, οι οποίες έχουν ως στόχο την επιτάχυνση των σχετικών και εφαρμοστέων διαδικασιών έγκρισης, αδειοδότησης και καταχώρισης.

(63)

Όταν η Επιτροπή ενημερώνεται από ένα ή περισσότερα κράτη μέλη για ελλείψεις συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή συναφών με την κρίση υπηρεσιών, η Επιτροπή θα πρέπει να διαβιβάζει τις εν λόγω πληροφορίες σε όλες τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και να εξορθολογίζει τον συντονισμό της αντίδρασης. Επιπλέον, για να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα ορισμένων συναφών με την κρίση εμπορευμάτων ή συναφών με την κρίση υπηρεσιών κατά τη διάρκεια έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά και με σκοπό τον τερματισμό της έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να συνιστά στα κράτη μέλη να κατανέμουν τα εν λόγω εμπορεύματα ή υπηρεσίες, συνεκτιμώντας δεόντως τις αρχές της αλληλεγγύης, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Η Επιτροπή θα πρέπει να συμβάλλει στον συντονισμό αυτής της κατανομής.

(64)

Εκτός από τη δυνατότητα κοινής προμήθειας μεταξύ της Επιτροπής και ενός ή περισσότερων κρατών μελών, και όπως προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (39) («δημοσιονομικός κανονισμός»), ένα ή περισσότερα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να μπορούν να ζητούν από την Επιτροπή να δρομολογήσει σύμβαση για λογαριασμό τους ή εξ ονόματός τους για την αγορά εμπορευμάτων και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας ή συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών, προκειμένου να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη και η διαπραγματευτική θέση της Επιτροπής κατά τη λειτουργία επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά ή τη λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Η εν λόγω προμήθεια θα πρέπει να καλύπτει την αγορά, μέσω σύμβασης, από την αναθέτουσα αρχή έργων ή τη συμβαλλόμενη οντότητα, προμηθειών ή υπηρεσιών συναφών με την κρίση και την αγορά ή μίσθωση γης, κτιρίων ή άλλης ακίνητης ιδιοκτησίας από οικονομικούς φορείς που επιλέγει η εν λόγω αναθέτουσα αρχή ή η συμβαλλόμενη οντότητα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να διεξάγει τη σχετική διαδικασία προμήθειας για λογαριασμό ή εξ ονόματος των κρατών μελών βάσει συμφωνίας μεταξύ των μερών ή να ενεργεί ως χονδρέμπορος, αγοράζοντας, αποθηκεύοντας και μεταπωλώντας ή δωρίζοντας προμήθειες και υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των μισθωμάτων γης, κτιρίων ή άλλης ακίνητης περιουσίας, στα συμμετέχοντα κράτη μέλη ή στους οργανισμούς εταίρους που έχει επιλέξει.

(65)

Κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID - 19 κατέστη σαφές ότι η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να προμηθεύεται συναφή με την κρίση εμπορεύματα και υπηρεσίες από κοινού με κράτη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) και χώρες εκτός Ένωσης, όπως τα ευρωπαϊκά μικροκράτη. Τυχόν διαδικασίες κοινής προμήθειας που δρομολογούνται για την απόκτηση συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών ή εμπορευμάτων και υπηρεσιών κρίσιμης σημασίας δεν θα πρέπει να επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και δεν θα πρέπει να συνιστούν διάκριση ή περιορισμό του εμπορίου, ούτε θα πρέπει οι εν λόγω διαδικασίες σύναψης συμβάσεων να προκαλούν στρέβλωση του ανταγωνισμού ή να έχουν άμεσες δημοσιονομικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό των χωρών που δεν συμμετέχουν στη διαδικασία κοινής προμήθειας. Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη συντονίζουν τις δράσεις τους με την υποστήριξη της Επιτροπής και του συμβουλίου πριν από την έναρξη διαδικασιών για την προμήθεια συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών. Κατά τη διάρκεια της φάσης έκτακτης ανάγκης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν σύστημα που θα επιτρέπει τον προσδιορισμό των αναθετουσών αρχών και των αναθετόντων φορέων που υπόκεινται στις οδηγίες 2014/24/ΕΕ (40) και 2014/25/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (41), οι οποίες προμηθεύονται συναφή με την κρίση εμπορεύματα και υπηρεσίες κατά τη διάρκεια καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μπορούν να βασίζονται στις κεντρικές υπηρεσίες διασύνδεσης για τη συλλογή και τη διαβίβαση πληροφοριών σχετικά με τρέχουσες και προβλεπόμενες δημόσιες συμβάσεις από τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς στην επικράτειά τους για τους σκοπούς της συμμόρφωσης με τη ρήτρα συντονισμού δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

(66)

Η συμφωνία που διέπει την προμήθεια της Επιτροπής για λογαριασμό ή εξ ονόματος ενός ή περισσότερων κρατών μελών ή την κοινή προμήθεια μεταξύ της Επιτροπής και ενός ή περισσότερων κρατών μελών θα πρέπει, κατά περίπτωση, να προβλέπει ρήτρα αποκλειστικότητας, βάσει της οποίας τα συμμετέχοντα κράτη μέλη δεσμεύονται να μην προμηθεύονται τα εν λόγω συναφή με την κρίση εμπορεύματα ή συναφείς με την κρίση υπηρεσίες μέσω άλλων διαύλων και να μην διεξάγουν παράλληλες διαπραγματεύσεις. Εφόσον προβλέπεται τέτοια ρήτρα αποκλειστικότητας, θα πρέπει να ορίζει ότι, όταν τα κράτη μέλη έχουν πρόσθετες ανάγκες προμηθειών και η εν λόγω προμήθεια δεν υπονομεύει την εν εξελίξει κοινή προμήθεια ή την προμήθεια για λογαριασμό ή εξ ονόματος των κρατών μελών σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να δρομολογήσουν τη δική τους διαδικασία σύναψης σύμβασης προμήθειας. Για τους σκοπούς της κοινής προμήθειας, τα κράτη της ΕΖΕΣ και οι υποψήφιες προς ένταξη στην Ένωση χώρες, καθώς και το Πριγκιπάτο της Ανδόρας, το Πριγκιπάτο του Μονακό, η Δημοκρατία του Αγίου Μαρίνου και το Κράτος της Πόλης του Βατικανού θα πρέπει να θεωρούνται συμμετέχοντα κράτη μέλη σε περίπτωση που αποφασίσουν να συμμετέχουν στην κοινή προμήθεια. Σκοπός της ρήτρας αποκλειστικότητας είναι να διασφαλιστεί ότι δεν υπονομεύεται η εν εξελίξει κοινή προμήθεια ή η προμήθεια για λογαριασμό ή εξ ονόματος των κρατών μελών. Οι συμβάσεις προμηθειών ήσσονος σημασίας δεν επηρεάζουν τις εν λόγω δημόσιες συμβάσεις, και οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς των κρατών μελών θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κινούν διαδικασία σύναψης συμβάσεων κάτω από τα κατώτατα όρια των οδηγιών 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ. Επιπλέον, δεδομένου ότι η σύμβαση προμήθειας από οικονομικό φορέα που δεν συμμετέχει στην εν εξελίξει διαδικασία υποβολής προσφορών δεν υπονομεύει την εν εξελίξει σύμβαση, η ρήτρα αποκλειστικότητας που ορίζεται στον παρόντα κανονισμό δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται σε αυτού του είδους τις δημόσιες συμβάσεις. Όταν ένα κράτος μέλος αποφασίζει να συμμετάσχει σε σύμβαση από κοινού προμήθειας ή προμήθειας για λογαριασμό ή εξ ονόματος των κρατών μελών για την απόκτηση συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών, θα πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιεί τις κεντρικές υπηρεσίες διασύνδεσης που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό για να ενημερώνει όλες τις αναθέτουσες αρχές και τους αναθέτοντες φορείς στο έδαφός του σχετικά με την εν εξελίξει σύμβαση προμήθειας που ενεργοποιεί την εφαρμογή της ρήτρας αποκλειστικότητας.

(67)

Η διαφάνεια αποτελεί βασική αρχή των αποτελεσματικών δημόσιων συμβάσεων που βελτιώνει τον ανταγωνισμό, αυξάνει την αποδοτικότητα και δημιουργεί ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να ενημερώνεται σχετικά με τις διαδικασίες που αφορούν κοινές προμήθειες δυνάμει του παρόντος κανονισμού και, κατόπιν αιτήματος, να έχει πρόσβαση στις συμβάσεις που συνάπτονται ως αποτέλεσμα των εν λόγω διαδικασιών, με την επιφύλαξη της επαρκούς προστασίας του απορρήτου και της προστασίας όλων των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, της εθνικής ασφάλειας των κρατών μελών και των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρηματικών απορρήτων.

(68)

Είναι αναγκαίο να παρέχονται στους κατόχους πληροφοριών εγγυήσεις ότι οι πληροφορίες που έχουν παράσχει ως αποτέλεσμα της εφαρμογής του παρόντος κανονισμού υποβάλλονται σε επεξεργασία και χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Οι πληροφορίες που λαμβάνονται μέσω παρακολούθησης, αιτημάτων παροχής πληροφοριών και αιτημάτων με διαβάθμιση προτεραιότητας θα πρέπει, επομένως, να χρησιμοποιούνται μόνο από τα θεσμικά και λοιπά όργανα ή οργανισμούς της Ένωσης και το προσωπικό τους, τις αρχές των κρατών μελών και το προσωπικό τους, ή οποιαδήποτε άτομα, συμπεριλαμβανομένων των μελών και των παρατηρητών του συμβουλίου για το σκοπό για τον οποίο οι εν λόγω πληροφορίες ζητήθηκαν.

(69)

Καθώς το συμβούλιο ενεργεί ως συμβουλευτικό όργανο της Επιτροπής, θα πρέπει να σέβεται τις αρχές, τα πρότυπα και τους κανόνες της Επιτροπής σχετικά με την προστασία των διαβαθμισμένων πληροφοριών και των ευαίσθητων μη διαβαθμισμένων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των διατάξεων περί επεξεργασίας και αποθήκευσης τέτοιων πληροφοριών, όπως καθορίζονται στις αποφάσεις (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/443 (42) και (ΕΕ, Ευρατόμ) 2015/444 της Επιτροπής (43). Τα μέλη του προσωπικού της Επιτροπής και άλλων θεσμικών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης που έχουν πρόσβαση στις διαβαθμισμένες πληροφορίες και στις ευαίσθητες μη διαβαθμισμένες πληροφορίες που σχετίζονται με το έργο του συμβουλίου θα πρέπει να δεσμεύονται από τις απαιτήσεις εμπιστευτικότητας δυνάμει του άρθρου 339 ΣΛΕΕ, ακόμη και μετά τη λήξη των καθηκόντων τους.

(70)

Όταν οι δραστηριότητες που εκτελούνται δυνάμει του παρόντος κανονισμού περιλαμβάνουν την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η εν λόγω επεξεργασία θα πρέπει να συμμορφώνεται με τη σχετική νομοθεσία της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και συγκεκριμένα με τους κανονισμούς (ΕΕ) 2016/679 (44) και (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (45).

(71)

Είναι αναγκαίο να θεσπιστούν κανόνες για τα ψηφιακά εργαλεία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ετοιμότητα για την έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπιση πιθανών μελλοντικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, ώστε να διασφαλιστούν η συνεχής λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, υπηρεσιών και προσώπων σε περιόδους κρίσης και η διαθεσιμότητα συναφών με την κρίση εμπορευμάτων και υπηρεσιών στους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες αρχές. Ο παρών κανονισμός θα πρέπει επίσης να θεσπίζει κανόνες για τα ψηφιακά εργαλεία που διασφαλίζουν την ιεράρχηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, καταχώρισης ή δήλωσης, με στόχο τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων και την ασφαλή διαβίβαση και ανταλλαγή πληροφοριών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επαναχρησιμοποιούν ή να επεκτείνουν, στο μέτρο του δυνατού, τα υφιστάμενα ψηφιακά εργαλεία τους. Όταν αυτό δεν είναι εφικτό, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργούν, όπου είναι αναγκαίο και δικαιολογημένο, νέα ψηφιακά εργαλεία. Η Επιτροπή θα πρέπει να καθορίζει τις τεχνικές πτυχές των εν λόγω εργαλείων ή υποδομών μέσω εκτελεστικών πράξεων.

(72)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τις προδιαγραφές του πλαισίου αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων σε σχέση με την ετοιμότητα, τη συνεργασία, την ανταλλαγή πληροφοριών και την επικοινωνία σε καταστάσεις κρίσης για τις λειτουργίες επαγρύπνησης και έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά. Επιπλέον, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά τη δυνατότητα θέσπισης μέτρων μετριασμού, δηλαδή διοικητικών ρυθμίσεων, ψηφιακών εργαλείων και υποδειγμάτων, που διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Επιπροσθέτως, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά την ενεργοποίηση ειδικών μέτρων για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών κατά τη διάρκεια λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, ώστε να είναι εφικτή η ταχεία και συντονισμένη αντίδραση. Επιπροσθέτως, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά τη θέσπιση τεχνικών πτυχών συγκεκριμένων ψηφιακών εργαλείων που υποστηρίζουν τους στόχους του παρόντος κανονισμού. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (46).

(73)

Η Επιτροπή θα πρέπει να εκδίδει εκτελεστικές πράξεις που έχουν άμεση εφαρμογή εφόσον, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της κρίσης στην εσωτερική αγορά, τούτο επιβάλλεται από επιτακτικούς λόγους επείγουσας ανάγκης.

(74)

Ο παρών κανονισμός σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί τις αρχές που αναγνωρίζονται ιδίως από τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο «Χάρτης»). Ειδικότερα, σέβεται το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή των οικονομικών φορέων, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 7 του Χάρτη, το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 του Χάρτη, την επιχειρηματική ελευθερία και τη συμβατική ελευθερία, τα οποία προστατεύονται από το άρθρο 16 του Χάρτη, το δικαίωμα ιδιοκτησίας, το οποίο προστατεύεται από το άρθρο 17 του Χάρτη, το δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης και ανάληψης συλλογικής δράσης που προστατεύεται από το άρθρο 28 του Χάρτη, καθώς και το δικαίωμα πραγματικής δικαστικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 47 του Χάρτη.

(75)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να θίγει την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων, όπως κατοχυρώνεται στη ΣΛΕΕ.

(76)

Ο παρών κανονισμός δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ότι θίγει το δικαίωμα περιβαλλοντικής προστασίας, το δικαίωμα συλλογικής διαπραγμάτευσης και το δικαίωμα ανάληψης συλλογικής δράσης σύμφωνα με τον Χάρτη, περιλαμβανομένου του δικαιώματος εργαζομένων και εργοδοτών να αναλαμβάνουν συλλογική δράση για την υπεράσπιση των συμφερόντων τους, συμπεριλαμβανομένης της απεργίας, και του δικαιώματος ή της ελευθερίας απεργίας ή ανάληψης άλλης δράσης που καλύπτεται από τα ειδικά συστήματα εργασιακών σχέσεων στα κράτη μέλη σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο ή πρακτική.

(77)

Άλλες νομικές πράξεις της Ένωσης, όπως εκείνες που προβλέπουν υποχρεώσεις των οικονομικών φορέων να θέτουν τα δεδομένα στη διάθεση των φορέων του δημόσιου τομέα, δεν επηρεάζουν τον παρόντα κανονισμό. Ως εκ τούτου, όταν άλλες νομικές πράξεις της Ένωσης περιέχουν επίσης διατάξεις σχετικά με αιτήματα παροχής πληροφοριών από την Επιτροπή που έχουν τον ίδιο σκοπό με εκείνους που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό, μετά την ενεργοποίηση της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά από το Συμβούλιο, θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο οι σχετικές διατάξεις του παρόντος κανονισμού που αφορούν τα αιτήματα παροχής πληροφοριών.

(78)

Η Ένωση παραμένει απόλυτα προσηλωμένη στη διεθνή αλληλεγγύη και υποστηρίζει σθεναρά την αρχή ότι τα μέτρα που κρίνονται αναγκαία δυνάμει του παρόντος κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι αναγκαία για την πρόληψη ή την ανακούφιση κρίσιμων ελλείψεων, εφαρμόζονται κατά τρόπο στοχευμένο, διαφανή, αναλογικό, προσωρινό και σύμφωνο με τις υποχρεώσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

(79)

Το ενωσιακό πλαίσιο θα πρέπει να περιλαμβάνει διαπεριφερειακά στοιχεία για τη θέσπιση συνεκτικών, πολυτομεακών και διασυνοριακών μέτρων αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων, επαγρύπνησης της εσωτερικής αγοράς και αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, με βάση ιδίως τους πόρους, τις ικανότητες και τα τρωτά σημεία των γειτονικών περιοχών, και ειδικότερα των παραμεθόριων περιοχών.

(80)

Η Επιτροπή θα πρέπει να διενεργεί τακτική αξιολόγηση της λειτουργίας και της αποτελεσματικότητας του παρόντος κανονισμού και να υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, περιλαμβανομένης αξιολόγησης των εργασιών του συμβουλίου, των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων, των πρωτοκόλλων κατάρτισης και αντιμετώπισης κρίσεων, των κριτηρίων για την ενεργοποίηση της λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά και της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, καθώς και της χρήσης ψηφιακών εργαλείων. Επιπλέον, οι εκθέσεις θα πρέπει να υποβάλλονται έως τέσσερις μήνες μετά την απενεργοποίηση της λειτουργίας επαγρύπνησης στην εσωτερική αγορά ή της λειτουργίας έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, κατά περίπτωση. Οι εν λόγω εκθέσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν αξιολόγηση των μέτρων που εφαρμόζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού σε σχέση με τις κρίσεις που οδήγησαν στην ενεργοποίηση της συγκεκριμένης λειτουργίας, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των εν λόγω μέτρων. Οι εν λόγω εκθέσεις θα μπορούσαν να προτείνουν ενδεχόμενες βελτιώσεις, εφόσον χρειάζεται, και να συνοδεύονται, κατά περίπτωση, από σχετικές νομοθετικές προτάσεις.

(81)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2679/98 του Συμβουλίου (47) προβλέπει μηχανισμό διμερών συζητήσεων και κοινοποίησης των εμποδίων στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Προκειμένου να αποφευχθεί η αλληλεπικάλυψη των κανόνων όταν έχει ενεργοποιηθεί η λειτουργία έκτακτης ανάγκης στην εσωτερική αγορά, ο εν λόγω κανονισμός θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2679/98 δεν θα πρέπει με κανέναν τρόπο να θίγει την άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων όπως αναγνωρίζονται σε επίπεδο Ένωσης και στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ή της ελευθερίας σε απεργία ή για ανάληψη άλλων δράσεων που καλύπτονται από ειδικά συστήματα εργασιακών σχέσεων στα κράτη μέλη, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο ή πρακτική. Δεν θα πρέπει να θίγει επίσης το δικαίωμα διαπραγμάτευσης, σύναψης συλλογικών συμβάσεων και ανάληψης συλλογικής δράσης σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο ή πρακτική.

(82)

Δεδομένου ότι ο στόχος της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η διασφάλιση της ομαλής και αδιατάρακτης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς με την εφαρμογή μέτρων αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων, επαγρύπνησης και αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών σε ολόκληρη την εσωτερική αγορά, προκειμένου να διευκολύνεται ο συντονισμός των μέτρων αντιμετώπισης σε περίπτωση κρίσης, δεν μπορεί να εκπληρωθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορεί, λόγω της κλίμακας ή των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθεί καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση δύναται να λαμβάνει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας όπως διατυπώνεται στο ίδιο άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών,