European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά L


2024/1470

22.5.2024

ΑΠΟΦΑΣΗ (ΚΕΠΠΑ) 2024/1470 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 21ης Μαΐου 2024

για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 29,

Έχοντας υπόψη την πρόταση του ύπατου εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Στις 31 Ιουλίου 2014 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ (1).

(2)

Η Ένωση εξακολουθεί να υποστηρίζει αταλάντευτα την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

(3)

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022 ο Πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας ανήγγειλε στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία και οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν απρόκλητη και αδικαιολόγητη στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας. Ο εν λόγω παράνομος επιθετικός πόλεμος συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας, καθώς και παραβίαση της απαγόρευσης της χρήσης βίας η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και η οποία αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του διεθνούς δικαίου, καθώς και άλλων αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

(4)

Η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), στο ψήφισμά της ES-11/1 που εξέδωσε στις 2 Μαρτίου 2022, καταδίκασε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας κατά παράβαση του άρθρου 2 παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στο ψήφισμά της ES-11/4 που εξέδωσε στις 12 Οκτωβρίου 2022, σημειώνοντας τη δήλωση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ της 29ης Σεπτεμβρίου 2022 —στην οποία ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ υπενθύμισε ότι κάθε προσάρτηση εδάφους ενός κράτους από άλλο κράτος ως αποτέλεσμα απειλής ή χρήσης βίας συνιστά παραβίαση των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου— καταδίκασε τη διοργάνωση από τη Ρωσική Ομοσπονδία παράνομων αποκαλούμενων δημοψηφισμάτων σε περιοχές εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της Ουκρανίας και την απόπειρα παράνομης προσάρτησης των περιοχών Ντονέτσκ, Χερσώνας, Λουχάνσκ και Ζαπορίζια της Ουκρανίας, μετά τη διοργάνωση των εν λόγω αποκαλούμενων δημοψηφισμάτων.

(5)

Στο ψήφισμά της A/RES/ES-11/5 της 15ης Νοεμβρίου 2022, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για την απώλεια ανθρώπινων ζωών, τον εκτοπισμό αμάχων, την καταστροφή υποδομών και φυσικών πόρων, την απώλεια δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας και την οικονομική καταστροφή που προκαλούνται από την επίθεση της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας και αναγνώρισε ότι η Ρωσική Ομοσπονδία πρέπει να λογοδοτήσει για τυχόν παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στην Ουκρανία ή κατά της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της επίθεσής της κατά παράβαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και για τυχόν παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του διεθνούς δικαίου ανθρώπινων δικαιωμάτων, και ότι πρέπει να επωμιστεί τις νομικές συνέπειες όλων των διεθνώς παράνομων πράξεών της, συμπεριλαμβανομένης της επανόρθωσης της ζημίας που προκλήθηκε από τις εν λόγω πράξεις.

(6)

Στο ψήφισμά της A/ES-11/L.7 της 23ης Φεβρουαρίου 2023, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ζήτησε επίσης την πλήρη τήρηση, από τα μέρη της ένοπλης σύγκρουσης, των υποχρεώσεών τους βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και την άμεση παύση των επιθέσεων κατά των υποδομών ζωτικής σημασίας της Ουκρανίας και τυχόν εσκεμμένων επιθέσεων σε μη στρατιωτικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών, σχολείων και νοσοκομείων.

(7)

Στις 28 Φεβρουαρίου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/335 (2) για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ, βάσει της οποίας απαγορεύτηκαν οι συναλλαγές που σχετίζονται με τη διαχείριση αποθεματικών καθώς και στοιχείων ενεργητικού της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των συναλλαγών με οποιοδήποτε νομικό πρόσωπο, οντότητα ή φορέα που ενεργεί για λογαριασμό ή υπό την καθοδήγηση της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Στις 9 Μαρτίου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/395 (3) για να συμπεριλάβει μια τέτοια απαγόρευση σχετικά με το ρωσικό Εθνικό Ταμείο Πλούτου. Ως αποτέλεσμα των εν λόγω απαγορεύσεων, τα σχετικά στοιχεία ενεργητικού που βρίσκονται στην κατοχή χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων στα κράτη μέλη «ακινητοποιούνται».

(8)

Όπως υπογραμμίζεται στα συμπεράσματα της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 26ης και της 27ης Οκτωβρίου 2023, απαιτείται αποφασιστική πρόοδος, σε συντονισμό με τους εταίρους, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα όποια έκτακτα έσοδα ιδιωτικών οντοτήτων τα οποία προέρχονται απευθείας από ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στη στήριξη της Ουκρανίας και της ανάκαμψης και ανοικοδόμησής της, σε συνέπεια με τις ισχύουσες συμβατικές υποχρεώσεις και σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο. Στα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (Ύπατος Εκπρόσωπος) και την Επιτροπή να επιταχύνουν τις εργασίες τους με σκοπό την υποβολή προτάσεων.

(9)

Στα συμπεράσματά του της 14ης και της 15ης Δεκεμβρίου 2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι καταδικάζει απερίφραστα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ο οποίος συνιστά κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, και επιβεβαίωσε την αταλάντευτη υποστήριξη της Ένωσης για την ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, καθώς και το φυσικό της δικαίωμα νόμιμης άμυνας κατά της ρωσικής επιθετικότητας.

(10)

Στα συμπεράσματα που εξέδωσε την 1η Φεβρουαρίου 2024, η έκτακτη σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε την ανάγκη να εξασφαλιστεί, από κοινού με τους εταίρους, σταθερή, προβλέψιμη και βιώσιμη χρηματοδοτική στήριξη για την Ουκρανία για την περίοδο 2024-2027 και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα συσταθεί Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία για την περίοδο 2024-2027. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία εκδόθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 2024. Στις 5 Μαρτίου 2024 (4) η Επιτροπή πρότεινε κανονισμό για τη θέσπιση του προγράμματος για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία («EDIP») και ένα πλαίσιο μέτρων για τη διασφάλιση της έγκαιρης διαθεσιμότητας και προμήθειας αμυντικών προϊόντων (5). Το EDIP θα πρέπει να συσταθεί για την περίοδο 2025-2027 και να περιλαμβάνει πρόγραμμα συνεργασίας («μέσο στήριξης της Ουκρανίας») με στόχο τη συμβολή στην ανάκαμψη, την ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της ουκρανικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης στον τομέα της άμυνας.

(11)

Στα συμπεράσματά του της 22ας Μαρτίου 2024, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δήλωσε ότι, δεδομένου του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποφασισμένη να συνεχίσει να παρέχει στην Ουκρανία και στον λαό της, για όσο διάστημα και όσο εντατικά χρειαστεί, όλη την απαραίτητη πολιτική, χρηματοδοτική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική στήριξη.

(12)

Στις 12 Φεβρουαρίου 2024 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/577 (6), για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ με σκοπό την παροχή ορισμένων διευκρινίσεων σχετικά με την απαγόρευση κάθε συναλλαγής που σχετίζεται με τη διαχείριση αποθεματικών και στοιχείων ενεργητικού της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, καθώς και τη θέσπιση περαιτέρω μέτρων.

(13)

Η απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/577 διευκρίνισε ότι οι συναλλαγές διαχείρισης ισολογισμών που συνδέονται με στοιχεία ενεργητικού και αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας ή συνδέονται με στοιχεία ενεργητικού και αποθεματικά οποιουδήποτε νομικού προσώπου, οντότητας ή φορέα ενεργεί για λογαριασμό ή υπό την καθοδήγηση της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, όπως το ρωσικό Εθνικό Ταμείο Πλούτου, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απαγόρευσης των συναλλαγών που εφαρμόζεται από τις 28 Φεβρουαρίου 2022. Οι συναλλαγές διαχείρισης ισολογισμών που εξακολουθούν να επιτρέπονται σχετίζονται ειδικότερα με την επανεπένδυση ταμειακών υπολοίπων, που συσσωρεύονται λόγω ακινητοποιημένων πληρωμών τοκομεριδίων ή μερισμάτων και εξοφλήσεων και ληξιπρόθεσμων καταθέσεων, σε ευθυγράμμιση με συνετή επενδυτική πολιτική, σύμφωνα με τις ισχύουσες κανονιστικές απαιτήσεις.

(14)

Άλλες συναλλαγές, ιδίως οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση μεταφορά προς την Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας ή προς όφελός της, συμπεριλαμβανομένου οποιουδήποτε νομικού προσώπου, οντότητας ή φορέα που ενεργεί για λογαριασμό ή υπό την καθοδήγηση της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, όπως το ρωσικό Εθνικό Ταμείο Πλούτου, εξακολουθούν να απαγορεύονται.

(15)

Η απαγόρευση τέτοιων άλλων συναλλαγών δημιουργεί έκτακτη και απροσδόκητη συσσώρευση ταμειακών υπολοίπων στους ισολογισμούς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 909/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), τα οποία κατέχουν καίρια θέση στον διακανονισμό και στην κεντρική διατήρηση χρηματοπιστωτικών μέσων στην Ένωση. Η συσσώρευση αυτή οφείλεται στην ακινητοποίηση στοιχείων ενεργητικού και αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας ή οποιουδήποτε νομικού προσώπου, οντότητας ή φορέα που ενεργεί για λογαριασμό ή υπό την καθοδήγηση της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, όπως το ρωσικό Εθνικό Ταμείο Πλούτου, διότι τυχόν πληρωμές κεφαλαίου και τόκων, τοκομεριδίων, μερισμάτων ή άλλων εσόδων από τίτλους προς την Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας και τα εν λόγω πρόσωπα, οντότητες και φορείς απαγορεύονται.

(16)

Η κατάσταση των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων είναι ιδιαίτερη και διαφέρει από εκείνη των άλλων χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων, δεδομένου ότι τα ταμειακά υπόλοιπα κεντρικών αποθετηρίων τίτλων ή των πελατών τους συνήθως μεταφέρονται εκτός των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων πριν από το τέλος της ημέρας και δεν αποδίδουν καμία αμοιβή στους πελάτες. Τα ταμειακά υπόλοιπα που βρίσκονται στην κατοχή κεντρικών αποθετηρίων τίτλων σε σχέση με τα στοιχεία ενεργητικού της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας ή οποιουδήποτε νομικού προσώπου, οντότητας ή φορέα ενεργεί για λογαριασμό ή υπό την καθοδήγηση της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, όπως το ρωσικό Εθνικό Ταμείο Πλούτου, και τα οποία συσσωρεύονται λόγω περιοριστικών μέτρων, χρειάζεται στη συνέχεια να τελούν υπό τη συνετή διαχείριση των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία απροσδόκητων και έκτακτων εσόδων.

(17)

Τα απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα δεν είναι υποχρεωτικό να διατίθενται στην Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας βάσει των εφαρμοστέων κανόνων, ακόμη και μετά τη διακοπή της απαγόρευσης των συναλλαγών. Ως εκ τούτου, δεν συνιστούν κρατικά στοιχεία ενεργητικού. Επομένως, οι κανόνες που προστατεύουν τα κρατικά στοιχεία ενεργητικού δεν εφαρμόζονται στα εν λόγω έσοδα.

(18)

Επιπλέον, δεδομένου ότι τα εν λόγω απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα προκύπτουν αναγκαστικά από την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων, ιδίως της απαγόρευσης που προβλέπεται στο άρθρο 1α παράγραφος 4 της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ και στο άρθρο 5α παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 (8), τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων δεν μπορούν να προσδοκούν ότι θα αποκομίσουν από αυτά αδικαιολόγητο και ακούσιο οικονομικό όφελος. Με βάση τον θεμιτό σκοπό της επίτευξης των στόχων της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, ιδίως της εδραίωσης και της υποστήριξης της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των αρχών του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, της διαφύλαξης της ειρήνης, της πρόληψης των συγκρούσεων και της ενίσχυσης της διεθνούς ασφάλειας και της προστασίας του άμαχου πληθυσμού, καθώς και της παροχής βοήθειας σε πληθυσμούς που αντιμετωπίζουν ανθρωπογενείς καταστροφές, με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/577 θεσπίστηκαν πρόσθετα μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα απροσδόκητα και έκτακτα κέρδη των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων, τα οποία συσσωρεύονται κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της έναρξης ισχύος της εν λόγω απόφασης και της στιγμής κατά την οποία θα καταργηθούν τα προσωρινά περιοριστικά μέτρα σχετικά με τα στοιχεία ενεργητικού και τα αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, ωφελούν την Ουκρανία. Τα εν λόγω μέτρα αντικατοπτρίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/576 του Συμβουλίου (9).

(19)

Ειδικότερα, από την 15η Φεβρουαρίου 2024, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που κατέχουν αποθεματικά και στοιχεία ενεργητικού της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας συνολικής αξίας άνω του 1 εκατομμυρίου EUR πρέπει να λογιστικοποιούν και να διαχειρίζονται τέτοια έκτακτα ταμειακά υπόλοιπα, τα οποία συσσωρεύονται λόγω της ακινητοποίησης στοιχείων ενεργητικού και αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, χωριστά από τις άλλες δραστηριότητές τους, ενώ θα πρέπει να διατηρούν χωριστά και τα απροσδόκητα και έκτακτα παραγόμενα έσοδα.

(20)

Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων απαγορεύεται επίσης να διαθέτουν τα τυχόν προκύπτοντα καθαρά κέρδη τους, όπως ορίζονται σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, μετά την αφαίρεση του φόρου εταιρειών δυνάμει του γενικού καθεστώτος του οικείου κράτους μέλους, είτε μέσω διανομής υπό μορφή μερισμάτων είτε υπό οποιαδήποτε μορφή προς όφελος των μετόχων ή οποιουδήποτε τρίτου, έως ότου το Συμβούλιο αποφασίσει σχετικά με τη χρηματοδοτική συνεισφορά επί των εν λόγω καθαρών κερδών για τη στήριξη της Ουκρανίας. Τα καθαρά κέρδη που προέκυψαν πριν από τις 15 Φεβρουαρίου 2024 παραμένουν χωρίς περιορισμούς και άμεσα διαθέσιμα για την απορρόφηση των δαπανών, των κινδύνων και των ζημιών των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων, όπως απαιτείται από την ενωσιακή και εθνική νομοθεσία που εφαρμόζεται στα κεντρικά αποθετήρια τίτλων, μεταξύ άλλων βάσει της νομοθεσίας περί προληπτικής εποπτείας κατά περίπτωση.

(21)

Με τη συμπλήρωση δύο ετών από την παράνομη, αδικαιολόγητη και απρόκλητη εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι ηγέτες της Ομάδας των 7 (G7), στη δήλωσή τους της 24ης Φεβρουαρίου 2024, επανέλαβαν τη συνεχή στήριξη των χωρών τους στο δικαίωμα της Ουκρανίας στην αυτοάμυνα, καθώς και τη δέσμευσή τους για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας, ενώ δεσμεύτηκαν και να εντείνουν τη συνδρομή τους για την ασφάλεια στην Ουκρανία και να αυξήσουν τις ικανότητες παραγωγής και παράδοσης, ώστε να βοηθήσουν την εν λόγω χώρα. Με τη δήλωση αυτή εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την έκδοση των νομικών πράξεων της Ένωσης σχετικά με τα έκτακτα έσοδα των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων που προέκυψαν από ακινητοποιημένα κρατικά στοιχεία ενεργητικού της Ρωσίας και ενθάρρυναν τη λήψη περαιτέρω μέτρων για να καταστεί δυνατή η χρησιμοποίησή τους, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες συμβατικές υποχρεώσεις και την εφαρμοστέα νομοθεσία.

(22)

Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης και ως αντίδραση στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και για όσο διάστημα οι παράνομες ενέργειες της Ρωσικής Ομοσπονδίας εξακολουθούν να παραβιάζουν θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης ιδίως της απαγόρευσης της χρήσης βίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 2 παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ή του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, είναι σκόπιμο να διατηρηθούν σε ισχύ όλα τα μέτρα που επιβάλλει η Ένωση. Ενδείκνυται επίσης να ληφθούν πρόσθετα έκτακτα μέτρα που θα αποσκοπούν στη στήριξη της Ουκρανίας και της ανάκαμψης και ανοικοδόμησής της, καθώς και της αυτοάμυνάς της ενάντια στη ρωσική επίθεση, σύμφωνα με τους στόχους της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, ιδίως τη διατήρηση των αξιών, των θεμελιωδών συμφερόντων, της ασφάλειας, της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας της Ένωσης, την εδραίωση και τη στήριξη της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των αρχών του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, του δικαιώματος στην αυτοάμυνα και της απαγόρευσης της επίθεσης βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας και την προστασία του άμαχου πληθυσμού, καθώς και την παροχή βοήθειας σε πληθυσμούς που αντιμετωπίζουν ανθρωπογενείς καταστροφές, όπως αυτές που πλήττουν την Ουκρανία και τον πληθυσμό της εξαιτίας του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας.

(23)

Στόχος των εν λόγω πρόσθετων μέτρων θα πρέπει τελικά να είναι η στήριξη της Ουκρανίας, της ανάκαμψης και της ανοικοδόμησής της, καθώς και της αυτοάμυνάς της κατά της ρωσικής επίθεσης, μεταξύ άλλων μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη που θεσπίστηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 του Συμβουλίου (10) και προγραμμάτων της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, όπως το Μέσο Διευκόλυνσης για την Ουκρανία και τα προγράμματα που αποσκοπούν στην ανάκαμψη, την ανοικοδόμηση και τον εκσυγχρονισμό της τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης στον τομέα της άμυνας της Ουκρανίας. Σε ευθυγράμμιση με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, τα πρόσθετα μέτρα θα πρέπει να εφαρμοστούν από τη 15η Φεβρουαρίου 2024.

(24)

Ειδικότερα, κρίνεται σκόπιμη η θέσπιση κανόνων όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τα απροσδόκητα και έκτακτα έσοδα τα οποία προέρχονται από τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής των περιοριστικών μέτρων, ιδίως της απαγόρευσης που προβλέπεται στο άρθρο 1α παράγραφος 4 της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ και στο άρθρο 5α παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014, θα πρέπει να προορίζονται για τη στήριξη της Ουκρανίας και της ανάκαμψης και ανοικοδόμησής της, καθώς και της αυτοάμυνάς της ενάντια στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας, κατά τρόπο που συνάδει με τις εφαρμοστέες συμβατικές υποχρεώσεις και σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, σε συντονισμό με τους εταίρους. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνει το Συμβούλιο ανά εξάμηνο σχετικά με τα ποσά που μεταφέρονται από τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων.

(25)

Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που κατέχουν στοιχεία ενεργητικού και αποθεματικά συνολικής αξίας άνω του 1 εκατομμυρίου EUR θα πρέπει να καταβάλλουν χρηματοδοτική συνεισφορά επί των αντίστοιχων καθαρών κερδών τους ίση με το 99,7 % των καθαρών κερδών που συσσωρεύονται από τη 15η Φεβρουαρίου 2024. Το ποσοστό αυτό δικαιολογείται από το γεγονός ότι τα εν λόγω καθαρά κέρδη προκύπτουν αναγκαστικά από την εφαρμογή των περιοριστικών μέτρων, ιδίως της απαγόρευσης που προβλέπεται στο άρθρο 1α παράγραφος 4 της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ και στο άρθρο 5α παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 και, ως εκ τούτου, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων δεν μπορούν να προσδοκούν ότι θα αποκομίσουν από αυτά αδικαιολόγητο και ακούσιο οικονομικό όφελος. Ωστόσο, δεδομένων των αρμοδιοτήτων των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων και του ρόλου που διαδραματίζουν στον χειρισμό των ακινητοποιημένων στοιχείων ενεργητικού, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί ότι μπορούν να παρακρατούν ένα περιορισμένο ποσοστό των καθαρών κερδών, ώστε να διασφαλίζεται η αποδοτικότητά τους. Οι πληρωμές θα πρέπει να καταβάλλονται σε εξαμηνιαίες δόσεις, έως ότου παύσουν να συσσωρεύονται τα έκτακτα κέρδη στους ισολογισμούς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων λόγω της διακοπής των περιοριστικών μέτρων που απαγορεύουν τις συναλλαγές με τα στοιχεία ενεργητικού και τα αποθεματικά της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.

(26)

Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων θα πρέπει να μπορούν να παρακρατούν προσωρινά μερίδιο ύψους 10 % της χρηματοδοτικής συνεισφοράς με σκοπό τη συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις κεφαλαίου και διαχείρισης κινδύνων και ιδίως λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού που κατέχουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων. Αν αυτό το μερίδιο καθίσταται ανεπαρκές στο μέλλον, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων θα πρέπει να μπορούν να υποβάλλουν στην εθνική εποπτική αρχή δεόντως αιτιολογημένο αίτημα για παρακράτηση πρόσθετου ποσοστού της οφειλόμενης χρηματοδοτικής συνεισφοράς. Η παρακράτηση πρόσθετου ποσοστού θα μπορεί να εγκρίνεται μόνο αφού διαπιστώνεται ότι είναι απολύτως αναγκαία για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού που κατέχουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων.

(27)

Η παρούσα απόφαση προβλέπει πρόσθετα μέτρα που δημιουργούν νέες υποχρεώσεις για τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων, και συγκεκριμένα τη συμβολή στην Ένωση με σκοπό τη στήριξη της Ουκρανίας και της ανάκαμψης και ανοικοδόμησης της, καθώς και την αυτοάμυνά της έναντι της ρωσικής επίθεσης. Δεδομένου του πλαισίου στο οποίο λαμβάνονται τα εν λόγω μέτρα, της ειδικής κατάστασης των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων και του θεμιτού σκοπού των μέτρων για την επιδίωξη των στόχων εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά τη διατήρηση των αξιών, των θεμελιωδών συμφερόντων, της ασφάλειας, της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας της Ένωσης, την εδραίωση και τη στήριξη της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των αρχών του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, του δικαιώματος στην αυτοάμυνα και της απαγόρευσης της επίθεσης βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας και την προστασία του άμαχου πληθυσμού, καθώς και την παροχή βοήθειας σε πληθυσμούς που αντιμετωπίζουν ανθρωπογενείς καταστροφές, όπως αυτές που πλήττουν την Ουκρανία και τον πληθυσμό της εξαιτίας του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, τα μέτρα αυτά συνάδουν πλήρως με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες που αναγνωρίζονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως στα άρθρα 17 και 52, διότι είναι δικαιολογημένα και αναλογικά προς τους επιδιωκόμενους σκοπούς.

(28)

Τα περιοριστικά μέτρα που συνδέονται με την απαγόρευση συναλλαγών σχετικών με τη διαχείριση των στοιχείων ενεργητικού και των αποθεματικών της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ, έως ότου η Ρωσία παύσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και αποζημιώσει την Ουκρανία για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός.

(29)

Για την εφαρμογή ορισμένων μέτρων απαιτείται περαιτέρω δράση της Ένωσης.

(30)

Ως εκ τούτου, η απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ τροποποιείται ως εξής:

1)

στο άρθρο 1α, η παράγραφος 8 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«8.   Από τις 15 Φεβρουαρίου 2024 και για όσο διάστημα ισχύουν τα περιοριστικά μέτρα που ορίζονται στην παράγραφο 4, τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 909/2014 που κατέχουν στοιχεία ενεργητικού και αποθεματικά που αναφέρονται στην παράγραφο 4 του παρόντος άρθρου, συνολικής αξίας άνω του 1 εκατομμυρίου EUR, εφαρμόζουν τους ακόλουθους κανόνες σχετικά με τα ταμειακά υπόλοιπα που συσσωρεύονται αποκλειστικά λόγω των περιοριστικών μέτρων:

α)

τα εν λόγω ταμειακά υπόλοιπα λογιστικοποιούνται χωριστά,

β)

τα έσοδα που συσσωρεύονται ή παράγονται από τα ταμειακά υπόλοιπα που αναφέρονται στο στοιχείο α) από τις 15 Φεβρουαρίου 2024 καταχωρίζονται χωριστά στους οικονομικούς λογαριασμούς των κεντρικών αποθετηρίων τίτλων,

γ)

με την επιφύλαξη των παραγράφων 9 και 10, τα καθαρά κέρδη που προσδιορίζονται σε σχέση με τα έσοδα που αναφέρονται στο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, μεταξύ άλλων με την αφαίρεση όλων των σχετικών δαπανών που συνδέονται με τη διαχείριση των ακινητοποιημένων στοιχείων ενεργητικού και τη διαχείριση κινδύνου που συνδέεται με τα ακινητοποιημένα στοιχεία ενεργητικού, ή προκύπτουν από αυτές, και μετά την αφαίρεση του φόρου εταιρειών βάσει του γενικού καθεστώτος του οικείου κράτους μέλους, δεν διατίθενται μέσω διανομής υπό μορφή μερισμάτων ή υπό οποιαδήποτε μορφή προς όφελος των μετόχων ή οποιουδήποτε τρίτου μέρους. Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για τα καθαρά κέρδη που δεν αποτελούν τη χρηματοδοτική συνεισφορά που αναφέρεται στην παράγραφο 9.»

·

2)

στο άρθρο 1α, προστίθενται οι ακόλουθες παράγραφοι:

«9.   Τα καθαρά κέρδη που αναφέρονται στην παράγραφο 8 στοιχείο γ) υπόκεινται σε χρηματοδοτική συνεισφορά που οφείλεται από τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων στην Ένωση.

Το ποσοστό της χρηματοδοτικής συνεισφοράς είναι το 99,7 % των εν λόγω καθαρών κερδών.

10.

α)

Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων δύνανται να παρακρατούν προσωρινά μερίδιο που δεν υπερβαίνει το 10 % της οφειλόμενης χρηματοδοτικής συνεισφοράς (“ποσά που παρακρατούνται προσωρινά”), το οποίο εξακολουθεί να οφείλεται στην Ένωση.

β)

Εάν το μερίδιο που αναφέρεται στο στοιχείο α) δεν επαρκεί υπό το πρίσμα των απαιτήσεων διαχείρισης κινδύνου, ένα κεντρικό αποθετήριο τίτλων μπορεί να υποβάλει αίτημα για την παρακράτηση πρόσθετου ποσοστού της οφειλόμενης χρηματοδοτικής συνεισφοράς. Η παρακράτηση πρόσθετου ποσοστού θα μπορεί να εγκρίνεται μόνο αφού διαπιστώνεται ότι είναι απολύτως αναγκαία για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού που κατέχουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων.

γ)

Τα ποσά που παρακρατούνται προσωρινά από κεντρικό αποθετήριο τίτλων σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη των δαπανών, των κινδύνων και των ζημιών που υπέστη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία σε σχέση με τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει το εν λόγω κεντρικό αποθετήριο τίτλων και μόνο στον βαθμό που τα εν λόγω έξοδα, οι κίνδυνοι και οι ζημίες δεν μπορούν να καλυφθούν από τους εσωτερικούς πόρους του κεντρικού αποθετηρίου τίτλων κατά τη στιγμή της εμφάνισής τους. Τα ποσά που παρακρατούνται προσωρινά και έχουν χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με το παρόν στοιχείο παύουν να οφείλονται στην Ένωση.

δ)

Τα ποσά που παρακρατούνται προσωρινά και δεν έχουν χρησιμοποιηθεί εντός πέντε ετών για τους σκοπούς που αναφέρονται στο στοιχείο γ) μεταφέρονται στην Ένωση, εκτός εάν ληφθεί απόφαση σχετικά με το κατά πόσο τα εν λόγω ποσά ή μέρος αυτών εξακολουθούν να χρειάζονται για την κάλυψη των απαιτήσεων διαχείρισης κινδύνου λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού που κατέχουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων. Τα ποσά που δεν παρακρατούνται πλέον μεταφέρονται στην Ένωση.

ε)

Τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων μεταφέρουν στην Ένωση όλα τα εναπομένοντα αχρησιμοποίητα ποσά που παρακρατούνται προσωρινά το αργότερο όταν παύσουν τα περιοριστικά μέτρα βάσει του παρόντος άρθρου, εκτός εάν ληφθεί απόφαση για περαιτέρω παρακράτηση των ποσών, εφόσον τα εν λόγω ποσά ή μέρος αυτών εξακολουθούν να χρειάζονται για την κάλυψη των σχετικών απαιτήσεων διαχείρισης κινδύνου λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία όσον αφορά τα στοιχεία ενεργητικού που κατέχουν τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων.

11.   Τα ποσά της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που καταβάλλονται στην Ένωση χρησιμοποιούνται για τη στήριξη της Ουκρανίας, μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη που θεσπίστηκε με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 του Συμβουλίου (*1) και μέσω ενωσιακών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, σύμφωνα με την ακόλουθη κλείδα:

α)

Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη: 90 %,

β)

προγράμματα της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης: 10 %.

Η κατανομή αυτή αναθεωρείται ετησίως και για πρώτη φορά πριν από την 1η Ιανουαρίου 2025, και μπορεί να τροποποιηθεί μέσω εκτελεστικής απόφασης του Συμβουλίου, η οποία εκδίδεται κατόπιν πρότασης του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας..

Η Ένωση λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για τον καθορισμό της ειδικής κατανομής μεταξύ των προγραμμάτων της Ένωσης του μέρους της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που θα χρησιμοποιηθεί μέσω προγραμμάτων της Ένωσης τα οποία χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης.

(*1)  Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 2021, για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, και για την κατάργηση της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2015/528 (ΕΕ L 102 της 24.3.2021, σ. 14).»."

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες, 21 Μαΐου 2024.

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

H. LAHBIB


(1)  Απόφαση 2014/512/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L 229 της 31.7.2014, σ. 13).

(2)  Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/335 του Συμβουλίου, της 28ης Φεβρουαρίου 2022, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L 57 της 28.2.2022, σ. 4).

(3)  Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2022/395 του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2022, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L 81 της 9.3.2022, σ. 8).

(4)  Κανονισμός (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 2024, για τη θέσπιση του Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/792, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/792/oj).

(5)  Διοργανική διαδικασία 2024/0061/COD (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/HIS/?uri=CELEX%3A52024PC0150).

(6)  Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2024/577 του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2024, για την τροποποίηση της απόφασης 2014/512/ΚΕΠΠΑ σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/577, 14.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/577/oj).

(7)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 909/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2014, σχετικά με τη βελτίωση του διακανονισμού αξιογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων και για την τροποποίηση των οδηγιών 98/26/ΕΚ και 2014/65/ΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 236/2012 (ΕΕ L 257 της 28.8.2014, σ. 1).

(8)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 833/2014 του Συμβουλίου, της 31ης Ιουλίου 2014, σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L 229 της 31.7.2014, σ. 1).

(9)  Κανονισμός (ΕΕ) 2024/576 του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2024, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 833/2014 σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω ενεργειών της Ρωσίας που αποσταθεροποιούν την κατάσταση στην Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/576, 14.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/576/oj).

(10)  Απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/509 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 2021, για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, και για την κατάργηση της απόφασης (ΚΕΠΠΑ) 2015/528 (ΕΕ L 102 της 24.3.2021, σ. 14).


ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/1470/oj

ISSN 1977-0669 (electronic edition)