(1)

Με επιστολή της 7ης Νοεμβρίου 2017, οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν στην ΕΑΕ συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με το καθεστώς Catapult (στο εξής: καθεστώς) (2). Σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές, το καθεστώς συμμορφωνόταν με τον γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία (στο εξής: ΓΚΑΚ) (3) και οι συνοπτικές πληροφορίες υποβλήθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού. Με επιστολή της 4ης Δεκεμβρίου 2020, οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με την παράταση του καθεστώτος (4).

(2)

Σύμφωνα με το κεφάλαιο II του ΓΚΑΚ, η ΕΑΕ παρακολουθεί τα μέτρα ενίσχυσης, τα οποία θεωρείται από τα κράτη της ΕΖΕΣ μέλη του ΕΟΧ (5) ότι συμμορφώνονται με τον ΓΚΑΚ. Κατά τη διάρκεια του κύκλου παρακολούθησης για το 2018, η ΕΑΕ αξιολόγησε ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος (6). Στο πλαίσιο της διαδικασίας παρακολούθησης, η ΕΑΕ συνέστησε (7) στις νορβηγικές αρχές να ανακτήσουν τα κατωτέρω ποσά ενισχύσεων από τους ακόλουθους δικαιούχους (στο εξής: σύσταση ανάκτησης):

(3)

Αφότου οι νορβηγικές αρχές ενημέρωσαν την ΕΑΕ για την απόφασή τους να μην ακολουθήσουν τη σύσταση ανάκτησης, η ομάδα παρακολούθησης της ΕΑΕ περάτωσε την υπόθεση παρακολούθησης με σύσταση προς την ΕΑΕ να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας (8).

(4)

Με την απόφαση αριθ. 173/22/COL (στο εξής: απόφαση κίνησης της διαδικασίας) (9), η ΕΑΕ κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας. Η διαδικασία πριν από την έκδοση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας περιγράφεται στην ενότητα 2 αυτής.

(5)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας αφορούσε ορισμένες μεμονωμένες ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος ως επενδυτικές ενισχύσεις για ενσώματα στοιχεία ενεργητικού βάσει του άρθρου 27 του ΓΚΑΚ (10). Οι εν λόγω χορηγήσεις ενισχύσεων προσδιορίστηκαν στα σημεία 3.2 έως 3.6 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας (στο εξής: χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων) (11).

(6)

Στην αιτιολογική σκέψη 149 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ κάλεσε τις νορβηγικές αρχές να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους έως τις 6 Οκτωβρίου 2022. Η ΕΑΕ δημοσίευσε επίσης περιεκτική περίληψη της απόφασης κίνησης της διαδικασίας και κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν παρατηρήσεις εντός ενός μηνός από την ημερομηνία δημοσίευσης της απόφασης κίνησης της διαδικασίας στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και στο συμπλήρωμα ΕΟΧ (12).

(7)

Με επιστολή της 5ης Δεκεμβρίου 2022, μετά την έγκριση των παρατάσεων της προθεσμίας από την ΕΑΕ (13), οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας και τα παραρτήματα (14). Κανένα άλλο ενδιαφερόμενο μέρος δεν υπέβαλε παρατηρήσεις στην ΕΑΕ.

(8)

Με επιστολή της 24ης Μαΐου 2023, η ΕΑΕ ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τις νορβηγικές αρχές (15). Με επιστολή της 6ης Ιουλίου 2023, οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν τις συμπληρωματικές πληροφορίες (16).

(9)

Στις 29 Νοεμβρίου 2023 η ΕΑΕ ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τις νορβηγικές αρχές (17). Με επιστολή που παραλήφθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2023, οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες (18). Η ΕΑΕ ζήτησε επίσης συμπληρωματικές πληροφορίες την 1η Δεκεμβρίου 2023 (19), οι οποίες υποβλήθηκαν από τις νορβηγικές αρχές στις 6 Δεκεμβρίου 2023 (20). Στις 8 Δεκεμβρίου 2023 οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν πρόσθετες διευκρινίσεις (21).

(10)

Όπως εξήγησαν οι νορβηγικές αρχές, το καθεστώς απορρέει από την ανάγκη θέσπισης ενός μέσου χρηματοδότησης υποδομών για ανάπτυξη και καινοτομία που είχε διαπιστωθεί στο παρελθόν (22).

(11)

Σε έκθεση του 2015, η Siva SF, η Innovation Norway και το Συμβούλιο Έρευνας της Νορβηγίας πρότειναν το νέο πρόγραμμα «Norwegian Catapult», το οποίο καλύπτει την αυξημένη ανάγκη για δοκιμή, προσομοίωση και απεικόνιση τεχνολογίας, κατασκευαστικών στοιχείων, προϊόντων, υπηρεσιών, διαδικασιών και λύσεων (23).

(12)

Στη Λευκή Βίβλο του 2017 (24), η νορβηγική κυβέρνηση επισήμανε τη σημασία της ικανότητας διεξαγωγής δοκιμών πριν από την πραγματοποίηση επενδύσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕ (25).

(13)

Στις 20 Δεκεμβρίου 2016 το νορβηγικό κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την πρόταση της κυβέρνησης για τον προϋπολογισμό του 2017 (26). Η πρόταση προϋπολογισμού του 2017 καλούσε τη Siva SF να θεσπίσει καθεστώς για τη στήριξη των επενδύσεων σε εγκαταστάσεις δοκιμών και επίδειξης και σε έργα συνεργασίας (27).

(14)

Με την επιστολή ανάθεσης του 2017, το Υπουργείο Επιχειρηματικότητας και Αλιείας (στο εξής: Υπουργείο) έδωσε στη Siva SF την εντολή να θεσπίσει καθεστώς ενισχύσεων για τη στήριξη των επενδύσεων στα κέντρα Catapult, το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από διάφορες εταιρείες και ενδεχομένως φορείς Ε&Α σε κοινή βάση για την προώθηση συνεργατικών έργων με υψηλό επενδυτικό κόστος (28).

(15)

Η Εταιρεία Βιομηχανικής Ανάπτυξης της Νορβηγίας, Siva SF (στο εξής: Siva) (29), ιδρύθηκε το 1968 και ανήκει στο Υπουργείο. Στα κύρια καθήκοντα της Siva περιλαμβάνεται η διευκόλυνση της δημιουργίας εθνικών υποδομών καινοτομίας που αποτελούνται από εκκολαπτήρια επιχειρήσεων, φυτώρια επιχειρήσεων, κέντρα Catapult, επιχειρήσεις καινοτομίας, κέντρα καινοτομίας και βιομηχανικά ακίνητα (30).

(16)

Το καθεστώς εφαρμόστηκε βάσει του άρθρου 27 του ΓΚΑΚ με τη μορφή επενδυτικών ενισχύσεων για την κατασκευή ή την αναβάθμιση συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας, και βάσει του άρθρου 25 του ΓΚΑΚ με τη μορφή ενισχύσεων για έργα έρευνας και ανάπτυξης που σχετίζονται με την πειραματική ανάπτυξη (31). Το καθεστώς χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό της Νορβηγίας.

(17)

Με βάση την επιστολή ανάθεσης του 2017, η Siva ενέκρινε περιγραφή του προγράμματος για το καθεστώς. Η περιγραφή του προγράμματος αναφέρεται συγκεκριμένα στον στόχο του καθεστώτος, καθώς και στους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις στους οποίους ενέπιπτε το καθεστώς.

(18)

Το 2017. η Siva δημοσίευσε πρόσκληση συμμετοχής στο καθεστώς (32). Το 2019, η Siva δημοσίευσε δύο πρόσθετες προσκλήσεις για ενίσχυση και επέκταση των κέντρων Catapult (33). Στο πλαίσιο των προσκλήσεων του 2019, τα κέντρα Catapult μπορούσαν να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης για τη συμπλήρωση και την αγορά νέου εξοπλισμού δοκιμών και εργαστηρίου, καθώς και για τις αναγκαίες σχετικές προσαρμογές. Η Siva εξέδωσε επίσης κατευθυντήριες γραμμές για τη χρηματοδότηση και τον έλεγχο.

(19)

Σε συνέχεια της κύριας πρόσκλησης υποβολής αιτήσεων το 2017, η Siva έλαβε μεγάλο αριθμό αιτήσεων. Οι αιτούντες που έγιναν δεκτοί στο πρόγραμμα απέκτησαν την ιδιότητα κέντρου Catapult και συνήψαν κύρια συμφωνία με τη Siva. Οι αιτούντες έπρεπε να επισυνάψουν επενδυτικά σχέδια και ετήσιους προϋπολογισμούς (34), με μέγιστη ένταση ενίσχυσης 50 %. Πριν από τη χορήγηση των ενισχύσεων, η Siva διεξήγαγε επενδυτικούς διαλόγους με τους αιτούντες, αξιολογώντας μεταξύ άλλων την ανάγκη για νέο εξοπλισμό σε σχέση με τον υφιστάμενο εξοπλισμό και τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις, καθώς και τη στρατηγική ανάπτυξη του αιτούντος. Η Siva συμμετείχε επίσης ως παρατηρητής στα διοικητικά όργανα των κέντρων Catapult, εξασφαλίζοντας πλήρη εικόνα για τα έργα.

(20)

Το καθεστώς και οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων αποσκοπούσαν στη στήριξη των κέντρων Catapult. Με βάση τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι νορβηγικές αρχές, τα κέντρα Catapult συστάθηκαν βάσει συμβατικού πλαισίου μεταξύ της Siva, των φορέων διευκόλυνσης και των βιομηχανικών εταιρειών ή των ερευνητικών οργανισμών (στο εξής: βασικοί εταίροι).

(21)

Σύμφωνα με τις συμφωνίες χρηματοδότησης μεταξύ της Siva και των πέντε κέντρων Catapult, οι φορείς διευκόλυνσης εκτελούν καθήκοντα διασύνδεσης μεταξύ της Siva και των βασικών εταίρων που απαρτίζουν ένα κέντρο. Οι φορείς διευκόλυνσης ήταν επίσης επιφορτισμένοι με την προσέγγιση πελατών και την προώθηση του καθεστώτος. Οι φορείς διευκόλυνσης ιδρύονται ως ανώνυμες εταιρείες και συχνά ανήκουν στους βασικούς εταίρους.

(22)

Οι φορείς διευκόλυνσης συμμετείχαν επίσης στη σύναψη συμφωνιών κοινοπραξίας μεταξύ των βασικών εταίρων για σκοπούς σύστασης του εκάστοτε κέντρου και διαπραγματεύονταν επενδυτικές συμφωνίες με τους βασικούς εταίρους σχετικά με τις ανάγκες των κέντρων όσον αφορά τη βάση στοιχείων ενεργητικού.

(23)

Οι νορβηγικές αρχές εξήγησαν περαιτέρω ότι οι δραστηριότητες των κέντρων Catapult διεξάγονται κυρίως μέσω των βασικών εταίρων, οι οποίοι καθιστούν τις τεχνολογικές υποδομές τους διαθέσιμες σε τρίτους, όπως προβλέπεται στις συμφωνίες κοινοπραξίας. Οι βασικοί εταίροι αναπτύσσουν επίσης τις διαδικασίες και την οργανωτική ικανότητα και τις υπηρεσίες του κέντρου· και συγκροτούν ομάδες βιομηχανικών εμπειρογνωμόνων για τα έργα των χρηστών του κέντρου.

(24)

Όπως εξήγησαν οι νορβηγικές αρχές, οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων απευθύνονταν στα ακόλουθα κέντρα Catapult, τα οποία απαρτίζονταν τόσο από φορείς διευκόλυνσης όσο και από βασικούς εταίρους.

(25)

Το κέντρο Future Materials είναι ένα εθνικό κέντρο ανάπτυξης και διενέργειας δοκιμών, το οποίο παρέχει εγκαταστάσεις δοκιμών, ικανότητες και δίκτυο για την ανάπτυξη βιώσιμων προηγμένων υλικών (35).

(26)

Το κέντρο παρέχει εγκαταστάσεις σε τομείς όπως η τεχνολογία συσσωρευτών, η κυκλική οικονομία και η ανακύκλωση, τα πλαστικά και τα σύνθετα υλικά, ο χειρισμός και η επεξεργασία ορυκτών και μετάλλων και η τεχνολογία κόνεων. Οι εταιρείες μπορούν να αναπτύσσουν, να υποβάλλουν σε δοκιμή, να μετρούν και να πλαισιώνουν τα προϊόντα και τα υλικά τους σε εργαστηριακή κλίμακα ή στο πλαίσιο πιλοτικών δοκιμών πλήρους κλίμακας σε βιομηχανικό περιβάλλον. Το κέντρο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην επιλογή βιώσιμων υλικών, στον σχεδιασμό για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση και στον χειρισμό βιομηχανικών υποπροϊόντων για τη μείωση της ποσότητας των αποβλήτων που αποστέλλονται σε χώρους υγειονομικής ταφής.

(27)

Το κέντρο Future Materials αποτελείται από έναν φορέα διευκόλυνσης, τη Future Materials AS (36), και τους βασικούς εταίρους: Elkem AS, Norner AS, ReSiTec AS, Mechatronics Innovation Lab AS, και Arendals Fossekompani AS.

(28)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας κάλυψε τις ακόλουθες επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο κέντρο Future Materials από τη Siva (37): επιστολή της 9ης Νοεμβρίου 2018 για δραστηριότητες του 2018 (38), επιστολή ομοίως της 9ης Νοεμβρίου 2018 για δραστηριότητες του 2019 (39) και επιστολή της 24ης Φεβρουαρίου 2020 για δραστηριότητες του 2020 (στο εξής: επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials) (40).

(29)

Το κέντρο Manufacturing Technology παρέχει υποδομές και εμπειρογνωσία που συμβάλλουν στο να καταστεί η βιομηχανία παραγωγής αγαθών πιο πράσινη, πιο έξυπνη και πιο καινοτόμος, συμβάλλοντας με τη σειρά της στη μείωση των εκπομπών της βιομηχανίας. Το κέντρο παρέχει εγκαταστάσεις τόσο μικρής όσο και πλήρους κλίμακας για προσαρμοσμένες δοκιμές και προσαρμοσμένη πρωτοτυποποίηση προϊόντων και διαδικασιών, και καλύπτει τομείς όπως ο σχεδιασμός (π.χ. κατασκευή, βιωσιμότητα), η βιομηχανία 4.0, η προσθετική κατασκευή και σύνδεση, η αυτοματοποιημένη χύτευση με έγχυση και η περιέλιξη ινών, η μορφοποίηση και επεξεργασία μετάλλων, η αυτοματοποιημένη και ευέλικτη συναρμολόγηση.

(30)

Το κέντρο Manufacturing Technology αποτελείται από έναν φορέα διευκόλυνσης (41), τη Manufacturing Technology Norwegian Catapult Centre AS (42), και τους βασικούς εταίρους: NCE Manufacturing AS, SINTEF Manufacturing AS και Total.

(31)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας κάλυψε τις ακόλουθες επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο κέντρο Manufacturing Technology από τη Siva (43): επιστολή, της 17ης Οκτωβρίου 2018, για δραστηριότητες του 2018 (44)· επιστολή, επίσης της 17ης Οκτωβρίου 2018, για δραστηριότητες του 2019 (45)· και επιστολή, της 26ης Φεβρουαρίου 2020, για δραστηριότητες του 2020 (46).

(32)

Το κέντρο Sustainable Energy δραστηριοποιείται στους βασικούς τομείς της πλωτής υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, της πράσινης ναυτιλίας και των συστημάτων πράσινης ενέργειας. Το κέντρο παρέχει εγκαταστάσεις πλήρους κλίμακας και κυψέλες δοκιμών που διατίθενται στην ξηρά, στη θάλασσα και σε πλοία για την προσομοίωση βιώσιμων ενεργειακών λύσεων. Το κέντρο παρέχει υπηρεσίες όπως δοκιμές πλήρους κλίμακας υπό πραγματικές συνθήκες λειτουργίας στην ξηρά (Energy House) και σε διαφορετικά είδη σκαφών (ταχύπλοα σκάφη για μεγάλα βάθη και πλοία ανοικτής θαλάσσης) και στο πλαίσιο διαφορετικών τύπων ενεργειακών συστημάτων.

(33)

Το κέντρο Sustainable Energy αποτελείται από έναν φορέα διευκόλυνσης, τη Sustainable Energy AS (47), και τους βασικούς εταίρους: Alltec Services AS, SEAM AS, Unitech Offshore AS, The Switch Marine Drives Norway AS, Future Energy Solutions AS, Alma Clean Power AS, SINTEF Ocean AS και Testbygg AS.

(34)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας κάλυψε τις ακόλουθες επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο κέντρο Sustainable Energy από τη Siva (48): επιστολή της 27ης Ιουνίου 2019 για δραστηριότητες του 2019 (49)· και επιστολή της 26ης Φεβρουαρίου 2020 για δραστηριότητες του 2020 (50).

(35)

Το κέντρο Ocean Innovation αναπτύσσει και παρέχει εμπειρογνωσία και υποδομές για την επιτάχυνση της επέκτασης και της βιώσιμης ανάπτυξης των θαλάσσιων βιομηχανιών. Το κέντρο επικεντρώνεται σε τρεις βασικούς τομείς: υδατοκαλλιέργεια, υποθαλάσσια τεχνολογία, προσθετική κατασκευή ως τεχνολογία γενικής εφαρμογής στο πλαίσιο της ωκεάνιας βιομηχανίας. Παρέχει υποδομές δοκιμών που περιλαμβάνουν τα πάντα, από μικρά εργαστήρια έως εγκαταστάσεις υδατοκαλλιέργειας μικρής και πλήρους κλίμακας. Οι εγκαταστάσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για υπεργολάβους του κλάδου πετρελαίου και αερίου, οι οποίοι προσαρμόζονται ώστε να παρέχουν λύσεις σε άλλους κλάδους που σχετίζονται με τους ωκεανούς. Οι εγκαταστάσεις είναι επίσης σημαντικές για την ανάπτυξη αποτελεσματικότερου ελέγχου των ψειρών του σολομού και για τη μείωση της έξαρσης του φυτοπλαγκτού.

(36)

Το κέντρο Ocean Innovation αποτελείται από έναν φορέα διευκόλυνσης. την Ocean Innovation AS (51), και τους βασικούς εταίρους: Marineholmen RASlab AS, Additech AS και Aquacloud AS.

(37)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας κάλυψε τις ακόλουθες επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο κέντρο Ocean Innovation από τη Siva (52): επιστολή της 3ης Ιουνίου 2019 για δραστηριότητες του 2019 (53).

(38)

Στόχος του Digicat είναι η μείωση του αυξανόμενου χάσματος στην ταχύτητα καινοτομίας μεταξύ των μεγάλων εταιρειών και των μικρότερων υπεργολάβων στον τομέα των ΜΜΕ του ναυτιλιακού κλάδου. Το Digicat παρέχει εγκαταστάσεις δοκιμών, εμπειρογνωσία και δίκτυα για την εικονική πρωτοτυποποίηση και την ανάπτυξη ψηφιακών διδύμων για όλους τους τύπους βιομηχανιών σε όλους τους τομείς. Μικροί και μεγάλοι φορείς μπορούν να υποβάλλουν σε δοκιμή και να επικυρώνουν ιδέες, έννοιες και εργαλεία ταχύτερα, αποτελεσματικότερα και με μικρότερο κίνδυνο σε σχέση με τις δοκιμές στον φυσικό κόσμο.

(39)

Το κέντρο Digicat αποτελείται από έναν φορέα διευκόλυνσης, την ÅKP AS (54), και τους βασικούς εταίρους: OSC AS, NTNU, SINTEF Narvik AS και SINTEF Ocean AS, Smart Construction Cluster, Ulstein Group AS, Kongsberg Maritime AS, Ocean Visioneering AS, ÅKP Blue Innovation Arena AS, και Invig AS.

(40)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας κάλυψε τις ακόλουθες επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο κέντρο Digicat από τη Siva (55): επιστολή της 3ης Ιουνίου 2019 για δραστηριότητες του 2019 (56)· και επιστολή της 26ης Φεβρουαρίου 2020 για δραστηριότητες του 2020 (57).

(41)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η προκαταρκτική άποψη της ΕΑΕ ήταν ότι οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων συνιστούσαν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(42)

Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ, μπορούν να χορηγηθούν επενδυτικές ενισχύσεις για την κατασκευή ή την αναβάθμιση συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας. Είναι επιλέξιμες οι επενδυτικές δαπάνες σε άυλα και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού.

(43)

Η ΕΑΕ εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν ως επενδυτικές ενισχύσεις για ενσώματα στοιχεία ενεργητικού βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ. Σύμφωνα με την προκαταρκτική αντίληψη της ΕΑΕ, με εξαίρεση ορισμένες από τις επενδύσεις του κέντρου Manufacturing Technology, οι επίμαχες επενδυτικές ενισχύσεις είχαν χορηγηθεί αποκλειστικά για ενσώματα στοιχεία ενεργητικού που δεν ανήκαν στους δικαιούχους (58). Η αντίληψη της ΕΑΕ, η οποία διαμορφώθηκε με βάση τις τότε διαθέσιμες πληροφορίες, ήταν ότι οι δικαιούχοι ήταν οι φορείς διευκόλυνσης των κέντρων Catapult.

(44)

Επιπλέον, σύμφωνα με την αντίληψη της ΕΑΕ, στις περιπτώσεις στις οποίες τα ενσώματα στοιχεία ενεργητικού δεν ανήκαν στους δικαιούχους, οι δαπάνες που θεωρήθηκαν επιλέξιμες από τις νορβηγικές αρχές βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ ήταν δαπάνες μίσθωσης στοιχείων ενεργητικού. Κατά την προκαταρκτική αντίληψη της ΕΑΕ, οι μισθωτές δεν είχαν καμία υποχρέωση να αγοράσουν αυτά τα μισθωμένα στοιχεία ενεργητικού.

(45)

Για τους λόγους αυτούς, η ΕΑΕ έκρινε προκαταρκτικά ότι οι ενισχύσεις —οι οποίες χαρακτηρίστηκαν επενδυτικές ενισχύσεις από τις νορβηγικές αρχές— χορηγήθηκαν σε σχέση με δαπάνες που δεν ήταν επιλέξιμες βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ. Επιπλέον, η ΕΑΕ έκρινε σε προκαταρκτική βάση ότι οι εν λόγω ενισχύσεις δεν θα πληρούσαν τις προϋποθέσεις για τη λήψη ενισχύσεων λειτουργίας βάσει του άρθρου 27 παράγραφοι 7 έως 9 του ΓΚΑΚ.

(46)

Όσον αφορά την επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials, δεν ήταν σαφές αν η σχετική αίτηση ενίσχυσης της 20ής Δεκεμβρίου 2019 αφορούσε ένα ή περισσότερα έργα/δραστηριότητες. Φαινόταν ότι μέρος των προϋπολογισθέντων δαπανών είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την υποβολή της αίτησης. Αυτό θα σήμαινε ότι οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε σχέση με το/τη έργο/δραστηριότητα με το/την οποίο/-α σχετίζονταν οι εν λόγω δαπάνες δεν είχαν χαρακτήρα κινήτρου κατά την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 2 του ΓΚΑΚ (βλ. σημείο 6.4 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας).

(47)

Ως εκ τούτου, η προκαταρκτική άποψη της ΕΑΕ ήταν ότι οι επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων δεν ήταν σύμφωνες με τον ΓΚΑΚ και συνιστούσαν παράνομη ενίσχυση.

(48)

Η ΕΑΕ είχε επίσης αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα των ενισχύσεων με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(49)

Πρώτον, η ΕΑΕ εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το αν οι ενισχύσεις θα μπορούσαν να κηρυχθούν συμβατές βάσει των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές Ε&Α&Κ) (59). Όσον αφορά τις ενισχύσεις για την κατασκευή ή την αναβάθμιση συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας, οι επιλέξιμες δαπάνες ορίζονται στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές ως οι επενδυτικές δαπάνες σε άυλα και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού. Με βάση σκεπτικό παρόμοιο με εκείνο που αφορά το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ, η ΕΑΕ κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι οι ενισχύσεις δεν θα πληρούσαν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές Ε&Α&Κ.

(50)

Όσον αφορά την κήρυξη των ενισχύσεων ως συμβατών απευθείας βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η ΕΑΕ εντόπισε διάφορους παράγοντες που εγείρουν αμφιβολίες ως προς τη συμβατότητα των ενισχύσεων. Σύμφωνα με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, στους εν λόγω παράγοντες περιλαμβάνεται, ιδίως, το ζήτημα του αν οι ενισχύσεις ήταν κατάλληλες και αναλογικές. Επιπλέον, η ΕΑΕ έκρινε ότι θα έπρεπε να στοιχειοθετηθεί πραγματικός χαρακτήρας κινήτρου όσον αφορά τις επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει της επιστολής του 2020 για το κέντρο Future Materials.

(51)

Οι νορβηγικές αρχές εξήγησαν ότι το καθεστώς αποσκοπούσε στη στήριξη των κέντρων Catapult, τα οποία αποτελούνται από φορείς διευκόλυνσης και βασικούς εταίρους (βλ. επίσης ενότητα 3 ανωτέρω). Ως εκ τούτου, οι ενισχύσεις στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων χορηγήθηκαν σε σχέση με επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν είτε από τους φορείς διευκόλυνσης είτε από τους βασικούς εταίρους για τις ανάγκες των κέντρων.

(52)

Οι νορβηγικές αρχές εξήγησαν περαιτέρω ότι οι εν λόγω επενδυτικές ενισχύσεις χορηγήθηκαν βάσει των ακόλουθων τριών σεναρίων:

(53)

Βάσει αμφότερων των σεναρίων 2 και 3, οι σχετικές συμφωνίες κοινοπραξίας απαιτούν τα στοιχεία ενεργητικού (συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς σε είδος) να παραμένουν στο κέντρο Catapult και να μην μπορούν να αποσυρθούν από αυτό χωρίς τη συγκατάθεση της Siva (60). Όπως επιβεβαίωσαν οι νορβηγικές αρχές, όλα αυτά τα στοιχεία ενεργητικού παραμένουν στα σχετικά κέντρα και δεν έχουν αποσυρθεί από αυτά.

(54)

Η επενδυτική ενίσχυση μπορεί να συνοδεύεται από χρηματοδότηση με μετρητά και/ή συνεισφορά σε είδος [εξοπλισμός και σχετικές ώρες εργασίας (61)] από τους δικαιούχους. Η αποτίμηση των συνεισφορών σε είδος διενεργείται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές ελέγχου της Siva, οι οποίες επίσης υποβλήθηκαν στην ΕΑΕ. Η αποτίμηση των στοιχείων ενεργητικού μπορεί να διενεργηθεί είτε από εξουσιοδοτημένο εκτιμητή ή από σχετικό προμηθευτή. Εναλλακτικά, η αποσβεσθείσα αξία του εξοπλισμού μπορεί να καθοριστεί με βάση τους προηγούμενους ετήσιους λογαριασμούς των βασικών εταίρων.

(55)

Εκτός από τον εξοπλισμό που αγοράστηκε ή αναβαθμίστηκε με τη στήριξη της Siva, οι βασικοί εταίροι διέθεσαν και άλλα στοιχεία ενεργητικού προς όφελος των χρηστών των κέντρων, με αποτέλεσμα σημαντική αύξηση της αξίας της βάσης διαθέσιμων στοιχείων ενεργητικού. Για τον εν λόγω εξοπλισμό, η Siva δεν χορήγησε ενίσχυση στους βασικούς εταίρους.

(56)

Εν κατακλείδι, οι νορβηγικές αρχές θεωρούν ότι οι επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων είναι σύμφωνες με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ.

(57)

Όσον αφορά την επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials, οι νορβηγικές αρχές θεωρούν ότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί δαπάνες πριν από την υποβολή αίτησης ενίσχυσης.

(58)

Η επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials αφορά την επέκταση του κεντρικού χώρου του κέντρου ώστε να συμπεριληφθούν υποδομές τεχνολογίας συσσωρευτών. Οι επενδύσεις για τις οποίες το κέντρο Future Materials υπέβαλε για πρώτη φορά αίτηση χρηματοδότησης από τη Siva το 2019 αφορούν τη Norner AS, βασικό εταίρο του κέντρου από το 2019. Το Future Materials υπέβαλε αρχικά αίτηση ενίσχυσης όσον αφορά τις επενδύσεις της Norner AS που πραγματοποιήθηκαν προς όφελος του κέντρου στις 29 Μαρτίου 2019 και υπέβαλε εκ νέου αίτηση στις 20 Δεκεμβρίου 2019 (62). Η αίτηση για την εν λόγω ενίσχυση υποβλήθηκε εκ νέου για διοικητικούς λόγους που σχετίζονταν με το καθεστώς (63). Οι εν λόγω δαπάνες πραγματοποιήθηκαν κατά τα τρίμηνα 2 έως 4 του 2019. Ως εκ τούτου, οι εργασίες δεν είχαν αρχίσει πριν από την υποβολή της αίτησης ενίσχυσης.

(59)

Οι νορβηγικές αρχές θεωρούν ότι οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων μπορούν να κηρυχθούν συμβατές βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σε συνδυασμό με τις κατευθυντήριες γραμμές Ε&Α&Κ.

(60)

Σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές, οι ενισχύσεις διευκόλυναν τις οικονομικές δραστηριότητες των κέντρων Catapult και έχουν θετικό αντίκτυπο στις οικονομικές δραστηριότητες των χρηστών. Τα πέντε κέντρα Catapult παρέχουν πρόσβαση σε εγκαταστάσεις στους αντίστοιχους τομείς τους που αποτελούν επίσης τις επηρεαζόμενες αγορές.

(61)

Τα κέντρα Catapult δημιουργούνται ως συνδυασμός νέων και υφιστάμενων στοιχείων ενεργητικού προσαρμοσμένων στις ανάγκες των κέντρων και τιθέμενων στη διάθεση τρίτων (βλ. επίσης σημείο 6.1 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας). Οι επενδύσεις αυτές και η ανοικτή πρόσβαση στις εγκαταστάσεις των βασικών εταίρων δεν θα είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς τις ενισχύσεις. Ως εκ τούτου, οι χορηγηθείσες ενισχύσεις έχουν χαρακτήρα κινήτρου.

(62)

Σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές, οι ταχείες τεχνολογικές εξελίξεις αποτελούν πρόκληση για την υπάρχουσα εμπειρογνωσία, τις διαδικασίες παραγωγής, τα επιχειρηματικά μοντέλα και, τελικά, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Με βάση διάφορα παραδείγματα, οι νορβηγικές αρχές θεωρούν ότι οι ενισχύσεις παρείχαν τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις, ιδίως σε ΜΜΕ, να έχουν ανοικτή και εύκολη πρόσβαση σε εξοπλισμό και εμπειρογνωσία για δοκιμές, απεικόνιση και προσομοίωση των ιδεών και των προϊόντων τους.

(63)

Οι νορβηγικές αρχές θεωρούν ότι οι χορηγηθείσες ενισχύσεις κατέστησαν δυνατή την αντιμετώπιση των προβλημάτων συντονισμού με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, με τον συνδυασμό νέων και υφιστάμενων στοιχείων ενεργητικού. Η ενεργός συμμετοχή των βασικών εταίρων διευκολύνει την ανταλλαγή εμπειρογνωσίας και ικανοτήτων στα κέντρα. Οι χορηγηθείσες ενισχύσεις είναι επίσης σύμφωνες με τους κανόνες για την ένταση της ενίσχυσης που προβλέπονται στις κατευθυντήριες γραμμές για την Ε&Α&Ι. Συνολικά, οι νορβηγικές αρχές υποστηρίζουν ότι τα θετικά αποτελέσματα των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων υπερτερούν των δυνητικών αρνητικών επιπτώσεών τους στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές, οι οποίες σε κάθε περίπτωση είναι περιορισμένες.

(64)

Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ορίζει τα ακόλουθα: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα κράτη της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές, εκτός εάν η παρούσα συμφωνία ορίζει άλλως.».

(65)

Κατά συνέπεια, ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις: i) το μέτρο πρέπει να χορηγείται από το κράτος ή μέσω κρατικών πόρων· ii) το μέτρο πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση· iii) το μέτρο ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις (επιλεκτικότητα)· και iv) το μέτρο απειλεί να δημιουργήσει στρέβλωση του ανταγωνισμού και να επηρεάσει τις συναλλαγές.

(66)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ θεώρησε ότι το καθεστώς και οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Στις παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας, οι νορβηγικές αρχές δεν προέβαλαν επιχειρήματα κατά του χαρακτηρισμού του καθεστώτος ή των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων ως κρατικών ενισχύσεων. Η ΕΑΕ δεν διαθέτει πληροφορίες που να υποδεικνύουν ότι το καθεστώς ή οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων δεν ισοδυναμούν με κρατική ενίσχυση.

(67)

Η ΕΑΕ υπενθυμίζει ότι οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων προβλέπουν άμεσες επιχορηγήσεις που χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και τελούν υπό τη διαχείριση και χορηγούνται από κρατική εταιρεία, η οποία ορίστηκε για τον σκοπό αυτό από το κράτος. Επιπλέον, οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων ευνοούν τους δικαιούχους που ασκούν οικονομικές δραστηριότητες σε διάφορους τομείς της οικονομίας οι οποίοι είναι ανοικτοί στον ανταγωνισμό με επιπτώσεις στις συναλλαγές εντός του ΕΟΧ.

(68)

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΑΕ δεν έχει λόγους να αποκλίνει από το αρχικό συμπέρασμά της στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας και θεωρεί ότι οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(69)

Οι μεμονωμένες ενισχύσεις χορηγήθηκαν βάσει μέτρου, το οποίο εφαρμόστηκε από τις νορβηγικές αρχές ως καθεστώς ενισχύσεων. Η ΕΑΕ γνωστοποίησε την εκτίμηση αυτή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (64). Η ΕΑΕ δεν έχει λόγους να αποκλίνει από την εκτίμηση αυτή.

(70)

Σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο ε) του μέρους II του πρωτοκόλλου 3, με τον όρο «μεμονωμένη ενίσχυση» νοείται κάθε ενίσχυση η οποία δεν χορηγείται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων ή κάθε ενίσχυση η οποία χορηγείται βάσει καθεστώτος ενισχύσεων, αλλά πρέπει να κοινοποιηθεί.

(71)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας αμφισβητήθηκε η συμμόρφωση των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων με ορισμένους όρους που προβλέπονται στα κεφάλαια I και III του ΓΚΑΚ (65). Όπως εξηγείται περαιτέρω στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (66), βάσει του άρθρου 3 του ΓΚΑΚ, ένα μέτρο ενίσχυσης είναι συμβατό με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και απαλλάσσεται από την υποχρέωση κοινοποίησης βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3, εφόσον το μέτρο πληροί τις προϋποθέσεις του κεφαλαίου I, καθώς και τις ειδικές προϋποθέσεις για τη σχετική κατηγορία ενισχύσεων στο κεφάλαιο III του ΓΚΑΚ.

(72)

Βάσει του άρθρου 1 στοιχείο στ) του μέρους II του πρωτοκόλλου 3, ως «παράνομη ενίσχυση» νοείται νέα ενίσχυση που τίθεται σε εφαρμογή κατά παράβαση του άρθρου 1 παράγραφος 3 του μέρους I. Το άρθρο 1 στοιχείο γ) του μέρους II του πρωτοκόλλου 3 ορίζει τις «νέες ενισχύσεις» ως καθεστώτα ενισχύσεων και μεμονωμένες ενισχύσεις, οι οποίες δεν αποτελούν υφιστάμενη ενίσχυση, καθώς και μεταβολές υφιστάμενων ενισχύσεων. Δεν φαίνεται να πληρούται καμία από τις προϋποθέσεις για τη διαπίστωση υφιστάμενης ενίσχυσης (67), ούτε οι νορβηγικές αρχές υποστήριξαν κάτι τέτοιο. Ως εκ τούτου, η μη συμμόρφωση με τις προϋποθέσεις του ΓΚΑΚ οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων συνιστούν παράνομη ενίσχυση (68).

(73)

Υπό το πρίσμα του πεδίου εφαρμογής της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ προβαίνει σε αξιολόγηση του αν οι επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων συμμορφώνονται με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ. Όσον αφορά την επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials, η ΕΑΕ θα αξιολογήσει επίσης αν η επενδυτική ενίσχυση συμμορφώνεται με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ΓΚΑΚ.

(74)

Η αρχική αντίληψη της ΕΑΕ ήταν ότι οι επενδυτικές ενισχύσεις χορηγήθηκαν σε σχέση με στοιχεία ενεργητικού που δεν ανήκαν στους δικαιούχους, δηλαδή στους φορείς διευκόλυνσης, και ότι ορισμένα από τα χρηματοδοτούμενα στοιχεία ενεργητικού μισθώθηκαν χωρίς υποχρεώσεις αγοράς (69). Ως εκ τούτου, το προκαταρκτικό συμπέρασμα της ΕΑΕ ήταν ότι οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν για δαπάνες που δεν ήταν επιλέξιμες για επενδυτική ενίσχυση βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ (70).

(75)

Με βάση τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι νορβηγικές αρχές, η ΕΑΕ θεωρεί αναγκαίο να εξετάσει πρώτα τον κύκλο των δικαιούχων στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων. Στη συνέχεια, η ΕΑΕ αξιολογεί αν οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων συμμορφώνονται με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ, μπορούν να χορηγηθούν επενδυτικές ενισχύσεις για την κατασκευή ή την αναβάθμιση συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας. Είναι επιλέξιμες οι επενδυτικές δαπάνες σε άυλα και ενσώματα στοιχεία ενεργητικού.

(76)

Όπως εξήγησαν οι νορβηγικές αρχές, οι κανόνες του καθεστώτος βάσει των οποίων χορηγήθηκαν οι μεμονωμένες ενισχύσεις αποσκοπούσαν στη δημιουργία κέντρων Catapult (βλ. επίσης ενότητες 2 και 3). Ως εκ τούτου, οι επενδυτικές ενισχύσεις στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων χορηγήθηκαν στα κέντρα Catapult και όχι μόνο στους φορείς διευκόλυνσης.

(77)

Οι νορβηγικές αρχές εξήγησαν ότι τα κέντρα Catapult αποτελούνται από τους φορείς διευκόλυνσης και τους βασικούς εταίρους. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των φορέων διευκόλυνσης και των βασικών εταίρων κατά τη φάση σύστασης των κέντρων, οι επενδύσεις στα κέντρα Catapult και η διαχείρισή τους καθορίζονται στις κύριες συμφωνίες με τη Siva για κρατική χρηματοδότηση, στις επενδυτικές συμφωνίες και στις συμφωνίες κοινοπραξίας. Οι νορβηγικές αρχές προσκόμισαν επίσης τις συμφωνίες στην ΕΑΕ.

(78)

Με βάση τις εξηγήσεις αυτές και τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν μετά την έκδοση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ συμφωνεί με τις νορβηγικές αρχές ότι το καθεστώς και οι χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων αποσκοπούσαν στη χορήγηση επενδυτικών ενισχύσεων στα κέντρα Catapult, τα οποία αποτελούνται από τους φορείς διευκόλυνσης και τους βασικούς εταίρους. Οι χορηγήσεις ενισχύσεων δεν έπρεπε να περιοριστούν στη χορήγηση ενισχύσεων μόνο στους φορείς διευκόλυνσης.

(79)

Στο πλαίσιο των κύριων συμφωνιών με τη Siva και των συμφωνιών κοινοπραξίας, τα κέντρα Catapult δημιουργήθηκαν και λειτουργούσαν ως κοινή προσπάθεια των φορέων διευκόλυνσης και των βασικών εταίρων, με κατανομή καθηκόντων μεταξύ των εν λόγω φορέων βάσει σύμβασης.

(80)

Σύμφωνα με τις κύριες συμφωνίες με τη Siva, οι επενδυτικές ενισχύσεις αποσκοπούσαν στην υλοποίηση και την ανάπτυξη των κέντρων Catapult. Οι συμφωνίες αυτές αναγνώριζαν την οργανωτική δομή και τη λειτουργία των κέντρων που αποτελούνταν από διάφορους φορείς (δηλαδή τους φορείς διευκόλυνσης και τους βασικούς εταίρους).

(81)

Το ίδιο συμπέρασμα μπορεί να συναχθεί με βάση τη διατύπωση των επιστολών χορήγησης ενίσχυσης από τη Siva, οι οποίες συνιστούν τις χορηγήσεις μεμονωμένων ενισχύσεων, όπου οι φορείς διευκόλυνσης ενεργούν για λογαριασμό των κέντρων.

(82)

Οι επενδύσεις που χρηματοδοτήθηκαν από τη Siva περιγράφονταν λεπτομερώς σε επενδυτικά σχέδια και προϋπολογισμούς. Ως παρατηρητής στα διοικητικά όργανα των κέντρων Catapult (βλ. αιτιολογική σκέψη 19), η Siva είχε πλήρεις πληροφορίες σχετικά με τη δομή, τις αρχές λειτουργίας και τις επιμέρους επενδυτικές αποφάσεις των κέντρων Catapult.

(83)

Η ΕΑΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων, δικαιούχοι των επενδυτικών ενισχύσεων ήταν τα κέντρα Catapult, όπως εκπροσωπούνται από τους φορείς διευκόλυνσης και απαρτίζονται από τους φορείς διευκόλυνσης και τους βασικούς εταίρους.

(84)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ αμφισβήτησε το αν η Siva είχε χορηγήσει επενδυτικές ενισχύσεις σε σχέση με στοιχεία ενεργητικού που δεν ανήκαν στους δικαιούχους.

(85)

Ωστόσο, όπως συμπέρανε η ΕΑΕ στην προηγούμενη ενότητα, βάσει των αποφάσεων χορήγησης μεμονωμένων ενισχύσεων, χορηγήθηκαν επενδυτικές ενισχύσεις στα κέντρα Catapult, τα οποία απαρτίζονται από τους φορείς διευκόλυνσης και τους βασικούς εταίρους.

(86)

Η ΕΑΕ παραπέμπει στο σημείο 6.1, όπου περιγράφεται λεπτομερέστερα η εφαρμογή των επενδυτικών ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων. Από τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλαν οι νορβηγικές αρχές προκύπτει ότι τα ενισχυόμενα στοιχεία ενεργητικού αποκτήθηκαν από και ανήκαν είτε στους φορείς διευκόλυνσης είτε στους βασικούς εταίρους των σχετικών κέντρων Catapult.

(87)

Οι νορβηγικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι οι επίμαχες επενδυτικές ενισχύσεις δεν χορηγήθηκαν σε κανένα άλλο πρόσωπο πλην των φορέων διευκόλυνσης και των βασικών εταίρων, ούτε χορηγήθηκε ενίσχυση για μίσθωση στοιχείων ενεργητικού χωρίς υποχρέωση αγοράς. Επίσης, δεν χορηγήθηκε χρηματοδότηση από τη Siva ως πληρωμή αποζημίωσης σε βασικό εταίρο για την παράδοση στοιχείου ενεργητικού σε κέντρο Catapult. Η ΕΑΕ δεν διαθέτει πληροφορίες που να υποδεικνύουν τέτοιο ενδεχόμενο.

(88)

Ως εκ τούτου, η ΕΑΕ θεωρεί ότι οι αρχικές ανησυχίες της που διατυπώθηκαν στο σημείο 6.2 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας έχουν αρθεί, καθώς οι επενδυτικές ενισχύσεις χορηγήθηκαν σε σχέση με στοιχεία ενεργητικού που αγοράστηκαν από τους φορείς διευκόλυνσης και τους βασικούς εταίρους προς όφελος των κέντρων Catapult. Ως εκ τούτου, η ΕΑΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επίμαχες ενισχύσεις χορηγήθηκαν σε σχέση με δαπάνες επιλέξιμες για επενδυτικές ενισχύσεις βάσει του άρθρου 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ.

(89)

Στο σημείο 6.2 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ έκρινε προκαταρκτικά ότι οι επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων δεν ήταν σύμφωνες με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ. Ως εκ τούτου, στο σημείο 6.3 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η ΕΑΕ έκρινε σκόπιμο να εξετάσει αν οι εν λόγω ενισχύσεις πληρούσαν τις προϋποθέσεις για να θεωρηθούν ενισχύσεις λειτουργίας βάσει του άρθρου 27 παράγραφοι 7 έως 9 του ΓΚΑΚ.

(90)

Όπως συμπέρανε η ΕΑΕ στο σημείο 9.1.3 της παρούσας απόφασης, οι εν λόγω ενισχύσεις συνιστούν επενδυτικές ενισχύσεις σύμφωνες με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ. Κατά συνέπεια, δεν είναι πλέον σκόπιμο να αξιολογηθεί αν οι εν λόγω ενισχύσεις συνιστούν ενισχύσεις λειτουργίας σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφοι 7 έως 9 του ΓΚΑΚ.

(91)

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ΓΚΑΚ, «[θ]εωρείται ότι οι ενισχύσεις έχουν χαρακτήρα κινήτρου, εάν ο δικαιούχος έχει υποβάλει γραπτή αίτηση ενίσχυσης στο οικείο κράτος μέλος πριν από την έναρξη των εργασιών για το έργο ή τη δραστηριότητα».

(92)

Βάσει του άρθρου 2 σημείο 23) του ΓΚΑΚ, ως «έναρξη των εργασιών» νοείται το πρώτο χρονικά μεταξύ είτε της έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών που αφορούν την επένδυση είτε της πρώτης νομικά δεσμευτικής ανάληψης υποχρέωσης για την παραγγελία εξοπλισμού είτε άλλης ανάληψης υποχρέωσης που καθιστά μη αναστρέψιμη την επένδυση. Η αγορά γης και οι προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η λήψη αδειών και η εκπόνηση μελετών σκοπιμότητας, δεν θεωρούνται έναρξη των εργασιών. […]».

(93)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (σημείο 6.4), η ΕΑΕ έκρινε ότι δεν ήταν σαφές αν η επενδυτική ενίσχυση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο της επιστολής του 2020 για το κέντρο Future Materials αφορούσε δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν πριν από την υποβολή της αίτησης ενίσχυσης της 20ής Δεκεμβρίου 2019. Ειδικότερα, ο προϋπολογισμός που αφορούσε την αίτηση ενίσχυσης της 20ής Δεκεμβρίου 2019 φαινόταν να περιλαμβάνει δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τα τρία τελευταία τρίμηνα του 2019 (δεύτερο, τρίτο και τέταρτο τρίμηνο).

(94)

Μετά την έκδοση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν πρόσθετες εξηγήσεις και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την εν λόγω ενίσχυση.

(95)

Όπως εξήγησαν οι νορβηγικές αρχές, οι επίμαχες επενδύσεις αφορούν την επέκταση του βασικού χώρου του κέντρου ώστε να συμπεριληφθούν υποδομές τεχνολογίας συσσωρευτών (βλ. αιτιολογική σκέψη 58).

(96)

Τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν δείχνουν ότι οι επενδύσεις για τις οποίες το κέντρο Future Materials υπέβαλε για πρώτη φορά αίτηση ενίσχυσης το 2019 αφορούν τη Norner AS, τον βασικό εταίρο του κέντρου Catapult από το 2019. Το Future Materials υπέβαλε αρχικά αίτηση ενίσχυσης σχετικά με αυτές τις επενδύσεις της Norner AS προς όφελος του κέντρου στις 29 Μαρτίου 2019 και υπέβαλε εκ νέου αίτηση στις 20 Δεκεμβρίου 2019, για διοικητικούς λόγους που δεν σχετίζονται με το κέντρο Catapult και τη Norner AS (βλ. αιτιολογική σκέψη 58). Οι εν λόγω δαπάνες πραγματοποιήθηκαν κατά τα τρίμηνα 2 έως 4 του 2019.

(97)

Ως εκ τούτου, με βάση τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι νορβηγικές αρχές, οι δαπάνες της Norner AS που καλύπτονταν από την επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials πραγματοποιήθηκαν μετά την υποβολή αίτησης ενίσχυσης στις 29 Μαρτίου 2019. Το γεγονός ότι χρειάστηκε να υποβάλει εκ νέου αίτηση ενίσχυσης για λόγους που δεν σχετίζονταν με το Future Materials δεν αλλάζει το ότι οι σχετικές δαπάνες πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά μετά τις 29 Μαρτίου 2019. Ως εκ τούτου, η ΕΑΕ θεωρεί ότι το Future Materials είχε υποβάλει την αίτηση ενίσχυσης πριν από την έναρξη των εργασιών, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ΓΚΑΚ.

(98)

Η ΕΑΕ επισημαίνει επίσης ότι ένα στοιχείο του προϋπολογισμού ενίσχυσης για το 2019 αφορά επένδυση που πραγματοποιήθηκε το 2019 από βασικό εταίρο που δεν ήταν η Norner AS. Ωστόσο, τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλαν οι νορβηγικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι το Future Materials είχε υποβάλει για πρώτη φορά αίτηση ενίσχυσης σχετικά με την εν λόγω επένδυση ήδη από το 2018.

(99)

Σε αυτήν τη βάση, η ΕΑΕ θεωρεί ότι οι αρχικές ανησυχίες της όσον αφορά την επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials έχουν αρθεί και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χορήγηση της ενίσχυσης είναι σύμφωνη με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ΓΚΑΚ.

(100)

Όσον αφορά το άρθρο 6 παράγραφος 2 του ΓΚΑΚ και την επιστολή του 2020 για το κέντρο Future Materials, η ΕΑΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω ενίσχυση είναι σύμφωνη με την εν λόγω διάταξη (βλ. σημείο 9.3).

(101)

Όσον αφορά το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ, η ΕΑΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επενδυτική ενίσχυση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων είναι σύμφωνη με την εν λόγω διάταξη (βλ. σημείο 9.1).

(102)

Δεδομένου ότι η απόφαση κίνησης της διαδικασίας περιορίστηκε στην αξιολόγηση της συμμόρφωσης της επενδυτικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στο πλαίσιο των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων με το άρθρο 6 παράγραφος 2 (71) και το άρθρο 27 παράγραφος 5 του ΓΚΑΚ (72), η ΕΑΕ θεωρεί ότι η ενίσχυση απαλλάσσεται από την υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3 και είναι συμβατή με το άρθρο 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ΓΚΑΚ.

(103)

Η ΕΑΕ επισημαίνει ότι, για τους ανωτέρω λόγους, δεν είναι πλέον αναγκαία η αξιολόγηση της συμβατότητας της εν λόγω ενίσχυσης με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ είτε σε συνδυασμό με τις κατευθυντήριες γραμμές Ε&Α&Κ είτε απευθείας.

(104)

Βάσει της προαναφερθείσας αξιολόγησης, η ΕΑΕ θεωρεί ότι οι επενδυτικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν βάσει των χορηγήσεων μεμονωμένων ενισχύσεων συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(105)

Σύμφωνα με το άρθρο 3 του ΓΚΑΚ, η ΕΑΕ θεωρεί ότι οι ενισχύσεις είναι συμβατές με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 αυτής, και απαλλάσσονται από την υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3.