(1)

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία ξεκίνησε μια απρόκλητη και αδικαιολόγητη εισβολή πλήρους κλίμακας κατά της Ουκρανίας. Ως εκ τούτου, εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν την Ουκρανία, και η εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου (3) διαπίστωσε την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία και εφάρμοσε προσωρινή προστασία. Η εισροή ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη όσον αφορά την εξασφάλιση επαρκούς ανθρωπιστικής βοήθειας και την κάλυψη των πρωταρχικών αναγκών των εν λόγω ατόμων.

(2)

Στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ουκρανία ζήτησε βοήθεια σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 1 της απόφασης αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4) όσον αφορά τις προμήθειες ειδών πολιτικής προστασίας. Ως έκφραση αλληλεγγύης και στήριξης, τα κράτη μέλη και η διεθνής κοινότητα ανταποκρίθηκαν παρέχοντας αγαθά ανθρωπιστικής βοήθειας προς διανομή στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας και φθάνουν στην Ένωση και σε άλλα άτομα που πλήττονται από τη στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας.

(3)

Με την απόφαση (ΕΕ) 2022/1108 της Επιτροπής (5) χορηγήθηκε, όσον αφορά ορισμένα κράτη μέλη, απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (στο εξής: ΦΠΑ) για εισαγωγή εμπορευμάτων που πρόκειται να διανεμηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και στα άτομα που έχουν ανάγκη στην Ουκρανία. Η απόφαση (ΕΕ) 2023/829 της Επιτροπής (6) παρέτεινε τα εν λόγω μέτρα, όσον αφορά ορισμένα κράτη μέλη, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.

(4)

Στις 19 Οκτωβρίου 2023, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη των κρατών μελών σχετικά με το κατά πόσον ήταν αναγκαία η παράταση της ισχύος των μέτρων που προβλέπονται στην απόφαση (ΕΕ) 2023/829. Μετά τη διαβούλευση αυτή, υποβλήθηκαν αιτήσεις για τη συνέχιση της εφαρμογής των εν λόγω μέτρων από την Πολωνία, στις 26 Οκτωβρίου 2023, τη Λιθουανία, στις 27 Οκτωβρίου 2023, τη Ρουμανία, στις 31 Οκτωβρίου 2023, και τη Λετονία και τη Σλοβακία, στις 3 Νοεμβρίου 2023 (στο εξής: αιτούντα κράτη μέλη).

(5)

Η ανθρωπιστική κρίση που προκλήθηκε από την απρόκλητη και αδικαιολόγητη εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και ενδέχεται να χρειαστεί βοήθεια για όσους προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση κατά της Ουκρανίας και για όσους παραμένουν στην Ουκρανία. Αυτή η ασταθής κατάσταση έχει σημαντικές συνέπειες όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για ορισμένα κράτη μέλη. Συνεπώς, συνιστά καταστροφή που πλήττει το έδαφος ορισμένων κρατών μελών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 74 παράγραφος 1 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και στο άρθρο 51 πρώτο εδάφιο στοιχείο α) της οδηγίας 2009/132/ΕΚ.

(6)

Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στα αιτούντα κράτη μέλη να χορηγούν απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς που επιβάλλονται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 74 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και απαλλαγή από τον ΦΠΑ που επιβάλλεται στα αγαθά που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 51 της οδηγίας 2009/132/ΕΚ από κρατικούς οργανισμούς, καθώς και ευαγείς ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς που είναι εγκεκριμένοι από τις αρμόδιες αρχές των αιτούντων κρατών μελών, ή για λογαριασμό τους. Λαμβανομένης υπόψη της άνευ προηγουμένου κατάστασης, είναι σκόπιμο να επιτραπεί, επίσης, στα αιτούντα κράτη μέλη να χορηγούν απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον ΦΠΑ για τα εμπορεύματα που προορίζονται για ανθρωπιστική βοήθεια που εισάγονται για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία από κρατικούς οργανισμούς ή άλλους ευαγείς ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς που είναι εγκεκριμένοι και που ασκούν παρόμοιες δραστηριότητες σε άλλο αιτούν κράτος μέλος, όπου τα εμπορεύματα προορίζονται να χρησιμοποιηθούν. Προκειμένου να ανταποκριθούν στα αιτήματα των κρατών μελών για την παροχή βοήθειας στα άτομα που έχουν παραμείνει στην Ουκρανία και πλήττονται σοβαρά από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, είναι επίσης αναγκαίο να επιτραπεί η περαιτέρω μεταφορά των εν λόγω εμπορευμάτων σε ουκρανικούς κρατικούς οργανισμούς ή σε ευαγείς ή φιλανθρωπικούς οργανισμούς που είναι εγκεκριμένοι από τις αρμόδιες ουκρανικές αρχές με σκοπό τη δωρεάν διανομή των εν λόγω εμπορευμάτων στα άτομα που έχουν ανάγκη στην Ουκρανία. Επιπλέον, είναι σκόπιμο να επιτραπεί στα αιτούντα κράτη μέλη να χορηγούν απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς που επιβάλλονται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 74 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και απαλλαγή από τον ΦΠΑ που επιβάλλεται στα εμπορεύματα που εισάγονται για τους σκοπούς που ορίζονται στο άρθρο 51 της οδηγίας 2009/132/ΕΚ, όταν αυτά εισάγονται για να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία από μονάδες βοήθειας σε περιπτώσεις καταστροφών ή για λογαριασμό τους, για την κάλυψη των αναγκών τους κατά το χρονικό διάστημα της παροχής βοήθειας στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

(7)

Για να παρακολουθούνται οι εισαγωγές για τις οποίες χορηγείται απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς ή από τον ΦΠΑ, τα αιτούντα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή σχετικά με τη φύση, τις ποσότητες και την αξία των εμπορευμάτων που εισάγονται με απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον ΦΠΑ προκειμένου να διανεμηθούν ή να διατεθούν δωρεάν στα άτομα που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τους οργανισμούς που έχουν εγκρίνει για τη διανομή ή τη διάθεση των εν λόγω εμπορευμάτων, καθώς και σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αποτραπεί η χρησιμοποίηση των εμπορευμάτων για σκοπούς άλλους από την αντιμετώπιση των αναγκών των ατόμων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη στρατιωτική επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

(8)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους όρους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση, να αποτραπούν οι παρατυπίες και να προστατευθούν τα οικονομικά συμφέροντα της Ένωσης και των κρατών μελών, τα αιτούντα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν την εφαρμογή των μέτρων διαχείρισης κινδύνων και των σχετικών μέτρων τελωνειακού ελέγχου όσον αφορά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, τη χρήση και την επακόλουθη μεταφορά στην Ουκρανία εμπορευμάτων για τα οποία χορηγείται απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς ή από τον ΦΠΑ. Η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνεται για τα μέτρα που έχουν ληφθεί εντός της προθεσμίας που ορίζεται στην παρούσα απόφαση.

(9)

Λαμβανομένων υπόψη των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα αιτούντα κράτη μέλη, θα πρέπει να χορηγηθεί απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον ΦΠΑ για τις εισαγωγές που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2024. Η απαλλαγή θα πρέπει να παραμείνει σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.

(10)

Στις 27 Νοεμβρίου 2023 πραγματοποιήθηκαν διαβουλεύσεις με τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 76 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και το άρθρο 53 πρώτο εδάφιο της οδηγίας 2009/132/ΕΚ,

α)

κατάλογο των οργανισμών που είναι εγκεκριμένοι από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, όπως αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο γ)·

β)

τις ακόλουθες ενοποιημένες πληροφορίες σχετικά με τα εμπορεύματα που εισάγονται με απαλλαγή από τους εισαγωγικούς δασμούς και από τον ΦΠΑ σύμφωνα με το άρθρο 1:

γ)

τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα άρθρα 78, 79 και 80 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1186/2009 και με τα άρθρα 55, 56 και 57 της οδηγίας 2009/132/ΕΚ και, κατά περίπτωση, τα μέτρα διαχείρισης κινδύνων και τελωνειακού ελέγχου που λαμβάνονται σύμφωνα με το άρθρο 46 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7), όσον αφορά τα εμπορεύματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης.