ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/765 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 29ης Φεβρουαρίου 2024

για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 312,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 106α,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Η Επιτροπή παρουσίασε επανεξέταση της λειτουργίας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου («ΠΔΠ») για τα έτη 2021-2027 που καθορίστηκε στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου (2), μετά τα πρώτα έτη της εφαρμογής του, συμπεριλαμβανομένης αξιολόγησης της βιωσιμότητας των ανώτατων ορίων δαπανών.

(2)

Από τον Δεκέμβριο του 2020, η Ένωση αντιμετώπισε σειρά πρωτοφανών και απροσδόκητων προκλήσεων. Η Ένωση αντέδρασε ταχέως και αξιοποίησε όλα τα μέσα που είχε στη διάθεσή της, αλλά οι περιορισμένες δυνατότητες δημοσιονομικής ευελιξίας που είναι ενσωματωμένες στο ΠΔΠ για τα έτη 2021-2027 έχουν σχεδόν εξαντληθεί, παρεμποδίζοντας την ικανότητα του προϋπολογισμού της Ένωσης να αντιμετωπίζει ακόμη και τις πλέον επείγουσες προκλήσεις.

(3)

Τα ειδικά μέσα χρησιμοποιήθηκαν ευρέως κατά τα πρώτα έτη εφαρμογής του ΠΔΠ για την αντιμετώπιση πολλαπλών προκλήσεων. Η ανάγκη ανάληψης περαιτέρω δράσης εξακολουθεί να υφίσταται, ενώ τα υφιστάμενα δημοσιονομικά διαθέσιμα για την αντιμετώπιση παρόμοιων καταστάσεων στην εναπομένουσα περίοδο του ΠΔΠ είναι περιορισμένα.

(4)

Ο προϋπολογισμός της Ένωσης θα πρέπει να παρέχει στην Ένωση τη δυνατότητα να προσφέρει τις απαραίτητες αποκρίσεις πολιτικής στις αναδυόμενες προκλήσεις και να εκπληρώνει τις νομικές υποχρεώσεις που δεν μπορούν να καλυφθούν στο πλαίσιο των υφιστάμενων ανώτατων ορίων, ούτε και μέσω της εξάντλησης των περιθωρίων ευελιξίας. Τα ανώτατα όρια δαπανών των πιστώσεων για αναλήψεις υποχρεώσεων για τους τομείς 1, 2, 3, 4, 5 και 6 θα πρέπει να τροποποιηθούν για τα έτη 2024, 2025, 2026 και 2027. Κατά συνέπεια, ενώ τα ανώτατα όρια δαπανών των πιστώσεων για πληρωμές μπορούν να διατηρηθούν στα τρέχοντα επίπεδά τους, το ανώτατο όριο των πιστώσεων για πληρωμές του ενιαίου μέσου περιθωρίου για το 2026 θα πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος συσσώρευσης εκκρεμοτήτων. Επιπλέον, θα πρέπει να τροποποιηθεί το συνολικό ποσό των πρόσθετων κονδυλίων στο πλαίσιο της ειδικής προσαρμογής ανά πρόγραμμα που προβλέπεται στο άρθρο 5, καθώς και ο σχετικός πίνακας στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093.

(5)	Τα ποσά για το Αποθεματικό Προσαρμογής στο Brexit και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση θα πρέπει επίσης να τροποποιηθούν.

(6)

Ο παράνομος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας επανέφερε τον πόλεμο σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η Ένωση θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία για όσο διάστημα χρειάζεται και να τη βοηθά αταλάντευτα στην ευρωπαϊκή της πορεία. Για τον σκοπό αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), ως απόκριση της Ένωσης για τη στήριξη της μακροοικονομικής σταθερότητας, της ανοικοδόμησης και του εκσυγχρονισμού της Ουκρανίας και, ταυτόχρονα, για τη στήριξη της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας της Ουκρανίας στο πλαίσιο της πορείας ένταξής της στην Ένωση («διευκόλυνση για την Ουκρανία»).

(7)

Δεδομένων των στοιχείων αβεβαιότητας που συνδέονται με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας, η διευκόλυνση για την Ουκρανία θα πρέπει να αποτελέσει ένα ευέλικτο μέσο για την παροχή επαρκούς στήριξης με κατάλληλη μορφή έως το 2027. Η στήριξη βάσει της διευκόλυνσης για την Ουκρανία θα πρέπει να παρέχεται υπό μορφή δανείων, μη επιστρεπτέας στήριξης και προβλέψεων εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό.

(8)

Όσον αφορά το τμήμα της στήριξης βάσει της διευκόλυνσης για την Ουκρανία που παρέχεται υπό μορφή δανείων, είναι σκόπιμο να παραταθεί έως το 2027 η υφιστάμενη εγγύηση του προϋπολογισμού της Ένωσης προκειμένου να καλυφθεί η χρηματοδοτική συνδρομή που διατίθεται στην Ουκρανία. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να είναι εφικτή η κινητοποίηση των αναγκαίων πιστώσεων στον προϋπολογισμό της Ένωσης πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ, για χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία η οποία θα είναι διαθέσιμη έως το τέλος του 2027. Εκτός από την κάλυψη της βραχυπρόθεσμης οικονομικής αρωγής προς την Ουκρανία, όπως προβλέπεται ήδη στον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2463, η εγγύηση του προϋπολογισμού της Ένωσης θα πρέπει να καλύπτει χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία για ποσό έως [33 δισεκατομμύρια EUR], όπως ορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2024/792.

(9)

Όσον αφορά το τμήμα της στήριξης βάσει της διευκόλυνσης για την Ουκρανία που παρέχεται υπό μορφή μη επιστρεπτέας στήριξης και προβλέψεων εγγυήσεων από τον προϋπολογισμό, οι πιστώσεις θα πρέπει να παρέχονται μέσω νέου θεματικού ειδικού μέσου, του «αποθεματικού για την Ουκρανία». Οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και οι αντίστοιχες πιστώσεις πληρωμών θα πρέπει να κινητοποιούνται σε ετήσια βάση στο πλαίσιο της διαδικασίας προϋπολογισμού που καθορίζεται στο άρθρο 314 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ. Για την ομαλή εξέλιξη των δαπανών που θα προγραμματιστούν βάσει των σχετικών διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792 και λαμβανομένων ιδίως υπόψη των ποσών που θα καθοριστούν στο σχέδιο για την Ουκρανία, είναι σκόπιμο να καθοριστούν συνολικά και ετήσια μέγιστα ποσά που μπορούν να διατεθούν στο αποθεματικό για την Ουκρανία την περίοδο 2024 έως 2027. Προκειμένου να διασφαλίζεται η πλήρης εφαρμογή και η ευελιξία μεταξύ των ετών, σε συμμόρφωση με το συνολικό ποσό, θα πρέπει να είναι δυνατόν να χρησιμοποιείται τα επόμενα έτη έως το 2027 το μη κινητοποιηθέν μέρος του ετήσιου ποσού σε ένα δεδομένο έτος, επιπλέον του ανώτατου ετήσιου ποσού για το σχετικό έτος.

(10)

Από το 2022 και μετά, στην Ένωση και στις περισσότερες σημαντικές οικονομίες σημειώθηκε απότομη αύξηση των επιτοκίων για όλους τους εκδότες ομολόγων, συμπεριλαμβανομένης της Ένωσης. Ως εκ τούτου, το κόστος χρηματοδότησης για την αποπληρωμή του δανεισμού στο πλαίσιο του Μέσου Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης NextGenerationEU («EURI»), το οποίο βαρύνει τον προϋπολογισμό της Ένωσης βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου (4) αναμένεται να υπερβεί τις εκτιμήσεις που είχαν αρχικά προγραμματιστεί βάσει των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ κατά τον χρόνο της έγκρισής του τον Δεκέμβριο του 2020, οι οποίες ανέρχονταν αντίστοιχα σε 2 332 εκατομμύρια EUR το 2025 (σε τιμές 2018), σε 3 196 εκατομμύρια EUR το 2026 (σε τιμές 2018) και σε 4 168 εκατομμύρια EUR το 2027 (σε τιμές 2018).

(11)

Δεδομένης της αβεβαιότητας όσον αφορά τη μελλοντική εξέλιξη των επιτοκίων στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, καθώς και τις συνολικές δανειοληπτικές ανάγκες για τη χρηματοδότηση των τρεχόντων προγραμμάτων της Ένωσης που χρηματοδοτούνται από το EURI, κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστεί, στο πλαίσιο των διατάξεων που είναι χρήσιμες για την ομαλή διεξαγωγή της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού και για να εξασφαλίζεται ότι είναι διαθέσιμα τα αναγκαία δημοσιονομικά μέσα που επιτρέπουν στην Ένωση να πληροί τις νομικές της υποχρεώσεις, ένα έκτακτο και προσωρινό μέσο, που περιορίζεται στη διάρκεια του τρέχοντος ΠΔΠ, για την κάλυψη του κόστους χρηματοδότησης για την αποπληρωμή δανεισμού στο πλαίσιο του EURI, το οποίο υπερβαίνει τα ποσά που είχαν αρχικά προγραμματιστεί. Συνεπώς, θα πρέπει να θεσπιστεί νέο θεματικό ειδικό μέσο, το «μέσο EURI», με μοναδικό στόχο την κάλυψη των εκκρεμών υπερβάσεων κόστους. Το μέσο αυτό θα πρέπει να είναι έκτακτο και δεν μπορεί να χρησιμεύσει ως προηγούμενο για μελλοντικές ρυθμίσεις για ΠΔΠ μετά το 2027, ιδίως για την κάλυψη του κόστους των πληρωμών τόκων των δανειακών κεφαλαίων που έχουν ληφθεί από τις αγορές για τη χρηματοδότηση του EURI.

(12)

Το μέσο EURI θα πρέπει να κινητοποιείται από την αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή κατά την ετήσια διαδικασία του προϋπολογισμού, μόνον εφόσον είναι αναγκαίο. Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής, θα πρέπει να κινητοποιείται αφού αναζητηθούν άλλες δυνατότητες χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων μέσω δημοσιονομικού χώρου που θα δημιουργηθεί από την εκτέλεση του προϋπολογισμού των προγραμμάτων και την εκ νέου ιεράρχηση των προτεραιοτήτων, καθώς και από μη θεματικά ειδικά μέσα, για την κάλυψη σημαντικού μέρους των αναγκαίων ποσών που υπερβαίνουν τα ποσά που είχαν εγγραφεί αρχικά στην υφιστάμενη γραμμή του προϋπολογισμού για το EURI στον τομέα 2β, στο μέτρο του δυνατού, με σκοπό να κινητοποιηθεί ποσό ισοδύναμο με το 50 % περίπου των υπερβάσεων του κόστους των πληρωμών τόκων του EURI ως δείκτης αναφοράς. Αυτό θα γίνει σύμφωνα με τους εφαρμοστέους τομεακούς κανόνες και άλλες νομικές υποχρεώσεις και λαμβανομένων υπόψη των προτεραιοτήτων, της συνετής κατάρτισης του προϋπολογισμού και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, οι οποίες απαιτούν ιδίως κατάλληλα περιθώρια για απρόβλεπτες δαπάνες. Τα εθνικά κονδύλια των κρατών μελών για τα οποία έχει αναληφθεί νομική δέσμευση, ειδικότερα εκείνα που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική και την πολιτική συνοχής, δεν θα επηρεαστούν. Οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων και οι αντίστοιχες πιστώσεις πληρωμών του μέσου EURI στον προϋπολογισμό της Ένωσης θα πρέπει να διατίθενται πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ. Στο πλαίσιο του μέσου EURI, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί πρώτα ποσό ισοδύναμο με αποδεσμεύσεις πιστώσεων, πλην των εξωτερικών εσόδων με ειδικό προορισμό, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από την έναρξη του τρέχοντος ΠΔΠ. Τα ποσά των αποδεσμεύσεων που ανασυστάθηκαν σύμφωνα με τις ισχύουσες σχετικές διατάξεις δεν θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Το διαθέσιμο ποσό των αποδεσμεύσεων για το μέσο EURI θα πρέπει να υπολογίζεται κάθε χρόνο στο πλαίσιο της τεχνικής προσαρμογής του ΠΔΠ, με σαφή παρουσίαση των συνολικών διαθέσιμων ποσών και των ποσών που έχουν ήδη ληφθεί υπόψη σε προηγούμενες κινητοποιήσεις του μέσου EURI. Στην απροσδόκητη περίπτωση στην οποία εξακολουθεί να εκκρεμεί υπέρβαση, το αναγκαίο πρόσθετο ποσό για την πλήρη χρηματοδότηση του κόστους θα πρέπει να κινητοποιείται στο πλαίσιο του μέσου EURI ως μηχανισμός ασφαλείας ως έσχατη λύση. Εάν, κατ’ εξαίρεση, ένα ή περισσότερα κράτη μέλη θεωρούν ότι η κινητοποίηση του εν λόγω μηχανισμού ασφαλείας εγείρει σοβαρές ανησυχίες, μπορούν να ζητήσουν από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να παραπέμψει το θέμα στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η διαδικασία αυτή δεν θα πρέπει, κατά κανόνα, να διαρκεί περισσότερο από έναν μήνα και θα πρέπει να συνάδει πλήρως με τις αρμοδιότητες των θεσμικών οργάνων όπως καθορίζονται στις συνθήκες.

(13)

Λαμβανομένων υπόψη των φυσικών καταστροφών που σημειώθηκαν στα κράτη μέλη και σε χώρες που βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις προσχώρησης με την Ένωση, και των φυσικών καταστροφών και των ανθρωπιστικών κρίσεων που ενέσκηψαν σε τρίτες χώρες, και προκειμένου να εξασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση και για τις δύο περιπτώσεις, το υφιστάμενο Αποθεματικό Αλληλεγγύης και Επείγουσας Βοήθειας θα πρέπει να ενισχυθεί και να διαιρεθεί σε δύο χωριστά μέσα ως εξής: το «Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης» θα παρέχει στήριξη σε πληγείσες χώρες και περιφέρειες στο πλαίσιο του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου (5) και το «Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας» θα παρέχει ενισχύσεις από τον προϋπολογισμό σε σχετικά προγράμματα της Ένωσης για την αντιμετώπιση κρίσεων και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης εντός και εκτός της Ένωσης.

(14)

Ο Μηχανισμός Ευελιξίας θα πρέπει να ενισχυθεί προκειμένου να διατηρήσει η Ένωση επαρκή ικανότητα να αντιδρά σε απρόβλεπτες καταστάσεις έως το 2027. Τα ποσά που καταργούνται από το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης και το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας θα πρέπει να διατίθενται στον Μηχανισμό Ευελιξίας από το 2024.

(15)	Δεδομένων των εν λόγω απρόβλεπτων γεγονότων και των νέων προκλήσεων, είναι αναγκαίο να αναθεωρηθεί το ΠΔΠ και, ως εκ τούτου, να τροποποιηθεί αναλόγως ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093.

(16)	Οι τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 δεν θίγουν την υποχρέωση τήρησης των ανώτατων ορίων ιδίων πόρων που καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 και στο άρθρο 6 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου.

(17)	Λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης στην Ουκρανία, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να ισχύει επειγόντως την ημέρα της δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα πρέπει να εφαρμόζεται, με αναδρομική ισχύ, από την 1η Ιανουαρίου 2024,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 τροποποιείται ως εξής:

Το άρθρο 2 τροποποιείται ως εξής:

α)

στην παράγραφο 2, το πρώτο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«2. Όταν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν οι πόροι από τα ειδικά μέσα που προβλέπονται στα άρθρα 8, 9, 10, 10α, 10β και 12, οι πιστώσεις για αναλήψεις υποχρεώσεων και οι αντίστοιχες πιστώσεις για πληρωμές εγγράφονται στον προϋπολογισμό πέραν των σχετικών ανώτατων ορίων του ΠΔΠ.»

β)

στην παράγραφο 3 προστίθεται το ακόλουθο εδάφιο:

«Όταν είναι αναγκαίο να παρασχεθεί εγγύηση για χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ουκρανία, η οποία είναι διαθέσιμη για τα έτη 2024 έως 2027 για συνολικό ποσό δανείων ύψους έως και 33 000 εκατομμυρίων EUR σε τρέχουσες τιμές, όπως ορίζεται στον κανονισμό (EE) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*1), και η οποία έχει εγκριθεί σύμφωνα με το άρθρο 220 παράγραφος 1 του δημοσιονομικού κανονισμού, το αναγκαίο ποσό παρέχεται πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ.

(*1) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 2024, για τη σύσταση της διευκόλυνσης για την Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/792, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/792/oj).» "

στο άρθρο 4 παράγραφος 1 προστίθενται τα ακόλουθα στοιχεία:

«στ)	υπολογισμό του ποσού που διατίθεται για το μέσο EURI σύμφωνα με το άρθρο 10α παράγραφος 3 στοιχείο α),

ζ)	υπολογισμό των ποσών που πρόκειται να καταστούν διαθέσιμα για τον Μηχανισμό Ευελιξίας στο πλαίσιο του άρθρου 12 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο.»·

Στο άρθρο 5 παράγραφος 1, το δεύτερο εδάφιο αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Το συνολικό ποσό των πρόσθετων κονδυλίων για την περίοδο 2022 έως 2027 για πιστώσεις για αναλήψεις υποχρεώσεων και πιστώσεις για πληρωμές αντίστοιχα ανέρχεται σε 10 155 εκατομμύρια EUR (σε τιμές 2018). Για καθένα από τα έτη από το 2022 έως το 2026, το ετήσιο ποσό των πρόσθετων κονδυλίων για πιστώσεις για αναλήψεις υποχρεώσεων και πιστώσεις για πληρωμές αντίστοιχα ανέρχεται σε τουλάχιστον 1 500 εκατομμύρια EUR (σε τιμές 2018) και δεν υπερβαίνει τα 2 000 εκατομμύρια EUR (σε τιμές 2018).»,

τα άρθρα 8 και 9 αντικαθίστανται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 8

Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση

1. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση, οι στόχοι και το πεδίο εφαρμογής του οποίου καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/691 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (*2), δεν υπερβαίνει ετησίως το ανώτατο ποσό των 30 εκατομμυρίων EUR (σε τιμές 2018).

2. Οι πιστώσεις για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση εγγράφονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης ως πρόβλεψη.

Άρθρο 9

Αποθεματικό Αλληλεγγύης και Επείγουσας Βοήθειας

1. Το Αποθεματικό Αλληλεγγύης και Επείγουσας Βοήθειας αποτελείται από δύο μέσα τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση, αντίστοιχα:

α)

της συνδρομής για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που οφείλονται σε μείζονες καταστροφές οι οποίες καλύπτονται από το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του οποίου οι στόχοι και το πεδίο εφαρμογής καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου (*3) («το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης»)· και

β)

δράσεων ταχείας αντιμετώπισης συγκεκριμένων αναγκών έκτακτης ανάγκης εντός της Ένωσης ή σε τρίτες χώρες, λόγω γεγονότων που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού, ιδίως για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και για επιχειρήσεις υποστήριξης έπειτα από φυσικές καταστροφές οι οποίες δεν καλύπτονται από το στοιχείο α), ανθρωπογενείς καταστροφές, ανθρωπιστικές κρίσεις σε περιπτώσεις μαζικών απειλών για τη δημόσια υγεία και απειλών κτηνιατρικού ή φυτοϋγειονομικού χαρακτήρα, καθώς και σε καταστάσεις ιδιαίτερης πίεσης στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης λόγω των μεταναστευτικών ροών, όπου το απαιτούν οι περιστάσεις (το «Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας»).

2. Το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης δεν υπερβαίνει το ανώτατο ετήσιο ποσό των 1 016 εκατομμυρίων EUR (σε τιμές 2018). Όποιο μέρος του ετήσιου ποσού δεν χρησιμοποιείται το έτος ν μπορεί να χρησιμοποιηθεί έως το έτος ν+1. Το μέρος του ετήσιου ποσού που προκύπτει από το προηγούμενο έτος χρησιμοποιείται πρώτο. Όποιο μέρος του ετήσιου ποσού του έτους ν δεν χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια του έτους ν+1 καταργείται.

Την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους, τουλάχιστον ένα τέταρτο του ετήσιου ποσού του Αποθεματικού Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης παραμένει διαθέσιμο για να καλύπτει ανάγκες που προκύπτουν έως το τέλος του εν λόγω έτους.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εάν το διαθέσιμο υπόλοιπο των χρηματοδοτικών πόρων δεν επαρκεί για την κάλυψη των ποσών που θεωρούνται αναγκαία κατά το έτος επέλευσης μιας καταστροφής, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο α), η Επιτροπή μπορεί να προτείνει να χρηματοδοτηθεί η διαφορά από το ετήσιο ποσό που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο της παρούσας παραγράφου και είναι διαθέσιμο το επόμενο έτος, μέχρι του ανώτατου ποσού των 400 εκατομμυρίων EUR (σε τιμές 2018).

3. Το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας δεν υπερβαίνει το ανώτατο ετήσιο ποσό των 508 εκατομμυρίων EUR (σε τιμές 2018). Όποιο μέρος του ετήσιου ποσού δεν χρησιμοποιείται το έτος ν μπορεί να χρησιμοποιηθεί έως το έτος ν+1. Το μέρος του ετήσιου ποσού που προκύπτει από το προηγούμενο έτος χρησιμοποιείται πρώτο. Όποιο μέρος του ετήσιου ποσού του έτους ν δεν χρησιμοποιείται κατά τη διάρκεια του έτους ν+1 καταργείται.

4. Οι πιστώσεις για το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης και το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας εγγράφονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης ως πρόβλεψη.

(*2) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/691 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Απριλίου 2021, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση για τους απολυμένους εργαζόμενους (ΕΤΠ) και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1309/2013 (ΕΕ L 153 της 3.5.2021, σ. 48)."

(*3) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3).»·"

5)	το άρθρο 10 παράγραφος 2 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «2. Το Αποθεματικό Προσαρμογής στο Brexit δεν υπερβαίνει το ποσό των 4 491 εκατομμυρίων EUR (σε τιμές 2018).» ·

παρεμβάλλονται τα ακόλουθα άρθρα:

«Άρθρο 10α

Μέσο EURI

1. Από το 2025, το μέσο EURI μπορεί να χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση, για ένα δεδομένο έτος, μέρους του κόστους των πληρωμών τόκων και τοκομεριδίων που οφείλονται σε σχέση με τα δανειακά κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 της απόφασης (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου (*4). Το μέσο EURI μπορεί να κινητοποιηθεί μόνο σε ένα δεδομένο έτος για την κάλυψη, στον βαθμό που καθορίζεται στις ακόλουθες παραγράφους, του ποσού του εν λόγω κόστους που υπερβαίνει τα ακόλουθα ποσά (σε τιμές 2018):

—	2025 – 2 332 εκατομμύρια EUR,

—	2026 – 3 196 εκατομμύρια EUR,

—	2027 – 4 168 εκατομμύρια EUR.

2. Το μέσο EURI δύναται να κινητοποιηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού που προβλέπεται στο άρθρο 314 ΣΛΕΕ, μόνον αφότου αναζητηθούν άλλα μέσα χρηματοδότησης, με σκοπό την κάλυψη σημαντικού μέρους των ποσών που υπερβαίνουν τα ποσά που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους τομεακούς κανόνες και άλλες νομικές υποχρεώσεις, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις προτεραιότητες, τη συνετή κατάρτιση του προϋπολογισμού και τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Οι πιστώσεις για το μέσο EURI καθίστανται διαθέσιμες πέραν των ανώτατων ορίων του ΠΔΠ.

3. Το μέσο EURI περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

α)

ποσό ισοδύναμο με αποδεσμεύσεις πιστώσεων, πλην των εξωτερικών εσόδων με ειδικό προορισμό, που πραγματοποιήθηκαν σωρευτικά από το 2021 και μετά, οι οποίες δεν κινητοποιήθηκαν στο πλαίσιο του παρόντος μέσου κατά τα προηγούμενα έτη, εξαιρουμένων των ποσών των αποδεσμεύσεων που ανασυστάθηκαν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 15 του δημοσιονομικού κανονισμού και τους ειδικούς κανόνες για την ανασύσταση πιστώσεων, όπως αναφέρεται στις σχετικές βασικές πράξεις. Το ποσό αυτό χρησιμοποιείται πρώτο·

β)

μόνον εάν το ποσό του στοιχείου α) της παρούσας παραγράφου είναι ανεπαρκές, συμπληρωματικό ποσό που είναι αναγκαίο για την πλήρη χρηματοδότηση του κόστους που αναφέρεται στην παράγραφο 1 κατά το σχετικό έτος.

Σε ετήσια βάση, στο πλαίσιο των τεχνικών προσαρμογών που αναφέρονται στο άρθρο 4, η Επιτροπή υπολογίζει το διαθέσιμο ποσό βάσει του πρώτου εδαφίου στοιχείο α) της παρούσας παραγράφου, λαμβάνοντας υπόψη τα ποσά που ελήφθησαν υπόψη για τον σκοπό αυτό κατά τα προηγούμενα έτη.

Άρθρο 10β

Αποθεματικό για την Ουκρανία

1. Το αποθεματικό για την Ουκρανία μπορεί να κινητοποιείται με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση δαπανών στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΕ) 2024/792.

2. Το αποθεματικό για την Ουκρανία δεν υπερβαίνει ποσό ύψους 17 000 εκατομμυρίων EUR σε τρέχουσες τιμές για την περίοδο 2024-2027.

3. Το ετήσιο ποσό που κινητοποιείται στο πλαίσιο του αποθεματικού για την Ουκρανία σε ένα δεδομένο έτος δεν υπερβαίνει τα 5 000 εκατομμύρια EUR σε τρέχουσες τιμές. Με την επιφύλαξη του συνολικού ποσού που προβλέπεται στην παράγραφο 2, το μη χρησιμοποιηθέν μέρος του ετήσιου ποσού σε ένα δεδομένο έτος μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τα επόμενα έτη, έως το 2027.

4. Το αποθεματικό για την Ουκρανία δύναται να κινητοποιηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού που προβλέπεται στο άρθρο 314 ΣΛΕΕ.

(*4) Απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2020, για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την κατάργηση της απόφασης 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ (ΕΕ L 424 της 15.12.2020, σ. 1).»·"

στο άρθρο 11, παρεμβάλλεται η ακόλουθη παράγραφος:

«3α. Το μέγιστο ποσό για την ετήσια προσαρμογή που αναφέρεται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου για το έτος 2026, προσαυξημένο κατά το ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 5 παράγραφος 2 δεύτερο εδάφιο, προσαρμόζεται κατά το ποσό που είναι ισοδυναμεί με το μη χρησιμοποιηθέν μέρος του μέγιστου ποσού για το έτος 2025.»

το άρθρο 12 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«Άρθρο 12

Μηχανισμός Ευελιξίας

1. Ο Μηχανισμός Ευελιξίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση, για ένα δεδομένο οικονομικό έτος, συγκεκριμένων απρόβλεπτων δαπανών στο πλαίσιο πιστώσεων για αναλήψεις υποχρεώσεων και των αντίστοιχων πιστώσεων για πληρωμές οι οποίες δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν εντός των διαθέσιμων ανώτατων ορίων για έναν ή περισσοτέρους άλλους τομείς. Το ανώτατο όριο του ετήσιου ποσού που είναι διαθέσιμο για τον Μηχανισμό Ευελιξίας κατά τα έτη 2021 έως 2023 ορίζεται σε 915 εκατομμύρια EUR (σε τιμές 2018). Το ανώτατο όριο του ετήσιου ποσού που είναι διαθέσιμο για τον Μηχανισμό Ευελιξίας κατά τα έτη 2024 έως 2027 ορίζεται σε 1 346 εκατομμύρια EUR (σε τιμές 2018).

Σε ετήσια βάση, το ετήσιο ποσό που διατίθεται για τον Μηχανισμό Ευελιξίας αυξάνεται κατά ποσό ισοδύναμο με τα μέρη των ετήσιων ποσών για το Αποθεματικό Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης και το Αποθεματικό Επείγουσας Βοήθειας που καταργήθηκαν κατά το προηγούμενο έτος σύμφωνα με το άρθρο 9.

2. Το μη χρησιμοποιηθέν μέρος του ετήσιου ποσού του Μηχανισμού Ευελιξίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί μέχρι το έτος ν+2. Όποιο μέρος του ετήσιου ποσού προκύπτει από προηγούμενα έτη χρησιμοποιείται πρώτο, κατά χρονολογική σειρά. Όποιο μέρος του ετήσιου ποσού του έτους ν δεν χρησιμοποιείται έως και το έτος ν+2 καταργείται.»

9)	τα παραρτήματα I και ΙΙ αντικαθίστανται από το κείμενο του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την ημέρα δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2024.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 29 Φεβρουαρίου 2024.

Για το Συμβούλιο

Η Πρόεδρος

H. LAHBIB

(1) Έγκριση της 27ης Φεβρουαρίου 2024 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2093 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2020, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για τα έτη 2021 έως 2027 (ΕΕ L 433 I της 22.12.2020, σ. 11).

(3) Κανονισμός (ΕΕ) 2024/792 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 2024, για τη σύσταση της διευκόλυνσης για την Ουκρανία (ΕΕ L, 2024/792, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/792/oj).

(4) Απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2020, για το σύστημα των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για την κατάργηση της απόφασης 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ (ΕΕ L 424 της 15.12.2020, σ. 1).

(5) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σ. 3).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

«ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΠΟΛΥΕΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ (EU-27)

(σε εκατομμύρια EUR - τιμές 2018)

ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Σύνολο 2021-2027

1.	Ενιαία αγορά, καινοτομία και ψηφιακή οικονομία

19 712

20 211

19 678

19 178

18 173

18 120

17 565

132 637

2.	Συνοχή, ανθεκτικότητα και αξίες

5 996

62 642

63 525

65 079

65 184

56 675

58 680

377 781

2α.	Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή

1 666

56 673

57 005

57 436

57 772

48 302

48 937

327 791

2β.	Ανθεκτικότητα και αξίες

4 330

5 969

6 520

7 643

7 412

8 373

9 743

49 990

3.	Φυσικοί πόροι και περιβάλλον

53 562

52 626

51 893

51 013

49 914

48 734

47 960

355 702

Εκ των οποίων: Δαπάνες σχετικές με την αγορά και άμεσες ενισχύσεις

38 040

37 544

36 857

36 054

35 283

34 602

33 886

252 266

4.	Μετανάστευση και διαχείριση των συνόρων

1 687

3 104

3 454

3 569

4 083

4 145

4 701

24 743

5.	Ασφάλεια και άμυνα

1 598

1 750

1 762

2 112

2 277

2 398

2 576

14 473

6.	Γειτονικές χώρες και υπόλοιπος κόσμος

15 309

15 522

14 789

14 500

14 192

13 326

13 447

101 085

7.	Ευρωπαϊκή δημόσια διοίκηση

10 021

10 215

10 342

10 454

10 554

10 673

10 843

73 102

Εκ των οποίων: Διοικητικές δαπάνες των θεσμικών οργάνων

7 742

7 878

7 945

7 997

8 025

8 077

8 188

55 852

ΣΥΝΟΛΟ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΑΝΑΛΗΨΕΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

107 885

166 070

165 443

165 905

164 377

154 071

155 772

1 079 523

ΣΥΝΟΛΟ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

154 065

153 850

152 682

151 436

151 175

1 065 558

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΕΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ — ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΚΛΕΙΔΑ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

(σε εκατομμύρια EUR – τιμές 2018)

Κλείδα κατανομής

Συνολική πρόσθετη κατανομή πιστώσεων για αναλήψεις υποχρεώσεων βάσει του άρθρου 5

2022-2024

2025-2027

1.	Ενιαία αγορά, καινοτομία και ψηφιακή οικονομία

36,36 %

41,79 %

4 000

Ορίζων Ευρώπη

27,27 %

31,34 %

3 000

Ταμείο InvestEU

9,09 %

10,45 %

1 000

2b.	Ανθεκτικότητα και Αξίες

54,55 %

47,76 %

5 155

EU4Health

26,37 %

15,37 %

2 055

Erasmus+

15,46 %

17,77 %

1 700

Δημιουργική Ευρώπη

5,45 %

6,26 %

600

Δικαιώματα και Αξίες

7,27 %

8,36 %

800

4.	Μετανάστευση και διαχείριση των συνόρων

9,09 %

10,45 %

1 000

Ταμείο για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Συνόρων

9,09 %

10,45 %

1 000

ΣΥΝΟΛΟ

100,00 %

10 155