1)

«αξιοποίηση της γνώσης»: η διαδικασία δημιουργίας κοινωνικής και οικονομικής αξίας από τη γνώση μέσω της σύνδεσης διαφόρων πεδίων και τομέων και της μετατροπής των δεδομένων, της τεχνογνωσίας και των αποτελεσμάτων της έρευνας σε βιώσιμα προϊόντα, υπηρεσίες, λύσεις και πολιτικές που βασίζονται στη γνώση, προς όφελος της κοινωνίας (11)·

2)

«συμμετοχή των πολιτών»: η συμμετοχή των πολιτών σε συμμετοχικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, εφαρμογής και παρακολούθησης, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας, της διαφάνειας και του ενστερνισμού των πολιτικών σε τοπικό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο (12), η οποία έχει υποστηριχτεί σθεναρά από τη «Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης» και τις ομάδες Ευρωπαίων πολιτών που συστάθηκαν στη συνέχεια με σκοπό την αντιμετώπιση των σημερινών και μελλοντικών προκλήσεων και την προσαρμογή νέων εργαλείων μέσω ομάδων πολιτών σε καίριας σημασίας τομείς (13). Σε αυτή τη λογική εντάσσονται επίσης η ανανεωμένη διαδικτυακή πύλη «Πείτε την άποψή σας», καθώς και η επιγραμμική πλατφόρμα για τη συμμετοχή των πολιτών·

3)

«επιστήμη των πολιτών»: η εθελοντική συμμετοχή μη επαγγελματιών επιστημόνων στην έρευνα και στην καινοτομία σε διάφορα στάδια και σε διαφορετικά επίπεδα δέσμευσης, από τη διαμόρφωση θεματολογίων και πολιτικών έρευνας έως τη συλλογή, την επεξεργασία και την ανάλυση δεδομένων και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της έρευνας (14)·

4)

«συμμετοχή των πολιτών στην αξιοποίηση της γνώσης»: η συνεργασία πολιτών, ομάδων πολιτών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και κοινοτήτων με φορείς στον τομέα της Ε&Κ για την αξιοποίηση της γνώσης και των αποτελεσμάτων της έρευνας για καινοτόμες λύσεις που ανταποκρίνονται στις κοινωνικές ανάγκες, συμβάλλουν στην αξιοποίηση των ευκαιριών της αγοράς και στην τεκμηρίωση της χάραξης πολιτικής. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της εμπορευματοποίησης και της διείσδυσης στην αγορά και της διάδοσης, στον χώρο εργασίας ή στην κοινωνία, καινοτόμων προϊόντων, τεχνολογιών ή υπηρεσιών που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των χρηστών, μέσω της δημιουργίας αξίας για την κοινωνία που δεν αποτιμάται χρηματικά, μέσω της ενημέρωσης των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και της βελτίωσης της χάραξης πολιτικής, καθώς και μέσω της ευαισθητοποίησης, της καλλιέργειας δεξιοτήτων και γνώσεων και της ανάπτυξης νέων μοντέλων οργάνωσης, κατανάλωσης και παραγωγής που υποστηρίζουν αλλαγές συμπεριφοράς και μετασχηματισμούς εντός της κοινωνίας (15)·

5)

«ακαδημαϊκή κοινότητα»: αναφέρεται σε πανεπιστήμια και άλλα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων και ιδιωτικών ερευνητικών και τεχνολογικών οργανισμών (16), πανεπιστημίων εφαρμοσμένων επιστημών και άλλων ιδρυμάτων τριτοβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης·

6)

«περιουσιακά στοιχεία διανοητικής ιδιοκτησίας»: κάθε αποτέλεσμα ή προϊόν που παράγεται από οιαδήποτε δραστηριότητα στον τομέα της E&K (όπως δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, δεδομένα, τεχνογνωσία, πρωτότυπα, διαδικασίες, πρακτικές, τεχνολογίες, λογισμικό) (17)·

7)

«ανοικτή επιστήμη»: προσέγγιση της επιστημονικής διαδικασίας με βάση την ανοικτή συνεργασία, τα συναφή εργαλεία και τη διάδοση της γνώσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18)·

8)

«ανοικτή καινοτομία»: η προσέγγιση του ανοίγματος της διαδικασίας καινοτομίας εκτός οργανισμού (19)·

9)

«ανοικτή πρόσβαση»: δωρεάν διαδικτυακή πρόσβαση στον τελικό χρήστη σε ερευνητικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών δημοσιεύσεων, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 στοιχείο α) και το άρθρο 39 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/695.

—

τον καθορισμό των στόχων της συμμετοχής με τα εμπλεκόμενα ενδιαφερόμενα μέρη (όπως πολίτες και ομάδες πολιτών, πόλεις και κοινότητες, ακαδημαϊκή κοινότητα, βιομηχανικοί εταίροι και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής), καθώς και των κινήτρων και των προσδοκιών τους·

—

την ανάπτυξη σαφούς και διαφανούς συλλογισμού που εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η συμμετοχή των πολιτών αποφέρει αξία για την κοινωνία·

—

τον προσδιορισμό βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων διαδρομών αντίκτυπου, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των κύριων στόχων της αντιμετώπισης των αναγκών των πολιτών με καινοτόμες λύσεις και της επίτευξης των στόχων πολιτικής που σχετίζονται με την Ε&Κ, συμπεριλαμβανομένων, όπου είναι δυνατόν, πιθανών επιπρόσθετων επιπτώσεων σε σχέση με αυτές που επιδιώκονται, όπως η ενδυνάμωση των πολιτών, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στην επιστήμη και ο αντίκτυπος στις δεξιότητες των πολιτών (ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και ικανοτήτων, όπως η συμμετοχή στα κοινά, η δημιουργικότητα, η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα)·

—

την ανάπτυξη χάρτη πορείας για την αξιοποίηση, ώστε να διασφαλιστεί ότι η συμμετοχή των πολιτών μετουσιώνεται σε αξία για την οικονομία και την κοινωνία, συμπεριλαμβανομένων των πόρων που απαιτούνται για τη δημιουργία κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τον κατάλληλο σχεδιασμό όλων των σταδίων της δράσης και ιδίως των σταδίων παρακολούθησης, με τη διασφάλιση της συμμετοχής ιδιωτικών και δημόσιων φορέων που θα δεσμευτούν για την υιοθέτηση λύσεων (συμπεριλαμβανομένων των περαιτέρω εξελίξεων που απαιτούνται για την επίτευξη του σταδίου αξιοποίησης). Στον χάρτη πορείας για την αξιοποίηση θα πρέπει επίσης να καταγράφονται οι ικανότητες και οι πόροι (καθώς και η πρόσβαση σε αυτούς) που απαιτούνται για την προώθηση της αποδοχής, όπως για παράδειγμα από τη βιομηχανία, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων και των κοινοτήτων. Θα πρέπει επίσης να εξετάζονται τα μέσα για την παροχή λύσεων στην αγορά και στην κοινωνία, όπως η δημόσια χρηματοδότηση, η πληθοχρηματοδότηση, η στήριξη των επιχειρήσεων κ.λπ.·

—

τη συμπερίληψη ενός πλαισίου παρακολούθησης και αξιολόγησης, μεταξύ άλλων για την εκτίμηση της κοινωνικής και οικονομικής αξίας που προκύπτει από τη διαδικασία συμμετοχής των πολιτών.

—

η παροχή κατάρτισης και ανάπτυξης δεξιοτήτων σε όλο το προσωπικό που συμμετέχει στην αξιοποίηση της γνώσης, ώστε να αυξηθεί η κοινωνική συμμετοχή και η χρήση συμμετοχικών πρακτικών και διαδικασιών·

—

η ανάπτυξη ισχυρής εμπειρογνωσίας στις συμμετοχικές πρακτικές εντός των δημοσίων διοικήσεων μέσω προγραμμάτων ανάπτυξης ικανοτήτων για τους δημόσιους υπαλλήλους και η συμπερίληψη δεξιοτήτων για τη συνδημιουργία και τη συμμετοχή των πολιτών στο πλαίσιο ικανοτήτων όλων των δημόσιων θεσμικών οργάνων και φορέων χάραξης πολιτικής στον τομέα της Ε&Κ·

—

ο εντοπισμός συμπληρωματικότητας και η δημιουργία συνεργειών με άλλες πρωτοβουλίες, πλατφόρμες και προγράμματα, καθώς και με ιδιωτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον εν λόγω τομέα·

—

η συνεχής διερεύνηση των σχετικών τοπικών, περιφερειακών, εθνικών και υφιστάμενων πολιτικών, προγραμμάτων και στρατηγικών της ΕΕ.

—

να αξιοποιούνται οι ευκαιρίες συνεργασίας σε διάφορους τομείς και πεδία όπως η τεχνολογία, οι επιχειρήσεις, η κοινωνία των πολιτών και όλες οι επιστήμες, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών επιστημών, των ανθρωπιστικών επιστημών και των τεχνών, για τη δημιουργία διεπιστημονικών προγραμμάτων και σχεδίων·

—

να λαμβάνεται υπόψη η διαχείριση περιουσιακών στοιχείων διανοητικής ιδιοκτησίας, σύμφωνα με τον κώδικα ορθής πρακτικής για τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων διανοητικής ιδιοκτησίας με σκοπό την αξιοποίηση της γνώσης στον ΕΧΕ (20), με στόχο την κάλυψη των βασικών γνώσεων όλων των συμμετεχόντων, της ανοικτής καινοτομίας, της ανοικτής επιστήμης, της χρήσης δεδομένων για τη συνδημιουργία καινοτόμων λύσεων, της χρήσης και της ανταλλαγής αποτελεσμάτων·

—

να επιδιώκεται η αναγνώριση της συμβολής όλων στα αποτελέσματα, με τον καθορισμό σαφών διατάξεων για την κυριότητα —ει δυνατόν από την έναρξη της δράσης, και με την αναγνώριση της συμβολής των πολιτών, μεταξύ άλλων σε παρουσιάσεις, επιστημονικές δημοσιεύσεις, χειρόγραφα και περιγραφές των τελικών αποτελεσμάτων και προϊόντων·

—

να υιοθετείται προσέγγιση ανοικτής πρόσβασης, κατά περίπτωση, για την ενίσχυση της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης των αποτελεσμάτων·

—

να διασφαλίζεται η τήρηση των αρχών της ιδιωτικότητας, της εμπιστευτικότητας και της δεοντολογίας κατά τη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων διανοητικής ιδιοκτησίας, ιδίως όσον αφορά τα δεδομένα και τη διάδοση και την ανταλλαγή των αποτελεσμάτων.

—

να προσαρμοστεί η στρατηγική συμμετοχής για τη συνεργασία με όλες τις στοχευόμενες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που βρίσκονται σε ευάλωτη ή περιθωριοποιημένη κατάσταση, των υποεκπροσωπούμενων, των νεότερων, των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, μέσω της αντιμετώπισης των εμποδίων στη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, αλλά όχι αποκλειστικά, λόγω έλλειψης σχετικών δεξιοτήτων και πόρων·

—

να λαμβάνεται υπόψη ότι οι πολίτες μπορούν να συμμετέχουν στη δράση σε διαφορετικό βαθμό, με ορισμένους να έχουν τη δυνατότητα να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο και πόρους από άλλους·

—

να επιδιώκεται η διεπιστημονικότητα και η συμπληρωματικότητα στις ομάδες των ερευνητών, ώστε να επιτυγχάνεται ικανοποιητική αντιστοίχιση με τους πολίτες και άλλους φορείς·

—

να επιδιώκεται η συμπερίληψη, όταν χρειάζεται, ειδικών επαγγελματικών δεξιοτήτων και προφίλ, για παράδειγμα εμπειρογνώμονες για τη διευκόλυνση και τη διαμεσολάβηση, νομικοί εμπειρογνώμονες για την υποστήριξη της διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων διανοητικής ιδιοκτησίας και εμπειρογνώμονες στη συμμετοχή των πολιτών, καθώς και εμπειρογνώμονες στους τομείς της συμμετοχικότητας, της πολυμορφίας και της δεοντολογίας.

—

τη στήριξη της χρήσης υφιστάμενων και, κατά περίπτωση, της ανάπτυξης πλαισίων, εργαλείων και κατευθυντήριων γραμμών που μπορούν εύκολα να προσαρμοστούν και να χρησιμοποιηθούν από οργανώσεις και κοινότητες ανάλογα με τις ανάγκες τους (21)·

—

την προώθηση της ανταλλαγής και της προσβασιμότητας εργαλείων και κατευθυντήριων γραμμών, βέλτιστων πρακτικών και διδαγμάτων που αντλήθηκαν·

—

τη συμμετοχή σχετικών ενδιάμεσων φορέων που μπορούν να διευκολύνουν σε μεγάλο βαθμό την αλληλεπίδραση με τις ενδιαφερόμενες κοινότητες και να καθοδηγήσουν τις διαδικασίες αναπαραγωγής και αναβάθμισης, όταν αυτό κρίνεται σκόπιμο και ανάλογα με την περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν ιδιαιτερότητας του πλαισίου·

—

την αξιοποίηση πλατφορμών που φέρνουν σε επαφή τα διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη στον τομέα της Ε&Κ (ερευνητές και ακαδημαϊκή κοινότητα, κοινωνία των πολιτών, βιομηχανία, επαγγελματίες και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής) (22)·

—

τη διευκόλυνση της χρήσης των διαθέσιμων ψηφιακών πλατφορμών και δημόσιων αποθετηρίων γνώσεων (23) που τεκμηριώνουν τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες των παραδειγμάτων βέλτιστων πρακτικών σε μακροπρόθεσμες δράσεις συμμετοχής των πολιτών, και τη διασφάλιση της προβολής και της βιωσιμότητάς τους·

—

την ανάπτυξη εξειδικευμένων, προσαρμοσμένων κατευθυντήριων γραμμών για την πρακτική επιτόπια εφαρμογή, με αξιοποίηση επίσης σχετικών περιπτωσιολογικών μελετών από παρόμοια πλαίσια, όποτε αυτό είναι δυνατόν.

—

την υποστήριξη της ανάπτυξης κινήτρων και ανταμοιβών, όπως βραβεία, δημόσια/επίσημα συστήματα αναγνώρισης σε τοπικό επίπεδο, όπως από δήμους, ενώσεις πολιτών, δημόσιους οργανισμούς, ακαδημαϊκή κοινότητα και φορείς χρηματοδότησης·

—

την αναγνώριση και την επιβράβευση της αξιολόγησης των επιδόσεων των ερευνητών, με βάση το έργο του Συνασπισμού για την Προώθηση της Αξιολόγησης της Έρευνας (CoARA).

—

τη διοργάνωση πρωτοβουλιών ευαισθητοποίησης του κοινού με τη συμμετοχή των σχετικών ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των κοινοτικών και μη κερδοσκοπικών οργανώσεων, των τοπικών αρχών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των επιχειρήσεων·

—

την προώθηση εκστρατειών ευαισθητοποίησης και δραστηριοτήτων κατάρτισης εντός κάθε οργανισμού που απευθύνονται στο προσωπικό του·

—

την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών μέσω ειδικών δράσεων, όπως εκστρατείες, δημόσιες συνελεύσεις και διαδικτυακές πλατφόρμες.

—

τον καθορισμό κατάλληλων ποσοτικών και ποιοτικών δεικτών και δεικτών μέτρησης για την αξιολόγηση της δράσης της συμμετοχής των πολιτών, οι οποίοι ευθυγραμμίζονται με τους στόχους της δράσης και ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ενδιαφερόμενων μερών, με βάση ένα κοινό όραμα το οποίο έχει συζητηθεί, έχει καθοριστεί και έχει γίνει κατανοητό από όλους·

—

να ληφθεί υπόψη ότι οι δείκτες εκροών που χρησιμοποιούνται συνήθως μπορεί να είναι περιορισμένοι στην παροχή ολοκληρωμένης κατανόησης της αποτελεσματικότητας της συμμετοχικής διαδικασίας και ότι υπάρχει ανάγκη υπέρβασης των εκροών και αξιολόγησης των αποτελεσμάτων και του αντίκτυπου της συγκεκριμένης δράσης·

—

την εξέταση καίριας σημασίας στοιχείων του πλαισίου αξιολόγησης, όπως η προβολή, που περιλαμβάνει λεπτομερή εξέταση του ποιος συμμετέχει και των όρων υπό τους οποίους πραγματοποιείται η συμμετοχή, οι συμμετοχικές δραστηριότητες, όπου η αξιολόγηση περιλαμβάνει τον τρόπο με τον οποίο οι διάφοροι φορείς συμμετέχουν στη διαδικασία, και η δημιουργία αξίας, που συνεπάγεται τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των οφελών από τη συμμετοχική διαδικασία.

—

να καθορίζονται και να κοινοποιούνται με σαφήνεια τα κίνητρα που έχουν οι διάφοροι φορείς για τη συμμετοχή τους στην αξιοποίηση της γνώσης, και ιδίως:

—

να διασφαλίζεται ότι τα κίνητρα ευθυγραμμίζονται με τις δεοντολογικές αρχές και αξίες, ιδίως όσον αφορά ευαίσθητα θέματα ή ευάλωτες κοινότητες·

—

να λαμβάνεται υπόψη το πολιτιστικό πλαίσιο και να εξετάζονται οι πολιτισμικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο τα κίνητρα γίνονται αντιληπτά και αποτιμώνται·

—

να προσδιορίζονται οι προσδοκίες των συμμετεχόντων και ιδίως των πολιτών, των ερευνητών, της βιομηχανίας και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής που χρησιμοποιούν μια διαδικασία συνδημιουργίας, όπου οι προσδοκίες αναπτύσσονται από κοινού·

—

να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη για ευελιξία και προσαρμογή και να επιδιώκεται η διασφάλιση ότι οι προσδοκίες παραμένουν ευθυγραμμισμένες με το εξελισσόμενο πλαίσιο και τους στόχους της συμμετοχής, και να εφαρμόζονται μηχανισμοί για την αντιμετώπιση και την επίλυση συγκρούσεων όταν δεν ικανοποιούνται οι προσδοκίες ή όταν προκύπτουν συγκρούσεις, με διαφανή τρόπο που να ενισχύει την εμπιστοσύνη.

—

εξασφάλιση ενός περιβάλλοντος που προάγει την αρχή της διαφάνειας και δημιουργεί εμπιστοσύνη μεταξύ όλων των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένης της κοινότητας ή των κοινοτήτων που επηρεάζεται/-ονται από τα αποτελέσματα της δράσης·

—

καθιέρωση συνεχούς και διαφανούς ανταλλαγής απόψεων με όλους τους συμμετέχοντες, με σαφή διατύπωση της σημασίας της συμβολής τους και παροχή διαφανών πληροφοριών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν οι συνεισφορές τους·

—

χρήση προσιτής γλώσσας χωρίς αποκλεισμούς και διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών σε υψηλής ποιότητας πληροφορίες και πόρους, μεταξύ άλλων με την παροχή κατάλληλης κατάρτισης (για παράδειγμα σχετικά με τη διαχείριση των δεδομένων, των βασικών γνώσεων και της διανοητικής ιδιοκτησίας), όταν χρειάζεται.

—

την επιδίωξη της βέλτιστης αντιστοίχισης μεταξύ των στόχων της δράσης, της στοχευόμενης ομάδας, του σταδίου συμμετοχής, των πόρων και του ειδικού πλαισίου, και των χαρακτηριστικών των διαφόρων μεθόδων/εργαλείων κατά την επιλογή της μεθόδου ή του συνδυασμού μεθόδων και εργαλείων·

—

τη χρήση γνωστών βέλτιστων πρακτικών και κατευθυντήριων γραμμών και την αξιοποίηση της υφιστάμενης εμπειρογνωσίας και των υφιστάμενων δικτύων και εργαλείων (24)·

—

τη διατήρηση των γνώσεων που προκύπτουν από την υλοποίηση δράσεων συμμετοχής των πολιτών και την ανταλλαγή των πρακτικών και των διδαγμάτων που αποκομίσατε προς όφελος μιας αναπτυσσόμενης κοινότητας συμμετοχής των πολιτών με τους επαγγελματίες αξιοποίησης της γνώσης.

—

η παροχή στοχευμένου επικοινωνιακού υλικού και ενημερώσεων σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, όπου θα εξηγείται με σαφήνεια ο ρόλος τους, τα αναμενόμενα αποτελέσματα, τα οφέλη κ.λπ.

—

η σαφής γνωστοποίηση του πιθανού κοινωνικού και οικονομικού αντίκτυπου για την ενίσχυση της ανάληψης ευθύνης όλων των συμμετεχόντων

—

η επικοινωνία καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας αντί της εστίασης μόνο στα αρχικά στάδια ως εργαλείο πληροφόρησης και προσλήψεων

—

η διασφάλιση της σαφήνειας και της διαφάνειας στα μηνύματα προς τους συμμετέχοντες και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη μέσω της συμμετοχής επαγγελματιών της επιστημονικής επικοινωνίας, ει δυνατόν

—

η διατήρηση ανοικτού διαύλου ανατροφοδότησης μεταξύ των διοργανωτών, των πολιτών και άλλων ενδιαφερομένων μερών, ο οποίος τροφοδοτεί την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της δράσης, έχει κοινοποιηθεί με σαφήνεια ευθύς εξαρχής, και μπορεί να βελτιώσει το πλαίσιο συνεργασίας, διατηρώντας παράλληλα διαχειρίσιμα τα αιτήματα για ανατροφοδότηση από τους πολίτες και άλλους συμμετέχοντες

—

η επικοινωνία «προς τα έξω», εκτός της διαδικασίας συνδημιουργίας ερευνητικού έργου, σε ένα ευρύτερο κοινό· αυτό περιλαμβάνει την ανάδειξη επιτυχημένων παραδειγμάτων και θετικών αποτελεσμάτων που προκύπτουν από τη συμμετοχή των πολιτών στην αξιοποίηση της γνώσης, ώστε να εμπνευστούν και άλλοι και να δοθούν πρακτικά παραδείγματα για μελλοντικές πρωτοβουλίες.

—

προώθηση της χρήσης ψηφιακών λύσεων με ανθρωποκεντρικό και βιώσιμο σχεδιασμό·

—

ενδυνάμωση των πολιτών μέσω της ανάπτυξης δεξιοτήτων και της κατάρτισης για τη χρήση κατάλληλων ψηφιακών πλατφορμών·

—

χρήση ψηφιακών τεχνολογιών παράλληλα με τις παραδοσιακές τεχνολογίες, κατά περίπτωση, για την αύξηση της συμμετοχικότητας και της συμπεριληπτικότητας.