(1)

Οι σχέσεις μεταξύ της Ένωσης και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας (Ιορδανία) αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ). Στις 24 Νοεμβρίου 1997, η Ιορδανία υπέγραψε την Ευρωμεσογειακή συμφωνία περί συνδέσεως μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, αφετέρου (2) («συμφωνία σύνδεσης»), η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαΐου 2002. Στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης, η Ένωση και η Ιορδανία καθιέρωσαν σταδιακά ζώνη ελεύθερων συναλλαγών κατά τη διάρκεια 12ετούς μεταβατικής περιόδου. Επιπλέον, μια συμφωνία υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας σχετικά με αμοιβαία μέτρα ελευθέρωσης και την τροποποίηση της συμφωνίας σύνδεσης ΕΚ-Ιορδανίας καθώς και την αντικατάσταση των παραρτημάτων I, II, III και IV και των πρωτοκόλλων αριθ. 1 και 2 της εν λόγω συμφωνίας (3) άρχισε να ισχύει το 2007. Το 2010 συμφωνήθηκε εταιρική σχέση «προηγμένου καθεστώτος» μεταξύ της Ένωσης και της Ιορδανίας, η οποία συνεπάγεται διευρυμένους τομείς συνεργασίας. Το πρωτόκολλο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας για τον καθορισμό μηχανισμού διευθέτησης των διαφορών που προκύπτουν από τις εμπορικές διατάξεις της Ευρωμεσογειακής συμφωνίας περί συνδέσεως μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και των κρατών μελών τους, αφενός, και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας, αφετέρου (4) μονογραφήθηκε τον Δεκέμβριο 2009 και τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2011. O διμερής πολιτικός διάλογος και η οικονομική συνεργασία έχουν αναπτυχθεί περαιτέρω στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης, των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ιορδανίας και του ενιαίου πλαισίου στήριξης που εγκρίθηκε για την περίοδο 2017-2020.

(2)

Από το 2011, η Ιορδανία έχει ξεκινήσει μια σειρά πολιτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Δημιουργήθηκε Συνταγματικό Δικαστήριο και ανεξάρτητη εκλογική επιτροπή και το ιορδανικό κοινοβούλιο ψήφισε σειρά σημαντικών νόμων, όπως τον εκλογικό νόμο και τον νόμο για τα πολιτικά κόμματα, καθώς και νόμους για την αποκέντρωση και την τοπική αυτοδιοίκηση. Επιπλέον, έχουν εγκριθεί νομοθετικές βελτιώσεις όσον αφορά την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος και τα δικαιώματα των γυναικών.

(3)

Η οικονομία της Ιορδανίας έχει πληγεί σημαντικά από τις παρατεταμένες συγκρούσεις στην περιοχή, κυρίως στις γειτονικές χώρες Ιράκ και Συρία. Η εν λόγω περιφερειακή αναταραχή είχε σοβαρή επίπτωση στα εξωτερικά έσοδα και έχει επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά. Ο τουρισμός και οι άμεσες ξένες επενδύσεις έχουν επηρεαστεί αρνητικά, ενώ οι εμπορικές οδοί έχουν παραμείνει αποκλεισμένες για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Εκτός αυτού, η ροή φυσικού αερίου από την Αίγυπτο διαταράχθηκε επί αρκετά έτη, γεγονός που δημιούργησε την ανάγκη για προμήθεια ενέργειας από εναλλακτικές πηγές σε υψηλότερο κόστος. Επιπλέον, η οικονομία της Ιορδανίας έχει επηρεαστεί από τη μεγάλη εισροή Σύριων προσφύγων, γεγονός που έχει αυξήσει την πίεση στη δημοσιονομική θέση της Ιορδανίας, στις δημόσιες υπηρεσίες και στις υποδομές.

(4)

Τον Αύγουστο του 2016, οι αρχές της Ιορδανίας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) συμφώνησαν για ένα δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής, το οποίο στηρίχθηκε από τριετή διευρυμένη χρηματοδοτική διευκόλυνση (ΔΧΔ) για ποσό ύψους 723 εκατομμυρίων USD, της οποίας προηγήθηκε τριετής συμφωνία stand-by ύψους 2 000 εκατομμυρίων USD κατά την περίοδο 2012-2015. Τον Μάιο του 2019, το πρόγραμμα ΔΧΔ παρατάθηκε έως τον Μάρτιο του 2020.

(5)

Τον Δεκέμβριο του 2016, η Ένωση ενέκρινε (5) ένα δεύτερο πρόγραμμα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ-II) ύψους 200 εκατομμυρίων EUR υπό τη μορφή δανείων, ως απάντηση σε αίτημα της Ιορδανίας τον Μάρτιο του 2016 και σε συνέχεια της ολοκλήρωσης του πρώτου προγράμματος μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους 180 εκατομμυρίων EUR που υλοποιήθηκε το 2015. Το πρόγραμμα ΜΧΣ-ΙΙ ήρθε ως συνέχεια στη δέσμευση που διατυπώθηκε κατά τη διάσκεψη «Στήριξη της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο στις 4 Φεβρουαρίου 2016, όπου η Ένωση δεσμεύτηκε να χορηγήσει 2 390 εκατομμύρια EUR την περίοδο 2016-2017 για χρηματοδοτική στήριξη των χωρών που έχουν πληγεί περισσότερο από την προσφυγική κρίση, συμπεριλαμβανομένης της Ιορδανίας. Το μνημόνιο Συνεννόησης που καθορίζει τους όρους πολιτικής που συνδέονται με την ΜΧΣ-ΙΙ τέθηκε σε ισχύ στις 19 Σεπτεμβρίου 2017. Η πρώτη δόση της ΜΧΣ-II εκταμιεύτηκε στις 17 Οκτωβρίου 2017 και η δεύτερη δόση στις 21 Ιουνίου 2019, σε συνέχεια της εφαρμογής των συμφωνηθέντων μέτρων πολιτικής.

(6)

Η απόφαση (ΕΕ) 2016/2371 περιλάμβανε κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, με την οποία η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τις δημοσιονομικές προκλήσεις και τις εξαιρετικές περιστάσεις που αντιμετωπίζει η Ιορδανία λόγω του γεγονότος ότι φιλοξενεί μεγάλο αριθμό Συρίων (1,3 εκατ. σύμφωνα με τις αρχές της Ιορδανίας), δεσμεύτηκε να υποβάλει, αν κριθεί σκόπιμο, νέα πρόταση για την παράταση και την αύξηση της ΜΧΣ προς την Ιορδανία, μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομήςκαι υπό τον όρο ότι πληρούνται οι συνήθεις προϋποθέσεις για αυτού του είδους τη συνδρομή, συμπεριλαμβανομένης επικαιροποιημένης αξιολόγησης των αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ιορδανίας εκ μέρους της Επιτροπής.

(7)

Μεταξύ 2017 και 2019, η παρατεταμένη περιφερειακή αστάθεια, η υψηλή έκθεση σε διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου και η αύξηση του κόστους δανεισμού για τις αναδυόμενες αγορές παγκοσμίως συνέχισαν να επιβαρύνουν την ιορδανική οικονομία. Συνέπεια των ανωτέρω ήταν η εκ νέου επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, η σημαντική αύξηση της ανεργίας, η πτώση στις εισπράξεις φορολογικών εσόδων και η δημιουργία νέων δημοσιονομικών αναγκών και νέων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης.

(8)

Σε αυτό το δυσχερές πλαίσιο, η Ένωση και η διεθνής κοινότητα εξέφρασαν εκ νέου και κατ’ επανάληψη τη δέσμευση τους για στήριξη της Ιορδανίας, ιδίως κατά τη διάσκεψη των Βρυξελλών για στήριξη του μέλλοντος της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής τον Απρίλιο του 2017, κατά το Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ-Ιορδανίας τον Ιούλιο του 2017, καθώς και κατά τη διάσκεψη των Βρυξελλών με τίτλο «Στηρίζοντας το μέλλον της Συρίας και της ευρύτερης περιοχής» τον Απρίλιο του 2018. Στη διάσκεψη για την πρωτοβουλία του Λονδίνου, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2019, καθώς και στην τρίτη διάσκεψη των Βρυξελλών που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2019, η διεθνής και περιφερειακή κοινότητα χορηγών βοήθειας, συμπεριλαμβανομένης της Ένωσης, επανεπιβεβαίωσε τις προθέσεις της να στηρίξει τις προσπάθειες της Ιορδανίας για τη διαφύλαξη της μακροοικονομικής σταθερότητας και τη βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης.

(9)

Από την έναρξη της κρίσης στη Συρία το 2011, η Ένωση έχει διαθέσει στην Ιορδανία άνω των 2 100 εκατομμύρια EUR στο πλαίσιο διαφόρων μέσων, συμπεριλαμβανομένων 380 εκατομμυρίων EUR στο πλαίσιο των δύο προγραμμάτων μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, προκειμένου να βοηθήσει τη χώρα να διατηρήσει την οικονομική της σταθερότητα, να συνεχίσει τις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να αντιμετωπίσει τις σχετικές ανθρωπιστικές και αναπτυξιακές ανάγκες της Ιορδανίας, καθώς και τις ανάγκες της σε θέματα ασφάλειας. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει διαθέσει περίπου 486 εκατομμύρια EUR στην Ιορδανία υπό τη μορφή δανείων για έργα.

(10)

Τον Ιούλιο του 2019, δεδομένου ότι η κατάσταση και οι προοπτικές της οικονομίας εξακολουθούσαν να είναι δύσκολες, η Ιορδανία ζήτησε περαιτέρω μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση.

(11)

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της επανεξέτασης του δεύτερου προγράμματος του ΔΝΤ στις 6 Μαΐου 2019, το ΔΝΤ και η Ιορδανία έχουν αρχίσει συζητήσεις για ένα διάδοχο πρόγραμμα του ΔΝΤ μετά τον Μάρτιο του 2020, όταν η συμφωνία στο πλαίσιο της διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης (ΔΧΔ) αναμένεται ότι θα έχει ολοκληρωθεί.

(12)

Δεδομένου ότι η Ιορδανία είναι χώρα που καλύπτεται από την ΕΠΓ, θα πρέπει να θεωρείται επιλέξιμη για να λάβει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση.

(13)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συνιστά έκτακτο χρηματοδοτικό μέσο για τη στήριξη, άνευ όρων και χωρίς ειδικό σκοπό, του ισοζυγίου πληρωμών, με σκοπό την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης του δικαιούχου, καθώς και να στηρίζει την εφαρμογή προγράμματος πολιτικής που περιλαμβάνει δραστικά και άμεσα μέτρα προσαρμογής και διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που αποβλέπουν στη βελτίωση της κατάστασης του ισοζυγίου πληρωμών βραχυπρόθεσμα.

(14)

Δεδομένου ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό υπολειπόμενο κενό χρηματοδότησης στο ισοζύγιο πληρωμών της Ιορδανίας, υψηλότερο από τους πόρους που χορηγούν το ΔΝΤ και άλλοι πολυμερείς οργανισμοί, η παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής από την Ένωση προς την Ιορδανία, υπό τις τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις, θεωρείται κατάλληλη απόκριση στο αίτημα της Ιορδανίας προς την Ένωση για στήριξη της οικονομικής σταθεροποίησης της Ιορδανίας σε συνδυασμό με το πρόγραμμα του ΔΝΤ. Η παροχή μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα στηρίξει την οικονομική σταθεροποίηση και το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της Ιορδανίας, συμπληρώνοντας τους πόρους που διατίθενται στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών ρυθμίσεων του ΔΝΤ.

(15)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στην αποκατάσταση μιας βιώσιμης κατάστασης εξωτερικής χρηματοδότησης για την Ιορδανία, στηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή της.

(16)

Ο προσδιορισμός του ποσού της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης βασίζεται σε ολοκληρωμένη ποσοτική εκτίμηση των υπολειπόμενων εξωτερικών χρηματοδοτικών αναγκών της Ιορδανίας και λαμβάνει υπόψη την ικανότητά της για αυτοχρηματοδότηση μέσω ιδίων πόρων, και ιδίως μέσω των συναλλαγματικών αποθεμάτων που διαθέτει. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συμπληρώνει τα προγράμματα και τους πόρους που χορηγούν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Κατά τον καθορισμό του ποσού της συνδρομής λαμβάνονται επίσης υπόψη οι αναμενόμενες χρηματοδοτικές συνεισφορές διμερών και πολυμερών χορηγών και η ανάγκη να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ της Ένωσης και των άλλων χορηγών βοήθειας, καθώς και η προϋπάρχουσα διάθεση εκ μέρους της Ένωσης άλλων μέσων εξωτερικής χρηματοδότησης στην Ιορδανία και η προστιθέμενη αξία της συνολικής συμμετοχής της Ένωσης.

(17)

Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης να συμφωνεί νομικά και ουσιαστικά με τις βασικές αρχές και τους στόχους των διαφόρων τομέων της εξωτερικής δράσης, με τα μέτρα που λαμβάνονται στους τομείς αυτούς, και με τις άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.

(18)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να στηρίξει την εξωτερική πολιτική της έναντι της Ιορδανίας. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) θα πρέπει να συνεργάζονται στενά σε όλη τη διάρκεια της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής για τον συντονισμό της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης και την εξασφάλιση της συνοχής της.

(19)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης αναμένεται να στηρίξει την προσήλωση της Ιορδανίας στις κοινές με την Ένωση αξίες, στις οποίες περιλαμβάνονται η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, η χρηστή διακυβέρνηση, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη και η μείωση της φτώχειας, καθώς και η προσήλωσή της στις αρχές ενός ελεύθερου και θεμιτού εμπορίου που διενεργείται βάσει κανόνων.

(20)

Προϋπόθεση για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να είναι ο σεβασμός εκ μέρους της Ιορδανίας των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, το κράτος δικαίου και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Επιπλέον, οι ειδικοί στόχοι της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να ενισχύουν την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των συστημάτων διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών στην Ιορδανία και να προωθούν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που σκοπό έχουν να στηρίξουν τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη δημοσιονομική εξυγίανση. Η Επιτροπή και η ΕΥΕΔ θα πρέπει να παρακολουθούν τακτικά τόσο την εκπλήρωση των προϋποθέσεων όσο και την επίτευξη των ειδικών στόχων της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

(21)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης σε σχέση με την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, είναι απαραίτητο να λάβει η Ιορδανία τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης της απάτης, της διαφθοράς και οποιωνδήποτε άλλων παρατυπιών που συνδέονται με αυτή την οικονομική συνδρομή. Επιπλέον, κάθε δανειακή σύμβαση που θα συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ιορδανίας θα πρέπει να περιλαμβάνει διατάξεις που θα επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) να διενεργεί έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και διαδικασίες που ορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (7) και στην Επιτροπή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο να διενεργούν ελέγχους κατά τη διάρκεια και μετά την περίοδο διαθεσιμότητας της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

(22)

Η αποδέσμευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης δεν θίγει τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ως αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής.

(23)

Τα ποσά που απαιτούνται για την παροχή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού που προβλέπονται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

(24)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής. Για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου να παρακολουθούν την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή θα πρέπει να τα ενημερώνει τακτικά για τις εξελίξεις που αφορούν την εν λόγω συνδρομή και να τους παρέχει τα σχετικά έγγραφα.

(25)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές εξουσίες στην Επιτροπή. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8).

(26)

Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να υπόκειται σε όρους οικονομικής πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης. Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις εφαρμογής και για λόγους αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να διαπραγματευτεί τους εν λόγω όρους με τις αρχές της Ιορδανίας υπό την εποπτεία της επιτροπής των αντιπροσώπων των κρατών μελών δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011, η συμβουλευτική διαδικασία θα πρέπει κατά γενικό κανόνα να εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις εκτός από αυτές που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Λαμβανομένων υπόψη των δυνητικά σημαντικών επιπτώσεων συνδρομής άνω των 90 εκατομμυρίων EUR, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιηθεί η διαδικασία εξέτασης που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 για πράξεις που υπερβαίνουν το εν λόγω κατώτατο όριο. Λαμβανομένης υπόψη της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στην Ιορδανία, θα πρέπει να εφαρμοστεί η εν λόγω διαδικασία εξέτασης για την έγκριση του μνημονίου συνεννόησης, ή για τη μείωση, την αναστολή ή την ακύρωση της συνδρομής αυτής,