(1)

Τον Δεκέμβριο του 2008 η Hypo Group Alpe Adria (εφεξής «HGAA» ή «η τράπεζα») έλαβε από τη Δημοκρατία της Αυστρίας, βάσει του προγράμματος έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα της Αυστρίας (2) (εφεξής «πρόγραμμα έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα»), 900 εκατ. EUR για ενίσχυση του κεφαλαίου συμμετοχής (Partizipationskapital) κατηγορίας 1 (Tier 1) (3).

(2)

Στις 29 Απριλίου 2009 η Αυστρία υπέβαλε στην Επιτροπή σχέδιο βιωσιμότητας για την HGAA.

(3)

Με την απόφαση της 12ης Μαΐου 2009 στην υπόθεση N 254/2009 («απόφαση κίνησης της διαδικασίας 2009») (4), η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία εξέτασης βάσει του άρθρου 16 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5), δεδομένου ότι εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με τη συμβατότητα της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης που χορηγήθηκε τον Δεκέμβριο του 2008 από τη Γερμανία στην BayernLB, πλειοψηφικό μέτοχο της HGAA, με την εσωτερική αγορά. Στην ίδια απόφαση, η Επιτροπή έθεσε το ερώτημα εάν η HGAA θεωρείτο κατά βάση υγιής τράπεζα.

(4)

Η HGAA κρατικοποιήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2009. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή με την απόφασή της 23ης Δεκεμβρίου 2009 στο πλαίσιο των υποθέσεων C 16/2009 και N 698/2009 (6) (εφεξής «απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2009»), βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»), ενέκρινε προσωρινά, δηλαδή εν αναμονή της υποβολής βιώσιμου σχεδίου αναδιάρθρωσης, διάφορα μέτρα ενίσχυσης. Με την ίδια απόφαση, η Επιτροπή επέκτεινε την επίσημη διαδικασία εξέτασης προκειμένου να συμπεριλάβει τα περαιτέρω μέτρα ενίσχυσης που έλαβε η Αυστρία υπέρ της HGAA.

(5)

Στις 22 Ιουνίου 2010 η Επιτροπή επέκτεινε εκ νέου την επίσημη διαδικασία εξέτασης. Αυτό οφειλόταν, πρωτίστως, στο γεγονός ότι το αναθεωρημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης υπέρ της HGAA, το οποίο υποβλήθηκε στις 16 Απριλίου 2010, δεν κατέδειξε τον τρόπο αποκατάστασης της βιωσιμότητας της τράπεζας και της κατάλληλης κατανομής των βαρών, ούτε τον τρόπο επαρκούς απορρόφησης των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκαλούνται από την ενίσχυση. Επιπλέον, η Επιτροπή παρέτεινε την έγκριση της ενίσχυσης, την οποία κήρυξε προσωρινά συμβατή με την εσωτερική αγορά με την οικεία απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2009, έως την ολοκλήρωση της εκτίμησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης (εφεξής «απόφαση παράτασης του 2010») (7).

(6)

Στις 29 Δεκεμβρίου 2010 η Αυστρία κοινοποίησε συμπληρωματική ενίσχυση για την HGAA υπό μορφή εγγύησης στοιχείων ενεργητικού, ύψους 200 εκατ. EUR. Η εν λόγω ενίσχυση εγκρίθηκε με την απόφαση της Επιτροπής της 19ης Ιουλίου 2011 στο πλαίσιο των υποθέσεων SA.32172 (2011/NN) και SA.32554 (2009/C) (8) (εφεξής «απόφαση διάσωσης του Ιουλίου 2011»).

(7)

Στις 7 Φεβρουαρίου 2011 η Επιτροπή ενημέρωσε την Αυστρία και τη Γερμανία ότι η διαδικασία στο πλαίσιο της υπόθεσης N 698/2009 (9) σχετικά με την HGAA θα έπρεπε να διαχωριστεί από τη διαδικασία στο πλαίσιο της υπόθεσης C 16/2009 σχετικά με την BayernLB. Η διαδικασία που αφορά την HGAA καταχωρίστηκε στη συνέχεια ως υπόθεση SA.32554 (2009/C). Η παρούσα απόφαση αφορά αποκλειστικά την υπόθεση SA.32554 (2009/C).

(8)

Στις 21 Απριλίου 2011 η Αυστρία υπέβαλε νέο σχέδιο αναδιάρθρωσης για την HGAA.

(9)

Στις 3 Δεκεμβρίου 2012 η Αυστρία κοινοποίησε περαιτέρω μέτρα ενίσχυσης για την HGAA υπό μορφή εισφοράς κεφαλαίου από τη Δημοκρατία της Αυστρίας στο πλαίσιο μετοχικών κεφαλαίων, καθώς και υπό μορφή κρατικής εγγύησης για ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης που εκδίδονται από την HGAA. Η κοινοποίηση περιελάμβανε μια σειρά υποχρεώσεων για την HGAA. Τα εν λόγω μέτρα ενίσχυσης εγκρίθηκαν προσωρινά με την απόφαση της Επιτροπής της 5ης Δεκεμβρίου 2012 στην υπόθεση SA.32554 (2009/C) (10) (εφεξής «απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012»). Η εν λόγω έγκριση υπόκειτο σε ορισμένες δεσμεύσεις εκ μέρους της Αυστρίας. Ωστόσο, η Αυστρία τήρησε μόνο εν μέρει τις δεσμεύσεις αυτές.

(10)

Στις 5 Οκτωβρίου 2012 η Αυστρία άσκησε προσφυγή για την ακύρωση της απόφασης της 25ης Ιουλίου 2012 στην υπόθεση SA.28487 (C 16/2009 πρώην N 254/2009) (11) σχετικά με την BayernLB. Η εν λόγω απόφαση καταργήθηκε αργότερα και αντικαταστάθηκε από την απόφαση της Επιτροπής της 5ης Φεβρουαρίου 2013 (12) (εφεξής «απόφαση για την BayernLB»).

(11)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας του 2009, στην απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2009, στην απόφαση παράτασης του 2010, στην απόφαση διάσωσης του Ιουλίου 2011 και στην απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012 γίνεται αναφορά στην αναλυτική περιγραφή της διαδικασίας.

(12)

Τα επιμέρους σχέδια αναδιάρθρωσης για την HGAA και οι αντίστοιχες τροποποιήσεις τους αποτέλεσαν κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου 2010 και Αυγούστου 2013 αντικείμενο πολυάριθμων συναντήσεων και τηλεφωνικών διασκέψεων καθώς και άλλων μορφών ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των εκπροσώπων της Αυστρίας, της τράπεζας και των υπηρεσιών της Επιτροπής.

(13)

Στις 29 Ιουνίου 2013 η Αυστρία κοινοποίησε σχέδιο αναδιάρθρωσης, στο οποίο προβλεπόταν η εξυγίανση της HGAA· το εν λόγω σχέδιο συμπληρώθηκε στις 27 Αυγούστου 2013.

(14)

Η HGAA είναι ένας παγκόσμιος όμιλος χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών με έδρα στο Κλάγκενφουρτ (Καρινθία), από όπου ελέγχονται και κατευθύνονται οι τραπεζικές συναλλαγές και οι συναλλαγές χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing), περιλαμβανομένου του υπό κατάργηση μέρους της Hypo Alpe Adria Bank International (στο εξής «HBInt»). Η HBInt εκτελεί κεντρικές λειτουργίες σε επίπεδο ομίλου, όπως έλεγχο και λογιστική του ομίλου, διαχείριση κινδύνων, νομικά θέματα και θέματα συμμόρφωσης, διαχείριση ρευστότητας, δεσμευτική κάλυψη, καθώς και αναχρηματοδότηση των θυγατρικών εταιρειών της HGAA.

(15)

Στα τέλη του 2012 το σύνολο ισολογισμού της HGAA ανερχόταν στα 33,8 δισεκατ. EUR, ενώ τα σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού ανέρχονταν σε περίπου 21 δισεκατ. EUR.

(16)

Η HGAA ανήκει εξ ολοκλήρου στη Δημοκρατία της Αυστρίας (13).

(17)

Κατά την 31η Δεκεμβρίου 2008 η HGAA εκπροσωπούνταν μέσω των τραπεζικών θυγατρικών εταιρειών της και/ή των θυγατρικών εταιρειών χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing) σε δώδεκα χώρες: στην Αυστρία, τη Σλοβενία, την Ιταλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, τη Βουλγαρία, την Κροατία, τη Σερβία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

(18)

Σήμερα η HGAA δραστηριοποιείται στην Αυστρία μέσω της HBA. Επιπλέον, εκπροσωπείται στη Σλοβενία (με την HBS και την εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLS), στην Κροατία (με την HBC και την ενοποιημένη εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HAALC), στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη (με τις τράπεζες HBFBiH και HBRS —της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης— συμπεριλαμβανομένης της εταιρείας χρηματοδοτικής μίσθωσης HLRS), στη Σερβία (με την HBSE) και στο Μαυροβούνιο (με την HBM) (συνολικά, «Νοτιοανατολική Ευρώπη»).

(19)

Για πολλές βιομηχανικές συμμετοχές και χρηματοπιστωτικές θυγατρικές εταιρείες της τράπεζας έχει ξεκινήσει διαδικασία εξυγίανσης. Η ιταλική HBI έπαυσε την 1η Ιουλίου 2013 τη διεξαγωγή νέων συναλλαγών. Στις λοιπές υπό εκκαθάριση θυγατρικές εταιρείες περιλαμβάνονται η κροατική εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLC και η κροατική εταιρεία εκκαθάρισης H-ABDUCO, η οποία προέκυψε από τη μεταφορά τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού, η αυστριακή εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLA, η γερμανική εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLG, η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLM του Μαυροβουνίου και η εταιρεία εκκαθάρισης HDM, η οποία προέκυψε από τη μεταφορά τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού, η ουγγρική εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLHU, η βουλγαρική εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLBG, η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLMK της πΓΔΜ, η ουκρανική εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLUA, η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HETABiH της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, και η εταιρεία εκκαθάρισης BORA, η οποία προέκυψε από τη μεταφορά τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού, οι σερβικές εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης HLSE και HRSE, οι σλοβενικές εταιρείες TCK και TCV, οι οποίες προέκυψαν από τη μεταφορά τραπεζικών συναλλαγών και συναλλαγών χρηματοδοτικής μίσθωσης, καθώς και η ιταλική εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLI (14). Η Alpe Adria Privatbank στο Λιχτενστάιν έχει ήδη εξυγιανθεί.

(20)

Στις αιτιολογικές σκέψεις που ακολουθούν παρέχεται επισκόπηση των επιχειρηματικών μονάδων που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται.

(21)

Η αυστριακή θυγατρική εταιρεία HBA παρέχει τραπεζικές υπηρεσίες σε ιδιώτες, επιχειρήσεις και θεσμικούς πελάτες. Παρέχει όλες τις παραδοσιακές τραπεζικές υπηρεσίες μιας τράπεζας γενικών εργασιών. Η HBA διαθέτει ισχυρή περιφερειακή βάση στην Καρινθία, με περαιτέρω καταστήματα στη Βιέννη και το Σάλτσμπουργκ. Το μερίδιο αγοράς της στην Αυστρία δεν υπερβαίνει το […] (*1) % σε στοιχεία ενεργητικού και το […] % σε καταθέσεις.

(22)

Στη Σλοβενία ο όμιλος εκπροσωπείται από την τράπεζα HBS (μερίδιο αγοράς περί το […] % σε στοιχεία ενεργητικού και […] % σε καταθέσεις). Η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLS επικεντρώνεται στη χρηματοδοτική μίσθωση εξοπλισμού, ενώ παράλληλα προβαίνει σε επιλεγμένες χρηματοδοτικές μισθώσεις ακινήτων.

(23)

Η κροατική HBC είναι μια τράπεζα γενικών εργασιών (με μερίδιο αγοράς περί το […] % σε στοιχεία ενεργητικού και […] % σε καταθέσεις). Η HAALC δραστηριοποιείται στον τομέα της χρηματοδοτικής μίσθωσης και έχει μερίδιο αγοράς περί το […] % σε αναδιάρθρωση κεφαλαίων.

(24)

Στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη λειτουργούν δύο διαφορετικές τράπεζες: η HBRS στη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (μερίδιο αγοράς περί το […] % σε στοιχεία ενεργητικού και […] % σε καταθέσεις) και η HBFBiH στην Ομοσπονδία της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης (μερίδιο αγοράς περί το […] % σε στοιχεία ενεργητικού). Η εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης HLRS, η οποία ανήκει στην HBRS, κατέχει μερίδιο αγοράς περί το […] % επί του συνόλου νέων χρηματοδοτήσεων.

(25)

Το μερίδιο αγοράς της HBM στο Μαυροβούνιο είναι περί το […] % σε στοιχεία ενεργητικού. Οι δραστηριότητες χρηματοδοτικής μίσθωσης που εκτελεί η τράπεζα κατέχουν μερίδιο αγοράς της τάξης του […] %.

(26)

Η σερβική HBSE έχει επικεντρώσει τις συναλλαγές της στον τομέα ιδιωτών και εταιρικών πελατών (μερίδιο αγοράς περί το […] % σε στοιχεία ενεργητικού και […] % σε καταθέσεις).

(27)

Το 2008 η HGAA έλαβε ενίσχυση από την πρώην μέτοχό της, την BayernLB, και από τη Δημοκρατία της Αυστρίας.

(28)

Στο πλαίσιο της κρατικοποίησής της, η HGAA έλαβε τις ακόλουθες ενισχύσεις:

(29)

Λόγω της ανάγκης περαιτέρω απομείωσης της αξίας, η Αυστρία χορήγησε στην HGAA, για την περίοδο από 31 Δεκεμβρίου 2010 έως 30 Ιουνίου 2013, εγγύηση στοιχείων ενεργητικού ύψους 200 εκατ. EUR.

(30)

Σύμφωνα με απόφαση της αυστριακής αρχής χρηματοπιστωτικής εποπτείας, η HGAA έπρεπε να διαθέτει, την 31η Δεκεμβρίου 2012, υψηλότερο δείκτη κεφαλαίου της τάξης του 12,04 %. Ως εκ τούτου, οι αυστριακές αρχές χορήγησαν στην HGAA τις ακόλουθες ενισχύσεις:

(31)

Λεπτομερής περιγραφή της τράπεζας και των ήδη εγκεκριμένων μέτρων ενίσχυσης περιλαμβάνεται στις αιτιολογικές σκέψεις 17 έως 19 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, στις αιτιολογικές σκέψεις 13 έως 15 και 27 έως 40 της απόφασης διάσωσης του Δεκεμβρίου 2009, στις αιτιολογικές σκέψεις 15 έως 19 της απόφασης διάσωσης του Ιουλίου 2011 και στις αιτιολογικές σκέψεις 10 έως 12 της απόφασης διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012.

(32)

Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, για την περίοδο 2013-2017 προβλέπεται, για το υπό εκκαθάριση τμήμα, πρόσθετη κεφαλαιακή απαίτηση ύψους περίπου 2,6 δισεκατ. EUR (βασικό σενάριο), η οποία αυξάνεται σε 4,7 δισεκατ. EUR σύμφωνα με το απαισιόδοξο σενάριο και σε 5,4 δισεκατ. EUR σύμφωνα με το σενάριο ακραίων καταστάσεων. Με βάση το γεγονός ότι το κεφάλαιο διατίθεται σε ρευστή μορφή, οι επιπλέον ανάγκες της HGAA σε ρευστότητα στο βασικό σενάριο ανέρχονται σε 2,5 δισεκατ. EUR και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, σε ένα απαισιόδοξο σενάριο ακραίων καταστάσεων αυξάνονται σε 3,3 δισεκατ. EUR έως το 2017. (Σε περίπτωση που τα κεφαλαιακά μέτρα δεν έχουν επιπτώσεις στη ρευστότητα, ενδέχεται να χρειαστούν υψηλότερα μέτρα ρευστότητας.)

(33)

Η Αυστρία, για λόγους προφύλαξης, ζήτησε την έγκριση της Επιτροπής για χορήγηση κρατικής ενίσχυσης, η οποία ενδέχετο να χρειαστεί για την κάλυψη των πρόσθετων αναγκών σε κεφάλαιο ή ρευστότητα κατά τέτοιον τρόπο ώστε να πληρούνται όλες οι απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας ή να καλύπτονται οι ζημίες. Το ύψος του χορηγηθέντος κεφαλαίου θα πρέπει να περιορίζεται στο ποσό που απαιτείται για την τήρηση των κανονιστικών ελάχιστων κεφαλαιακών απαιτήσεων, οι οποίες πρέπει να έχουν επιβεβαιωθεί από την αρμόδια εποπτική αρχή.

(34)

Πριν από την κρατικοποίησή της, στο κεφάλαιο της HGAA συμμετείχε η BayernLB (67,08 %), το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας μέσω της Kärntner Landesholding (12,42 %), η Grazer Versicherung AG («GRAWE») (20,48 %) και το ίδρυμα εργαζομένων Hypo Alpe Adria (0,02 %).

(35)

Όλοι οι ιδιοκτήτες παραιτήθηκαν από τα δικαιώματά τους ως μετόχων και εκχώρησαν τα μερίδιά τους στην Αυστρία στη συμβολική τιμή του ενός ευρώ.

(36)

Η BayernLB παραιτήθηκε από όλα τα δικαιώματά της ως μετόχου, συμπεριλαμβανομένου του ήδη κατατεθέντος συμπληρωματικού κεφαλαίου (κεφάλαιο κατηγορίας 2) ύψους 300 εκατ. EUR, και απήλλαξε την HGAA από την υποχρέωση αποπληρωμής ήδη χορηγηθέντων δανείων ύψους 525 εκατ. EUR (15).

(37)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ρευστότητα της HGAA, η BayernLB διέθεσε εκ νέου διευκόλυνση ρευστότητας ύψους […] EUR, η οποία έληξε τον Δεκέμβριο του 2009. Επιπλέον, συμφωνήθηκε ότι η HGAA θα είχε τη δυνατότητα να διατηρήσει έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 ποσό ύψους […] EUR, που της χορηγήθηκε από την BayernLB μέσω χρηματοδότησης εντός του ομίλου. Το 2014 θα παρέμεναν στην HGAA κεφάλαια της BayernLB ύψους […] EUR και το 2015 κεφάλαια ύψους […] EUR. Η Αυστρία παρέχει εγγυήσεις για τα εν λόγω ποσά σε περίπτωση διάσπασης της τράπεζας ή λήψης ενός οικονομικά συγκρίσιμου μέτρου, εφόσον έτσι δεν διασφαλίζεται η βιωσιμότητα της HGAA (16).

(38)

Το 2008 η BayernLB εισέφερε στην HGAA κεφάλαιο ύψους 700 εκατ. ευρώ EUR, το οποίο έχει πλέον πλήρως αναλωθεί καθότι χρησιμοποιήθηκε εξ ολοκλήρου για την κάλυψη ζημιών.

(39)

Η GRAWE κάλυψε με εγγραφή μη μετατρέψιμο κεφάλαιο συμμετοχής κατηγορίας 1 ύψους 30 εκατ. EUR με μέρισμα της τάξης του 6 % ετησίως από το 2013 (εφόσον υπάρχουν κέρδη). Στις 30 Μαΐου 2011 η ονομαστική αξία του κεφαλαίου συμμετοχής μειώθηκε μετά από περικοπή κεφαλαίου στα 9 εκατ. EUR.

(40)

Η GRAWE διέθεσε επίσης έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 εξασφαλισμένη ρευστότητα ύψους 100 εκατ. EUR (50 εκατ. EUR εξασφαλίστηκαν μέσω αυστριακών ομολόγων και 50 εκατ. EUR μέσω άλλων περιουσιακών στοιχείων που είναι επιλέξιμα προς έκδοση καλυμμένων ομολόγων).

(41)

Τον Δεκέμβριο του 2009 το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας συνέβαλε στη διάσωση της τράπεζας λαμβάνοντας τα ακόλουθα μέτρα:

(42)

Ο πίνακας που ακολουθεί παρέχει μια επισκόπηση των αρχικών ποσών του κεφαλαίου συμμετοχής στην HGAA (όλα μεταβιβάστηκαν στην HBInt) και του τρέχοντος ύψους αυτών. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το κεφάλαιο συμμετοχής δεν συνεπάγεται δικαίωμα ψήφου. Η Δημοκρατία της Αυστρίας κατέχει το σύνολο των μετοχών που φέρουν δικαίωμα ψήφου.

Πίνακας 1

Επισκόπηση του κεφαλαίου συμμετοχής

(43)

Η HGAA έχει εξαγοράσει διάφορα υβριδικά και άλλα κεφαλαιακά μέσα σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη από την ονομαστική αξία ή τα έχει ακυρώσει εντελώς, αυξάνοντας έτσι την κεφαλαιακή της βάση: τον Απρίλιο του 2012 η HGAA προέβη σε συναλλαγή η οποία επέφερε αύξηση του κεφαλαίου κατηγορίας 1 κατά 153 εκατ. EUR. Τον Αύγουστο του 2012 ακύρωσε ορισμένα υβριδικά μέσα δημιουργώντας, έτσι, περαιτέρω κεφάλαιο ύψους 23,5 εκατ. EUR. Τον Δεκέμβριο του 2012 η HGAA εξαγόρασε περαιτέρω κεφαλαιακά μέσα, γεγονός που οδήγησε σε έκτακτο κέρδος ύψους […] EUR.

(44)

Εκτός αυτού, λόγω των ζημιών της HGAA δεν διανεμήθηκαν στους κατόχους συμμετοχικών τίτλων (κεφάλαιο συμμετοχής και άλλα υβριδικά κεφαλαιακά μέσα) τα επί των κερδών υπολογιζόμενα μερίσματα ή τοκομερίδια. Επομένως, για το 2009 και το 2010 η HGAA ήταν σε θέση να διακρατήσει ποσό […] EUR.

(45)

Οι δυσκολίες της HGAA οφείλονται κατά κύριο λόγο σε μια επιθετική αναπτυξιακή στρατηγική βασιζόμενη σε ευνοϊκές και εγγυημένες από το κράτος χρηματοδοτήσεις.

(46)

Η HGAA στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην ταχεία ανάπτυξη και άνοδο των αγορών των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο μεταξύ 2000 και 2007 η HGAA εισήλθε σε πολλές νέες αγορές. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο συνολικός ισολογισμός της HGAA αυξήθηκε από 9,8 δισεκατ. EUR (31η Δεκεμβρίου 2002) σε 43,3 δισεκατ. EUR (31η Δεκεμβρίου 2008).

Πίνακας 2

Επέκταση της HGAA ανά χώρα και δραστηριότητα

(47)

Η στρατηγική επέκτασης κατέστη δυνατή λόγω του χαμηλού κόστους χρηματοδότησης, το οποίο βασίστηκε σε κρατικές εγγυήσεις του ομόσπονδου κράτος της Καρινθίας (Ausfallshaftung), που αυξήθηκαν από 4,9 δισεκατ. (31η Δεκεμβρίου 2002) σε 20,7 δισεκατ. EUR (31η Δεκεμβρίου 2009). Η πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση είχε ως αποτέλεσμα να παραμελήσει η HGAA τη συγκέντρωση καταθέσεων σε τοπικό επίπεδο.

(48)

Η ταχεία επέκταση του ισολογισμού στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και η φθηνή χρηματοδότηση υπό κρατική εγγύηση απέδωσαν βραχυπρόθεσμα κέρδη. Από το 2002 έως το 2006 η HGAA σημείωνε κέρδη σε ετήσια βάση (με εξαίρεση το 2004). Ωστόσο, το επιχειρηματικό μοντέλο συγκάλυπτε υποκείμενους κινδύνους όσον αφορά την επιδείνωση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού και την αναχρηματοδότηση· ως εκ τούτου, η τράπεζα δεν διεξήγαγε τους απαιτούμενους ελέγχους ούτε ανέπτυξε τις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων, οι οποίες ήταν αναγκαίες για την αντιμετώπιση των νέων αναγκών μετά την επέκταση. Η στρατηγική της τράπεζας ήταν προσανατολισμένη στην αύξηση του όγκου συναλλαγών, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα να αναλάβει η τράπεζα υψηλούς κινδύνους, ιδίως στους τομείς των ακινήτων και του τουρισμού, ενώ οι οικονομικοί και λειτουργικοί κίνδυνοι αξιολογούνταν συστηματικά κατά τρόπο εσφαλμένο. Δεδομένου ότι απουσίαζαν οι κατάλληλοι μηχανισμοί ελέγχου, η τράπεζα ήταν επίσης ευάλωτη στην απάτη, γεγονός που οδήγησε στη διενέργεια αρκετών ποινικών ερευνών. Με την πάροδο του χρόνου, το χαρτοφυλάκιό της υπέστη αυξανόμενη ζημία, μεταξύ άλλων λόγω της έλλειψης κατάλληλης εξασφάλισης, από σημαντικό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σε πολλές περιπτώσεις ήταν δύσκολο ή αδύνατο να εκποιηθούν οι υπάρχουσες εξασφαλίσεις και, ως εκ τούτου, κατέστησαν αναγκαίες εκτεταμένες απομειώσεις αξίας στοιχείων.

(49)

Επιπροσθέτως, η τράπεζα ανέλαβε επιπλέον κινδύνους αποπληρωμής, δεδομένου ότι σημαντικό μέρος των δανείων της προς φυσικά πρόσωπα και μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις («ΜΜΕ») χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ήταν εκφρασμένο σε ευρώ ή ελβετικά φράγκα. Μετά την ανατίμηση —ιδίως του ελβετικού φράγκου— έναντι των τοπικών νομισμάτων οι κίνδυνοι αυτοί εν μέρει υλοποιήθηκαν.

(50)

Ενόψει του προφίλ κινδύνου που απορρέει από την πελατειακή βάση και το χαρτοφυλάκιο, η τράπεζα ενήργησε με ανεπαρκή κεφάλαια, ακόμη και όταν κινείτο εντός των εποπτικών ορίων που ίσχυαν τη δεδομένη στιγμή. Μετά την επιδείνωση της κατάστασης, ο εν λόγω παράγοντας πολύ γρήγορα κατέστη πρόβλημα. Από έναν υπολογισμό που περιέχεται στο σχέδιο εξυγίανσης που έχει υποβληθεί προκύπτει ότι, χωρίς τα μέτρα ενίσχυσης, ο δείκτης κεφαλαίων της τράπεζας θα ήταν αρνητικός από το 2013 τόσο για το κεφάλαιο κατηγορίας 1 […] όσο και για το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων […]. Ο υπολογισμός αυτός είναι μέχρι στιγμής πλασματικός, καθώς σε αυτήν την περίπτωση θα απαιτείτο νωρίτερα δραστική μείωση του μεγέθους ή εκκαθάριση της τράπεζας. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Αυστρίας, η εκκαθάριση θα απειλούσε τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος αφενός στην Αυστρία, κυρίως λόγω της ανάληψης εγγυήσεων από το ομόσπονδο κρατίδιο της Καρινθίας, η οποία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει ένα σχετικό σενάριο, και αφετέρου στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου η HGAA κατέχει σημαντικό μερίδιο της αγοράς.

(51)

Η τράπεζα συνειδητοποίησε πολύ αργά ότι το επιχειρηματικό της μοντέλο δεν λειτουργούσε, και αντέδρασε με πολύ αργούς ρυθμούς, γεγονός που οφείλεται εν μέρει στην περίπλοκη δομή του ομίλου και εν μέρει στη δυσκολία διοίκησης ενός τόσο μεγάλου και ανομοιογενούς ομίλου.

(52)

Ακόμα και στις αρχές […] η ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού συνέχισε να αποδεικνύεται προβληματική σε σχέση με τις νέες συναλλαγές και, συνεκτιμώντας το εύλογο κόστος κινδύνου και το κόστος κεφαλαίου, τα περιθώρια παρέμεναν ακατάλληλα.

(53)

Τα σχέδια αναδιάρθρωσης που είχαν ανακοινωθεί νωρίτερα δεν μπορούσαν να καταδείξουν ότι η HGAA μπορεί να υφίσταται και να λειτουργεί ως ανεξάρτητη και κερδοφόρος επιχείρηση.

(54)

Τα έγγραφα που έχει προσκομίσει η Αυστρία και αποτελούν τη βάση της παρούσας απόφασης (17) περιλαμβάνουν επίσης βασικά σενάρια, τα οποία καταδεικνύουν ότι το αποτέλεσμα του ομίλου θα είναι αρνητικό για το σύνολο της περιόδου 2013-2017, ενώ οι ανάγκες σε κεφάλαιο είναι πιθανό να αυξηθούν κατά επιπλέον […] EUR. Ακόμη και στο «σενάριο διαχείρισης», το οποίο δεν περιλαμβάνει επαρκή μέτρα για τον περιορισμό πιθανών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, προβλέπονται περιορισμένα κέρδη ύψους […] μόλις για το 2017· για τα έτη που προηγούνται προβλέπονται ζημίες. Επιπλέον, στην εν λόγω πρόβλεψη δεν συνεκτιμάται το δυνητικό κόστος των παρατάσεων των εγγυήσεων πέραν του 2013.

(55)

Στο πλαίσιο της απόφασης διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012, η Επιτροπή ενέκρινε τα μέτρα που είχε κοινοποιήσει η Αυστρία όσον αφορά συγκεκριμένες δεσμεύσεις του κράτους μέλους, οι οποίες θα έπρεπε να διασφαλίσουν τον όσο το δυνατόν μεγαλύτερο περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Οι δεσμεύσεις αφορούσαν τον περιορισμό των επιχειρηματικών συναλλαγών της τράπεζας, για παράδειγμα όσον αφορά τα ποσοστά απόδοσης, τις κατηγορίες κινδύνου πελατών και τις προθεσμίες, και αποσκοπούσαν στον περιορισμό επικίνδυνων πρακτικών και, ως εκ τούτου, στη μείωση της δυνατότητας επέκτασης των συναλλαγών εις βάρος των ανταγωνιστών.

(56)

Τον Ιανουάριο του 2013 η Αυστρία ενημέρωσε την Επιτροπή ότι η τράπεζα δεν ήταν σε θέση, όσον αφορά ορισμένες θυγατρικές της και για οικονομικούς λόγους, να τηρήσει το σύνολο των εν λόγω υποχρεώσεων. Ειδικότερα, επισημάνθηκαν τα εξής: ο περιορισμός σε σχέση με τις πιστώσεις σε ξένο νόμισμα, οι απαιτήσεις για περιορισμό των πιστωτικών ορίων στον δημόσιο και εταιρικό τομέα (πιστώσεις μόνο σε πελάτες με πιστοληπτική κατάταξη τουλάχιστον […]), οι οποίες, σύμφωνα με την Αυστρία, δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και, σε σχέση με την HBA, ο περιορισμός των οικονομικών δεσμεύσεων του δημοσίου σε […].

(57)

Στις 29 Ιουνίου 2013, η Αυστρία υπέβαλε σχέδιο που προβλέπει τη συντεταγμένη εξυγίανση της HGGA, έτσι ώστε να υπάρχει αρκετός χρόνος για την εκποίηση δυνητικά επικερδών περιουσιακών στοιχείων, ενώ η εκκαθάριση των υπόλοιπων στοιχείων ενεργητικού θα γίνει σταδιακά.

(58)

Σύμφωνα με το σχέδιο εξυγίανσης, ο συνολικός ισολογισμός της HGAA θα μειωθεί από 43,3 δισεκατ. EUR, που ήταν στα τέλη του 2008, στα 6,56 δισεκατ. EUR το 2017, δηλαδή, κατά 85 %. Κατά την ίδια περίοδο, τα σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού θα μειωθούν επίσης κατά 85 %, δηλαδή από 32,8 δισεκατ. EUR, που ήταν στα τέλη του 2008, σε 4,75 δισεκατ. EUR.

(59)

Η στρατηγική εξυγίανσης ισχύει για τα υπόλοιπα τρία τμήματα της HGGA: i) την αυστριακή τράπεζα (HBA), ii) το δίκτυο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και iii) το υπό κατάργηση τμήμα.

(60)

Η εξυγίανση θα κατευθύνεται από τα κεντρικά γραφεία του ομίλου, όπου εν τω μεταξύ υιοθετήθηκε μια σειρά βελτιώσεων, μεταξύ άλλων, σε σχέση με τη διαχείριση του κινδύνου, την υποβολή εκθέσεων, την αξιολόγηση εξασφαλίσεων και τη διαδικασία πιστοληπτικής κατάταξης (18).

(61)

Το σχέδιο εξυγίανσης επικεντρώνεται στην ολοκλήρωση της πώλησης της HBA, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει, και στην αύξηση της ελκυστικότητας του δικτύου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η εκποίηση όλων των μονάδων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης το αργότερο έως την 30ή Ιουνίου 2015. Στο πλαίσιο αυτό, η Αυστρία ανέλαβε σειρά δεσμεύσεων στον τομέα των νέων συναλλαγών ούτως ώστε, να διασφαλίζεται η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ κινδύνου και οικονομικής βιωσιμότητας, όσο δεν εκποιούνται οι μονάδες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

(62)

Κατά συνέπεια, η HGAA θα χορηγήσει νέα ενυπόθηκα δάνεια σε ιδιώτες πελάτες καταρχήν μόνο με επιτόκιο […] % ή μεγαλύτερο, το κόστος εσωτερικής αναχρηματοδότησης πρέπει να είναι ανάλογο προς κατάσταση αναχρηματοδότησης του εκάστοτε υποκαταστήματος ή θυγατρικής, και θα παρέχονται […] —με ορισμένες εξαιρέσεις— μόνο σε πελάτες, στους οποίους έχει χορηγηθεί […].

(63)

Στις 31 Μαΐου 2013 συνήφθη σύμβαση με την Anadi Financial Holdings Pte. Ltd. για την πώληση του συνόλου των συμμετοχών της HBA. Η συναλλαγή αναμένεται να ολοκληρωθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 2013 (19).

(64)

Μέχρι την ολοκλήρωση της πώλησης, η HBA θα συνεχίσει να επικεντρώνεται στη θέση της ως περιφερειακή τράπεζα στην Καρινθία, με γραφεία στη Βιέννη και στο Σάλτσμπουργκ. Η τράπεζα έχει ήδη συρρικνωθεί σημαντικά· το προβληματικό χαρτοφυλάκιο αξίας 1,99 δισεκατ. EUR διαχωρίστηκε πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2011. Ο συνολικός ισολογισμός της HBA ανερχόταν την 31η Δεκεμβρίου 2012 σε 4,15 δισεκατ. EUR (έναντι 7,05 δισεκατ. EUR την 31η Δεκεμβρίου 2008).

(65)

Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες του δικτύου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά λόγω της εστίασης σε βασικές αγορές και ικανότητες στη Σλοβενία, την Κροατία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Σερβία και το Μαυροβούνιο. Επιπλέον, οι εμπορεύσιμες μονάδες σε αυτές τις χώρες απαλλάχθηκαν από επιβαρύνσεις μέσω μεταφοράς χαρτοφυλακίου αξίας 2,4 δισεκατ. EUR. Για το 2013 προβλέπεται ακόμη ένας διαχωρισμός στοιχείων αξίας […] EUR, ο οποίος απαιτεί τη συγκατάθεση των τοπικών εποπτικών αρχών. Ο συνολικός ισολογισμός του δικτύου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ο οποίος την 31η Δεκεμβρίου 2012 ανερχόταν σε 10,11 δισεκατ. EUR, θα μειωθεί μετά την ολοκλήρωση της υπόλοιπης προγραμματισμένης μεταφοράς χαρτοφυλακίου σε λιγότερο από […] EUR, δηλαδή περίπου στο […] % του συνολικού ισολογισμού της 31ης Δεκεμβρίου 2008 (14,8 δισεκατ. EUR).

(66)

Επιπρόσθετα, πραγματοποιήθηκαν αλλαγές στη στρατηγική συναλλαγών στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Με την εστίαση στις μικρές επιχειρήσεις, στο λιανικό εμπόριο και στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), η δυνατότητα εκποίησης των επιχειρήσεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αναμένεται να βελτιωθεί. Διαπιστώθηκαν επίσης αλλαγές όσον αφορά τη στρατηγική χρηματοδότησης. Οι τοπικές μονάδες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης επικεντρώνονται περισσότερο στην αξιοποίηση τοπικών πηγών χρηματοδότησης και λιγότερο στη χρήση πόρων του ομίλου. Οι νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες ήδη χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου από τοπικές πηγές.

(67)

Στη Σλοβενία οι τραπεζικές συναλλαγές επικεντρώνονται στο τμήμα […] και […] […], με στόχο […]. Το […] θα συρρικνωθεί σε σημαντικό βαθμό. Το […] θα πρέπει να εγκαταλειφθεί εντελώς, ωστόσο η τράπεζα θα παραμείνει ενεργή στο […].

(68)

Στην Κροατία η τράπεζα προτίθεται να επεκτείνει το […] της, σε […]. Στο […] η προσοχή εστιάζεται περισσότερο στο […]. Το […] είναι προσανατολισμένο σε […] σε μικρό βαθμό.

(69)

Στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη οι συναλλαγές επικεντρώνονται ολοένα και περισσότερο σε […], σε συνδυασμό με δραστικό/ή, βελτιωμένο/η […] και […]. Το […] θα μειωθεί. Άξονας προτεραιότητας […] […].

(70)

Στη Σερβία η προσοχή εστιάζεται στο/στην […], με στόχο την αξιοποίηση του/της […]. Όσο για την […], η έμφαση δίνεται στο/στην […] καθώς και στο/στη […]. Στο […] η τράπεζα καταβάλλει προσπάθειες δέσμευσης ακόμη και σε χαρτοφυλάκια υψηλής απόδοσης […].

(71)

Στο Μαυροβούνιο η προσοχή εστιάζεται στο/στην […] και στο/στην […] […].

(72)

Οι πιθανότητες πώλησης των τραπεζών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης βελτιώνονται συνεχώς λόγω της αναδιοργάνωσης και της αλλαγής στη στρατηγική των συναλλαγών τους. Σύμφωνα με το σχέδιο εξυγίανσης, το δίκτυο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αναμένεται να εκποιηθεί εξ ολοκλήρου ή εν μέρει έως την 30ή Ιουνίου 2015. Η πώληση θα πραγματοποιηθεί με ανοικτή και διαφανή διαδικασία, κατά την οποία οι επενδυτές θα έχουν τη δυνατότητα να αποφασίσουν αν θα αναλάβουν το σύνολο ή τμήμα του δικτύου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

(73)

Τα τμήματα του δικτύου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τα οποία δεν θα έχει βρεθεί αγοραστής έως την 30ή Ιουνίου 2015 θα παύσουν από την ημερομηνία αυτή και έπειτα τις νέες συναλλαγές και θα ενταχθούν στο υπό κατάργηση μέρος (20).

(74)

Στόχος είναι να εκκαθαριστούν όσο το δυνατόν ταχύτερα όλες οι μονάδες και χαρτοφυλάκια που έχουν μεταφερθεί στο υπό κατάργηση μέρος.

(75)

Η εξυγίανση των συναλλαγών του ιταλικού τμήματος έχει ήδη ξεκινήσει. Η εξυγίανση θα πραγματοποιηθεί με συντεταγμένη διαδικασία προκειμένου να αποφευχθεί η απότομη απόσυρση των καταθέσεων (21).

(76)

Επιπλέον, το υπό κατάργηση μέρος περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα χαρτοφυλάκια που έχουν καθοριστεί για εξυγίανση (περιλαμβανομένων των επιχειρήσεων που έχουν παύσει τις νέες συναλλαγές, όπως οι θυγατρικές στην πΓΔΜ, στην Ουκρανία, στη Βουλγαρία, στη Γερμανία και στην Ουγγαρία), καθώς και συμμετοχές σε βιομηχανικές και τουριστικές επιχειρήσεις.

(77)

Το υπό κατάργηση μέρος περιλαμβάνει ειδικότερα:

(78)

Μέχρι το 2017 οι συσσωρευμένες κεφαλαιακές ανάγκες (κυρίως λόγω της απομείωσης της λογιστικής αξίας των μονάδων υπό εκποίηση, λόγω περαιτέρω ζημιών σε επιμέρους χαρτοφυλάκια και λόγω αναγκαίας αναχρηματοδότησης) εκτιμώνται, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, περίπου σε 2,6 δισεκατ. EUR και σύμφωνα με το απαισιόδοξο σενάριο ακραίων καταστάσεων έως και σε 5,4 δισεκατ. EUR. Το σχέδιο εξυγίανσης βασίζεται επίσης σε μια πρόσθετη ανάγκη ρευστότητας, το ύψος της οποίας εξαρτάται από το κατά πόσον το κεφάλαιο χορηγείται σε μετρητά ή ως εγγύηση. Σε περίπτωση που το κεφάλαιο χορηγείται σε ρευστή μορφή, οι πρόσθετες ανάγκες ρευστότητας της HGAA εκτιμάται ότι θα ανέλθουν έως το 2017 σε 2,5 δισεκατ. EUR (βασικό σενάριο) ή σε 3,3 δισεκατ. EUR (απαισιόδοξο σενάριο ακραίων καταστάσεων) (23).

(79)

Δεδομένου ότι, σύμφωνα με την Αυστρία, για το υπό κατάργηση μέρος εξετάζονται ακόμα διάφορες εναλλακτικές δυνατότητες, οι εκτιμήσεις αυτές ενδέχεται να μεταβληθούν. Για παράδειγμα, θα μελετηθεί η δημιουργία μιας εταιρείας διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων χωρίς άδεια άσκησης τραπεζικών δραστηριοτήτων, στην οποία η HGAA θα μπορούσε να μεταφέρει στοιχεία ενεργητικού προς εκποίηση. Μια τέτοια μεταφορά θα είχε συνέπειες ως προς το χρονικό διάστημα για το οποίο απαιτείται κεφάλαιο.

(80)

Η Αυστρία έχει αναλάβει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι το σχέδιο εξυγίανσης που υποβλήθηκε στις 29 Ιουνίου 2013, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με ανακοίνωση της Αυστρίας, της 27ης Αυγούστου 2013, καθώς και οι δεσμεύσεις που περιέχονται στο παράρτημα θα εφαρμοστούν πλήρως και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που καθορίζεται στο εν λόγω παράρτημα.

(81)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι έχει κινήσει επίσημη διαδικασία εξέτασης βάσει του άρθρου 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ σχετικά με τη συμβατότητα της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης υπέρ της HGAA με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ότι υπήρχαν σοβαρές αμφιβολίες, εξαιτίας των προηγούμενων σχεδίων αναδιάρθρωσης, ως προς το κατά πόσον η HGAA θα ήταν σε θέση να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητά της. Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες σχετικά με τη διασφάλιση του ορθού επιμερισμού των βαρών και τον επαρκή περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

(82)

Η Επιτροπή έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την ικανότητα της HGAA να αποκαταστήσει την οικονομική βιωσιμότητά της (24) και έχει εκφράσει σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με το επιχειρηματικό μοντέλο (25). Η Επιτροπή εκφράζει επίσης αμφιβολίες ως προς το αν η HGAA θα είναι σε θέση να επιτύχει επαρκή απόδοση για τα κεφάλαιά της, όπερ αποτελεί προϋπόθεση για την οικονομική βιωσιμότητα μιας τράπεζας (26). Στην οικεία απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2009, η Επιτροπή είχε ήδη ζητήσει από το κράτος μέλος να εξετάσει το ενδεχόμενο συντεταγμένης εξυγίανσης της τράπεζας (27).

(83)

Στο πλαίσιο της εξέτασης της οικονομικής βιωσιμότητας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ιδίως σχετικά με τη στρατηγική χρηματοδότησης (28), την ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού (29) καθώς και τη δομή εσωτερικού ελέγχου (30). Στην οικεία απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες στην αιτιολογική σκέψη 37 σχετικά με την ποιότητα των νέων συναλλαγών της HGAA.

(84)

Όσον αφορά τον επιμερισμό των βαρών, επισημαίνεται, αφενός, στην απόφαση κίνησης διαδικασίας του 2009 (31) και, αφετέρου, στην απόφαση διάσωσης του Δεκεμβρίου 2009 (32) ότι η BayernLB και οι υπόλοιποι πρώην κύριοι της HGAA (η GRAWE και το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας) ενδέχεται να μην έχουν αναλάβει κατάλληλο μέρος των βαρών. Στην αιτιολογική σκέψη 102 της απόφασης κίνησης διαδικασίας του 2009 επισημαίνεται η έλλειψη συμμετοχής των ιδιοκτητών του υβριδικού κεφαλαίου της HGAA στον επιμερισμό των βαρών.

(85)

Στην αιτιολογική σκέψη 41 της απόφασης παράτασης του 2010 εκφράζονται αμφιβολίες για το κατά πόσον το κεφάλαιο που εισέφερε η Αυστρία στην HGAA έχει επαρκή απόδοση σύμφωνα με τους όρους της αυστριακής νομοθεσίας, δεδομένου ότι η τράπεζα θεωρήθηκε κατά βάση υγιής από την Αυστρία με αποτέλεσμα να καταβάλει μικρότερο αντίτιμο από ό,τι μια προβληματική τράπεζα.

(86)

Όσον αφορά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες, βάσει των προηγούμενων σχεδίων αναδιάρθρωσης που είχε υποβάλει η Αυστρία, κατά πόσον θα επαρκούσε η μείωση του συνολικού ισολογισμού (33), και ζήτησε επανειλημμένα τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού (34). Λόγω του συνεχώς αυξανόμενου ποσού ενίσχυσης, η Επιτροπή έχει επανειλημμένα ζητήσει τη λήψη πρόσθετων μέτρων για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού (35).

(87)

Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις τρίτων μερών.

(88)

Οι παρατηρήσεις της Αυστρίας αφορούν κυρίως την αντιμετώπιση των εγγυήσεων που χορήγησε η Δημοκρατία της Αυστρίας στην BayernLB. Σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 2012 στην υπόθεση SA. 28487 (C 16/2009) (36) για την ενίσχυση αναδιάρθρωσης προς την BayernLB, η εγγύηση ρευστότητας της Δημοκρατίας της Αυστρίας, ύψους 2,638 δισεκατ. EUR, η οποία σύμφωνα με τη δέσμευση της BayernLB στο πλαίσιο της διάσωσης του 2009 θα πρέπει να παραμείνει στην HGAA, συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ της BayernLB, η οποία είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά και, ως εκ τούτου, μπορεί να εγκριθεί. Στις 5 Οκτωβρίου 2012 η Αυστρία άσκησε προσφυγή (37) για την ακύρωση της εν λόγω απόφασης επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή δεν στοιχειοθέτησε γιατί η ενίσχυση πρέπει να θεωρείται συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, και ότι το μέτρο δεν συνιστά ενίσχυση υπέρ της BayernLB.

(89)

Η Αυστρία αναλαμβάνει τη δέσμευση να διασφαλίσει ότι ο κατάλογος δεσμεύσεων που περιέχεται στο παράρτημα θα τηρηθεί στο ακέραιο.

(90)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

(91)

Ένα μέτρο χαρακτηρίζεται ως κρατική ενίσχυση εφόσον πληρούνται οι ακόλουθοι όροι: i) το μέτρο χρηματοδοτείται από κρατικούς πόρους· ii) χορηγεί σε ορισμένες επιχειρήσεις ή σε ορισμένους κλάδους παραγωγής πλεονέκτημα διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεώς τους· iii) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό και iv) το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και είναι ικανό να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών εμπορικές συναλλαγές. Ένα μέτρο χαρακτηρίζεται κρατική ενίσχυση μόνον εφόσον πληρούνται οι ανωτέρω όροι χωρίς εξαίρεση.

(92)

Σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 51 έως 56 της απόφασης για έγκριση του προγράμματος έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα, όλα τα μέτρα που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος συνιστούν κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι στις αιτιολογικές σκέψεις 48 έως 53 της απόφασης διάσωσης του 2009, στην αιτιολογική σκέψη 25 της απόφασης διάσωσης του Ιουλίου 2011 και στην αιτιολογική σκέψη 16 της απόφασης διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012 έχει ήδη διαπιστώσει ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ για τα μέτρα ενίσχυσης που αναφέρονται στα στοιχεία α) και β) και, ως εκ τούτου, τα εν λόγω μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση. Όπως εξηγείται κατωτέρω, η Επιτροπή διατηρεί τη θέση της.

(93)

Όλα τα μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο του προγράμματος έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα, δηλαδή η εισφορά κεφαλαίου, ύψους 900 εκατ. EUR, και οι εγγυήσεις ύψους 1,35 δισεκατ. EUR, που χορηγήθηκαν το 2008, συνιστούν ενίσχυση σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 51 έως 56 της απόφασης για την έγκριση του προγράμματος.

(94)

Εκτός από το πρόγραμμα έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα, η Αυστρία ενέκρινε εισφορά κεφαλαίου ύψους 450 εκατ. EUR, εγγύηση στοιχείων ενεργητικού (η οποία δεν υφίσταται πλέον) ύψους 100 εκατ. EUR, εγγύηση στοιχείων ενεργητικού άνω των 200 εκατ. EUR, αύξηση κεφαλαίου ύψους 500 εκατ. EUR με αγορά μετοχών και εγγύηση για μειωμένης εξασφάλισης κεφαλαιακά μέσα κατηγορίας 2 ονομαστικής αξίας 1 δισεκατ. EUR.

(95)

Η εισφορά κεφαλαίου και οι εγγυήσεις χορηγήθηκαν από κρατικούς πόρους κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Ευνοούν μια μεμονωμένη επιχείρηση και, ως εκ τούτου, είναι επιλεκτικά. Επιπλέον, έχουν χορηγηθεί υπό όρους που δεν θα παρέχονταν στην HGAA στις αγορές, γεγονός που δεν αμφισβητείται από την Αυστρία. Δεδομένου ότι η HGAA δραστηριοποιείται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στον οποίο υφίσταται έντονος διεθνής ανταγωνισμός, κάθε πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην HGAA από κρατικούς πόρους μπορεί να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές εντός της Ένωσης και να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό. Οι εν λόγω διαπιστώσεις αναφέρονται ήδη στην αιτιολογική σκέψη 16 της απόφασης διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012 και επιβεβαιώνονται στην παρούσα απόφαση.

(96)

Το 2008 πραγματοποιήθηκε εισφορά κεφαλαίου προς την BayernLB από το ομόσπονδο κράτος της Βαυαρίας και η BayernLB χρησιμοποίησε μέρος των πόρων για την ανακεφαλαιοποίηση της θυγατρικής της HGAA. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 124 της απόφασης για την BayernLB, η εισφορά κεφαλαίου από το ομόσπονδο κράτος της Βαυαρίας συνιστά καθ’ ολοκληρίαν ενίσχυση υπέρ της BayernLB. Δεδομένου ότι το ποσό της ενίσχυσης που χορηγήθηκε στο πλαίσιο ενός μέτρου δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη δύο φορές, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ανακεφαλαιοποίηση της HGAA μέσω της BayernLB δεν συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ της HGAA. Επιπλέον, φαίνεται ότι η BayernLB, κατά τη στιγμή της ανακεφαλαιοποίησης της HGAA, ενήργησε με βάση τα κριτήρια της αγοράς προκειμένου να εξασφαλίσει την επένδυσή της στη θυγατρική της εταιρεία, και ότι η απόφαση για ανακεφαλαιοποίηση της HGAA δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα κράτος μέλος.

(97)

Η Αυστρία ζήτησε την έγκριση μέτρων ενίσχυσης με τη βοήθεια των οποίων θα καλυφθούν τυχόν προκύπτουσες κεφαλαιακές ανάγκες και ανάγκες ρευστότητας, οι οποίες ενδέχεται να ανέλθουν σε 5,4 δισεκατ. EUR σε κεφάλαιο και σε 3,3 δισεκατ. EUR σε ρευστότητα, βάσει του σεναρίου ακραίων καταστάσεων. Η εν λόγω πιθανή μελλοντική ενίσχυση για την εξυγίανση της HGAA θα χορηγηθεί από κρατικούς πόρους κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. Η χορήγησή της αφορά μια μεμονωμένη επιχείρηση και, ως εκ τούτου, είναι επιλεκτική. Δεδομένου ότι η ενίσχυση χορηγείται υπό όρους που δεν θα παρέχονταν στην HGAA στις αγορές, τα μέτρα ενίσχυσης συνιστούν πλεονέκτημα. Δεδομένου ότι η HGAA δραστηριοποιείται στον χρηματοπιστωτικό τομέα, στον οποίο υφίσταται έντονος διεθνής ανταγωνισμός, κάθε πλεονέκτημα που χορηγείται στην HGAA από κρατικούς πόρους μπορεί να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές εντός της Ένωσης και να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό.

(98)

Η ενίσχυση, την οποία χορήγησε η Αυστρία στην HGAA μέσω αύξησης του κεφαλαίου, ανέρχεται συνολικά σε 3,15 δισεκατ. EUR (περιλαμβανομένων των εγγυήσεων των στοιχείων ενεργητικού ύψους 300 εκατ. EUR, τα οποία έχουν το ίδιο αποτέλεσμα με μια εισφορά κεφαλαίου). Αυτό το ποσό ανέρχεται, σε σχέση με το έτος 2008, περίπου στο 9,6 % των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού της HGAA. Επιπλέον, η HGAA έλαβε το συνολικό ποσό ύψους 1,35 δισεκατ. EUR υπό μορφή εγγυήσεων. Επιπλέον, η Αυστρία ζήτησε την έγκριση μέτρων ενίσχυσης που θα μπορούσαν να καταστούν αναγκαία υπό ορισμένες συνθήκες προκειμένου να καλύψουν, στο πλαίσιο της εξυγίανσης της HGAA, περαιτέρω κεφαλαιακές ανάγκες, οι οποίες ενδέχεται να ανέλθουν σύμφωνα με το σενάριο ακραίων καταστάσεων σε ποσό έως και 5,4 δισεκατ. EUR. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνολικό ποσό ύψους 8,55 δισεκατ. EUR σε κεφάλαιο και σε εγγυήσεις στοιχείων ενεργητικού, το οποίο αντιστοιχεί στο 26 % των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού. Επιπλέον, η Αυστρία ζήτησε την έγκριση πιθανών μελλοντικών μέτρων ρευστότητας ύψους 3,3 δισεκατ. EUR.

(99)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, οι κρατικές ενισχύσεις δύνανται να θεωρηθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά εάν χορηγούνται για «την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους».

(100)

Παρά την αργή οικονομική ανάκαμψη που ξεκίνησε στις αρχές του 2010, η Επιτροπή θεωρεί ότι εξακολουθούν να πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έγκριση κρατικής ενίσχυσης κατ’ εφαρμογή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) λόγω της συνεχιζόμενης πίεσης στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Τον Ιούλιο του 2013 η Επιτροπή επιβεβαίωσε την άποψη αυτή στην ανακοίνωσή της σχετικά με την εφαρμογή, από την 1η Αυγούστου 2013, των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα στήριξης των τραπεζών στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης (38).

(101)

Η Εθνική Τράπεζα της Αυστρίας έχει ήδη δηλώσει κατά το παρελθόν ότι η HGAA ήταν τράπεζα συστημικής σημασίας για τη χρηματοπιστωτική αγορά της Αυστρίας και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και επανέλαβε την άποψη αυτή σε επιστολή της 3ης Δεκεμβρίου 2012. Χωρίς τα μέτρα ενίσχυσης, η εποπτική αρχή ενδεχομένως να έκλεινε την HGAA λόγω παραβίασης των κεφαλαιακών απαιτήσεων.

(102)

Το κλείσιμο υπό τέτοιες συνθήκες μιας τράπεζας, όπως η HGAA, η οποία θεωρείται από ένα κράτος μέλος σημαντική σε συστημικό επίπεδο, θα μπορούσε να απειλήσει άμεσα τις χρηματοπιστωτικές αγορές και το σύνολο της οικονομίας ενός κράτους μέλους. Δεδομένης της τρέχουσας αστάθειας στις χρηματοπιστωτικές αγορές, η Επιτροπή συνεχίζει να βασίζεται, κατά την οικεία αξιολόγηση της κρατικής ενίσχυσης στον τραπεζικό τομέα, στο άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ.

(103)

Όλα τα μέτρα που έχουν χαρακτηριστεί ως κρατική ενίσχυση ελήφθησαν στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και της εξυγίανσης της HGAA. Στην ανακοίνωση σχετικά με την αποκατάσταση της οικονομικής βιωσιμότητας και την αξιολόγηση των μέτρων αναδιάρθρωσης στον χρηματοπιστωτικό τομέα στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων (39) («ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης») καθορίζονται οι όροι υπό τους οποίους μπορεί να χορηγηθεί στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενίσχυση για την αναδιάρθρωση και την εξυγίανση στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, η αναδιάρθρωση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στο πλαίσιο της παρούσας κρίσης είναι συμβατή με την εσωτερική αγορά, βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, μόνο όταν i) οδηγεί σε αποκατάσταση της οικονομικής βιωσιμότητας της τράπεζας, ii) προβλέπει και διασφαλίζει επαρκή ίδια συμμετοχή του δικαιούχου (επιμερισμός των βαρών) ώστε η ενίσχυση να περιοριστεί στο ελάχιστο αναγκαίο, και iii) λαμβάνονται επαρκή μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

(104)

Όπως επισημαίνει η Επιτροπή στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, το εκάστοτε κράτος μέλος οφείλει να υποβάλει ολοκληρωμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης, το οποίο καταδεικνύει τον τρόπο αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του σχετικού ιδρύματος χωρίς κρατική ενίσχυση εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και το αργότερο εντός πέντε ετών. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 13 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα διασφαλίζεται όταν μια τράπεζα είναι σε θέση να ανταγωνίζεται αυτοδύναμα στην αγορά για την άντληση κεφαλαίων σύμφωνα με τις σχετικές κανονιστικές απαιτήσεις. Για τον σκοπό αυτόν, η τράπεζα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψει όλα τα έξοδά της και να μπορεί να επιτύχει κατάλληλη απόδοση ιδίων κεφαλαίων, λαμβάνοντας υπόψη το δικό της προφίλ κινδύνου. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 14 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα απαιτεί είτε την αποπληρωμή κάθε ληφθείσας κρατικής ενίσχυσης εντός ορισμένης προθεσμίας είτε την καταβολή αποζημίωσης με βάση τους όρους της αγοράς, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οποιασδήποτε μορφής πρόσθετη κρατική ενίσχυση θα έχει περιορισμένη διάρκεια.

(105)

Τα σχέδια αναδιάρθρωσης που έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα για την HGAA δεν δικαιολογούν το συμπέρασμα ότι είναι δυνατή η αποκατάσταση της βιωσιμότητας ολόκληρου του ομίλου.

(106)

Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι οι ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης, που βασίζονται στις εγγυήσεις που χορήγησε η Καρινθία, θα λήξουν με τον καιρό και ότι η ταχεία διαδικασία κάλυψης της υστέρησης των οικονομιών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έχει παύσει.

(107)

Ως εκ τούτου, η τράπεζα δεν είναι σε θέση να καταβάλει κατάλληλο αντίτιμο για το κεφάλαιό της ή να αποπληρώσει το κρατικό κεφάλαιο, προκειμένου να επανέλθει κατ’ αυτόν τον τρόπο σε κατάσταση βιωσιμότητας έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Επομένως, φαίνεται αδύνατη η αποκατάσταση της βιωσιμότητας της HGAA ως ανεξάρτητης επιχείρησης. Η Επιτροπή συνάγει από τα ανωτέρω το συμπέρασμα ότι δεν αίρονται οι ανησυχίες της όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας.

(108)

Όπως ορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 9 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, τα σχέδια αναδιάρθρωσης πρέπει να περιλαμβάνουν σύγκριση με άλλες επιλογές, όπως η διάσπαση ή η εξαγορά από άλλη τράπεζα. Σε περίπτωση που η βιωσιμότητα μιας τράπεζας δεν μπορεί να αποκατασταθεί, θα πρέπει να επεξηγηθεί στο σχέδιο αναδιάρθρωσης ο τρόπος συντεταγμένης εξυγίανσης της τράπεζας. Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 21, θα πρέπει πάντα να εξετάζεται το ενδεχόμενο συντεταγμένης εξυγίανσης ή πλειστηριασμού μιας προβληματικής τράπεζας, όταν η αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της τράπεζας δεν είναι ρεαλιστική.

(109)

Οι αυστριακές αρχές υπέβαλαν σχέδιο εξυγίανσης, το οποίο προβλέπει μια τέτοια στρατηγική όσον αφορά τη συντεταγμένη εξυγίανση. Το σχέδιο που υποβλήθηκε προβλέπει την εκποίηση των εμπορεύσιμων μονάδων, της αυστριακής HBA (για την οποία έχει ήδη συναφθεί σύμβαση πώλησης) και του δικτύου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μέσω δημόσιας διαδικασίας πώλησης το αργότερο έως τα τέλη Ιουνίου 2015. Όλα τα υπόλοιπα τμήματα θα αποτελέσουν αντικείμενο ελεγχόμενης και συντεταγμένης διαδικασίας εξυγίανσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Αυστρία αναλαμβάνει την υποχρέωση παύσης των νέων συναλλαγών της ιταλικής μονάδας HBI την 1η Ιουλίου 2013. Σε περίπτωση που η εκποίηση των εμπορεύσιμων μονάδων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης δεν είναι εφικτή έως την 30ή Ιουνίου 2015, θα παύσουν οι νέες συναλλαγές και στις εν λόγω μονάδες, οι οποίες θα τεθούν υπό εκκαθάριση. Ως εκ τούτου, στις 30 Ιουνίου 2015 η HGAA δεν θα είναι πλέον ενεργή στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

(110)

Η εκποίηση των εμπορεύσιμων μονάδων πραγματοποιείται στο πλαίσιο ελεύθερης, διαφανούς και ανοικτής διαδικασίας κατά την οποία όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς της αγοράς έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν προσφορά. Μέσα από τις εν λόγω ανταγωνιστικές διαδικασίες θα διασφαλιστεί η διαμόρφωση της τιμής της αγοράς από τη βέλτιστη προσφορά, προκειμένου να αποκλειστεί χορήγηση ενίσχυσης στον αγοραστή (40). Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι χορηγείται ενίσχυση σε έναν αγοραστή, η Επιτροπή θα εξετάσει χωριστά τη συμβατότητα της εν λόγω ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά.

(111)

Όσον αφορά το ερώτημα εάν οι εκποιούμενες μονάδες θα μπορούσαν να αποτελέσουν οικονομική συνέχεια της HGAA και, συνεπώς, τα μέτρα ενίσχυσης θα μπορούσαν να αποτελέσουν, υπό ορισμένες συνθήκες, ενίσχυση για τις εν λόγω μονάδες, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχάς ότι δεν είναι ακόμη σαφές κατά πόσον το δίκτυο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης θα πωληθεί στο σύνολό του σε έναν και μόνον αγοραστή ή εάν πολλοί αγοραστές θα αποκτήσουν μέρη του υφιστάμενου δικτύου.

(112)

Για τον καθορισμό μιας οικονομικής συνέχειας, πρέπει να ληφθούν υπόψη, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθοι παράγοντες: το αντικείμενο της μεταβίβασης, το τίμημα της μεταβίβασης, η ταυτότητα των μετόχων ή των ιδιοκτητών της αποκτώσας και της αρχικής εταιρείας ή η οικονομική λογική της συναλλαγής (41).

(113)

Η Επιτροπή επισημαίνει, καταρχάς, ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε δεν προοριζόταν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των επιμέρους εμπορεύσιμων μονάδων στην Αυστρία ή στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της HGAA σε επίπεδο ομίλου. Ούτε κάποια από τις θυγατρικές στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ούτε η HBA αποτελεί τον πυρήνα των δραστηριοτήτων της HGAA, ενώ οι εκποιούμενες μονάδες αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μέρος των στοιχείων ενεργητικού της HGAA. Επιπλέον, το επιχειρηματικό μοντέλο των εκποιούμενων μονάδων διαφέρει από το επιχειρηματικό μοντέλο της HGAA, η οποία ήταν ένας διεθνής τραπεζικός όμιλος ο οποίος, κυρίως λόγω των εγγυήσεων που χορηγούσε η Καρινθία, είχε ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης και είχε επικεντρωθεί στην ταχεία επέκταση των δραστηριοτήτων χάρη στο δυναμικό ανάπτυξης των αναδυόμενων αγορών. Στο μέλλον, η χρηματοδότηση των θυγατρικών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης δεν θα γίνεται βάσει κρατικών εγγυήσεων, αλλά θα βασίζεται σε τοπικές (και κατά συνέπεια πιο δαπανηρές) πηγές χρηματοδότησης και ως εκ τούτου, θα απαιτηθεί προσεκτικότερη προσέγγιση όσον αφορά τα περιθώρια και τη διαχείριση κινδύνου. Ενώ η HGAA ήταν επικεντρωμένη σε μεγάλες επιχειρήσεις και ορισμένους μεγάλους πελάτες, οι εκποιούμενες μονάδες θα επικεντρωθούν στις συναλλαγές των ΜΜΕ. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι οι εκποιούμενες μονάδες θα προσανατολιστούν σε μια νέα πελατειακή βάση.

(114)

Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η εκποίηση των εμπορεύσιμων μονάδων στοχεύει στη μεγιστοποίηση της αξίας των στοιχείων ενεργητικού της HGAA πριν τη ρευστοποίησή τους προς το συμφέρον των πιστωτών.

(115)

Δεδομένου του αντικειμένου της μεταβίβασης, του γεγονότος ότι οι μέτοχοι της HGAA και των εκποιούμενων μονάδων δεν είναι δυνατό να είναι οι ίδιοι, και με δεδομένη την οικονομική λογική της συναλλαγής πώλησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν υπάρχει πλέον συνέχεια της οικονομικής δραστηριότητας της HGAA από τη στιγμή που θα εκποιηθούν οι εμπορεύσιμες μονάδες και η HGAA δεν θα υφίσταται πλέον.

(116)

Σύμφωνα με το σχέδιο εξυγίανσης, ορισμένα στοιχεία ενεργητικού πρέπει να διαχωριστούν από τις εκποιούμενες εμπορεύσιμες μονάδες. Ο εν λόγω διαχωρισμός θα βελτιώσει αφενός την ικανότητα χρηματοδότησης των μονάδων και αφετέρου τη μέση ποιότητα των στοιχείων ενεργητικού του εναπομένοντος ισολογισμού και, κατά συνέπεια, θα ενισχύσει τη δυνατότητα εκποίησης των αντίστοιχων μονάδων.

(117)

Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 21 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η δημιουργία μιας αυτόνομης «καλής τράπεζας», με βάση τα «καλά» στοιχεία ενεργητικού και παθητικού μιας υφιστάμενης τράπεζας, μπορεί επίσης να αποτελεί αποδεκτό τρόπο αποκατάστασης της βιωσιμότητας, εφόσον η εν λόγω νέα τράπεζα δεν πρόκειται να προκαλέσει αθέμιτη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημιουργία μιας εταιρείας χαρτοφυλακίου Νοτιοανατολικής Ευρώπης ή η μεταβίβαση ορισμένων στοιχείων ενεργητικού από την HBInt στην εταιρεία χαρτοφυλακίου Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με σκοπό τη δημιουργία μιας οικονομικά βιώσιμης και διαθέσιμης προς πώληση τραπεζικής μονάδας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, θα ήταν μια αποδεκτή λύση (42).

(118)

Το πρόβλημα της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού, το οποίο έχει προκύψει αφενός από το παλιό χαρτοφυλάκιο και αφετέρου από τη νεότερη έκθεση στον κίνδυνο, δεν μπορεί να επιλυθεί λόγω του αυξανόμενου κόστους ανάληψης κινδύνου και των απομειώσεων της αξίας σε περίπτωση που η επιχείρηση συνεχίσει να λειτουργεί. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο εξυγίανσης που υπέβαλε η Αυστρία, σύμφωνα με το οποίο ολοένα και περισσότερα προβληματικά στοιχεία ενεργητικού θα πρέπει να μεταβιβαστούν στην υπό κατάργηση μονάδα, αποτελεί κατάλληλη στρατηγική.

(119)

Όσον αφορά τη χρηματοδότηση που προβλέπεται στο σχέδιο εξυγίανσης, οι εκποιούμενες μονάδες θα επικεντρωθούν ολοένα και περισσότερο σε τοπικές πηγές χρηματοδότησης και θα καταβάλουν προσπάθειες να μειώσουν την εξάρτησή τους από την αναχρηματοδότηση μέσω της HGAA. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την εν λόγω αλλαγή στη στρατηγική χρηματοδότησης. Επισημαίνει ότι θα προκύψει περαιτέρω χρηματοδοτική υποχρέωση της HGAA έναντι των εκποιούμενων μονάδων.

(120)

Επιπλέον, το σχέδιο εξυγίανσης προβλέπει σημαντική μείωση των δραστηριοτήτων χρηματοδοτικής μίσθωσης της HGAA, οι οποίες αποτελούσαν έναν από τους κύριους λόγους των προβλημάτων της HGAA, δεδομένου ότι η χρηματοδοτική μίσθωση παρουσιάζει σχετικά χαμηλή βιωσιμότητα εν συγκρίσει με τους συναφείς κινδύνους και τις συναφείς ανάγκες χρηματοδότησης. Η μείωση αυτή θα συμβάλει επίσης θετικά στη δυνατότητα εκποίησης των εμπορεύσιμων μονάδων.

(121)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η βιωσιμότητα της HGAA δεν μπορεί να αποκατασταθεί και ότι η προτεινόμενη στρατηγική της Αυστρίας για συντεταγμένη εξυγίανση της HGAA αποτελεί το κατάλληλο μέσο για τον χειρισμό της HGAA, δεδομένου ότι η βιωσιμότητα της τράπεζας δεν είναι δυνατό να αποκατασταθεί υπό τη μορφή αυτή.

(122)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, απαιτείται κατάλληλη ίδια συνεισφορά από μέρους του δικαιούχου της ενίσχυσης για τον περιορισμό της ενίσχυσης στο ελάχιστο, για τη διατήρηση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στο ελάχιστο και για την αποφυγή ηθικού κινδύνου. Για τον σκοπό αυτόν, στην ανακοίνωση προβλέπεται i) ότι το κόστος της αναδιάρθρωσης και το ποσό της ενίσχυσης πρέπει να περιοριστούν, και ii) ότι πρέπει να διασφαλιστεί σημαντική ίδια συνεισφορά.

(123)

Στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης προβλέπεται, επίσης, ότι η τράπεζα θα πρέπει καταρχάς να χρησιμοποιήσει δικούς της πόρους για τη χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης, ώστε η ενίσχυση να περιοριστεί στο ελάχιστο. Η δαπάνη που σχετίζεται με την αναδιάρθρωση δεν πρέπει να βαρύνει αποκλειστικά το κράτος, αλλά και εκείνους που έχουν επενδύσει στην τράπεζα. Αυτός ο στόχος επιτυγχάνεται κυρίως με την κάλυψη των ζημιών μέσω του διαθέσιμου κεφαλαίου.

(124)

Όλοι οι πρώην μέτοχοι της HGAA έχουν πωλήσει τις μετοχές τους στη Δημοκρατία της Αυστρίας στη συμβολική τιμή του ενός ευρώ, πράγμα που απέβλεπε στο να μειωθεί ο κίνδυνος να επωφεληθούν οι παλαιοί μέτοχοι από τα μέτρα ενίσχυσης. Οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες έχουν επίσης διαθέσει κεφάλαιο ή ρευστότητα για την HGAA, ώστε να καλυφθούν οι ζημίες και να βελτιωθεί η ρευστότητα.

(125)

Πλειοψηφικός μέτοχος κατά το χρονικό διάστημα της πώλησης ήταν η BayernLB. Η BayernLB συνέβαλε με κεφάλαιο συνολικού ποσού περίπου 1,5 δισεκατ. EUR, ενώ ταυτόχρονα παραιτήθηκε από περαιτέρω δικαιώματα ιδιοκτησίας, ακόμη και από την προοπτική περαιτέρω απόδοσης. Συνολικά, η BayernLB διέθεσε στην HGAA ρευστότητα ύψους περίπου 4,3 δισεκατ. EUR. Επιπλέον, η BayernLB υπέστη σημαντική απώλεια απόσβεσης κατά την πώληση των μετοχών της HGAA που κατείχε, γεγονός που συμβάλλει, σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 22 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, στην αποφυγή ηθικού κινδύνου.

(126)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρώην ιδιοκτήτρια BayernLB έχει συμμετάσχει σε σημαντικό και κατάλληλο βαθμό στον επιμερισμό των βαρών.

(127)

Η έκβαση της δίκης που εκκρεμεί για την αποπληρωμή των ανεξόφλητων δανείων στην BayernLB δεν επηρεάζει το συμπέρασμα αυτό. Σε περίπτωση που η BayernLB χάσει τη δίκη, θα έχει ακόμα μεγαλύτερο μερίδιο στον επιμερισμό των βαρών. Σε περίπτωση που κερδίσει τη δίκη, δεν αλλάζει τίποτα όσον αφορά τον επιμερισμό των βαρών που εξετάζεται στην παρούσα απόφαση.

(128)

Η συνδρομή της GRAWE συνίσταται τόσο σε κεφαλαιακά μέτρα όσο και σε μέτρα ρευστότητας. Το κεφάλαιο ύψους 30 εκατ. EUR, το οποίο χορηγήθηκε αρχικά στην HGAA από την GRAWE, μειώθηκε εν τω μεταξύ σε 9 εκατ. EUR εξαιτίας της απόφασης που έλαβε η Δημοκρατία της Αυστρίας, ως μοναδική μέτοχος της τράπεζας, να χρησιμοποιήσει το κεφάλαιο για την κάλυψη ζημιών (μείωση κεφαλαίου). Επιπλέον, η GRAWE χορήγησε στην HGAA ρευστότητα.

(129)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η GRAWE συμμετέχει επαρκώς στον επιμερισμό των βαρών.

(130)

Όσον αφορά το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Καρινθία έχει συμμετάσχει στον επιμερισμό των βαρών μέσω της εισφοράς κεφαλαίων, με την εν λόγω συμμετοχή να έχει πλέον μειωθεί σημαντικά λόγω της μείωσης κεφαλαίου.

(131)

Βάσει αυτών των εκτιμήσεων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας συμμετέχει επαρκώς στον επιμερισμό των βαρών.

(132)

Το γεγονός ότι η GRAWE και το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας λαμβάνουν για το κεφάλαιο συμμετοχής υψηλότερο αντίτιμο απ’ ό,τι η BayernLB για τη δική της εισφορά κεφαλαίου, είναι δικαιολογημένο, δεδομένου ότι η BayernLB διέθεσε άλλου είδους κεφαλαιακά μέσα. Σε αντίθεση με την GRAWE και το ομόσπονδο κράτος της Καρινθίας, η BayernLB δεν διέθεσε κεφάλαιο συμμετοχής, αλλά παραιτήθηκε από όλα τα δικαιώματα επί των κεφαλαιακών μέσων και από ένα μέρος της ρευστότητας. Συνεπώς, η BayernLB έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στον επιμερισμό των βαρών, όπερ φαίνεται λογικό, δεδομένου ότι η BayernLB ήταν η κυρίαρχη ιδιοκτήτρια της HGAA πριν από την εξαγορά της τελευταίας από τη Δημοκρατία της Αυστρίας.

(133)

Πρέπει επίσης να διευκρινιστεί κατά πόσον η Αυστρία έλαβε επαρκή αποζημίωση για το κεφάλαιο συμμετοχής που χορήγησε στην HGAA στο πλαίσιο του προγράμματος έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα. Θα πρέπει να συνεκτιμηθεί το γεγονός ότι στο πρόγραμμα έκτακτης βοήθειας στον τραπεζικό τομέα προβλέπονται δύο επιτόκια, ανάλογα με το κατά πόσον η προς ενίσχυση τράπεζα είναι προβληματική ή αποτελεί κατά βάση υγιή τράπεζα. Η HGAA χαρακτηρίστηκε από την Αυστρία ως κατά βάση υγιής και, ως εκ τούτου, κατέβαλε χαμηλότερη αποζημίωση από ό,τι θα κατέβαλλε εάν είχε χαρακτηριστεί προβληματική.

(134)

Στο σημείο αυτό η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σύνολο του διαθέσιμου κεφαλαίου συμμετοχής παραμένει στην HBInt και μέσω αυτής στο υπό κατάργηση μέρος της HGAA. Δεδομένου ότι το υπό κατάργηση μέρος δεν είναι πλέον ενεργό στην αγορά και η βιωσιμότητα της HGAA δεν μπορεί να αποκατασταθεί (πράγμα που αποτελεί τον λόγο για την εξυγίανση της HGAA), η Επιτροπή επισημαίνει ότι το εν λόγω χαμηλότερο αντίτιμο μπορεί να γίνει αποδεκτό σε αυτή την περίπτωση.

(135)

Το ίδρυμα μελών του προσωπικού «Alpe Adria» αποτελούσε τον μικρότερο ιδιοκτήτη της HGAA με ποσοστό συμμετοχής της τάξης του 0,02 %. Η συμμετοχή του πωλήθηκε επίσης προς ένα ευρώ, όταν η Δημοκρατία της Αυστρίας απέκτησε την HGAA τον Δεκέμβριο του 2009. Με δεδομένη την πλήρη απώλεια των δικαιωμάτων μετόχου χωρίς κανένα αντάλλαγμα, η συμμετοχή της στον επιμερισμό των βαρών θεωρείται, κατά την άποψη της Επιτροπής, επαρκής, ιδίως εάν συνεκτιμηθεί το μικρό μέγεθός τους εν συγκρίσει με τους άλλους ιδιοκτήτες.

(136)

Η HGAA έλαβε μια σειρά μέτρων, ώστε να συμπεριλάβει τους κατόχους υβριδικών κεφαλαίων στον επιμερισμό των βαρών, επαναγοράζοντας τα εν λόγω μέσα σε αξία σημαντικά χαμηλότερη της ονομαστικής ή ακυρώνοντάς τα συνολικά, γεγονός που είχε σημαντική επίπτωση στα ίδια κεφάλαια.

(137)

Η Επιτροπή επισημαίνει, επίσης, ότι πολλά από τα υβριδικά μέσα και τα κεφάλαια συμμετοχής αποδίδουν μερίσματα ή τοκομερίδια μόνον εφόσον υπάρχουν κέρδη. Δεδομένου ότι η τράπεζα δεν ήταν επικερδής τα τελευταία χρόνια, οι κάτοχοι αυτών των μέσων δεν έχουν λάβει αντίστοιχες πληρωμές. Επιπλέον, στο μέλλον θα ισχύουν περιορισμοί όσον αφορά την καταβολή μερισμάτων και τοκομεριδίων. Η Επιτροπή θεωρεί, συνεπώς, ότι οι κάτοχοι αυτών των μέσων συμμετέχουν επαρκώς στον επιμερισμό των βαρών.

(138)

Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο εξυγίανσης της HGAA προβλέπει κατάλληλο επιμερισμό των βαρών.

(139)

Επίσης, στο τμήμα 4 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης ορίζεται ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στις αγορές στις οποίες ο δικαιούχος της ενίσχυσης θα είναι ενεργός μετά την αναδιάρθρωση. Στην προκειμένη περίπτωση, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι μονάδες που θα εξακολουθήσουν να δραστηριοποιούνται στην αγορά προτού εκποιηθούν οριστικά δεν θα χρησιμοποιούν τα κρατικά κεφάλαια που έχουν λάβει με ζημιογόνο προς τους ανταγωνιστές τρόπο και δεν θα ενεργούν κατά τρόπο που στρεβλώνει τον ανταγωνισμό.

(140)

Για τον σκοπό αυτόν, η Αυστρία αποδέχεται τους περιορισμούς συναλλαγών που καθορίζονται στο τμήμα 4 του παραρτήματος, οι οποίοι θα διασφαλίσουν ότι έως την πώληση θα διατηρηθούν σε όσο το δυνατόν χαμηλότερο επίπεδο οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκύπτουν από την ύπαρξη και τη δραστηριότητα των εμπορεύσιμων μονάδων.

(141)

Το είδος και η μορφή των μέτρων για τον ανταγωνισμό εξαρτώνται από δύο κριτήρια: πρώτον, το ποσό της ενίσχυσης καθώς και τους όρους και τις συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε η ενίσχυση, και, δεύτερον, τα χαρακτηριστικά των αγορών στις οποίες θα δραστηριοποιηθεί ο δικαιούχος της ενίσχυσης.

(142)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η HGAA έχει λάβει κρατική ενίσχυση ύψους 3,15 δισεκατ. EUR υπό μορφή κεφαλαίου και εγγυήσεων στοιχείων ενεργητικού, και 1,35 δισεκατ. EUR υπό μορφή εγγυήσεων ρευστότητας, ενώ μελλοντικά, για τους σκοπούς της διαδικασίας εξυγίανσης, ενδεχομένως να λάβει πρόσθετη κρατική ενίσχυση ύψους έως 5,4 δισεκατ. EUR υπό μορφή κεφαλαίου και 3,3 δισεκατ. EUR υπό μορφή ρευστότητας.

(143)

Το συνολικό ποσό της ενίσχυσης σε κεφάλαιο και εγγυήσεις στοιχείων ενεργητικού ανέρχεται σε 8,55 δισεκατ. EUR και αντιστοιχεί περίπου στο 26 % των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού (ΣΣΕ) της HGAA, τα οποία στις 31 Δεκεμβρίου 2008 ανέρχονταν σε 32,8 δισεκατ. EUR. Ως εκ τούτου, το ποσό της ενίσχυσης που χορηγήθηκε είναι πολύ υψηλό και απαιτεί αντίστοιχα μέτρα.

(144)

Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 35 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, διαρθρωτικά μέτρα, όπως εκποιήσεις, θα πρέπει να ενισχύσουν την είσοδο των ανταγωνιστών στην αγορά, προβλέποντας παράλληλα ότι η αποεπένδυση θα είναι υπέρ της επίτευξης χρηματοπιστωτικής σταθερότητας σε εύλογο χρονικό διάστημα.

(145)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το σχέδιο εξυγίανσης προβλέπει συντεταγμένη εξυγίανση, μετά την οποία, και το αργότερο έως την 30ή Ιουνίου 2015, η HGAA δεν θα δραστηριοποιείται πλέον στις αγορές ως ενεργός οικονομικός φορέας, αλλά θα εστιάζει μόνο στις συναλλαγές για τις οποίες δεν έχει βρεθεί αγοραστής μέχρι εκείνη τη στιγμή.

(146)

Όσον αφορά τις άλλες δραστηριότητες των μονάδων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έως την πώλησή τους, η Αυστρία έχει αναλάβει σειρά δεσμεύσεων για τις νέες συναλλαγές αυτών των επιχειρήσεων, με τις οποίες θα πρέπει να αποφευχθούν ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στο χρονικό διάστημα έως την πώλησή τους.

(147)

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή αξιολογεί ιδίως τους περιορισμούς των νέων συναλλαγών, για τους οποίους δεσμεύονται η Αυστρία και η HGAA, ως θετικούς. Συνεκτιμώντας το κόστος ανάληψης κινδύνου και το κόστος χρηματοδότησης, θα πρέπει να διασφαλιστεί για τις νέες συναλλαγές απόδοση τουλάχιστον ύψους […]% ετησίως. Με αυτή την ελάχιστη απόδοση για τις νέες συναλλαγές θα διασφαλιστεί ότι οι εμπορεύσιμες μονάδες δεν εφαρμόζουν αντιανταγωνιστική τιμολογιακή πολιτική, και ότι παράλληλα συνεισφέρουν στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους. Υπό την έννοια αυτή, η τράπεζα έχει δεσμευτεί για τον περιορισμό της διάρκειας των νέων συναλλαγών, ώστε η μετατροπή των προθεσμιών να επηρεάζει μόνο σε περιορισμένο βαθμό τη βιωσιμότητα. […] (43) […]. Για το/την […] η Αυστρία αναλαμβάνει τη συμπληρωματική δέσμευση ότι οι συναλλαγές που εκφράζονται σε […] θα περιορίζονται σε πελάτες με πιστοληπτική κατάταξη τουλάχιστον […] και συνολικό όγκο ύψους […] EUR. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται οι κίνδυνοι που συνδέονται με συναλλαγματική ζημία, καθώς και ο βαθμός στον οποίο η τράπεζα μπορεί να δραστηριοποιείται σε αυτό το τμήμα της αγοράς. Εν ολίγοις, αυτοί οι δύο περιορισμοί χρησιμεύουν στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και στον περιορισμό της ανταγωνιστικής ικανότητας των σχετικών επιχειρήσεων.

(148)

Η Επιτροπή αξιολόγησε, επίσης, θετικά τις δεσμεύσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης του κινδύνου, ιδίως το γεγονός ότι όλα τα ανοίγματα άνω των […] EUR θα αξιολογούνται εκ νέου σε ετήσια βάση και ότι συναλλαγές στους τομείς της λιανικής τραπεζικής και των δημόσιων οικονομικών θα πραγματοποιούνται μόνο με πελάτες με πιστοληπτική κατάταξη τουλάχιστον […] (44). Οι δεσμεύσεις αυτές διασφαλίζουν ότι οι συναλλαγές θα διεξάγονται συνετά και οι σχετικές επιχειρήσεις δεν θα επιδιώκουν επικίνδυνες στρατηγικές στις συναλλαγές τους. Οι συναλλαγές διενεργούνται κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ της απαραίτητης βιωσιμότητας και του αναγκαίου ελέγχου των κινδύνων. Ταυτόχρονα, οι δεσμεύσεις αποκλείουν μια επιθετική στρατηγική επέκτασης στην αγορά.

(149)

Η Επιτροπή αξιολογεί τον διττό στόχο των δεσμεύσεων που ορίζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 147 και 148 ως θετικό. Αφενός οι δεσμεύσεις θα συμβάλουν στην αύξηση των δυνατοτήτων εκποίησης, καθώς δεν θα πραγματοποιούνται υπερβολικά ριψοκίνδυνες συναλλαγές, και αφετέρου θα περιορίσουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού με τον περιορισμό των επιθετικών πρακτικών και τον περιορισμό των νέων συναλλαγών.

(150)

Σύμφωνα με το σχέδιο εξυγίανσης, όλα τα εμπορεύσιμα τμήματα της HGAA είτε θα εξυγιανθούν είτε θα εκποιηθούν. Η Αυστρία έχει δεσμευτεί ότι η HBA θα πωληθεί έως την 30ή Ιουνίου 2014, ενώ το δίκτυο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης θα πωληθεί (στο σύνολό του ή τμηματικά) έως την 30ή Ιουνίου 2015. Στη συνέχεια, οι νέες συναλλαγές θα τερματιστούν και η HGAA θα αποχωρήσει από την αγορά, δεδομένου ότι όλες οι δραστηριότητες είτε θα έχουν εξυγιανθεί είτε θα έχουν πωληθεί με διαφανή τρόπο σε τρίτους. Η εν λόγω διαδικασία πώλησης και εξυγίανσης συμβάλλει σημαντικά στον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκύπτουν από τη χορήγηση ενίσχυσης, καθώς η HGAA δεν θα υπάρχει πλέον στην αγορά με αυτή τη μορφή.

(151)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεχιζόμενη ασταθής κατάσταση στις χρηματοπιστωτικές αγορές, ιδιαίτερα στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, δικαιολογεί τη μεγάλη προθεσμία (30ή Ιουνίου 2015) που παρέχεται για την πώληση των μονάδων στις εν λόγω χώρες. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις στην Αυστρία έχουν ήδη πωληθεί και ότι και αυτές οι επιχειρήσεις θα εξυγιανθούν σε περίπτωση που δεν έχει ολοκληρωθεί η πώληση έως την 30ή Ιουνίου 2014.

(152)

Συνολικά, η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο υπόλοιπος συνολικός ισολογισμός και τα ΣΣΕ της HGAA θα μειωθούν έως το 2017 κατά περίπου 85 % (εφόσον η πώληση ολοκληρωθεί όπως έχει προγραμματιστεί).

(153)

Εκτός από αυτά τα εκτεταμένα μέτρα, η Αυστρία δεσμεύτηκε να απαγορεύσει αναφορές στην κρατική υποστήριξη για διαφημιστικούς σκοπούς, ενώ δεσμεύτηκε και ως προς την απαγόρευση επιθετικών επιχειρηματικών πρακτικών. Η Επιτροπή χαιρετίζει επίσης την απαγόρευση εξαγοράς, με την οποία διασφαλίζεται ότι η κρατική ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για την εξαγορά ανταγωνιστών, και ότι θα υπηρετήσει τον προβλεπόμενο σκοπό, δηλαδή τη χρηματοδότηση της διαδικασίας εξυγίανσης.

(154)

Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Αυστρία έχει τηρήσει μόνο εν μέρει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο της απόφασης διάσωσης του Δεκεμβρίου 2012. Ωστόσο, η μη τήρηση ορισμένων από τις εν λόγω δεσμεύσεις, που είχαν περιορισμένη διάρκεια ισχύος, εξισορροπήθηκε, κατά την άποψη της Επιτροπής, από την πλήρη διάσπαση και εξυγίανση της τράπεζας.

(155)

Λαμβάνοντας υπόψη τις δεσμεύσεις και συνεκτιμώντας την καταλληλότητα της ίδιας συνεισφοράς, που ορίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 122 έως 138, και του επιμερισμού των βαρών, η Επιτροπή θεωρεί ότι υφίστανται επαρκείς διασφαλίσεις για τον περιορισμό δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, παρά το υψηλό ποσό των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στην HGAA.

(156)

Λαμβάνοντας υπόψη τις δεσμεύσεις της Αυστρίας, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η στρατηγική εξυγίανσης συνάδει με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση για την εξυγίανση περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ύψος και οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού διατηρούνται σε όσο το δυνατόν χαμηλότερο επίπεδο. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση για την εξυγίανση είναι, σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, συμβατή με την εσωτερική αγορά,

(1)

Με επιστολή της 15ης Οκτωβρίου 2004 που πρωτοκολλήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή έλαβε καταγγελία σχετικά με τη χορήγηση εικαζόμενης παράνομης κρατικής ενίσχυσης στην εταιρεία Frucona Košice, a.s. Ο καταγγέλλων απέστειλε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 3 Φεβρουαρίου 2005. Πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τον καταγγέλλοντα στις 24 Μαΐου 2005.

(2)

Με βάση τις πληροφορίες που προσκόμισε ο καταγγέλλων, η Επιτροπή ζήτησε από τη Σλοβακική Δημοκρατία, με επιστολή της 6ης Δεκεμβρίου 2004, να παράσχει πληροφορίες σχετικά με το επίμαχο μέτρο. Η Σλοβακία απάντησε με επιστολή της 4ης Ιανουαρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Ιανουαρίου 2005, ενημερώνοντας την Επιτροπή σχετικά με την εικαζόμενη παράνομη ενίσχυση που χορηγήθηκε στην εταιρεία Frucona Košice a.s. στο πλαίσιο πτωχευτικού συμβιβασμού με πιστωτές και ζητώντας από την Επιτροπή να εγκρίνει την ενίσχυση ως ενίσχυση διάσωσης προβληματικής επιχείρησης. Η Σλοβακία υπέβαλε πρόσθετες πληροφορίες με επιστολή της 24ης Ιανουαρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 28 Ιανουαρίου 2005. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 9ης Φεβρουαρίου 2005, για την οποία έλαβε απάντηση με επιστολή της 4ης Μαρτίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 10 Μαρτίου 2005. Στις 12 Μαΐου 2005 πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τις σλοβακικές αρχές.

(3)

Με επιστολή της 5ης Ιουλίου 2005 η Επιτροπή ενημέρωσε τη Σλοβακία ότι αποφάσισε να κινήσει για την εν λόγω ενίσχυση την προβλεπόμενη στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ διαδικασία.

(4)

Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το μέτρο.

(5)

Οι σλοβακικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή της 10ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2005. Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από έναν ενδιαφερόμενο (τη δικαιούχο επιχείρηση) με επιστολή της 24ης Οκτωβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2005. Η Επιτροπή διαβίβασε τις εν λόγω παρατηρήσεις στη Σλοβακία, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να απαντήσει. Οι παρατηρήσεις της Σλοβακίας απεστάλησαν με επιστολή της 16ης Δεκεμβρίου 2005, η οποία πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 20 Δεκεμβρίου. Πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στις 28 Μαρτίου 2006, όπου δόθηκε στη δικαιούχο επιχείρηση η δυνατότητα να εξηγήσει τις απόψεις της. Η Σλοβακία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 5ης Μαΐου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 8 Μαΐου 2006.

(6)

Η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση για την ανάκτηση της ενίσχυσης στις 7 Ιουνίου 2006 (4). Έκτοτε, στο πλαίσιο των επαφών της με τις σλοβακικές αρχές σχετικά με την εκτέλεση της εν λόγω απόφασης, η Επιτροπή ενημερώθηκε για το αποτέλεσμα των εθνικών δικαστικών διαδικασιών σχετικά με το ποσό της οφειλής που ήταν το αντικείμενο του πτωχευτικού συμβιβασμού με τους πιστωτές. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στην παρούσα απόφαση.

(7)

Στις 12 Ιανουαρίου 2007, η εταιρεία Frucona Košice a.s. άσκησε προσφυγή κατά της απόφασης ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία αμφισβητούσε, μεταξύ άλλων, τον χαρακτηρισμό της διαγραφής χρέους ως κρατικής ενίσχυσης, υποστηρίζοντας ότι αυτή ήταν σύμφωνη με την αρχή του πιστωτή σε οικονομία της αγοράς. Με την απόφαση της 7ης Δεκεμβρίου 2010 (υπόθεση T-11/07) το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας και επιβεβαίωσε την απόφαση της Επιτροπής με την αιτιολογία ότι η πτώχευση θα ήταν συμφερότερη για το κράτος σε σύγκριση με τον πτωχευτικό συμβιβασμό με τους πιστωτές.

(8)

Η εταιρεία Frucona Košice a.s. υπέβαλε αίτηση αναίρεσης της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ισχυριζόμενη ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν αξιολόγησε ορθά την εφαρμογή του κριτηρίου του ιδιώτη πιστωτή εκ μέρους της Επιτροπής και ότι επιχείρησε κατά τρόπο απαράδεκτο να υποκαταστήσει την αιτιολογία της Επιτροπής με τη δική του όσον αφορά το κριτήριο του ιδιώτη πιστωτή (υπόθεση C-73/11 P).

(9)

Στις 24 Ιανουαρίου 2013, το Δικαστήριο ακύρωσε την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Επιτροπή είχε υποπέσει σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως με το να μη λάβει υπόψη τη διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης κατά την αξιολόγησή της του κριτηρίου του ιδιώτη πιστωτή ή, εάν είχε λάβει υπόψη αυτόν τον παράγοντα, με την παράλειψη να αιτιολογήσει επαρκώς την απόφασή της. Η υπόθεση αναπέμφθηκε στο Γενικό Δικαστήριο για να κρίνει τους λόγους που επικαλέστηκε η εταιρεία σχετικά με τη διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής για τους οποίους δεν είχε ακόμη αποφανθεί.

(10)

Βάσει της απόφασης του Δικαστηρίου, η Επιτροπή θεωρεί ενδεδειγμένο να ανακαλέσει την αρχική της απόφαση της 7ης Ιουνίου 2006 και να την αντικαταστήσει με την παρούσα απόφαση, ώστε να καλυφθούν οι ελλείψεις που επισήμανε το Δικαστήριο.

(11)

Δικαιούχος της οικονομικής ενίσχυσης είναι η εταιρεία Frucona Košice a.s., εταιρεία που δραστηριοποιείται στην παραγωγή αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών, μη αλκοολούχων ποτών, φρούτων και λαχανικών σε κονσέρβες και ξυδιού. Μετά την αφαίρεση της άδειας παραγωγής της, η δικαιούχος επιχείρηση διέκοψε την παραγωγή αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών. Συνέχισε, ωστόσο, να δραστηριοποιείται στην αγορά του χονδρικού εμπορίου αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών. Η εταιρεία βρίσκεται σε περιοχή επιλέξιμη για περιφερειακές ενισχύσεις βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ.

(12)

Κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα, η δικαιούχος απασχολούσε προσωπικό περίπου 200 ατόμων. Στις παρατηρήσεις της επί της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας, η εταιρεία υπέβαλε στην Επιτροπή στοιχεία σχετικά με τον κύκλο εργασιών της (που περιλαμβάνουν τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον ΦΠΑ), τα οποία παρατίθενται στον κατωτέρω πίνακα.

Πίνακας 1

Κύκλος εργασιών σε διάφορους τομείς της παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών φόρων κατανάλωσης και του ΦΠΑ [σε SKK]

(13)

Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές από τα στοιχεία που υπέβαλαν στην Επιτροπή οι σλοβακικές αρχές και αναφέρονται στην απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας (5). Στην απάντησή τους στις παρατηρήσεις του δικαιούχου μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι σλοβακικές αρχές δεν αμφισβήτησαν την ακρίβεια των ανωτέρω στοιχείων. Σύμφωνα με τις σλοβακικές αρχές η δικαιούχος χαρακτηρίζεται ως μεσαία επιχείρηση.

(14)

Το επίμαχο μέτρο είναι η διαγραφή φορολογικής οφειλής από τη δημόσια φορολογική αρχή Košice IV στο πλαίσιο πτωχευτικού συμβιβασμού με τους πιστωτές. Η εν λόγω διαδικασία διέπεται από τον νόμο αριθ. 328/91 περί πτωχεύσεων και πτωχευτικού συμβιβασμού (εφεξής «νόμος περί πτωχεύσεων»).

(15)

Ο πτωχευτικός συμβιβασμός με τους πιστωτές είναι διαδικασία υπό την εποπτεία δικαστηρίου η οποία, όπως και η πτώχευση, αποσκοπεί στη ρύθμιση της χρηματοοικονομικής κατάστασης υπερχρεωμένων επιχειρήσεων (6). Στο πλαίσιο της πτωχευτικής διαδικασίας η επιχείρηση παύει να υφίσταται, οπότε είτε τα στοιχεία του ενεργητικού της πωλούνται σε νέο ιδιοκτήτη είτε η επιχείρηση τίθεται υπό εκκαθάριση. Αντιθέτως, στο πλαίσιο διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού, η χρεωμένη επιχείρηση συνεχίζει να λειτουργεί χωρίς μεταβολή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της.

(16)

Η διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού κινείται από την υπερχρεωμένη επιχείρηση. Ο στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία με τους πιστωτές της βάσει της οποίας η εταιρεία εξοφλεί ένα μέρος του χρέους της και το υπόλοιπο διαγράφεται. Η συμφωνία πρέπει να εγκρίνεται από το εποπτεύον δικαστήριο.

(17)

Οι πιστωτές οι εισπρακτέες απαιτήσεις των οποίων είναι εξασφαλισμένες, π.χ. με υποθήκη, ενεργούν ως πιστωτές με δικαίωμα αποχωρισμού. Για να γίνει αποδεκτή η πρόταση πτωχευτικού συμβιβασμού, θα πρέπει να την εγκρίνουν όλοι οι πιστωτές με δικαίωμα αποχωρισμού, ενώ για τους άλλους πιστωτές αρκεί μια ειδική πλειοψηφία. Με άλλους όρους, οι πιστωτές με δικαίωμα αποχωρισμού ψηφίζουν ξεχωριστά και έχουν το δικαίωμα αρνησικυρίας επί της προτάσεως.

(18)

Οι πιστωτές με δικαίωμα αποχωρισμού κατέχουν προνομιακή θέση και κατά τη διαδικασία πτώχευσης. Οι απαιτήσεις των πιστωτών με δικαίωμα αποχωρισμού μπορούν να ικανοποιηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης και τα έσοδα από την εκποίηση των εξασφαλισμένων περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο της πτωχευτικής διαδικασίας προορίζονται αποκλειστικά για την ικανοποίηση των εισπρακτέων απαιτήσεων των πιστωτών με δικαίωμα αποχωρισμού. Εάν οι αξιώσεις τους δεν μπορούν να καλυφθούν από την πώληση αυτή, οι εναπομένουσες απαιτήσεις εντάσσονται στη δεύτερη ομάδα με τις αξιώσεις των υπολοίπων πιστωτών. Οι πιστωτές της δεύτερης ομάδας ικανοποιούνται κατ’ αναλογία.

(19)

Σύμφωνα με τον νόμο περί πτωχεύσεων, επιχείρηση η οποία υποβάλλει αίτηση πτωχευτικού συμβιβασμού με τους πιστωτές οφείλει να υποβάλει στο εποπτεύον δικαστήριο κατάλογο μέτρων που αποσκοπούν στην αναδιοργάνωσή της και στη συνέχιση της χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων της μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό.

(20)

Βάσει του νόμου αριθ. 511/92 σχετικά με τις αρμόδιες για φόρους, τέλη και εισφορές διοικητικές αρχές και τις τροποποιήσεις του συστήματος των τοπικών φορολογικών αρχών (εφεξής «φορολογικός νόμος»), μια εταιρεία μπορεί να ζητήσει από τις φορολογικές αρχές να αναστείλουν την καταβολή των φόρων. Εφαρμόζεται τόκος επί του ποσού για το οποίο δίδεται αναβολή και η ανασταλείσα οφειλή πρέπει να είναι εξασφαλισμένη.

(21)

Ο φορολογικός νόμος προβλέπει επίσης εκτέλεση λόγω φορολογικών οφειλών, με σκοπό την ανάκτηση των φορολογικών απαιτήσεων του κράτους μέσω της πώλησης ακίνητης περιουσίας, κινητής περιουσίας ή της επιχείρησης ως σύνολο.

(22)

Το διάστημα από τον Νοέμβριο του 2002 έως τον Νοέμβριο του 2003, η δικαιούχος έκανε χρήση της δυνατότητας που παρέχει ο φορολογικός νόμος για παράταση της υποχρέωσης καταβολής του ειδικού φόρου κατανάλωσης οινοπνεύματος (7). Η ανασταλείσα οφειλή ανερχόταν σε 477 015 759 SKK (12,6 εκατ. ευρώ). Πριν εγκρίνει την παράταση της πληρωμής των εν λόγω οφειλών, όπως ορίζει ο νόμος, η φορολογική αρχή εξασφάλισε τις εισπρακτέες οφειλές έναντι στοιχείων ενεργητικού του δικαιούχου. Οι σλοβακικές αρχές υποστηρίζουν ότι η αξία αυτών των εγγυήσεων βάσει των λογαριασμών του δικαιούχου ανερχόταν σε 397 476 726 SKK (10,5 εκατ. ευρώ). Η δικαιούχος ισχυρίζεται, ωστόσο, ότι η αξία των εγγυήσεων σύμφωνα με τις εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων στα τέλη του 2003 ανερχόταν σε 193 940 000 SKK (5 εκατ. ευρώ). Αυτή είναι, κατά τη δικαιούχο, η αξία των εξασφαλισμένων περιουσιακών στοιχείων (κινητής περιουσίας, ακίνητης περιουσίας και απαιτήσεων) εκφρασμένη σε «τιμές εμπειρογνώμονα».

(23)

Την 1η Ιανουαρίου 2004, ο τροποποιημένος φορολογικός νόμος περιόρισε τη δυνατότητα παράτασης καταβολής των φόρων σε μία φορά κατ’ έτος. Η δικαιούχος έκανε χρήση αυτής της δυνατότητας για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης του Δεκεμβρίου 2003 που έπρεπε να καταβληθεί τον Ιανουάριο του 2004. Δεν ήταν, όμως, σε θέση να καταβάλει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης του Ιανουαρίου 2004 με ημερομηνία οφειλής στις 25 Φεβρουαρίου 2004 ούτε να ζητήσει παράταση. Ως εκ τούτου, η δικαιούχος περιήλθε σε κατάσταση υπερχρεωμένης εταιρείας, σύμφωνα με τον νόμο περί πτωχεύσεων, με αποτέλεσμα να της αφαιρεθεί η άδεια παραγωγής και επεξεργασίας αλκοολούχων ποτών.

(24)

Στις 8 Μαρτίου 2004, η δικαιούχος υπέβαλε αίτηση πτωχευτικού συμβιβασμού στο αρμόδιο πρωτοδικείο. Αφού διαπιστώθηκε ότι πληρούντο όλες οι προϋποθέσεις του νόμου, το πρωτοδικείο αποφάσισε να κινήσει διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού με απόφαση της 29ης Απριλίου 2004. Οι πιστωτές ψήφισαν υπέρ του συμβιβασμού που πρότεινε η δικαιούχος επιχείρηση σε συνεδρίαση της 9ης Ιουλίου 2004. Ο συμβιβασμός επικυρώθηκε στις 14 Ιουλίου 2004 με απόφαση του εποπτεύοντος πρωτοδικείου.

(25)

Τον Αύγουστο του 2004 η φορολογική αρχή άσκησε προσφυγή κατά της επικυρωτικής αποφάσεως του δικαστηρίου. Με απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2004, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη και κήρυξε έγκυρη την απόφαση του πρωτοδικείου που ενέκρινε τη συμφωνία των πιστωτών και εκτελεστή από τις 23 Ιουλίου 2004. Στη συνέχεια, ο εισαγγελέας άσκησε έφεση κατά της απόφασης του πρωτοδικείου βάσει της έκτακτης διαδικασίας αναίρεσης.

(26)

Οι πιστωτές, συμπεριλαμβανομένης και της φορολογικής αρχής, συμφώνησαν με τη δικαιούχο τον ακόλουθο πτωχευτικό συμβιβασμό: να αποπληρώσει η δικαιούχος το 35 % του χρέους της εντός ενός μηνός από την ημερομηνία ισχύος της συμφωνίας των πιστωτών και να παραιτηθούν οι πιστωτές από το υπόλοιπο 65 % του χρέους. Θα υπήρχε, συνεπώς, ίση μεταχείριση όλων των πιστωτών. Τα συγκεκριμένα ποσά για κάθε πιστωτή αναγράφονται στον κάτωθι πίνακα.

Πίνακας 2

Η χρεωστική θέση της δικαιούχου πριν και μετά την εκκαθάριση [σε SKK]

(27)

Οι απαιτήσεις της φορολογικής αρχής που εγγράφηκαν στον πτωχευτικό συμβιβασμό με τους πιστωτές ανέρχονταν σε 640 793 831 SKK (16,86 εκατ. ευρώ) και συνίσταντο κυρίως σε μη καταβληθέντες ειδικούς φόρους κατανάλωσης για την περίοδο Μαΐου 2003 — Μαρτίου 2004, σε ΦΠΑ για την περίοδο Ιανουαρίου- Απριλίου 2004 και σε χρηματικές ποινές και τόκους. Οι απαιτήσεις από τις οποίες παραιτήθηκε η φορολογική αρχή ανέρχονταν συνολικά σε 416 515 990 SKK (11 εκατ. ευρώ). Με τη ρύθμιση η φορολογική αρχή εισέπραξε 244 277 841 SKK (5,86 εκατ. ευρώ).

(28)

Η φορολογική αρχή ενήργησε στη διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού ως πιστωτής με δικαίωμα αποχωρισμού και με αυτή την ιδιότητα ψήφισε χωριστά. Ως εκ τούτου, για να υπάρξει πτωχευτικός συμβιβασμός, έπρεπε να υπερψηφιστεί από τη φορολογική αρχή. Η προνομιούχος θέση της φορολογικής αρχής οφειλόταν στο γεγονός ότι ορισμένες απαιτήσεις της ήταν εξασφαλισμένες σε σχέση με την παράταση καταβολής των φορολογικών οφειλών της δικαιούχου τα έτη 2002-2003 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 17). Όλοι οι άλλοι πιστωτές ψήφισαν υπέρ του προταθέντος συμβιβασμού. Οι απαιτήσεις τους αποτελούσαν κοινές εμπορικές απαιτήσεις που δεν ήταν κατά κανένα τρόπο εξασφαλισμένες.

(29)

Η πρόταση πτωχευτικού συμβιβασμού της δικαιούχου περιέγραφε, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου περί πτωχεύσεων, μέτρα αναδιοργάνωσης που αφορούν την παραγωγή, τη διανομή και το εργατικό δυναμικό (περιλαμβανομένων και απολύσεων).

(30)

Όσον αφορά τα οργανωτικά θέματα και το εργατικό δυναμικό, η δικαιούχος σχεδίασε τα ακόλουθα μέτρα: δημιουργία ομάδας γενικής παραγωγής για όλες τις παραγωγικές δραστηριότητες, αναδιάταξη των μέσων μεταφοράς της με απόσυρση των οχημάτων ελάχιστης εναπομένουσας αξίας και αναδιοργάνωση των εμπορικών δραστηριοτήτων. Τα εν λόγω μέτρα συνδυάζονταν με την απόλυση 50 εργαζομένων μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου του 2004. Κατά την ίδια περίοδο, θα μειώνονταν στο 60 % οι αποδοχές άλλων 50 μελών του προσωπικού.

(31)

Όσον αφορά το παραγωγικό και τεχνικό πεδίο, η δικαιούχος ανέφερε ότι, εφόσον αφαιρέθηκε από την εταιρεία η άδεια παραγωγής αλκοολούχων ποτών, θα προέβαινε σε εκμίσθωση των σχετικών εγκαταστάσεων παραγωγής από την 1η Απριλίου 2004. Η δικαιούχος σχεδίαζε να μειώσει ή να διακόψει την παραγωγή ορισμένων μη αποδοτικών μη αλκοολούχων ποτών και δήλωσε ότι πριν εισαγάγει οποιοδήποτε νέο προϊόν στην κατηγορία αυτή θα υπήρχε ανάλυση της αποδοτικότητας της εν λόγω παραγωγής.

(32)

Η δικαιούχος στη συνέχεια παρέθεσε τα εξής μέτρα: την αναδιάρθρωση του κόστους λόγω της μείωσης του κόστους παραγωγής μετά την εγκατάλειψη της παραγωγής οινοπνευματωδών ποτών και τη διάθεση μέρους του στόλου ιδιόκτητων μεταφορικών μέσων της εταιρείας, καθώς και την πώληση παλαιού εξοπλισμού ως άχρηστου υλικού.

(33)

Η δικαιούχος σχεδίαζε επίσης την πώληση ενός κτιρίου γραφείων, ενός καταστήματος και ενός κτιρίου δραστηριοτήτων αναψυχής και ανέφερε και την πιθανότητα πώλησης ή ενοικίασης της μονάδας παραγωγής ξυδιού. Στις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί η πώληση του κτιρίου γραφείων, του καταστήματος ούτε του κτιρίου δραστηριοτήτων αναψυχής.

(34)

Η δικαιούχος σχεδίαζε την εντατική πώληση των αποθεμάτων έτοιμων προϊόντων (8).

(35)

Σύμφωνα με αυτή την πρόταση, η δικαιούχος θα χρηματοδοτούσε τον πτωχευτικό συμβιβασμό με δικούς της πόρους (πώληση αποθεμάτων) ύψους 110 εκατ. SKK και μέσω εξωτερικής χρηματοδότησης υπό μορφή δανείου ύψους 100 εκατ. SKK από εμπορική τράπεζα. Από τα στοιχεία που υπέβαλε η δικαιούχος στην απάντηση στην κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, το εναπομένον χρέος θα καλυπτόταν από τα έσοδα από την έκδοση νέων μετοχών (αξίας 21 εκατ. SKK, ή 0,56 εκατ. ευρώ), έσοδα από την πώληση αποθεμάτων (ύψους 110 εκατ. SKK, ή 2,9 εκατ. ευρώ) και δάνειο της προμηθεύτριας εταιρείας Old Herold s.r.o. (ύψους 100 εκατ. SKK, ή 2,6 εκατ. ευρώ). Η προθεσμία λήξης των τιμολογίων της Old Herold s.r.o. ήταν σε 40 ημέρες, η οποία, κατά τη δικαιούχο, ήταν μεγάλη περίοδος δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης της δικαιούχου. Αυτή η μεγαλύτερη προθεσμία πληρωμής έδωσε στη δικαιούχο τη δυνατότητα να συγκεντρώσει την αναγκαία ρευστότητα.

(36)

Μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι σλοβακικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι, στο πλαίσιο της συμφωνίας των πιστωτών, καταβλήθηκε ποσό 224 277 841 SKK στη φορολογική αρχή στις 17 Δεκεμβρίου 2004. Οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι είχαν αναστείλει τη διαγραφή του χρέους που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού ενόσω εκκρεμούσε η διαδικασία ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

(37)

Στο πλαίσιο των επαφών τους σχετικά με την εκτέλεση της απόφασης της Επιτροπής η οποία διέτασσε την επιστροφή της ενίσχυσης, οι σλοβακικές αρχές ενημέρωσαν την Επιτροπή για το αποτέλεσμα του εκτάκτου ενδίκου μέσου που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 25: με απόφαση της 27ης Απριλίου 2006, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σλοβακικής Δημοκρατίας ακύρωσε εν μέρει την απόφαση του πρωτοδικείου της 14ης Ιουλίου 2004 η οποία είχε επικυρώσει τη συμφωνία των πιστωτών, με το σκεπτικό ότι κακώς είχαν περιληφθεί στον πτωχευτικό συμβιβασμό τα οφειλόμενα τέλη κυκλοφορίας ύψους 424 490 SKK. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή κατά τα λοιπά. Με απόφαση της 18ης Αυγούστου 2006, το αρμόδιο πρωτοδικείο εφάρμοσε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της 27ης Απριλίου 2006, αναφέροντας ότι το διορθωμένο ποσό της οφειλής στη φορολογική αρχή ανερχόταν σε 640 369 341,4 SKK (το 35 % του οποίου είναι 224 129 269,1 SKK).

(38)

Στην απόφασή της να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο οι επίμαχες διαγραφές χρέους δεν ενείχαν στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Η Επιτροπή έκρινε ότι η συμπεριφορά της φορολογικής αρχής στο πλαίσιο της διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού δεν πληρούσε το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή έκρινε ότι η φορολογική αρχή βρισκόταν σε διαφορετική θέση από νομική άποψη από την κατάσταση των υπολοίπων πιστωτών, διότι κατείχε εξασφαλισμένες απαιτήσεις και μπορούσε να κινήσει διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής. Η Επιτροπή δεν είχε πεισθεί ότι η διαδικασία του πτωχευτικού συμβιβασμού επέφερε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για το δημόσιο, σε σύγκριση με τη διαδικασία πτώχευσης ή τη διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής.

(39)

Στη συνέχεια, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο της επίμαχης ενίσχυσης με την εσωτερική αγορά. Καταρχήν, εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο η ενίσχυση μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμη ως ενίσχυση διάσωσης, όπως ισχυρίστηκαν οι σλοβακικές αρχές. Ενίσχυση διάσωσης μπορεί να θεωρηθεί μόνο η ενίσχυση ρευστότητας υπό μορφή εγγύησης δανείων ή δανείων. Το επίμαχο μέτρο, ωστόσο, είναι η παραγραφή χρεών που αντιστοιχεί σε μη επιστρεπτέα επιχορήγηση. Επιπλέον το μέτρο αυτό δόθηκε χωρίς την προοπτική ότι, το αργότερο σε έξι μήνες από την έγκριση του μέτρου διάσωσης, η δικαιούχος εταιρεία θα παρουσίαζε σχέδιο αναδιάρθρωσης ή σχέδιο εκκαθάρισης ή θα επέστρεφε την κρατική ενίσχυση στο ακέραιο.

(40)

Η Επιτροπή εξέτασε στη συνέχεια το συμβιβάσιμο του επίμαχου μέτρου ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης και εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο πληρούντο δύο βασικές προϋποθέσεις: η ύπαρξη σχεδίου αναδιάρθρωσης που εξασφαλίζει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης σε εύλογο χρονικό διάστημα και ο περιορισμός της ενίσχυσης στο ελάχιστο αναγκαίο.

(41)

Εκτός από τα στοιχεία σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά που εκτίθενται στο μέρος II, η δικαιούχος επιχείρηση υπέβαλε τις ακόλουθες παρατηρήσεις.

(42)

Η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισε στις αρχές του 2004 οφείλονταν στην αλλαγή του φορολογικού νόμου που περιόρισε σε μόνο μία φορά κατ’ έτος τη δυνατότητα παράτασης της καταβολής των φόρων. Αυτό αποτέλεσε σημαντική αλλαγή για τη δικαιούχο, διότι, όπως η ίδια ισχυρίστηκε, βασιζόταν σε αυτόν τον μηχανισμό κατά τα προηγούμενα έτη.

(43)

Ως προς την εξεταζόμενη υπόθεση, η δικαιούχος υποστήριξε αρχικά ότι η Επιτροπή δεν έχει δικαιοδοσία να διερευνήσει τα επίμαχα μέτρα, διότι αυτά είχαν τεθεί σε ισχύ πριν από την ημερομηνία προσχώρησης και δεν εφαρμόστηκαν μετά την προσχώρηση. Η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι το μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή πριν την προσχώρηση, διότι η διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού με τους πιστωτές άρχισε στις 8 Μαρτίου 2004, και ότι επικυρώθηκε με δικαστική απόφαση στις 29 Απριλίου 2004, δηλαδή πριν την προσχώρηση της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υποστηρίζει ακόμη ότι η φορολογική αρχή είχε δηλώσει ότι ήταν σύμφωνη με την πρόταση πτωχευτικού συμβιβασμού στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων πριν από την έναρξη της διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού. Είχε προηγηθεί σύσκεψη με τη φορολογική διοίκηση της Σλοβακίας την 1η Δεκεμβρίου 2003 και η τοπική φορολογική αρχή απέστειλε στις 3 Φεβρουαρίου 2004 στη δικαιούχο επιστολή με την οποία, κατά τους ισχυρισμούς της, επιβεβαίωσε ότι μπορούσε να προχωρήσει σε πτωχευτικό συμβιβασμό.

(44)

Η δικαιούχος υποστήριξε επίσης ότι αν, παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή εξακολουθούσε να θεωρεί ότι έχει δικαιοδοσία να παρέμβει, το επίμαχο μέτρο δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση, διότι τηρήθηκε η αρχή του πιστωτή σε οικονομία αγοράς.

(45)

Πρώτον, η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι η σύγκριση του πτωχευτικού συμβιβασμού με τη διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής είναι παραπλανητική, διότι η κίνηση της πρώτης διαδικασίας αποκλείει ή αναστέλει τη δεύτερη. Η διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής δεν ήταν, επομένως, μια εναλλακτική λύση για τη φορολογική αρχή. Επιπλέον, η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι, εάν δεν πρότεινε εθελοντικά τον πτωχευτικό συμβιβασμό, μετά από μερικές εβδομάδες ή μήνες θα ήταν υποχρεωμένη βάσει της πτωχευτικής νομοθεσίας να κινήσει τη διαδικασία πτώχευσης ή πτωχευτικού συμβιβασμού.

(46)

Δεύτερον, η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι η απόφαση του κράτους να αποφύγει την πτώχευση και αντ’ αυτής να επιδιώξει λύση μέσω πτωχευτικού συμβιβασμού πληρούσε το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς. Για να τεκμηριώσει το επιχείρημά της, η δικαιούχος υπέβαλε βεβαιώσεις δύο οικονομικών ελεγκτών και ενός συνδίκου που αναφέρουν ότι η φορολογική αρχή θα εισέπραττε μεγαλύτερο ποσό και ταχύτερα από τον πτωχευτικό συμβιβασμό παρά από τη διαδικασία πτώχευσης. Η δικαιούχος υπέβαλε και πρόσθετα έγγραφα και στατιστικές που δείχνουν ότι οι πτωχευτικές διαδικασίες στη Σλοβακία διαρκούν κατά μέσο όρο από 3 έως 7 έτη και αποφέρουν πολύ περιορισμένα έσοδα από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων (9).

(47)

Η ανάλυση της δικαιούχου βασίζεται κυρίως σε έκθεση της εταιρείας οικονομικού ελέγχου EKORDA, της 7ης Ιουλίου 2004, την οποία είχε, κατά τους ισχυρισμούς, στη διάθεσή της η φορολογική αρχή πριν την ψηφοφορία των πιστωτών στις 9 Ιουλίου 2004. Ωστόσο, δεν υποβλήθηκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο που να επιβεβαιώνει αυτό τον ισχυρισμό.

(48)

Σύμφωνα με την έκθεση της εταιρείας EKORDA, τα έσοδα από την πώληση περιουσιακών στοιχείων σε περίπτωση πτώχευσης θα ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, 204 εκατ. SKK (5,3 εκατ. ευρώ) και, μετά την αφαίρεση διαφόρων προμηθειών ύψους 45 εκατ. SKK, θα ανέρχονταν μόνο σε 159 εκατ. SKK (4,2 εκατ. ευρώ). Η ίδια η δικαιούχος διόρθωσε τα ποσά των προμηθειών που θα έπρεπε να αφαιρεθούν (36 εκατ. SKK) και κατέληξε στο ποσό των 168 εκατ. SKK (4,4 εκατ. ευρώ). Ακόμη κι αν η φορολογική αρχή εισέπραττε, ως ο μοναδικός πιστωτής με δικαίωμα αποχωρισμού και μακράν ο μεγαλύτερος πιστωτής, το μεγαλύτερο ποσό αυτών των εσόδων, το ποσό αυτό θα ήταν πάλι μικρότερο από αυτό που εισέπραξε μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό.

(49)

Για να καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα, η εταιρεία EKORDA χρησιμοποίησε ως βάση τη λογιστική αξία στις 31 Μαρτίου 2004 των πάγιων περιουσιακών στοιχείων, των αποθεμάτων, της ρευστότητας και των βραχυπρόθεσμων εισπρακτέων οφειλών μετά από προσαρμογή, λαμβάνοντας υπόψη την αδυναμία είσπραξης και τη χαμηλή αξία. Η EKORDA προσάρμοσε την ονομαστική αξία των περιουσιακών στοιχείων του δικαιούχου με «συντελεστή ρευστοποίησης» για κάθε στοιχείο ενεργητικού στην περίπτωση της πώλησης κατά την πτώχευση (45 % για το πάγιο ενεργητικό, 20 % για τα αποθέματα και τις βραχυπρόθεσμες αξιώσεις και 100 % για τη ρευστότητα).

(50)

Η EKORDA αναφέρει τα μελλοντικά φορολογικά έσοδα από τις δραστηριότητες της δικαιούχου (10), καθώς και την εξέλιξη της απασχόλησης στην περιοχή και της βιομηχανίας τροφίμων στη Σλοβακία ως πολύ σημαντικούς παράγοντες υπέρ της συνέχισης της δραστηριότητας της δικαιούχου.

(51)

Η δικαιούχος αναφέρει άλλες δύο εκθέσεις. Η ελεγκτής κ. Marta Kochová έκρινε ότι τα ανώτατα έσοδα από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων, που δεν αποτιμήθηκαν, ωστόσο, θα ανέρχονταν σε 100 εκατ. SKK (2,6 εκατ. ευρώ) και μετά την αφαίρεση των προμηθειών ύψους 22 εκατ. SKK, θα ανέρχονταν μόνο σε 78 εκατ. SKK (2 εκατ. ευρώ). Η σύνδικος πτώχευσης κ. Holovačová φέρεται να δήλωσε ότι, κατά τη γνώμη της, ο πτωχευτικός συμβιβασμός με τους πιστωτές είναι κατά κανόνα προτιμότερος γι’ αυτούς από την πτώχευση. Ένα επιχείρημα είναι ότι ο πιστωτής έχει συμφέρον να συνεχίσει ο οφειλέτης τη δραστηριότητά του (με την προσδοκία μελλοντικών εσόδων από τις πωλήσεις και φορολογικών εσόδων).

(52)

Τρίτον, η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη μακροπρόθεσμες παράμετροι, όπως τα μελλοντικά φορολογικά έσοδα. Ισχυρίζεται ότι, εάν εξαιρεθούν οι κοινωνικοπολιτικές εκτιμήσεις ως προς το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς, η νομολογία δεν εφαρμόζεται όταν ο υπολογισμός των μελλοντικών φορολογικών εισφορών γίνεται από δημόσια αρχή (11). Σύμφωνα με τη δικαιούχο, η δημόσια αρχή στην προκειμένη περίπτωση βρίσκεται σε ανάλογη θέση με αυτήν του πιστωτή σε οικονομία αγοράς, ο οποίος είναι προμηθευτής που έχει συμφέρον να επιβιώσει ένας πελάτης του. Ακολούθως, η δικαιούχος παραπέμπει σε νομολογία σχετικά με την αρχή του επενδυτή σε οικονομία αγοράς.

(53)

Η δικαιούχος αναφέρει εν κατακλείδι ότι το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς ικανοποιήθηκε και το επίμαχο μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

(54)

Εάν, ωστόσο, η Επιτροπή κρίνει διαφορετικά, η δικαιούχος ισχυρίζεται ότι το επίμαχο μέτρο είναι συμβιβάσιμο ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Η δικαιούχος υποστηρίζει ότι η φορολογική αρχή είχε επαληθεύσει την ικανότητα του επιχειρηματικού σχεδίου της δικαιούχου να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα πριν να εγκρίνει τον πτωχευτικό συμβιβασμό. Η απουσία επίσημου σχεδίου αναδιάρθρωσης δεν έχει, κατά την άποψή της, καμία σημασία στην περίπτωση της εκ των υστέρων αξιολόγησης από την Επιτροπή, διότι η Επιτροπή μπορεί πλέον να κρίνει αν έχει όντως αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της δικαιούχου. Εντούτοις, η δικαιούχος θεωρεί ότι, στην περίπτωση της εκ των προτέρων εκτίμησης είναι αναγκαίο αναλυτικό σχέδιο αναδιάρθρωσης. Στη συνέχεια περιγράφει συνοπτικά τα μέτρα αναδιάρθρωσης που έχουν ληφθεί: αύξηση ιδίων κεφαλαίων, απολύσεις προσωπικού και πώληση αποθεμάτων. Η δικαιούχος θεωρεί ότι η παύση της παραγωγής αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών και η εκμίσθωση των στοιχείων παραγωγής στην εταιρεία Old Herold s. r. o. συνιστούν πράγματι μέτρα αναδιάρθρωσης. Αν και αρχικά η παύση της παραγωγής της ήταν αποτέλεσμα της αφαίρεσης της άδειας, η δικαιούχος δεν ζήτησε νέα άδεια μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό.

(55)

Σύμφωνα με τη δικαιούχο, ικανοποιούνταν επίσης η απαίτηση της σημαντικής συνεισφοράς στην αναδιάρθρωση.

(56)

Τέλος η δικαιούχος υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι δραστηριοποιείται σε ενισχυόμενη περιφέρεια και είναι ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες της περιοχής, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών στην ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

(57)

Στην απάντησή τους για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι σλοβακικές αρχές υπέβαλαν ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά που αναφέρονται στο μέρος II.

(58)

Οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι, κατά τον χρόνο της ψηφοφορίας για τον πτωχευτικό συμβιβασμό με τους πιστωτές, η φορολογική αρχή δεν έλαβε υπόψη το στοιχείο της κρατικής ενίσχυσης. Η φορολογική αρχή δεν θεώρησε τον πτωχευτικό συμβιβασμό μορφή κρατικής ενίσχυσης και, για τον λόγο αυτό, δεν ζητήθηκε από τη δικαιούχο να υποβάλει σχέδιο αναδιάρθρωσης διαφορετικό από το επιχειρηματικό σχέδιο που κατέθεσε στο δικαστήριο σύμφωνα με τη νομοθεσία περί αφερεγγυότητας.

(59)

Απαντώντας στις παρατηρήσεις της δικαιούχου, οι σλοβακικές αρχές υπέβαλαν τις ακόλουθες παρατηρήσεις.

(60)

Οι σλοβακικές αρχές δεν θα εφάρμοζαν στην παρούσα υπόθεση τις παρατηρήσεις της δικαιούχου σχετικά με τη μέση διάρκεια των πτωχευτικών διαδικασιών και τη μέση απόδοση από την εκποίηση περιουσιακών στοιχείων μέσω πτωχευτικής διαδικασίας. Κατά την άποψή τους, λαμβάνοντας υπόψη τον μικρό αριθμό πιστωτών και την ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων με θετική αξία ρευστοποίησης, που υπερέβαινε το ποσό που καταβλήθηκε στο κράτος μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό, η πτωχευτική διαδικασία θα είχε ολοκληρωθεί σε συντομότερο από το σύνηθες χρονικό διάστημα και τα έσοδα της φορολογικής αρχής θα ήταν περισσότερα από αυτά του πτωχευτικού συμβιβασμού. Η τοπική φορολογική αρχή διενήργησε έλεγχο στην εταιρεία στις 21 Ιουνίου 2004 και διαπίστωσε ότι, στις 17 Ιουνίου 2004, η δικαιούχος διέθετε ταμειακά διαθέσιμα ύψους 161,3 εκατ. SKK, απαιτήσεις ύψους 62,8 εκατ. SKK, αποθέματα αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών αξίας 84 εκατ. SKK και πάγια στοιχεία ενεργητικού λογιστικής αξίας ύψους 200 εκατ. SKK.

(61)

Οι σλοβακικές αρχές θεωρούν ότι η διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής ήταν πραγματική εναλλακτική επιλογή για τη φορολογική αρχή. Βεβαιώνουν ότι η φορολογική αρχή θα μπορούσε να κινήσει την εν λόγω διαδικασία πριν τον πτωχευτικό συμβιβασμό, το οποίο θα μπορούσε επίσης να πράξει σε περίπτωση που το δικαστήριο απέρριπτε τον πτωχευτικό συμβιβασμό (διότι η φορολογική αρχή ως πιστωτής με δικαίωμα αποχωρισμού θα τον καταψήφιζε).

(62)

Οι σλοβακικές αρχές διαφωνούν με τον ισχυρισμό της δικαιούχου ότι οι οικονομικές δυσκολίες της ήταν αποτέλεσμα της αλλαγής του φορολογικού νόμου. Σύμφωνα με τις σλοβακικές αρχές, οι οικονομικές δυσκολίες της δικαιούχου ήταν αποτέλεσμα της οικονομικής στρατηγικής της να χρησιμοποιεί τους έμμεσους φόρους για τη διαχείριση της λειτουργίας της, ενώ αυτό που όφειλε να κάνει ήταν απλώς να εισπράττει τους φόρους από τους πελάτες της και τους αποδίδει στον προϋπολογισμό του κράτους.

(63)

Οι σλοβακικές αρχές δεν συμφωνούν με τον ισχυρισμό ότι η συνάντηση με τη φορολογική διοίκηση τον Δεκέμβριο του 2003 συνιστά απόδειξη καταρχήν συμφωνίας με τον πτωχευτικό συμβιβασμό. Υπέβαλαν επιστολή της 6ης Ιουλίου 2004 της φορολογικής διοίκησης προς την αρμόδια φορολογική αρχή, αναφέροντας ότι η αρμόδια φορολογική αρχή έπρεπε να αρνηθεί τον πτωχευτικό συμβιβασμό που πρότεινε η δικαιούχος, διότι δεν ήταν συμφέρων για το κράτος. Η επιστολή αυτή παρέπεμπε στη συνέχεια σε άλλη, γενικότερου περιεχομένου επιστολή του Υπουργού Οικονομίας, της 15ης Ιανουαρίου 2004 προς τη φορολογική διοίκηση, με την οποία ζητούσε να διασφαλιστεί ότι δεν θα εγκριθεί κανένας πτωχευτικός συμβιβασμός με τους πιστωτές ο οποίος θα συνεπαγόταν διαγραφή φορολογικών απαιτήσεων από τις εφορίες. Επιπλέον, οι σλοβακικές αρχές ερμηνεύουν την επιστολή της 3ης Φεβρουαρίου 2004 που παρουσίασε η δικαιούχος (βλέπε αιτιολογική σκέψη 43) ως κατηγορηματική διαφωνία με τον πτωχευτικό συμβιβασμό στο επίπεδο του 35 %.

(64)

Οι σλοβακικές αρχές αναφέρουν ότι η δικαιούχος δεν κατέβαλε ειδικούς φόρους κατανάλωσης για χρονικό διάστημα μεταξύ Ιανουαρίου 2001 και Μαρτίου 2004 και ελάμβανε τακτικά αναβολή για την καταβολή των φορολογικών οφειλών της.

(65)

Σύμφωνα με τις σλοβακικές αρχές, οι σημαντικές διαφορές στις εκτιμήσεις των δύο εκθέσεων των ελεγκτών (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 48 και 51) εγείρουν αμφιβολίες για την αξιοπιστία και των δύο εκθέσεων. Οι αρχές έχουν αμφιβολίες ιδιαίτερα για τον συντελεστή ρευστοποίησης που εφάρμοσε η εταιρεία EKORDA στα τρέχοντα στοιχεία ενεργητικού. Αυτός ο συντελεστής θα έπρεπε να είναι υψηλότερος του 20 %.

(66)

Τέλος, σύμφωνα με τις σλοβακικές αρχές, η δικαιούχος δεν εκπόνησε βιώσιμο σχέδιο αναδιάρθρωσης και τα προταθέντα μέτρα πτωχευτικού συμβιβασμού δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν μέτρα αναδιάρθρωσης.

(67)

Επειδή ορισμένα από τα εξεταζόμενα γεγονότα συνέβησαν πριν την προσχώρηση της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004, η Επιτροπή πρέπει καταρχήν να αποφασίσει εάν είναι αρμόδια να επιληφθεί για το επίμαχο μέτρο.

(68)

Τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή πριν την προσχώρηση και δεν εφαρμόστηκαν μετά την προσχώρηση δεν μπορούν να εξεταστούν από τη Επιτροπή ούτε στο πλαίσιο της διαδικασίας προσωρινού μηχανισμού, η οποία ρυθμίζεται από το παράρτημα IV σημείο 3 της Συνθήκης Προσχώρησης, ούτε βάσει των διαδικασιών που ορίζονται στο άρθρο 108 της ΣΛΕΕ. Ούτε η Συνθήκη Προσχώρησης ούτε η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει ή εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να επανεξετάσει αυτά τα μέτρα.

(69)

Ωστόσο, τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή μετά την προσχώρηση εμπίπτουν σαφώς στην αρμοδιότητα της Επιτροπής. Για να εκτιμηθεί η χρονική στιγμή κατά την οποία τέθηκε σε εφαρμογή ένα συγκεκριμένο μέτρο, το συναφές κριτήριο είναι η νομικά δεσμευτική πράξη βάσει της οποίας η αρμόδια εθνική αρχή χορήγησε την ενίσχυση (12).

(70)

Η δικαιούχος ισχυρίστηκε ότι το επίμαχο μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή πριν την προσχώρηση και δεν εφαρμόστηκε μετά από αυτήν (βλέπε αιτιολογική σκέψη 43).

(71)

Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί τα επιχειρήματα της δικαιούχου. Η πρόταση για την κίνηση διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού δεν είναι πράξη της χορηγούσας αρχής, αλλά πράξη του δικαιούχου. Ούτε η απόφαση του δικαστηρίου να επιτρέψει τον πτωχευτικό συμβιβασμό είναι πράξη της χορηγούσας αρχής. Η απόφαση αυτή απλώς επέτρεψε στη δικαιούχο και τους πιστωτές της να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις για τον πτωχευτικό συμβιβασμό, αλλά προφανώς δεν συνιστούσε το γεγονός χορήγησης της ενίσχυσης. Δεν υπάρχει απόδειξη ότι η φορολογική διοίκηση της Σλοβακικής Δημοκρατίας εξέφρασε τη συγκατάθεσή της για το επίμαχο μέτρο κατά τη συνάντηση του Δεκεμβρίου 2003. Αντιθέτως, οι σλοβακικές αρχές αρνήθηκαν οποιαδήποτε παρόμοια καταρχήν συγκατάθεση. Η επιστολή της 3ης Φεβρουαρίου 2004 απορρίπτει ρητά την πρόταση πτωχευτικού συμβιβασμού στο επίπεδο του 35 %.

(72)

Η απόφαση της αρμόδιας αρχής να διαγράψει μέρος των απαιτήσεών της ελήφθη στις 9 Ιουλίου 2004, όταν η φορολογική αρχή ενέκρινε τον πτωχευτικό συμβιβασμό που πρότεινε η δικαιούχος.

(73)

Κατά συνέπεια, δεν τίθεται πλέον ζήτημα εάν το μέτρο εφαρμόστηκε μετά την ένταξη.

(74)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι αρμόδια να αξιολογήσει το επίμαχο μέτρο κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 108 της ΣΛΕΕ.

(75)

Το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

(76)

Η διαγραφή χρέους προς δημόσια αρχή, όπως η φορολογική αρχή, είναι μια μορφή χρήσης κρατικών πόρων. Εφόσον ευνοεί μια συγκεκριμένη επιχείρηση, το μέτρο είναι επιλεκτικό.

(77)

Μέχρι να συμβούν τα γεγονότα που ενεργοποίησαν τη διαδικασία αφερεγγυότητας, η δικαιούχος επιχείρηση ήταν παρούσα στην αγορά της παραγωγής αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών, μη οινοπνευματωδών ποτών και φρούτων και λαχανικών σε κονσέρβες. Το 2003 η δικαιούχος ήταν ο τρίτος σε μέγεθος παραγωγός αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών στη Σλοβακία. Μετά την αφαίρεση της άδειας παραγωγής αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών τον Μάρτιο του 2004, η δικαιούχος ασκούσε δραστηριότητα στο χονδρικό εμπόριο αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών που παράγει άλλη εταιρεία, η Old Herold s. r. o., χρησιμοποιώντας ως μισθωτής τα παραγωγικά στοιχεία ενεργητικού της δικαιούχου. Σε όλα τα τμήματα της αγοράς στα οποία ασκούσε δραστηριότητα η δικαιούχος πριν τον πτωχευτικό συμβιβασμό και στα οποία δραστηριοποιείται και σήμερα υπάρχουν συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(78)

Στην απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο το μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό με το να παρέχει πλεονέκτημα στη δικαιούχο το οποίο δεν θα μπορούσε υπό κανονικές συνθήκες να εξασφαλίσει στην ελεύθερη αγορά. Με άλλους όρους, η Επιτροπή έχει αμφιβολίες κατά πόσο το κράτος συμπεριφέρθηκε σε σχέση με τη δικαιούχο ως πιστωτής σε οικονομία αγοράς.

(79)

Διαπιστώθηκε ότι η συμφωνία με τους πιστωτές προέβλεπε τους ίδιους όρους ρύθμισης του χρέους της επιχείρησης τόσο έναντι των ιδιωτών πιστωτών όσο και έναντι της φορολογικής αρχής (δημόσιος πιστωτής). Το 35 % του χρέους έπρεπε να καταβληθεί στους πιστωτές έως μία προκαθορισμένη ημερομηνία, πράγμα το οποίο η δικαιούχος πράγματι έπραξε. Το υπόλοιπο 65 % θα διαγραφόταν.

(80)

Ωστόσο, η θέση της φορολογικής αρχής ως πιστωτή σε αυτή την περίπτωση ήταν ασυνήθιστα ισχυρή και δεν μπορεί να εξομοιωθεί με αυτήν ενός συνήθους πιστωτή σε διαδικασίες πτώχευσης. Η νομική και οικονομική κατάσταση της φορολογικής αρχής πριν τη συμφωνία των πιστωτών ήταν ευνοϊκότερη από εκείνη των ιδιωτών πιστωτών. Η φορολογική υπηρεσία, με ποσοστό άνω του 99 % του συνόλου των απαιτήσεων σε πτωχευτική διαδικασία, δεν ήταν σαφώς μόνο ο κυρίαρχος και αποφασιστικός πιστωτής αλλά επίσης, και σημαντικότερο, πιστωτής με δικαίωμα αποχωρισμού. Οι αξιώσεις της μπορούσαν, συνεπώς, να ικανοποιηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης με τα έσοδα από την πώληση των εξασφαλισμένων στοιχείων ενεργητικού: όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 18 ανωτέρω, αυτά τα έσοδα θα χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για την ικανοποίηση των εισπρακτέων απαιτήσεων του πιστωτή με δικαίωμα αποχωρισμού. Θα πρέπει, ως εκ τούτου, να εξεταστεί διεξοδικά το κατά πόσο η φορολογική αρχή χρησιμοποίησε όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της για να εξασφαλίσει την υψηλότερη δυνατή αποπληρωμή των εισπρακτέων απαιτήσεών της, όπως θα έπραττε ένας πιστωτής σε οικονομία αγοράς.

(81)

Οι προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληροί ένα μέτρο για να αντιμετωπιστεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 της ΣΛΕΕ δεν πληρούνται, εάν η δικαιούχος επιχείρηση θα μπορούσε, υπό συνθήκες που αντιστοιχούν στους συνήθεις όρους της αγοράς, να αποκτήσει το ίδιο πλεονέκτημα με αυτό που απέκτησε με τη διάθεση κρατικών πόρων (13). Η εν λόγω αξιολόγηση πραγματοποιείται με την εφαρμογή, καταρχήν, του κριτηρίου του ιδιώτη πιστωτή. Όταν ένας δημόσιος πιστωτικός φορέας χορηγεί διευκολύνσεις πληρωμής για μια οφειλή που πρέπει να καταβάλει σε αυτόν μια επιχείρηση, οι εν λόγω διευκολύνσεις αποτελούν κρατική ενίσχυση για τους σκοπούς του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ εφόσον, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία του οικονομικού πλεονεκτήματος που χορηγήθηκε με τον τρόπο αυτό, η δικαιούχος επιχείρηση δεν θα ελάμβανε προδήλως ανάλογες διευκολύνσεις από έναν ιδιώτη πιστωτή σε κατάσταση όσο το δυνατόν πλησιέστερη προς αυτήν του δημόσιου πιστωτή, ο οποίος επιδιώκει να εισπράξει τα ποσά που του οφείλει ένας οφειλέτης που αντιμετωπίζει οικονομική δυσχέρεια (14).

(82)

Η δυνατότητα εφαρμογής του κριτήριου του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς εξαρτάται εντέλει από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος που έχει χορηγήσει, εκτός από την ιδιότητά του ως δημόσιας αρχής, οικονομικό πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση. Ως εκ τούτου, αν ένα κράτος μέλος βασίζεται σε αυτό το κριτήριο κατά τη διοικητική διαδικασία, οφείλει, σε περίπτωση αμφιβολίας, να διαπιστώσει αδιαμφισβήτητα και βάσει αντικειμενικών και επαληθεύσιμων στοιχείων ότι το εφαρμοσθέν μέτρο αποδίδεται στο κράτος που ενεργεί ως ιδιωτικός φορέας της αγοράς. Τα εν λόγω στοιχεία πρέπει να αποδεικνύουν σαφώς ότι το οικείο κράτος μέλος έλαβε την απόφαση να ενεργήσει με τον τρόπο που ενήργησε πριν ή κατά τον χρόνο που παρείχε το οικονομικό πλεονέκτημα. Για τον σκοπό αυτό, μπορεί να απαιτηθούν στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι η απόφαση αυτή στηρίχθηκε σε οικονομικές εκτιμήσεις παρόμοιες με εκείνες στις οποίες, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως, θα είχε προβεί ορθολογικός ιδιώτης επενδυτής ευρισκόμενος σε κατάσταση όσο το δυνατόν παραπλήσια με εκείνη του εν λόγω κράτους μέλους. Ωστόσο, δεν επαρκούν οικονομικές αξιολογήσεις οι οποίες γίνονται μετά τη χορήγηση του εν λόγω πλεονεκτήματος ή η εκ των υστέρων διαπίστωση ότι η επένδυση που πραγματοποίησε το κράτος μέλος ήταν πράγματι κερδοφόρος ή όψιμοι λόγοι που δικαιολογούν την επιλογή της διαδικασίας που πράγματι εφαρμόστηκε (15).

(83)

Εν ολίγοις, η Σλοβακική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, κατά τη γνώμη της, το εν λόγω μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση. Αναγνώρισε ότι, κατά τον χρόνο του πτωχευτικού συμβιβασμού, το θέμα της κρατικής ενίσχυσης απλώς δεν ελήφθη υπόψη και ζητεί να αντιμετωπιστεί το επίμαχο μέτρο ως ενίσχυση διάσωσης. Συνάγεται, συνεπώς, ότι οι προαναφερθείσες απαιτήσεις της νομολογίας δεν πληρούνται στην παρούσα υπόθεση και το επίμαχο μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(84)

Η δικαιούχος ισχυρίσθηκε ότι το μέτρο δεν ενέχει στοιχείο ενίσχυσης και υπέβαλε τα έγγραφα που περιγράφονται ανωτέρω, συγκεκριμένα τις εκθέσεις των δύο οικονομικών ελεγκτών.

(85)

Βάσει των στοιχείων που υπέβαλαν τόσο η δικαιούχος όσο και οι σλοβακικές αρχές, η Επιτροπή καθόρισε τα κάτωθι στοιχεία για την οικονομική κατάσταση της δικαιούχου το συγκεκριμένο έτος, στον βαθμό που είναι συναφή για την εφαρμογή του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Η Επιτροπή δεν μπορεί να επαληθεύσει τα στοιχεία για την κατάσταση στις 31 Μαρτίου 2004 που υπέβαλε η δικαιούχος και τα στοιχεία για την κατάσταση στις 17 Ιουνίου 2004 που υπέβαλαν οι σλοβακικές αρχές σε σχέση με τους λογαριασμούς του δικαιούχου. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει λόγους να αμφισβητήσει αυτά τα στοιχεία.

Πίνακας 3

Χρηματοοικονομική κατάσταση της δικαιούχου 2004-2003 [σε εκατ. SKK]

(86)

Η Επιτροπή θα εξετάσει καταρχήν τα στοιχεία που υπέβαλε η δικαιούχος για να υποστηρίξει τον ισχυρισμό ότι η διαδικασία πτώχευσης θα απέφερε στη φορολογική αρχή λιγότερα έσοδα από τη διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού (τμήμα 2.1). Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα εξετάσει τη θέση σε σχέση με τη διαδικασία εκτέλεσης λόγω φορολογικής οφειλής (τμήμα 2.2). Τέλος, η Επιτροπή θα εξετάσει άλλα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισαν οι σλοβακικές αρχές και η δικαιούχος (μέρος 2.3).

(87)

Όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 37, το ποσό της οφειλής που θα περιληφθεί στον πτωχευτικό συμβιβασμό μειώθηκε ως αποτέλεσμα της έκτακτης διαδικασίας ένδικου μέσου. Ωστόσο, πρέπει να επισημανθεί ότι η εν λόγω δικαστική απόφαση εκδόθηκε αρκετά έτη μετά την απόφαση για τη σύναψη του πτωχευτικού συμβιβασμού. Για τον έλεγχο του κριτηρίου του πιστωτή σε οικονομία αγοράς, οι πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες κατά την περίοδο που ένας υποθετικός πιστωτής θα αξιολογούσε ποιος ήταν ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος δράσης εξακολουθεί να συνιστά το πρότυπο βάσει του οποίου πρέπει να εκτιμηθεί η συμπεριφορά του δημόσιου πιστωτή. Ως εκ τούτου, η κατωτέρω ανάλυση χρησιμοποιεί τα αριθμητικά στοιχεία της συμφωνίας της 23ης Ιουλίου 2004.

(88)

Για να εκτιμήσει κατά πόσον η δικαιούχος αποκόμισε όντως πλεονέκτημα, η Επιτροπή οφείλει να προβεί σε συνολική αξιολόγηση, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα συναφή αποδεικτικά στοιχεία της υπόθεσης που της επιτρέπουν να εξετάσει κατά πόσον η δικαιούχος επιχείρηση δεν θα ελάμβανε προδήλως ανάλογες διευκολύνσεις από έναν ιδιώτη πιστωτή (24). Με άλλους όρους, πρέπει να εξετάσει αν ήταν συμφερότερο για τη φορολογική αρχή να αποδεχθεί τους όρους που προτάθηκαν για τον πτωχευτικό συμβιβασμό ή να κινήσει τη διαδικασία πτώχευσης.

(89)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η έκθεση της εταιρείας EKORDA δεν αποτελεί αξιόπιστη βάση σύγκρισης του προταθέντος πτωχευτικού συμβιβασμού με υποθετικές διαδικασίας πτώχευσης. Οι σλοβακικές αρχές συμφωνούν με την Επιτροπή ως προς αυτό.

(90)

Καταρχήν, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, όταν εξέδωσε την έκθεσή της στις 7 Ιουλίου 2004 (μόλις δύο ημέρες πριν από τη συνεδρίαση των πιστωτών), η εταιρεία EKORDA χρησιμοποίησε για τους υπολογισμούς της την κατάσταση των περιουσιακών στοιχείων του δικαιούχου κατά την 31η Μαρτίου 2004. Ειδικότερα, από τον πίνακα 3 συνάγεται σαφώς ότι το επίπεδο διάφορων περιουσιακών στοιχείων μεταβλήθηκε σημαντικά μετά τις 31 Μαρτίου 2004. Συγκεκριμένα, πωλήθηκε ένα σημαντικό μέρος των αποθεμάτων, γεγονός που επέφερε αύξηση της ρευστότητας. Οι εν λόγω μεταβολές έχουν μεγάλη σημασία κατά την εφαρμογή συντελεστών ρευστοποίησης που κυμαίνονται από 20 % για τα αποθέματα και τις βραχυπρόθεσμες αξιώσεις έως 100 % για τα ταμειακά διαθέσιμα. Πράγματι, ακόμη και αν οι συντελεστές ρευστοποίησης που υπολόγισε η εταιρεία EKORDA ήταν ορθοί (το οποίο η Επιτροπή αμφισβητεί για τους λόγους που εξηγούνται κατωτέρω), και με βάση τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε η EKORDA, ο κατωτέρω πίνακας δείχνει κατά πόσο τα αποτελέσματα των υπολογισμών της EKORDA θα ήταν διαφορετικά εάν βασίζονταν σε αριθμητικά στοιχεία για την περίοδο από τις 28 Απριλίου 2004 έως τις 17 Ιουνίου 2004, δηλαδή ακόμη πριν από τη συνάντηση των πιστωτών στις 9 Ιουλίου 2004.

Πίνακας 4

Σύγκριση των πιθανών εσόδων από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης μέσω της πτωχευτικής διαδικασίας [σε εκατ. SKK]

(91)

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο που παρουσίασε η δικαιούχος στο δικαστήριο, η πώληση αποθεμάτων έναντι 110 εκατ. SKK προβλεπόταν για το διάστημα Μαρτίου — Μαΐου 2004. Η εταιρεία EKORDA θα έπρεπε, συνεπώς, να ήταν ενήμερη ότι θα επέρχονταν σημαντικές αλλαγές στα περιουσιακά στοιχεία της δικαιούχου μετά τις 31 Μαρτίου 2004, αλλά δεν το έλαβε υπόψη.

(92)

Εάν λαμβανόταν υπόψη η λογιστική αξία των περιουσιακών στοιχείων της δικαιούχου στις 28 Απριλίου 2004, θα είχε εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα πιθανά έσοδα από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων της δικαιούχου κατά την πτωχευτική διαδικασία θα ήταν περισσότερα από τα εκτιμώμενα στην έκθεση (238 εκατ. SKK ή 6,3 εκατ. ευρώ, αντί 204 εκατ. SKK ή 5,3 εκατ. ευρώ). Μια ανάλυση με βάση τα αριθμητικά στοιχεία του Ιουνίου 2004 θα επέτρεπε να εξαχθεί σαφώς το συμπέρασμα ότι τα πιθανά έσοδα από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης μέσω της διαδικασίας πτώχευσης (275 εκατ. SKK. ή 7,2 εκατ. ευρώ) θα ήταν περισσότερα από αυτό που προτάθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού και ότι η φορολογική αρχή όφειλε να κάνει χρήση του δικαιώματος αρνησικυρίας και να απορρίψει την πρόταση, με αποτέλεσμα να τερματιστεί ο πτωχευτικός συμβιβασμός. Και σε αυτή την περίπτωση, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα ανωτέρω αποτελέσματα ελήφθησαν βάσει των παραδοχών και της μεθοδολογίας της εταιρείας EKORDA.

(93)

Η Επιτροπή, ωστόσο, δεν μπορεί να δεχθεί τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε η EKORDA και δεν θεωρεί αξιόπιστες τις παραδοχές της δικαιούχου. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύουν και οι αμφιβολίες των σλοβακικών αρχών που αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 60 και 65.

(94)

Καταρχήν, η εταιρεία EKORDA δεν εξηγεί στην έκθεσή της με ποιον τρόπο καθόρισε τους τρεις συντελεστές ρευστοποίησης. Σκοπός του συντελεστή ρευστοποίησης είναι να υπολογιστεί η εναπομένουσα αξία των περιουσιακών στοιχείων που εκποιήθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας εκκαθάρισης, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση της πώλησης, π.χ. περιουσιακά στοιχεία που πωλούνται ξεχωριστά, υπό πίεση χρόνου κ.λπ. Ως εκ τούτου, εικάζεται ότι η αξία των στοιχείων ενεργητικού που λαμβάνεται μέσω πώλησης σε διαδικασία εκκαθάρισης είναι συνήθως χαμηλότερη από τη λογιστική αξία, ανάλογα με το είδος των περιουσιακών στοιχείων. Το ποσοστιαίο μερίδιο της αξίας των στοιχείων ενεργητικού που επιτυγχάνεται με την εκκαθάριση σε σύγκριση με τη λογιστική αξία είναι ο συντελεστής ρευστοποίησης.

(95)

Επιπλέον, ο συντελεστής ρευστοποίησης του 45 % για τα πάγια στοιχεία ενεργητικού είναι κατά τα φαινόμενα υπερβολικά χαμηλός. Κατά τη γνώμη της δικαιούχου, η αξία των υποθηκευμένων περιουσιακών στοιχείων υπέρ της φορολογικής αρχής ήταν 194 εκατ. SKK (28). Η τιμή αυτή είναι, σύμφωνα με τη δικαιούχο, εκφρασμένη σε τιμές που εκτιμήθηκαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες κατά την αλλαγή του έτους 2003/2004. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτό το είδος των «τιμών εμπειρογνώμονα» θα έπρεπε κανονικά να αντανακλά τη γενική αξία του περιουσιακού στοιχείου, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση της τιμής στην οποία θα μπορούσε να πωληθεί το περιουσιακό στοιχείο σε μια δεδομένη στιγμή. Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι η αξία εμπειρογνώμονα αυτών των περιουσιακών στοιχείων προσδιορίστηκε προκειμένου να εξακριβωθεί η αξία τους ως εξασφάλιση για τις σλοβακικές αρχές για την παράταση της καταβολής των φορολογικών οφειλών από τη δικαιούχο, όπως ορίζει ο φορολογικός νόμος. Η EKORDA δεν παρέχει καμία εξήγηση γιατί η πώληση πάγιου ενεργητικού στο πλαίσιο διαδικασίας πτώχευσης θα απέφερε μόνο το 45 % της λογιστικής τους αξίας των 205 εκατ. SKK, ενώ η ίδια η δικαιούχος προσδιόρισε μια πολύ υψηλότερη τιμή για τα συγκεκριμένα στοιχεία ενεργητικού.

(96)

Σε απάντηση στο επιχείρημα της δικαιούχου ότι θα ήταν δύσκολο να βρεθεί αγοραστής, διότι το μεγαλύτερο μέρος του υποθηκευμένου μηχανολογικού εξοπλισμού προοριζόταν μόνο για την παραγωγή αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών, μη αλκοολούχων ποτών ή κονσερβοποιημένων προϊόντων, η Επιτροπή έχει τις εξής δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, η «τιμή εμπειρογνώμονα» των υποθηκευμένων ακινήτων ήταν 105 εκατ. SKK, η οποία είναι από μόνο της υψηλότερη από τα συνολικά έσοδα που προέβλεψε η EKORDA (92 εκατ. SKK). Δεύτερον, η πραγματική εξέλιξη της εταιρείας έδειξε ότι για ορισμένα από αυτά τα παραγωγικά στοιχεία ενεργητικού βρέθηκε σύντομα νέος χρήστης, η εταιρεία Old Herold s.r.o.. Πράγματι, μόλις αφαιρέθηκε η άδεια της δικαιούχου για την παραγωγή αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών, τα παραγωγικά στοιχεία ενεργητικού της εκμισθώθηκαν στην εταιρεία Old Herold. Υπήρξε, συνεπώς, άμεσο ενδιαφέρον ενός ανταγωνιστή γι’ αυτά τα παραγωγικά στοιχεία.

(97)

Όσον αφορά τα αποθέματα, οι ίδιες οι σλοβακικές αρχές θεωρούν ότι ο συντελεστής ρευστοποίησης θα πρέπει να είναι μεγαλύτερος του 20 %.

(98)

Η δικαιούχος θα μπορούσε να αποκομίσει 110 εκατ. SKK από την πώληση των αποθεμάτων της το 2004 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 35), δηλαδή περισσότερο από το 50 % της λογιστικής αξίας των αποθεμάτων, που η EKORDA χρησιμοποίησε ως βάση για την αξιολόγησή της. Αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι ο συντελεστής ρευστοποίησης του 20 % ήταν υπέρμετρα χαμηλός. Οι μεταβολές στον ισολογισμό το 2004 όσον αφορά τα αποθέματα ενισχύουν αυτό το συμπέρασμα. Επιπλέον, στο επιχειρηματικό της σχέδιο, η ίδια η δικαιούχος εκτίμησε ότι τα έσοδα από την πώληση αποθεμάτων την περίοδο Μαρτίου — Μαΐου 2004 θα ανέρχονταν σε 110 εκατ. SKK (βλέπε αιτιολογική σκέψη 35). Η EKORDA αγνόησε αυτή την εκτίμηση. Τέλος, από τη φύση των δραστηριοτήτων του δικαιούχου μπορεί να συναχθεί ότι τα αποθέματα περιελάμβαναν έτοιμα ή ημιτελή προϊόντα που θα μπορούσαν να είχαν πωληθεί απευθείας σε διανομείς ή καταναλωτές, στοιχείο που ενισχύει περαιτέρω τη χρήση υψηλότερου συντελεστή ρευστοποίησης.

(99)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο συντελεστής ρευστοποίησης για τα αποθέματα θα έπρεπε να είναι 52 %. Το ποσοστό αυτό βασίζεται στην εκτίμηση του δικαιούχου για τα έσοδα που θα του απέφερε η πώληση αποθεμάτων με σκοπό τη χρηματοδότηση της συμφωνίας (δηλαδή 110 εκατ. SKK). Λαμβάνοντας υπόψη τη λογιστική τους αξία την εποχή εκείνη (209 εκατ. SKK), ο μόνος πιθανός συντελεστής ρευστοποίησης για τα αποθέματα ήταν, συνεπώς, τουλάχιστον 52 % (το 52 % των 209 εκατ. SKK, ήτοι 110 εκατ. SKK).

(100)

Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες εισπρακτέες απαιτήσεις, η εταιρεία EKORDA στη συνέχεια εφάρμοσε διπλή διόρθωση. Καταρχήν, διόρθωσε τη λογιστική τους αξία με συντελεστή 59 % (η λογιστική τους αξία ήταν 166 εκατ. SKK και η αξία που η εταιρεία EKORDA χρησιμοποίησε στους υπολογισμούς της ήταν 98 εκατ. SKK) και εν συνεχεία εφάρμοσε επιπλέον τον χαμηλό συντελεστή ρευστοποίησης 20 %. Η μεθοδολογία αυτή είναι αμφισβητήσιμη. Μπορεί να είναι αποδεκτή για τη διόρθωση της λογιστικής αξίας των αξιώσεων για να αποτυπωθεί η πραγματική αξία τους σε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Ωστόσο, η EKORDA δεν παρείχε καμία εξήγηση γιατί τα έσοδα από την πτώχευση/εκκαθάριση θα ανέρχονταν μόνο στο ένα πέμπτο (20 εκατ. SKK) του ποσού που ο ίδιος ο δικαιούχος πίστευε ότι θα μπορούσε να εισπράξει από τους οφειλέτες του (98 εκατ. SKK).

(101)

Η λογιστική αξία βραχυπρόθεσμων αξιώσεων βάσει των αριθμητικών στοιχείων του Μαρτίου 2004 (166 εκατ. SKK) προσαρμόστηκε σε 98 εκατ. SKK από την EKORDA, ώστε να διορθωθεί για τις μη δυνάμενες να εισπραχθούν απαιτήσεις ή τις απαιτήσεις χαμηλής εξασφάλισης. Επιπλέον, η EKORDA εφάρμοσε συντελεστή ρευστοποίησης μόνο 20 % στην αναπροσαρμοσμένη λογιστική αξία. Εάν ο συντελεστής 59 % της EKORDA για την προσαρμογή της λογιστικής αξίας των βραχυπρόθεσμων αξιώσεων εφαρμοστεί στη λογιστική αξία βάσει των στοιχείων του Ιουνίου 2004 (63 εκατ. SKK), το αποτέλεσμα είναι 37 εκατ. SKK. Εντούτοις, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι σλοβακικές αρχές, υπήρξαν αξιώσεις ύψους 63 εκατ. SKK που είχαν εκτελεστό χαρακτήρα. Επομένως, είναι αμφίβολο αν είναι απαραίτητη οποιαδήποτε διόρθωση της λογιστικής τους αξίας.

(102)

Σε κάθε περίπτωση, δεν υπάρχει προφανής λόγος για τον οποίο η αξία ρευστοποίησης θα έπρεπε να είναι ακόμη χαμηλότερη από την προσαρμοσμένη αξία. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα αναμενόμενα έσοδα από τις βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις δεν είναι ασφαλώς χαμηλότερα από την προσαρμοσμένη αξία των 37 εκατ. SKK.

(103)

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή προσάρμοσε τις εκτιμήσεις της EKORDA και πραγματοποίησε νέα αξιολόγηση με βάση τα αριθμητικά στοιχεία του Ιουνίου 2004. Η εν λόγω αξιολόγηση καταδεικνύει σαφώς ότι τα πιθανά έσοδα από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης μέσω της διαδικασίας πτώχευσης θα ήταν πολύ υψηλότερα από την πρόβλεψη των εσόδων στην έκθεση της εταιρείας EKORDA. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζονται συνοπτικά στον κατωτέρω πίνακα.

Πίνακας 5

Σύγκριση των πιθανών εσόδων από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης σε διαδικασία πτώχευσης

Στοιχεία της EKORDA σε σύγκριση με τα διορθωμένα στοιχεία της Επιτροπής (σε εκατ. SKK)

(104)

Το κόστος της διαδικασίας πτώχευσης, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της δικαιούχου σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, θα πρέπει να αποτελεί το 18 % της εκτιμώμενης αξίας των εσόδων από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης μέσω της διαδικασίας αυτής. Αυτό είναι, κατά την άποψη της δικαιούχου το κατάλληλο επιτόκιο με βάση την έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας του 2004 (33). Επομένως, εφαρμόζοντας αυτό το ποσοστό στη διορθωμένη τιμή των πιθανών εσόδων από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης, όπως ορίζεται από την Επιτροπή, τα έξοδα της διαδικασίας πτώχευσης θα ανέρχονταν σε 78,3 εκατ. SKK. Εάν το ποσό αυτό αφαιρεθεί από τα προσαρμοσμένα έσοδα από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης, το αποτέλεσμα είναι υψηλότερο από το ποσό που εισέπραξε η φορολογική αρχή από τον πτωχευτικό συμβιβασμό (435 εκατ. SKK μείον 78,3 εκατ. ευρώ = 356,7 εκατ. SKK. Το ποσό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού ήταν 224,3 εκατ. SKK).

(105)

Όπως φαίνεται στον πίνακα 5, τα πιθανά έσοδα από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού της δικαιούχου επιχείρησης ήταν 435 εκατ. SKK. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η φορολογική αρχή θα εισέπραττε σχεδόν το 100 % των εσόδων από την πώληση (34) και, ακόμα και αν προβλεφθούν έξοδα πτώχευσης έως και 18 % των εσόδων αυτών, όπως ισχυρίστηκε ο δικαιούχος, η φορολογική αρχή θα έπρεπε να εισπράξει επιπλέον 132,4 εκατ. SKK από αυτά που εισέπραξε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού.

(106)

Επιπλέον, ακόμη και αν εφαρμοστούν οι πολύ χαμηλοί συντελεστές ρευστοποίησης που προέβλεψε η EKORDA στην αξία των περιουσιακών στοιχείων της δικαιούχου τον Ιούνιο 2004, τα πιθανά έσοδα από την πώληση των στοιχείων ενεργητικού (μετά την αφαίρεση των εξόδων της πτωχευτικής διαδικασίας — 18 %) θα ήταν 225,5 εκατ. SKK, ποσό που παραμένει υψηλότερο από το ποσό που ενέκρινε η φορολογική αρχή στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού (35).

(107)

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι οι σλοβακικές αρχές δεν υποστήριξαν τον ισχυρισμό της δικαιούχου ότι η φορολογική αρχή είχε στη διάθεσή της την έκθεση της EKORDA πριν τη σύσκεψη των πιστωτών της 9ης Ιουλίου 2004 και, επομένως, θα μπορούσε να τη χρησιμοποιήσει ως βάση για την απόφασή της. Ωστόσο, η φορολογική αρχή είχε τα αποτελέσματα του δικού της ελέγχου του Ιουνίου 2004 τα οποία έδειχναν ότι η εταιρεία Frucona κατείχε σημαντικά στοιχεία ενεργητικού, όπως αναφέρεται στον πίνακα 3. Με βάση αυτά τα στοιχεία, η φορολογική διοίκηση, με επιστολή της 6ης Ιουλίου 2004, προς την τοπική φορολογική αρχή, ανέφερε ότι η φορολογική αρχή δεν θα έπρεπε να συμφωνήσει με τον πτωχευτικό συμβιβασμό που πρότεινε η δικαιούχος, διότι η πρόταση δεν ήταν συμφέρουσα για το δημόσιο.

(108)

Οι άλλες εκθέσεις εμπειρογνωμόνων που παρείχε ο δικαιούχος δεν πληρούν το πρότυπο που απαιτείται για να αποδειχθεί ότι ικανοποιείται το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς. Ειδικότερα, καμία έκθεση δεν αναφέρει σε ποια βάση καθορίστηκαν οι, ενίοτε εξαιρετικά χαμηλοί, συντελεστές ρευστοποίησης. Επιπλέον, μπορεί να παρατηρηθεί ότι, όσον αφορά την έκθεση της κ. Kochová, τα συμπεράσματα της οποίας διέφεραν σημαντικά από αυτά της εταιρείας EKORDA, δεν είναι σαφές για ποιο σκοπό συντάχθηκε αυτή η έκθεση και σε ποια περίοδο και σε ποιες παραδοχές στηρίζεται. Η έκθεση της συνδίκου κυρίας Holovačová αναφέρει μόνον ότι, σε γενικές γραμμές, η διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού είναι πιο συμφέρουσα για τους πιστωτές από την πτωχευτική διαδικασία. Επομένως, καμίας από αυτές τις δύο εκθέσεις τα στοιχεία δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε για να υποστηρίξουν είτε να αντικρούσουν τον ισχυρισμό της δικαιούχου ότι τηρήθηκε το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς.

(109)

Επιπλέον, αναφορικά με τα επιχειρήματα σχετικά με τη διάρκεια των πτωχευτικών διαδικασιών, κατά την εξέταση των πιθανών επιπτώσεων που θα μπορούσε να έχει η διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης στη λήψη αποφάσεων ενός υποθετικού ιδιώτη πιστωτή, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης.

(110)

Το γεγονός ότι το κράτος κατείχε προνομιακή θέση σε σύγκριση με τους άλλους πιστωτές, διότι οι απαιτήσεις του ήταν εξασφαλισμένες με πάγια περιουσιακά στοιχεία του δικαιούχου, είναι ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της παρούσας υπόθεσης. Στην υπόθεση HAMSA, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η ιδιότητα του ενέγγυου δανειστή είναι σημαντικός παράγοντας που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την εφαρμογή του κριτηρίου του ιδιώτη πιστωτή (36). Σύμφωνα με το τμήμα 31 (1) ε) του νόμου περί πτωχεύσεων, οι απαιτήσεις ενός πιστωτή με δικαίωμα αποχωρισμού μπορούν να ικανοποιηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων που παρέχουν την εξασφάλιση. Ως εκ τούτου, όσον αφορά τα υποθηκευμένα υπέρ της φορολογικής αρχής στοιχεία του ενεργητικού, η συνολική διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης δεν έχει σημασία, κατά την άποψη της Επιτροπής, διότι οι εν λόγω απαιτήσεις θα μπορούσαν να ικανοποιηθούν ανεξάρτητα από την πρόοδο της εν λόγω διαδικασίας.

(111)

Ειδικότερα, ακόμα και αν ληφθεί υπόψη η αξία των εξασφαλισμένων περιουσιακών στοιχείων που προβάλλει ο δικαιούχος, η φορολογική αρχή θα μπορούσε να εξασφαλίσει έγκαιρη ικανοποίηση μέσω της πώλησης τίτλων αξίας τουλάχιστον 194 εκατ. SKK, ή του 86 % του ποσού που προτάθηκε στη συμφωνία των πιστωτών. Μόνο αν υπήρχε περίπτωση να μην εισπράξει το πλήρες ποσό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού, η φορολογική αρχή θα έπρεπε να εξετάσει κατά πόσον θα ήταν σκόπιμο να αναμένει μέχρι το τέλος της διαδικασίας πτώχευσης. Επιπλέον, μετά από την τελική διανομή στους πιστωτές, η φορολογική αρχή θα εισέπραττε περίπου το 99 % των εσόδων από την πώληση των υπολοίπων στοιχείων ενεργητικού (185 εκατ. SKK με βάση το δυσμενέστερο σενάριο, δηλαδή την εφαρμογή των συντελεστών ρευστοποίησης της EKORDA, βλέπε πίνακα 4). Η φορολογική αρχή όφειλε να γνωρίζει σαφώς ότι το ποσό της οφειλής που θα εισέπραττε θα ήταν κατά πολύ υψηλότερο από το ποσό που προσφέρθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού και ότι μόνο για ένα μικρό μέρος αυτού του συνολικού ποσού θα έπρεπε να υπάρξει αναμονή, σε σύγκριση με τη διαδικασία του πτωχευτικού συμβιβασμού.

(112)

Ως εκ τούτου, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα στοιχεία σχετικά με τη διάρκεια των πτωχευτικών διαδικασιών στη Σλοβακία δεν θα είχαν επηρεάσει σημαντικά την απόφαση ενός υποθετικού ιδιώτη πιστωτή.

(113)

Επιπλέον, σε κάθε περίπτωση, κατά τον χρόνο του πτωχευτικού συμβιβασμού, η δικαιούχος είχε: i) πολύ μικρό αριθμό πιστωτών και ii) η αξία των στοιχείων ενεργητικού της κατά την εκκαθάριση ήταν υψηλότερη από το ποσό που συμφωνήθηκε με το κράτος στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού (όπως φαίνεται στον πίνακα 5, τα πιθανά έσοδα από την πώληση μόνο των μη εξασφαλισμένων περιουσιακών στοιχείων ήταν 241 εκατ. SKK).

(114)

Ο αριθμός των πιστωτών που συμμετείχαν στη διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού ήταν μικρός, μόνο πέντε. Από αυτούς τους πέντε πιστωτές, οι τέσσερις ήταν ιδιώτες και το μερίδιο τους επί της συνολικής οφειλής ήταν μόλις 0,6 % (SKK 3 797 608 επί συνόλου 644 166 949 SKK), όπως φαίνεται στον πίνακα 2. Το κράτος ήταν, συνεπώς, με μεγάλη διαφορά, ο μεγαλύτερος πιστωτής με ποσοστό 99,4 % του συνόλου των απαιτήσεων. Οι περιστάσεις αυτές περιόριζαν σημαντικά τον κίνδυνο ενδεχόμενων διαφωνιών μεταξύ των πιστωτών και συνακόλουθων ένδικων διαφορών και θα συνέβαλλαν, επομένως, στη μείωση της διάρκειας της πτωχευτικής διαδικασίας.

(115)

Όσον αφορά το επιχείρημα της δικαιούχου, που βασίζεται σε έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας με τίτλο «Doing Business in 2004», ότι οι πτωχευτικές διαδικασίες στη Σλοβακία διαρκούν κατά μέσο όρο 4,8 έτη, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η έκθεση αναφέρεται σε έναν γενικό «δείκτη κλεισίματος επιχειρήσεων» που μετρά τον συνολικό χρόνο των διαδικασιών πτώχευσης καθώς και τις δικαστικές εξουσίες στο πλαίσιο των διαδικασιών πτώχευσης. Η διάρκεια αυτή δεν είναι αυστηρά η ίδια με τη μέση διάρκεια των διαδικασιών πτώχευσης. Οι ίδιες οι σλοβακικές αρχές εξέφρασαν την άποψη ότι, με βάση τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης, η διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης θα ήταν μικρότερη από τον μέσο όρο (βλέπε αιτιολογική σκέψη 60). Αυτή η εκτίμηση των σλοβακικών αρχών είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι η εν λόγω διαδικασία θα μπορούσε να διεξαχθεί σύμφωνα με τη σλοβακική πτωχευτική νομοθεσία και πρακτική. Επιπλέον, η σλοβακική κυβέρνηση ήταν η ίδια ο πιστωτής της δικαιούχου.

(116)

Επιπλέον, η διάρκεια της διαδικασίας πτώχευσης στις εκθέσεις που κοινοποίησε η δικαιούχος παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις από δύο έως και άνω των έξι ετών (37). Ως εκ τούτου, οι εκτιμήσεις της διάρκειας της διαδικασίας πτώχευσης στη Σλοβακία που υπέβαλε η δικαιούχος στην Επιτροπή ήταν γενικεύσεις και δεν ελάμβαναν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της εξεταζόμενης υπόθεσης. Ορισμένες από αυτές τις εκτιμήσεις ήταν κατά προσέγγιση και, σε κάποιο βαθμό, ανακόλουθες.

(117)

Όσον αφορά το συγκεκριμένο παράδειγμα μιας σλοβακικής εταιρείας στον ίδιο κλάδο με αυτόν της δικαιούχου, της οποίας η πτωχευτική διαδικασία διήρκεσε πάνω από πέντε έτη, πρέπει να σημειωθεί ότι η δικαιούχος δεν μπόρεσε να καταδείξει με ποιον τρόπο το συγκεκριμένο παράδειγμα σχετίζεται με την παρούσα υπόθεση, και ιδίως το αν η εν λόγω εταιρεία είχε την ίδια ή πολύ παραπλήσια νομική και πραγματική υπόσταση με αυτήν της δικαιούχου (38). Δεδομένου ότι η δικαιούχος είχε έναν μεγάλο πιστωτή με προνομιακό καθεστώς, δηλαδή το κράτος, και ορισμένα περιουσιακά στοιχεία, με σημαντική εκτιμώμενη αξία, η διαδικασία πτώχευσης στην περίπτωση του δικαιούχου θα μπορούσε να ολοκληρωθεί με σχετικά σύντομο τρόπο και, ως εκ τούτου, θα συνιστούσε την ενδεδειγμένη λύση για τον σημαντικότερο πιστωτή της, το κράτος.

(118)

Τέλος, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η διαδικασία πτώχευσης θα διαρκούσε τέσσερα έως πέντε έτη, όπως υποστήριξε η δικαιούχος, η διαφορά ανάμεσα στο πιθανό ποσό της ανάκτησης και στο ποσό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού ήταν τόσο μεγάλη, που η διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας δεν θα αποτελούσε σημαντική παράμετρο στην απόφαση ενός ιδιώτη πιστωτή για το αν θα αποδεχόταν τον διακανονισμό. Βάσει προεξοφλητικού επιτοκίου 5,14 % (39), η παρούσα αξία των μελλοντικών ταμειακών ροών ύψους 356,7 εκατ. SKK, έστω και μετά από πέντε έτη είναι 277,6 εκατ. SKK, ήτοι ποσό πολύ μεγαλύτερο από το ποσό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού. Με αυτά τα δεδομένα, η διαδικασία πτώχευσης θα έπρεπε να διαρκέσει πάνω από 9 έτη, ώστε η παρούσα αξία να είναι χαμηλότερη από το ποσό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού. Καμία ιδιωτική επιχείρηση δεν θα θεωρούσε πιθανή στην εξεταζόμενη υπόθεση μία τόσο χρονοβόρα διαδικασία εκκαθάρισης. Επιπλέον, η παρούσα αξία των συνολικών ποσών που έπρεπε να ανακτηθούν θα αυξανόταν περαιτέρω, εάν ληφθεί υπόψη ότι ένα σημαντικό μέρος της οφειλής θα είχε πιθανώς αποπληρωθεί νωρίτερα μέσω των πωλήσεων των εξασφαλισμένων περιουσιακών στοιχείων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 111).

(119)

Με βάση τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ένας ιδιώτης πιστωτής δεν θα είχε συνάψει πτωχευτικό συμβιβασμό για τους όρους που ενέκρινε η φορολογική αρχή στην προκειμένη περίπτωση. Δεδομένου ότι η φορολογική αρχή θα μπορούσε να ικανοποιηθεί ως πιστωτής με δικαίωμα αποχωρισμού ανά πάσα στιγμή κατά τη διαδικασία πτώχευσης και, επιπλέον, να εισπράξει άνω του 99 % των εσόδων που θα διανέμονταν στους υπόλοιπους πιστωτές (λόγω του μεγέθους των απαιτήσεών του σε σύγκριση με τις απαιτήσεις των άλλων πιστωτών), μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το σύνολο σχεδόν των εσόδων από την πτώχευση θα το εισέπραττε η φορολογική αρχή και, όπως αποδείχθηκε ανωτέρω, το ποσό θα ήταν υψηλότερο από το ποσό που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού μεταξύ των πιστωτών.

(120)

Η φορολογική αρχή είχε δικαίωμα, σε αντίθεση με τους ιδιώτες πιστωτές, να κινήσει αυτεπάγγελτα διαδικασία εκτέλεσης λόγω φορολογικής οφειλής μέσω της πώλησης ακινήτων, μηχανολογικού εξοπλισμού ή της επιχείρησης συνολικά. Δεν προσκομίστηκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο, σύμφωνα με τη νομολογία που αναφέρεται ανωτέρω στην αιτιολογική σκέψη 82, ότι η φορολογική αρχή είχε εξετάσει αυτή τη δυνατότητα και έκρινε ότι θα ήταν λιγότερο συμφέρουσα από τον πτωχευτικό συμβιβασμό.

(121)

Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί αλυσιτελές το επιχείρημα της δικαιούχου ότι η διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού προστάτεψε την εταιρεία από τη διαδικασία εκτέλεσης λόγω φορολογικής οφειλής. Όπως επιβεβαίωσαν οι σλοβακικές αρχές, η διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής αποτελούσε εναλλακτική επιλογή για τη φορολογική αρχή, είτε πριν κινηθεί η διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού είτε μετά από απόρριψη από τη φορολογική αρχή του προταθέντος διακανονισμού. Η επιλογή αυτή πρέπει, συνεπώς, να λαμβάνεται υπόψη κατά την εφαρμογή του κριτηρίου του πιστωτή σε οικονομία αγοράς. Η δικαιούχος δεν συγκρίνει τον προτεινόμενο διακανονισμό με τα πιθανά αποτελέσματα της εκτέλεσης λόγω φορολογικής οφειλής.

(122)

Η Επιτροπή βασίζει την ανάλυσή της στα στοιχεία που έχει υποβάλει ο δικαιούχος, και στα στοιχεία των σλοβακικών αρχών. Στο πλαίσιο αυτό, είναι απαραίτητο να αναφερθεί ότι οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι το ενέχυρο υπέρ της φορολογικής αρχής ήταν 397 εκατ. SKK, όπως αναφέρεται στην απόφαση για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας. Η τιμή αυτή λέγεται ότι προέκυψε από τους λογαριασμούς του δικαιούχου. Ο δικαιούχος, από την πλευρά του, ισχυρίζεται ότι η αξία της υποθηκευμένης περιουσίας εκφρασμένη «τιμές εμπειρογνώμονα» είναι 194 εκατ. SKK (βλέπε αιτιολογική σκέψη 22). Αν και δεν είναι αναγκαίο να καθορίσει η Επιτροπή ποιο στοιχείο είναι το ακριβές, παρ’ όλα αυτά, είναι δυνατό να εξαχθούν τα ακόλουθα συμπεράσματα.

(123)

Καταρχήν, η εμπράγματη ασφάλεια ήταν το αντάλλαγμα για την παράταση της καταβολής των φόρων από τη δικαιούχο, όπως ορίζει ο φορολογικός νόμος. Αν η αξία των περιουσιακών στοιχείων της δικαιούχου ανερχόταν στην πραγματικότητα μόνο στο ήμισυ της αξίας της εμπράγματης ασφάλειας, όπως αναφέρεται στην έκθεση του εμπειρογνώμονα που υπέβαλε η δικαιούχος, οι εξασφαλίσεις που ζήτησε το κράτος γι’ αυτές τις παρατάσεις ήταν ανεπαρκείς. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι αναβολές καταβολής φόρων τις οποίες επέτρεψε η φορολογική αρχή κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ Νοεμβρίου 2002 και Νοεμβρίου 2003 για συνολικό ποσό 477 εκατ. SKK κατά πάσα πιθανότητα δεν ήταν σύμφωνες με το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς. Για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να αποφανθεί κατά πόσο τα μέτρα αυτά ενείχαν στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Εάν, ωστόσο, οι προηγούμενες παρατάσεις της καταβολής φόρων συνιστούσαν κρατική ενίσχυση, η αρχή του πιστωτή σε οικονομία αγοράς δεν μπορεί πλέον να αφορά τα παραταθέντα ποσά που αργότερα διεγράφησαν (εν μέρει).

(124)

Δεύτερον, ακόμη και αν χρησιμοποιηθούν τα χαμηλότερα ποσά που υπέβαλε η δικαιούχος για τον υπολογισμό των εσόδων από την εκτέλεση λόγω φορολογικής οφειλής, ένας πιστωτής σε οικονομία αγοράς, εάν είχε τη δυνατότητα, θα προτιμούσε αυτή τη διαδικασία αντί του πτωχευτικού συμβιβασμού.

(125)

Σε περίπτωση εκτέλεσης λόγω φορολογικής οφειλής, μια φορολογική αρχή μπορεί να προβεί άμεσα στην εκποίηση των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη (εισπρακτέες απαιτήσεις και λοιπό κυκλοφορούν ενεργητικό, κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία). Όταν η φορολογική αρχή ψήφιζε υπέρ του πτωχευτικού συμβιβασμού, ο δικαιούχος κατείχε αποθέματα αξίας 43 εκατ. SKK, εκτελεστέες απαιτήσεις ύψους τουλάχιστον 37 εκατ. SKK και 161 εκατ. ευρώ σε μετρητά (βλέπε πίνακα 5). Σημειώνεται ότι η αξία αυτών των κυκλοφορούντων περιουσιακών στοιχείων (241 εκατ. SKK ή 6,3 εκατ. EUR) (40) θα υπερέβαινε τα έσοδα από τον πτωχευτικό συμβιβασμό (224,3 εκατ. SKK, ή 5,93 εκατ. ευρώ). Επιπλέον, ο δικαιούχος είχε και άλλα περιουσιακά στοιχεία αξίας τουλάχιστον 194 εκατ. SKK.

(126)

Επιπλέον, η διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής δεν συνεπαγόταν διοικητικά τέλη, όπως στην περίπτωση της διαδικασίας πτώχευσης. Είναι διαδικασία που κινείται και ελέγχεται από τη φορολογική αρχή και, ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι θα διεκπεραιωνόταν με ταχύτητα.

(127)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία εκτελέσεως λόγω φορολογικής οφειλής της περιουσίας του δικαιούχου θα επέφερε μεγαλύτερα έσοδα από αυτά του πτωχευτικού συμβιβασμού.

(128)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη την επιστολή του διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας στον υφιστάμενό του, τον διευθυντή της αρμόδιας φορολογικής αρχής την οποία κοινοποίησαν οι σλοβακικές αρχές (βλέπε αιτιολογική σκέψη 63). Από την επιστολή συνάγεται σαφώς ότι η φορολογική διοίκηση (η οποία προηγουμένως είχε απευθείας επικοινωνία με τη δικαιούχο) ήταν αντίθετη στην πρόταση πτωχευτικού συμβιβασμού και δήλωσε με σαφήνεια ότι η τοπική φορολογική αρχή δεν έπρεπε να ψηφίσει υπέρ αυτής της πρότασης. Ως λόγος στην επιστολή αναφερόταν ότι ο προταθείς πτωχευτικός συμβιβασμός «δεν ήταν προς το συμφέρον» του κράτους.

(129)

Επίσης, οι σλοβακικές αρχές απέδειξαν ότι δόθηκε σαφής πολιτική οδηγία από το Υπουργείο Οικονομικών στις αρχές του 2004 προς τις φορολογικές αρχές ότι δεν θα έπρεπε να δέχονται ρυθμίσεις που προτείνουν διαγραφές εισπρακτέων απαιτήσεων των φορολογικών αρχών (41). Η πολιτική αυτή επιλογή κοινοποιήθηκε σε συνάρτηση με την τροποποίηση του φορολογικού νόμου από την 1η Ιανουαρίου 2004, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της πειθαρχίας στην είσπραξη των φόρων.

(130)

Επιπλέον, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ίδια η φορολογική αρχή άσκησε προσφυγή κατά της εν λόγω ρύθμισης ήδη από τις 2 Αυγούστου 2004, δηλαδή πριν παρέλθει ούτε ένας μήνας από την αποδοχή της.

(131)

Η δικαιούχος ανέφερε ότι η φορολογική αρχή είχε δώσει τη συγκατάθεσή της για τον πτωχευτικό συμβιβασμό πριν ακόμη η δικαιούχος κινήσει τη διαδικασία. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα στοιχεία που παρέθεσε η δικαιούχος αποδεικνύουν ακριβώς το αντίθετο. Στην επιστολή του της 3ης Φεβρουαρίου 2004 προς τη δικαιούχο επιχείρηση, ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας αναφέρει ότι, αν και, καταρχήν, δεν είναι αντίθετος με τη διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού, δεν συμφωνεί με την πρόταση της δικαιούχου να αποπληρώσει το 35 % της οφειλής της.

(132)

Με βάση αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία, η Επιτροπή συμπεραίνει αναγκαστικά ότι οι σλοβακικές αρχές ήταν κατά της διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού που πρότεινε η δικαιούχος και αντιτάχθηκαν σε αυτήν ήδη πριν από την έναρξη της διαδικασίας του πτωχευτικού συμβιβασμού στις 8 Μαρτίου 2004, πριν την ψηφοφορία των πιστωτών της 9ης Ιουλίου 2004 καθώς και μετά την έγκριση του πτωχευτικού συμβιβασμού από το δικαστήριο.

(133)

Η δικαιούχος ανέφερε ότι θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη μακροπρόθεσμες παράμετροι, όπως η συνέχιση των φορολογικών εσόδων υπέρ του κράτους (βλέπε αιτιολογική σκέψη 52).

(134)

Καταρχήν, είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι ο ρόλος του πιστωτή στα πλαίσια της οικονομίας της αγοράς διαφέρει από το κριτήριο του επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Ενώ ένας ιδιώτης επενδυτής σε οικονομία αγοράς είναι σε θέση να αποφασίσει αν θα συνάψει σχέση με την εν λόγω εταιρεία και θα έχει ως κίνητρο τη μακροπρόθεσμη, στρατηγική προοπτική να επιτύχει την κατάλληλη απόδοση της επένδυσής του (42), ένας «πιστωτής σε οικονομία αγοράς», ο οποίος έχει ήδη συνάψει εμπορική σχέση ή σχέση δημοσίου δικαίου με την αφερέγγυα επιχείρηση, επιδιώκει να ανακτήσει τα ποσά που του οφείλονται ήδη, με όσο το δυνατόν πιο συμφέροντες όρους όσον αφορά το ύψος της αποπληρωμής του χρέους και το χρονοδιάγραμμα (43). Τα κίνητρα του υποτιθέμενου πιστωτή στα πλαίσια της οικονομίας της αγοράς και του επενδυτή της οικονομίας της αγοράς είναι λοιπόν διαφορετικά. Συνεπώς, η νομολογία έχει ορίσει ξεχωριστά κριτήρια γι’ αυτές τις δύο καταστάσεις.

(135)

Δεύτερον, όσον αφορά την αναλογία πιστωτή - προμηθευτή, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η φύση των απαιτήσεών του και των απαιτήσεων του κράτους είναι ριζικά διαφορετική. Επειδή οι σχέσεις του προμηθευτή με την αφερέγγυα επιχείρηση είναι αποκλειστικά σε συμβατική βάση, ο προμηθευτής μπορεί πράγματι να πληγεί από την απώλεια ενός εμπορικού εταίρου. Σε περίπτωση πτώχευσης ή πώλησης της αφερέγγυας εταιρείας, ο προμηθευτής θα έπρεπε να αναζητήσει νέο πελάτη ή να υπογράψει συμφωνία με τον νέο ιδιοκτήτη. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, εάν η εξάρτησή του από την αφερέγγυα επιχείρηση είναι σημαντική. Ένας τέτοιος πιστωτής θα είναι πραγματικά προσεκτικότερος στο μέλλον. Αντίθετα, οι σχέσεις κράτους με την αφερέγγυα εταιρεία βασίζονται στο δημόσιο δίκαιο και, ως εκ τούτου, δεν εξαρτώνται από τη βούληση των μερών. Κάθε νέος ιδιοκτήτης που εξαγοράζει την περιουσία εκκαθαριζόμενης εταιρείας αυτομάτως υποχρεούται να καταβάλλει φόρους. Εξάλλου, το δημόσιο δεν εξαρτάται από έναν και μόνο φορολογούμενο. Τέλος, και σημαντικότερο, το κράτος δεν έχει ως κίνητρο το κέρδος κατά την είσπραξη των φόρων και δεν λειτουργεί εμπορικά και με επιχειρηματικά κίνητρα. Συνεπώς, η προαναφερθείσα αναλογία δεν είναι βάσιμη.

(136)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η θέση του κράτους σε αυτή την περίπτωση δεν είναι συγκρίσιμη με την κατάσταση ενός υποθετικού επενδυτή σε οικονομία της αγοράς ούτε με την κατάσταση ενός υποθετικού εξαρτημένου πιστωτή σε συνθήκες οικονομίας της αγοράς. Σε κάθε περίπτωση, η απώλεια μελλοντικών φορολογικών εσόδων δεν μπορεί να λαμβάνεται υπόψη κατά την εφαρμογή της αρχής του πιστωτή σε οικονομία αγοράς (44).

(137)

Τέλος, επισημαίνεται ότι από την ανάλυση των φόρων που υπέβαλε ο δικαιούχος συνάγεται ότι το μεγαλύτερο μέρος των φόρων που κατέβαλε από το 1995 ήταν έμμεσοι φόροι (ειδικοί φόροι κατανάλωσης και ΦΠΑ). Εφόσον αυτοί οι φόροι καταβάλλονται από τους καταναλωτές, η εκκαθάριση του δικαιούχου δεν θα επηρέαζε την είσπραξή τους, αφού οι καταναλωτές θα συνέχιζαν να αγοράζουν τα φορολογημένα προϊόντα (στην προκειμένη περίπτωση αποσταγμένα και οινοπνευματώδη ποτά) από άλλους παραγωγούς. Το επιχείρημα της δικαιούχου περί μεγάλης απώλειας στο μέλλον φορολογικών εσόδων δεν είναι αξιόπιστο.

(138)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κανένα από τα λοιπά στοιχεία που υπέβαλε η δικαιούχος δεν αποδεικνύει ότι θα επηρεαζόταν η συμπεριφορά του υποθετικού ιδιώτη πιστωτή. Ως εκ τούτου, κανένα στοιχείο του παρόντος τμήματος δεν μεταβάλλει την εκτίμηση της Επιτροπής για την εν λόγω συμπεριφορά στα σημεία 2.1 και 2.2.

(139)

Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι, στην παρούσα υπόθεση, το κριτήριο του πιστωτή σε οικονομία αγοράς δεν πληρούται και το κράτος παραχώρησε στη δικαιούχο επιχείρηση πλεονέκτημα το οποίο αυτή δεν θα είχε τη δυνατότητα να αποκομίσει από την αγορά.

(140)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαγραφή χρέους που εγκρίθηκε από την τοπική φορολογική αρχή στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

(141)

Ο πρωταρχικός στόχος του μέτρου ήταν η ενίσχυση μιας προβληματικής επιχείρησης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εξαίρεση βάσει του άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, το οποίο επιτρέπει την έγκριση κρατικών ενισχύσεων για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον, μπορεί να εφαρμοστεί, εάν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

(142)

Υπό το πρίσμα του χαρτοφυλακίου προϊόντων της δικαιούχου, η Επιτροπή εξέτασε εάν εφαρμόζονται στην παρούσα υπόθεση ειδικοί κανόνες που ισχύουν για τον τομέα της γεωργίας. Με βάση στοιχεία για τον κύκλο εργασιών του δικαιούχου που υπέβαλαν οι σλοβακικές αρχές, η Επιτροπή έκρινε, στην απόφασή της για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, ότι τα περισσότερα προϊόντα της δικαιούχου δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα I της ΣΛΕΕ και, επομένως, εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

(143)

Στις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας επίσημης έρευνας, η δικαιούχος αμφισβήτησε τα στοιχεία σχετικά με τον κύκλο εργασιών που υπέβαλαν οι σλοβακικές αρχές (βλέπε πίνακα 1), αλλά δεν αμφισβήτησε την απόφαση της Επιτροπής να στηρίξει την αξιολόγησή της στους γενικούς κανόνες κρατικών ενισχύσεων. Χωρίς να επιθυμεί να διαπιστώσει αν τα στοιχεία που υπέβαλε η δικαιούχος είναι ακριβή (45), η Επιτροπή εξέτασε το κατά πόσο το προαναφερόμενο συμπέρασμά της ευσταθεί και με βάση τα νέα στοιχεία. Η Επιτροπή έκρινε ότι το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών της δικαιούχου δημιουργείται από προϊόντα που δεν υπάγονται στο παράρτημα I της ΣΛΕΕ. Συνεπώς, εφαρμόζονται οι γενικοί και όχι οι ειδικοί τομεακοί κανόνες κρατικών ενισχύσεων.

(144)

Η διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων ρυθμίζεται επί του παρόντος από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (46) (εφεξής «νέες κατευθυντήριες γραμμές»), οι οποίες αντικατέστησαν το προηγούμενο κείμενο που εκδόθηκε το 1999 (47) (στο εξής «κατευθυντήριες γραμμές του 1999»).

(145)

Οι μεταβατικές διατάξεις των νέων κατευθυντήριων γραμμών ορίζουν ότι οι νέες κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται για την αξιολόγηση κάθε ενίσχυσης διάσωσης ή αναδιάρθρωσης η οποία χορηγείται χωρίς την έγκριση της Επιτροπής (παράνομη ενίσχυση), εάν μέρος ή ολόκληρη η ενίσχυση χορηγήθηκε μετά την 1η Οκτωβρίου 2004, ημερομηνία δημοσίευσης των νέων κατευθυντήριων γραμμών στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σημείο 104, πρώτο εδάφιο). Ωστόσο, για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν παράνομα πριν την 1η Οκτωβρίου 2004, η εξέταση γίνεται με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης (σημείο 104, δεύτερο εδάφιο).

(146)

Η έγκριση του πτωχευτικού συμβιβασμού από τη φορολογική υπηρεσία εκδόθηκε στις 9 Ιουλίου 2004 και τέθηκε σε ισχύ στις 23 Ιουλίου 2004. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση χορηγήθηκε παράνομα πριν την 1η Οκτωβρίου 2004. Εφαρμόζονται, συνεπώς, οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999 οι οποίες ίσχυαν κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης.

(147)

Η δικαιούχος είναι μεσαία επιχείρηση κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 70/2001 της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις κρατικές ενισχύσεις προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (48).

(148)

Σύμφωνα με το σημείο 5 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών του 1999, μια επιχείρηση θεωρείται προβληματική εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του εθνικού δικαίου για να υπαχθεί σε συλλογικές διαδικασίες λόγω της αφερεγγυότητάς της.

(149)

Η δικαιούχος ήταν αντικείμενο της διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού στην οποία υπάγονται, σύμφωνα με τον ορισμό του νόμου περί πτωχεύσεων, μόνο αφερέγγυες εταιρείες. Είναι, συνεπώς, επιλέξιμη για ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

(150)

Το επίμαχο μέτρο αρχικά παρουσιάστηκε από τις σλοβακικές αρχές ως ενίσχυση διάσωσης. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης ως ενίσχυσης διάσωσης για τους λόγους που παρατίθενται στο μέρος III.

(151)

Ούτε οι σλοβακικές αρχές ούτε ο δικαιούχος διατύπωσαν παρατηρήσεις γι’ αυτές τις επιφυλάξεις. Δεν κατατέθηκαν νέα στοιχεία στην Επιτροπή ως προς αυτό.

(152)

Εφόσον οι ανωτέρω επιφυλάξεις δεν έχουν αρθεί, η Επιτροπή κρίνει ότι η ενίσχυση δεν είναι συμβατή ως ενίσχυση διάσωσης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών του 1999.

(153)

Η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον η ενίσχυση ήταν συμβατή ως ενίσχυση αναδιάρθρωσης κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 βάσει των επιχειρημάτων που εκτίθενται στο μέρος III.

(154)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι σλοβακικές αρχές, οι οποίες φέρουν το βάρος της αποδείξεως ότι η κρατική ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, δεν προσκόμισαν νέα στοιχεία για να στηρίξουν αυτό το συμπέρασμα. Η Επιτροπή εξέτασε λεπτομερώς τις παρατηρήσεις που υπέβαλε η δικαιούχος.

(155)

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999, η χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης πρέπει να σχετίζεται και να εξαρτάται από την εφαρμογή ενός εφικτού και συγκροτημένου σχεδίου αναδιάρθρωσης με σκοπό την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης. Το κράτος μέλος δεσμεύεται ότι θα τηρήσει το σχέδιο αυτό, το οποίο πρέπει να εγκριθεί από τη Επιτροπή. Η μη εφαρμογή από την εταιρεία του εν λόγω σχεδίου θεωρείται κατάχρηση της ενίσχυσης.

(156)

Επί της ουσίας, το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα πρέπει να βοηθήσει τον δικαιούχο να ανακτήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και βάσει ρεαλιστικών υποθέσεων όσον αφορά τις μελλοντικές συνθήκες λειτουργίας. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να περιγράφει τις περιστάσεις που δημιούργησαν τις συνθήκες πτώχευσης της επιχείρησης και να ορίζει τα κατάλληλα μέτρα για την επίλυση αυτών των προβλημάτων. Τα μέτρα αναδιάρθρωσης δεν πρέπει να περιορίζονται σε χρηματοοικονομική ενίσχυση για την εξόφληση χρεών και για την αντιστάθμιση των οικονομικών ζημιών του παρελθόντος, χωρίς να αντιμετωπίζουν τις αιτίες αυτών των προβλημάτων.

(157)

Για επιχειρήσεις που εδρεύουν σε ενισχυόμενες περιφέρειες και για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999 ορίζουν ότι οι προϋποθέσεις έγκρισης ενισχύσεων μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρές όσον αφορά την εφαρμογή αντισταθμιστικών μέτρων και το περιεχόμενο των εκθέσεων παρακολούθησης. Οι παράγοντες αυτοί, ωστόσο, δεν απαλλάσσουν τις εν λόγω επιχειρήσεις από την υποχρέωση να εκπονούν σχέδιο αναδιάρθρωσης ούτε τα κράτη μέλη από την υποχρέωση να εξαρτούν τη χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης από την προϋπόθεση της εφαρμογής σχεδίου αναδιάρθρωσης.

(158)

Μετά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι το επιχειρηματικό σχέδιο που είχε την υποχρέωση να εκπονήσει η δικαιούχος ως προϋπόθεση για την έναρξη της διαδικασίας πτωχευτικού συμβιβασμού εξετάστηκε μόνο από το αρμόδιο δικαστήριο, δηλαδή όχι από τη χορηγούσα αρχή, και ότι ούτε το δικαστήριο ούτε η φορολογική αρχή παρακολούθησαν την υλοποίηση του σχεδίου.

(159)

Σε αντίθεση με αυτή την επιβεβαίωση, η δικαιούχος δήλωσε ότι η φορολογική αρχή εξέτασε την ικανότητα του επιχειρηματικού σχεδίου να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα πριν εγκρίνει τον πτωχευτικό συμβιβασμό, αλλά δεν υπέβαλε στοιχεία που να το αποδεικνύουν.

(160)

Επιπλέον, η δικαιούχος ισχυρίστηκε ότι η απουσία επίσημου σχεδίου αναδιάρθρωσης δεν έχει σημασία για την εκ των υστέρων αξιολόγηση της ενίσχυσης από την Επιτροπή, όταν η Επιτροπή μπορεί να εκτιμήσει κατά πόσον η δικαιούχος επιχείρηση ανέκτησε πράγματι τη βιωσιμότητά της. Σύμφωνα με τη δικαιούχο, το επίσημο σχέδιο αναδιάρθρωσης μπορεί να απαιτείται μόνο σε περίπτωση εκ των προτέρων αξιολόγησης, στην οποία μπορούν να εφαρμοστούν μόνον οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999.

(161)

Αυτή η συλλογιστική δεν είναι σωστή. Οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999 εφαρμόζονται στην εκτίμηση της συμβατότητας τόσο των κοινοποιούμενων όσο και των παράνομων ενισχύσεων. Κατά την αξιολόγηση ισχύει η προϋπόθεση της εξάρτησης της χορήγησης της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης από την ύπαρξη κατάλληλου σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή οφείλει να διενεργεί την αξιολόγησή της με βάση τις πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης.

(162)

Τέλος, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η φορολογική αρχή με την ιδιότητα της χορηγούσας αρχής δεν είχε τη δυνατότητα να αξιολογήσει το σχέδιο αναδιάρθρωσης και να θέσει ως προϋπόθεση για τη διαγραφή των εισπρακτέων απαιτήσεών της την ορθή παρακολούθηση της εφαρμογής του εν λόγω σχεδίου. Επομένως, δεν είχε τηρηθεί η πρώτη, τυπική προϋπόθεση η οποία εφαρμόζεται πλήρως και στην εν των υστέρων αξιολόγηση.

(163)

Όσον αφορά το περιεχόμενο του επιχειρηματικού σχεδίου, οι σλοβακικές αρχές δεν υπέβαλαν κανένα στοιχείο που να μετριάζει τις αμφιβολίες της Επιτροπής για το αν το σχέδιο ήταν πραγματικό σχέδιο αναδιάρθρωσης όπως ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999.

(164)

Η Επιτροπή εμμένει αναγκαστικά στο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε στην απόφασή της για την έναρξη επίσημης έρευνας. Το επιχειρηματικό σχέδιο που υποβλήθηκε είναι ένα απλό σχέδιο που εξετάζει μόνο το σοβαρό πρόβλημα του αυξανόμενου χρέους της δικαιούχου προς το κράτος. Το σχέδιο αυτό δεν αναλύει καθόλου τις περιστάσεις που προκάλεσαν τα προβλήματα της δικαιούχου ούτε την οικονομική κατάσταση της εταιρείας εκείνη την περίοδο και τις οικονομικές προοπτικές της. Εφόσον δεν υπήρχε τέτοια μελέτη, η δικαιούχος δεν πρότεινε συγκεκριμένα βήματα για την αντιμετώπιση της κάθε αιτίας που οδήγησε στις δυσκολίες. Το μοναδικό μέτρο που παρουσιάζεται αναλυτικά είναι η προταθείσα οικονομική αναδιάρθρωση μέσω του πτωχευτικού συμβιβασμού με τους πιστωτές.

(165)

Το σχέδιο δεν αναφέρει καθόλου την αύξηση των ιδίων κεφαλαίων της δικαιούχου, η οποία παρουσιάστηκε από τη δικαιούχο ως ένα από τα μέτρα αναδιάρθρωσης. Από κανένα στοιχείο του φακέλου δεν προκύπτει ότι η αύξηση κεφαλαίου από την Hydree Slovakia θα έπρεπε να θεωρηθεί ως μέτρο που εγγυάται ότι, μακροπρόθεσμα, η δικαιούχος δεν θα επαναλάμβανε τη στρατηγική να χρηματοδοτεί την παραγωγή της με τις οφειλές ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, γεγονός που οδήγησε εντέλει στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Οι ίδιες οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι η αύξηση κεφαλαίου ουδόλως μείωσε τον κίνδυνο επανάληψης των χρηματοπιστωτικών προβλημάτων. Οι αμφιβολίες αυτές είναι ακόμα ισχυρότερες, αφού η αύξηση κεφαλαίου ανήλθε σε 21 εκατ. SKK και το αναδιαρθρωμένο χρέος ήταν 644 εκατ. SKK.

(166)

Η αύξηση κεφαλαίου καθαυτή δεν συνιστά απόδειξη της εμπιστοσύνης της αγοράς στην αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του δικαιούχου. Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η δικαιούχος δεν κατόρθωσε να λάβει δάνειο από ιδιωτική τράπεζα, παρά τις επίμονες προσπάθειές της.

(167)

Επιπλέον, η εκμίσθωση των παραγωγικών στοιχείων στον ανταγωνιστή της δικαιούχου, την εταιρεία Old Herold s. r. o., κατέστη σαφώς αναγκαία λόγω του γεγονότος ότι αφαιρέθηκε από τη δικαιούχο η άδεια παραγωγής αποσταγμένων και οινοπνευματωδών ποτών και όχι από το γεγονός ότι η παραγωγή αυτή θα ήταν ζημιογόνος και, επομένως, χρειαζόταν αναδιάρθρωση. Είναι επίσης γεγονός ότι η δικαιούχος θα μπορούσε να ζητήσει νέα άδεια παραγωγής μετά την ολοκλήρωση του πτωχευτικού συμβιβασμού, αλλά δεν το έπραξε. Η Επιτροπή παρατηρεί, ωστόσο, ότι η δικαιούχος εξακολούθησε να πωλεί προϊόντα που παρήγε η εταιρεία Old Herold χρησιμοποιώντας τις μονάδες παραγωγής και το εμπορικό σήμα της δικαιούχου, και μάλιστα σχεδίαζε να αυξήσει αυτές τις πωλήσεις, όπως ανέφερε στην ετήσια έκθεση για την περίοδο από 29 Απριλίου 2004 έως 30 Δεκεμβρίου 2004. Η εκμίσθωση αυτών των παραγωγικών στοιχείων δεν μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί μέτρο αναδιάρθρωσης, διότι, με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία δεν υπήρχε ανάγκη αναδιάρθρωσης αυτού του μέρους της παραγωγής.

(168)

Η Επιτροπή διατηρεί τις επιφυλάξεις της και για τα υπόλοιπα μέτρα που προτάθηκαν στο επιχειρηματικό σχέδιο. Τα μέτρα αυτά είναι απλές δραστηριότητες της κανονικής λειτουργίας μιας επιχείρησης και όχι μέτρα εξορθολογισμού (πώληση παλαιού εξοπλισμού ή οχημάτων). Τα δύο προταθέντα μέτρα αναδιάρθρωσης (εγκατάλειψη της παραγωγής μη κερδοφόρων μη αλκοολούχων αναψυκτικών και πώληση ορισμένων ακινήτων) παρουσιάστηκαν με μεγάλη ασάφεια, χωρίς καμία αναφορά συγκεκριμένων προϊόντων ή χρονοδιαγράμματος. Οι σλοβακικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι τα ακίνητα που προορίζονταν προς πώληση (ένα κτίριο γραφείων, ένα κατάστημα και ένα κτίριο δραστηριοτήτων αναψυχής) δεν είχαν πωληθεί στις 10 Οκτωβρίου 2005, δηλαδή ότι το μέτρο αυτό δεν υλοποιήθηκε όπως είχε ανακοινωθεί.

(169)

Η απουσία επίσημου σχεδίου αναδιάρθρωσης σε συνδυασμό με την απουσία ουσιαστικής ανάλυσης των δυσκολιών, των αναγκαίων μέτρων για την επίλυση τέτοιων προβλημάτων καθώς και των συνθηκών της αγοράς και των προοπτικών οδηγεί την Επιτροπή στο συμπέρασμα ότι το επιχειρηματικό σχέδιο που υπέβαλε η δικαιούχος δεν συνιστά αυθεντικό σχέδιο αναδιάρθρωσης, όπως ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999 (49). Ως εκ τούτου, δεν έχουν αρθεί οι αμφιβολίες της Επιτροπής ως προς τη δυνατότητα αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της δικαιούχου.

(170)

Αν και το συμπέρασμα της Επιτροπής, ότι ελλείψει αυθεντικού σχεδίου αναδιάρθρωσης εξακολουθεί να έχει αμφιβολίες ως προς τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, είναι αφ’ εαυτού αρκετό για να κρίνει ότι η ενίσχυση δεν είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά, η Επιτροπή θα αναλύσει και το άλλο κομβικό κριτήριο των κατευθυντήριων γραμμών του 1999, δηλαδή ότι η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται αυστηρά στο ελάχιστο αναγκαίο.

(171)

Σύμφωνα με το σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών του 1999, το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο που θα επιτρέψει την αναδιάρθρωση με βάση τους διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς πόρους του δικαιούχου. Η δικαιούχος επιχείρηση θα πρέπει να συμβάλει σημαντικά στην αναδιάρθρωση με δικούς της πόρους.

(172)

Οι δαπάνες αναδιάρθρωσης ανήλθαν στο συνολικό ποσό του αναδιαρθρωμένου χρέους στο πλαίσιο του πτωχευτικού συμβιβασμού. Η δικαιούχος κατέβαλε το 35 % αυτού του ποσού.

(173)

Οι σλοβακικές αρχές δεν έδωσαν καμία περαιτέρω εξήγηση για να απαντήσουν στις αμφιβολίες που εξέφρασε η Επιτροπή σχετικά με το θέμα αυτό. Η δικαιούχος εξήγησε τον τρόπο χρηματοδότησης της αποπληρωμής του υπολειπόμενου χρέους μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 30-35). Κατά την άποψη της δικαιούχου, η ίδια συμβολή της ανήλθε συνολικά σε 231 εκατ. SKK (6,1 εκατ. ευρώ).

(174)

Πρώτον, η δικαιούχος είχε στη διάθεσή της περισσότερους πόρους από την οφειλή που απέμεινε μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό. Αυτό υποδηλώνει ότι η ενίσχυση δεν περιορίστηκε στο ελάχιστο αναγκαίο.

(175)

Η Επιτροπή θεωρεί, ωστόσο, ακόμη πιο σημαντικό το ότι οι πιστώσεις που χορήγησε η Old Herold δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως ίδια συμμετοχή της δικαιούχου κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών του 1999. Οι εισπρακτέες οφειλές αποτελούν διαρκή πηγή χρηματοδότησης της λειτουργίας της επιχείρησης. Είναι βραχυπρόθεσμα δάνεια τα οποία, ωστόσο, θα πρέπει να επιστραφούν. Μόνο εάν οι προμηθευτές δεσμευτούν να επιτρέψουν την παράταση της προθεσμίας πληρωμής για διάστημα μεγαλύτερο από τη συνήθη πρακτική, τότε η επιχείρηση έχει στη διάθεσή της πρόσθετους πόρους για την αναδιάρθρωση και η παράταση αυτή αποτελεί ένδειξη ότι η αγορά πιστεύει ότι είναι εφικτή η αποκατάσταση της βιωσιμότητας.

(176)

Η δικαιούχος δεν απέδειξε κατά κανένα τρόπο ότι η παράταση του χρόνου των πληρωμών από την Old Herold υπερέβη σημαντικά αυτό που αποτελεί συνήθη πρακτική της αγοράς μεταξύ των δικαιούχων και των προμηθευτών τους. Η προθεσμία πληρωμής των 40 ημερών μπορεί να θεωρηθεί συνήθης πρακτική, ιδίως αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι δόθηκε στη δικαιούχο μετά τον πτωχευτικό συμβιβασμό. Συνεπώς, η δικαιούχος δεν βρισκόταν πλέον σε δυσχερή οικονομική θέση. Ο βασικός στόχος του πτωχευτικού συμβιβασμού ήταν να βοηθηθεί η δικαιούχος να αντιμετωπίσει τις οικονομικές δυσκολίες της.

(177)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω παράταση του χρόνου καταβολής των πληρωμών δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνεισφορά στην αναδιάρθρωση προερχόμενη από εξωτερικές πηγές.

(178)

Χωρίς αυτή την παράταση του χρόνου πληρωμής, η ίδια συνεισφορά της δικαιούχου κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 ανέρχεται σε 131 εκατ. SKK (3,4 εκατ. ευρώ) και, επομένως, αντιστοιχεί στο 20 % του κόστους αναδιάρθρωσης.

(179)

Οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999 δεν προέβλεπαν κατώτατα όρια βάσει των οποίων η ίδια συνεισφορά της δικαιούχου επιχείρησης θεωρείται σημαντική.

(180)

Λαμβάνοντας υπόψη την πρακτική της Επιτροπής κατά την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών του 1999 καθώς και τη μεταβολή της πολιτικής της Επιτροπής σε σχέση με το κριτήριο αυτό, με τη θέσπιση ορίων στις κατευθυντήριες γραμμές του 2004 (50), η Επιτροπή θεωρεί ότι η συνεισφορά ύψους 20 % είναι μάλλον χαμηλή. Μια τέτοια συνεισφορά θα μπορούσε να είναι αποδεκτή βάσει των κατευθυντήριων γραμμών του 1999, μόνο εάν πληρούνταν όλοι οι άλλοι όροι για την έγκριση της ενίσχυσης. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη κριτήρια όπως το αν η επιχείρηση δραστηριοποιείται σε ενισχυόμενη περιοχή, σε ποιο βαθμό οι πηγές χρηματοδότησης αντανακλούν την εμπιστοσύνη της αγοράς, πέρα από την ίδια τη δικαιούχο και τους μετόχους της, στη δυνατότητα αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της εταιρείας, ή άλλες παραμέτρους της υπόθεσης.

(181)

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι, στην προκειμένη περίπτωση, η συνεισφορά της δικαιούχου ήταν σημαντική. Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν έχουν μετριαστεί οι αμφιβολίες της για το κατά πόσο η ίδια συνεισφορά της δικαιούχου ήταν σημαντική και η ενίσχυση περιορίστηκε στο απολύτως αναγκαίο.

(182)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση δεν είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά ως ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης. Επιπλέον, καμία από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στη ΣΛΕΕ δεν εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση.

(183)

Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Σλοβακική Δημοκρατία εφάρμοσε παράνομα τη διαγραφή φορολογικής οφειλής της εταιρείας Frucona Košice a.s., κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. Η ενίσχυση αυτή δεν συμβιβάζεται με την εσωτερική αγορά βάσει καμίας από τις εξαιρέσεις που ορίζονται στη ΣΛΕΕ.

(184)

Μολονότι η εφαρμογή της διαγραφής της φορολογικής οφειλής από την αρμόδια φορολογική αρχή έχει ανασταλεί ενόσω είναι σε εκκρεμότητα η παρούσα διαδικασία, η Επιτροπή κρίνει ότι το πλεονέκτημα για τον δικαιούχο δημιουργήθηκε τη στιγμή που η φορολογική αρχή αποφάσισε να παραιτηθεί από ένα μέρος των απαιτήσεών της και, με αυτό τον τρόπο, έθεσε την ενίσχυση στη διάθεση του δικαιούχου. Αυτή η χρονική στιγμή ήταν η έναρξη της ισχύος της συμφωνίας με τους πιστωτές στις 23 Ιουλίου 2004. Το πλεονέκτημα της δικαιούχου έναντι των ανταγωνιστών της έγκειται στο γεγονός ότι η φορολογική αρχή δεν προέβη στην εκτέλεση των φορολογικών απαιτήσεών της.

(185)

Για να αποκατασταθεί η προτέρα κατάσταση, η κρατική ενίσχυση πρέπει να ανακτηθεί. Δεδομένου ότι το πλεονέκτημα δόθηκε κατά τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η συμφωνία με τους πιστωτές στις 23 Ιουλίου 2004, το ποσό της ενίσχυσης που πρέπει να ανακτηθεί είναι το πλήρες ποσό της διαγραφείσας οφειλής, όπως ορίζεται στην εν λόγω συμφωνία.

(186)

Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σλοβακικής Δημοκρατίας αποφάσισε ότι οφειλόμενα τέλη κυκλοφορίας ύψους 424 490 SKK είχαν εσφαλμένα συμπεριληφθεί στη συμφωνία του πτωχευτικού συμβιβασμού. Ως εκ τούτου, το ονομαστικό χρέος στη συμφωνία μειώθηκε κατά το ποσό αυτό και το διορθωμένο ποσό της οφειλής προς τη φορολογική αρχή που εγγράφηκε στη συμφωνία ανέρχεται σε 640 369 341 SKK.

(187)

Τα οφειλόμενα τέλη κυκλοφορίας, τα οποία στο μεταξύ λογίζονταν ως διαγραφέντα, καταβλήθηκαν εξ ολοκλήρου στις 2 Αυγούστου 2006. Η εν λόγω πληρωμή θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του ύψους της ενίσχυσης και των τόκων που θα πρέπει να ανακτηθούν,