(2)

Το υπό εξέταση προϊόν που επηρεάζεται από την πιθανή καταστρατήγηση είναι ορισμένοι συνδετήρες και μέρη αυτών από ανοξείδωτο χάλυβα, καταγωγής Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, που υπάγονται σήμερα στους κωδικούς ΣΟ 7318 12 10 , 7318 14 10 , 7318 15 30 , 7318 15 51 , 7318 15 61 και 7318 15 70 («υπό εξέταση προϊόν»).

(3)

Το προϊόν που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας είναι το ίδιο με το προϊόν που αναφέρεται στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη, αλλά αποστέλλεται από τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες, είτε δηλώνεται ως καταγωγής Μαλαισίας, Ταϊλάνδης και Φιλιππινών είτε όχι, και υπάγεται σήμερα στους ίδιους κωδικούς ΣΟ με το σχετικό προϊόν («προϊόν που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας»).

(4)

Τα μέτρα που ισχύουν σήμερα και που αποτελούν πιθανώς αντικείμενο καταστρατήγησης συνίστανται σε μέτρα αντιντάμπινγκ που έχουν επιβληθεί με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2/2012 του Συμβουλίου (2) έπειτα από επανεξέταση των μέτρων που επιβλήθηκαν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1890/2005 του Συμβουλίου (3) λόγω της λήξης της ισχύος τους.

(5)

Η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της επαρκείς εκ πρώτης όψεως αποδείξεις ότι τα μέτρα αντιντάμπινγκ για τις εισαγωγές ορισμένων συνδετήρων και μερών αυτών από ανοξείδωτο χάλυβα καταγωγής Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας καταστρατηγούνται με μεταφόρτωση μέσω της Μαλαισίας, της Ταϊλάνδης και των Φιλιππινών.

(6)

Τα αποδεικτικά εκ πρώτης όψεως στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή έχουν ως εξής:

(7)

Μετά την επιβολή μέτρων στο υπό εξέταση προϊόν, παρατηρήθηκε σημαντική μεταβολή του τρόπου διεξαγωγής των εμπορικών συναλλαγών που αφορούν τις εξαγωγές από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες στην Ένωση, μεταβολή για την οποία δεν υπάρχει επαρκής λόγος ή αιτιολόγηση πλην της επιβολής του δασμού.

(8)

Αυτή η μεταβολή του τρόπου διεξαγωγής των εμπορικών συναλλαγών φαίνεται να οφείλεται στη μεταφόρτωση ορισμένων συνδετήρων και μερών αυτών από ανοξείδωτο χάλυβα καταγωγής Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας μέσω Μαλαισίας, Ταϊλάνδης και Φιλιππινών.

(9)

Επιπλέον, τα αποδεικτικά στοιχεία δείχνουν ότι οι επανορθωτικές συνέπειες των ισχυόντων μέτρων αντιντάμπινγκ για το υπό εξέταση προϊόν υπονομεύονται τόσο ως προς τις ποσότητες όσο και ως προς τις τιμές. Σημαντικής ποσότητας εισαγωγές του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας φαίνεται να έχουν αντικαταστήσει τις εισαγωγές του υπό εξέταση προϊόντος. Επιπροσθέτως, υπάρχουν επαρκή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι εισαγωγές του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας πραγματοποιούνται σε τιμές πολύ χαμηλότερες της μη ζημιογόνου τιμής που καθορίστηκε στην έρευνα η οποία οδήγησε στα ισχύοντα μέτρα, τιμής που προσαρμόστηκε για να ληφθεί υπόψη η αύξηση του κόστους των πρώτων υλών.

(10)

Τέλος, η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της επαρκή εκ πρώτης όψεως αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι τιμές του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ σε σχέση με την κανονική τιμή που είχε καθοριστεί προηγουμένως για το υπό εξέταση προϊόν, τιμής που προσαρμόστηκε για να ληφθεί υπόψη η αύξηση του κόστους των πρώτων υλών.

(11)

Αν, κατά τη διάρκεια της έρευνας, διαπιστωθούν πρακτικές καταστρατήγησης μέσω της Μαλαισίας, της Ταϊλάνδης και των Φιλιππινών που προβλέπονται στο άρθρο 13 του βασικού κανονισμού, εκτός από τη μεταφόρτωση, η έρευνα μπορεί να καλύψει και αυτές τις πρακτικές.

(12)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία που δικαιολογούν την έναρξη έρευνας, σύμφωνα με το άρθρο 13 του βασικού κανονισμού, και την υποβολή σε καταγραφή, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 5 του βασικού κανονισμού, των εισαγωγών του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας, είτε δηλώνονται ως καταγωγής Μαλαισίας, Ταϊλάνδης και Φιλιππινών είτε όχι.

(13)

Προκειμένου να λάβει τις πληροφορίες που κρίνει απαραίτητες για την έρευνά της, η Επιτροπή θα αποστείλει ερωτηματολόγια στους γνωστούς εξαγωγείς/παραγωγούς και στις γνωστές ενώσεις εξαγωγέων/παραγωγών στη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και στις Φιλιππίνες, στους γνωστούς εξαγωγείς/παραγωγούς και στις γνωστές ενώσεις εξαγωγέων/παραγωγών στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, στους γνωστούς εισαγωγείς και στις γνωστές ενώσεις εισαγωγέων στην Ένωση και στις αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, της Μαλαισίας, της Ταϊλάνδης και των Φιλιππινών. Ενδεχομένως, κατά περίπτωση, μπορούν να ζητηθούν πληροφορίες και από τον ενωσιακό κλάδο παραγωγής.

(14)

Σε κάθε περίπτωση, όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη οφείλουν να επικοινωνήσουν με την Επιτροπή το συντομότερο δυνατό, και το αργότερο εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού, και να ζητήσουν ερωτηματολόγιο εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, δεδομένου ότι η προθεσμία που καθορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του παρόντος κανονισμού ισχύει για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

(15)

Οι αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, της Μαλαισίας, της Ταϊλάνδης και των Φιλιππινών θα ενημερωθούν για την έναρξη της έρευνας.

(16)

Όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη καλούνται διά του παρόντος να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους γραπτώς και να υποβάλουν αποδεικτικά στοιχεία. Επιπλέον, η Επιτροπή μπορεί να δεχτεί σε ακρόαση τα ενδιαφερόμενα μέρη, εφόσον υποβάλουν αίτηση γραπτώς και αποδείξουν ότι υπάρχουν ιδιαίτεροι λόγοι για τους οποίους θα πρέπει να γίνουν δεκτά σε ακρόαση.

(17)

Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 4 του βασικού κανονισμού, οι εισαγωγές του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας μπορούν να απαλλαγούν από την υποχρέωση καταγραφής ή από τα μέτρα, αν η εισαγωγή δεν συνιστά καταστρατήγηση.

(18)

Δεδομένου ότι η πιθανή καταστρατήγηση λαμβάνει χώρα εκτός της Ένωσης, μπορούν να χορηγηθούν απαλλαγές, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 4 του βασικού κανονισμού, σε παραγωγούς ορισμένων συνδετήρων και μερών αυτών από ανοξείδωτο χάλυβα στη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες, οι οποίοι μπορούν να αποδείξουν ότι δεν συνδέονται (4) με οποιονδήποτε παραγωγό που υπόκειται στα μέτρα (5) και διαπιστώνεται ότι δεν εμπλέκονται σε πρακτικές καταστρατήγησης όπως ορίζεται στο άρθρο 13 παράγραφοι 1 και 2 του βασικού κανονισμού. Οι παραγωγοί που επιθυμούν να απαλλαγούν θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση συνοδευόμενη από τα κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 3 του παρόντος κανονισμού.

(19)

Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 5 του βασικού κανονισμού, οι εισαγωγές του προϊόντος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας θα πρέπει να υποβάλλονται σε καταγραφή, ούτως ώστε να διασφαλιστεί ότι, σε περίπτωση που επιβεβαιωθεί η καταστρατήγηση, θα είναι δυνατή η επιβολή δασμών αντιντάμπινγκ κατάλληλου ύψους, με αναδρομική ισχύ από την ημερομηνία καταγραφής των εν λόγω εισαγωγών που αποστέλλονται από τη Μαλαισία, την Ταϊλάνδη και τις Φιλιππίνες.

(20)

Για λόγους χρηστής διοίκησης, θα πρέπει να ορίζονται οι προθεσμίες εντός των οποίων:

(21)

Εφιστάται η προσοχή στο γεγονός ότι η άσκηση των περισσότερων διαδικαστικών δικαιωμάτων που ορίζονται στον βασικό κανονισμό εξαρτάται από το αν το ενδιαφερόμενο μέρος θα αναγγελθεί εντός των προθεσμιών που ορίζονται στο άρθρο 3 του παρόντος κανονισμού.

(22)

Όταν ένα ενδιαφερόμενο μέρος αρνείται την πρόσβαση στις απαραίτητες πληροφορίες ή δεν τις παρέχει εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών ή παρεμποδίζει σημαντικά την έρευνα, επιτρέπεται να συνάγονται συμπεράσματα, είτε θετικά είτε αρνητικά, με βάση τα διαθέσιμα πραγματικά στοιχεία, όπως προβλέπεται στο άρθρο 18 του βασικού κανονισμού.

(23)

Όταν διαπιστώνεται ότι ένα ενδιαφερόμενο μέρος έχει προσκομίσει ψευδή ή παραπλανητικά στοιχεία, τα εν λόγω στοιχεία δεν λαμβάνονται υπόψη και είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν τα διαθέσιμα πραγματικά στοιχεία.

(24)

Αν ένα ενδιαφερόμενο μέρος αρνείται να συνεργαστεί ή συνεργάζεται μεν αλλά μόνο εν μέρει, οπότε τα συμπεράσματα βασίζονται στα διαθέσιμα στοιχεία σύμφωνα με το άρθρο 18 του βασικού κανονισμού, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκό για το εν λόγω μέρος απ’ ό,τι θα ήταν αν είχε συνεργαστεί.

(25)

Η έρευνα θα ολοκληρωθεί, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 3 του βασικού κανονισμού, εντός εννέα μηνών από την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος κανονισμού στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(26)

Σημειώνεται ότι όσα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συγκεντρωθούν κατά την παρούσα έρευνα θα αντιμετωπιστούν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (6).

(27)

Σημειώνεται επίσης ότι, αν τα ενδιαφερόμενα μέρη θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες κατά την άσκηση του δικαιώματός τους υπεράσπισης, μπορούν να ζητήσουν την παρέμβαση του συμβούλου ακροάσεων της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου. Ο σύμβουλος ακροάσεων ενεργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών και των υπηρεσιών της Επιτροπής παρέχοντας, εφόσον είναι απαραίτητο, συμβουλές για διαδικαστικά θέματα που αφορούν την προστασία των συμφερόντων τους στην εν λόγω έρευνα, ιδίως όσον αφορά θέματα σχετικά με την πρόσβαση στον φάκελο, την εμπιστευτικότητα, την παράταση των προθεσμιών και την επεξεργασία των παρατηρήσεων που υποβάλλονται γραπτώς και/ή προφορικώς. Για περισσότερες πληροφορίες και στοιχεία επικοινωνίας, τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να ανατρέξουν στις ιστοσελίδες του συμβούλου ακροάσεων στον δικτυακό τόπο της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου. (http://ec.europa.eu/trade/tackling-unfair-trade/hearing-officer/index_en.htm),

(1)

H Επιτροπή, έχοντας λάβει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες είχαν χορηγηθεί, το 1993 αλλά και στη διάρκεια των επομένων ετών, ενισχύσεις σε επιχειρήσεις των νομών Καστοριάς και Εύβοιας, στο πλαίσιο σχεδίου ρύθμισης (αναδιαπραγμάτευσης) οφειλών, ζήτησε από τις ελληνικές αρχές, με επιστολή της 27ης Μαΐου 2003, να της κοινοποιηθεί εντός προθεσμίας τεσσάρων εβδομάδων το κείμενο της νομικής βάσης του σχεδίου αυτού, όπως και κάθε πληροφορία αναγκαία για την εξέτασή του με βάση τα άρθρα 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ (3).

(2)

Με επιστολή της 10ης Ιουλίου 2003, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 17 Ιουλίου 2003, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαβίβασε στην Επιτροπή επιστολή με την οποία οι ελληνικές αρχές ζητούσαν παράταση της προθεσμίας που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 1 κατά ένα μήνα.

(3)

Με επιστολή της 4ης Αυγούστου 2003, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 6 Αυγούστου 2003, η Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαβίβασε στην Επιτροπή τις πληροφορίες που ζητήθηκαν με την επιστολή της 27ης Μαΐου 2003.

(4)

Από την εξέταση των πληροφοριών αυτών προέκυψε ότι είχαν καταβληθεί ενισχύσεις χωρίς την έγκριση της Επιτροπής. Συνεπώς, η Επιτροπή αποφάσισε να ανοίξει φάκελο μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης, υπ’ αριθ. NN 153/03.

(5)

Με επιστολή της 21ης Ιουνίου 2004 (4), η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελλάδα σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ (C 23/04) (εφεξής, «η πρώτη κίνηση διαδικασίας»).

(6)

Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (5). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις συγκεκριμένες ενισχύσεις.

(7)

Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη.

(8)

Με επιστολή της 13ης Ιουλίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 19 Ιουλίου 2004, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Επιτροπή παράταση κατά ένα μήνα της προθεσμίας που δόθηκε στις ελληνικές αρχές για να κοινοποιήσουν την απάντησή τους σχετικά με την πρώτη κίνηση της διαδικασίας.

(9)

Η Επιτροπή χορήγησε, με φαξ της 6ης Αυγούστου 2004, την παράταση προθεσμίας που ζητήθηκε.

(10)

Με επιστολή της 9ης Αυγούστου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 10 Αυγούστου 2004, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή την απάντηση των ελληνικών αρχών στην πρώτη κίνηση διαδικασίας.

(11)

Κατά την εξέταση των πληροφοριών που κοινοποίησαν οι ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 4ης Αυγούστου 2003, προέκυψε ότι οι εν λόγω ενισχύσεις δεν αφορούσαν μόνον τους νομούς Καστοριάς και Εύβοιας, αλλά επίσης τους νομούς Φλώρινας και Κιλκίς. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές, με φαξ της 22ας Απριλίου 2004, συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τις τελευταίες αυτές ενισχύσεις.

(12)

Με επιστολή της 26ης Μαΐου 2004, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Επιτροπή παράταση κατά ένα μήνα της προθεσμίας που δόθηκε στις ελληνικές αρχές για να κοινοποιήσουν τις ως άνω συμπληρωματικές πληροφορίες.

(13)

Η Επιτροπή χορήγησε, με φαξ της 7ης Ιουνίου 2004, την παράταση προθεσμίας που ζητήθηκε.

(14)

Με επιστολή της 1ης Ιουλίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε την ίδια ημέρα, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή τις πληροφορίες που ζητήθηκαν με φαξ της 22ας Απριλίου 2004.

(15)

Από την εξέταση των πληροφοριών αυτών προέκυψε ότι είχαν καταβληθεί ενισχύσεις χωρίς την έγκριση της Επιτροπής. Συνεπώς, οι υπηρεσίες της Επιτροπής αποφάσισαν να ανοίξουν φάκελο μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης, υπ’ αριθ. NN 70/04.

(16)

Με επιστολή της 9ης Ιουνίου 2005 (7), η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελλάδα σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ όσον αφορά τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στους νομούς Φλώρινας και Κιλκίς (C 20/05) (εφεξής, «η δεύτερη κίνηση διαδικασίας»).

(17)

Η απόφαση να κινηθεί η διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (8). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις συγκεκριμένες ενισχύσεις.

(18)

Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη.

(19)

Με επιστολή της 24ης Ιουνίου 2005, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 28 Ιουνίου 2005, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Επιτροπή δίμηνη παράταση της προθεσμίας που δόθηκε στις ελληνικές αρχές για να κοινοποιήσουν την απάντησή τους σχετικά με τη δεύτερη κίνηση της διαδικασίας.

(20)

Η Επιτροπή χορήγησε, με φαξ της 13ης Ιουλίου 2005, την παράταση προθεσμίας που ζητήθηκε.

(21)

Με επιστολή της 18ης Αυγούστου 2005, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 24 Αυγούστου 2005, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή την απάντηση των ελληνικών αρχών στη δεύτερη κίνηση διαδικασίας.

(22)

Κατά την εξέταση των πληροφοριών που κοινοποίησαν οι ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 1ης Ιουλίου 2004, προέκυψε ότι είχαν επίσης χορηγηθεί ενισχύσεις και σε άλλους νομούς πέραν αυτών που αφορούσαν οι δύο πρώτες κινήσεις διαδικασίας. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές, με φαξ της 12ης Νοεμβρίου 2004, συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τις ενισχύσεις αυτές.

(23)

Με επιστολή της 13ης Δεκεμβρίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 2004, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Επιτροπή παράταση κατά ένα μήνα της προθεσμίας που δόθηκε στις ελληνικές αρχές για να κοινοποιήσουν τις ως άνω συμπληρωματικές πληροφορίες.

(24)

Η Επιτροπή χορήγησε, με φαξ της 6ης Ιανουαρίου 2005, την παράταση προθεσμίας που ζητήθηκε.

(25)

Με επιστολή της 27ης Ιανουαρίου 2005, η οποία πρωτοκολλήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2005, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή τις συμπληρωματικές πληροφορίες που ζητήθηκαν με φαξ της 12ης Νοεμβρίου 2004.

(26)

Από την εξέταση των πληροφοριών αυτών προέκυψε ότι είχαν καταβληθεί ενισχύσεις χωρίς την έγκριση της Επιτροπής. Συνεπώς, η Επιτροπή αποφάσισε να ανοίξουν φάκελο μη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης, υπ’ αριθ. NN 20/05.

(27)

Με επιστολή της 22ας Δεκεμβρίου 2005 (10), η Επιτροπή ενημέρωσε την Ελλάδα σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ κατά των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στους νομούς Ροδόπης, Έβρου, Ξάνθης και Δωδεκανήσων, και των νήσων Λέσβου, Σάμου και Χίου (C 50/05) (εφεξής, «η τρίτη κίνηση διαδικασίας»).

(28)

Η απόφαση να κινηθεί η διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (11). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τις συγκεκριμένες ενισχύσεις.

(29)

Η Επιτροπή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη.

(30)

Με επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2006, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Επιτροπή παράταση κατά τρεις μήνες της προθεσμίας που δόθηκε στις ελληνικές αρχές για να κοινοποιήσουν την απάντησή τους σχετικά με την τρίτη κίνηση της διαδικασίας.

(31)

Η Επιτροπής χορήγησε, με φαξ της 3ης Φεβρουαρίου 2006, την παράταση προθεσμίας που ζητήθηκε.

(32)

Με επιστολή της 10ης Μαΐου 2006, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 11 Μαΐου 2006, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή την απάντηση των ελληνικών αρχών στην τρίτη κίνηση διαδικασίας.

(33)

Μετά από επανεξέταση όλων των νομικών βάσεων που κοινοποιήθηκαν, η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές, με φαξ της 12ης Ιανουαρίου 2011, να της δοθούν διευκρινίσεις σχετικά με τις επίμαχες ενισχύσεις εντός προθεσμίας ενός μηνός.

(34)

Με μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 7ης Φεβρουαρίου 2011, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από την Επιτροπή παράταση της προαναφερόμενης προθεσμίας κατά 40 εργάσιμες ημέρες.

(35)

Με φαξ της 17ης Φεβρουαρίου 2011, η Επιτροπή χορήγησε παράταση της προθεσμίας κατά είκοσι εργάσιμες ημέρες.

(36)

Με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από 15 Μαρτίου 2011 και 29 Μαρτίου 2011, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στην Επιτροπή τις προαναφερόμενες διευκρινίσεις.

(37)

Η υπουργική απόφαση αριθ. 69836/B1461 της 30ής Σεπτεμβρίου 1993 προβλέπει τη μετατροπή του συνόλου των υφισταμένων μέχρι 30 Ιουνίου 1993 ληξιπρόθεσμων και μη οφειλών από πάσης φύσεως δάνεια (κεφάλαια κινήσεως και πάγιες εγκαταστάσεις) σε δραχμές ή συνάλλαγμα και από καταπτώσεις εγγυητικών επιστολών σε δραχμές ή συνάλλαγμα των βιομηχανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες και λειτουργούν, ανεξάρτητα από την έδρα της επιχείρησης, στους νομούς Καστοριάς και Εύβοιας, σε ένα νέο δάνειο που θα εξοφληθεί σε δέκα έτη με ίσες εξαμηνιαίες τοκοχρεωλυτικές δόσεις ή με ίσες εξαμηνιαίες χρεωλυτικές δόσεις (απλό χρεωλύσιο) και υπολογισμό των τόκων ανά εξάμηνο με το εκάστοτε εφαρμοζόμενο για τη ρύθμιση επιτόκιο (το επιτόκιο του νέου δανείου είναι το επιτόκιο των εντόκων γραμματίων Δημοσίου δωδεκάμηνης διάρκειας της εκάστοτε τελευταίας έκδοσης που χρονικά προηγείται της έναρξης κάθε περιόδου εκτοκισμού των δανείων, προσαυξημένο κατά δύο μονάδες, επιδοτούμενο με 10 εκατοστιαίες μονάδες από τον λογαριασμό του Νόμου 128/75, κατά τα πέντε πρώτα έτη (12).

(38)

Εναλλακτικώς, οι ανωτέρω επιχειρήσεις δύνανται να τύχουν της επιδοτήσεως του επιτοκίου των 10 εκατοστιαίων μονάδων επί πέντε έτη για τις υφιστάμενες οφειλές την 30ή Ιουνίου 1993 για πάγιες εγκαταστάσεις και κεφάλαια κίνησης σε δραχμές και σε συνάλλαγμα.

(39)

Οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιμες μετά τη ρύθμιση (πράγμα που σημαίνει ότι η κατάστασή τους είναι σε κάποιο βαθμό προβληματική), το δε κριτήριο αυτό επαληθεύεται από τις τράπεζες.

(40)

Οι υπουργικές αποφάσεις αριθ. 2035824/5887 της 1ης Ιουνίου 1994, 2045909/7431/0025 της 26ης Αυγούστου 1994, 2071670/11297 της 9ης Νοεμβρίου 1994 και 72742/B1723 της 8ης Δεκεμβρίου 1994 διαμορφώνουν τις συναφείς με τα νέα δάνεια περιόδους χάριτος και επιδοτήσεις επιτοκίου και καλύπτουν τα τελευταία με την εγγύηση του Δημοσίου.

(41)

Η υπουργική απόφαση αριθ. 66336/B.1398, της 14ης Σεπτεμβρίου 1993, προβλέπει τα ίδια μέτρα και προϋποθέσεις με τις περιγραφόμενες στην αιτιολογική σκέψη 37. Προβλέπει επίσης τη χορήγηση εγγύησης του Δημοσίου στο κεφάλαιο και τους τόκους των ρυθμιζόμενων οφειλών των βιομηχανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων των νομών Φλώρινας και Κιλκίς, καθώς και την κάλυψη από το Δημόσιο των τόκων υπερημερίας μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1992 για δάνεια πάγιων εγκαταστάσεων και κεφαλαίων κίνησης αυτών των επιχειρήσεων, εντός των ορίων του προϋπολογισμού του νόμου αριθ. 128/75.

(42)

Η απόφαση αριθ. 66336/B.1398 της 14ης Σεπτεμβρίου 1993 τροποποιήθηκε από την απόφαση αριθ. 30755/B.1199 της 21ης Ιουλίου 1994, την απόφαση αριθ. 60029/B.1541 της 23ης Σεπτεμβρίου 1994, την απόφαση αριθ. 72742/B.1723 της 8ης Δεκεμβρίου 1994, την απόφαση αριθ. 236/B.22 της 4ης Ιανουαρίου 1995, την απόφαση αριθ. 8014/B.285 της 28ης Φεβρουαρίου 1995, την απόφαση αριθ. 44678/B.1145 της 3ης Ιουλίου 1995, την απόφαση αριθ. 44446/B.1613 της 24ης Δεκεμβρίου 1996, την απόφαση αριθ. 40410/B.1678 της 9ης Δεκεμβρίου 1997, την απόφαση αριθ. 10995/B.546 της 24ης Μαρτίου 1999, την απόφαση αριθ. 12169/B.736 της 22ας Μαρτίου 2000 και την απόφαση αριθ. 35913/B.2043 της 24ης Οκτωβρίου 2000. Οι διάφορες αυτές αποφάσεις διαμορφώνουν τη χρονική διάρκεια αποπληρωμής των δανείων, τις περιόδους χάριτος και τις επιδοτήσεις επιτοκίου που συνδέονται με τα νέα δάνεια, και παρατείνουν επίσης τη διάρκεια των περιόδων πέραν των οποίων οι ανεξόφλητες δόσεις καθίστανται απαιτητές.

(43)

Οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιμες μετά τη ρύθμιση (πράγμα που σημαίνει ότι η κατάστασή τους είναι σε κάποιο βαθμό προβληματική), το δε κριτήριο αυτό επαληθεύεται από τις τράπεζες.

(44)

Η υπουργική απόφαση αριθ. 1648/B.22/13.1.1994 προβλέπει τα εξής:

(45)

Οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιμες μετά τη ρύθμιση (πράγμα που σημαίνει ότι η κατάστασή τους είναι σε κάποιο βαθμό προβληματική), το δε κριτήριο αυτό επαληθεύεται από τις τράπεζες.

(46)

Η υπουργική απόφαση αριθ. 1648/B.22/13.1.1994 αποτέλεσε το αντικείμενο σειράς τροποποιήσεων που επέφεραν οι υπουργικές αποφάσεις υπ’ αριθ. 14237/B.664/6.4.1994, 235/B.21/4.1.1995, 44678/B.1145/3.7.1995, 14946/B.566/30.4.1996, 44446/B.1613/24.12.1996, 32576/B.1282/9.10.1997 (13), 11362/B.472/7.4.1997, 40412/B.1677/9.12.1997 (14), 42998/B.2026/15.12.1998, 19954/B.957/7.6.1999, 10123/B.507/17.3.1999, 6244/B.270/18.2.2000 και 35913/B.2043/24.10.2000 (15). Με όλα τα κείμενα αυτά ρυθμίζονται τεχνικής φύσεως παράμετροι, όπως οι επιδοτήσεις επιτοκίων, οι περίοδοι χάριτος, η χρονική διάρκεια αποπληρωμής των δανείων και η διάρκεια των περιόδων πέραν των οποίων οι ανεξόφλητες δόσεις καθίστανται απαιτητές.

(47)

Η υπουργική απόφαση αριθ. 2003341/683/0025/17.2.94 παρέχει την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου για την κάλυψη των χορηγούμενων από την 1η Απριλίου 1993 και μετά δανείων για κεφάλαιο κίνησης σε βιοτεχνικές, βιομηχανικές, μεταλλευτικές, κτηνοτροφικές επιχειρήσεις βιομηχανικού τύπου, ξενοδοχειακές και ναυτιλιακές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες, ανεξάρτητα από την έδρα της επιχείρησης, στους νομούς Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου και μέχρι συνολικού ποσού 100 000 000 δραχμών (293 470 ευρώ) κατά επιχείρηση, καθώς και για την κάλυψη των οφειλών (κατά κεφάλαιο και τόκους) που προκύπτουν από τη ρύθμιση των υφιστάμενων κατά την 31η Δεκεμβρίου 1993 οφειλών από παλαιότερα δάνεια σύμφωνα με τους όρους και προϋποθέσεις της κοινής απόφασης αριθ. 1648/Γ.Γ.54/B.22/13.1.94.

(48)

Η υπουργική απόφαση αριθ. 2003341/683/0025/17.2.94 αποτέλεσε το αντικείμενο σειράς τροποποιήσεων που επέφεραν οι αποφάσεις υπ’ αριθ. 2022973/3968/0025/18.5.94, 2043231/6673/0025/11.7.95, 2030175/4446/0025/10.6.1996, 2087184/49/0025/11.7.97, 2016123/2133/0025/6.3.1998, 2090373/11216/0025/1.6.98 (16), 2/21857/0025/7.10.1999, 2/14774/0025/31.5.2000, 2/82257/0025/18.12.2000, 2/7555/0025/25.5.2001, 2/61352/0025/31.1.2002 και 2/64046/0025/2003/28.1.2004. Με όλα τα κείμενα αυτά χορηγείται η εγγύηση του Δημοσίου κατά την εφαρμογή των μέτρων που προβλέπονται από τις διάφορες αποφάσεις που τροποποιούν την υπουργική απόφαση αριθ. 1648/B.22/13.1.1994 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 46).

(49)

Στον ανωτέρω κατάλογο αποφάσεων, η υπουργική απόφαση αριθ. 2/82257/0025/18.12.2000 διευκρινίζει απολύτως ότι, για να μπορούν να υπαχθούν στις εν λόγω διατάξεις, οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιμες (και όχι βιώσιμες μετά τη ρύθμιση των οφειλών, όπως στην περίπτωση των άλλων υπουργικών αποφάσεων που μνημονεύονται στην παρούσα απόφαση), πράγμα που σημαίνει ότι δεν είναι σε προβληματική κατάσταση.

(50)

Με την υπουργική απόφαση αριθ. 2041901/16.5.1989 εγκρίνεται, με χρέωση του κοινού λογαριασμού του Ν. 128/75, η καταβολή διαφοράς τόκων τριών εκατοστιαίων μονάδων (3 %) επί των υπολοίπων χορηγήσεων των δανείων που χορηγούνται από την 1η Απριλίου 1989 και μετά, για κεφάλαιο κίνησης των εμπορικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων που έχουν την έδρα τους στους νομούς Έβρου, Λέσβου, Σάμου, Χίου και Δωδεκανήσου.

(51)

Με την υπουργική απόφαση αριθ. 2078809/10.10.1989 εγκρίνεται, με χρέωση του κοινού λογαριασμού του Ν. 128/75, η καταβολή διαφοράς τόκων τριών εκατοστιαίων μονάδων (3 %) επί των υπολοίπων χορηγήσεων των δανείων που χορηγούνται από την 1η Απριλίου 1989 και μετά, για κεφάλαιο κίνησης των εμπορικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων που έχουν την έδρα τους στους νομούς Ροδόπης, Ξάνθης και Σάμου.

(52)

Οι υπουργικές αποφάσεις αριθ. 9034/B.289/10.2.2003 και 37497/B.1232/2.6.2003 συμπληρώνουν τις αποφάσεις που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 50 και 51 εξειδικεύοντας το πεδίο εφαρμογής και ορισμένες τεχνικής φύσεως παραμέτρους των προβλεπομένων επιδοτήσεων επιτοκίου.

(53)

Στα εν λόγω τρία καθεστώτα ενισχύσεων, η Επιτροπή έτρεφε αμφιβολίες όχι μόνο σχετικά με την απουσία κρατικών ενισχύσεων, αλλά επίσης σχετικά με το συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά των ενισχύσεων, τις οποίες η ίδια θεωρούσε ως υφιστάμενες.

(54)

Η κίνηση της πρώτης διαδικασίας έγινε για τους ακόλουθους σωρευτικούς λόγους:

(55)

Η κίνηση της δεύτερης διαδικασίας έγινε για τους ακόλουθους σωρευτικούς λόγους:

(56)

Η κίνηση της τρίτης διαδικασίας έγινε για τους ακόλουθους σωρευτικούς λόγους:

(57)

Στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν τα ακόλουθα:

(58)

Με την επιστολή τους της 18ης Αυγούστου 2005, οι ελληνικές αρχές πρόβαλαν τα παρακάτω επιχειρήματα, τα περισσότερα από τα οποία είχαν διατυπώσει με την απάντησή τους στην πρώτη κίνηση διαδικασίας (πρβλ. προηγούμενη αιτιολογική σκέψη):

(59)

Με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, οι ελληνικές αρχές πρόβαλαν τα παρακάτω επιχειρήματα:

(60)

Με τις επιστολές τους από 15 και 29 Μαρτίου 2011, οι ελληνικές αρχές διευκρίνισαν εν πρώτοις τις ημερομηνίες λήξης της ισχύος των αρχικών υπουργικών αποφάσεων που διέπουν τα σχετικά καθεστώτα ενισχύσεων. Οι ημερομηνίες αυτές είναι οι εξής:

(61)

Στη συνέχεια, οι ελληνικές αρχές διευκρινίζουν ότι το κριτήριο της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων μετά τη ρύθμιση των οφειλών δεν είχε την έννοια να λαμβάνεται υπόψη μόνο η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων μετά τη ρύθμιση των οφειλών, αλλά προσδιόριζε μάλλον τη συνολική προ και μετά ρύθμισης αξιολόγηση της βιωσιμότητας.

(62)

Οι εν λόγω δύο επιστολές περιέχουν επίσης πίνακες με στοιχεία του ισοδύναμου επιδότησης των επίμαχων ενισχύσεων που εισέπραξε καθεμιά από τις δικαιούχους επιχειρήσεις, με στόχο να φανεί το ποσοστό τοις εκατό των επιχειρήσεων οι ενισχύσεις των οποίων θα μπορούσαν εμπίπτουν σε κάποιο από τα καθεστώτα ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis). Οι ελληνικές αρχές αναφέρουν ωστόσο ότι, όσον αφορά τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν δυνάμει των υπουργικών αποφάσεων αριθ. 2041901/16-5-1989 (νομοί Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου, Σάμου, Λέσβου, Χίου και Δωδεκανήσου) και αριθ. 1648/B.22/13.1.94 (νομοί Ξάνθης, Ροδόπης και Έβρου), τα διαθέσιμα στοιχεία καλύπτουν μόνο το διάστημα 2004-2007. Τα στοιχεία που υποβλήθηκαν για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν δυνάμει της υπουργικής απόφασης αριθ. 69836/B1461 (νομοί Καστοριάς και Εύβοιας) καλύπτουν την περίοδο 1993-1998 και αυτά για τις ενισχύσεις δυνάμει της υπουργικής απόφασης αριθ. 66336/B/398/14-9-1993 (νομοί Φλώρινας και Κιλκίς), την περίοδο 1993-2001. Τα στοιχεία αυτά ζητήθηκαν από όλα τα πιστωτικά ιδρύματα, αλλά δεν ανταποκρίθηκαν όλες οι Τράπεζες. Οι ελληνικές αρχές εκτιμούν πάντως ότι τα αριθμητικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν προσεγγίζουν το συνολικό ύψος των επιδοτήσεων που χορηγήθηκαν δεδομένου ότι οι Τράπεζες που τα απέστειλαν εξυπηρετούν το μεγαλύτερο μέρος των δανειοδοτούμενων στους συγκεκριμένους νομούς. Σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές, από την επεξεργασία των στοιχείων προκύπτει ότι οι ενισχύσεις εμπίπτουν εντός των ανωτάτων ορίων του κανόνα de minimis σε ποσοστό από 73,55 % έως 99,46 % των περιπτώσεων, ανάλογα με την υπό εξέταση περίοδο τριετίας και την υπουργική απόφαση.

(63)

Τέλος, οι ελληνικές αρχές διευκρινίζουν ότι οι επιχειρήσεις παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων δεν ήταν επιλέξιμες προς ένταξη στις ρυθμίσεις και ότι η έκφραση «μεταλλευτικές επιχειρήσεις» στην πράξη αφορούσε επιχειρήσεις επεξεργασίας μαρμάρου και λίθου.

(64)

Δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Με απόλυτους όρους, οι επίμαχες ενισχύσεις αντιστοιχούν προς τον ορισμό αυτόν, κατά την έννοια ότι χορηγούνται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους, στοχεύουν σε ορισμένες επιχειρήσεις (τις επιχειρήσεις των τομέων γεωργίας, βιοτεχνίας, βιομηχανίας, ξενοδοχείων, εξορύξεων –βλέπε αιτιολογική σκέψη 63– και ναυπήγησης, στους κατονομαζόμενους νομούς) τις οποίες ευνοούν με μέτρα όπως αναδιάταξη των δανείων τους, ελάφρυνση των δόσεων λόγω επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής τους, επιδοτήσεις επιτοκίου ή ακόμη και χορήγηση εγγυήσεων, και δύνανται να επηρεάσουν τις συναλλαγές (23) και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό (24).

(65)

Βεβαίως, οι ελληνικές αρχές δοκίμασαν να αποδείξουν ότι οι επίμαχες ενισχύσεις μπορούσαν να ενταχθούν στο πλαίσιο ενός καθεστώτος de minimis και συνεπώς δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Όμως, πέραν του γεγονότος ότι ο κανόνας de minimis δεν είχε πάντοτε εφαρμογή σε όλους τους σχετικούς τομείς κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος των υπουργικών αποφάσεων που συνιστούν τη νομική βάση των επίμαχων καθεστώτων (αυτός είναι άλλωστε και ένας από τους λόγους για τους οποίους έγινε η κίνηση των διαδικασιών), τα στοιχεία αυτά είναι ελλιπή, ακόμη και καθ’ ομολογία των εν λόγω αρχών (βλέπε αιτιολογική σκέψη 62). Επιπλέον, τα ποσά των ενισχύσεων de minimis ποικίλλουν ανάλογα με τον τομέα (δεν είναι τα ίδια στο βιομηχανικό και στο γεωργικό τομέα) και οι πίνακες που υποβλήθηκαν μας οδηγούν στη σκέψη ότι οι ελληνικές αρχές δεν έχουν αρκούντως αντιληφθεί τη διαφορά αυτή. Τέλος, η Επιτροπή σημειώνει ότι, παρά τις επισημάνσεις των ελληνικών αρχών, σύμφωνα με τις οποίες οι επιχειρήσεις παραγωγής, μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων δεν ήταν επιλέξιμες προς υπαγωγή στα επίμαχα καθεστώτα ενισχύσεων, οι προαναφερόμενοι πίνακες αποδεικνύουν με σαφήνεια ότι ορισμένες επιχειρήσεις των εν λόγω κλάδων δραστηριότητας όντως ήταν αποδέκτες ενισχύσεων και ότι οι τελευταίες αυτές θεωρούνται ότι εμπίπτουν στο πλαίσιο κάποιου από τα καθεστώτα de minimis τη στιγμή που πρόδηλα υπερβαίνουν το ανώτατο αποδεκτό όριό του.

(66)

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι κάθε μεμονωμένη ενίσχυση που χορηγείται δυνάμει καθεστώτος ενισχύσεων και πληροί, κατά το χρόνο της χορήγησής της, τις προϋποθέσεις τις οποίες διαλαμβάνει ένας ισχύων κανονισμός de minimis θεωρείται ότι δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(67)

Στον γεωργικό τομέα, όταν οι ελληνικές αρχές άρχισαν να χορηγούν τις εν λόγω ενισχύσεις, δεν υφίσταντο ακόμη διατάξεις της Ένωσης οι οποίες να διέπουν τις ενισχύσεις de minimis.

(68)

Οι πρώτες διατάξεις που εκδόθηκαν για το θέμα αυτό ήταν οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1860/2004 (25).

(69)

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1860/2004, ο οποίος καλύπτει τόσο την πρωτογενή γεωργική παραγωγή όσο και τη μεταποίηση και την εμπορία γεωργικών προϊόντων, οι ενισχύσεις οι οποίες δεν υπερβαίνουν το ποσό των 3 000 ευρώ ανά δικαιούχο σε περίοδο τριών ετών, δεν επηρεάζουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, δεν νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και, κατά συνέπεια δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(70)

Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1860/2004 το αυτό ισχύει και για τις ενισχύσεις που έχουν χορηγηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του, εφόσον πληρούν τους όρους που αναφέρονται στα άρθρα 1 και 3 του κανονισμού αυτού.

(71)

Την 1η Ιανουαρίου 2008, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1860/2004 αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1535/2007 της Επιτροπής της 20ής Δεκεμβρίου 2007, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis) στον τομέα της παραγωγής γεωργικών προϊόντων (26), με τον οποίο αυξάνεται το ποσό της ενίσχυσης de minimis σε 7 500 ευρώ ανά δικαιούχο για περίοδο τριών οικονομικών ετών, ανεξάρτητα από τη μορφή και το στόχο των ενισχύσεων, εντός των ορίων του μέγιστου ανά κράτος μέλος ποσού που αντιστοιχεί στο 0,75 % της αξίας της ετήσιας παραγωγής.

(72)

Το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1535/2007 ορίζει ότι «ο […] κανονισμός εφαρμόζεται στις ενισχύσεις που έχουν χορηγηθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 2008 στις επιχειρήσεις του τομέα γεωργικών προϊόντων, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν όλους τους όρους των άρθρων 1 έως 4, με εξαίρεση την απαίτηση της ρητής παραπομπής στον παρόντα κανονισμό, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο». Ωστόσο, ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται μόνο στην πρωτογενή γεωργική παραγωγή.

(73)

Στον τομέα της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων, θεσπίζεται κανόνας de minimis, ο οποίος εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2007, με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2006, για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (27).

(74)

Στο άρθρο 2 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 καθορίζεται σε 200 000 ευρώ ανά δικαιούχο σε περίοδο τριών οικονομικών ετών το ποσό μέχρι το οποίο οι ενισχύσεις δεν επηρεάζουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, δεν νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και, κατά συνέπεια, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(75)

Το άρθρο 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 ορίζει ότι «ο […] κανονισμός εφαρμόζεται σε ενισχύσεις που έχουν χορηγηθεί πριν από την έναρξη ισχύος του σε επιχειρήσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα των μεταφορών και σε επιχειρήσεις που ασχολούνται με τη μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων, εφόσον η εκάστοτε ενίσχυση πληροί όλους τους όρους που καθορίζονται στα άρθρα 1 και 2. …».

(76)

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεν θα θεωρήσει ως κρατικές ενισχύσεις τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν δυνάμει των υπουργικών αποφάσεων που εξετάστηκαν και οι οποίες δεν υπερβαίνουν, ανά δικαιούχο:

(77)

Η Επιτροπή τονίζει, ωστόσο, ότι οι προβληματικές επιχειρήσεις δεν δύνανται να υπαχθούν στις διατάξεις των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1535/2007.

(78)

Στους άλλους τομείς πλην της γεωργίας [με άλλα λόγια, στη συγκεκριμένη υπόθεση, οι διάφοροι τομείς που αναφέρονται στην παρούσα απόφαση, εκτός από τον ναυπηγικό τομέα που εξετάζεται στις αιτιολογικές σκέψεις 80 και 81 (28)], ο κανόνας de minimis που διατυπώνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 20ής Μαΐου 1992 - Κοινοτικοί κανόνες για τις ενισχύσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (29) (εφεξής «κανόνες του 1992») είχε εφαρμογή κατά το χρόνο χορήγησης των επίμαχων ενισχύσεων. Ο εν λόγω κανόνας όριζε ότι «[…]οι εφάπαξ χορηγήσεις ενισχύσεων για ποσά ύψους μέχρι 50 000 Ecu, που αφορούν κάποια κατηγορία δαπάνης και συστήματα ενισχύσεων βάσει των οποίων το ύψος της ενίσχυσης που μπορεί να λάβει μία συγκεκριμένη εταιρεία για μία ορισμένη κατηγορία δαπάνης σε διάστημα τριών ετών περιορίζεται στο ποσό αυτό, ενώ δεν θα θεωρείται πλέον ότι πρέπει να κοινοποιούνται βάσει του άρθρου 93 παράγραφος 3 [της Συνθήκης ΕΚ] (30), εφόσον κατά τη χορήγηση της ενίσχυσης ή κατά την εφαρμογή του συστήματος ενισχύσεων υπάρχει ρητός όρος ότι οποιαδήποτε περαιτέρω ενίσχυση υπέρ της ίδιας εταιρείας για την ίδια κατηγορία δαπανών από άλλες πηγές χρηματοδότησης ή από άλλα συστήματα ενισχύσεων δεν θα μπορεί να υπερβαίνει σωρευτικά το προαναφερθέν ποσό των 50 000 Ecu. …». Ο κανόνας αυτός στη συνέχεια επαναπροσδιορίστηκε, στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις de minimis του 1996 (31) (εφεξής «κανόνες του 1996»), ο οποίος καθόρισε το ποσό της ενίσχυσης de minimis σε 100 000 Ecu για την ίδια περίοδο, και μετά στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 69/2001, ο οποίος καθόρισε το ίδιο αυτό ποσό σε 100 000 ευρώ για την ίδια περίοδο.

(79)

Λαμβανομένων υπόψη των ημερομηνιών λήξης της ισχύος των εξεταζόμενων καθεστώτων (η τελευταία των οποίων είναι η 31η Δεκεμβρίου 2005) όπως και της απουσίας αναδρομικότητας κατά την εφαρμογή των νομοθετικών ρυθμίσεων όσον αφορά τους τομείς στους οποίους αναφέρεται η αιτιολογική σκέψη 78, η Επιτροπή δεν θα λάβει υπόψη της ως κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν δυνάμει των υπουργικών αποφάσεων που εξετάστηκαν, οι οποίες δεν υπερβαίνουν, ανά δικαιούχο:

(80)

Τέλος, στον τομέα της ναυπηγικής βιομηχανίας, ο κανόνας de minimis εφαρμόζεται μόνο μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 69/2001.

(81)

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν θα θεωρήσει ως κρατικές ενισχύσεις τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν δυνάμει των υπουργικών αποφάσεων που εξετάστηκαν και οι οποίες δεν υπερβαίνουν τις 100 000 ευρώ ανά δικαιούχο και ανά περίοδο τριών ετών στη διάρκεια της περιόδου από 2 Φεβρουαρίου 2001 έως 30 Ιουνίου 2007, εφόσον, τη στιγμή της χορήγησής τους, ήταν σύμφωνες με τις οικείες διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 69/2001.

(82)

Τα άλλα επιχειρήματα που πρόβαλαν οι ελληνικές αρχές για να δικαιολογήσουν την απουσία στοιχείων κρατικής ενίσχυσης δεν μπορούν να γίνουν δεκτά από την Επιτροπή για τους ακόλουθους λόγους, οι οποίοι ισχύουν για κάθε περίπτωση στην οποία προβλήθηκαν τα επιχειρήματα αυτά:

(83)

Λαμβανομένων υπόψη όλων αυτών των στοιχείων, η Επιτροπή οφείλει να συμπεράνει ότι οι ενισχύσεις που δεν τοποθετούνται εντός των ορίων και των όρων χορήγησης ενισχύσεων de minimis που καθορίζονται στις αιτιολογικές σκέψεις 68 έως 81, όντως εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(84)

Εντούτοις, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από το άρθρο 107 παράγραφοι 2 και 3 Συνθήκης, ορισμένες ενισχύσεις δύνανται, κατά παρέκκλιση, να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

(85)

Στην προκειμένη περίπτωση, είναι σκόπιμο να εξεταστεί, στο πλαίσιο καθεμιάς από τις κινηθείσες διαδικασίες, ποια από τις παρεκκλίσεις θα μπορούσε να εφαρμοστεί ανάλογα με τον οικείο τομέα (κάνοντας διάκριση μεταξύ του γεωργικού τομέα και των λοιπών τομέων).

(86)

Λαμβανομένης υπόψη της φύσης των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν, η μόνη παρέκκλιση της οποίας θα μπορούσε να γίνει επίκληση ώστε να δικαιολογηθεί το συμβιβάσιμό τους με την εσωτερική αγορά είναι η παρέκκλιση του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης, σύμφωνα με την οποία δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.

(87)

Δεδομένου ότι οι εν λόγω ενισχύσεις είναι μη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις, πρέπει, για να εφαρμοστεί η παρέκκλιση αυτή, να συνάδουν προς τους κανόνες κρατικών ενισχύσεων που ίσχυαν τη στιγμή της χορήγησής τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές, η εφαρμογή του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων διήρκεσε από τις 30 Ιουνίου 1993 έως τις 30 Ιουνίου 2003. Συνεπώς, η ανάλυση του συμβιβάσιμου του καθεστώτος αυτού με την εσωτερική αγορά θα γίνει υπό το πρίσμα των νομοθετικών ρυθμίσεων σε θέματα κρατικών ενισχύσεων που ίσχυαν στη διάρκεια της περιόδου αυτής.

(88)

Ένας από τους λόγους για τους οποίους η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης είναι ότι οι ενισχύσεις αυτές φαινόταν ότι είχαν προβλεφθεί για προβληματικές επιχειρήσεις. Σχετικά με αυτό, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν, στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004, ότι το κριτήριο της «βιωσιμότητας μετά τη ρύθμιση» δεν επηρέαζε καθόλου τη συνολική εκτίμηση της βιωσιμότητας της επιχείρησης από το πιστωτικό ίδρυμα, δεδομένου ότι η υπαγωγή στη ρύθμιση αποφασιζόταν αμέσως μετά τη μελέτη βιωσιμότητας. Το επιχείρημα αυτό επαναλήφθηκε με τις επιστολές από 15 και 29 Μαρτίου 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 61).

(89)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η εξήγηση αυτή δεν επιτρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι δεν χορηγήθηκαν ενισχύσεις σε προβληματικές επιχειρήσεις επειδή, ακόμη και αν, όπως βεβαιώνουν οι ελληνικές αρχές, η δυνατότητα υπαγωγής στη ρύθμιση αποφασιζόταν αμέσως μετά τη μελέτη βιωσιμότητας, αυτή καθαυτή η μελέτη είχε ως άξονα τις προοπτικές βιωσιμότητας των δικαιούχων αφού είχε διενεργηθεί η ρύθμιση, πράγμα που σημαίνει ότι οι υποψήφιοι δικαιούχοι μπορούσαν να είναι προβληματικές επιχειρήσεις κατά το χρόνο διενέργειας της μελέτης και πάντως να υπαχθούν στο καθεστώς ενισχύσεων, επειδή ο οργανισμός που διενεργούσε τη μελέτη διέβλεπε δυνατότητες επιστροφής τους σε κατάσταση βιωσιμότητας μετά τη ρύθμιση των οφειλών (η Επιτροπή είχε εξάλλου τονίσει το στοιχείο αυτό στο σημείο 23 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, δεδομένου ότι στο προοίμιο της υπουργικής απόφασης αριθ. 2045909/7931/0025 αναφερόταν η ανάγκη υποβοήθησης των επιχειρήσεων των νομών Καστοριάς και Εύβοιας που αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας).

(90)

Οι ενισχύσεις στις προβληματικές επιχειρήσεις διέπονται από ορισμένους κανόνες. Κατά το χρόνο έναρξης ισχύος της υπουργικής απόφασης αριθ. 69836/B1461, η Επιτροπή ακολουθούσε την πολιτική να θεωρεί ότι, όσον αφορά τον γεωργικό τομέα, οι ενισχύσεις αυτές συνιστούσαν ενισχύσεις στη λειτουργία οι οποίες δεν μπορούσαν να κηρυχθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά, παρά μόνον εάν πληρούσαν τις κατωτέρω προϋποθέσεις:

(91)

Στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι η απόφαση αριθ. 69836/B1451 και οι τροποποιήσεις της αφορούσαν γενικά τις μεταποιητικές επιχειρήσεις και δεν αναφέρονταν ειδικά στις μεταποιητικές επιχειρήσεις του αγροτικού τομέα, οι οποίες καλύπτονταν από τους κανονισμούς (ΕΟΚ) αριθ. 866/90, (ΕΚ) αριθ. 951/97 και (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, ότι ολόκληρη η χώρα ενέπιπτε στον στόχο 1 και ότι δεν έγινε ρύθμιση των χρεών των επιχειρήσεων που υλοποίησαν επενδύσεις και που έτυχαν επιδότησης από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, διότι κάτι τέτοιο δεν προβλεπόταν. Πρόσθεσαν επίσης ότι, όσον αφορά το σωρευτικό ισοδύναμο επιδότησης, η συντριπτική πλειοψηφία των επιμέρους επιδοτήσεων ήταν χαμηλού ύψους και ότι η ρύθμιση αφορά παλαιά δάνεια και, άρα, ήδη πραγματοποιηθείσες επενδύσεις.

(92)

Πριν από ο,τιδήποτε άλλο, οι διευκρινίσεις των ελληνικών αρχών δεν επιτρέπουν στην Επιτροπή να αποκλείσει ότι ορισμένες μεταποιητικές επιχειρήσεις του γεωργικού τομέα μπόρεσαν να τύχουν ενισχύσεων δυνάμει της υπουργικής απόφασης αριθ. 69836/B1451 των τροποποιήσεών της, καθώς το γεγονός ότι δεν γίνεται ειδική αναφορά στις επιχειρήσεις αυτές, δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι δεν ανήκουν στη γενική κατηγορία των μεταποιητικών επιχειρήσεων (βιομηχανικές επιχειρήσεις), η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης.

(93)

Σε σχέση με την τήρηση των προϋποθέσεων που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 90, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η απόφαση αριθ. 69836/B1451 όπως τροποποιήθηκε, κάλυπτε τη ρύθμιση δανείων που μπορούσαν να αφορούν είτε επενδύσεις είτε κεφάλαια κίνησης.

(94)

Όσον αφορά τη ρύθμιση των δανείων που συνδέονται με επενδύσεις, οι διευκρινίσεις τις οποίες υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές επιτρέπουν στην Επιτροπή να διαπιστώσει ότι πληρούται η προϋπόθεση της αιτιολογικής σκέψης 90 στοιχείο α), επειδή τα δάνεια αυτά αφορούσαν ήδη πραγματοποιηθείσες επενδύσεις.

(95)

Η Επιτροπή μπορεί επίσης να θεωρήσει ότι πληρούται η δεύτερη εναλλακτική περίπτωση της προϋπόθεσης που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 90 στοιχείο γ), καθώς οι δικαιούχες επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιμες μετά τη ρύθμιση, με βάση την αξιολόγηση που γίνεται από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

(96)

Αντίθετα, η Επιτροπή δεν μπορεί να συμπεράνει, με βάση τις πληροφορίες τις οποίες διαθέτει, ότι τηρήθηκε αναμφίβολα η προϋπόθεση που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 90 στοιχείο β) επειδή οι ελληνικές αρχές διευκρίνισαν, στην επιστολή της 9ης Αυγούστου 2004, ότι οι επιχειρήσεις μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων καλύπτονταν, μεταξύ άλλων, από τις διατάξεις των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 και (ΕΚ) αριθ. 951/97, και ότι η εφαρμογή των κανονισμών αυτών έγινε με τήρηση των διατάξεών τους, πράγμα που συνεπάγεται ότι είναι δυνατόν να έχουν ήδη χορηγηθεί ενισχύσεις μέχρι του μέγιστου ορίου εντάσεως που προβλέπεται από τους εν λόγω κανονισμούς (75 % για τις περιοχές του στόχου 1, στον οποίο εντασσόταν η Ελλάδα) και ότι η εφαρμογή του εν λόγω καθεστώτος ήταν δυνατόν, στη συγκεκριμένη περίπτωση και λόγω της σώρευσης των ενισχύσεων, να συνεπιφέρει υπέρβαση της εντάσεως αυτής.

(97)

Όσον αφορά τη ρύθμιση των δανείων που συνδέονται με τη σύσταση κεφαλαίου κίνησης, η εφαρμογή του εν λόγω καθεστώτος δεν ήταν επίσης δυνατόν να γίνει με τήρηση όλων των προϋποθέσεων που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 90, δεδομένου ότι η πρώτη από τις εκεί αναφερόμενες προϋποθέσεις [στοιχείο α)] προβλέπει ρητά ότι τα δάνεια πρέπει να συνδέονται με επενδύσεις.

(98)

Το 1997, οι προϋποθέσεις που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 90 αντικαταστάθηκαν από τους κανόνες που περιέχονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής - Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (εφεξής, «οι κατευθυντήριες γραμμές του 1997») (37). Η ενότητα 4.4 των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών ορίζει ότι «όσον αφορά τον γεωργικό τομέα, [οι κατευθυντήριες γραμμές] θα αρχίσουν να ισχύουν την 1η Ιανουαρίου 1998 για τις νέες κρατικές ενισχύσεις και για τις υφιστάμενες κρατικές ενισχύσεις ισχύει η ίδια ημερομηνία, σε περίπτωση δε που η Επιτροπή έχει κινήσει στο πλαίσιο αυτό τη διαδικασία του άρθρου 93 παράγραφος 2 της Συνθήκης [ΕΚ] κατά ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών, αφότου η Επιτροπή εκδώσει την οριστική απόφαση έναντι του(των) συγκεκριμένου(ων) κράτους(κρατών) μέλους(μελών) βάσει του άρθρου 93 παράγραφος 2 της Συνθήκης [ΕΚ]».

(99)

Οι κατευθυντήριες γραμμές του 1997, εντελώς νέες για τον γεωργικό τομέα, προέβλεπαν μεταξύ άλλων:

(100)

Τα κράτη μέλη μπορούσαν να επιλέξουν την εφαρμογή των ανωτέρω ρυθμίσεων που αφορούν τον γεωργικό τομέα αντί αυτών που προβλέπονται για τους λοιπούς πέραν του γεωργικού τομείς, οι οποίοι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών του 1997 [στους λοιπούς αυτούς τομείς, εφαρμόζονταν κριτήρια εξαιρετικά αυστηρά, ιδίως σε θέματα σχεδίου αναδιάρθρωσης και συμβολής του δικαιούχου στην αναδιάρθρωση – βλέπε ενότητα β) «μη γεωργικός τομέας» αιτιολογικές σκέψεις 109 έως 121].

(101)

Στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004, οι ελληνικές αρχές δεν περιέλαβαν καμία πληροφορία που να επιτρέπει στην Επιτροπή να διαπιστώσει ότι είχε γίνει η προσαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων προς τη ρύθμιση αυτή και ότι, κατά συνέπεια, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, χορηγήθηκαν με τήρηση των εφαρμοστέων όρων των κατευθυντηρίων γραμμών του 1997, με άλλα λόγια, είτε των όρων που διατυπώνονται στην αιτιολογική σκέψη 99 στοιχείο β), είτε των όρων που προβλέπονται για τους άλλους τομείς πέραν του γεωργικού (υποβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης με προοπτικές επανόδου σε κατάσταση βιωσιμότητας στη βάση ρεαλιστικών υποθέσεων και εντός ευλόγου προθεσμίας, με μετριασμό των συνεπειών των ενισχύσεων πάνω στους ανταγωνιστές, με τήρηση της αρχής της άπαξ επιτελούμενης ενίσχυσης, με μείωση του παραγωγικού δυναμικού σε περίπτωση διαρθρωτικού πλεονάσματος στον σχετικό τομέα, εξασφαλίζοντας αναλογικότητα ανάμεσα στην ενίσχυση και στις δαπάνες και τα οφέλη της αναδιάρθρωσης και με κάλυψη των κοινωνικών δαπανών της αναδιάρθρωσης).

(102)

Οι κατευθυντήριες γραμμές του 1997 αντικαταστάθηκαν στις 9 Οκτωβρίου 1999 από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (38) (εφεξής, «οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999»). Στην ενότητα 6.3 των κατευθυντηρίων γραμμών του 1999, αναφέρεται ότι «τα κράτη μέλη πρέπει να προσαρμόσουν τα καθεστώτα ενισχύσεων διάσωσης και αναδιάρθρωσης που εφαρμόζουν και που παραμένουν σε ισχύ μετά τις 30 Ιουνίου 2000 και να τα ευθυγραμμίσουν με τις … κατευθυντήριες γραμμές … μετά την ημερομηνία αυτή». Επίσης, «για να μπορέσει η Επιτροπή να ελέγξει την προσαρμογή αυτή, τα κράτη μέλη [πρέπει να της διαβιβάσουν] πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1999, κατάσταση με όλα αυτά τα καθεστώτα. Εν συνεχεία, και εν πάση περιπτώσει, πριν από τις 30 Ιουνίου 2000, πρέπει να της διαβιβάσουν επαρκή στοιχεία που θα της επιτρέψουν να διαπιστώσει κατά πόσον τα καθεστώτα αυτά τροποποιήθηκαν σύμφωνα με τις … κατευθυντήριες γραμμές».

(103)

Οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999 περιλάμβαναν επίσης ένα κεφάλαιο ειδικό για την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του γεωργικού τομέα. Σε σχέση με το αντίστοιχο κεφάλαιο των κατευθυντηρίων γραμμών του 1997, το κεφάλαιο αυτό έδινε τον ορισμό του διαρθρωτικού πλεονάσματος του παραγωγικού δυναμικού του τομέα, περιόριζε την παρέκκλιση που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 99 στοιχείο β) στις επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα (πράγμα που σημαίνει ότι ο επιμέρους τομέας της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων υποβαλλόταν αυτομάτως στην απαίτηση μείωσης του παραγωγικού δυναμικού) και καθιστούσε εφαρμοστέα την αρχή της εφάπαξ ενίσχυσης, σύμφωνα με την οποία οι ενισχύσεις στην αναδιάρθρωση μπορούν να χορηγηθούν μία μόνον φορά.

(104)

Στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004, οι ελληνικές αρχές δεν περιέλαβαν καμία πληροφορία που να επιτρέπει στην Επιτροπή να διαπιστώσει ότι είχε γίνει η προσαρμογή του καθεστώτος ενισχύσεων προς τη ρύθμιση αυτή και ότι, κατά συνέπεια, οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, χορηγήθηκαν με τήρηση των εφαρμοστέων όρων των κατευθυντηρίων γραμμών του 1999, με άλλα λόγια, μετά από υποβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης το οποίο να προβλέπει ιδίως μείωση του παραγωγικού δυναμικού σε περίπτωση διαρθρωτικού πλεονάσματος και, ενδεχομένως, την περιορισμένη παρέκκλιση που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 103, καθώς και βάσει της αρχής της άπαξ χορηγούμενης ενίσχυσης.

(105)

Ένα άλλο θέμα για το οποίο η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης είναι το ζήτημα του συμβιβάσιμου των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν υπό τη μορφή εγγυήσεων. Οι ελληνικές αρχές διατύπωσαν σχετικά ορισμένες παρατηρήσεις στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004 [βλέπε αιτιολογική σκέψη 57 στοιχεία γ) και ζ)]. Η Επιτροπή εκτιμά ωστόσο ότι οι παρατηρήσεις αυτές χρήζουν των παρακάτω σχολίων:

(106)

Δεδομένων των διευκρινίσεων αυτών, η Επιτροπή θεωρεί μάλλον ότι οι εγγυήσεις αποτελούσαν, στη διάρκεια ισχύος του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων, ένα από τα στοιχεία ενός συνόλου μέτρων χορήγησης ενισχύσεων σε προβληματικές επιχειρήσεις και ότι, συνεπώς, το συμβιβάσιμό τους συνδέεται με το συμβιβάσιμο ολόκληρης της διαδικασίας αναδιάρθρωσης, για την οποία, όπως καταδεικνύεται επαρκώς στην ανάλυση που διατυπώνεται στις αιτιολογικές σκέψεις 94 έως 104, οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν πληροφορίες που να επιτρέπουν στην Επιτροπή να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει όταν προέβη στην κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης (η εν λόγω ανάλυση για τις εγγυήσεις ισχύει και για τις τρεις διαδικασίες που αναφέρονται στην παρούσα απόφαση και για όλους τους εξεταζόμενους τομείς, εκτός από την περίπτωση των εγγυήσεων οι οποίες προβλέπονται από την υπουργική απόφαση 2/82257/0025/18.12.2000, οι οποίες, λαμβανομένου υπόψη του χρησιμοποιούμενου κριτηρίου βιωσιμότητας –βιωσιμότητα πριν από τη ρύθμιση των οφειλών– θα αποτελέσουν το αντικείμενο χωριστής εξέτασης).

(107)

Τα άλλα επιχειρήματα που ανέπτυξαν οι ελληνικές αρχές στην επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004 (εφαρμοζόμενο επιτόκιο, θέμα υπάρξεως ή μη πρόσθετου κόστους ως αποτέλεσμα υπουργικών αποφάσεων οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της νομικής βάσης του καθεστώτος, περιοδικότητα του υπολογισμού των τόκων) δεν προσθέτουν κανένα στοιχείο ικανό να τροποποιήσει τη θέση της Επιτροπής όπως αναπτύχθηκε πιο πάνω.

(108)

Δεδομένου ότι οι πληροφορίες τις οποίες υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές δεν επιτρέπουν την άρση των αμφιβολιών που διατυπώθηκαν με την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, η Επιτροπή οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά.

(109)

Η Επιτροπή οφείλει, όπως έκανε και με τον γεωργικό τομέα, να αναλύσει τις επίμαχες ενισχύσεις υπό το πρίσμα των εφαρμοστέων κανόνων στις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.

(110)

Τη στιγμή έναρξης ισχύος της υπουργικής απόφασης αριθ. 69836/B1461, δηλαδή την 1η Οκτωβρίου 1993, οι εν λόγω κανόνες περιλαμβάνονταν στην όγδοη έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού, και ειδικότερα στα σημεία 177, 227 και 228 της έκθεσης αυτής.

(111)

Το σημείο 177 της έκθεσης αναφέρει ότι, ακόμη και αν ορισμένα μέτρα διάσωσης μπορούν να αποδειχθούν αναγκαία ώστε να δοθεί περιθώριο χρόνου εντός του οποίου να τεθούν σε εφαρμογή οι μακροπρόθεσμες λύσεις των προβλημάτων μιας επιχείρησης, τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν προς παρεμπόδιση των απαραίτητων μειώσεων παραγωγικού δυναμικού και, κατά συνέπεια, να μη χρησιμοποιηθούν, παρά μόνο στις περιπτώσεις που τα μέτρα αυτά είναι επιβεβλημένα για την επίλυση οξέων κοινωνικών προβλημάτων.

(112)

Το σημείο 227 της έκθεσης διευκρινίζει ότι οι ενισχύσεις για τη διάσωση μπορούν να δικαιολογούνται σε σχέση με τη Συνθήκη όταν συνδέονται με αναδιάρθρωση η οποία αποσκοπεί στη διαρκή εξυγίανση της κατάστασης των προβληματικών επιχειρήσεων και/ή των σχετικών περιφερειών και εφόσον τα εν λόγω μέτρα έχουν επαρκή περιφερειακό ή τομεακό χαρακτήρα ο οποίος να επιτρέπει την εκτίμηση των αποτελεσμάτων τους.

(113)

Το σημείο 228 της έκθεσης διευκρινίζει περαιτέρω τη θέση της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις για τη διάσωση και προσδιορίζει το περιεχόμενο των «συνοδευτικών ενισχύσεων».

(114)

Οι ενισχύσεις για τη διάσωση πρέπει:

(115)

Οι συνοδευτικές ενισχύσεις πρέπει να εξαρτώνται αυστηρά από την εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος αναδιάρθρωσης ή/και μετατροπής, ικανού να αποκαταστήσει κατά τρόπο αποτελεσματικό τη βιωσιμότητα της σχετικής παραγωγής, να είναι εντάσεως και ποσού αυστηρά περιορισμένου στο απολύτως απαραίτητο για την εξασφάλιση της ισορροπίας της επιχείρησης κατά τη διάρκεια της αναπόφευκτης μεταβατικής περιόδου πριν το σχετικό πρόγραμμα αποφέρει τα αποτελέσματά του, πράγμα που συνεπάγεται αυστηρά περιορισμένη διάρκεια και επαρκή σταδιακή μείωση του προγράμματος.

(116)

Οι προϋποθέσεις αυτές αντικαταστάθηκαν από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του 1994, οι οποίες άρχισαν να ισχύουν στις 23 Δεκεμβρίου 1994 (40) (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994»), στη συνέχεια από τις κατευθυντήριες γραμμές του 1997, οι οποίες άρχισαν να ισχύουν από την 1η Ιανουαρίου 1998, και από τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999, οι οποίες εφαρμόζονται από την 1η Ιουλίου 2000 λαμβανομένης υπόψη της περιόδου προσαρμογής των καθεστώτων ενισχύσεων που έχει χορηγηθεί στα κράτη μέλη (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 98 και 102).

(117)

Οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994 αποτελούν επιβεβαίωση της πολιτικής που ακολουθούσε η Επιτροπή σε θέματα ενισχύσεων για τη διάσωση (βλέπε αιτιολογική σκέψη 114) και προσδιορίζουν ακριβέστερα το περιεχόμενο και τις συνέπειες των προς υποβολή σχεδίων αναδιάρθρωσης (προοπτικές επανόδου σε κατάσταση βιωσιμότητας με βάση υποθέσεις ρεαλιστικές και εντός ευλόγου προθεσμίας, μετριασμός των συνεπειών των ενισχύσεων πάνω στους ανταγωνιστές, αρχή της άπαξ επιτελούμενης ενίσχυσης, μείωση του παραγωγικού δυναμικού σε περίπτωση διαρθρωτικού πλεονάσματος στον σχετικό τομέα, αναλογικότητα ανάμεσα στην ενίσχυση και στις δαπάνες και τα οφέλη της αναδιάρθρωσης, κάλυψη των κοινωνικών δαπανών της αναδιάρθρωσης).

(118)

Στους άλλους πλην του γεωργικού τομείς, οι κατευθυντήριες γραμμές του 1997, οι οποίες διαμορφώνονται με τακτική επανεξέταση της πολιτικής της Επιτροπής σε θέματα διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων, επιβεβαιώνουν τις κατευθυντήριες γραμμές του 1994.

(119)

Με τις κατευθυντήριες γραμμές του 1999 γίνονται αυστηρότερες οι προϋποθέσεις χορήγησης ενισχύσεων για τη διάσωση, καθιερώνοντας συγκεκριμένη προθεσμία υποβολής ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης. Σε θέματα αναδιάρθρωσης, οι γραμμές αυτές εμφανίζονται αυστηρότερες ιδίως όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και προβλέπουν τη δυνατότητα να απαιτείται μείωση του παραγωγικού δυναμικού ακόμη και όταν δεν υφίσταται διαρθρωτικό πλεόνασμα στον σχετικό τομέα.

(120)

Δεδομένου ότι οι εξηγήσεις που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 9ης Αυγούστου 2004 ισχύουν τόσο για τον γεωργικό τομέα όσο και για τους άλλους τομείς πλην του γεωργικού, η Επιτροπή δεν μπορεί να παρά να διαπιστώσει, όπως διαπίστωσε ήδη σχετικά με το γεωργικό τομέα, ότι καμία από τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί ότι έχουν τηρηθεί οι διάφορες προϋποθέσεις οι οποίες έχουν καθοριστεί με τις κατευθυντήριες γραμμές των ετών 1994, 1997 και 1999 (για να αναφέρουμε απλώς ένα παράδειγμα, από πουθενά δεν διαφαίνεται ότι οι επιχειρήσεις στις οποίες χορηγήθηκαν ενισχύσεις υπέβαλαν σχέδιο αναδιάρθρωσης το οποίο να περιλαμβάνει τις αναγκαίες αντιπαροχές). Η διαπίστωση αυτή ισχύει επίσης όσον αφορά την τήρηση των όσων περιγράφονται στην όγδοη έκθεση επί της πολιτικής ανταγωνισμού.

(121)

Η Επιτροπή, λόγω ελλείψεως στοιχείων τα οποία να πιστοποιούν την τήρηση των προαναφερομένων διατάξεων, δεν είναι σε θέση να διαπιστώσει ότι οι ενισχύσεις χορηγήθηκαν κατόπιν υποβολής σχεδίου αναδιάρθρωσης το οποίο παρουσίαζε όλα τα χαρακτηριστικά που καθορίζονται στις διάφορες προαναφερόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις (ιδίως, προοπτικές επανόδου σε κατάσταση βιωσιμότητας στη βάση ρεαλιστικών υποθέσεων και εντός ευλόγου προθεσμίας, μετριασμός των συνεπειών των ενισχύσεων πάνω στους ανταγωνιστές, τήρηση της αρχής της άπαξ επιτελούμενης ενίσχυσης, μείωση του παραγωγικού δυναμικού, αναλογικότητα ανάμεσα στην ενίσχυση και στις δαπάνες και τα οφέλη της αναδιάρθρωσης και κάλυψη των κοινωνικών δαπανών της αναδιάρθρωσης). Δεν είναι συνεπώς σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει κατά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, και άρα οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά.

(122)

Στην επιστολή τους της 18ης Αυγούστου του 2005, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι η βασική απόφαση που διέπει τη χορήγηση των ενισχύσεων (υπουργική απόφαση αριθ. 66336/B.1398/1993) έκανε αναφορά στις βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις και ότι οι διατάξεις της απόφασης αυτής δεν αφορούσαν καμία γεωργική επιχείρηση.

(123)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις διευκρινίσεις αυτές και, κατά συνέπεια, θεωρεί ότι δεν οφείλει να προβεί σε ανάλυση του εν λόγω καθεστώτος υπό το πρίσμα των κανόνων κρατικών ενισχύσεων που εφαρμόζονταν στον γεωργικό τομέα κατά το χρόνο χορήγησης των ενισχύσεων αυτών.

(124)

Η Επιτροπή, η οποία κατά την κίνηση της διαδικασίας είχε εκτιμήσει ότι το καθεστώς ενισχύσεων είχε προβλεφθεί για προβληματικές επιχειρήσεις επειδή η υπουργική απόφαση αριθ. 66336/B.1398/1993 όριζε ότι οι επιχειρήσεις θα έπρεπε να είναι βιώσιμες μετά την αναδιάρθρωση (πράγμα που δεν απέκλειε ότι ήταν προβληματικές κατά τον χρόνο υπαγωγής τους στη ρύθμιση), οφείλει να εξετάσει το συμβιβάσιμο των εν λόγω ενισχύσεων με βάση τους κανόνες που ίσχυαν για τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων την ημερομηνία της χορήγησής τους.

(125)

Οι κανόνες που ίσχυαν για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων κατά τον χρόνο χορήγησης των εν λόγω ενισχύσεων ήταν, σε χρονική σειρά, τα σημεία 177, 227 και 228 της όγδοης έκθεσης επί της πολιτικής ανταγωνισμού, οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994, και οι κατευθυντήριες γραμμές του 1997.

(126)

Όσον αφορά την τήρηση των σημείων 177, 227 και 228 της όγδοης έκθεσης επί της πολιτικής ανταγωνισμού, των κατευθυντηρίων γραμμών του 1994, των κατευθυντηρίων γραμμών του 1997 και των κατευθυντηρίων γραμμών του 1999, οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν, με την επιστολή τους της 18ης Αυγούστου 2005, εξηγήσεις ταυτόσημες με αυτές τις οποίες υπέβαλαν για να δικαιολογήσουν τη χορήγηση ενισχύσεων στους νομούς Καστοριάς και Εύβοιας [τα επιχειρήματα των ελληνικών αρχών που εκτίθενται στην αιτιολογική σκέψη 57 στοιχεία α) έως στ) αναγράφονται ήδη στην αιτιολογική σκέψη 56 στοιχεία α) έως ε)]. Συνεπώς, ισχύει και εδώ η ανάλυση της Επιτροπής που εκτίθεται στις αιτιολογικές σκέψεις 110 έως 121, πράγμα που σημαίνει ότι Επιτροπή δεν είναι σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει κατά την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης και ότι οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά.

(127)

Στην επιστολή τους της 18ης Αυγούστου 2005, οι ελληνικές αρχές δοκίμασαν επίσης να δικαιολογήσουν τις εν λόγω ενισχύσεις προβάλλοντας το γεγονός ότι οι νομοί Φλώρινας και Κιλκίς συνορεύουν με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και ότι οι τοπικές επιχειρήσεις επλήγησαν σοβαρά από την αστάθεια και τις εμπόλεμες συνθήκες που επικρατούσαν στην περιοχή.

(128)

Η αναφορά αυτή σε έκτακτα γεγονότα θα μπορούσε να καταστήσει εφαρμοστέο το άρθρο 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της Συνθήκης, δυνάμει του οποίου οι ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά. Εντούτοις, οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν κανένα στοιχείο ανάλυσης το οποίο να αποδεικνύει την ύπαρξη των προβλημάτων που οι επιχειρήσεις των δύο νομών φέρονται να αντιμετώπιζαν όπως και τη σχέση αιτίου αιτιατού με την αστάθεια που επικρατούσε στην περιοχή λόγω των γεγονότων στη Γιουγκοσλαβία. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες βάσει των οποίων να πιστοποιείται ότι τα γεγονότα τα οποία επικαλούνται οι ελληνικές αρχές ήταν σε θέση να παράξουν αποτελέσματα καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος του καθεστώτος. Τέλος, η Επιτροπή διερωτάται για ποιο λόγο το καθεστώς αυτό αφορούσε ορισμένους μόνον τομείς της οικονομίας των δύο νομών τη στιγμή που τα προβαλλόμενα γεγονότα λογικά θα έπρεπε να επηρέαζαν το σύνολο των τοπικών επιχειρήσεων σε όλους τους τομείς δραστηριότητας.

(129)

Λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων αυτών, η Επιτροπή δεν αντιλαμβάνεται με ποιόν τρόπο το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων θα μπορούσε να υπαχθεί στο άρθρο 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της Συνθήκης. Οφείλει λοιπόν και πάλι να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την κοινή αγορά.

(130)

Δεδομένου ότι, στην απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία, η Επιτροπή είχε επισημάνει ότι, με βάση τις πληροφορίες τις οποίες διέθετε, δεν μπορούσε να προσδιορίσει κατά πόσον οι δύο υπουργικές αποφάσεις του 1989 και αυτές που τις ακολούθησαν, οι οποίες αναφέρονται στις αιτιολογικές σκέψεις 50 έως 52, συνιστούσαν ανεξάρτητο καθεστώς ενισχύσεων ή αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος του συνολικού συστήματος που εξετάστηκε στις διάφορες κινηθείσες διαδικασίες, και δεδομένου ότι, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, οι ελληνικές αρχές δεν προέβησαν σε καμία σχετική διευκρίνιση, το συμβιβάσιμο με την εσωτερική αγορά των ενισχύσεων που προβλέπονται από τις εν λόγω υπουργικές αποφάσεις θα εξεταστεί χωριστά. Οι εγγυήσεις που προβλέπονται από την υπουργική απόφαση αριθ. 2/82257/0025/18.12.2000 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 49) θα αποτελέσουν, και αυτές, το αντικείμενο χωριστής εξέτασης επειδή η τελευταία αυτή προβλέπει ότι οι ωφελούμενες επιχειρήσεις πρέπει υποχρεωτικά να είναι βιώσιμες, και όχι βιώσιμες μετά την υπαγωγή τους στη ρύθμιση, όπως στις άλλες περιπτώσεις που έχουν αναφερθεί σχετικά.

(131)

Όσον αφορά τις υπουργικές αποφάσεις μνεία των οποίων γίνεται στις αιτιολογικές σκέψεις 44 έως 52, η ανάλυσή τους θα περιλαμβάνει δύο κύριες πτυχές, δηλαδή τη γεωργική και τη μη γεωργική πτυχή, όπως και στην περίπτωση των καθεστώτων στα οποία αναφέρονται οι δύο πρώτες κινήσεις διαδικασίας, αλλά η μη γεωργική πτυχή θα χωριστεί σε περισσότερα μέρη: βιομηχανικός, ξενοδοχειακός και βιοτεχνικός τομέας, αφενός, και τομέας της ναυτιλίας αφετέρου. Ο τομέας του άνθρακα, τον οποίο αφορούσε επίσης η κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, δεν θα αποτελέσει πλέον το αντικείμενο εξέτασης στην παρούσα, επειδή, στις επιστολές τους από 15 και 29 Μαρτίου 2011, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι οι σχετικές εξορυκτικές δραστηριότητες ήταν αυτές των επιχειρήσεων μαρμάρου και λίθου, γεγονός που εντάσσει τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις στην ανάλυση που αφορά τις ενισχύσεις στον βιομηχανικό τομέα.

(132)

Η Επιτροπή οφείλει να προβεί σε ανάλυση του επίμαχου καθεστώτος με γνώμονα τους κανόνες που εφαρμόζονται στις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων κατά το χρόνο χορήγησης των ενισχύσεων.

(133)

Στον γεωργικό τομέα, οι εν λόγω κανόνες έχουν ήδη εκτεθεί στις αιτιολογικές σκέψεις 90 και 98 έως 103. Δεδομένου ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ισχύς του καθεστώτος έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2005, είναι σκόπιμο να προστεθούν, στον κατάλογο των εφαρμοστέων ρυθμίσεων, οι Κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του 2004 (41), (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004»), οι οποίες άρχισαν να εφαρμόζονται στις 10 Οκτωβρίου 2004 και καθιστούν αυστηρότερες τις προϋποθέσεις των κατευθυντηρίων γραμμών του 1999 (ιδίως επανεπιβεβαιώνοντας ότι η συμβολή του αποδέκτη της ενίσχυσης στο σχέδιο αναδιάρθρωση πρέπει να είναι πραγματική και απαλλαγμένη ενίσχυσης). Επιπλέον, αν ληφθεί υπόψη η φύση των δικαιούχων (κτηνοτροφικές επιχειρήσεις του βιομηχανικού τομέα και γαλακτοκομικές εκμεταλλεύσεις), θα πρέπει να θεωρηθεί ότι το εν λόγω καθεστώς μπορούσε να καλύπτει επιχειρήσεις τόσο πρωτογενούς παραγωγής (με καθαρά κτηνοτροφικές δραστηριότητες) όσο και μεταποίησης/εμπορίας (π.χ., κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις που διαθέτουν επιτόπου κάποια σειρά μεταποίησης).

(134)

Όσον αφορά την τήρηση των κανόνων καθεαυτή, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η υπουργική απόφαση αριθ. 1648/B22/13.1.1994 και οι τροποποιήσεις της, κάλυπτε τη ρύθμιση δανείων τα οποία μπορούσαν να αφορούν είτε επενδύσεις είτε κεφάλαια κίνησης.

(135)

Όσον αφορά τη ρύθμιση δανείων που συνδέονταν με επενδύσεις, οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, καμία πληροφορία βάσει της οποίας η Επιτροπή να μπορεί να διαπιστώσει ότι τα δάνεια που αποτέλεσαν το αντικείμενο ρύθμισης συνδέονταν όντως με ήδη πραγματοποιηθείσες επενδύσεις. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να συμπεράνει ότι πληρούται η προϋπόθεση που διατυπώνεται στην αιτιολογική σκέψη 90 στοιχείο α).

(136)

Η Επιτροπή επίσης δεν είναι σε θέση, με βάση τις πληροφορίες τις οποίες διαθέτει, να καταλήξει σε αναμφίβολο συμπέρασμα σχετικά με την τήρηση της προϋπόθεσης της αιτιολογικής σκέψης 90 στοιχείο β), επειδή οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν καμία σχετική διευκρίνιση με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006.

(137)

Όσον αφορά την προϋπόθεση που διατυπώνεται στην αιτιολογική σκέψη 90 στοιχείο γ), η Επιτροπή μπορεί να θεωρήσει ότι πληρούται η δεύτερη εναλλακτική περίπτωση, καθώς οι ωφελούμενες επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιμες μετά τη ρύθμιση, βάσει εκτίμησης που γίνεται από τις τράπεζες.

(138)

Όσον αφορά τη ρύθμιση δανείων που συνδέονται με τη σύσταση κεφαλαίων κίνησης, η εφαρμογή του εν λόγω καθεστώτος δεν ήταν επίσης δυνατόν να γίνει με τήρηση όλων των προϋποθέσεων που διατυπώνονται στην αιτιολογική σκέψη 90, δεδομένου ότι η πρώτη προϋπόθεση που διατυπώνεται στο στοιχείο α) προβλέπει ρητά ότι τα δάνεια πρέπει να συνδέονται με επενδύσεις.

(139)

Για τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 1998 και έπειτα, μέχρι την ημερομηνία εφαρμογής των κατευθυντηρίων γραμμών του 2004, η ανάλυση που παρατίθεται στις αιτιολογικές σκέψεις 98 έως 104 ισχύει επίσης και ως προς την ουσία της συγκεκριμένης περίπτωσης επειδή οι ελληνικές αρχές, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, δεν υπέβαλαν καμία πληροφορία βάσει της οποίας να μπορεί η Επιτροπή να διαπιστώσει ότι για τη λήψη των εν λόγω ενισχύσεων είχε υποβληθεί κάποιο σχέδιο αναδιάρθρωσης συνοδευόμενο από τις απαιτούμενες αντιπαροχές.

(140)

Τέλος, όσον αφορά τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την ημερομηνία εφαρμογής των κατευθυντηρίων γραμμών του 2004 και έπειτα, η Επιτροπή οφείλει να διαπιστώσει ότι οι ελληνικές αρχές, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, δεν υπέβαλαν καμία πληροφορία βάσει της οποίας να μπορεί η Επιτροπή να διαπιστώσει ότι για τη λήψη των εν λόγω ενισχύσεων είχε υποβληθεί κάποιο σχέδιο αναδιάρθρωσης συνοδευόμενο από τις απαραίτητες αντιπαροχές. Δεν είναι συνεπώς σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει κατά την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης και οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(141)

Οι ελληνικές αρχές, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, προσπάθησαν να δικαιολογήσουν τις εν λόγω ενισχύσεις βάσει της εμπόλεμης κατάστασης που επικρατούσε στις γειτονικές περιοχές. Σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές, το πλαίσιο αυτό καθιστούσε τις ενισχύσεις επιλέξιμες για την παρέκκλιση που προβλέπεται από το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της Συνθήκης [βλέπε αιτιολογική σκέψη 59 στοιχείο α)].

(142)

Η Επιτροπή δεν μπορεί να κάνει δεκτό το επιχείρημα αυτό για διάφορους λόγους:

(143)

Η Επιτροπή επίσης δεν μπορεί να συμπεράνει ότι μπορεί να εφαρμοστεί στη συγκεκριμένη περίπτωση το άρθρο 107 παράγραφος 2 στοιχείο β) της Συνθήκης, για τους ακόλουθους λόγους:

(144)

Όσον αφορά τις άλλες παρατηρήσεις που διατύπωσαν οι ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, η Επιτροπή τονίζει τα ακόλουθα (οι παρατηρήσεις αυτές, με εξαίρεση τις παρατηρήσεις του στοιχείου β), ισχύουν επίσης για όλους τους τομείς που καλύπτονται από την κίνηση της διαδικασίας):

(145)

Η Επιτροπή, λαμβανομένων υπόψη όλων των σκέψεων αυτών, οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(146)

Η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το καθεστώς αυτό υπό το πρίσμα των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.

(147)

Όπως και στην περίπτωση των ενισχύσεων που αναφέρονται στις δύο πρώτες κινήσεις διαδικασίας, οι κανόνες που ίσχυαν για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων κατά τον χρόνο χορήγησης των εν λόγω ενισχύσεων ήταν καταρχάς, σε χρονική σειρά, τα σημεία 177, 227 και 228 της όγδοης έκθεσης επί της πολιτικής ανταγωνισμού, οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994, οι κατευθυντήριες γραμμές του 1997 και οι κατευθυντήριες γραμμές του 1999. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, καθώς η ισχύς του καθεστώτος έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2005 σε ορισμένους νομούς, είναι σκόπιμο να προστεθούν στον κατάλογο αυτό οι κατευθυντήριες γραμμές του 2004.

(148)

Οι πληροφορίες τις οποίες υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, οι οποίες παρατίθενται αυτούσιες στην αιτιολογική σκέψη 59, δεν περιλαμβάνουν κανένα στοιχείο σχετικό με την τήρηση των κανόνων που διέπουν τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εξακριβώσει κατά πόσον έχουν τηρηθεί τα σημεία 177, 227 και 228 της όγδοης έκθεσης επί της πολιτικής ανταγωνισμού, καθώς και οι κατευθυντήριες γραμμές του 1994, 1997, 1999 και του 2004.

(149)

Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει κατά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης και οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(150)

Το συμβιβάσιμο του εν λόγω καθεστώτος ενισχύσεων με την εσωτερική αγορά πρέπει να εξεταστεί υπό δύο οπτικές γωνίες, ανάλογα με το νόημα της έκφρασης «ναυτιλιακός τομέας», η οποία παραπέμπει είτε στον ναυπηγικό τομέα είτε στις μεταφορές με πλοίο.

(151)

Η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το καθεστώς αυτό υπό το πρίσμα των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.

(152)

Όσον αφορά τη ναυπηγική βιομηχανία, οι κανόνες που εφαρμόζονται όσον αφορά τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων μετά την έναρξη της ισχύος της υπουργικής απόφασης αριθ. 1648/B.22/13.1.94 ήταν και είναι οι ακόλουθοι:

(153)

Οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, καμία πληροφορία βάσει της οποίας θα μπορούσε η Επιτροπή να συμπεράνει ότι το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων εφαρμόστηκε με τήρηση των κανόνων που εφαρμόζονταν για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του τομέα. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει κατά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης και οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(154)

Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, επίσης, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει το καθεστώς αυτό ενισχύσεων υπό το πρίσμα των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων.

(155)

Από την έναρξη ισχύος της υπουργικής απόφασης αριθ. 1648/B.22/13.1.94, οι κανόνες που εφαρμόζονται για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων στον ναυτιλιακό τομέα περιέχονται στα ακόλουθα κείμενα:

(156)

Και πάλι, οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν, με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, καμία πληροφορία βάσει της οποίας να μπορεί η Επιτροπή να συμπεράνει ότι το εν λόγω καθεστώς ενισχύσεων εφαρμόστηκε με τήρηση των κανόνων που εφαρμόζονταν για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων του τομέα. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει κατά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης και οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(157)

Στο πλαίσιο κίνησης της διαδικασίας η οποία προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, η Επιτροπή, δεδομένου ότι δεν διέθετε επαρκείς πληροφορίες, είχε λάβει υπόψη της δύο υποθετικές περιπτώσεις:

(158)

Στην επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006, οι ελληνικές αρχές ανέφεραν ότι οι δύο υπουργικές αποφάσεις του 1989 προέβλεπαν ότι οι επιχειρήσεις θα έπρεπε να είναι βιώσιμες πριν και μετά τη ρύθμιση των οφειλών τους. Η διευκρίνιση αυτή δεν μπορεί να είναι ικανοποιητική για την Επιτροπή επειδή, μετά από επανεξέταση, αποδεικνύεται ότι καμία από τις εν λόγω αποφάσεις δεν περιέχει μνεία του ότι οι επιχειρήσεις θα έπρεπε να είναι βιώσιμες πριν και μετά τη ρύθμιση των οφειλών τους. Οφείλει, κατά συνέπεια, να προβεί σε ανάλυση του συμβιβάσιμου των ενισχύσεων που σχεδιάστηκαν με τις δύο αποφάσεις και τις τροποποιήσεις τους, βασιζόμενη όχι μόνον στις δύο υποθετικές περιπτώσεις της αιτιολογικής σκέψης 157, αλλά και χωρίς να αποκλείει, στη δεύτερη υποθετική περίπτωση, ότι είχαν ενδεχομένως χορηγηθεί ενισχύσεις και σε προβληματικές επιχειρήσεις.

(159)

Όσον αφορά την πρώτη υποθετική περίπτωση που διατυπώνεται στην αιτιολογική σκέψη 157, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να διαπιστώσει ότι, εάν οι δύο υπουργικές αποφάσεις του 1989 και οι τροποποιήσεις τους εγγράφονται στο ίδιο πλαίσιο με αυτό που όρισαν οι υπουργικές αποφάσεις που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 44 έως 48, η ανάλυση που έγινε στις αιτιολογικές σκέψεις 146 έως 149 εξακολουθεί να ισχύει και ότι οι εξηγήσεις που δόθηκαν από τις ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006 δεν επιτρέπουν την άρση των αμφιβολιών που διατυπώθηκαν κατά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, όπως και ότι οφείλει να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(160)

Όσον αφορά τη δεύτερη υποθετική περίπτωση, πρέπει να εξεταστούν δύο υποθέσεις: αυτό της χορήγησης ενισχύσεων σε προβληματικές επιχειρήσεις και αυτό της χορήγησης ενισχύσεων σε βιώσιμες επιχειρήσεις.

(161)

Στην περίπτωση της πρώτης υπόθεσης, η ανάλυση που έγινε στις αιτιολογικές σκέψεις 146 έως 149 παραμένει ισχυρή και οι εξηγήσεις που δόθηκαν από τις ελληνικές αρχές με την επιστολή τους της 10ης Μαΐου 2006 δεν επιτρέπουν την άρση των αμφιβολιών που διατυπώθηκαν κατά την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης, κατά τρόπο που η Επιτροπή να είναι υποχρεωμένη να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(162)

Στην περίπτωση της δεύτερης υπόθεσης, η Επιτροπή διαπιστώνει επίσης ότι οι εξηγήσεις που δόθηκαν από τις ελληνικές αρχές με τις επιστολές τους της 10ης Μαΐου 2006, της 15ης Μαρτίου 2011 και της 29ης Μαρτίου 2011, δεν επιτρέπουν να προσδιοριστεί κατά πόσον τα κεφάλαια κίνησης που συστάθηκαν βάσει των επιδοτηθέντων δανείων χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση επιλέξιμων επενδύσεων κατά την έννοια της νομοθεσίας της Ένωσης σε θέματα ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (από την έναρξη ισχύος της υπουργικής απόφασης αριθ. 2041901/16.5.1989, οι συναφείς εφαρμοστέοι κανόνες ήταν αντίστοιχα η Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο εφαρμογής του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) στις περιφερειακές ενισχύσεις (50), μετά οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα του 1998 (51). Η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(163)

Στην περίπτωση που τα εν λόγω κεφάλαια κίνησης δεν είχαν χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση επιλέξιμων επενδύσεων κατά την έννοια της νομοθεσίας της Ένωσης σε θέματα κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα, η Επιτροπή οφείλει τέλος να εξακριβώσει κατά πόσον οι ενισχύσεις που χορηγήθηκαν για τη σύσταση των κεφαλαίων αυτών, οι οποίες έτσι αποκτούν την ιδιότητα ενισχύσεων στη λειτουργία, μπορούν να κηρυχθούν συμβιβάσιμες, με βάση τις διατάξεις οι οποίες τις διέπουν στο πλαίσιο της νομοθεσίας της Ένωσης σε θέματα κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θέλει να τονίσει ότι εναπόκειται στο οικείο κράτος μέλος, προκειμένου να ανταποκριθεί στο καθήκον συνεργασίας το οποίο υπέχει έναντι της Επιτροπής, να παράσχει όλα τα στοιχεία που θα της δώσουν τη δυνατότητα ελέγξει το συμβιβάσιμο των επίμαχων ενισχύσεων (52). Δεδομένου ότι τα πληροφοριακά στοιχεία τα οποία υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές με τις διάφορες επιστολές τους δεν επιτρέπουν να εξακριβωθεί η τήρηση των διατάξεων της κοινοτικής νομοθεσίας σε θέματα κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα, η Επιτροπή είναι υποχρεωμένη να συμπεράνει ότι το επίμαχο καθεστώς είναι ασυμβίβαστο με την εσωτερική αγορά.

(164)

Η εγγύηση που χορηγήθηκε δυνάμει της απόφασης αριθ. 2/82257/0025/18.12.2000 δεν πρέπει να θεωρείται ως μέσο το οποίο χρησιμοποιείται στο πλαίσιο διαδικασίας αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων, όπως η εγγύηση που προβλέπεται στις άλλες αποφάσεις που μνημονεύονται στην παρούσα απόφαση, επειδή η υπουργική απόφαση προβλέπει απολύτως ότι η εγγύηση μπορεί να χορηγηθεί μόνο σε επιχειρήσεις βιώσιμες και όχι σε επιχειρήσεις βιώσιμες μετά τη ρύθμιση των οφειλών. Είναι συνεπώς σκόπιμο να εξεταστεί η εγγύηση αυτή υπό το πρίσμα των κανόνων των κρατικών ενισχύσεων που έχουν εφαρμογή σ’ αυτήν.

(165)

Από την έναρξη ισχύος της απόφασης αριθ. 2/82257/0025/18.12.2000 και μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2005 (καταληκτική ημερομηνία ισχύος του καθεστώτος), οι εγγυήσεις διέπονταν από την ανακοίνωση του 2000.

(166)

Η εν λόγω ανακοίνωση του 2000 διευκρινίζει ότι η Επιτροπή οφείλει να εκτιμά το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης που συνδέεται με τη χορήγηση εγγύησης, σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζονται σε άλλες μορφές ενίσχυσης και οι οποίοι ορίζονται στα διάφορα πλαίσια και κατευθυντήριες γραμμές που ισχύουν στο πλαίσιο των οικείων τομέων δραστηριότητας. Επιπλέον, η εγγύηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή παρά μόνον εάν η κατάπτωσή της συνδέεται συμβατικά με ειδικούς όρους οι οποίοι μπορούν να φθάνουν μέχρι την υποχρεωτική κήρυξη πτώχευσης της δικαιούχου επιχείρησης ή άλλη παρόμοια διαδικασία.

(167)

Οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν, εν προκειμένω, καμία πληροφορία σχετική με το στοιχείο ενίσχυσης των εγγυήσεων που χορηγήθηκαν. Η Επιτροπή δεν είναι συνεπώς σε θέση να αξιολογήσει, σε συνάφεια με τις διάφορες εφαρμοστέες ρυθμίσεις ανάλογα με τους τομείς, και να προσδιορίσει κατά πόσον, το εν λόγω στοιχείο ενίσχυσης μπορούσε να συνεπιφέρει υπέρβαση των μέγιστων εντάσεων ενίσχυσης που εφαρμόζονται, ανάλογα με τις περιπτώσεις, στις επιχειρήσεις οι οποίες δεν είναι προβληματικές (εξάλλου, οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν στοιχεία σχετικά με την τήρηση των εν λόγω διαφόρων ρυθμίσεων, στο πλαίσιο της απάντησής τους στην τρίτη κίνηση διαδικασίας).

(168)

Η Επιτροπή, μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, δεν είναι σε θέση να διαπιστώσει το συμβιβάσιμο των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν με τη μορφή εγγυήσεων, δυνάμει της υπουργικής απόφασης αριθ. 2/82257/0025/18.12.2000.

(169)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα έθεσε παράνομα σε εφαρμογή τις εν λόγω ενισχύσεις, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Από την ανάλυση που έγινε ανωτέρω, αποδεικνύεται ότι οι εν λόγω ενισχύσεις δεν μπορούν να κηρυχθούν συμβατές με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ότι οι ελληνικές αρχές δεν υπέβαλαν πληροφορίες με τις οποίες να αποδεικνύεται η τήρηση των διαφόρων κανονιστικών ρυθμίσεων που διαλαμβάνονται στην παρούσα απόφαση, και αποδεικνύεται ότι η Επιτροπή δεν είναι, συνεπώς, σε θέση να άρει τις αμφιβολίες τις οποίες είχε διατυπώσει στο πλαίσιο κίνησης των διαφόρων διαδικασιών. Ως προς τούτο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι εναπόκειται στο οικείο κράτος μέλος, προκειμένου να ανταποκριθεί στο καθήκον συνεργασίας το οποίο υπέχει έναντι της Επιτροπής, να παράσχει όλα τα στοιχεία που θα της δώσουν τη δυνατότητα ελέγξει το συμβιβάσιμο των επίμαχων ενισχύσεων.

(170)

Σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης ΕΚ (53), σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον αποδέκτη (στην προκειμένη περίπτωση, από όλους όσοι ευεργετήθηκαν από τις διατάξεις των υπουργικών αποφάσεων που αναλύθηκαν). Η Ελλάδα οφείλει συνεπώς να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση από τους αποδέκτες της χορηγηθείσας μη συμβιβάσιμης ενίσχυσης. Σύμφωνα με τις διατάξεις του σημείου 42 της ανακοίνωσης της Επιτροπής «Για μια αποτελεσματική εφαρμογή των αποφάσεων της Επιτροπής με τις οποίες τα κράτη μέλη διατάσσονται να ανακτήσουν παράνομες και ασυμβίβαστες κρατικές ενισχύσεις» (54), η Ελλάδα διαθέτει προθεσμία τεσσάρων μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης για να προβεί σε εκτέλεσή της. Τα προς ανάκτηση ποσά της ενίσχυσης προσαυξάνονται με τους τόκους που θα υπολογιστούν σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της Συνθήκης ΕΚ (55).

(171)

Η παρούσα απόφαση πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα, ιδίως σε ό,τι αφορά την ανάκτηση όλων των μεμονωμένων ενισχύσεων που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος ενίσχυσης, με εξαίρεση εκείνες που χορηγήθηκαν για συγκεκριμένα σχέδια τα οποία, κατά τη χρονική στιγμή της χορήγησης των ενισχύσεων, πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις του κανονισμού για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας ή του κανονισμού απαλλαγής δυνάμει των άρθρων 1 και 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 994/98 του Συμβουλίου, της 7ης Μαΐου 1998, για την εφαρμογή των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σε ορισμένες κατηγορίες οριζόντιων κρατικών ενισχύσεων (56), ή καθεστώτος ενισχύσεων που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή.

(172)

Το άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 προβλέπει ωστόσο ότι οι εξουσίες της Επιτροπής για ανάκτηση της ενίσχυσης υπόκεινται σε δεκαετή προθεσμία παραγραφής. Η προθεσμία παραγραφής αρχίζει να τρέχει από την ημέρα κατά την οποία η παράνομη ενίσχυση χορηγείται στον δικαιούχο είτε ως ατομική ενίσχυση είτε ως ενίσχυση στο πλαίσιο ενός καθεστώτος ενισχύσεων. Ωστόσο, κάθε ενέργεια της Επιτροπής ή κράτους μέλους που ενεργεί κατόπιν αίτησης της Επιτροπής, σε σχέση με την παράνομη ενίσχυση, διακόπτει την περίοδο παραγραφής, μετά δε από κάθε διακοπή, η προθεσμία αρχίζει να προσμετράται από την αρχή.

(173)

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, οι ημερομηνίες στις οποίες η Επιτροπή δύναται να ανατρέξει για τους σκοπούς της ανάκτησης είναι οι ακόλουθες: