(1)

Με επιστολή της 4ης Αυγούστου 2003, η Επιτροπή ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων στην Πολωνία, περιλαμβανομένης και ενδεχόμενης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης στη δικαιούχο εταιρεία. Στη συνέχεια, η υπόθεση συζητήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τις πολωνικές αρχές κατά τη διάρκεια διαφόρων τεχνικών συναντήσεων και αποτέλεσε αντικείμενο εντατικής αλληλογραφίας μεταξύ της Επιτροπής και της Πολωνίας.

(2)

Στις 23 Ιανουαρίου 2004, ο αρμόδιος σύμβουλος για την ανεξάρτητη αξιολόγηση του προγράμματος αναδιάρθρωσης στην Πολωνία, σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 8, υπέβαλε στην Επιτροπή τη γνώμη του για το θέμα.

(3)

Σε επιστολή της 19ης Μαΐου 2004, η Επιτροπή ενημέρωσε την Πολωνία ότι αποφάσισε, σε σχέση με την ενίσχυση, να κινήσει τη διαδικασία που καθορίζεται στο άρθρο 88, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, και της ζήτησε να υποβάλει συγκεκριμένες πληροφορίες.

(4)

Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τα σχόλια τους σχετικά με την ενίσχυση.

(5)

Με επιστολή της 26ης Ιουνίου 2004, η Πολωνία απαντούσε στα ερωτήματα που είχαν τεθεί. Η Πολωνία ζήτησε επίσης από την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 10 του πρωτοκόλλου αριθ. 8, την τροποποίηση του προγράμματος αναδιάρθρωσης της πολωνικής χαλυβουργίας και έλαβε τη σύμφωνη γνώμη της.

(6)

Η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων μερών και τις διαβίβασε στην Πολωνία με επιστολή της 27ης Σεπτεμβρίου 2004.

(7)

Με επιστολή της 22ας Νοεμβρίου 2004, η Πολωνία απάντησε στις παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων μερών. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής συναντήθηκαν στη συνέχεια επανειλημμένα με τις πολωνικές αρχές. Τελικά, οι συμπληρωματικές πληροφορίες υποβλήθηκαν με επιστολή της 8ης Ιουνίου 2005.

(8)

Η δικαιούχος, η χαλυβουργική εταιρεία Huta Częstochowa S.A (στο εξής «HCz» ; βλέπε σημείο 2 α) είναι μια προβληματική επιχείρηση. Τον Οκτώβριο του 2002 η HCz ενοικίασε τις παραγωγικές της εγκαταστάσεις σε μια νέα οικονομική οντότητα: τη Huta Stali Częstochowa Sp z o.o. (στο εξής «HSCz» ; βλέπε σημείο 2 β).

(9)

Η υπόθεση αφορά δύο είδη ενισχύσεων: τη χρηματοδοτική αναδιάρθρωση της HCz (βλέπε σημείο 3) καθώς και ορισμένα άλλα μέσα άμεσης ενίσχυσης (βλέπε σημείο 4).

(10)

Η «αναδιάρθρωση» εκτυλισσόταν σε τρία στάδια, αλλά από την άποψη του ελέγχου της κρατικής ενίσχυσης, λαμβάνεται υπόψη μόνο το τρίτο στάδιο. Η πρώτη προσπάθεια αναδιάρθρωσης που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2001, στο πλαίσιο της διαδικασίας δικαστικής συμφιλίωσης, απέτυχε παταγωδώς. Για το λόγο αυτό, η HCz υποχρεώθηκε να καταθέσει τον Οκτώβριο του 2002, αίτηση κίνησης διαδικασίας πτώχευσης. Τον Φεβρουάριο του 2003, σύμφωνα με το νέο νόμο, η HCz έλαβε άδεια αναδιάρθρωσης, κάτι που διέκοψε τη διαδικασία πτώχευσης. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει τον καταμερισμό των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ διαφόρων οντοτήτων, καθώς και την πώληση των επιχειρήσεων ή των περιουσιακών στοιχείων. Μια από τις οντότητες αυτές θα λάβει τα χαλυβουργικά περιουσιακά στοιχεία για να αποπληρώσει πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου (τράπεζες και δημόσιους παρόχους υπηρεσιών) και οι άλλες οντότητες, κυρίως τα γήπεδα, ώστε να αποπληρώσουν τους δημόσιους πιστωτές (χρέη απέναντι σε δημόσιους οργανισμούς, όπως φόροι). Εξάλλου, οι άλλες θυγατρικές της HCz θα πωληθούν για να εξυπηρετηθούν οι μη αναδιαρθρώσιμες πιστώσεις δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου.

(11)

Η HCz είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός χάλυβα της Πολωνίας. Παράγει κυρίως λαμαρίνας quarto (3), ένα είδος χάλυβα έτοιμου προς χρήση, που αντιπροσωπεύει πάνω από το 60 % των πωλήσεων της. Το προϊόν αυτό χρησιμοποιείται στη ναυπηγική και τις κατασκευές.

(12)

Η πρώτη εγκατάσταση της HCz δημιουργήθηκε τα έτη 1896 και 1902. Σήμερα η HCz αποτελείται από μια σχετικά σύγχρονη μονάδα παραγωγής λαμαρινών, με ηλεκτρική κάμινο, μια εγκατάσταση συνεχούς χύτευσης και μια εγκατάσταση έλασης για τελικά προϊόντα. Η ονομαστική παραγωγική ικανότητα της χαλυβουργίας (που παράγει ημικατεργασμένα προϊόντα, δηλαδή slabs) ανέρχεται σε 700 000 τόνους, και αυτή της εγκατάστασης έλασης (που μετατρέπει ημιτελή σε τελικά προϊόντα), σε περίπου 780 000 τόνους.

(13)

Η HCz είναι ιδιοκτήτρια 14 θυγατρικών εταιρειών, που της παρέχουν συμπληρωματικές υπηρεσίες. Περιλαμβάνονται: η παραγωγός σωλήνων Rurexpol Sp. z o.o, (4) το εργοστάσιο παραγωγής Koksownia Sp. z o.o. καθώς και μια εγκατάσταση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας η Elsen Sp. z o.o. Το 2002 η HCz και οι θυγατρικές της απασχολούσαν περίπου 5 000 άτομα.

(14)

Η HCz κατέχεται κατά 100 % από το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικών. το κεφάλαιο της εταιρείας ανέρχεται σε 370 εκατ. PLN (περίπου 70 εκατ. ευρώ) (5). Η λογιστική αξία των περιουσιακών της στοιχείων ανερχόταν στις 31 Δεκεμβρίου του 2003 σε 768,5 εκατ. PLN (περίπου 160 εκατ. ευρώ).

(15)

Από το καλοκαίρι του 2001 η HCz αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες. Δεδομένου ότι δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει τα χρέη της· (που στα τέλη του 2003 ανέρχονταν σε περίπου 2,4 δισεκατ. PLN (περίπου 310 εκατ. ευρώ), υποθηκεύτηκαν τα περισσότερα από τα περιουσιακά της στοιχεία, μεταξύ των οποίων το σύνολο των χαλυβουργικών περιουσιακών στοιχείων, υπέρ των κυριοτέρων πιστωτών.

(16)

Στις 11 Νοεμβρίου 2001, η HCz κατέθεσε αίτηση δικαστικού διακανονισμού, αναστέλλοντας την πληρωμή των χρεών της. Η διαδικασία δικαστικού διακανονισμού αποβλέπει στην αναδιάρθρωση της εταιρείας με τη μερική αναβολή πληρωμής των χρεών από τους πιστωτές. Τον Οκτώβριο του 2002, το δικαστήριο ακύρωσε τη διαδικασία δικαστικού διακανονισμού δεδομένου ότι οι πιστωτές δεν δέχθηκαν το «πακέτο» της αναδιάρθρωσης. Σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, η διαδικασία δικαστικού διακανονισμού δεν κατέληξε, γιατί οι πιστωτές ζητούσαν από την HCz την αποπληρωμή του συνόλου του χρέους μέσω της κρατικής ενίσχυσης που χορήγησε το κράτος.

(17)

Στις 28 Οκτωβρίου του 2002, η HCz κατέθεσε αίτηση πτώχευσης. Σύμφωνα με την πολωνική νομοθεσία, στο τέλος της διαδικασίας δικαστικού διακανονισμού, η HCz είχε την υποχρέωση να καταθέσει αίτηση πτώχευσης, γιατί δεν ήταν σε θέση να πληρώσει τα χρέη που ήταν απαιτητά τη στιγμή της διακοπής της διαδικασίας δικαστικού διακανονισμού. Από τη στιγμή εκείνη, η HCz ενοικίασε τις παραγωγικές της εγκαταστάσεις, σταμάτησε την παραγωγή χάλυβα και δεν δραστηριοποιείται παρά σαν εταιρεία χαρτοφυλακίου για τις θυγατρικές της. Σήμερα αποτελείται μόνο από ένα διευθυντικό όργανο περίπου 40 ατόμων.

(18)

Μετά τη διαδικασία πτώχευσης που κινήθηκε για την HCz, και ενόψει της διατήρησης της συνέχειας της παραγωγής χωρίς να υπάρχει κίνδυνος αναστολής της δραστηριότητας, δημιουργήθηκε μια νέα οικονομική οντότητα η HSCz, από την Towarzystwo Finansowe Silesia Sp. z o.o. (στο εξής «TFS» , μια ανώνυμη εταιρεία, που ασκεί τη δραστηριότητά της στον τομέα των χαλυβουργικών προϊόντων, και την οποία κατέχει κατά πλειοψηφία το πολωνικό Υπουργείο Οικονομικών).

(19)

Στις 28 Οκτωβρίου του 2002, η HSCz μίσθωσε στην HCz τις απαραίτητες εγκαταστάσεις για την παραγωγή χάλυβα (περιλαμβανομένων ενός χαλυβουργείου, μιας εγκατάστασης έλασης, μιας εγκατάστασης παραγωγής κοκ και ορισμένων βασικών υπηρεσιών). Η σύμβαση μίσθωσης καθορίζει ότι η HSCz πρέπει να καταβάλει [...] (*1) εκατ. PLN το μήνα για τη μίσθωση και να απασχολήσει 2 057 εργαζόμενους της HCz (μετά 1 950).

(20)

Η σύμβαση μίσθωσης προέβλεπε αναβολή της πληρωμής των μηνιαίων μισθωμάτων για 14 μήνες. Μολονότι η σύμβαση δεν καθορίζει σαφώς την καταβολή τόκων για την αναβολή πληρωμής των μισθωμάτων στις 30 Νοεμβρίου 2004, υπολογίστηκαν οι νόμιμοι τόκοι καθυστέρησης ύψους [...]PLN τους οποίους και κατέβαλε η HSCz στην HCz.

(21)

Η TFS δεν μετέφερε στην HSCz παρά το ελάχιστο απαιτούμενο κεφάλαιο 50 000 PLN. Για να μπορέσει να λειτουργήσει στην αγορά χωρίς κεφάλαιο κίνησης, η HSCz μείωσε την περίοδο πληρωμής απαιτήσεων της σε περίπου 15 ημέρες και επιμήκυνε την περίοδο πληρωμής των υποχρεώσεων της σε πάνω από 50 ημέρες. Αυτό κατέστη δυνατόν χάρη στο γεγονός ότι όλοι οι κυριότεροι προμηθευτές (εκτός από ένα) δέχθηκαν μια τέτοια περίοδο πληρωμής ώστε να κρατήσουν την HSCz ως βασικό πελάτη. Στην πράξη πολλοί προμηθευτές συνήψαν με την HSC συμφωνίες ανταλλαγής (barter), σύμφωνα με τις οποίες, οι πρώτες ύλες, ειδικότερα τα παλιοσίδερα, πληρώνονταν με τελικά προϊόντα, όπως λαμαρίνες για μεταπώληση σε συγκεκριμένους αγοραστές. Οι επιχειρήσεις αυτές παρακολουθούσαν προσεκτικά την παραγωγή και τη λογιστική της HSCz, και σε αντιστάθμιση του κινδύνου που αναλάμβαναν, ζήτησαν ουσιώδη κέρδη επί των εν λόγω πράξεων.

(22)

Συμπληρωματική εγγύηση απαιτήθηκε μόνο για τις υποχρεώσεις από την προμήθεια ενέργειας από την Polskie Sieci Energetyczne S.A. (στο εξής «PSE» ) με τη μορφή υπογραφής από την TFS τριών εγγυητικών συμβάσεων ύψους [...] εκατ. PLN η καθεμιά. Περιελάμβαναν αφενός τρεις εγγυητικές επιστολές ύψους [...] εκατ. PLN η κάθε μια, και αφετέρου, τρεις δηλώσεις, που περιελάμβαναν την αποδοχή υπαγωγής σε άμεση εκτέλεση σύμφωνα με το άρθρο 777 του πολωνικού κώδικα πολικής δικονομίας. Με τον ίδιο τρόπο η PSE έλαβε εγγύηση για ποσό [...] εκατ. PLN. Στις 28 Νοεμβρίου του 2002 εκδόθηκαν δύο συναλλαγματικές/εγγυήσεις, καθεμιά ύψους [...] εκατ. PLN που ίσχυαν ως τις 30 Ιουνίου του 2003, και η επόμενη εγγύηση για ποσό [...] εκατ. PLN, που ίσχυε ως τις 31 Μαρτίου του 2005, εκδόθηκε στις 30 Δεκεμβρίου του 2002. Η HSCz πλήρωσε για τις εν λόγω συναλλαγματικές και εγγυήσεις σταθερή προμήθεια [...] PLN, και για την εγγύηση ύψους [...] εκατ. PLN, ποσοστό περίπου 0,8 %.της αξίας της εγγύησης. Ωστόσο, τα απλήρωτα ενεργειακά τιμολόγια δεν ξεπέρασαν ποτέ το ποσό των [...] εκατ. PLN, δεδομένου ότι οι μηχανισμοί που περιλαμβάνονταν στη σύμβαση εγγύησης υποχρέωναν την HSCz να πληρώνει τα σχετικά ποσά εντός πέντε εβδομάδων.

(23)

Τον Ιούνιο του 1998, το πολωνικό Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το πρώτο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης της πολωνικής χαλυβουργίας. Το πρόγραμμα αυτό ενημερώθηκε το 2001 με την προσθήκη του νόμου της 24ης Αυγούστου του 2001 για την αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας (6) που αποτέλεσε τη νομική βάση για την αναδιάρθρωσης της πολωνικής χαλυβουργίας.

(24)

Στις 5 Νοεμβρίου 2002, το πολωνικό Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την τροποποίηση του πρώτου προγράμματος αναδιάρθρωσης, που τελικά ονομάστηκε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και ανάπτυξης της χαλυβουργίας στην Πολωνία το 2006 (στο εξής «Εθνικό Πρόγραμμα Αναδιάρθρωσης»«ΕΠΑ»). Το παρόν πρόγραμμα επιτρέπει κυρίως τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στην πολωνική χαλυβουργία, για την αναδιάρθρωσή της κατά την περίοδο από το 1997 ως το 2006, για ανώτατο ποσό 3,387 δισεκατ. PLN (713 εκατ. ευρώ).

(25)

Στο ΕΠΑ αναφέρεται ότι υπάρχουν στην Πολωνία 17 χαλυβουργεία, που χωρίζονται σε τρεις ομάδες. Η πρώτη από τις ομάδες αυτές αποτελείται από οκτώ επιχειρήσεις, που στο πλαίσιο του ΕΠΑ λαμβάνουν κρατική ενίσχυση. Η ενίσχυση αυτή προορίζεται κυρίως για την εξυγίανση των τεσσάρων σημαντικότερων χαλυβουργείων της Πολωνίας, μέσω των οποίων δημιουργήθηκε ο μεγαλύτερος παραγωγός χάλυβας στην Πολωνία: Polskie Huty Stali S.A (στο εξής «PHS»), και που σήμερα φέρει το όνομα Mittal Steel Poland (στο εξής «MSP»), μετά την πώλησή της στην εταιρεία χαρτοφυλακίου LNM (7), που τελευταία μετατράπηκε σε Mittal Steel (8). Έξι επιχειρήσεις που συνθέτουν τη δεύτερη ομάδα δεν συμμετέχουν στο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, είτε γιατί η παραγωγή χάλυβα δεν αποτελεί την κύρια δραστηριότητά τους, είτε γιατί δεν έλαβαν ενίσχυση. Τρεις επιχειρήσεις που έλαβαν ενίσχυση, αλλά που έκτοτε κήρυξαν πτώχευση, αποτελούν την τρίτη ομάδα.

(26)

Η HCz ανήκε στην τρίτη ομάδα. Δεδομένου ότι η HCz είχε καταθέσει αίτηση προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία πτώχευσης, στο ΕΠΑ γράφτηκε σχετικά: «η αναδιάρθρωση της χαλυβουργίας θα περάσει από τη διαδικασία πτώχευσης» (κεφάλαια 3.1.2 και 5.1). Στην πραγματικότητα στο κεφάλαιο 3.1.3.3 η HCz αναφέρεται μεταξύ των εγκαταστάσεων «έναντι των οποίων εφαρμόστηκαν οι διαδικασίες πτώχευσης» και διαπιστώνεται ότι το εργοστάσιο διοικείται σήμερα από ένα «διοικητικό συμβούλιο πτώχευσης». Στο κεφάλαιο 5.4.2 του ΕΠΑ εξηγείται ότι «είναι απαραίτητη η κρατική ενίσχυση ύψους περίπου 1 δισεκατ. PLN για την αναδιάρθρωση της HCz. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν θα είναι ικανοποιητικά. Έτσι καθορίζεται ότι η HCz θα αναδιαρθρωθεί μέσω της διαδικασίας πτώχευσης και τα παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία αυτής της χαλυβουργίας θα εξαγοραστούν από τη νεοϊδρυθείσα HSCz. Η νέα οικονομική οντότητα θα συνεχίσει την παραγωγική δραστηριότητα της HCz χωρίς κρατική ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Τα περιουσιακά στοιχεία της HCz δεν θα εξαγοραστούν από καμία επιχείρηση που να έχει λάβει κρατική ενίσχυση (κεφάλαιο 3.1.3.1.)».

(27)

Το ΕΠΑ παρουσιάστηκε στην ΕΕ στις 25 Μαρτίου 2003 και εγκρίθηκε τελικά μετά από εντατικό διάλογο με την Επιτροπή. Η Επιτροπή, αφού το αξιολόγησε, υπέβαλε σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για την παράταση της περιόδου χάριτος σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις στον πολωνικό χαλυβουργικό τομέα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας (που αρχικά ίσχυε μόνο ως το 1997) μέχρι τα τέλη του 2003, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τον στόχο να είναι βιώσιμος ως το 2006, κάτι που ενέκρινε το Συμβούλιο τον Ιούλιο του 2003 (9).

(28)

Έτσι, η ΕΕ επέτρεψε στην Πολωνία, κατ' εξαίρεση των κανονισμών της, να χορηγήσει στη χαλυβουργία ενίσχυση αναδιάρθρωσης (10). Οι κυριότερες διευκρινίσεις του ΕΠΑ περιλήφθηκαν στο πρωτόκολλο της συνθήκης προσχώρησης, το πρωτόκολλο αριθμός 8 για την αναδιάρθρωσης της πολωνικής χαλυβουργίας. Το πρωτόκολλο αριθμός 8 δεχόταν τη χορήγηση ενίσχυσης σε 8 επιχειρήσεις που αναφέρονταν (δεν περιλαμβανόταν η HCz) για μέγιστο ποσό 3,387 δισεκατ. PLN. Εξάλλου, υπογραμμιζόταν ότι η χορήγηση οποιασδήποτε άλλης ενίσχυσης αναδιάρθρωσης στην πολωνική χαλυβουργία δεν επιτρεπόταν.

(29)

Στις 30 Οκτωβρίου 2002, μόλις η HCZ κατέθεσε αίτηση πτώχευσης, εγκρίθηκε νόμος για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ επιχειρήσεων που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αγορά εργασίας (τροποποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2003) (11) και που ονομάζεται στο εξής «Νόμος της 30.10.2002 ») (12). Ο νόμος αυτός επιτρέπει στις επιχειρήσεις την αναδιάρθρωσή τους ώστε να αποφεύγεται η εκκαθάριση. Με το σκοπό αυτό, ο νόμος εισήγαγε μια νέα προσέγγιση της αναδιάρθρωσης, προβλέποντας παράλληλα αναδιάρθρωση (δηλαδή μερική ακύρωση) του χρέους προς το δημόσιο. Πριν, επιτρεπόταν μόνο η ανακλιμάκωση αυτού του χρέους.

(30)

Σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1 του νόμου της 30.10.2002, η υπό αναδιάρθρωση επιχείρηση προστατεύεται από την πτώχευση από την ημέρα κίνησης της διαδικασίας αναδιάρθρωσης μέχρι την ολοκλήρωση ή την παύση της. Η διάρκεια της διαδικασίας αναδιάρθρωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 24 μήνες από την ημέρα λήψης της απόφασης αναδιάρθρωσης (άρθρο 19, παράγραφος 2 του νόμου της 30.10.2002).

(31)

Ο νόμος της 30.10.2002 καθορίζει τη χρηματοδοτική αναδιάρθρωση των υποχρεώσεων ιδιωτικού δικαίου που δημιουργήθηκαν πριν τον Ιούλιο του 2002 και των υποχρεώσεων δημοσίου δικαίου που δημιουργήθηκαν πριν τον Ιούνιο του 2002 (άρθρο 3 του νόμου της 30.10.2002, και, επιπλέον, η δεύτερη αυτή περίοδος παρατάθηκε κατά ένα έτος). Αντίθετα με την αναδιάρθρωση των υποχρεώσεων ιδιωτικού δικαίου, που βασίζεται σε μια πράξη αναδιάρθρωσης, που πρέπει να γίνει αποδεκτή από τουλάχιστον 50 % των πιστωτών (σύμφωνα με το κεφάλαιο 4 του νόμου της 30.10.2002), οι υποχρεώσεις δημοσίου δικαίου μπορούν να ακυρωθούν εν μέρει με απόφαση του προέδρου της Agencja Rozwoju Przemysłu S.A., (Οργανισμός Ανάπτυξης Βιομηχανίας), στο εξής «ARP» ), αρμόδιου οργάνου για την παρακολούθηση της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων, σύμφωνα με το κεφάλαιο 5 του νόμου της 30.10.2002.

(32)

Εξάλλου, κατά την προετοιμασία της τροποποίησης του νόμου της 30.10.2002, που τέθηκε σε ισχύ στις 14 Νοεμβρίου 2003, ο νομοθέτης εισήγαγε στο κεφάλαιο 5 α του νόμου, τη δυνατότητα ανάκτησης ορισμένου ποσού των διεκδικήσεων δημοσίου δικαίου, βάσει ενός σχεδίου με αναδιάρθρωση που υπόκειται σε συγκεκριμένους κανόνες, στο πλαίσιο της οποίας ο δικαιούχος μεταφέρει σε μια εταιρεία που ανήκει στον ARP (στο εξής «Operator») ένα μέρος των περιουσιακών του στοιχείων χωρίς εγγυήσεις, και των οποίων η αξία αντιπροσωπεύει τουλάχιστον 25 % του συνολικού χρέους. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία πωλούνται στη συνέχεια για να αποπληρωθούν οι δημόσιοι πιστωτές (άρθρο 32 στοιχείο δ) του νόμου της 30.10.2002). Ωστόσο, οι δημόσιοι πιστωτές πρέπει να εκφράσουν τη σύμφωνη γνώμη τους για την αναδιάρθρωση βάσει ιδιαίτερων κανόνων (άρθρο 32 στοιχείο h) του νόμου της 30ης Οκτωβρίου 2002).

(33)

Το κεφάλαιο 5 α και η αναδιάρθρωση βάσει συγκεκριμένων κανόνων διευρύνουν, τόσο οικονομικά όσο και χρονικά, το εύρος των αναδιαρθρώσιμων πιστώσεων. Οι πιστώσεις παραμένουν αναδιαρθρώσιμες για ένα χρόνο (ως τις 30 Ιουνίου 2003) και σύμφωνα με το άρθρο 32 στοιχείο α) παράγράφος 1 του νόμου της 30.10.2002, είναι πλέον αναδιαρθρώσιμα και άλλα είδη πιστώσεων δημόσιου δικαίου (13).

(34)

Στις 21 Ιανουαρίου του 2003, η HCz κατέθεσε στον ARP αίτηση αναδιάρθρωσης στο πλαίσιο του νόμου της 30.10.2002. Στις 21 Φεβρουαρίου 2003, ο Πρόεδρος του ARP δέχθηκε την αίτηση και ζήτησε να κινηθεί διαδικασία αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 10 του νόμου της 30.10.2002, συνέπεια του οποίου η HCz προστατεύεται από την πτώχευση.

(35)

Στις 18 Απριλίου 2003 η HCz υπέβαλε στον ARP το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Ο καταμερισμός των περιουσιακών στοιχείων της HCz σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία και λοιπά περιουσιακά στοιχεία, καθώς και η πώληση των παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο της μεταφοράς του κονσόρτσιουμ σε ιδιώτη επενδυτή βάσει της αρχής της συνέχειας της δραστηριότητας, αποτέλεσε τη κεντρική ιδέα του σχεδίου. Στις 2 Ιουλίου 2003, ο ARP ενέκρινε το σχέδιο αναδιάρθρωσης. Στη συνέχεια, το σχέδιο κατατέθηκε στο Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Γραφείο Προστασίας του Ανταγωνισμού για τον Καταναλωτή) (στο εξής «UOKiK» ), που στις 25 Ιουλίου 2003 ενέκρινε το σχέδιο υπό τον όρο ότι δεν θα χορηγηθεί κρατική ενίσχυση (14).

(36)

Στις 7 Αυγούστου 2003, ο Πρόεδρος του ARP σύμφωνα με το άρθρο 10, παράγραφος 4 του νόμου της 30.10.2002 έλαβε την απόφαση αναδιάρθρωσης. Τον Οκτώβριο του 2003, το σχέδιο αναδιάρθρωσης τροποποιήθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις του UOKiK. Την 1η Δεκεμβρίου 2003 ενεκρίθη από τον ARP, που τροποποίησε την αρχική απόφαση αναδιάρθρωσης.

(37)

Στις 30 Απριλίου 2004, ο Πρόεδρος του ARP εξέδωσε απόφαση με την οποία τροποποιείται η απόφαση αναδιάρθρωσης. Βασιζόταν στο ενημερωμένο σχέδιο επιχείρησης της 26ης Απριλίου 2004 (ήταν απαραίτητη η τροποποίηση του σχεδίου, λαμβανομένων υπόψη των τροποποιήσεων του νόμου της 30.10.2002) και περιέγραφε περισσότερο λεπτομερώς τον καταμερισμό των περιουσιακών στοιχείων (15).

(38)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, ανάλογα με το νομικό χαρακτήρα των υποχρεώσεων, καθορίστηκαν διάφορες ομάδες πιστωτών:

(39)

Στην πρώτη ομάδα, περιλαμβάνονται υποχρεώσεις δημοσίου δικαίου (ποσά στις 30 Ιουνίου 2003):

εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, υπέρ της Zakład Ubezpieczeń Społecznych (στο εξής « ZUS» )) ύψους περίπου [...] εκατ. PLN ([...] εκατ. PLN αναδιαρθρώσιμα και [...] εκατ. PLN μη αναδιαρθρώσιμα)·

Έτσι, «οι δημόσιοι πιστωτές με πιστώσεις δημοσίου δικαίου» είναι: η ZUS, η FGSP και η PFRON, οργανισμοί που υπάγονται στο Υπουργείο Οικονομικών και Εργασίας, ο δήμος της Częstochowa, η υπηρεσία της πόλης της Częstochowa και η województwa της Σιλεσίας. Εξάλλου το θέμα αφορά και άλλες κοινότητες, όπως την κοινότητα του Poraj, αλλά για λιγότερο σημαντικά ποσά.

(40)

Στη δεύτερη ομάδα, περιλαμβάνονται υποχρεώσεις ιδιωτικού δικαίου (ποσά στις 30 Σεπτεμβρίου του 2003) στις οποίες διακρίνονται υποχρεώσεις προς δημόσιους και ιδιώτες πιστωτές. Στην πρώτη, των «δημόσιων πιστωτών που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου» ανήκουν:

(41)

Στη δεύτερη ομάδα και ταυτόχρονα στην τρίτη ομάδα, ανήκουν οι ακόλουθοι ιδιώτες πιστωτές (ποσά στις 30 Σεπτεμβρίου 2003):

(42)

το σχέδιο αναδιάρθρωσης καθορίζει τη χρηματοδοτική αναδιάρθρωση των προαναφερθεισών πιστώσεων και τον καταμερισμό των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ τριών εταιρειών.

(43)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης καθορίζει ότι οι πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου μπορούν να αποκτήσουν τα χαλυβουργικά περιουσιακά στοιχεία σε αντιστάθμιση αυτών των πιστώσεων. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μέσω της μετατροπής των πιστώσεων σε τίτλους ιδιοκτησίας της νεοϊδρυθείσας θυγατρικής MH. Η ΜΗ θα είναι ιδιοκτήτρια όλων των εγκαταστάσεων παραγωγής χάλυβα, δηλαδή του πλήρους εξοπλισμού της χαλυβουργίας, των εγκαταστάσεων έλασης καθώς και του διοικητικού κτιρίου.

(44)

Η αξία των περιουσιακών στοιχείων καθορίστηκε σύμφωνα με την πολωνική νομοθεσία για τις κρατικές επιχειρήσεις, που απαιτεί την εκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων πριν την πώλησή τους. Για τον λόγο αυτό, τον Αύγουστο του 2003, η εταιρεία ATEST εκτίμησε την υψικάμινο (του χυτηρίου) (16), καθορίζοντας την αξία του σε [...] εκατ. PLN. Εξάλλου, η εταιρεία PROFCEN στην Częstochowa καθόρισε την αξία των εγκαταστάσεων έλασης σε [...] εκατ. PLN. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου αμφισβήτησαν τις εκτιμήσεις αυτές, βεβαιώνοντας ότι βάσει των μεθόδων που εφαρμόστηκαν, ήταν υπερβολικά αισιόδοξες, τον Δεκέμβριο του 2003 η εταιρεία ATEST προέβη σε νέα εκτίμηση, βασιζόμενη στις διαθέσιμες αναλογιστικές ταμειακές ροές των εγκαταστάσεων έλασης και του χυτηρίου, καταλήγοντας στο ποσό των [...] εκατ. PLN. Έγινε επίσης εκτίμηση με την ελβετική μέθοδο (δύο τρίτα των διαθέσιμων αναλογιστικών ταμειακών ροών, ένα τρίτο από την εκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων) με αποτέλεσμα [...] εκατ. PLN. Η αξία αυτή επιβεβαιώθηκε από την προσφορά της LNM τον Δεκέμβριο του 2003, στην οποία τα περιουσιακά στοιχεία εκτιμήθηκαν σε [...] εκατ. PLN, και γύρω στα τέλη του 2003, διορθώθηκαν σε [...] εκατ. PLN (ωστόσο τον Μάρτιο του 2005 η αξία αυτή σχεδόν διπλασιάστηκε και έφθασε το ποσό των […(μεταξύ 600 και 650)] εκατ. PLN), λόγω της σημαντικής αύξησης των τιμών του χάλυβα.

(45)

Στις 13 Οκτωβρίου 2003, οι πιστωτές που κατείχαν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου υπέγραψαν συμφωνία αναδιάρθρωσης του χρέους για την περίοδο πριν από τον Ιούνιο 2002 (στο εξής «συμφωνία αναδιάρθρωσης») που τέθηκε σε ισχύ στις 9 Δεκεμβρίου του 2003. Βάσει της λογιστικής αξίας των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης MH, δηλαδή 320 εκατ. PLN, καθορίστηκε πρώτον, ότι οι πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου τις οποίες κατείχαν οι εν λόγω πιστωτές στις 30 Ιουνίου του 2002, θα αποπληρώνονταν με τη μερική μετατροπή του 80,44 % των μετοχών της επιχείρησης MH. Το 72,47 % των εν λόγω μετοχών πληρώθηκε σε πιστωτές που κατείχαν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου και το 7,97 % δόθηκε για τις υφιστάμενες εγγυήσεις των πιστωτών. Έτσι, ακυρώθηκε το 60 % περίπου του χρέους το 2003, και το 30 % το 2005.

(46)

Δεύτερον, η συμφωνία αναδιάρθρωσης καθόριζε ότι η RFG θα χρησιμοποιούσε το υπόλοιπο 19,56 % του μετοχικού κεφαλαίου της ΜΗ για να αποπληρώσει, αφενός τους τόκους για τις υποχρεώσεις πριν από τον Ιούνιο του 2002, ως την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας, δηλαδή της 9ης Δεκεμβρίου 2003 (μετά την περίοδο αυτή ενεργοποιήθηκε η συμφωνία αναδιάρθρωσης), και αφετέρου, τις υποχρεώσεις μετά τον Ιούνιο του 2002 και τους σχετικούς τόκους.

(47)

Στη συνέχεια, η συμφωνία αναδιάρθρωσης τροποποιήθηκε επανειλημμένα προκειμένου να αλλάξει η τελική προθεσμία παραλαβής του μετοχικού κεφαλαίου της ΜΗ από τους δικαιούχους πιστωτές και το χρονοδιάγραμμα σχετικά με τις προσφορές των στρατηγικών επενδυτών για την ΜΗ.

(48)

Η συμφωνία αναδιάρθρωσης συνάφθηκε αρχικά από πιστωτές που αντιπροσώπευαν 54 % του χρέους, δηλαδή τους δημόσιους πιστωτές που κατείχαν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου: την PSE, τη Zakład Energetyczny, τον ARP, την PKP, την PGNiG και τους ιδιώτες πιστωτές: τη BPH Bank και τη BPK Logo. Η Kredyt Bank, η ING BSK, η Citibank Handlowy, η Bank Millenium, καθώς και η CZW Węglozbyt και η Kompania Węglowa δεν συμφωνούσαν αρχικά. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 2 του νόμου της 30.10.2002, η συμφωνία δεσμεύει όλους του πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου.

(49)

Τον Μάρτιο του 2004, η Bank Millenium, η CZW Węglozbyt και η Kompania Węglowa προσχώρησαν στη συμφωνία αναδιάρθρωσης. Επίσης, και η Kredyt Bank, ING και η Citibank Handlowy αποδέχθηκαν, στο μεταξύ, την οικονομική λογική του προγράμματος αναδιάρθρωσης.

(50)

Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι η MH θα πωληθεί με υποθήκη των λοιπών περιουσιακών της στοιχείων, δεδομένου ότι το προϊόν της πώλησης θα χρησιμοποιηθεί για τον διακανονισμό των υπόλοιπων πιστώσεων ιδιωτικού δικαίου και των μη αναδιαρθρώσιμων πιστώσεων δημοσίου δικαίου, κάτι που θα οδηγήσει στην άρση των υποθηκών.

(51)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης που ενέκρινε η απόφαση αναδιάρθρωσης καθορίζει ότι η Operator είναι υπεύθυνη για όλες τις αναδιαρθρώσιμες πιστώσεις δημοσίου δικαίου που δημιουργήθηκαν πριν από τις 30 Ιουνίου του 2003.

(52)

Σε αντιστάθμιση, η HCz, σύμφωνα με το άρθρο 32, στοιχείο δ) του νόμου της 30.10.2002, θα μεταφέρει στην Operator, ένα τμήμα των περιουσιακών της στοιχείων χωρίς εγγύηση, που θα αποτελεί τουλάχιστον το 25 % των πιστώσεων που μεταφέρονται στην Operator. Τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία αποτελούνται από: γήπεδο, ένα μέρος του οποίου θα αποτελέσει το βιομηχανικό πάρκο, εγκατάσταση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Elsen, και 10 εκατ. PLN σε πιστώσεις, που θα περιγράφονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Η Operator θα επιχειρήσει να πωλήσει στην καλύτερη τιμή τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία. Η πώληση των περισσότερων από τα στοιχεία αυτά δεν προβλέπεται πριν από τον Δεκέμβριο του 2005.

(53)

Ένας ανεξάρτητος σύμβουλος εκτίμησε την αξία του γηπέδου που λαμβάνει η Operator, σε 120,6 PLN. Με τις μετοχές της επιχείρησης Elsen, που εκτιμώνται σε 25,4 εκατ. PLN και τις πιστώσεις αξίας 10 εκατ. PLN, το ενεργητικό της Operator ανέρχεται σε 156 εκατ. PLN (17). Η εκτίμηση αυτή πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ARP από τη BRE Corporate Finance, επενδυτική τράπεζα της Commerzbank στην Πολωνία (18).

(54)

Η μεταβίβαση των πιστώσεων στην Operator θα ελευθερώσει αυτομάτως τις εγγυήσεις για τις σχετικές υποχρεώσεις. Ωστόσο, δεδομένης της ύπαρξης μη αναδιαρθρώσιμων πιστώσεων, ορισμένοι δημόσιοι πιστωτές θα κρατήσουν τις εγγυήσεις που δεν ακυρώνονται πριν η HCz/RFG να είναι σε θέση να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις της μετά την πώληση της MH.

(55)

Η ZUS, η κοινότητα της Częstochowa, η PFRON και η województwo της Σιλεσίας έδωσαν τη σύμφωνη γνώμη τους για την αναδιάρθρωση βάσει ειδικών κανόνων. Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, η εφορία της Częstochowa. η FGŚP και η κοινότητα του Poraj απέρριψαν στις αρχές Ιουνίου του 2005 αυτή την αναδιάρθρωση, γιατί συμπέραναν ότι η πτώχευση θα απέδιδε καλύτερα αποτελέσματα. Για το λόγο αυτό, οι πιστώσεις τους θεωρήθηκαν μη αναδιαρθρώσιμες και η HCz/RFG θα υποχρεωνόταν να τις πληρώσει. Οι πολωνικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι τα εν λόγω χρέη πληρώθηκαν όντως.

(56)

Η HCz μετονομάστηκε σε RFG. Η RFG θα γίνει ιδιοκτήτρια των εναπομεινάντων περιουσιακών στοιχείων, ιδιαίτερα των περισσότερων θυγατρικών της HCz, όπως η Rurexpol και η εγκατάσταση παραγωγής κοκ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων θα πωληθεί στο στρατηγικό επενδυτή. Εξάλλου, ορισμένα στοιχεία του ενεργητικού που η HSCz ενοικίαζε, θα μεταβιβαστούν σε μια άλλη θυγατρική της HCz με την επωνυμία Majątek Hutniczy Plus (στο εξής «MH Plus» ) ενόψει της μεταπώλησής τους στο στρατηγικό επενδυτή προς όφελος της RFG.

(57)

Τα περιουσιακά στοιχεία της RFG εκτιμήθηκαν για πρώτη φορά προς τα τέλη του 2003 από τους συμβούλους της εταιρείας PROFCEN στην Częstochowa. Η εν λόγω εκτίμηση επισυνάφθηκε στις μεταγενέστερες εκτιμήσεις ανεξάρτητων εταιρειών που πραγματοποιήθηκαν από την ATEST. Η αξία της MH και της MH Plus τεκμηριώθηκε στη συνέχεια από τις προσφορές των στρατηγικών επενδυτών. Στις αρχές του 2005, μετά την προσφορά και την αγορά των μετοχών των διάφορων θυγατρικών (βλέπε σημείο 62), που αντικατόπτριζε την αισθητή άνοδο των τιμών στην αγορά χάλυβα, πραγματοποιήθηκε δεύτερη εκτίμηση της αξίας των επιχειρήσεων. Ο παρακάτω πίνακας αναφέρει την αξία των θυγατρικών:

Πίνακας 1

Εκτίμηση των προς πώληση θυγατρικών της RFG

(58)

Η RFG θα υποχρεωθεί να ικανοποιήσει όλες τις μη αναδιαρθρώσιμες υποχρεώσεις δημόσιου δικαίου (περίπου [...] εκατ. PLN) (19). Εξάλλου, για την περίοδο από την 1η Ιουλίου 2002 ως τις 9 Δεκεμβρίου 2003, θα πρέπει να πληρώσει τόκους για τις πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου που αναδιαρθρώνονται με την μετατροπή τους σε μετοχές της MH, ύψους [...] εκατ. PLN καθώς και όλες τις νέες πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου με τους σχετικούς τόκους μετά τον Ιούνιο του 2002 (υπολογίζονται σε [...] εκατ. PLN) (20). Συνολικά, η RFG θα λάβει για την πώληση των θυγατρικών [...] εκατ. PLN, εκ των οποίων [...] εκατ. PLN θα διατεθούν για την αποπληρωμή των μη διακανονισθέντων χρεών, [...] εκατ. PLN για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης, και περίπου [...] εκατ. PLN θα παραμείνουν στα ταμεία της RFG.

(59)

Η HCz και η TFS με τους πιστωτές της HCz και υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομικών, επιθυμούν να πωλήσουν σε στρατηγικό επενδυτή τις μετοχές της MH, της MH Plus, της εγκατάστασης παραγωγής κοκ, της Rurexpol και ορισμένων άλλων θυγατρικών στις οποίες κατέχει συμμετοχές η HSCz. Οι πράξεις αυτές θα γίνουν υπό την παρακολούθηση της επιτροπής διαπραγματεύσεων, που αποτελείται από εκπροσώπους της HCz, της TFS και εννέα πιστωτών της HCz (BPH, Citibank Bank Handlowy, Bank Millennium, Kredyt Bank, ING BSK, PSE, PKP, PGNiG και ARP).

(60)

Μετά την πρώτη πρόσκληση υποβολής προσφορών, επελέγησαν η εταιρεία χαρτοφυλακίου LNM N.V (υπό την επωνυμία Mittal Steel αλλά που συνεχίζει να αποκαλείται «LNM» ) και η βιομηχανική ένωση του Donbass (στο εξής «Donbass» ) από την TFS και την HCz με τις οποίες και συνεχίζονται αποκλειστικά οι διαπραγματεύσεις. Η προκαταρκτική σύμβαση μονογραφήθηκε στις 31 Μαρτίου του 2004 και στη συνέχεια ακυρώθηκε. Το φθινόπωρο του 2004 ξαναπροκηρύχθηκε πρόσκληση υποβολής προσφορών με τη συμμετοχή των δυο επιλεγεισών εταιρειών.

(61)

Τον Φεβρουάριο του 2005, με βάση την τιμή της προσφοράς, ο διαγωνισμός κατακυρώθηκε στην LNM. Λαμβανομένης υπόψη της αύξησης των τιμών στην αγορά κοκ και χάλυβα, η τιμή αυξήθηκε σημαντικά. Στις 15 Απριλίου του 2005 μονογραφήθηκε η σύμβαση με την LNM. Ωστόσο, στις 16 Μαΐου του 2005, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων της LNM με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις με την Donbass. Σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, η Donbass ήταν πλέον έτοιμη να καταβάλει την τιμή που είχε προτείνει η LNM, και έτσι στις 16 Ιουνίου 2005, μονογραφήθηκε συμφωνία που αποτελούσε τη βάση της τελικής σύμβασης πώλησης των επιχειρήσεων στην Donbass.

(62)

Στο πλαίσιο του πακέτου θα καταβληθούν για την ΜΗ […(μεταξύ 600 και 650)] εκατ. PLN), για την MH Plus (περίπου [...] εκατ. PLN), την Koksownia (περίπου [...] εκατ. PLN), τη Rurexpol και 8 ακόμη θυγατρικές της HCz (συνολικά περίπου [...] εκατ. PLN), καθώς και για την HSCz (περίπου [...] εκατ. PLN: το ποσό αυτό θα λάβει η TFS) θα καταβληθεί τιμή περίπου [...] εκατ. PLN. Οι πωλητές ανέφεραν τις ελάχιστες τιμές, αλλά δεδομένης της τιμής για το σύνολο της πράξης, τα ποσά αυτά αυξήθηκαν αναλογικά (γιατί σε αντίθετη περίπτωση, θα υπήρχε ο κίνδυνος να γίνουν καλύτερες προσφορές για τα διάφορα μεμονωμένα στοιχεία)

(63)

Τον Οκτώβριο του 2004, η TFS παρουσίασε ενημερωμένο επιχειρηματικό σχέδιο για την HSCz (στο εξής «ΕΣ») για τα έτη 2004 — 2006 με την παραδοχή ότι η δραστηριότητα και τα περιουσιακά στοιχεία της HSCz θα παραμείνουν συγκεντρωμένα στο πλαίσιο μιας επιχείρησης (στην οποία θα συμμετέχουν η MH, η MH Plus και η HSCz). Το ΕΣ προβλέπει για τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις επενδύσεις ύψους 252,6 εκατ. PLN. Εξάλλου, εξετάζονται και ορισμένα άλλα μέσα αναδιάρθρωσης, όπως η μείωση του κόστους και το πρόγραμμα προστασίας του περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο του ΕΣ, με βάση αυτά τα μέσα δράσης, προβλέπεται ότι για τα έτη 2004 — 2006 απόδοση των επενδύσεων πάνω από 10 % για το 2004 ως το 2006 και απόδοση των κεφαλαίων πάνω από 5 %.

(64)

Στο πλαίσιο της διαδικασίας πώλησης, επιβλήθηκε υποχρέωση υλοποίησης του επενδυτικού προγράμματος σε 24 μήνες από την εξαγορά της HSCz, της MH και της MH Plus. Εξάλλου, η σύμβαση πώλησης υποχρεώνει τον επενδυτή να μην αυξήσει την παραγωγική ικανότητα των τελικών προϊόντων ως τις 31 Δεκεμβρίου 2006, ημερομηνία κατά την οποία θα δημιουργηθεί μια νέα γραμμή παραγωγής λαμαρινών θερμής έλασης.

(65)

Για να αξιολογηθούν οι συνέπειες της αναδιάρθρωσης, η εταιρεία PriceWaterhouseCoopers έκανε για λογαριασμό της Πολωνίας λεπτομερή οικονομική ανάλυση (στο εξής «ανάλυση PWC» ), στην οποία συγκρίθηκε ο βαθμός ικανοποίηση των πιστωτών στην περίπτωση διαδικασίας αναδιάρθρωσης και στην περίπτωση της πτώχευσης. Τα συμπεράσματα σχετικά με την αναδιάρθρωση προέρχονται από τη συμφωνία αναδιάρθρωσης του Οκτωβρίου του 2003 και από την απόφαση αναδιάρθρωσης του Αυγούστου/Δεκεμβρίου του 2003. Τα συμπεράσματα στην περίπτωση της πτώχευσης, προέρχονται από την υποθετική εφαρμογή του πτωχευτικού δικαίου (21) και στηρίζονται στο καλύτερο σενάριο για τους δημόσιους πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου.

(66)

Στην ανάλυση, έγινε δεκτό ότι η πτώχευση και η αναδιάρθρωση θα πραγματοποιούνταν, σε μια πρώτη περίπτωση στις 31 Δεκεμβρίου 2003 (βλέπε πίνακα 2) και σε μια δεύτερη περίπτωση στις 31 Μαρτίου 2005 (βλέπε πίνακα 3). Το ύψος των πιστώσεων και η αξία των περιουσιακών στοιχείων υπολογίζονται βάσει της αναλογιστικής αξίας τη συγκεκριμένη ημερομηνία (για παράδειγμα η αξία της ΜΗ το 2003 ανέρχεται σε […(μεταξύ 325 και 375)] εκατ. PLN και το 2005; ήδη […(μεταξύ 600 και 650)] εκατ. PLN). Η επιλογή δύο διαφορετικών περιόδων για την ανάλυση οφείλεται στο γεγονός ότι οι πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου συμφώνησαν καταρχάς για την αναδιάρθρωση βασιζόμενοι στα στοιχεία του πίνακα 2, ενώ οι πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου δεν συμφώνησαν το 2003, αλλά μόνο αργότερα επιλέγοντας το σενάριο του 2005. Ωστόσο, στο μεταξύ, τα στοιχεία μεταβλήθηκαν σημαντικά, γιατί αφενός, αυξήθηκαν οι απαιτήσεις των πιστωτών, δεδομένων των οφειλόμενων συμπληρωματικών τόκων και αφετέρου αυξήθηκαν τα έσοδα και στα δύο σενάρια (πτώχευση και αναδιάρθρωση), λόγω της αύξησης της τιμής των περιουσιακών στοιχείων που ελήφθησαν υπόψη.

Πίνακας 2

Σύγκριση των εισπράξεων τον Δεκέμβριο του 2003

Πίνακας 3

Σύγκριση των εισπράξεων το Μάρτιο του 2005

(67)

Από το 1997 ως τον Μάιο του 2002, η HCz έλαβε κρατική χρηματοδοτική ενίσχυση ύψους 25 161 072,08 PLN (5,3 εκατ. ευρώ).

(68)

Στο πλαίσιο λειτουργικών ενισχύσεων και ενισχύσεων για την απασχόληση χορηγήθηκαν 19 699 452 PLN (4,15 εκατ. ευρώ):

(69)

Επιπλέον, η Komitet Badań Naukowych (Επιτροπή Επιστημονικών Ερευνών, στο εξής «KBN» χορήγησε στην HCz ποσό 5 461 620 PLN (1,15 εκατ. ευρώ). Οι επιχορηγήσεις αυτές χορηγήθηκαν, βάσει της σύμβασης μεταξύ της HCz. της KBN του Instytutem Metalurgii (Χαλυβουργικό Ινστιτούτο) του Gliwicach για την υλοποίηση προγραμμάτων μελετών και ανάπτυξης (στο εξής «προγράμματα μελετών και ανάπτυξης). Χορηγήθηκαν οι ακόλουθες επιχορηγήσεις:

(70)

Κατά την περίοδο από τον Νοέμβριο του 2002 ως τον Ιανουάριο του 2004, η HSCz επωφελήθηκε από διάφορα χρηματοδοτικά μέτρα.

(71)

Η HCz ετεροχρόνισε τις υποχρεώσεις προς την ZUS και την FGSP, οι οποίες ωστόσο, στο μεταξύ, διακανονίστηκαν. Το συνολικό ποσό όλων των καθυστερημένων πληρωμών (τίθενται σε καθυστέρηση δύο εβδομάδες μετά την ημερομηνία απαίτησής τους) ανέρχεται σε 18 155 302 PLN. Στην περίπτωση καθυστερημένων πληρωμών, όπου γενικά δεν έχει ξεπεραστεί το όριο των έξι μηνών, η HCSz πλήρωσε τους νόμιμους τόκους καθυστέρησης, δηλαδή, ποσό 560 383 PLN.

(72)

Η εφορία της Częstochowa συμφώνησε για την αναβολή της πληρωμής φόρων ύψους περίπου 7 εκατ. PLN, έναντι της πληρωμής ενός μέρους των νόμιμων τόκων, που καταβλήθηκαν. Η εφορία διέγραψε ωστόσο ένα μέρος των οφειλομένων τόκων καθυστέρησης. Η διαφορά μεταξύ των τόκων που πληρώθηκαν και του συνόλου των τόκων ανέρχεται σε 31 145 PLN.

(73)

Ο Πρόεδρος της PFRON διέγραψε υποχρεώσεις της HSCz για τόκους ύψους 22 821 of PLN και συμφώνησε για την πληρωμή των υποχρεώσεων σε τόκους σε δόσεις περίπου 350 000 of PLN, που ισοδυναμεί με ενίσχυση 8 150 PLN. Περιλαμβανομένων των κερδών ως προς τις φορολογικές υποχρεώσεις (31.145 PLN) η HSCz έλαβε απαλλαγές ύψους 62 116 PLN (περίπου 13 077 ευρώ).

(74)

Τέλος, στις 27 Νοεμβρίου 2002 και στις 20 Νοεμβρίου 2003, η KBN χορήγησε επιχορήγηση ύψους 1 100 000 PLN και 280 000 PLN αντίστοιχα, δηλαδή 1 380 000 PLN συνολικά και 30,4 % του συνολικού κόστους 4 370 000 PLN, για βιομηχανική έρευνα και προανταγωνιστική ανάπτυξη στο πλαίσιο σχεδίου, για την ανάλυση μέσων εκσυγχρονισμού της τεχνολογικής μεθόδου του χυτηρίου μέσω της ανακατανομής των στοιχείων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χάλυβα, ενόψει της βελτίωσης της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας (43).

(75)

Στην απόφασή της να κινήσει διαδικασία έρευνας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν τα μέσα που χρησιμοποίησε η Πολωνία αποτελούσαν ενίσχυση, για τρεις κυρίως λόγους:

(76)

Εξάλλου, η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία της ως προς το εάν, σύμφωνα με το σημείο 4 στοιχείο α) του πρωτοκόλλου αριθ. 8 η LNM είχε το δικαίωμα να αποκτήσει τις μετοχές της HCz, δεδομένου ότι η LNM ήταν ήδη ιδιοκτήτρια της MSP, που σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 8 είναι αποδέκτης κρατικής ενίσχυσης.

(77)

Η UK Steel σε επιστολή της της 9ης Σεπτεμβρίου 2004, στο όνομα των βρετανών ανταγωνιστών της HCz βεβαιώνει, ότι κατά την άποψή της η διαγραφή των χρεών και η αναστολή των πληρωμών μέχρι την πλήρη αποπληρωμή τους, αποτελούν κρατική ενίσχυση. Συμμερίζεται την ανησυχία της Επιτροπής σχετικά με το γεγονός ότι τα χαλυβουργικά περιουσιακά στοιχεία της HCz, σε κανονικές συνθήκες της αγοράς, θα είχαν εκκαθαριστεί και δεν θα είχαν μισθωθεί στην HSCz. Εξάλλου, η UK Steel καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει το σημείο 4, στοιχείο β) του πρωτοκόλλου αριθ. 8, που κατά την άποψή της, απαγόρευε στην LNM την εξαγορά περιουσιακών στοιχείων της HCz.

(78)

Η Τσεχική Δημοκρατία, ως ιδιοκτήτης της χαλυβουργίας που παράγει λαμαρίνες, της Vítkovice, σε επιστολή της της 10ης Σεπτεμβρίου 2004, εξέφρασε το ενδιαφέρον της για το διάβημα της Επιτροπής.

(79)

Η LNM σε επιστολή της 10ης Σεπτεμβρίου 2004, συμμετείχε στο διάβημα της Επιτροπής, ως υποψήφιος αγοραστής. Η LNM διαπιστώνει ότι ο στόχος της συνίσταται στο να συμβάλλει ώστε να αποδειχθεί ότι η ιδιωτικοποίηση των χαλυβουργικών εταιρειών HCz και η σύνδεση μεταξύ των άλλων επιχειρήσεων του ομίλου LNM τηρούν τις διατάξεις της συνθήκης προσχώρησης και τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων. Η LNM επιβεβαιώνει ειδικότερα ότι η MSP, εταιρεία που εξαρτάται από την LNM δεν θα προβεί στην εξαγορά των εταιρειών HCz και επαναλαμβάνει ότι αν εξαγοράσει τις εταιρείες HCz, θα τις αντιμετωπίσει ως ανεξάρτητες οντότητες, χωρίς να τις συνδέσει με την MSP και θα διασφαλίσει ότι μεταξύ τους και της MSP δεν θα υπάρχει καμία μεταβίβαση κρατικής ενίσχυσης ή παραγωγικής ικανότητας. Η μοναδική σχέση μεταξύ των εταιρειών αυτών είναι οι εμπορικές σχέσεις που επιτρέπουν στην MSP να παρέχει στην HCz slabs κάτι που θα οργανωθεί με τρόπο διαφανή και σύμφωνα με τις τιμές της αγοράς που δεν διαφέρουν από τις τιμές των ανταγωνιστών.

(80)

Η Donbass στην επιστολή της της 13ης Σεπτεμβρίου 2004 συμμετέχει στο διάβημα της Επιτροπής ως πιθανός αγοραστής. Σύμφωνα με την Donbass, η αναδιάρθρωση πραγματοποιείται με τις συνθήκες αγοράς. Εξάλλου, διερωτάται, εάν στην περίπτωση πτώχευσης, δεδομένων των δυσκολιών και της διάρκειας της διαδικασίας, θα την ενδιέφερε η εξαγορά των περιουσιακών στοιχείων της HCz.

(81)

Οι πολωνικές αρχές υπέβαλαν συμπληρωματικές πληροφορίες. Προσπάθησαν να εξηγήσουν ότι, ούτε στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης, ούτε στο πλαίσιο της δραστηριότητας της HSCz δεν χορηγήθηκε ενίσχυση. Ομολόγησαν μόνο ότι πριν το τέλος τους 2002 χορηγήθηκε πράγματι στην HCz κάποια ενίσχυση. Τελικά, η Πολωνία εξήγησε γιατί έπρεπε η Επιτροπή να συμφωνήσει για την τροποποίηση του ΕΠΑ.

(82)

Η Πολωνία παρέχει καταρχάς νέα επιχειρήματα υπέρ του γεγονότος, ότι στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης, δεν χορηγήθηκε κρατική ενίσχυση. Για το σκοπό αυτό αναφέρει την προαναφερθείσα ανάλυση του σεναρίου της πτώχευσης που πραγματοποίησε η PWC. Θέλει να αποδείξει ότι στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης, ότι οι πιστώσεις όλων των δημόσιων πιστωτών ικανοποιούνται καλύτερα απ' ό, τι στην περίπτωση της πτώχευσης.

(83)

Η ανάλυση στηρίζεται σε κατάλληλη ανάλυση της αξίας των εγγυήσεων, που δεν είχε πραγματοποιηθεί μέχρι τότε. Στην πραγματικότητα, η ανάλυση της PWC υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι πιστώσεις που κατέχουν οι δημόσιοι πιστωτές διασφαλίζονται κυρίως από μη παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία και μόνο ένα μικρό μέρος τους, από παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, ενώ οι πιστώσεις των ιδιωτών πιστωτών, στην πλειονότητά τους, διασφαλίζονται από παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία (που έχουν μεγαλύτερη αξία). Επιπλέον, ακόμη και όταν οι πιστώσεις που κατέχουν οι δημόσιοι πιστωτές διασφαλίζονται από παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία της HCz, έπονται των πιστώσεων που κατέχουν οι ιδιώτες πιστωτές. Σύμφωνα με την πολωνική νομοθεσία για τις πτωχεύσεις, οι εν λόγω πιστωτές ικανοποιούνται μόνο αφού ικανοποιηθούν οι πιστώσεις που έχουν εγγραφεί νωρίτερα (δηλαδή οι πιστώσεις των ιδιωτών πιστωτών).

(84)

Η Πολωνία, βάσει της προαναφερθείσας ανάλυσης, αποδεικνύει ότι η αναδιάρθρωση πληροί τις απαιτήσεις του τεστ του ιδιώτη επενδυτή. Μόνο ορισμένοι δημόσιοι πιστωτές θα εισέπρατταν λιγότερα στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης σε σχέση με την πτώχευση (εκείνοι, δίπλα από τους οποίους, στην τελευταία στήλη των πινάκων 2 και 3 υπάρχει η ένδειξη μείον). Άλλα πάντως περισσότερα απ' ό, τι στην περίπτωση ενός ρεαλιστικού σεναρίου πτώχευσης.

(85)

Η Πολωνία υποστηρίζει ότι η ανάλυση της PWC για το 2003 είναι ένα υπερβολικά αισιόδοξο σενάριο για τους δημόσιους πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου. Στην πραγματικότητα, η συνεχής μείωση των εσόδων λόγω της διαδικασίας πτώχευση είναι κυρίως αποτέλεσμα του ιδιαίτερου χαρακτήρα της διαδικασίας πτώχευσης στην Πολωνία υπό δικαστική παρακολούθηση στο πλαίσιο της οποίας τα έξοδα της διοίκησης αντιστοιχούν συνήθως στο 5 % των εσόδων από πωλήσεις, και στην περίπτωση της HCz, πιθανόν ακόμη και σε 10 %. Εξάλλου, η διαδικασία πτώχευσης είναι μακράς διάρκειας, κάτι που μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στη μείωση της αξίας.

(86)

Η Πολωνία βεβαιώνει επίσης ότι σε περίπτωση πτώχευσης, τα περιουσιακά στοιχεία δεν μπορούν να πωληθούν με μια ενιαία διαδικασία, δεδομένου ότι ορισμένοι πιστωτές κατέχουν δικαιώματα ιδιοκτησίας που μεταβιβάζονται σε συγκεκριμένα στοιχεία και μπορούν να τα πωλήσουν χωριστά. Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, οι επενδυτές δεν είναι βέβαιο ότι μπορούν να αγοράσουν μια πλήρη γραμμή παραγωγής, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της τιμής. Η Πολωνία παρουσίασε ορισμένα παραδείγματα πωλήσεων στο πλαίσιο διαδικασίας πτώχευσης, όπως της Huty Andrzej, στην οποία ο καταμερισμός των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας των παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων κατέστησες την πώληση πολύ πιο δύσκολη και μείωσε τις τιμές. Έτσι, η πώληση στο πλαίσιο της διαδικασίας πτώχευσης μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τιμών σε σχέση με πώληση που οργανώνεται στο πλαίσιο διαδικασίας αναδιάρθρωσης.

(87)

Εξάλλου, η Πολωνία βεβαιώνει ότι η «ελλειμματικοί» δημόσιοι πιστωτές είναι σε καλύτερη θέση από τους ιδιώτες πιστωτές, γιατί σε κάθε περίπτωση είναι υπέρ της αναδιάρθρωσης (για λεπτομέρειες βλέπε πίνακες 2 και 3) (44).

(88)

Οι πολωνικές αρχές εξηγούν ότι οι πιστωτές δεν είναι διατεθειμένοι να υπογράψουν συμφωνία αναδιάρθρωσης επειδή δεν έχουν εμπιστοσύνη στα θετικά αποτελέσματα του προγράμματος αναδιάρθρωσης και τις σχετικές προσδοκίες. Εξάλλου, η Πολωνία αναφέρει ότι οι ιδιώτες πιστωτές είναι συνήθως επιφυλακτικοί, γιατί οι τράπεζες δεν είναι πρόθυμες να ανταλλάξουν τις εγγυήσεις και τις υποθήκες επί των περιουσιακών στοιχείων έναντι συμμετοχών, δεδομένου ότι οι ελεγκτές της Inspektorat Nadzoru Bankowego (επιθεώρηση τραπεζικής εποπτείας) μειώνουν την αξία των πιστώσεών τους καλώντας τους να εγγράψουν ζημίες στα λογιστικά τους βιβλία. Αντίθετα, η διατήρηση της τρέχουσας κατάστασης τους επιτρέπει να εγγράψουν στα λογιστικά τους βιβλία ανώτερη αξία, ακόμη και αν δεν είναι ρεαλιστική.

(89)

Ωστόσο, όταν η αναδιάρθρωση φαίνεται εφικτή και ο απαραίτητος χρόνος για να πραγματοποιηθούν τα σχετικά αποτελέσματα δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλος και, υπάρχει δυνατότητα άντλησης χρηματοδοτικών μέσων έναντι των πιστώσεων, εμφανίζεται η τάση αποδοχής τέτοιων λύσεων. Πράγματι, η Πολωνία παρουσίασε επιστολές της Kredyt Bank και της ING BSK, που αποδεικνύουν ότι ακόμη και οι τράπεζες αυτές που χάνουν περισσότερα στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης, θεωρούν το σχέδιο αναδιάρθρωσης ως καλύτερη λύση από την πτώχευση. Ωστόσο, οι ιδιώτες πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου διαπίστωσαν ότι ήταν έτοιμοι να δεχθούν και νέα μείωση της αποπληρωμής των τόκων, ώστε να διασφαλιστεί ότι η HCz διαθέτει επαρκή μέσα για να αντιμετωπίσει όλες τις μη αναδιαρθρώσιμες υποχρεώσεις της και τα σχετικά έξοδα.

(90)

Επίσης, η Πολωνία αναφέρει ότι οι δημόσιοι πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου, οι οποίοι σύμφωνα με την ανάλυση της PWC εισέπρατταν λιγότερα με την αναδιάρθρωση σε σχέση με την πτώχευση, δεν θα μπορούσαν σε καμία περίπτωση να εμποδίσουν τη συγκεκριμένη πράξη στο πλαίσιο της πολωνικής νομοθεσίας. Έτσι, οι ανικανοποίητοι πιστωτές που αποτελούν μειονότητα δεν θα μπορούσαν να επιτύχουν την αναγκαστική εκκαθάριση.

(91)

Όσο για τους δημόσιους πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου, η Πολωνία αναφέρει ότι η άρση των υποθηκών που κατέχουν οι δημόσιοι πιστωτές και η μεταβίβαση των πιστώσεων υπέρ της νέας οντότητας, Operator, δεν γίνονται αυτόματα. Απαιτείται η αποκλειστική και ατομική συμφωνία οποιουδήποτε δημόσιου πιστωτή κατέχει πίστωση δημοσίου δικαίου, κάτι που, σύμφωνα με τις πολωνικές αρχές, αποτελεί μη υποχρεωτική ρύθμιση. Το καλύτερο παράδειγμα παρέχουν τρεις πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημόσιου δικαίου (η εφορία της Częstochowa, η FGSP και η κοινότητα του Poraj) που απέρριψαν την αναδιάρθρωση βάσει ειδικών κανόνων, θεωρώντας ότι η πτώχευση απέδιδε καλύτερα αποτελέσματα.

(92)

Η Πολωνία παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με τη δραστηριότητα της HSCz. Υποστηρίζει ότι η μίσθωση από την HCz των χαλυβουργικών περιουσιακών στοιχείων στην HSCz αποτελεί μια πράξη που θα είχε δεχθεί οποιοσδήποτε ιδιώτης επενδυτής. Δεδομένου ότι οι μακροχρόνιες πράξεις της προσωρινής διοίκησης θα οδηγούσαν στην παύση της παραγωγής, η μίσθωση των περιουσιακών στοιχείων πριν την πτώχευση σε μια εταιρεία που δεν θα έλεγχε η προσωρινή διοίκηση, ήταν ένα μέσο για να διαφυλαχθεί η αξία των περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με την αρχή της συνέχισης της εκμετάλλευσης. Προς το σκοπό αυτό, ο ιδιώτης πιστωτής στο πλαίσιο μιας σύμβασης μίσθωσης, θα δεχόταν επίσης την αναστολή των πληρωμών.

(93)

Εξάλλου, οι πολωνικές αρχές δεν θεωρούν ότι υπάρχουν κρατικές ενισχύσεις στις πράξεις αυτές γιατί η χρηματοδότηση προερχόταν από δάνεια που είχαν χορηγήσει οι προμηθευτές σύμφωνα με τους εμπορικούς κανόνες και προκαταβολές των πελατών της χαλυβουργίας, που δεν ήθελαν να χάσουν την HCz/HSCz από πελάτη.

(94)

Προκειμένου για την πληρωμή των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας της PSE, η Πολωνία υποστηρίζει ότι οι εγγυήσεις δεν αποτελούσαν κρατική ενίσχυση, γιατί η HSCz πλήρωνε για τις εγγυήσεις την TFS την τιμή της αγοράς που ισούται με το 2 % της πραγματικής τους αξίας. Η αξία αυτή υπολογιζόταν λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το διασφαλιζόμενο ποσό δεν έπρεπε να ξεπερνάει τα 6 εκατ. PLN. Βάσει των παραπάνω, η προμήθεια 120 000 ύψους PLN ισούται πράγματι με 2 %. Η Πολωνία αναφέρει το παράδειγμα της Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych (Εθνικό Ταμείο Εγγύησης Πιστώσεων) που προσφέρει “εγγυήσεις πιστώσεων” σε πελάτες άνω των 25 εμπορικών τραπεζών με επιτόκιο που ανέρχεται σήμερα σε 1 % το χρόνο, 1,2 % για 2 χρόνια και 1,4 % για 3. Η Πολωνία υποστηρίζει συνεπώς ότι το κόστος των εγγυήσεων και το ύψος τους αντιστοιχούν με τις συνθήκες της αγοράς την εποχή εκείνη.

(95)

Πρώτον, η Πολωνία δέχεται ότι η ενίσχυση για την HCz ύψους 19 699 452 PLN (4 147 332 ευρώ) που χορηγήθηκε μεταξύ του 1997 και του Μαΐου 2002 ήταν ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

(96)

Δεύτερον, ως προς την ενίσχυση της KBN, η Πολωνία βεβαιώνει ότι οι επιχορηγήσεις πληρούν τα κριτήρια του κοινοτικού πλαισίου των κρατικών ενισχύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη (στο εξής “πλαίσιο για την Ε&Α”) (45) και ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν με την ιδιότητα αυτή.

(97)

Η Πολωνία διαπιστώνει ότι οι εν λόγω επιχορηγήσεις βασίζονται εν μέρει στον κανονισμό του Προέδρου της KBN στις 30 Νοεμβρίου 2001, για τα κριτήρια και τον τρόπο χορήγησης και διακανονισμού των χρηματοδοτικών μέσων που προβλέπονται στον κρατικό προϋπολογισμό για τις επιστήμες, κάτι που στη συνθήκη προσχώρησης περιελήφθη στην καταγραφή των υφισταμένων ενισχύσεων. Αυτό αφορά, τουλάχιστον, την επιδότηση 1,380,000 PLN για την HSCz, που χορηγήθηκε μετά την έναρξη ισχύος του εν λόγω κανονισμού.

(98)

Στη συνέχεια, η Πολωνία διαπιστώνει επίσης ότι οι επιδοτήσεις της KBN προς την HCz ύψους 5 461 620 PLN, μολονότι δεν χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος, πρέπει να θεωρηθούν δικαιολογημένες, δεδομένου ότι είναι σύμφωνες με όρους παρόμοιους με αυτούς που απορρέουν από το κοινοτικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων στην έρευνα και ανάπτυξη. Μολονότι χορηγήθηκαν πριν την έναρξη ισχύος του προγράμματος, η ενίσχυση αξιολογήθηκε με τα ίδια κριτήρια του προγράμματος και έτσι, σύμφωνα με το κοινοτικό πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων στην Ε&Α. Η Πολωνία δηλώνει ότι δεν διαθέτει λεπτομερείς πληροφορίες για την ενίσχυση αυτή, σύμφωνα με το δεύτερο μέρος, γιατί έκτοτε η KBN έχει διαλυθεί.

(99)

Τρίτον, η Πολωνία υποστηρίζει ότι έκτοτε, οι διάφορες χρηματοδοτήσεις που χορηγήθηκαν στην HSCz έχουν αποπληρωθεί. Οι πληρωμές που ανεστάλησαν στο πλαίσιο της μίσθωσης υπέρ της HCz, καθώς και σε ό, τι αφορά τους τόκους που οφείλονται στην ZUS και την FGSP διακανονίστηκαν με νόμιμη προσαύξηση 16 % μεταξύ Ιουλίου 2002 και 21ης Ιανουαρίου 2003, 13 % στις 24 Σεπτεμβρίου 2003 και 12,25 % ως τις 25 Νοεμβρίου 2004.

(100)

Τέλος, η ενίσχυση με τη μορφή φορολογικής απαλλαγής που χορηγήθηκε από την PFRON και την εφορία ύψους 62 116 PLN (περίπου 13 077 ευρώ) δεν αποπληρώθηκε, λόγω του γεγονότος ότι οι φορολογικές υπηρεσίες δεν δέχονταν επιστροφή αν δεν υπήρχε σχετική απόφαση ανάκτησης. Η Πολωνία υποστηρίζει ωστόσο ότι η ενίσχυση αυτή είναι σύμφωνη με τον κανόνα de minimis.

(101)

Σύμφωνα με το σημείο 10 του πρωτοκόλλου αριθ. 8, η Πολωνία ζητεί από την Επιτροπή να εγκρίνει τις τροποποιήσεις του ΕΠΑ. Η Πολωνία διαβεβαιώνει την Επιτροπή ότι η HCz θα συνεχίσει τη δραστηριότητά της χωρίς ενισχύσεις και δεν θα εκκαθαριστεί. Σε αντιστάθμιση, η Πολωνία διασφαλίζει ότι, καθόλη τη διάρκεια της περιόδου 1997 . 2006 η HCz δεν θα λάβει καμία συμπληρωματική κρατική ενίσχυση και δεν θα αυξήσει την προαναφερθείσα παραγωγική ικανότητα πριν τα τέλη του 2006, δηλαδή πριν τα τέλη της περιόδου αναδιάρθρωσης, που καθορίζεται στο πρωτόκολλο αριθ. 8.

(102)

Οι πολωνικές αρχές εξηγούν ότι όταν εκπονούσαν το φθινόπωρο του 2002 το ΕΠΑ, η αναδιάρθρωση της HCz χωρίς κρατική ενίσχυση εθεωρείτο αδύνατη. Όσο υπήρχε η δυνατότητα πλήρους αποπληρωμής των χρεών με κρατική ενίσχυση, κανένας πιστωτής δεν ήταν διατεθειμένος να διαγράψει ένα ποσοστό χρέους. Μόνο όταν το ΕΠΑ απέρριψε τη δυνατότητα χορήγησης ενίσχυσης στην HCz, αποφάσισαν οι πιστωτές να διαγράψουν μέρος των πιστώσεων τους. Επιπλέον, η έναρξη ισχύος του νόμου της 30ης Οκτωβρίου 2002 αποτέλεσε ένα αποτελεσματικό όργανο στο πλαίσιο του πολωνικού δικαίου, που επιτρέπει τη διαγραφή των υποχρεώσεων και την αποπληρωμή των πιστωτών κατά τη διάρκεια διαδικασίας που πραγματοποιείται υπό τον έλεγχο τους.

(103)

Οι πολωνικές αρχές διαβεβαιώνουν την Επιτροπή ότι η σύμβαση πώλησης της MH, HSCZ και των άλλων επιχειρήσεων στον στρατηγικό επενδυτή θα καταργήσει τη δυνατότητα χορήγησης κρατικής ενίσχυσης στην HCz από έναν από τους αποδέκτες, στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου αριθ. 8. Για τον σκοπό αυτό, η σύμβαση πώλησης θα προβλέπει ειδική διάταξη για την απαραίτητη σχετική παρακολούθηση.

(104)

Το πρωτόκολλο αριθ. 8, σημείο 1 προβλέπει ότι «παρά τα άρθρα 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ, οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγεί η Πολωνία για αναδιάρθρωση συγκεκριμένων μερών της πολωνικής χαλυβουργίας θεωρούνται συμβατές προς την κοινή αγορά (…)», αν, μεταξύ άλλων, τηρηθούν οι προϋποθέσεις του παρόντος πρωτοκόλλου.

(105)

Σύμφωνα με το σημείο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 8 μόνο οι εταιρείες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι είναι επιλέξιμες για κρατική ενίσχυση. Η Πολωνία επέλεξε 8 επιχειρήσεις που περιλαμβάνονται στον κατάλογο. Δεν περιλαμβάνονται ούτε η HCz, ούτε η HSCz ούτε καμία άλλη θυγατρική της HCz.

(106)

Το σημείο 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 8 απαγορεύει τη χορήγηση οποιασδήποτε άλλης συμπληρωματικής κρατικής ενίσχυσης για την αναδιάρθρωση της πολωνικής χαλυβουργίας, Έτσι, το σημείο 18 του πρωτοκόλλου αριθ. 8 επιτρέπει στην Επιτροπή να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα, απαιτώντας από την αφορώμενη εταιρεία να επιστρέψει τυχόν ενίσχυση που της έχει χορηγηθεί» εφόσον από την παρακολούθηση προκύψει ότι «χορήγησε πρόσθετη χρηματική ενίσχυση στη χαλυβουργία».

(107)

Το Συμβούλιο παρέτεινε την περίοδο που προτείνεται για τη χορήγηση ενισχύσεων στην πολωνική χαλυβουργία, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, ως τις 31 Δεκεμβρίου 2006, σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 8 της πράξης προσχώρησης. Για τον σκοπό αυτό, το πρωτόκολλο αριθ. 8 περιλαμβάνει το χρονικό πλαίσιο πριν και μετά την προσχώρηση της Πολωνίας στην ΕΕ. Ακριβέστερα, επιτρέπει περιορισμένη ενίσχυση αναδιάρθρωσης κατά την περίοδο 1997.2003 και απαγορεύει τη συνέχιση των κρατικών ενισχύσεων αναδιάρθρωσης προς την πολωνική χαλυβουργία κατά την περίοδο 1997-2006. Έτσι, διαφέρει από άλλες διατάξεις της συνθήκης προσχώρησης όπως ο προσωρινός μηχανισμός, που καθορίζεται στο παράρτημα IV («υφιστάμενη διαδικασία ενισχύσεων») που δεν αφορά παρά τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν πριν την προσχώρηση μόνο εφόσον «συνεχίζουν να εφαρμόζονται» μετά την ημερομηνία προσχώρησης. Συνεπώς, το πρωτόκολλο αριθ. 8 μπορεί να θεωρηθεί lex specialis, που για τα θέματα τα οποία αντιμετωπίζει, αντικαθιστά άλλες διατάξεις της πράξης προσχώρησης (46).

(108)

Δεδομένου ότι τα άρθρα 87 και 88 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν αφορούν, εξ ορισμού, τις ενισχύσεις που χορηγήθηκαν πριν την προσχώρηση, οι διατάξεις του πρωτοκόλλου αριθ. 8 διευρύνουν τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο της συνθήκης ΕΚ, σε οποιαδήποτε ενίσχυση αναδιάρθρωσης χορηγήθηκε στην πολωνική χαλυβουργία τα έτη 1997-2006.

(109)

Μετά την προσχώρηση της Πολωνίας μπορεί να ληφθεί απόφαση βάσει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ επειδή, ελλείψει ειδικών διατάξεων στο πρωτόκολλο αριθ. 8, ισχύουν οι συνήθεις κανόνες και αρχές. Συνεπώς, ισχύει επίσης ο κανονισμός αριθ. 659/1999 ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (47) (στο εξής «διαδικαστικός κανονισμός» ).

(110)

Σύμφωνα με το άρθρο 87, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, οι κρατικές ενισχύσεις, δηλαδή οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων, είναι ασυμβίβαστε με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Το άρθρο 86 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, διευκρινίζει ότι το άρθρο 87 της συνθήκης ΕΚ αφορά και τις δημόσιες επιχειρήσεις, δηλαδή τις επιχειρήσεις που ελέγχονται από το κράτος.

(111)

Η διαγραφή χρεών από το δημόσιο δίνει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, γιατί επιτρέπει την παραίτηση από έξοδα και αποτελεί ενίσχυση με κρατικούς πόρους. Ωστόσο, σύμφωνα με την παραδοσιακή νομολογία, οι κρατικοί πόροι αποτελούν κρατική ενίσχυση με την έννοια του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ, μόνο όταν δίνουν στην επιχείρηση ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, που η επιχείρηση δεν θα διέθετε υπό τις συνήθεις συνθήκες της αγοράς. Στην πραγματικότητα, φάνηκε ότι ο επενδυτής, υπό τις συνθήκες οικονομίας της αγοράς, μπορούσε να πραγματοποιήσει τη διαρθρωτική πολιτική, στο πλαίσιο της οποίας γίνεται μακροπρόθεσμη διαχείριση του επενδεδυμένου κεφαλαίου. Ωστόσο, όπως συνάγεται από την υπάρχουσα νομολογία, ο ιδιώτης επενδυτής θα προσπαθούσε να πετύχει από τον οφειλέτη που αντιμετωπίζει δύσκολη οικονομική κατάσταση, την καταβολή των οφειλόμενων ποσών, εντός λογικής προθεσμίας (48).

(112)

Για το λόγο αυτό, κατά την άποψη του Πρωτοδικείου, όταν ένας οφειλέτης που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες προτείνει την ανακλιμάκωση των χρεών του για να αποφύγει την εκκαθάριση, κάθε πιστωτής θα πρέπει να συγκρίνει προσεκτικά τουλάχιστον τα πλεονεκτήματα που θα είχε αν εισέπραττε το ποσό που του προσφέρεται σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης και το ποσό που θα μπορούσε να λάβει στο πλαίσιο μιας ενδεχόμενης διαδικασίας εκκαθάρισης (η αξιολόγηση αυτή ονομάζεται εφεξής «τεστ του ιδιώτη πιστωτή») (49). Το Πρωτοδικείο καθόρισε ότι το τεστ του ιδιώτη πιστωτή επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως το είδος των απαιτήσεων (ενυπόθηκες, προνομιούχες ή εγχειρόγραφες απαιτήσεις), έκταση της εγγύησης, η αξιολόγηση των δυνατοτήτων της επιχείρησης να ξαναγίνει βιώσιμη και το ποσό που ανακτούσε σε περίπτωση εκκαθάρισης.

(113)

Προκειμένου για την αναδιάρθρωση της HCz, η Επιτροπή προέβη σε αξιολόγηση των εγγράφων και πληροφοριών που υπέβαλε η Πολωνία και συμπέρανε ότι εξέλιπαν οι αμφιβολίες που είχε εκφράσει κατά την κίνηση της διαδικασίας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αναδιάρθρωση ικανοποιεί το τεστ του ιδιώτη πιστωτή.

(114)

Βασιζόμενη στην ανάλυση της PWC, η Επιτροπή δεν θεωρεί πλέον ότι λόγω των εγγυήσεων που κατέχουν οι δημόσιοι πιστωτές, η εκκαθάριση θα παρήγαγε καλύτερα αποτελέσματα από την αναδιάρθρωση. Βάσει των εξηγήσεων που περιλαμβάνει η ανάλυση PWC, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι οι δημόσιοι πιστωτές κατείχαν εγγυήσεις παρόμοιες με αυτές των ιδιωτών πιστωτών, εγγυήσεις στα ίδια παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, που έπονταν όμως των εγγυήσεων που κατείχαν οι ιδιώτες πιστωτές. Για το λόγο αυτό, η ικανοποίηση των πιστώσεων των ιδιωτών πιστωτών θα έχει προτεραιότητα γεγονός που θα επηρεάσει την ικανοποίηση των δημόσιων πιστωτών.

(115)

Εξάλλου, η Επιτροπή δέχεται πλέον ότι η σημερινή πρόταση αναδιάρθρωσης της HCz επιτρέπει σε κάθε δημόσιο πιστωτή να αντλήσει πλεονεκτήματα. Έτσι, η Επιτροπή θεωρεί ότι η αξιολόγηση των πιστωτών που κατέχουν πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου πρέπει να πραγματοποιηθεί σε σχέση με το πλαίσιο του Δεκεμβρίου του 2003. Βέβαια, η συμφωνία αναδιάρθρωση τροποποιήθηκε στη συνέχεια, αλλά τα θεμελιώδη της στοιχεία συνεχίζουν να ισχύουν. Αντίθετα, η κατάλληλη ημερομηνία αξιολόγησης για τους πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου παραμένει ο Ιούνιος τους 2005, δεδομένου ότι οι εν λόγω πιστωτές δεν έχουν ακόμη εκφράσει την ανεπιφύλακτή τους συμφωνία με τους όρους της απόφασης αναδιάρθρωσης.

(116)

Η ανάλυση, που συμπεραίνει ότι η αναδιάρθρωση θα είναι επωφελέστερη για τους πιστωτές σε σχέση με την εκκαθάριση, επιβεβαιώνεται ακόμη και στο πλαίσιο του καλύτερου πιθανού σεναρίου εκκαθάρισης για τους δημόσιους πιστωτές. Με την υπόθεση ενός τέτοιου σεναρίου μόνο τρεις δημόσιοι πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου το 2005 και ένας δημόσιος πιστωτής που κατέχει πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου το 2003 (50) θα μπορούσαν πράγματι, στην περίπτωση αναδιάρθρωσης, να εισπράξουν λιγότερα απ' ό, τι στην περίπτωση εκκαθάρισης. Ωστόσο, οι εν λόγω τρεις πιστωτές που κατέχουν πιστώσεις δημοσίου δικαίου ετάχθησαν κατά της αναδιάρθρωσης, και οι πολωνικές αρχές διασφάλισαν την πλήρη αποπληρωμή των πιστώσεών τους χρησιμοποιώντας τα έσοδα από την πώληση των περιουσιακών στοιχείων της RFG. Δεδομένου ότι οι εν λόγω δημόσιοι πιστωτές δεν προσέφεραν στον δανειζόμενο ούτε οφέλη, ούτε χρησιμοποίησαν κρατικούς πόρους, η συμπεριφορά τους δεν μπορεί να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση (51).

(117)

Όσο για τον δημόσιο πιστωτή που κατέχει πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου, της Zakład Energetyczny (Ενεργειακές εγκαταστάσεις), που αποτελεί τον τοπικό προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή της Częstochowa, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, πρώτον, η διαφορά μεταξύ του επιπέδου ικανοποίησης των πιστώσεών του στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης και της εκκαθάρισης παραμένει ασήμαντη, και δεύτερον, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι ο ιδιώτης επενδυτής που παρέχει υπηρεσίες στην HCz, στις περισσότερες περιπτώσεις θα ταχθεί κατά της πτώχευσης, γιατί σε περίπτωση διακοπής από την HCz της παραγωγής για μεγάλο χρονικό διάστημα ή οριστικής παύσης των δραστηριοτήτων της, θα έχανε ένα σημαντικό πελάτη. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Zakład Energetyczny, για την οποία θα σήμαινε την απώλεια του μεγαλύτερου πελάτη της. Έτσι, ο πιστωτής ενεργούσε σύμφωνα με το εμπορικό του συμφέρον και δεν προσέφερε στην HCz συμπληρωματικό πλεονέκτημα.

(118)

Εξάλλου, η Επιτροπή αντιλαμβάνεται ότι, σε ό, τι αφορά την προαναφερθείσα νομολογία (52) σύμφωνα με την οποία «το κέρδος που θα απεκόμιζε σε περίπτωση εκκαθαρίσεως» πρέπει να συγκριθεί με «την αξιολόγηση των πιθανοτήτων εξυγιάνσεως της επιχειρήσεως», το τεστ του ιδιώτη πιστωτή απαιτεί μια ρεαλιστική αξιολόγηση της εκκαθάρισης σε σχέση με την αναδιάρθρωση.

(119)

Στην παρούσα περίπτωση υπάρχει η δυνατότητα να ξανακαταστεί η εταιρεία βιώσιμη. Οι πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου θα εκχωρηθούν σε στρατηγικό επενδυτή και υπάρχουν αποδείξεις ότι υποβλήθηκαν σοβαρές προσφορές (το 2003) και ότι ισχύουν ακόμη (το 2005). Εξάλλου, η μεταφορά των υποχρεώσεων στην operator φαίνεται επίσης να είναι λογική από οικονομικής άποψης. Η αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε από αξιόπιστη εταιρεία επιβεβαίωσε την αξία των περιουσιακών στοιχείων.

(120)

Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται επίσης ότι σε περίπτωση εκκαθάρισης είναι αδύνατον να διασφαλιστεί το ποσό που δίνεται για παράδειγμα στην ανάλυση PWC. Η ανάλυση εκπονήθηκε βάσει του καλύτερου δυνατού σεναρίου για τους δημόσιους πιστωτές και στηριζόταν στις ίδιες προσδοκίες με αυτές που αναφέρονται στην περίπτωση της αναδιάρθρωσης, για την πώληση των περιουσιακών στοιχείων. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η πώληση από το προσωρινό διοικητικό συμβούλιο θα γίνει στο πλαίσιο μιας μοναδικής διαδικασίας. Αντ' αυτού, ορισμένοι πιστωτές μπορεί να ανακτήσουν τα ενυπόθηκα περιουσιακά στοιχεία, κάτι που θα μειώσει πιθανότητα την τιμή τους σε σχέση με τη διαδικασία αναδιάρθρωσης. Για να στηρίξει την υπόθεση αυτή, η Πολωνία παρουσίασε εμπειρικά παραδείγματα.

(121)

Η συμπεριφορά των ιδιωτών πιστωτών δείχνει καθαρά ότι η προσέγγισή τους θα βασίζεται στις συνθήκες της αγοράς. Στην πραγματικότητα, οι ιδιώτες πιστωτές τάχθηκαν υπέρ της αναδιάρθρωσης, παρά τα αποτελέσματα των πινάκων 2 και 3, που είναι ευνοϊκότερα, στην περίπτωση τους, στην περίπτωση εκκαθάρισής. Για παράδειγμα, η τράπεζα BPH που ελέγχεται από ιδιωτικές εταιρείες, στην περίπτωση της εκκαθάρισης θα έχανε το 2003 επί συνόλου πιστώσεων 75 εκατ. PLN, το 19 % (14 εκατ. PLN) ενώ στην περίπτωση αναδιάρθρωσης θα έχανε το 49 % (37 εκατ. PLN). Η αναδιάρθρωση, σε σχέση με το καλύτερο σενάριο εκκαθάρισης δεν επέτρεπε την ανάκτηση παρά 62 %. Παρόλα αυτά, η BPH τάχθηκε υπέρ της συμφωνίας αναδιάρθρωσης.

(122)

Αν εφαρμοστεί το ίδιο μέτρο για όλους τους δημόσιους πιστωτές, σχεδόν όλοι έπρεπε να ταχθούν υπέρ της αναδιάρθρωσης, δηλαδή, όλοι οι δημόσιοι πιστωτές με πιστώσεις ιδιωτικού δικαίου και οι περισσότεροι από τους δημόσιους πιστωτές με πιστώσεις δημοσίου δικαίου.

(123)

Η Επιτροπή δεν έχει επίσης πλέον αμφιβολίες ως προς το αν η μεταβίβαση της παραγωγής από την HCz στην HSCz ισοδυναμούσε με χορήγηση ενίσχυσης. Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται τη λογική βάση της μίσθωσης των χαλυβουργικών περιουσιακών στοιχείων πριν από την κήρυξη πτώχευσης σε μεμονωμένη οικονομική οντότητα εκτός του ελέγχου του προσωρινού διοικητικού συμβουλίου, σαν μέσο προστασίας της αξίας των περιουσιακών στοιχείων βάσει της αρχής της συνέχισης της δραστηριότητας.

(124)

Η Επιτροπή αναγνώρισε εξάλλου ότι η HSCz έλαβε το κυκλοφορούν κεφάλαιο και την εγγύηση της TFS σύμφωνα με εμπορικούς κανόνες που ικανοποιούν το τεστ του ιδιώτη πιστωτή. Αντιλαμβάνεται ότι η HSCz χρηματοδοτήθηκε με προκαταβολές των προμηθευτών, σύμφωνα με τους εμπορικούς κανόνες και προκαταβολές των πελατών της χαλυβουργίας, που ενδιαφέρονταν για τη συνέχιση της παραγωγής χάλυβα από την Huta Częstochowa.

(125)

Όσο για την εγγύηση που χορήγησε η TFS, η Επιτροπή, στηριζόμενη στην πρακτική που αφορά την αξιολόγηση των μεμονωμένων εγγυήσεων, αναγνωρίζει ότι η παρούσα εγγύηση δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση (53).

(126)

Η HSCz δεν αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες με την έννοια των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (54). Επιπλέον, πρόκειται για νέα μη χρεωμένη επιχείρηση που διαθέτει ήδη ένα σημαντικό χαρτοφυλάκιο παραγγελιών. Εξάλλου, η εταιρεία έλαβε ήδη δάνεια στην κεφαλαιαγορά χωρίς κρατική παρέμβαση και η σχετική εγγύηση αφορά συγκεκριμένο, ανώτατο ύψος και δεν είναι ανοικτή.

(127)

Όσο για την τιμή της εγγύησης, η Επιτροπή δεν έχει στοιχεία που να δείχνουν ότι η προμήθεια που πληρώθηκε δεν αντιστοιχεί στις τιμές της αγοράς. Αυτό φαίνεται αν εξετάσουμε το πολωνικό επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο το εγγυημένο ποσό, βάσει των συμβατικών υποχρεώσεων, δεν ξεπέρασε τα 6 εκατ. PLN και συνεπώς η προμήθεια ανέρχεται σε 2 %. Ακόμη και στην περίπτωση προμήθειας 0,8 %, υπάρχουν παραδείγματα παρόμοιων εγγυήσεων με προμήθεια 1 %, φαίνεται ότι πρόκειται για την προμήθεια που αντιστοιχεί στις τιμές της αγοράς, ιδίως αν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι η TFS διέθετε πλήρεις πληροφορίες για την HSCz και συνεπώς ήταν σε θέση να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για τον περιορισμό του εγγυημένου ποσού. Η Επιτροπή υπενθυμίζει εξάλλου ότι και σε άλλες χαλυβουργικές υποθέσεις, ενέκρινε τις προμήθειες που είχαν πληρωθεί, ακόμη και αν ήταν χαμηλότερες απ' ό, τι στην παρούσα υπόθεση (55).

(128)

Οι χρηματοδοτήσεις που έλαβε η HCz μεταξύ Ιουνίου 1997 και Μαΐου 2002 ύψους 25 161 072,08 PLN (περίπου 5,3 εκατ. ευρώ) χορηγήθηκαν στην εταιρεία από κρατικούς πόρους. Δεδομένου ότι υπάρχει σημαντικό εμπόριο χαλυβουργικών προϊόντων σε ολόκληρη την Ευρώπη, η ενίσχυση που χορηγήθηκε από την Πολωνία θα μπορούσε να νοθεύσει τον ανταγωνισμό ευνοώντας την HCz και επηρεάζοντας το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών. συνεπώς, τα μέτρα αυτά αποτελούν κρατική ενίσχυση βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(129)

Οι επιδοτήσεις της KBN ύψους 1 328 000 PLN προσέδωσαν και στην HSCz οικονομικό πλεονέκτημα και αποτελούν κρατική ενίσχυση, όπως και αυτές που χορηγήθηκαν στην HCz, αφού επηρέασαν τις εμπορικές ανταλλαγές και εισήγαγαν τον κίνδυνο στρέβλωσης του ανταγωνισμού.

(130)

Ωστόσο, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι προέκυψε αποτέλεσμα από την καθυστερημένη πληρωμή των πιστώσεων δημοσίου δικαίου από την HCz. Δεδομένου ότι η HSCz δεν ήταν προβληματική επιχείρηση η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι ο ιδιώτης πιστωτής, αντί των δημοσίων οργανισμών, θα είχε επιλέξει την αποπληρωμή των πιστώσεων του σε συντομότερο διάστημα (56).

(131)

Επιπλέον, η HSCz πλήρωσε τους νόμιμους τόκους για καθυστερημένες οφειλές σύμφωνα με την πολωνική νομοθεσία. Το επιτόκιο είναι υψηλότερο από το επιτόκιο αναφοράς της Επιτροπής. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με το άρθρο 15 του διαδικαστικού κανονισμού, σκοπός της διαδικασίας για τις παράνομες ενισχύσεις είναι να εξακριβωθεί το ποσό που πρέπει να επιστραφεί ώστε να επανέλθει η κατάσταση σαν να μην είχε χορηγηθεί ποτέ η ενίσχυση. Ωστόσο, αν ο δικαιούχος έχει ήδη επιστρέψει ολόκληρη την ενίσχυση, ή μεγαλύτερο ποσό, περιλαμβανομένων των τόκων από την ημερομηνία κατά την οποία χορηγήθηκε η ενίσχυση ως την επιστροφή της, σύμφωνα με την πρακτική της Επιτροπής, το μέτρο δεν αποτελεί πλέον κρατική ενίσχυση με την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(132)

Εξάλλου, τα επιτόκια καθυστέρησης, των οποίων το ύψος τα έτη 2002-2004 κυμάνθηκε μεταξύ 16 και 12,25 % (βλέπε σημείο 99) υπερβαίνουν τα επιτόκια αναφοράς που εφαρμόζει η Επιτροπή για την επιστροφή της ενίσχυσης. Σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού αριθ. 794/2004 (ΕΚ) της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 2004 σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (στο εξής «εκτελεστικός κανονισμός») (57) το επιτόκιο υπολογίζεται βάσει του μέσου όρου των πενταετών διατραπεζικών επιτοκίων swap για τους τρεις τελευταίους μήνες του προηγούμενου έτους, προσαυξημένο κατά 75 βασικές μονάδες. Για την Πολωνία, από την 1η Μαΐου 2004, το εν λόγω επιτόκιο αναφοράς ανερχόταν σε 7,62 % (58) Πριν το 2004 δεν υπήρχε πενταετές διατραπεζικό swap στην Πολωνία. Σε κάθε περίπτωση, και άλλοι δείκτες, όπως η μέση απόδοση των εντόκων γραμματίων του δημοσίου ενός έτους, ήταν αισθητά χαμηλότεροι (8,24 % το 2002, 5,34 % το 2003 και 6,63 % το 2004).

(133)

Μόνο η αναστολή των πληρωμών στην εφορία της Częstochowa και στην PFRON, συνολικού ύψους 62 116,09 PLN, που δεν καταβλήθηκαν, μπορεί να αποτελέσει κρατική ενίσχυση.

(134)

Η ενίσχυση που έλαβε η HCz κατά την περίοδο μεταξύ του Ιουνίου του 1997 και του Μαΐου 2002 η οποία ανερχόταν σε 25 161 072,08 PLN, χορηγήθηκε δεδομένου ότι, σύμφωνα με το ΕΠΑ και το πρωτόκολλο αριθ. 8, θα εθεωρείτο μεν κρατική ενίσχυση, αλλά τελικά, με την προοπτική της πτώχευσης της HCz δεν ελήφθη υπόψη. Ωστόσο, δεδομένου ότι σύμφωνα με το πρωτόκολλο αριθ. 8 μια τέτοια ενίσχυση παραμένει παράνομη, αποτελεί απαγορευμένη ενίσχυση αναδιάρθρωσης, εκτός αν επιτρέπεται βάσει άλλων κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.

(135)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις στον χαλυβουργικό τομέα περιλαμβάνονταν ως τις 23 Ιουλίου 2002 στην απόφαση αριθ. 2496/96/ΕΚΑΧ της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών κανόνων για τις ενισχύσεις προς τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα (59) (στο εξής «κώδικας ενισχύσεων στη Χαλυβουργία» ) (60).

(136)

Το άρθρο 2 του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία επιτρέπει ενισχύσεις σύμφωνα με το πλαίσιο Ε&Α. Η Επιτροπή, για πέντε ενισχύσεις συνολικού ύψους 5 461 620 PLN που χορήγησε η KBN, θεωρεί ότι δεν υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες ως προς το ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του πλαισίου Ε&Α, με την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 2 του παραρτήματος IV της πράξης προσχώρησης (61).

(137)

Πρώτον, μολονότι οι επιδοτήσεις που χορηγήθηκαν στην HCz από την ΚΒΝ δεν διέπονται από τον κανονισμό του Προέδρου της KBN της 30ης Νοεμβρίου 2001 για κριτήρια και τον τρόπο χορήγησης και διακανονισμού των χρηματοδοτικών μέσων που διατίθενται στον κρατικό προϋπολογισμό για τις επιστήμες (που η Επιτροπή ενέκρινε ως υφιστάμενη ενίσχυση στο πλαίσιο του μέσου ενίσχυσης PL αριθ. 6 του παραρτήματος IV της συνθήκης προσχώρησης), φαίνεται ότι η Πολωνία δεν αξιολόγησε διαφορετικά την ενίσχυσή της πριν την έγκριση του προγράμματος. Στην πραγματικότητα, η Πολωνία ήδη στο ΕΠΑ καθόρισε τα «μέσα KBN» ως «μέσα επιτρεπόμενα κρατικής ενίσχυσης με τη μορφή επιδοτήσεων στην επιστημονική Ε&Α» (62). Έτσι, η Επιτροπή προέβη στην αξιολόγηση του ΕΠΑ και το ενέκρινε με απόφαση του Συμβουλίου του Ιουλίου 2003 (βλέπε σημείο 25).

(138)

Δεύτερον, τα μέσα ενίσχυσης είναι σύμφωνα με το πλαίσιο Ε&Α. Είναι προφανές ότι η ενίσχυση χορηγήθηκε για Ε&Α και, η ενίσχυση αυτή είναι χαμηλότερη από το ανώτατο όριο βάσει των κανόνων της ελεύθερης αγοράς, που καθορίζει το πλαίσιο για τις εργασίες Ε&Α, λαμβάνοντας υπόψη έκπτωση 10 % δεδομένου ότι ο δικαιούχος βρισκόταν σε περιοχή επιλέξιμη βάσει του άρθρου 87, παράγραφος 3, στοιχείο α) (63). Πρόκειται είτε για ενίσχυση βιομηχανικής έρευνας που διατηρείται κάτω από το ανώτατο όριο του 60 % (σημείο 69, στοιχεία 1, 2 και 4) ή για ενίσχυση βιομηχανικής έρευνας ή προανταγωνιστικής ανάπτυξης που διατηρείται κάτω από το αντίστοιχο ανώτατο όριο 35 % (σημείο 69 στοιχεία 3, 4 και 5). Εξάλλου, η ενίσχυση αποτέλεσε κίνητρο, δεδομένου ότι οι πολωνικές αρχές υποστήριξαν ότι χωρίς τη συγκεκριμένη ενίσχυση, η HCz δεν θα είχε υλοποιήσει τα προγράμματα Ε&Α.

(139)

Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, η Επιτροπή δεν σκοπεύει να αμφισβητήσει την ενίσχυση που χορηγήθηκε από την KBN τα έτη 1997-2001, σύμφωνα με το παράρτημα IV της συνθήκης προσχώρησης και τη θεωρεί επιτρεπόμενη ενίσχυση στο πλαίσιο των προγραμμάτων Ε&Α και όχι ενίσχυση αναδιάρθρωσης με την έννοια του πρωτοκόλλου αριθ. 8.

(140)

Ωστόσο, στην περίπτωση της εναπομένουσας λειτουργικής ενίσχυσης και ενίσχυσης απασχόλησης ύψους 19 699 452 PLN, η Επιτροπή δεν αντιλαμβάνεται βάσει ποίων διατάξεων του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία, θα μπορούσε να επιτραπεί μια τέτοια ενίσχυση. Είναι προφανές ότι δεν πρόκειται ούτε για ενίσχυση Ε&Α ούτε για ενίσχυση για το κλείσιμο μονάδων (άρθρο 4). Εξάλλου, η ενίσχυση αυτή δεν αποτελεί ούτε επιτρεπόμενη λειτουργική ενίσχυση με την έννοια του κοινοτικού πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος (64). Σε κάθε περίπτωση, οι πολωνικές αρχές δεν επικαλέσθηκαν καμία εξαίρεση, ούτε στο πλαίσιο του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία, ούτε στο πλαίσιο των κανόνων της ΕΕ.

(141)

Δεδομένου ότι τα εν λόγω μέσα δεν υπάγονται σε άλλη εξαίρεση στο πλαίσιο του κώδικα ενισχύσεων στην χαλυβουργία ΕΚΑΧ, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρόκειται για ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 1 του κώδικα ενισχύσεων στη χαλυβουργία, που με την έννοια του πρωτοκόλλου αριθ. 8 δεν συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

(142)

Το 2002 και το 2003, η KBN χορήγησε στην HSCz 1 380 000 PLN. Η ενίσχυση αυτή μπορεί να θεωρηθεί υφιστάμενη ενίσχυση στο πλαίσιο των μέσων ενίσχυσης PL αριθ. 6 του παραρτήματος IV της πράξης προσχώρησης. Η Πολωνία επιβεβαίωσε ότι η ενίσχυση αυτή χορηγήθηκε στο πλαίσιο του εγκεκριμένου σχεδίου για τα μέσα ενίσχυσης PL αριθ. 6. Συνεπώς, δεν υπάρχει σοβαρή αμφιβολία για το αν τα μέσα αυτά είναι σύμφωνα με το πλαίσιο που αφορούν τις εργασίες Ε&Α, με την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 2 του παραρτήματος IV της πράξης προσχώρησης.

(143)

Λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε από την KBN στην HCz επιτρέπεται, δυνητικά παράνομη ενίσχυση που έλαβε η HSCz ανέρχεται σε 62 116,09 PLN (περίπου 13 077). Ωστόσο, δεδομένου ότι το ποσό αυτό πληροί τις προϋποθέσεις του κανονισμού ΕΚ αριθ. 69/2001 της Επιτροπής της 12ης Ιανουαρίου 2001 για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (65) η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί ότι το εν λόγω μέσο δεν αποτελεί κρατική ενίσχυση με την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ.

(144)

Λαμβανομένων υπόψη των παραπάνω, η Επιτροπή δέχεται ότι τα μέσα, που χρησιμοποίησε η Πολωνία για την αναδιάρθρωση της HCz στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης της 7ης Αυγούστου 2003, όπως τροποποιήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 2003 και στις 20 Απριλίου 2004, δεν αποτελούν ενίσχυση με την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Εξάλλου, τα μέσα που χρησιμοποίησε η Πολωνία σε σχέση με τη δραστηριότητα της HSCz δεν αποτελούν ούτε αυτά κρατική ενίσχυση με την έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1, της συνθήκης ΕΚ. Επιπλέον, οι επιδοτήσεις που χορήγησε η KBN στην HCz και την HCSz για Ε&Α συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

(145)

Ωστόσο, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης που έλαβε η HCz τα έτη 1997-2002 ύψους 19 699 452 PLN (4,1 εκατ. ευρώ) δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά και πρέπει να επιστραφεί, σύμφωνα με το σημείο 18 του πρωτοκόλλου αριθ. 8.

(146)

Η αίτηση επιστροφής απευθύνθηκε στην επιχείρηση που ήταν δικαιούχος της ενίσχυσης. Η οικονομική οντότητα που έλαβε την ενίσχυση, όταν χορηγήθηκε αποτελούσε τμήμα της νομικής οντότητας HCz. Δεδομένου ότι το ενεργητικό και το παθητικό της HCz κατανεμήθηκε μεταξύ τριών εταιρειών που τη διαδέχθηκαν; της RFG, της MH και της Operator, η νομική οντότητα που έλαβε την ενίσχυση δεν περιορίζεται πλέον στην HCz, αλλά περιλαμβάνει και τις οντότητες αυτές που παρέλαβαν το ενεργητικό και το παθητικό της HCz. Έτσι, η επιστροφή της ενίσχυσης θα ζητηθεί από την HCz, τη RFG, τη MH και την Operator, που πρέπει να ανταποκριθούν αλληλέγγυα.

(147)

Τα ποσά που θα επιστραφούν θα προσαυξηθούν με τους τόκους που θα υπολογιστούν σύμφωνα με τις διατάξεις του εκτελεστικού κανονισμού. Ειδικότερα, το άρθρο 9, παράγραφος 4 του εκτελεστικού κανονισμού καθορίζει ότι στην περίπτωση που δεν υπάρχει το πενταετές διατραπεζικό επιτόκιο swap, η Επιτροπή μπορεί, σε στενή συνεργασία με το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, να καθορίσει το ισχύον επιτόκιο για την επιστροφή της κρατικής ενίσχυσης βάσει μιας μεθόδου, βασιζόμενης στις διαθέσιμες πληροφορίες. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει πενταετές διατραπεζικό επιτόκιο swap για την Πολωνία τη συγκεκριμένη περίοδο κατά την οποία έγινε η χορήγηση της ενίσχυση που δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, το επιτόκιο που θα ισχύσει για τον υπολογισμό της επιστροφής της ενίσχυσης θα βασιστεί σε ένα επιτόκιο που θα θεωρηθεί κατάλληλο για τη συγκεκριμένη περίοδο.

(148)

Η Πολωνία ανακοίνωσε την τροποποίηση του ΕΠΑ ώστε να αναφέρει ότι η HCz δεν θα εκκαθαριστεί αλλά μπορεί να αναδιαρθρωθεί χωρίς κρατική ενίσχυση. Η Επιτροπή, σύμφωνα με το σημείο 10 του πρωτοκόλλου αριθ. 8, δεν είναι αντίθετη στην τροποποίηση αυτή.

(149)

Με την έννοια του άρθρου 10 του πρωτοκόλλου αριθ. 8 «οποιεσδήποτε συνακόλουθες μεταβολές του γενικού προγράμματος αναδιάρθρωσης και των ατομικών προγραμμάτων πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή και, οσάκις ενδείκνυται, από το Συμβούλιο». Λαμβανομένου υπόψη ότι η απόφαση της Επιτροπής αφορά κρατική ενίσχυση, πρέπει να αναφερθεί στις διαδικαστικές διατάξεις του άρθρου 88 της συνθήκης προσχώρησης και στον κανονισμό ΕΚ αριθ. 659/99. Στο πλαίσιο αυτό, τις σχετικές αποφάσεις λαμβάνει η Επιτροπή, εκτός από την περίπτωση όπου η απόφαση χορήγησης συμβιβάσιμης ενίσχυσης με την κοινή αγορά δικαιολογείται από έκτακτες συνθήκες με την έννοια του άρθρου 88, παράγραφος 2 εδάφιο 3.

(150)

Έτσι, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει την προτεινόμενη τροποποίηση, δεδομένου ότι τα κυριότερα μεγέθη που περιλαμβάνονται στο πρωτόκολλο για τις κρατικές ενισχύσεις, όπως: παραγωγική ικανότητα, χρονοδιάγραμμα και αναλογικότητα της κρατικής ενίσχυσης παραμένουν αμετάβλητα (66). Η παρούσα τροποποίηση του ΕΠΑ δεν επηρεάζει το ίδιο το πρωτόκολλο αριθ. 8. Η HCz δεν θα καταστεί στο πλαίσιο του πρωτοκόλλου αριθ. 8 δικαιούχος επιχείρηση η και καθαρή μείωση της παραγωγικής ικανότητας της πολωνικής χαλυβουργίας, που καθορίζεται στο σημείο 7, δεν θα μεταβληθεί.

(151)

Εξάλλου, η Πολωνία παρουσίασε επαρκή αιτιολόγηση για την τροποποίηση αυτή. Η αναδιάρθρωση της HCz φαίνεται να αποτελεί πράγματι μια εναλλακτική λύση που βασίζεται στους κανόνες της αγοράς, δεδομένου ότι η αξιολόγηση που παρουσιάστηκε δείχνει ότι η HCz μπορεί, αντίθετα με τη θέση του 2003, να αναδιαρθρωθεί χωρίς κρατική ενίσχυση.

(152)

Ωστόσο, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι δεν είναι σε θέση να επιτρέψει την ενίσχυση που χορηγήθηκε στην HCz τα έτη1997 — 2002, γιατί η έγκρισή της θα σήμαινε ότι η HCz βρισκόταν στον κατάλογο των δικαιούχων και θα συνέβαλε στην αύξηση της επιτρεπόμενης κρατικής ενίσχυσης στην πολωνική χαλυβουργία μεταβάλλοντας έτσι την ισορροπία μεταξύ των δεσμεύσεων ως προς τις κρατικές ενισχύσεις και τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή δεν θα μπορούσε να εγκρίνει μια τέτοια τροποποίηση χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου.

(153)

Η Επιτροπή δεν διαπίστωσε ότι η πώληση των θυγατρικών εταιρειών της HCz και της HCSz αποτελούσε παράβαση του σημείου 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 8.

(154)

Το σημείο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 8 καθορίζει ότι ': «μια δικαιούχος εταιρεία δεν μπορεί:

Στο ΕΠΑ (βλ. σημείο 26) επαναλήφθηκε ότι η διάταξη αυτή θα εμπόδιζε την αγορά περιουσιακών στοιχείων και μετοχών από δικαιούχους που υπάγονται στο πρωτόκολλο αριθ. 8.

(155)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι στην περίπτωση αυτή, πρέπει να ληφθεί υπόψη το σημείο 4, στοιχείο α) και όχι το σημείο 4 στοιχείο β), δεδομένου ότι δεν πρόκειται για πώληση περιουσιακών στοιχείων αλλά για πώληση μετοχών, κάτι που θεωρείται συγχώνευση (67). Ο στρατηγικός επενδυτής, πράγματι, θα λάβει μόνο μετοχές των εταιρειών και όχι μεμονωμένα περιουσιακά στοιχεία. Επιπλέον, η εφαρμογή του σημείου 4, στοιχείο β) είναι επαρκής για την πτώχευση της HCz, η οποία δεν κηρύχθηκε τελικά.

(156)

Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι έγινε παράβαση του σημείου 4 στοιχείου α) του πρωτοκόλλου αριθ. 8, δεδομένου ότι η διάταξη αυτή απευθύνεται αποκλειστικά στους δικαιούχους του εν λόγω πρωτοκόλλου στους οποίους δεν περιλαμβάνονται ούτε η Donbass ούτε η LNM.

(157)

Αληθεύει ότι η LNM αγόρασε τη δικαιούχο εταιρεία MSP. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει αποδείξεις ότι η LNM ενεργεί για λογαριασμό της MSP ή ως εκπρόσωπος της. Αντίθετα, η LNM και η MSP διευθύνονται ως χωριστές και αυτόνομες επιχειρήσεις. Ακόμη και αν η Επιτροπή ερμήνευε τις εν λόγω διατάξεις έτσι ώστε να απαγορεύσει τη σταυρωτή επιδότηση μεταξύ των δικαιούχων (ενδεχομένως της MSP) και μη δικαιούχων επιχειρήσεων (στην παρούσα περίπτωση της HCz), διαθέτει επαρκείς ενδείξεις ότι κανένας αγοραστής δεν θα προσέφευγε σε σταυρωτή επιδότηση της HCz χρησιμοποιώντας την ενίσχυση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του ΕΠΑ. Τόσο η Πολωνία όσο και η LNM ανέλαβαν τις κατάλληλες δεσμεύσεις προς την κατεύθυνση αυτή (βλέπε σημεία 77 και 104).

(1)

Με την επιστολή της 22ας Ιουνίου 2005, η οποία καταχωρήθηκε στις 27 Ιουνίου 2005, το Βέλγιο κοινοποίησε στην Επιτροπή το πρόγραμμα ενίσχυσης στη Ford, στη Genk. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με την επιστολή της 27ης Ιουλίου 2005, στην οποία απάντησαν οι βελγικές αρχές με την επιστολή της 15ης Σεπτεμβρίου 2005 η οποία καταχωρήθηκε την ίδια ημέρα.

(2)

Με την επιστολή της 9ης Νοεμβρίου 2005, η Επιτροπή ενημέρωσε το Βέλγιο σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την εν λόγω ενίσχυση. Στη συνέχεια, στις 25 Νοεμβρίου 2005, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση με τις βελγικές αρχές.

(3)

Οι βελγικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με την επιστολή της 13ης Ιανουαρίου 2006 η οποία καταχωρήθηκε την ίδια ημέρα.

(4)

Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 25 Φεβρουαρίου 2006 (2). Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο αλλά δεν έλαβε εκ μέρους τους καμία παρατήρηση.

(5)

Ο δικαιούχος της ενίσχυσης είναι η Ford-Werke GmbH, Fabrieken te Genk (στο εξής καλούμενος «Ford Genk»). Η Ford-Werke GmbH αποτελεί μέρος της Ford Motor Company. Το εργοστάσιο άνοιξε το 1964. Στα τέλη 2003, στο πλαίσιο μιας γενικής αναδιάρθρωσης της Ford Europe, υπέστη σημαντική μείωση του προσωπικού του, η οποία αφορούσε περίπου 3 000 εργαζομένους. Συγχρόνως, η εταιρεία ανήγγειλε ένα πρόγραμμα επενδύσεων περίπου 700 εκατ. ευρώ, οι οποίες προορίζονταν κυρίως για ένα νέο σύστημα ευέλικτης παραγωγής. Το πρόγραμμα αυτό προέβλεπε ότι η υπό εξέλιξη παραγωγή μοντέλου Mondeo θα ολοκληρωνόταν με την παραγωγή της νέας γενιάς του Galaxy και ενός τρίτου οχήματος. Το εργοστάσιο απασχολεί σήμερα περίπου 5 000 άτομα. Το 2004, παρήχθησαν στο εργοστάσιο 207 163 οχήματα. Στο Βέλγιο, ο όμιλος Ford είναι παρών και στη Γάνδη με ένα εργοστάσιο Volvo.

(6)

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από το Βέλγιο, το συνολικό αποδεκτό κόστος του προγράμματος επαγγελματικής εκπαίδευσης ανέρχεται σε 33,84 εκατ. ευρώ. Στο συνολικό αυτό ποσό περιλαμβάνονται στοιχεία ειδικής εκπαίδευσης ύψους 25,34 εκατ. ευρώ και μέτρα γενικής εκπαίδευσης ύψους 8,5 εκατ. ευρώ.

(7)

Οι αποδεκτές δαπάνες καθώς και τα αντίστοιχα ποσά που ελήφθησαν υπόψη στο πρόγραμμα είναι:

(8)

Οι συνολικές επιλέξιμες δαπάνες κατανέμονται με τον ακόλουθο τρόπο, ανάλογα με το είδος των δαπανών:

(9)

Η προτεινόμενη ενίσχυση συνίσταται σε άμεση επιδότηση υπέρ της Ford Genk για ποσό 12 279 423 ευρώ, για την περίοδο 2004-2006. Στο ποσό αυτό, 4 677 408 ευρώ (38 %) αντιστοιχούν στην ενίσχυση για τη γενική επαγγελματική εκπαίδευση και 7 602 015 ευρώ (61 %) στην ενίσχυση για την ειδική εκπαίδευση. Η ενίσχυση πρέπει να χορηγείται υπό μορφή ad hoc ενίσχυσης από τη φλαμανδική κοινότητα (Vlaamse Gemeenschap). Το Βέλγιο διαβεβαίωσε ότι η ενίσχυση στην εκπαίδευση δεν θα σωρευτεί με άλλες ενισχύσεις για την κάλυψη των ίδιων δαπανών.

(10)

Το ποσό των προαναφερόμενων ενισχύσεων συνεπάγεται ένταση ενίσχυσης 55 % για τη γενική κατάρτιση και 30 % για την ειδική κατάρτιση.

(11)

Στην απόφαση να κινήσει επίσημη διαδικασία εξέτασης, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς 1) την ερμηνεία που δίδεται από τις βελγικές αρχές όσον αφορά την έκταση των επιλέξιμων δαπανών και 2) την προτεινόμενη κατηγοριοποίηση ορισμένων στοιχείων ως ειδική ή γενική επαγγελματική εκπαίδευση.

(12)

Όσον αφορά τις επιλέξιμες δαπάνες, η Επιτροπή έχει αμφιβολία ως προς τη συμβατότητα με το άρθρο 4 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 της Επιτροπής της 12ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ τις ενισχύσεις για την επαγγελματική εκπαίδευση (3), ορισμένου αριθμού δαπανών που προβλέπονται από το Βέλγιο, ιδίως:

(13)

Όσον αφορά την κατανομή μεταξύ «γενικής» και «ειδικής» εκπαίδευσης, η Επιτροπή έχει υπόνοιες ότι οι βελγικές αρχές εφάρμοσαν σε ορισμένες δαπάνες του προγράμματος τον υπερβολικά ευρύ ορισμό της γενικής εκπαίδευσης. Οι αμφιβολίες της Επιτροπής αφορούν ιδίως τα στοιχεία «έξοδα των υπηρεσιών παροχής συμβουλών» και «έξοδα προσωπικού εκτός αλυσίδας». Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η υπηρεσία επαγγελματικής εκπαίδευσης της Ford Genk εκτιμά ότι το 70 % περίπου αυτών των δαπανών αφορούν τη γενική εκπαίδευση. Ωστόσο, δεν παρασχέθηκε καμία απόδειξη προς υποστήριξη αυτού του ισχυρισμού.

(14)

Στην απάντησή τους στην κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, οι βελγικές αρχές προέβησαν στα ακόλουθα σχόλια:

(15)

Το μέτρο που κοινοποιήθηκε από το Βέλγιο υπέρ της Ford Genk αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης. Πράγματι, χορηγήθηκε υπό τη μορφή επιδότησης η οποία θα χρηματοδοτηθεί από το κράτος ή από κρατικούς πόρους. Το μέτρο είναι επιλεκτικό, εφόσον αφορά μόνο τη Ford Genk και μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στο εσωτερικό της Κοινότητας, παρέχοντας πλεονέκτημα σε αυτή την επιχείρηση σε σχέση με άλλους ανταγωνιστές οι οποίοι δεν επωφελούνται από την ενίσχυση. Τέλος, στην αγορά του αυτοκινήτου πραγματοποιούνται ευρείας κλίμακας εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών και, επομένως, η ενίσχυση θα μπορούσε να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

(16)

Το Βέλγιο ζητά να εγκριθεί η ενίσχυση βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001. Η ενίσχυση συνδέεται πράγματι με ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

(17)

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001, αν το ποσό της ενίσχυσης που χορηγείται στην ίδια επιχείρηση για ένα μεμονωμένο πρόγραμμα επαγγελματικής εκπαίδευσης υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ, η ενίσχυση δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση κοινοποίησης που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η προβλεπόμενη ενίσχυση ανέρχεται σε 12 279 423 ευρώ, ότι πρέπει να χορηγηθεί σε μία και μόνη επιχείρηση και ότι το πρόγραμμα επαγγελματικής εκπαίδευσης είναι μεμονωμένο πρόγραμμα. Η Επιτροπή θεωρεί, συνεπώς, ότι η υποχρέωση κοινοποίησης εφαρμόζεται στην προτεινόμενη ενίσχυση και ότι τηρήθηκε από το Βέλγιο.

(18)

Η 16η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 εξηγεί το λόγο για τον οποίο αυτό το είδος ενίσχυσης δεν δύναται να απαλλαγεί από την υποχρέωση κοινοποίησης: «είναι σκόπιμο να εξακολουθήσει η Επιτροπή να αξιολογεί μεμονωμένα τα μεγάλα ποσά ενισχύσεων προτού χορηγηθούν».

(19)

Όταν αξιολογεί μία μεμονωμένη ενίσχυση για την επαγγελματική εκπαίδευση η οποία, λόγω του ποσού της, δεν τυγχάνει της εξαίρεσης που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 68/2001 και η οποία, συνεπώς, πρέπει να αξιολογηθεί βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης, η Επιτροπή προσφεύγει στις ίδιες κατευθυντήριες αρχές με αυτές που αναφέρονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 68/2001. Λαμβανομένης υπόψη της 4ης αιτιολογικής σκέψης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001, σύμφωνα με την οποία η Επιτροπή θα εξετάζει τις κοινοποιήσεις κυρίως με βάση τα κριτήρια που καθορίζονται στον εν λόγω κανονισμό, η Επιτροπή εξακριβώνει, εξάλλου, κατά πόσο οι επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να εγκριθούν, κάνοντας και πάλι χρήση της ευρείας διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης. Παρόμοια μέτρα πρέπει να αξιολογούνται κατά τρόπον ώστε να διασφαλίζεται η συνοχή της πρακτικής λήψης αποφάσεων και η ίση μεταχείριση (4).

(20)

Η αξιολόγηση εκ μέρους της Επιτροπής της συμβατότητας του εν λόγω μέτρου με την κοινή αγορά πρέπει, συνεπώς, να εξακριβώνει εάν το σύνολο των σημείων για τα οποία η Επιτροπή είχε διατυπώσει αμφιβολίες κατά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης είναι σύμφωνο με την κοινή αγορά από την άποψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 και το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης. Ειδικότερα:

(21)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι το άρθρο 4 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 προβλέπει ότι οι επιλέξιμες δαπάνες ενός σχεδίου ενίσχυσης για επαγγελματική εκπαίδευση είναι οι ακόλουθες:

(22)

Το Βέλγιο παρέσχε μια επισκόπηση των εξόδων επαγγελματικής εκπαίδευσης η οποία επιτρέπει να προσδιορίσει η Επιτροπή τις προτεινόμενες επιλέξιμες δαπάνες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν από το Βέλγιο, τα έξοδα προσωπικού των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα επαγγελματικής εκπαίδευσης δεν υπερβαίνουν το σύνολο των λοιπών επιλέξιμων δαπανών.

(23)

Το άρθρο 4 παράγραφος 7 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 προβλέπει ότι είναι δυνατό να γίνει αποδεκτή ως δαπάνες δυνάμει επιλέξιμες η απόσβεση των εργαλείων και του εξοπλισμού στο βαθμό που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το συγκεκριμένο πρόγραμμα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Μεταξύ των δυνάμει επιλέξιμων δαπανών δεν γίνεται καμία αναφορά σε κτίρια. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, οι «χώροι επαγγελματικής εκπαίδευσης» συνίστανται σε διαφόρους εξοπλισμούς, οι οποίοι βρίσκονται σε αίθουσες που οριοθετούνται από γυάλινα τοιχώματα. Οι αίθουσες αυτές χρησιμοποιούνται για δραστηριότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης. Δεδομένου ότι βρίσκονται στους διαδρόμους του εργοστασίου, δεν αποτελούν κτίρια και μπορεί να θεωρηθεί ότι υπάγονται στην κατηγορία «εργαλεία και εξοπλισμοί» που καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 68/2001.

(24)

Υπό τους όρους αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι χώροι αυτοί αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες.

(25)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις διαθέτουν καταρχήν περισσότερες ευκαιρίες να διαθέτουν τη δική τους υπηρεσία επαγγελματικής εκπαίδευσης και, επομένως, ότι έχουν λιγότερο την τάση να προσφεύγουν στη βοήθεια εξωτερικών υπηρεσιών παροχής συμβουλών. Για να είναι συμβατό με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει επίσης να είναι ανάλογο προς το στόχο και να μην νοθεύει τον ανταγωνισμό σε βαθμό που να αντιβαίνει στο κοινό συμφέρον. Υπό τους όρους αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι η άρνηση να εφαρμοστεί το άρθρο 4 παράγραφος 7 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 στις δαπάνες που συνδέονται με τις υπηρεσίες εσωτερικής επαγγελματικής εκπαίδευσης θα εισήγαγε διακρίσεις για την κατηγορία των μεγάλων επιχειρήσεων. Επομένως, η Επιτροπή δέχεται να κατατάξει αυτές τις δαπάνες στις επιλέξιμες δαπάνες.

(26)

Η Επιτροπή θα εφαρμόσει τα ίδια κριτήρια με αυτά της παρούσας απόφασης σε κάθε ανάλογη περίπτωση που θα της κοινοποιηθεί.

(27)

Ωστόσο, η Επιτροπή απορρίπτει το επιχείρημα των βελγικών αρχών, σύμφωνα με το οποίο το σύνολο των εν λόγω δαπανών πρέπει να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην κατηγορία της γενικής επαγγελματικής εκπαίδευσης. Πράγματι, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών έχουν την ίδια εμβέλεια (γενική/ειδική) με τις δράσεις επαγγελματικής εκπαίδευσης στις οποίες αναφέρονται. Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε υπεραντιστάθμιση του κόστους των υπηρεσιών παροχής συμβουλών, οι δαπάνες της υπηρεσίας επαγγελματικής εκπαίδευσης για την εκπαίδευση που κατατάσσεται ως «γενική» ή «ειδική» πρέπει να υπόκεινται στην ίδια μέγιστη ένταση ενίσχυσης με την αντίστοιχη δράση εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος επαγγελματικής εκπαίδευσης, οι δαπάνες της υπηρεσίας επαγγελματικής εκπαίδευσης θα κατανεμηθούν, επομένως, ως «γενικές» και «ειδικές» δαπάνες, ανάλογα με τις δράσεις «γενικής» και «ειδικής» εκπαίδευσης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, με βάση τις δράσεις εκπαίδευσης για τις οποίες η Επιτροπή επιτρέπει τη χορήγηση ενίσχυσης, προκύπτει ποσοστό 57,8 % για τη γενική επαγγελματική εκπαίδευση και 42,2 % για την ειδική εκπαίδευση.

(28)

Υψηλότερες εντάσεις ενίσχυσης θα συνεπάγονταν δυσανάλογη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή εκτιμά, ιδίως, ότι η υποχρέωση για τις επιχειρήσεις να αναλαμβάνουν ένα εύλογο μέρος των δαπανών συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα και στη σκοπιμότητα του μέτρου. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι υψηλότερη ένταση ενίσχυσης θα αλλοίωνε τους όρους των συναλλαγών σε βαθμό που θα αντίκειτο προς το κοινό συμφέρον. Συνεπώς, αυτό το σκέλος του μέτρου δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατό με την κοινή αγορά δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης.

(29)

Όταν μία επιχείρηση αποφασίζει να λάβει μέτρα αναδιάρθρωσης συγκρίνει τη σημερινή αξία της αναμενόμενης μείωσης των δαπανών στο μέλλον με τις δαπάνες της αναδιάρθρωσης. Οι δαπάνες εκπαίδευσης των εργαζομένων που θα αναλάβουν νέα καθήκοντα μετά από την αναδιάρθρωση είναι ένα μέρος των συνήθων και απαραίτητων δαπανών της αναδιάρθρωσης. Πράγματι, μόλις η επιχείρηση αποφάσισε να απολύσει σημαντικό μέρος του προσωπικού της, η προσωρινή εκπαίδευση των προαναφερόμενων εργαζομένων είναι απαραίτητη για να διασφαλίσει τη συνέχεια της παραγωγής και της ποιότητας. Η επιχείρηση δεν έχει άλλη επιλογή από το να αναλάβει αυτά τα έξοδα εκπαίδευσης υπέρ του εργατικού δυναμικού που παραμένει για να αντικαταστήσει την τεχνογνωσία του απολυθέντος προσωπικού. Συνεπώς, η εν λόγω ενίσχυση θα είχε απλώς ως αποτέλεσμα να επιδοτήσει τις συνήθεις και αναγκαίες για την αναδιάρθρωση της εταιρείας δαπάνες, τις οποίες θα έπρεπε ούτως ή άλλως να αναλάβει, ακόμη και αν δεν υπήρχε ενίσχυση. Η εν λόγω ενίσχυση δεν φαίνεται λοιπόν αναγκαία και, ούτως ή άλλως, δεν θα καταλήξει σε συμπληρωματική επαγγελματική εκπαίδευση.

(30)

Επιπλέον, η 10η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 εξηγεί τη λογική των κρατικών ενισχύσεων για την επαγγελματική εκπαίδευση: η επαγγελματική εκπαίδευση έχει πολύ θετικά εξωτερικά αποτελέσματα για την κοινωνία στο σύνολό της, δεδομένου ότι αυξάνει το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό από το οποίο άλλες επιχειρήσεις δύνανται να αντλήσουν προσωπικό και βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα της κοινοτικής βιομηχανίας. Εντούτοις, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η εν λόγω αναδιάρθρωση θα καταλήξει σε μείωση του ειδικευμένου εργατικού δυναμικού· φαίνεται, λοιπόν, ότι αντίκειται στο στόχο που διατυπώνεται ρητά στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 68/2001.

(31)

Για να είναι συμβατό με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να είναι επίσης ανάλογο προς τον στόχο και να μην στρεβλώνει τον ανταγωνισμό σε βαθμό που να αντιβαίνει προς το κοινό συμφέρον. Εφόσον, όμως, η Ford Europe είναι ένας από τους κύριους παράγοντες της κοινοτικής αγοράς στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, προκύπτει ότι οι δυνάμεις της αγοράς θα έπρεπε από μόνες τους να επαρκούν να διασφαλίσουν την επαγγελματική εκπαίδευση που προκύπτει από την εν λόγω αναδιάρθρωση. Κάθε κρατική ενίσχυση γι’αυτή την επαγγελματική εκπαίδευση θα υπερέβαινε, συνεπώς, σύμφωνα με τους όρους της 11ης αιτιολογικής σκέψης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001, το ελάχιστο απαραίτητο μέτρο για την επίτευξη του κοινοτικού στόχου, πράγμα το οποίο θα ήταν ανέφικτο αν βασιζόταν αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς και θα κατέληγε, κατά συνέπεια, σε αθέμιτη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Σχετικά με αυτό, η Επιτροπή παρατηρεί ιδιαιτέρως ότι, παρά τις αμφιβολίες που εκφράστηκαν στην απόφαση κίνησης διαδικασίας, το Βέλγιο δεν εξήγησε το λόγο για τον οποίο η επιχείρηση δεν θα αναλάμβανε τις δραστηριότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης χωρίς ενίσχυση.

(32)

Η Επιτροπή θεωρεί, λοιπόν, ότι αυτές οι δαπάνες αναδιάρθρωσης δεν δύνανται να τύχουν ενίσχυσης για την επαγγελματική εκπαίδευση.

(33)

Εδώ και ένα έτος, η Επιτροπή συγκέντρωσε αποδείξεις ότι ορισμένοι κατασκευαστές αυτοκινήτων θέτουν μεταξύ τους σε ανταγωνισμό τα εργοστάσιά παραγωγής τους που βρίσκονται σε διαφορετικά κράτη μέλη για την παραγωγή των νέων μοντέλων τους. Συγκρίνουν πολλούς τόπους με προοπτική την παραγωγή ενός νέου προϊόντος και, έπειτα, αποφασίζουν για τον τόπο παραγωγής βασιζόμενοι στο σύνολο των εξόδων παραγωγής, δηλ. σε όλα τα είδη των δαπανών αλλά και στις κυβερνητικές ενισχύσεις οποιουδήποτε είδους, ιδίως στις ενισχύσεις για την επαγγελματική εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτής της οικονομικής κατάστασης πραγμάτων και λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο ότι ορισμένες ενισχύσεις για την επαγγελματική εκπαίδευση δεν συμβάλλουν στο στόχο του κοινού συμφέροντος που καθορίζεται στη 10η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001, αλλά αποτελούν απλώς ενίσχυση στη λειτουργία η οποία στρεβλώνει τον ανταγωνισμό, η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει με μεγαλύτερη προσοχή τον αναγκαίο χαρακτήρα της ενίσχυσης «προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο μέτρο για την επίτευξη του κοινοτικού στόχου, πράγμα το οποίο θα ήταν ανέφικτο αν βασιζόταν αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς» (11η αιτιολογική σκέψη του εν λόγω κανονισμού) (5). Η εκτίμηση αυτή δικαιολογείται ακόμη περισσότερο σήμερα που ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας χαρακτηρίζεται από σημαντικές πλεονάζουσες ικανότητες.

(34)

Σε προηγούμενες υποθέσεις, η Επιτροπή δεν ανέλυσε λεπτομερώς την αναγκαιότητα μιας ειδικής ενίσχυσης για την επαγγελματική εκπαίδευση για τις δαπάνες έναρξης παραγωγής νέων μοντέλων (6). Ωστόσο, μπορεί να προβεί σε τέτοια ανάλυση εφόσον διαπιστώσει ότι οι οικονομικές συνθήκες εξελίχθηκαν στις εν λόγω αγορές. Στο σημείο 52 της απόφασης της 30ής Σεπτεμβρίου 2003 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-57/00 P και C-61/00 P (7), το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανέφερε ότι «ανεξαρτήτως της ερμηνείας του άρθρου 92 παράγραφος 2 στοιχείο γ) [που έγινε άρθρο 87 παράγραφος 2 στοιχείο γ)], της Συνθήκης που εδόθη από την Επιτροπή κατά το παρελθόν, η εν λόγω ερμηνεία δεν επηρεάζει το βάσιμο της ερμηνείας της Επιτροπής της ίδιας διάταξης στην επίδικη απόφαση και, επομένως, την εγκυρότητά της» Κατά τον ίδιο τρόπο, το Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ανέφερε στο σημείο 177 της απόφασής του της 15ης Ιουνίου 2005 στην υπόθεση T-171/02 (8): «μόνο στο πλαίσιο του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) ΕΚ πρέπει να εκτιμηθεί η νομιμότητα μιας αποφάσεως της Επιτροπής από την οποία διαπιστώνεται ότι μία νέα ενίσχυση δεν πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παρεκκλίσεως αυτής και όχι βάσει μιας προγενέστερης πρακτικής της Επιτροπής για τη λήψη αποφάσεων, ακόμη και αν υποτεθεί ότι υπάρχει».

(35)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, η παραγωγή ενός νέου μοντέλου είναι αναγκαία για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Η έναρξη παραγωγής ενός νέου μοντέλου είναι, λοιπόν, μία συνήθης και τακτικά επανερχόμενη συνιστώσα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Για να παράγουν νέα μοντέλα, οι κατασκευαστές αυτοκινήτων πρέπει να εκπαιδεύουν το εργατικό δυναμικό τους ως προς τις νέες τεχνικές που πρέπει να υιοθετηθούν. Τα συνδεόμενα και αναγκαία για την έναρξη παραγωγής ενός μοντέλου έξοδα εκπαίδευσης αναλαμβάνονται, λοιπόν, κατά κανόνα, από τους κατασκευαστές αυτοκινήτων στη βάση και μόνο του εμπορικού κινήτρου. Κατά συνέπεια, οι εν λόγω δραστηριότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης θα είχαν ούτως ή άλλως διοργανωθεί από την επιχείρηση και, ιδίως, ακόμη και αν δεν υπήρχε ενίσχυση. Η ενίσχυση για την επαγγελματική εκπαίδευση δεν είναι, λοιπόν, αναγκαία σε αυτό το πλαίσιο. Δεν ενθαρρύνει την επιχείρηση να αναλάβει πρόσθετες δραστηριότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης εκτός από εκείνες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί βάσει αποκλειστικά των δυνάμεων της αγοράς. Θα κάλυπτε λειτουργικές δαπάνες οι οποίες συνήθως αναλαμβάνονται από την επιχείρηση και θα αποτελούσε, ως εκ τούτου, ενίσχυση στη λειτουργία η οποία νοθεύει τον ανταγωνισμό.

(36)

Επιπλέον, η εγκατάσταση μιας μοναδικής πλατφόρμας στο εργοστάσιο της Γάνδης θα επιτρέψει, αναμφισβήτητα, να καταστεί αποτελεσματικότερη η παραγωγή των νέων μοντέλων. Η επιχείρηση θα αντλήσει λοιπόν όφελος με άμεσο τρόπο από την εγκατάσταση της ενιαίας πλατφόρμας. Επομένως, οι δυνάμεις της αγοράς επαρκούν από μόνες τους να παροτρύνουν την επιχείρηση να αναλάβει αυτόν τον εξορθολογισμό της διαδικασίας κατασκευής καθώς και τα αντίστοιχα έξοδα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Υπό αυτούς τους όρους, η ενίσχυση δεν είναι αναγκαία, εφόσον θα κάλυπτε τα συνήθη έξοδα αναδιοργάνωσης μιας επιχείρησης.

(37)

Επιπλέον, τα ίδια επιχειρήματα με αυτά που παρουσιάζονται στην 31η αιτιολογική σκέψη σχετικά με τον αναλογικό χαρακτήρα της ενίσχυσης και την απαγόρευση της αθέμιτης στρέβλωσης του ανταγωνισμού, ως όροι για να διασφαλιστεί η συμβατότητα με τις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης εφαρμόζονται και στην επαγγελματική εκπαίδευση που συνδέεται με την έναρξη παραγωγής νέων μοντέλων. Οποιαδήποτε κρατική ενίσχυση γι' αυτή την επαγγελματική εκπαίδευση θα υπερέβαινε, συνεπώς, το ελάχιστο απαραίτητο μέτρο για την επίτευξη του κοινοτικού στόχου, πράγμα το οποίο θα ήταν ανέφικτο αν βασιζόταν αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς και θα είχε ως αποτέλεσμα να νοθεύσει τον ανταγωνισμό σε βαθμό που θα αντίκειτο στο κοινοτικό συμφέρον. Σχετικά με αυτό το θέμα, η Επιτροπή παρατηρεί, ιδίως, ότι, παρά τις αμφιβολίες που εκφράστηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, το Βέλγιο δεν εξήγησε το λόγο για τον οποίο η επιχείρηση δεν ανέλαβε τις δραστηριότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης χωρίς ενίσχυση.

(38)

Οι δαπάνες έναρξης παραγωγής νέων μοντέλων δεν μπορούν, επομένως, να τύχουν ενίσχυσης για την επαγγελματική εκπαίδευση.

(39)

Στην απάντησή τους στην απόφαση κίνησης της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, οι βελγικές αρχές έδωσαν βάσιμές και λεπτομερείς εγγυήσεις ότι η επίσημη αίτηση ενίσχυσης είχε προηγηθεί της έναρξης του προγράμματος επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εγγυήσεις αυτές είναι επαρκείς για να άρει τις αμφιβολίες που είχε εκφράσει στην απόφασή της για κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης.

(40)

Υπό το φως των προηγουμένων επιχειρημάτων, πρέπει να προσαρμοστούν προς τα κάτω οι επιλέξιμες δαπάνες του προγράμματος, μέχρι του ποσού των 20,31 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό, τα 13,29 εκατ. ευρώ, ήτοι το 65 % του συνόλου, αντιστοιχούν στα έξοδα προσωπικού των συμμετεχόντων στο σχέδιο επαγγελματικής εκπαίδευσης.

(41)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 7 στοιχείο στ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001, οι δαπάνες αυτές είναι επιλέξιμες μέχρι το ύψος του συνόλου των άλλων επιλέξιμων δαπανών (9). Σε αυτή τη βάση, είναι αναγκαία μια συμπληρωματική προσαρμογή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, για να επαναφέρει αυτές τις δαπάνες σε επίπεδο ισοδύναμο προς το ποσό των άλλων δαπανών. Η προσαρμογή αυτή κατέληξε σε ποσό 14,04 εκατ. ευρώ για τις συνολικές επιλέξιμες δαπάνες.

(42)

Το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 ορίζει μία διάκριση μεταξύ του σχεδίου ειδικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και του σχεδίου γενικής εκπαίδευσης.

(43)

Το άρθρο 2 στοιχείο δ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 καθορίζει ως ειδική επαγγελματική εκπαίδευση την εκπαίδευση που περιλαμβάνει διδασκαλία που αφορά άμεσα και κατά κύριο λόγο την τρέχουσα ή μελλοντική θέση του εργαζομένου στην ενισχυόμενη επιχείρηση και παρέχει δεξιότητες οι οποίες δεν είναι μεταβιβάσιμες σε άλλες επιχειρήσεις και σε άλλους τομείς απασχόλησης είτε είναι μεταβιβάσιμες σε περιορισμένο μόνο βαθμό.

(44)

Το άρθρο 2 στοιχείο ε) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001 ορίζει ως γενική επαγγελματική εκπαίδευση την εκπαίδευση που περιλαμβάνει διδασκαλία η οποία δεν αφορά αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο την τρέχουσα ή μελλοντική θέση του εργαζομένου στην ενισχυόμενη επιχείρηση αλλά του παρέχει δεξιότητες οι οποίες είναι μεταβιβάσιμες σε άλλες επιχειρήσεις ή σε άλλους τομείς απασχόλησης βελτιώνοντας σημαντικά με τον τρόπο αυτό τις δυνατότητες απασχόλησής του. Η εκπαίδευση θεωρείται γενική αν, για παράδειγμα, οργανώνεται από κοινού από διάφορες ανεξάρτητες επιχειρήσεις ή όταν απευθύνεται σε εργαζομένους διαφορετικών επιχειρήσεων.

(45)

Για να συμβιβάζεται με την κοινή αγορά, η ενίσχυση στην επαγγελματική εκπαίδευση δεν πρέπει να υπερβαίνει τις μέγιστες επιλέξιμες εντάσεις ενίσχυσης σε σχέση με τις επιλέξιμες δαπάνες που καθορίζονται στο άρθρο 4 παράγραφοι 2 και 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001. Τα μέγιστα αυτά κατώτατα όρια εξαρτώνται, μεταξύ άλλων, από το μέγεθος της ενισχυόμενης επιχείρησης, από την περιοχή στην οποία είναι εγκατεστημένη και από την κατηγορία των εργαζομένων τους οποίους αφορά. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι η Ford Genk είναι μία μεγάλη επιχείρηση, ότι το πρόγραμμα βρίσκεται σε μία περιοχή (στην επαρχία του Λιμβούργου) που μπορεί να τύχει ενίσχυσης δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης και ότι, μεταξύ των συμμετεχόντων στην επαγγελματική εκπαίδευση, δεν υπάρχει καμία από τις κατηγορίες εργαζομένων σε μειονεκτική θέση που αναφέρονται στο άρθρο 2 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 68/2001. Οι επιτρεπόμενες μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης ανέρχονται, υπό αυτές τις προϋποθέσεις, σε 30 % για την ειδική επαγγελματική εκπαίδευση και σε 55 % για τη γενική επαγγελματική εκπαίδευση.

(46)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι στην απάντησή τους στην απόφασή κίνησης της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, το Βέλγιο της παρουσίασε επαρκείς πληροφορίες και εγγυήσεις ως προς το είδος της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Το Βέλγιο κοινοποίησε, ιδίως, στην Επιτροπή τα ονόματα των εξωτερικών επιχειρήσεων που είναι επιφορτισμένες με τη γενική επαγγελματική εκπαίδευση. Επίσης, το Βέλγιο ανέλαβε την υποχρέωση να διορθώσει, ex-post, κάθε απόκλιση ως προς την αναλογία της προτεινόμενης γενικής επαγγελματικής εκπαίδευσης. Αυτό το είδος διόρθωσης θα ακολουθήσει τα συμπεράσματα του λογιστικού ελέγχου που θα διενεργήσουν οι οικονομικές υπηρεσίες της περιοχής της Φλάνδρας (βάσει του οποίου θα καθοριστεί τελικά το ακριβές ποσοστό της γενικής επαγγελματικής εκπαίδευσης).

(47)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, στην εν λόγω περίπτωση του μέτρου ενίσχυσης, δεν εφαρμόζονται οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 της Συνθήκης, διότι το μέτρο ενίσχυσης δεν επιδιώκει κανένα από τους στόχους που διευκρινίζουν οι εν λόγω παρεκκλίσεις· εξάλλου, το Βέλγιο δεν πρόβαλε κανένα επιχείρημα σχετικά με αυτό. Η κοινοποιηθείσα ενίσχυση δεν προορίζεται για την προώθηση της υλοποίησης ενός σημαντικού σχεδίου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ή για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους ούτε για την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή εκτιμά ότι η ενίσχυση που προορίζεται για την κάλυψη των δαπανών που αναφέρονται στην 7η αιτιολογική σκέψη δεν δύναται να τύχει, δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο β) ή δ) της Συνθήκης, παρέκκλισης από το θεμελιώδες μη συμβιβάσιμο των κρατικών ενισχύσεων με την κοινή αγορά. Επίσης δεν είναι δυνατό να εφαρμοστεί η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης, διότι τα μέτρα προορίζονται για την προώθηση της επαγγελματικής εκπαίδευσης σε μια περιοχή που δεν καλύπτεται από αυτή τη διάταξη της συνθήκης. Τέλος, εφαρμόζεται το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης στο μέτρο που η ενίσχυση αφορά την προώθηση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της περιφερειακής ανάπτυξης, στοιχείο που ελήφθη ήδη υπόψη στο σύνολο της εξέτασης που προηγείται.

(48)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ένα μέρος των μέτρων που κοινοποιήθηκαν από το Βέλγιο, όπως αυτά που περιγράφονται στις σκέψεις 21 έως 41, αφορούν δαπάνες που δεν είναι επιλέξιμες ή ενισχύσεις που δεν είναι αναγκαίες για να αναληφθούν οι εν λόγω δράσεις επαγγελματικής εκπαίδευσης. Η ενίσχυση αυτή δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά δυνάμει οποιασδήποτε παρέκκλισης που προβλέπεται από τη συνθήκη και, κατά συνέπεια, πρέπει να απαγορευτεί. Σύμφωνα με τις βελγικές αρχές, η ενίσχυση δεν έχει ακόμη χορηγηθεί· δεν υπάρχει, λοιπόν, λόγος ανάκτησής της.

(49)

Τα άλλα μέτρα της πρότασης, τα οποία αντιπροσωπεύουν 14,04 εκατ. ευρώ των επιλέξιμων δαπανών, πράγμα το οποίο αντιστοιχεί σε ενισχύσεις ποσού 6 240 555 ευρώ, πληρούν τα κριτήρια του συμβιβάσιμου με την κοινή αγορά δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης.

(1)

Με επιστολή της 26ης Ιανουαρίου 2004, η οποία πρωτοκολλήθηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2004, οι ολλανδικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την πρόθεσή τους να χορηγήσουν στην KG Holding NV (στο εξής «Kliq Holding» ή «KH») ενίσχυση αναδιάρθρωσης δυνάμει των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της διάσωσης και της αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων (στο εξής «κατευθυντήριες γραμμές» (2). Μετά την κοινοποίηση αυτή, η Επιτροπή απηύθυνε στις Κάτω Χώρες αίτημα για την παροχή πληροφοριών, και συγκεκριμένα τον Απρίλιο, τον Αύγουστο και τον Νοέμβριο 2004. Τον Δεκέμβριο 2004, οι ολλανδικές αρχές ζήτησαν παράταση της προθεσμίας για απάντηση, διευκρινίζοντας ότι οι επιδόσεις της επιχείρησης δεν ήσαν ακόμα ικανοποιητικές και ότι κάποια άλλη επιχείρηση ενδιαφερόταν ενδεχομένως για την εξαγορά της.

(2)

Με επιστολή της 5ης Αυγούστου 2005, η Επιτροπή πληροφόρησε τις Κάτω Χώρες σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης σχετικά με την κοινοποιηθείσα ενίσχυση.

(3)

Η απόφαση της Επιτροπής για την έναρξη της διαδικασίας δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3). Η Επιτροπή κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενίσχυση.

(4)

Με επιστολή της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, οι ολλανδικές αρχές ζήτησαν παράταση της προθεσμίας που τους είχε δοθεί προκειμένου να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής για την έναρξη της διαδικασίας· η Επιτροπή αποδέχτηκε το αίτημα με επιστολή της στις 15 Σεπτεμβρίου 2005.

(5)

Οι Κάτω Χώρες διαβίβασαν τις παρατηρήσεις τους και ανακοίνωσαν τις πληροφορίες με επιστολή στις 29 Σεπτεμβρίου 2005 που πρωτοκολλήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, με επιστολή στις 13 Ιανουαρίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2006 και με επιστολή στις 17 Φεβρουαρίου 2006 που πρωτοκολλήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2006.

(6)

Τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν διαβίβασαν καμία παρατήρηση στην Επιτροπή.

(7)

Η KH συστάθηκε το 2002 στο πλαίσιο της αυτονόμησης των υπηρεσιών επανένταξης του ολλανδικού Υπουργείου Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης, οι οποίες ανατέθηκαν σε εταιρεία ιδιωτικού δικαίου (4). Στο τέλος του 2003, η ΚΗ είχε μειώσει σημαντικά το δυναμικό της μετά από την αύξηση των ζημιών που οφείλονταν μεταξύ άλλων στη δυσμενή κατάσταση της αγοράς και σε ανεπαρκή διαχείριση.

(8)

Τον Νοέμβριο 2003, οι Κάτω Χώρες κοινοποίησαν την πρόθεσή τους να χορηγήσουν στην επιχείρηση, δυνάμει των κατευθυντηρίων γραμμών, δάνειο ύψους 45 εκατ. ευρώ ως ενίσχυση για τη διάσωση, προκειμένου να εξασφαλιστεί η λειτουργία της εν λόγω επιχείρησης η οποία υπόκειτο σε ευρεία αναδιάρθρωση. Τον Δεκέμβριο 2003, η Επιτροπή επέτρεψε την ενίσχυση για διάσωση υπέρ της εταιρείας KH (5), και ανέμενε, εντός εξαμήνου, την κοινοποίηση του λεπτομερούς σχεδίου αναδιάρθρωσης.

(9)

Η KH είναι εταιρεία επενδύσεων χαρτοφυλακίου και κύρια δραστηριότητά της είναι η παροχή υπηρεσιών επανένταξης στην ολλανδική αγορά εργασίας. Αρχικά αποτελούσε τμήμα της ολλανδικής κυβέρνησης και απασχολούσε περί τους 3 000 εργαζόμενους, ενώ την 1η Ιανουαρίου 2002 απέκτησε εταιρική νομική μορφή. Το ολλανδικό Δημόσιο είναι ιδιοκτήτης του 100 % των μετοχών της. Η KH απασχολεί σήμερα γύρω στα 700 άτομα.

(10)

Εκτός από τις δραστηριότητες της KH στον τομέα της επανένταξης, οι οποίες ασκούνταν από τη θυγατρική Kliq Reïntegratie (στο εξής: «OK»), που απασχολούσε 1 450 εργαζόμενους, υπήρχε μια ακόμη κύρια θυγατρική, με την επωνυμία «Kliq Employability» (στο εξής: «KE»), με 200 εργαζόμενους. Επιπλέον, η KH κατείχε μετοχικές συμμετοχές σε έξι πολύ μικρές θυγατρικές και κοινές επιχειρήσεις (στο εξής: «KE», ενώ οι πολύ μικρές θυγατρικές καλούνται όλες μαζί «ΑΘ»), οι οποίες απασχολούσαν από 4 έως 20 εργαζόμενους και έφεραν τις ακόλουθες επωνυμίες: Kliq Experts, Brug and Instroomprojecten, Flexpay BV, Simnet BV, Kliq Match BV και Kliq Business School.

(11)

Πρωταρχική δραστηριότητα των δύο μεγαλύτερων θυγατρικών ήσαν οι υπηρεσίες επανένταξης και απασχολησιμότητας για άτομα που δυσκολεύονται να εξεύρουν εργασία, μεταξύ των οποίων και άτομα με αναπηρίες, αλλά και σε επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να βρουν τους κατάλληλους ανθρώπους για να καλύψουν ορισμένες θέσεις εργασίας.

(12)

Η κυριότερη σχετική αγορά αφορά στη συγκεκριμένη περίπτωση την αγορά υπηρεσιών επαγγελματικής επανένταξης. Τόσο οι δημόσιες αρχές όσο και οι ιδιωτικές εταιρείες αναθέτουν με υπεργολαβία έργο σε επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες επαγγελματικής ένταξης. Η κύρια αγορά της ΚΗ είναι όμως ο δημόσιος τομέας. Η τοπική αυτοδιοίκηση και το UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) απευθύνονται σε επιχειρήσεις όπως η ΚΗ και ζητούν τις υπηρεσίες τους. Η KH διέθετε μερίδιο αγοράς 16 % της αγοράς του UWV έναντι, αντίστοιχα, 12 % (Alexander Calder), 10 % (Argonaut) και 9 % (Randstad), δηλ. των άλλων σημαντικών παραγόντων της ίδιας αγοράς. Η δεύτερη αγορά της ΚΗ είναι η αγορά των δημοσίων συμβάσεων που προκηρύσσονται από την τοπική αυτοδιοίκηση, όπου το μερίδιό της ανέρχεται σε 38 %. Οι άλλοι σημαντικοί παράγοντες αυτής της αγοράς είναι οι Alexander Calder (25 %) και TMP (25 %).

(13)

Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η ΚΗ θα προέβαινε στην εκκαθάριση της μεγαλύτερης, και ζημιογόνου, θυγατρικής της OK, θα πωλούσε ή θα ρευστοποιούσε εταιρείες της ομάδας που καλείται OS και θα προέβαινε στη σύσταση ειδικά για το σκοπό αυτό μιας νέας θυγατρικής με την επωνυμία «Kliq B.V.» (στο εξής: «New Kliq» ή «NK»), η οποία θα εστίαζε το έργο της στη συνέχιση των βασικών δραστηριοτήτων της KH στον τομέα της επαγγελματικής επανένταξης (6). Βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης, η NK είναι το όχημα στο οποίο ανατίθεται η αποκατάσταση της αναγκαίας μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της KH.

(14)

Τα κύρια στοιχεία του βασικού σεναρίου στο οποίο στηρίζεται το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης είναι τα εξής:

(15)

Το κατωτέρω σχέδιο περιγράφει τη δομή της ΚΗ και τις σχέσεις κυριότητας σύμφωνα με 100 % κυριότητα σε μετοχικό κεφάλαιο

Ολλανδικό Δημόσιο

100 % κυριότητα

Δάνιειο διάσωσης EUR 45 εκατ.

KG Holding (KH)

Δάνιειο διάσωσης EUR 9,25 εκατ.

100 % κυριότητα

100 % κυριότητα

Δάνιειο διάσωσης EUR 35,75 εκατ.

100 % κυριότητα σε μετοχικό κεφάλαιο

Kliq B.V.

[Νέα Kliq (NK)]

Kliq Reintegratie

[Παλαιά Κliq (OK)]

Te sluiten

Άλλες θυγατρικές (ΑΘ)

πώληση/κλεiσιμο

(16)

Λόγω της συνέχισης των σοβαρότατων προβλημάτων, οι εταιρείες KH και OK υπέβαλαν αίτηση αναστολής πληρωμών, η οποία και έγινε δεκτή από τα δικαστήρια του Ρότερνταμ και της Ουτρέχτης στις 20 Ιανουαρίου 2005. Στις 7 Φεβρουαρίου 2005, οι σύνδικοι που είχαν αναλάβει τις KH και OK ζήτησαν από τα ίδια δικαστήρια να μετατρέψουν την αναστολή πληρωμών σε πτώχευση. Στις 8 Φεβρουαρίου 2005, τα προαναφερθέντα δικαστήρια κήρυξαν τελικώς τις εταιρείες KH και OK σε πτώχευση.

(17)

Σε ό, τι αφορά την NK, η επιχείρηση συσσώρευσε ζημίες της τάξεως των 12 εκατ. ευρώ μεταξύ του τέλους του 2003 και του τέλους του 2004, ενώ το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας, το οποίο είχε διατεθεί από την KH κατά τον χρόνο σύστασης της NK, ήταν 5,75 εκατ. ευρώ. Πέραν αυτού, το μέλλον της NK διαγραφόταν εξαιρετικά αβέβαιο, δεδομένου ότι η εταιρεία αδυνατούσε να επιτύχει τους στόχους που καθορίζονταν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης και ήταν αντιμέτωπη με λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες στην αγορά, καθώς το μέγεθος της αγοράς πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα να συρρικνωθεί λόγω της αλλαγής του σχετικού κανονιστικού πλαισίου, που έχει ως συνέπεια να μην είναι πλέον υποχρεωμένοι οι δήμοι να διαθέτουν ένα μέρος του προϋπολογισμού τους για δαπάνες για υπηρεσίες επανένταξης.

(18)

Στην απόφαση του Αυγούστου 2005 για την έναρξη της διαδικασίας, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση για την αναδιάρθρωση που είχαν την πρόθεση να χορηγήσουν οι Κάτω Χώρες στην ΚΗ μετατρέποντας το δάνειο διάσωσης ύψους 45 εκατ. ευρώ μαζί με τους σχετικούς οφειλόμενους τόκους σε μετοχικό κεφάλαιο δεν φαίνεται ότι πληροί τους προβλεπόμενους από τις κατευθυντήριες γραμμές όρους. Εξάλλου, η Επιτροπή αμφέβαλε κατά πόσον η ενίσχυση παραμένει πραγματικά στα χαμηλότερα όρια και ειδικότερα κατά πόσον ο δικαιούχος παρέχει σημαντική συνεισφορά από ίδια κεφάλαια. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δήλωσε ότι αμφιβάλλει για το κατά πόσον η ενίσχυση αναδιάρθρωσης μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά κατ' εφαρμογή του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.

(19)

Τον Σεπτέμβριο 2005, οι ολλανδικές αρχές διαβίβασαν επιστολή σε απόκριση στην απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία, στην οποία εξέθεταν συμπληρωματικές πληροφορίες επί των ακόλουθων σημείων: i) τη διεξαγωγή της διαδικασίας πτώχευσης των ΚΗ και OK, ii) τα οικονομικά αποτελέσματα και την αποδοτικότητα της NK, και iii) τις εξελίξεις της δικαστικής διαδικασίας μεταξύ ΝΚ και του ολλανδικού Δημοσίου. Αυτό το τελευταίο σημείο αφορά ειδικότερα το αίτημα που υπέβαλε η ΝΚ στην αρμόδια ολλανδική δικαστική αρχή, μετά από την πτώχευση της ΚΗ και της ΟΚ, να διατάξει το Δημόσιο να προβεί στην μετατροπή σε μετοχικό κεφάλαιο του δανείου για τη διάσωση ύψους 9,25 εκατ. ευρώ που είχε χορηγήσει η ΚΗ στην ΝΚ μετά την έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής να χορηγηθεί δάνειο για διάσωση. Αν και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες αυτός ο τύπος ενίσχυσης πρέπει να είναι σε ρευστό χρήμα και προσωρινού χαρακτήρα, και δεν μπορεί να θεωρηθεί μόνιμος παρά μόνο εφόσον η Επιτροπή έχει εγκρίνει την ενίσχυση αναδιάρθρωσης, οι ολλανδικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή, το καλοκαίρι 2005, ότι το αρμόδιο ολλανδικό δικαστήριο είχε διατάξει το Δημόσιο να μετατρέψει σε μετοχικό κεφάλαιο το δάνειο διάσωσης.

(20)

Στη συνέχεια, οι Κάτω Χώρες, με την επιστολή του Ιανουαρίου 2006, πληροφόρησαν την Επιτροπή σχετικά με την πτώχευση της ΝΚ στις 14 Δεκεμβρίου 2005 και την έναρξη της σχετικής διαδικασίας. Τέλος, οι Κάτω Χώρες ανακοίνωσαν, τον Φεβρουάριο 2006, τα επικαιροποιημένα στοιχεία σχετικά με τη διαδικασία πτώχευσης των KH και OK.

(21)

Το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης αναφέρει ότι «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές» .

(22)

Κατ' αρχάς, πρέπει να διευκρινιστεί ότι το προκείμενο μέτρο συνίσταται στην μετατροπή της ενίσχυσης για τη διάσωση που έχει παρασχεθεί στην ΚΗ από το κράτος καθώς και των σχετικών οφειλόμενων τόκων, σε μετοχικό κεφάλαιο, και κατά συνέπεια συνιστά κρατικούς πόρους. Το δάνειο για τη διάσωση που έχει χορηγηθεί στην ΚΗ και η μετατροπή του σε μετοχικό κεφάλαιο συνιστά ταυτόχρονα πλεονέκτημα το οποίο δεν θα μπορούσε να επιτύχει στην χρηματοπιστωτική αγορά καμιά επιχείρηση που ευρίσκεται ενώπιον αυτής της μορφής δυσκολιών και στα πρόθυρα της πτώχευσης.

(23)

Αν και η ΚΗ έχει τις δραστηριότητές της μόνο στην ολλανδική αγορά, δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να νοθεύσει ή να απειλήσει να νοθεύσει τον ανταγωνισμό η χορήγηση πλεονεκτήματος στην ΚΗ, επηρεάζοντας τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Εξάλλου, όπως ανέφεραν οι ολλανδικές αρχές, στην ολλανδική αγορά λειτουργούν διεθνείς εταιρείες μικρότερου μεγέθους, όπως π.χ. η TMP και η Creyff's (θυγατρική της βελγικής Solvus). Το αναφερόμενο πλεονέκτημα φαίνεται συνεπώς να ευνοεί μία επιχείρηση έναντι των ανταγωνιστών της, γεγονός που νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

(24)

Βάσει των ανωτέρω, το κοινοποιηθέν υπέρ της ΚΗ μέτρο πρέπει να θεωρηθεί ως κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης και να αξιολογηθεί αναλόγως.

(25)

Η Επιτροπή πρέπει να εκτιμήσει την ενίσχυση ως ενίσχυση ad hoc. Το άρθρο 87 παρ. 2 και 3 της συνθήκης προβλέπει παρεκκλίσεις από το ασυμβίβαστο της ενίσχυσης γενικά, όπως ορίζεται στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου.

(26)

Η εν προκειμένω ενίσχυση δεν πληροί, προφανώς, τις απαιτήσεις για παρέκκλιση που αναφέρονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ. Συγκεκριμένα, η κοινοποιηθείσα ενίσχυση δεν είναι ούτε ενίσχυση κοινωνικού χαρακτήρα που χορηγείται προς μεμονωμένους καταναλωτές ούτε ενίσχυση για την επανόρθωση ζημιών που έχουν προκληθεί από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα, αλλά ούτε και ενίσχυση που χορηγείται σε ορισμένες περιφέρειες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας οι οποίες θίγονται από τη διαίρεση της Γερμανία.

(27)

Στο άρθρο 87 παράγραφος 3 σημεία α) έως δ) της συνθήκης προβλέπονται άλλες παρεκκλίσεις. Δεδομένου ότι ο κύριος στόχος της ενίσχυσης δεν είναι περιφερειακού χαρακτήρα αλλά αφορά την αναδιάρθρωση μιας προβληματικής επιχείρησης, μόνο η παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 σημείο γ) φαίνεται ότι μπορεί να ληφθεί υπόψη κατά το μέτρο που προβλέπει την έγκριση κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντίκειται στο κοινό συμφέρον.

(28)

Η Επιτροπή έχει ορίσει τις κατευθυντήριες γραμμές που της επιτρέπουν να αξιολογεί τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση. Οι Κάτω Χώρες ζήτησαν από την Επιτροπή να προβεί στην εξέταση του εν λόγω μέτρου υπό το πρίσμα των κατευθυντήριων αυτών γραμμών.

(29)

Στο τμήμα 3.2. (σημεία 28 έως και 63) των κατευθυντήριων γραμμών, και συγκεκριμένα στα σημεία 30-47, περιγράφονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να επιτρέψει η Επιτροπή την ενίσχυση για την αναδιάρθρωση. Η αξιολόγηση εκτίθεται στα σημεία 30-55.

(30)

Σύμφωνα με το σημείο 30 των κατευθυντήριων γραμμών, η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να θεωρηθεί ως προβληματική κατά την έννοια της παραγράφου 2.1 (σημεία 4 έως και 8) των εν λόγω κατευθυντήριων γραμμών. Σύμφωνα με το σημείο 6 των κατευθυντήριων γραμμών, συνήθως οι δυσχέρειες μιας επιχείρησης εκδηλώνονται με αύξηση των ζημιών, μείωση του κύκλου εργασιών, διόγκωση των αποθεμάτων, πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, μείωση του ακαθάριστου περιθωρίου αυτοχρηματοδότησης, αυξανόμενη δανειοληψία, αύξηση των οικονομικών επιβαρύνσεων καθώς και εξασθένιση ή εξαφάνιση της αξίας του καθαρού ενεργητικού.

(31)

Στο σημείο 5 υπό α) των κατευθυντήριων γραμμών αναφέρεται ότι μια επιχείρηση θεωρείται σε κάθε περίπτωση προβληματική εάν έχει εξαφανισθεί πάνω από το ήμισυ του εγγεγραμμένου της κεφαλαίου και άνω του ενός τετάρτου του κεφαλαίου αυτού έχει χαθεί στην διάρκεια των δώδεκα τελευταίων μηνών.

(32)

Σύμφωνα με την κοινοποίηση, αυτή είναι η περίπτωση της KH. Ο ετήσιος έλεγχος λογαριασμών της 31ης Δεκεμβρίου 2002 κατέστησε φανερό ότι το εγγεγραμμένο κεφάλαιο της Ηolding (παγιωμένο) ανήρχετο την 1η Ιανουαρίου 2002 σε 73 εκατ. ευρώ περίπου. Στο τέλος του έτους εκείνου είχε κατέλθει στα 22 εκατ. ευρώ, ποσό που αποτελεί μείωση κατά 70 % περίπου. Εξάλλου, η σοβαρή καθοδική πορεία συνεχίστηκε επί 9 μήνες, μέχρι τον Σεπτέμβριο 2003.

(33)

Οι ολλανδικές αρχές προτίθενται να χορηγήσουν την ενίσχυση για αναδιάρθρωση στην ΚΗ. Στη συνέχεια η ΚΗ θα κάνει χρήση αυτής της ενίσχυσης για τις δύο θυγατρικές της, τις ΝΚ και ΟΚ, προκειμένου να ολοκληρωθεί η αναδιάρθρωση.

(34)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ΚΗ πληροί τις απαιτήσεις ώστε να θεωρηθεί ως προβληματική επιχείρηση κατ' εφαρμογή των σημείων 4 έως και 8 των κατευθυντήριων γραμμών και ότι συνεπώς μπορεί να τύχει ενισχύσεων για αναδιάρθρωση.

(35)

Η χορήγηση της ενίσχυσης προϋποθέτει την εφαρμογή ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης το οποίο, για κάθε μεμονωμένη ενίσχυση παρόμοια προς την προκείμενη, επικυρώνεται από την Επιτροπή. Τα σημεία 31 έως και 34 των κατευθυντήριων γραμμών επιβάλλουν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

(36)

Κατ'αρχάς πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το κοινοποιηθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης ήταν ελλιπές: οι ολλανδικές αρχές παρέλειψαν για παράδειγμα να ανακοινώσουν ένα επικαιροποιημένο σχέδιο ρευστότητας. Το σχέδιο για την αναδιάρθρωση δεν παρέσχε στην Επιτροπή τις πληροφορίες που χρειάζεται για να μπορέσει να προβεί σε πλήρη αξιολόγηση στο πλαίσιο των κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή έπρεπε να ζητήσει να της ανακοινωθεί το κόστος ρευστότητας της ΚΗ καθώς και ανάλυση ευαισθησίας σχετικά με τα διάφορα σενάρια. Λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης στην οποία ευρίσκετο η ΚΗ, οι ολλανδικές αρχές δεν μπόρεσαν ποτέ να παράσχουν όλες τις πληροφορίες που τους είχαν ζητηθεί.

(37)

Η Επιτροπή αμφέβαλε εξ αρχής ως προς την ικανότητα του σχεδίου η αναδιάρθρωσης να προκαλέσει την απαιτούμενη μετεξέλιξη λόγω της ανεπαρκούς εσωτερικής απόδοσης σε σχέση με την αναμενόμενη απόδοση επί του ιδίου κεφαλαίου, διότι τα αποτελέσματα της NK ήσαν κατώτερα από τους στόχους που καθορίζονταν στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, λόγω του ότι εξακολουθούσαν να υφίστανται τα σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα που είχαν προκληθεί από τις δυσχέρειες που αντιμετώπιζε η ΚΗ, και τέλος, λόγω του ότι οι ολλανδικές αρχές παρέλειψαν να επισημάνουν, ως όφειλαν, τη σημαντική συνεισφορά των δικαιούχων στην αναδιάρθρωση με ίδια κεφάλαια. Λόγω αυτών των σοβαρών προβλημάτων, δεν στάθηκε δυνατόν να πληρωθούν οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές ώστε να μπορέσει να εγκριθεί η ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

(38)

Όπως αναφέρθηκε ήδη στο σημείο 16 της αιτιολογικής σκέψης, η Επιτροπή έλαβε επίσης υπόψη ότι η ΚΗ κηρύχθηκε, τον Φεβρουάριο 2005 σε πτώχευση. Επειδή η ΚΗ δεν κατάφερε να προκαλέσει την απαιτούμενη σύμφωνα με το σχέδιο μετεξέλιξη, πρέπει κατά συνέπεια να διαπιστωθεί ότι δεν θα μπορέσει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της ούτε με το σημερινό σχέδιο αποκατάστασης ούτε με άλλο τροποποιημένο. Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως παρατήρησαν οι ολλανδικές αρχές μετά την έναρξη της τυπικής διαδικασίας εξέτασης, ακόμα και η ΝΚ, η επιχείρηση που είχε συσταθεί ειδικά και η οποία έπρεπε να καταστήσει δυνατή την μετεξέλιξη της ΚΗ, κηρύχθηκε και αυτή σε πτώχευση, γεγονός που επιβεβαιώνει τις σοβαρές δυσχέρειες της ΝΚ που εξετέθησαν στην απόφαση έναρξης της διαδικασίας καθώς και την έλλειψη αποτελεσματικότητας στο σχέδιο αναδιάρθρωσης.

(39)

Δεδομένου ότι δεν πληρώθηκαν οι βασικές απαιτήσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για τη χορήγηση ενίσχυσης αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή δεν μπορεί να εγκρίνει το σχέδιο αναδιάρθρωσης και συνεπώς δεν μπορεί να επιτραπεί η ενίσχυση για αναδιάρθρωση. Για τον λόγο αυτό, ούτε το κοινοποιηθέν μέτρο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συμβατό με την κοινή αγορά δυνάμει του άρθρου 87 παράγραφος 3 σημείο γ) της συνθήκης.

(40)

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η Επιτροπή δεν κρίνει αναγκαίο να επαληθεύσει κατά τρόπο λεπτομερέστερο κατά πόσον πληρούνται οι άλλες προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για την έγκριση της ενίσχυσης για αναδιάρθρωση, και ειδικότερα εκείνη που αναφέρεται στο σημείο 40 των κατευθυντηρίων γραμμών, δυνάμει του οποίου το ύψος και η ένταση της ενίσχυσης πρέπει να περιορίζονται στο ελάχιστο απαραίτητο και ο αποδέκτης της ενίσχυσης πρέπει να συμβάλλει σημαντικά με ίδια κεφάλαια.

(41)

Σύμφωνα με το σημείο 24 των κατευθυντηρίων γραμμών, η αρχική έγκριση της ενίσχυσης διάσωσης για την ΚΗ κάλυπτε χρονικό διάστημα έξι μηνών. Οι ολλανδικές αρχές κοινοποίησαν το σχέδιο αναδιάρθρωσης που εκπονήθηκε για την ΚΗ εντός του διαστήματος των 6 μηνών από την έγκριση της ενίσχυσης διάσωσης για την ΚΗ.

(42)

Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης που κοινοποίησαν οι ολλανδικές αρχές, η ΚΗ παραχώρησε ένα μέρος του δανείου διάσωσης στην ΟΚ (35,75 εκατ. ευρώ) και το υπόλοιπο (9,25 εκατ. ευρώ) στην NK.

(43)

Οι ολλανδικές αρχές πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι το αρμόδιο ολλανδικό δικαστήριο αποφάσισε, δυνάμει των άρθρων 53 και 69 του ολλανδικού νόμου περί πτωχεύσεων, να μετατρέψει το δάνειο των 9,25 εκατ. ευρώ σε μετοχικό κεφάλαιο. Η μετατροπή αυτή έγινε στις 22 Αυγούστου 2005 και ως εκ τούτου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μερική εκτέλεση του κοινοποιηθέντος μέτρου.

(44)

Η Επιτροπή υπενθυμίζει στις ολλανδικές αρχές ότι, σύμφωνα με την αρχή κατά την οποία το κοινοτικό δίκαιο υπερισχύει του εθνικού, η εκτέλεση της απόφασης του εθνικού δικαστηρίου που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη αντίκειται στην απαγόρευση της εφαρμογής μέτρου κρατικής ενίσχυσης πριν εγκριθεί από την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 3 της συνθήκης. Η μετατροπή του δανείου διάσωσης σε μετοχικό κεφάλαιο για την αναδιάρθρωση συνιστά παράνομη ενίσχυση αναδιάρθρωσης. Εξάλλου, η επειδή η κοινοποιηθείσα ενίσχυση δεν πληροί τις απαιτήσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές, είναι ομοίως ασυμβίβαστο και ένα μέτρο που περιλαμβάνει μερική εκτέλεση της εν λόγω ενίσχυσης. Το γεγονός ότι το μέτρο αυτό εξετελέσθη με απόφαση εθνικού δικαστή είναι άνευ ουσίας, δεδομένου ότι τα εθνικά δικαστήρια υποχρεούνται, όπως και οι άλλοι εθνικοί φορείς, να τηρούν τις διατάξεις της συνθήκης.

(45)

Η μετατροπή του δανείου διάσωσης ύψους 9,25 εκατ. ευρώ που παραχωρήθηκε στην ΝΚ, με απόφαση του εθνικού δικαστηρίου, πρέπει συνεπώς να εξομοιωθεί με τη χορήγηση παράνομης ενίσχυσης για αναδιάρθρωση προς την ΝΚ και ασυμβίβαστη. Εφόσον δεν είναι δυνατή η έγκρισή της, η ενίσχυση αυτή για αναδιάρθρωση είναι ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.

(46)

Σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (7), σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για υπόθεση παράνομων ενισχύσεων, η Επιτροπή αποφασίζει την εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την ανάκτηση της ενίσχυσης από τον δικαιούχο. Εντούτοις, η Επιτροπή μπορεί να μην απαιτήσει την ανάκτηση της ενίσχυσης εάν αυτό αντίκειται σε κάποια γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου. Αυτή η αρχή δεν υφίσταται στην παρούσα περίπτωση. Συνεπώς, η ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό τη μορφή μετατροπής του δανείου διάσωσης των 9,25 εκατ. ευρώ σε μετοχικό κεφάλαιο πρέπει να ανακτηθεί ολοσχερώς.

(47)

Προκειμένου να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της, η ΚΗ παραχώρησε στην ΟΚ μέρος της κρατικής ενίσχυσης για διάσωση συνολικού ποσού 45 εκατ. ευρώ, και συγκεκριμένα ποσό ύψους 35,75 εκατ. ευρώ, για τη χρηματοδότηση του κλεισίματός της. Αντίθετα από το δάνειο διάσωσης των 9,25 εκατ. ευρώ που παραχωρήθηκε στην ΝΚ, το δάνειο αυτό δεν μετατράπηκε σε ίδια κεφάλαια. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η εν λόγω ενίσχυση παραμένει εξομοιούμενη με ενίσχυση διάσωσης.

(48)

Σύμφωνα με το σημείο 23 υπό δ) των κατευθυντηρίων γραμμών: το κράτος μέλος υποβάλει στην Επιτροπή, εντός έξι μηνών από την ημερομηνία έγκρισης της ενίσχυσης διάσωσης, είτε σχέδιο αναδιάρθρωσης, είτε σχέδιο εκκαθάρισης, είτε αποδείξεις ότι το δάνειο έχει επιστραφεί ολοσχερώς.

(49)

Στην παρούσα περίπτωση, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις κηρύχθηκαν σε πτώχευση λίγο μετά την υποβολή του σχεδίου αναδιάρθρωσης στην Επιτροπή. Η Επιτροπή συνεπώς δεν μπόρεσε να εγκρίνει το σχέδιο.

(50)

Οι ολλανδικές αρχές πληροφόρησαν εντούτοις την Επιτροπή ότι είχε κινηθεί η τυπική διαδικασία για την κήρυξή τους σε πτώχευση και εκκαθάριση. Η κοινοποίηση αυτή είναι σύμφωνη με το σημείο 23 υπό δ) των κατευθυντηρίων γραμμών που ορίζει, εναλλακτικά προς την ολοσχερή ανάκτηση του δανείου ή την υποβολή σχεδίου αναδιάρθρωσης, την κοινοποίηση σχεδίου εκκαθάρισης. Η Επιτροπή εγκρίνει αυτό το σχέδιο εκκαθάρισης εφόσον πληρούνται οι δύο ακόλουθες απαιτήσεις:

(51)

Αν και τα παλαιά δάνεια που είχαν χορηγηθεί από το Δημόσιο στην ΚΗ δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο των μέτρων ενίσχυσης για την αναδιάρθρωση και την παρούσα διαδικασία (8), η Επιτροπή επιθυμεί να δηλώσει τη θέση της ώστε να συμβάλλει στην πρόληψη της εμφάνισης νέων αντιφάσεων μεταξύ των κοινοτικών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις αφενός και της εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας από τα αρμόδια δικαστήρια, όπως συνέβη για το μέτρο που περιγράφεται στα σημεία 43 έως και 46 της αιτιολογικής σκέψης. Αυτό το σημείο αφορά ειδικότερα τη δικαστική διαδικασία που εκκρεμεί στα ολλανδικά δικαστήρια όπως αυτή περιγράφεται στα σημεία 52 έως και 56.

(52)

Σύμφωνα με το κοινοποιηθέν σχέδιο αναδιάρθρωσης, η ΚΗ θα έπρεπε να επιστρέψει ολοσχερώς, πριν από το 2016, τα παλαιά δάνεια συνολικού ποσού 41 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης και της υπό αίρεση πιστωτικής διευκόλυνσης ύψους 17 εκατ. ευρώ, στο εξής «πιστωτική διευκόλυνση», που είχε χορηγήσει το Δημόσιο το 2002, με τους συνήθεις όρους της αγοράς, μετά τη σύσταση της ΚΗ, και η οποία δεν υπάγεται στο πλαίσιο των μέτρων της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης.

(53)

Τον Φεβρουάριο 2006, οι Κάτω Χώρες ενημέρωσαν με επιστολή τους την Επιτροπή ότι οι σύνδικοι είχαν ζητήσει από τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια, στο πλαίσιο της πτωχευτικής διαδικασίας για τις ΚΗ και ΟΚ, να διατάξει το Δημόσιο να προβεί στην καταβολή ολοκλήρου της πιστωτικής διευκόλυνσης την οποία είχαν παγώσει τον Φεβρουάριο 2005 μετά την παύση της πληρωμής εν αναμονή της πτώχευσης των ΚΗ και ΟΚ.

(54)

Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη ότι η παρούσα υπόθεση εμπίπτει στη δικαιοδοσία του αρμόδιου εθνικού δικαστηρίου, το οποίο θα πρέπει να καθορίσει αν η απόφαση του Δημοσίου είναι συμβατή με τη συμφωνία τερματισμού της πιστωτικής διευκόλυνσης.

(55)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αν η απόφαση του Δημοσίου είναι συμβατή με τη συμφωνία το αρμόδιο δικαστήριο θα πρέπει να επιβεβαιώσει αυτή την απόφαση και να απορρίψει την ενέργεια των συνδίκων. Εντούτοις, στην περίπτωση που το δικαστήριο αποφασίσει ότι, ακόμα και αν έχει τηρήσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, το Δημόσιο θα πρέπει να καταβάλει, στο πλαίσιο της πτωχευτικής διαδικασίας, το σύνολο της πιστωτικής διευκόλυνσης στους συνδίκους, η απόφαση αυτή θα μπορούσε να εξομοιωθεί με την χορήγηση νέας κρατικής ενίσχυσης υπέρ των πιστωτών της ΚΗ και θα πρέπει να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης.

(56)

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το εξεταζόμενο μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης. Οι πληροφορίες που διαβιβάστηκαν από τις ολλανδικές αρχές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της επίσημης έρευνας αλλά και εκτός αυτής, επιβεβαιώνουν ότι η ενίσχυση αναδιάρθρωσης την οποία προτίθενται να χορηγήσουν οι Κάτω Χώρες στη ΚΗ μετατρέποντας το δάνειο διάσωσης των 45 εκατ. ευρώ και τους σχετικούς οφειλόμενους τόκους σε μετοχικό κεφάλαιο δεν πληροί τις απαιτήσεις που προβλέπονται από τις κατευθυντήριες γραμμές και συνεπώς δεν είναι συμβιβάσιμη προς τις διατάξεις του άρθρου 87 παράγραφος 3 υπό γ) της συνθήκης.

(57)

Εφόσον η ενίσχυση έχει ήδη χορηγηθεί υπό τη μορφή μετατροπής σε μετοχικό κεφάλαιο του δανείου διάσωσης ύψους 9,25 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε στην NK, η ενίσχυση πρέπει να επιστραφεί,

(2)

Με την επιστολή D/50716 της 12ης Φεβρουαρίου 1999, η Επιτροπή ζήτησε από το Λουξεμβούργο να της διαβιβάσει προκαταρκτικά πληροφοριακά στοιχεία σχετικά με τις «εταιρείες που απαλλάσσονται από τη φορολογία βάσει του νόμου του 1929». Με την επιστολή A/32604, της 26ης Μαρτίου 1999, οι αρχές του Λουξεμβούργου διαβίβασαν περιγραφή του καθεστώτος του 1929 για τη φοροαπαλλαγή χρηματοοικονομικών εταιρειών συμμετοχών (εταιρείες χόλντινγκ) (στο εξής «οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ»), όπως τροποποιήθηκε με το «νόμο της 29ης Νοεμβρίου 1971 » και με το «νόμο της 30ής Νοεμβρίου 1978 ».

(3)

Με την επιστολή D/53671, της 5ης Ιουλίου 2000, η Επιτροπή ζήτησε από το Λουξεμβούργο συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 και, ιδίως, όσον αφορά το «νόμο της 17ης Δεκεμβρίου 1938, ο οποίος διέπει το καθεστώς των δισεκατομμυριούχων χόλντινγκ» (στο εξής «καθεστώς φοροαπαλλαγής δισεκατομμυριούχων χόλντινγκ»). Με την επιστολή A/36150 της 20ής Ιουλίου 2000, οι αρχές του Λουξεμβούργου διαβίβασαν τις ζητηθείσες συμπληρωματικές πληροφορίες.

(4)

Με την επιστολή D/51279, της 26ης Μαρτίου 2001, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες και συγκεκριμένα το κείμενο των νόμων βάσει των οποίων θεσπίζονται τα καθεστώτα φοροαπαλλαγής των εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 και των δισεκατομμυριούχων εταιρείων χόλντινγκ. Με την επιστολή A/33928, της 11ης Μαΐου 2001, οι αρχές του Λουξεμβούργου διαβίβασαν τις ζητηθείσες πληροφορίες.

(5)

Με την επιστολή D/50571 της 11ης Φεβρουαρίου 2002, η Επιτροπή ενημέρωσε τις αρχές του Λουξεμβούργου ότι, προκαταρκτικά, θεωρούσε το εν λόγω μέτρο ενίσχυση και τις κάλεσε να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, σύμφωνα με τη διαδικασία συνεργασίας σε σχέση με τα υφιστάμενα καθεστώτα ενισχύσεων που θεσπίζεται με το άρθρο 17, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 [νυν άρθρο 88] της συνθήκης ΕΚ (4). Κατόπιν συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στις 19 Απριλίου 2002 μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών του Λουξεμβούργου, οι τελευταίες διαβίβασαν τις ζητηθείσες πληροφορίες με την επιστολή A/33288 της 2ας Μαΐου 2002. Στις 17 Οκτωβρίου 2002, πραγματοποιήθηκε δεύτερη συνάντηση μεταξύ των αρχών του Λουξεμβούργου και της Επιτροπής.

(6)

Με την επιστολή A/51743 της 9ης Μαρτίου 2004, η Επιτροπή ζήτησε από το Λουξεμβούργο να επικαιροποιήσει τις πληροφορίες σχετικά με το επίμαχο καθεστώς και να της κοινοποιήσει όλες τις νέες διατάξεις, υπό έγκριση ή ήδη εγκεκριμένες, σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ ώστε να περατωθεί η προκαταρκτική εξέταση του καθεστώτος σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 17 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999. Με επιστολή της 6ης Μαΐου 2004, το Λουξεμβούργο κοινοποίησε στην Επιτροπή τις ζητηθείσες πληροφορίες.

(7)

Στις 15 Σεπτεμβρίου 2004, πραγματοποιήθηκε τρίτη συνάντηση μεταξύ των αρχών του Λουξεμβούργου και της Επιτροπής, κατά την οποία η Επιτροπή ενημερώθηκε για ορισμένα στοιχεία σχετικά με το νομοσχέδιο αριθ. 5231, το οποίο προτείνει ορισμένες τροποποιήσεις στο νόμο της 31ης Ιουλίου 1929 σχετικά με το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929.

(8)

Με την επιστολή D/53536 της 4ης Μαΐου 2005, η Επιτροπή ζήτησε να της διαβιβαστεί κάθε πληροφορία σχετική με την έγκριση, στις 19 Απριλίου 2005, του νομοσχεδίου αριθ. 5231, ώστε να ολοκληρώσει την προκαταρκτική αξιολόγηση του επίμαχου καθεστώτος. Με επιστολές της 1ης Ιουνίου 2005 (A/34536) και της 23ης Ιουνίου 2005 (A/35047), οι αρχές του Λουξεμβούργου διαβίβασαν στην Επιτροπή τις ζητηθείσες πληροφορίες.

(9)

Με επιστολή της 11ης Ιουλίου 2005 (D/55311), η Επιτροπή ενημέρωσε το Λουξεμβούργο ότι, στην προκαταρκτική της αξιολόγηση, εκτίμησε ότι το επίμαχο καθεστώς (μετά την τροποποίησή του με την έγκριση, εκ μέρους του Κοινοβουλίου, στις 19 Απριλίου 2005, του νομοσχεδίου αριθ. 5231 και μετέπειτα νόμου της 21ης Ιουνίου 2005, ο οποίος τροποποιεί το άρθρο 1 του νόμου της 31ης Ιουλίου 1929 σχετικά με το καθεστώς φοροαπαλλαγής χρηματοοικονομικών εταιρειών συμμετοχών) συνιστά ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά.

(10)

Στις 25 Ιουλίου 2005, πραγματοποιήθηκε τέταρτη συνάντηση μεταξύ των αρχών του Λουξεμβούργου και της Επιτροπής, κατά την οποία εξετάστηκε ο φάκελος υπό το φως των τροποποιήσεων που είχαν επέλθει στο καθεστώς με το νόμο της 21ης Ιουνίου 2005.

(11)

Με επιστολή της 28ης Ιουλίου 2005 (D/55780), η Επιτροπή ενημέρωσε το Λουξεμβούργο σχετικά με την προκαταρκτική της εκτίμηση βάσει της οποίας ο νόμος της 31ης Ιουλίου 1929, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 31ης Ιουνίου 2005, συνιστά ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά, και το κάλεσε να υποβάλει τις παρατηρήσεις του κατ' εφαρμογή του άρθρου 17 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999.

(12)

Με επιστολές της 5ης Σεπτεμβρίου 2005 (D/56729) και της 19ης Σεπτεμβρίου 2005 (D/57172), η Επιτροπή ζήτησε από τις αρχές Λουξεμβούργου να της διαβιβάσουν τα ζητηθέντα στοιχεία.

(13)

Δεδομένου ότι εντός της ταχθείσας προθεσμίας δεν είχε λάβει καμία απάντηση, η Επιτροπή πρότεινε στο Λουξεμβούργο, με επιστολή της 25ης Νοεμβρίου 2005 (5), τα ακόλουθα κατάλληλα μέτρα, κατ' εφαρμογή του άρθρου 88 παράγραφος 1 της Συνθήκης:

(14)

Στην ίδια επιστολή, η Επιτροπή κάλεσε επίσης τις αρχές του Λουξεμβούργου να της αναφέρουν εγγράφως, εντός μηνός από την ημερομηνία αποδοχής της πρότασης, εάν το Λουξεμβούργο, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999, αποδέχεται ρητά και ανεπιφύλακτα το σύνολο των μέτρων, αναφέροντας την οριστική ημερομηνία κατάργησης του καθεστώτος. Η Επιτροπή ανέφερε ότι, στην αντίθετη περίπτωση, θα προέβαινε ενδεχομένως, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 παράγραφος 2 του ανωτέρω κανονισμού, στην κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 4 παράγραφος 4.

(15)

Με επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2005 (A/40451), το Λουξεμβούργο ενημέρωσε την Επιτροπή ότι αρνείται τα προταθέντα κατάλληλα μέτρα. Λόγω της άρνησης του Λουξεμβούργου και λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που διατύπωσαν στην επιστολή τους οι αρχές της χώρας, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης.

(16)

Με επιστολές της 9ης Φεβρουαρίου 2006 (SG D/200621) και της 28ης Μαρτίου 2006 (SG D/201345), η Επιτροπή κοινοποίησε στο Λουξεμβούργο την απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης, καθώς και διορθωτικό της απόφασης αυτής.

(17)

Η απόφαση της Επιτροπής (στη διορθωμένη της έκδοση) δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (6). Η Επιτροπή, στην απόφασή της, κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, αλλά δεν έλαβε καμία σχετική παρατήρηση.

(18)

Με επιστολή της 13ης Απριλίου 2006 (A/32917), το Λουξεμβούργο υπέβαλε τις παρατηρήσεις του.

(19)

Στις 6 Ιουλίου 2006, πραγματοποιήθηκε συμπληρωματική συνάντηση μεταξύ των αρχών του Λουξεμβούργου και της Επιτροπής, κατά την οποία οι αρχές του Λουξεμβούργου διαβίβασαν συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες χρηματοδότησης εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 και την ενδεχόμενη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη τους ότι στη διάρκεια μεταβατικής περιοδου θα συνεχίσουν να επωφελούνται από το καθεστώς φοροαπαλλαγής.

(20)

Ο οργανικός νόμος της 31ης Ιουλίου 1929 σχετικά με τις απαλλασσόμενες εταιρείες χόλντινγκ θέσπισε ένα φορολογικό μέσο για την ενθάρρυνση της διανομής των συνολικών κερδών των εταιρειών εκμετάλλευσης οι οποίες μετέχουν σε πολυεθνικούς ομίλους και την αποφυγή της πολλαπλής φορολογίας των κερδών που λαμβάνουν οι δικαιούχοι εταιρείες χόλντινγκ και διανέμουν εν συνεχεία στους μετόχους τους. Το 1937, κατόπιν των τροποποιήσεων που επήλθαν στο νόμο της 31ης Ιουλίου 1929, το Λουξεμβούργο θέσπισε ένα επικουρικό καθεστώς για τις δισεκατομμυριούχους εταιρείες χόλντινγκ που συστήνονταν με αρχική εισφορά καταβεβλημένου εταιρικού κεφαλαίου ύψους τουλάχιστον ενός δισεκατομμυρίου φράγκων Λουξεμβούργου (LUF). Το Λουξεμβούργο έχει, εξάλλου, θεσπίσει καθεστώς φοροαπαλλαγής των συμμετοχών βάσει του οποίου δεν φορολογούνται τα μερίσματα, τα δικαιώματα, τα κεφαλαιουχικά κέρδη και τα προϊόντα εκκαθάρισης τα προερχόμενα από την πώληση μετοχών εταιρειών στις οποίες κατέχει συμμετοχές η εταιρεία χόλντινγκ, με την επιφύλαξη της τήρησης ορισμένων όρων. Ως εκ τούτου, το Λουξεμβούργο, πέραν του γενικού καθεστώτος φοροαπαλλαγής των συμμετοχών, το οποίο εντάσσεται σε ένα κανονιστικό πλαίσιο κοινού δικαίου (άρθρο 166 του νόμου για τη φορολογία εισοδήματος), μέσω της μεταφοράς των οδηγιών σχετικά με «μητρικές — θυγατρικές εταιρείες» και «τόκους — δικαιώματα» (7), διαθέτει σήμερα ένα ειδικό καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ που διέπονται από το νόμο του 1929 και εταιρειών με καθεστώς δισεκατομμυριούχου χόλντινγκ.

(21)

Σύμφωνα με το νόμο της 31ης Ιουλίου 1929, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ δεν υπόκεινται σε καμία άμεση φορολογία στο Λουξεμβούργο, όπως, παραδείγματος χάρη, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ή ο εμπορικός δημοτικός φόρος (8) και ο φόρος ιδίων κεφαλαίων (9). Οι εταιρείες αυτές υπόκεινται, ωστόσο, σε φόρο επί του εισφερόμενου κεφαλαίου, όπως ο φόρος ακίνητης περιουσίας (10) και ο ετήσιος φόρος εγγραφής (11). Τα μερίσματα, οι τόκοι, τα δικαιώματα και τα κέρδη που πραγματοποιεί μια απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ δεν είναι συνεπώς φορολογητέα στο Λουξεμβούργο. Οι καταβολές μερισμάτων, δικαιωμάτων (12) και τόκων που πραγματοποιούν οι εταιρείες αυτές δεν υποβάλλονται σε καμία παρακράτηση στην πηγή (13). Τέλος, δεν υφίσταται καμία παρακράτηση στην πηγή επί των τόκων που καταβάλλουν στο εξωτερικό, όπως ισχύει με κάθε άλλη εταιρεία του Λουξεμβούργου, ενώ, αντιθέτως, είναι φορολογητέοι οι τόκοι που εισπράττονται από τις μη απαλλασσόμενες εταιρείες με έδρα το Λουξεμβούργο.

(22)

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι τόκοι που καταβάλλουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ (όπως και κάθε άλλη εταιρεία του Λουξεμβούργου) σε φυσικά πρόσωπα (πραγματικούς δικαιούχους κατά την έννοια της οδηγίας 203/48/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Ιουνίου 2003, για τη φορολόγηση των υπό μορφή τόκων εισοδημάτων από αποταμιεύσεις (14) που διαμένουν σε κράτος μέλος υποβάλλονται σε παρακράτηση στην πηγή, όπως προβλέπει η ανωτέρω οδηγία στο Λουξεμβούργο. Υπάρχει επίσης μια παρόμοια παρακράτηση με εξοφλητικό χαρακτήρα που ανέρχεται στο 10 % των τόκων που καταβάλλονται στα φυσικά πρόσωπα που είναι μόνιμοι κάτοικοι, η οποία θεσπίστηκε στο Λουξεμβούργο μετά την 1η Ιανουαρίου 2006· στην παρακράτηση αυτή δεν υπόκεινται οι τόκοι που καταβάλλουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ.

(23)

Οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ αποκλείονται κατά κανόνα από τις διμερείς συμφωνίες που συνάπτει το Λουξεμβούργο για την πρόληψη της διπλής φορολογίας και της φορολογικής απάτης.

(24)

Όσον αφορά τη φορολογία του κεφαλαίου, οι εταιρείες αυτές υπόκεινται σε φόρο εισφοράς ίσο με το 1 % των εισφορών σε ρευστό ή των εισφορών στοιχείων ενεργητικού (15). Εξάλλου, υποβάλλονται σε ετήσιο φόρο εγγραφής ίσο με το 0,2 % του καταβεβλημένου εταιρικού κεφαλαίου και της αξίας της διαφοράς από την έκδοση μετοχών υπέρ το άρτιο, όπως ορίστηκε κατά το κλείσιμο της προηγούμενης οικονομικής χρήσης (16). Μια απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ μπορεί να δανειστεί κεφάλαια από τους μετόχους της, από τράπεζες ή από άλλα πιστωτικά ιδρύματα και μπορεί να εκδώσει ομόλογα. Εάν η χρηματοδότηση, κυρίως μέσω της δανειακής επιβάρυνσης και όχι μέσω της έκδοσης μετοχών, υπερβαίνει ορισμένους χρηματοοικονομικούς συντελεστές εφαρμόζονται κανόνες σχετικά με τη χαμηλή κεφαλαιοποίηση ώστε να αποτραπεί η μη καταβολή του φόρου εγγραφής, Τέλος, οι αμοιβές που καταβάλλονται στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, μόνιμους κατοίκους ή μη, στους διευθυντές ή στους οικονομικούς ελεγκτές μιας απαλλασσόμενης βάσει του νόμου του 1929 εταιρείας χόλντινγκ υπόκεινται σε παρακράτηση στην πηγή της τάξης του 20 %.

(25)

Μόνο οι εταιρείες (17) που έχουν συσταθεί στο Λουξεμβούργο μπορούν να ευεργετούνται από το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929, σε αντίθεση με τις μονοπρόσωπες επιχειρήσεις, τις συμβατικές κοινές επιχειρήσεις που δεν έχουν τη μορφή εταιρειών, τις μόνιμες εγκαταστάσεις και τα υποκαταστήματα ή τοπικά γραφεία ξένων εταιρειών. Το ύψος του εγγεγραμμένου κεφαλαίου μιας απαλλασσόμενης βάσει του νόμου του 1929 εταιρείας χόλντινγκ εξαρτάται από την επιλεγείσα μορφή εταιρείας. Βάσει διατάγματος του Μεγάλου Δουκάτου, της 29ης Ιουλίου 1977, μια απαλλασσόμενη εταιρεία χόλντινγκ πρέπει να διαθέτει πλήρως καταβεβλημένο εταιρικό κεφάλαιο ύψους τουλάχιστον 24 000 ευρώ.

(26)

Οι εγκατεστημένες στο Λουξεμβούργο εταιρείες μπορούν να καταχωρισθούν ως απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ με την προϋπόθεση ότι ασκούν μόνο δραστηριότητες εξαγοράς, κατοχής και αξιοποίησης οποιασδήποτε μορφής συμμετοχής σε άλλες εταιρείες του Λουξεμβούργου ή του εξωτερικού, μέσω της χορήγησης δανείων, της κατοχής διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και της χορήγησης αδειών δικαιωμάτων δημιουργού ή μέσω της παροχής τεχνογνωσίας στις εταιρείες στις οποίες κατέχουν συμμετοχή. Μια απαλλασσόμενη εταιρεία δεν μπορεί να ασκεί βιομηχανική δραστηριότητα για δικό της λογαριασμό ούτε να εκμεταλλεύεται εμπορική εγκατάσταση ανοικτή στο κοινό. Εάν επεκτείνει τις δραστηριότητές της πέραν του καθορισμένου πεδίου, χάνει το καθεστώς φοροαπαλλαγής και αντιμετωπίζεται ως πλήρως φορολογητέα εμπορική εταιρεία.

(27)

Οι δραστηριότητες που επιτρέπονται σε μια απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ βάσει της χορηγούμενης άδειας περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

(28)

Απαγορεύονται κυρίως οι ακόλουθες δραστηριότητες:

(29)

Οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ βρίσκονται υπό την εποπτεία της λουξεμβουργιανής administration de l'enregistrement et des domaines, η οποία έχει την άδεια να εξετάζει τα βιβλία τους, αλλά μόνο για να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες που ασκούν οι εταιρείες δεν υπερβαίνουν τα όρια που προβλέπει η νομοθεσία του 1929.

(30)

Μεταξύ των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ υπάρχει μια ειδική μορφή εταιρειών χόλντινγκ, οι απαλλασσόμενες δισεκατομμυριούχοι χόλντινγκ. Οι εταιρείες αυτές μπορούν να συσταθούν είτε με την εισφορά μετοχών ξένων εταιρειών, είτε εάν το καταβεβλημένο εταιρικό κεφάλαιο και τα αποθέματα ανέρχονται τουλάχιστον σε 24 εκατ. ευρώ (1 δισεκατ. LUF). Οι απαλλασσόμενες δισεκατομμυριούχοι χόλντινγκ μπορούν να επιλέξουν ένα φορολογικό καθεστώς στο πλαίσιο του οποίου ο φόρος εγγραφής αντικαθίσταται από ειδικό «φόρο εισοδήματος». Σύμφωνα με το διάταγμα του Μεγάλου Δουκάτου του 1937 σχετικά με τις απαλλασσόμενες δισεκατομμυριούχους χόλντινγκ, ο φόρος εισοδήματος επιβάλλεται επί των τόκων που καταβάλλονται στους δικαιούχους ομολόγων και χρεογράφων, επί των μερισμάτων που καταβάλλονται στους μετόχους και επί των αμοιβών που καταβάλλονται στους διευθυντές, τους ελεγκτές και τους εκκαθαριστές των εταιρειών αυτών.

(31)

Όταν το συνολικό ύψος των τόκων που καταβάλλονται στους δικαιούχους ομολόγων και χρεογράφων για την εκάστοτε οικονομική χρήση ανέρχεται τουλάχιστον σε 2,4 εκατ. ευρώ, ο φόρος υπολογίζεται βάσει συντελεστή που περιλαμβάνει 3 % των καταβληθέντων τόκων, 1,8 % των μερισμάτων, αμοιβών και αποδοχών μέχρι ανώτατου συνολικού διανεμηθέντος ποσού ύψους 1,2 εκατ. ευρώ και 0,1 % επί των μερισμάτων, αμοιβών και αποδοχών που υπερβαίνουν το όριο αυτό. Όταν το συνολικό ποσό των τόκων που καταβάλλονται στους δικαιούχους ομολόγων ή χρεογράφων για την οικονομική χρήση υπολείπεται του ποσού των 2,4 εκατ. ευρώ, ο φόρος υπολογίζεται βάσει διαφορετικού συντελεστή που περιλαμβάνει 3 % των καταβαλλόμενων τόκων, 3 % των μερισμάτων, αμοιβών και αποδοχών μέχρι ανώτατου ποσού ίσου με τη διαφορά μεταξύ των 2,4 εκατ. ευρώ και του συνολικού ποσού των καταβληθέντων τόκων, 1,8 % του τμήματος των μερισμάτων που υπερβαίνουν αυτό το όριο, μέχρι ανώτατου ποσού 1,2 εκατ. ευρώ, και 0,1 % του ποσού των υπόλοιπων μερισμάτων, αμοιβών και αποδοχών που υπερβαίνουν το όριο. Οι απαλλασσόμενες δισεκατομμυριούχοι χόλντινγκ δεν υπόκεινται συνεπώς, όσον αφορά την υποκεφαλαιοποίηση, στους συνήθεις κανόνες που εφαρμόζονται στο φόρο εγγραφής, ενώ καμία παρακράτηση στην πηγή δεν επιβάλλεται στις αμοιβές και τις αποδοχές.

(32)

Οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες μιας απαλλασσόμενης δισεκατομμυριούχου χόλντινγκ περιλαμβάνουν:

(33)

Η ανωτέρω φοροαπαλλαγή επεκτάθηκε, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στις «απαλλασσόμενες χρηματοδοτικές χόλντινγκ» οι οποίες αποτελούν υποδιαίρεση των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ. Ρόλος τους είναι η χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων των θυγατρικών ενός ομίλου εταιρειών ή μεμονωμένων εταιρειών. Μια εταιρεία θεωρείται ότι αποτελεί μέρος ενός ομίλου εάν χρησιμοποιεί κοινή επωνυμία, η οποία αποτελεί το σύμβολο αμοιβαίας εξάρτησης, ή εάν οι εταιρείες του ιδίου ομίλου κατέχουν σημαντική συμμετοχή (τουλάχιστον 25 %) στο εταιρικό της κεφάλαιο και διατηρούν μόνιμους οικονομικούς δεσμούς μεταξύ τους.

(34)

Όπως ισχύει για τις απαλλασσόμενες δισεκατομμυριούχους χόλντινγκ, μια απαλλασσόμενη χρηματοδοτική εταιρεία χόλντινγκ μπορεί να ασκήσει περισσότερες δραστηριότητες από μια απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ, όσον αφορά τη χρηματοδότηση εντός του ομίλου. Ενώ οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ μπορούν να χρηματοδοτήσουν μόνο εταιρείες στις οποίες κατέχουν άμεση συμμετοχή, οι απαλλασσόμενες χρηματοδοτικές χόλντινγκ μπορούν να χορηγήσουν δάνεια σε οποιαδήποτε εταιρεία είναι μέλος του ομίλου τους. Στις επιτρεπόμενες δραστηριότητες μιας απαλλασσόμενης χρηματοδοτικής εταιρείας χόλντινγκ περιλαμβάνεται:

(35)

Στις 6 Νοεμβρίου 2003, η κυβέρνηση του Λουξεμβούργου κατέθεσε στο Κοινοβούλιο το νομοσχέδιο αριθ. 5231 το οποίο τροποποιεί το νόμο της 31ης Ιουλίου 1929 σχετικά με το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929. Το Κοινοβούλιο του Λουξεμβούργου, κατά τη σύνοδο της 19ης Απριλίου 2003, ενέκρινε το νομοσχέδιο με ορισμένες τροποποιήσεις. Ο νέος νόμος επικυρώθηκε στις 21 Ιουνίου 2005 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου στις 22 Ιουνίου 2005. Ο νόμος της 21ης Ιουνίου 2005 τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2005.

(36)

Βάσει του νόμου αυτού, οι εταιρείες χόλντινγκ που λαμβάνουν τουλάχιστον το 5 % του συνόλου των μερισμάτων που διανέμονται στη διάρκεια της οικονομικής χρήσης από τις εταιρείες που έχουν την έδρα τους σε άλλο κράτος και δεν δεν υποβάλλονται σε φόρο εισοδήματος ανάλογο με το φόρο εισοδήματος του Λουξεμβούργου χάνουν το καθεστώς απαλλασσόμενης βάσει του νόμου του 1929 εταιρείας χόλντινγκ και υποβάλλονται στο ισχύον φορολογικό καθεστώς. Τα κοινοβουλευτικά έγγραφα που συνοδεύουν το νομοσχέδιο επεξηγούν ότι προκειμένου ο φόρος εισοδήματος να θεωρηθεί ανάλογος με το φόρο εισοδήματος του Λουξεμβούργου πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον σε 11 % (ήτοι 50 % του εταιρικού φόρου του Λουξεμβούργου) και ότι η βάση υπολογισμού του πρέπει να είναι παρόμοια με εκείνη που εφαρμόζεται στο Λουξεμβούργο.

(37)

Από τις παρατηρήσεις που επισυνάπτονται στο νόμο αυτό προκύπτει ότι οι τροποποιήσεις αυτές εγκρίθηκαν με στόχο την εναρμόνιση του φορολογικού καθεστώτος εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 με τις συστάσεις που παρουσίασε το Συμβούλιο στις αρχές του Λουξεμβούργου, στις 3 Ιουνίου 2003, στο πλαίσιο της διενεργηθείσας αξιολόγησης δυνάμει του κώδικα δεοντολογίας στον τομέα της φορολογίας των επιχειρήσεων. Ο νέος νόμος θεσπίζει ένα μεταβατικό καθεστώς που διαφυλάσσει τα υφιστάμενα πλεονεκτήματα για τις εταιρείες με καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρείας χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 ή για τις δισεκατομμυριούχους χόλντινγκ, από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του ως την 1η Ιανουαρίου 2011.

(38)

Στην απόφασή της της 9ης Φεβρουαρίου 2006, η Επιτροπή κατ’ ουσίαν διαπίστωσε ότι το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 συνιστά ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Πράγματι, η Επιτροπή έκρινε ότι το καθεστώς αυτό προσέφερε αποκλειστικά στις εξεταζόμενες εταιρείες χόλντινγκ ορισμένα οικονομικά πλεονεκτήματα που συνίσταντο σε κατ’εξαίρεση φοροαπαλλαγή από εταιρικό φόρο, φόρο παρακράτησης στην πηγή, φόρο επί των ιδίων κεφαλαίων και φόρο ακίνητης περιουσίας. Τα ανωτέρω πλεονεκτήματα εκφράζονται με μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων των εταιρειών χόλντινγκ και των οικονομικών ομίλων στους οποίους ανήκουν έναντι του Υπουργείου Οικονομικών του Λουξεμβούργου.

(39)

Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα πλεονεκτήματα αυτά συνεπάγονται τη χρήση κρατικών πόρων με τη μορφή απώλειας φορολογικών εσόδων για το Υπουργείο Οικονομικών του Λουξεμβούργου. Το καθεστώς εμφανίζεται επιλεκτικό δεδομένου ότι αφορά μόνο εταιρείες χόλντινγκ που εκτελούν ορισμένα είδη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, όπως χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, δραστηριότητες διαχείρισης, αδειοδότησης και ρευστοποίησης. Εκτιμάται επίσης ότι το καθεστώς περιορίζεται σε δραστηριότητες εντός ομίλου, δεδομένου ότι για να ωφεληθούν από αυτό οι δικαιούχοι πρέπει να δραστηριοποιούνται στους κόλπους ενός ομίλου. Δεν είναι συνεπώς ανοικτό σε όλες τις επιχειρήσεις, αλλά μόνο σε εκείνες που δραστηριοποιούνται με τη μορφή ομίλου, με τη σύσταση μιας εταιρείας συμμετοχής στο Λουξεμβούργο αφιερωμένης αποκλειστικά στην άσκηση ορισμένων δραστηριοτήτων, όπως η χρηματοδότηση, η διαχείριση συμμετοχών, ο συντονισμός και η χορήγηση αδειών και διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

(40)

Στην απόφασή της για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, η Επιτροπή έκρινε ότι το πλεονέκτημα αυτό νοθεύει τον ανταγωνισμό και θίγει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών δεδομένου ότι οι χρηματοπιστωτικές και διαχειριστικές δραστηριότητες που κατά κανόνα ασκούν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ πραγματοποιούνται εν γένει σε διεθνείς αγορές που εμφανίζουν έντονο ανταγωνισμό. Προς τούτο παρατηρείται νόθευση του ανταγωνισμού διότι οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ τυγχάνουν ευνοϊκότερης μεταχείρισης σε σχέση με τους ανεξάρτητους παρόχους υπηρεσιών και τους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, όπως οι διεθνείς τράπεζες και οι εταιρείες συμβούλων. Το εμπόριο θίγεται διότι τα παρεχόμενα από το καθεστώς πλεονεκτήματα ευεργετούν μόνο εταιρείες χόλντινγκ που ασκούν ορισμένες κατ’ουσίαν διασυνοριακές χρηματοπιστωτικές λειτουργίες.

(41)

Δεν είναι εφαρμοστέα καμία από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 της Συνθήκης, δεδομένου ότι το επίμαχο μέτρο συνιστά ενίσχυση λειτουργίας που δεν συνδέεται με την εκτέλεση συγκεκριμένων σχεδίων και απλώς μειώνει τις τρέχουσες δαπάνες των δικαιούχων χωρίς να συμβάλλει στην επίτευξη κοινοτικών στόχων.

(42)

Η Επιτροπή κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο β) περίπτωση i), του κανονισμού (EΚ) αριθ. 659/1999. Οι τροποποιήσεις που επέφερε ο νόμος του 2005, ο οποίος τροποποιεί το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν μετέβαλε τον υφιστάμενο χαρακτήρα της επίμαχης ενίσχυσης δεδομένου ότι παρέμειναν αμετάβλητα τα πλεονεκτήματα που χορηγεί το καθεστώς, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται προσωρινά ο αριθμός των δικαιούχων σε όσους δεν λαμβάνουν ορισμένα μερίσματα που υπόκεινται σε μειωμένη φορολόγηση εκτός Λουξεμβούργου.

(43)

Κατά την κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, η Επιτροπή κάλεσε τις αρχές του Λουξεμβούργου να διαβιβάσουν κάθε χρήσιμη πληροφορία με σκοπό την αξιολόγηση των επιπτώσεων του επίμαχου καθεστώτος επί των συναλλαγών, ιδίως στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Κάλεσε επίσης το Λουξεμβούργο και τους τρίτους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την ενδεχόμενη ύπαρξη δικαιολογημένης εμπιστοσύνης εκ μέρους των δικαιούχων που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την έγκριση μεταβατικών μέτρων, εφόσον ζητηθεί η κατάργηση του καθεστώτος.

(44)

Κανένας τρίτος ενδιαφερόμενος δεν υπέβαλε επισήμως παρατηρήσεις μετά τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (18) της απόφασης της Επιτροπής της 9ης Φεβρουαρίου 2006. Παρά ταύτα, διάφοροι εκπρόσωποι απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ ήλθαν ανεπίσημα σε επαφή με την Επιτροπή με σκοπό, μεταξύ άλλων, να ενημερωθούν για τις νομικές επιπτώσεις που θα είχε για τους ιδιώτες η επίσημη διαδικασία εξέτασης που κίνησε η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης, καθώς και για τη νομιμότητα των απαλλαγών που είχαν λάβει.

(45)

Οι αρχές του Λουξεμβούργου υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή της 13ης Απριλίου 2006. Διαφώνησαν με τον χαρακτηρισμό του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 ως ενίσχυσης, κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Το Λουξεμβούργο δεν υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με το συμβιβάσιμο του επίμαχου καθεστώτος με την κοινή αγορά.

(46)

Με την επιστολή του της 13ης Απριλίου 2006, το Λουξεμβούργο αρνήθηκε επίσης να διαβιβάσει κάθε σχετική πληροφορία με σκοπό την αξιολόγηση του επίμαχου μέτρου και των επιπτώσεών του επί του ανταγωνισμού και των συναλλαγών, κυρίως στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των δραστηριοτήτων εντός ομίλου και της διαχείρισης δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Δεν διαβιβάστηκε καμία πληροφορία σχετικά με τις επενδύσεις που διαχειρίζονται οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, ούτε και κατάλογος των εταιρειών αυτών. Οι αρχές ισχυρίστηκαν ότι ήταν αδύνατο να συνταχθεί παρόμοιος κατάλογος δεδομένου ότι οι απαλλασσόμενες εταιρείες δεν υπόκεινται σε διοικητική έγκριση.

(47)

Τέλος, όσον αφορά την ύπαρξη ενδεχόμενης δικαιολογημένης εμπιστοσύνης εκ μέρους των δικαιούχων του καθεστώτος φοροαπαλλαγής, η οποία να δικαιολογεί την έγκριση μεταβατικών μέτρων σε περίπτωση αρνητικής τελικής απόφασης, οι αρχές του Λουξεμβούργου παρατήρησαν ότι οι επιπτώσεις που θα είχε στο φορολογικό καθεστώς του Λουξεμβούργου ενδεχόμενη κατάργηση του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 θα ήταν τέτοιες που θα έπρεπε να προστατευθεί η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του καθεστώτος. Οι τελευταίες δεν θα περίμεναν σε καμία περίπτωση την πλήρη κατάργηση ενός νομικού καθεστώτος «εν μια νυκτί».

(48)

Στην επιστολή τους της 13ης Απριλίου 2006, οι αρχές του Λουξεμβούργου αμφισβητούν τον χαρακτηρισμό της ενίσχυσης για το συγκεκριμένο φορολογικό καθεστώς.

(49)

Πρώτον, υποστηρίζουν ότι το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν χορηγεί πλεονεκτήματα σε σύγκριση με το κλασικό καθεστώς φορολόγησης των εταιρειών χόλντινγκ. Αποκλειστικός σκοπός του είναι να αποτρέπει τον πολλαπλασιασμό των φορολογικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με τα κέρδη που διανέμουν οι εταιρείες εκμετάλλευσης. Ελλείψει του επίμαχου καθεστώτος φοροαπαλλαγής, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ στην πραγματικότητα θα τιμωρούνταν από φορολογική άποψη, δεδομένου ότι τα κέρδη μιας εταιρείας εκμετάλλευσης θα φορολογούνταν μια φορά ως κέρδη της εταιρείας, μια δεύτερη φορά κατά τη διανομή τους ως έσοδα συμμετοχής της εταιρείας χόλντινγκ και, τέλος — σε περίπτωση μεταγενέστερης διανομής, ως μερίσματα των μετόχων της εταιρείας χόλντινγκ.

(50)

Δεύτερον, σύμφωνα με τις αρχές του Λουξεμβούργου, το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν είναι επιλεκτικό και επομένως δεν νοθεύει τον ανταγωνισμό ούτε επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Δυνητικά μπορούν να ευεργετηθούν από το καθεστώς όλες οι επιχειρήσεις που βρίσκονται σε συγκρίσιμη πραγματική και νομική κατάσταση, όσον αφορά την απόκτηση συμμετοχής, τη διαχείριση, τη χρηματοδότηση και τη μεγιστοποίηση της αξίας των συμμετοχών που κατέχουν σε ελεγχόμενες εταιρείες.

(51)

Τέλος, το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν είναι ικανό να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και το εμπόριο εντός της Κοινότητας διότι οι δικαιούχοι εταιρείες χόλντινγκ είναι αποκλειστικά παθητικοί αποδέκτες εσόδων και δεν βρίσκονται σε συνθήκες ανάλογες με εκείνες άλλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται ως ανεξάρτητοι πάροχοι υπηρεσιών. Σε κάθε περίπτωση, οι αρχές υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν έχει αποδείξει ότι το επίμαχο καθεστώς έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της θέσης των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ σε σχέση με εταιρείες χόλντινγκ άλλης μορφής.

(52)

Σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης «ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές».

(53)

Η Επιτροπή εξέτασε προσεκτικά το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 υπό το φως των παρατηρήσεων που υπέβαλαν οι αρχές του Λουξεμβούργου. Οι πολυάριθμες αιτιάσεις που διατυπώθηκαν δεν την οδήγησαν σε τροποποίηση της προκαταρκτικής της εκτίμησης, ότι δηλαδή τα φορολογικά πλεονεκτήματα που χορηγεί το καθεστώς στις εταιρείες αυτού του είδους συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(54)

Υπενθυμίζεται ότι για να χαρακτηριστεί ένα εθνικό μέτρο κρατική ενίσχυση θα πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες σωρευτικές προϋποθέσεις: 1) το μέτρο παρέχει πλεονέκτημα, 2) το πλεονέκτημα παρέχεται μέσω κρατικών πόρων, 3) το πλεονέκτημα είναι επιλεκτικό και 4) το επίμαχο μέτρο νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και είναι ικανό να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών (19).

(55)

Στην παρούσα υπόθεση, η Επιτροπή εκτιμά ότι ο νόμος του 1929 χορηγεί φορολογικά πλεονεκτήματα που δεν περιορίζονται στην εξάλειψη της διπλής φορολόγησης των εσόδων άλλων εταιρειών χόλντινγκ στο Λουξεμβούργο, δηλαδή εκείνων που είναι καταρχήν φορολογητέες αλλά λαμβάνουν ελαφρύνσεις που συνδέονται με ήδη καταβληθέντες φόρους στο Λουξεμβούργο ή στο εξωτερικό.

(56)

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εκτιμά ότι το καθεστώς χορηγεί πολλά φορολογικά πλεονεκτήματα που παρεκκλίνουν του κοινού δικαίου και ότι τα πλεονεκτήματα αυτά ευνοούν ορισμένες επιχειρήσεις που ασκούν περιορισμένο αριθμό δραστηριοτήτων στο Λουξεμβούργο, οι οποίες εν γένει αφορούν το χρηματοπιστωτικό τομέα. Κατά συνέπεια, το καθεστώς έχει επιλεκτικό χαρακτήρα. Λόγω της σοβαρότητας των αιτιάσεων που ήγειρε το Λουξεμβούργο, η Επιτροπή κρίνει αναγκαίο να εκθέσει τους ακριβείς λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι το επίμαχο καθεστώς, το οποίο περιγράφεται ανωτέρω, πληροί όλες τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη (53).

(57)

Στις παρατηρήσεις του της 13ης Απριλίου 2006, το Λουξεμβούργο ανέφερε ότι το καθεστώς φορολογίας των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ συνιστά γενικό φορολογικό καθεστώς εφαρμοστέο στις εταιρείες που κερδίζουν αποκλειστικά παθητικά έσοδα που έχουν ήδη φορολογηθεί κατά το χρόνο παραγωγής τους, ανεξαρτήτως του μεγέθους τους, του τομέα δραστηριότητας και της νομικής μορφής τους. Ανέφερε επίσης ότι το καθεστώς δικαιολογείται από τη συνολική δομή του φορολογικού συστήματος της χώρας, το οποίο αποβλέπει στην αποφυγή της διπλής φορολόγησης, και ότι οι πλήρως φορολογητέες εταιρείες έχουν πρόσβαση σε άλλες συγκρίσιμες μορφές πρόληψης της διπλής φορολόγησης. Συγκεκριμένα, κατά την άποψη του Λουξεμβούργου, το καθεστώς δεν παρέχει πλεονεκτήματα για δύο βασικούς λόγους.

(58)

Πρώτον, το σύστημα φορολογίας των εταιρειών στο Λουξεμβούργο προβλέπει διάφορα καθεστώτα εναλλακτικά εφαρμοστέα σε ανάλογες περιστάσεις και προσβάσιμα σε όλες ανεξαιρέτως τις επιχειρήσεις. Όπως αναγνώρισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην υπόθεση Banks, ένα παρόμοιο σύστημα δεν θα μπορούσε συνεπώς να συνεπάγεται πλεονεκτήματα κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης (20). Στην απόφασή του, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν υφίσταται ενίσχυση όταν όλες ανεξαιρέτως οι επιχειρήσεις έχουν πρόσβαση σε διάφορες μορφές φορολογίας, οι οποίες συνεπάγονται δυνητικά πλεονεκτήματα βάσει των επιλογών στις οποίες προβαίνουν οι οικονομικοί οργανισμοί.

(59)

Δεύτερον, σύμφωνα με τις αρχές του Λουξεμβούργου, η εκτίμηση της φορολογικής επιβάρυνσης στην οποία υποβάλλονται οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ θα πρέπει να πραγματοποιείται αφού ληφθούν υπόψη όλες οι πτυχές του καθεστώτος, ευνοϊκές και μη. Κατά την άποψή τους, ωστόσο, η Επιτροπή σαφώς δεν ακολούθησε αυτή την προσέγγιση. Οι αρχές του Λουξεμβούργου ισχυρίζονται ότι, στην επιστολή τους της 13ης Απριλίου 2006, υπέβαλαν τρία παραδείγματα απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ οι οποίες είχαν βρεθεί σε μειονεκτική θέση λόγω της εφαρμογής του επίμαχου καθεστώτος σε σχέση με τις φορολογούμενες εταιρείες χόλντινγκ.

(60)

Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται τα συμπεράσματα των αρχών του Λουξεμβούργου. Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς τους, το επίμαχο καθεστώς χαρακτηρίζεται από διάφορες φοροαπαλλαγές, όσον αφορά το φόρο εισοδήματος, τον εμπορικό δημοτικό φόρο και το φόρο επί των ιδίων κεφαλαίων. Οι απαλλαγές αυτές παρεκκλίνουν από τον κανόνα φορολογίας των εξεταζόμενων εταιρειών. Επιπλέον, οι παρεκκλίσεις αυτές δεν αποσκοπούν απλώς στην αποφυγή της πολλαπλής φορολόγησης των εσόδων, αλλά έχουν σκοπό να ανακουφίσουν από την καταβολή συγκεκριμένων φόρων ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες που εμπίπτουν στο νόμο της 31ης Ιουλίου 1929, τις οποίες ασκούν οι απαλλασσόμενες εταιρείες χόλντινγκ.

(61)

Παρότι αληθεύει ότι το καθεστώς φοροαπαλλαγής βάσει του νόμου 1929 δεν καλύπτει όλους τους φόρους στους οποίους κατά κανόνα υπόκεινται οι εταιρείες του Λουξεμβούργου (21), η παρούσα διαδικασία περιορίζεται στις διαπιστωθείσες φορολογικές παρεκκλίσεις και αφορά διάφορους προσωπικούς φόρους για τους οποίους χορηγείται φοροαπαλλαγή (22). Όσον αφορά τους άμεσους φόρους, ιδίως το φόρο εισοδήματος, τον εμπορικό δημοτικό φόρο και το φόρο επί των ιδίων κεφαλαίων (φόρος περιουσίας), οι εταιρείες χόλντινγκ που διέπονται από το νόμο του 1929 τυγχάνουν πλήρους φοροαπαλλαγής.

(62)

Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι, όσον αφορά το φόρο ακίνητης περιουσίας, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ υπόκεινται σε αυτόν σύμφωνα με το νόμο της 1ης Δεκεμβρίου 1936 και ότι οι εταιρείες αυτές δεν απολαύουν κανενός σχετικού πλεονεκτήματος, σε αντίθεση με όσα αναφέρονται στην απόφαση της Επιτροπής της 9ης Φεβρουαρίου 2006.

(63)

Όσον αφορά την απαλλαγή του φόρου εισοδήματος και του εμπορικού δημοτικού φόρου, το πεδίο εφαρμογής της φοροαπαλλαγής που χορηγείται στις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ για τα έσοδα συμμετοχής (μερίσματα και κεφαλαιουχικά κέρδη) υπερβαίνει κατά πολύ την απαλλαγή των συμμετοχών που χορηγείται για τα μερίσματα και τα κεφαλαιουχικά κέρδη που πραγματοποιούν οι μη απαλλασσόμενες εταιρείες χόλντινγκ ώστε να αποφεύγεται η διπλή φορολόγησή τους. Συγκεκριμένα, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απαλλάσσονται από τους φόρους αυτούς, ανεξαρτήτως εάν πληρούν ή όχι τους όρους υπαγωγής στο κοινό καθεστώς φοροαπαλλαγής με σκοπό την αποφυγή της διπλής φορολόγησης (23). Λαμβάνουν συνεπώς αυτομάτως τις απαλλαγές αυτές σε αντίθεση με τις φορολογητέες εταιρείες. Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή εκτιμά ότι η επίμαχη φοροαπαλλαγή παρέχει στις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ πλεονέκτημα ελαφρύνοντάς τες από τις συνήθεις επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού τους (24).

(64)

Επίσης όσον αφορά το φόρο εισοδήματος και τον εμπορικό δημοτικό φόρο, η Επιτροπή προσθέτει ότι οι τόκοι και τα δικαιώματα που λαμβάνουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απαλλάσσονται εντελώς, σε αντίθεση με τη συνήθη φορολογία που εφαρμόζεται στις άλλες εταιρείες χόλντινγκ του Λουξεμβούργου. Εντούτοις, η απαλλαγή αυτή δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με τη βούληση αποτροπής της διπλής φορολόγησης των εσόδων αυτών, στο μέτρο που οι σχετικές επιβαρύνσεις αφαιρούνται κατά το προηγούμενο στάδιο από εκείνους που τις υφίστανται. Η απαλλαγή των εσόδων αυτών, βάσει του νόμου της 31ης Ιουλίου 1929, συνιστά συνεπώς παρέκκλιση και αντιβαίνει στην αρχή βάσει της οποίας οι πληρωμές τόκων και δικαιωμάτων υποβάλλονται, τουλάχιστον μια φορά, σε φόρο εισοδήματος. Λόγω της παρέκκλισης που συνεπάγεται η απαλλαγή αυτή, η Επιτροπή επομένως εκτιμά ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απολαύουν επίσης ελάφρυνσης από τις συνήθεις επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού τους.

(65)

Όσον αφορά τις παρακρατήσεις στην πηγή επί των διανεμόμενων εσόδων, των μερισμάτων και των δικαιωμάτων που καταβάλλουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι εταιρείες αυτές δεν υπόκεινται στην παρακράτηση στην πηγή που κατά κανόνα εφαρμόζει το Λουξεμβούργο στις πληρωμές υπέρ δικαιούχων που έχουν έδρα σε άλλο κράτος περιλαμβανομένης, όσον αφορά τις δισεκατομμυριούχους χόλντινγκ, της παρακράτησης που επιβάλλεται στις αμοιβές των διευθυντών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απολαύουν επίσης, στην περίπτωση αυτή, ελάφρυνσης από τις συνήθεις επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού τους.

(66)

Ακόμη και αν υποτεθεί ότι η απαλλαγή από τον παρακρατούμενο στην πηγή φόρο ευνοεί άμεσα τους αποδέκτες των εσόδων και, μόνο έμμεσα, τις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, η Επιτροπή εκτιμά ότι, παρά ταύτα, έχει ως αποτέλεσμα να ελαφρύνει τις εταιρείες αυτές από τις συνήθεις επιβαρύνσεις των φορολογούμενων στο Λουξεμβούργο εταιρειών διανομής. Η αξιολόγηση αυτή επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι, όταν εφαρμόζεται παρακράτηση στην πηγή, ο φορολογικός συντελεστής είναι υψηλότερος εάν το κόστος το αναλάβει ο διανομέας και ότι, στην περίπτωση αυτή, ο τελευταίος δεν έχει τη νομική υποχρέωση να μετακυλίσει το φόρο στο δικαιούχο των εσόδων. Επιπλέον, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απολαύουν έμμεσου πλεονεκτήματος, δεδομένου ότι έχουν πιο άνετη πρόσβαση στα επιχειρηματικά κεφάλαια/δανειακό κεφάλαιο λόγω των υψηλότερων αποδόσεων των κεφαλαίων αυτών για τους επενδυτές συνεπεία της φοροαπαλλαγής.

(67)

Τέλος, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ δεν υπόκεινται στο φόρο επί των ιδίων κεφαλαίων που εφαρμόζεται στις φορολογητέες εταιρείες στο Λουξεμβούργο. Ακόμη και αν υποτεθεί ότι το πεδίο εφαρμογής της απαλλαγής αυτής είναι από οικονομική άποψη περιορισμένο, παρά ταύτα ελαφρύνει τις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ από τη συνήθη επιβάρυνση των εταιρειών στο Λουξεμβούργο.

(68)

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, κατά την άποψη της Επιτροπής, τα επίμαχα πλεονεκτήματα συνιστούν παρεκκλίσεις ικανές να ευνοήσουν ορισμένες επιχειρήσεις σε σχέση με άλλες, οι οποίες, όσον αφορά τον επιδιωκόμενο από το εξεταζόμενο καθεστώς στόχο, δηλαδή την πρόληψη της πολλαπλής φορολόγησης, βρίσκονται σε κατάσταση συγκρίσιμη από πραγματική και νομική άποψη. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εκτιμά ότι η αναφορά των αρχών του Λουξεμβούργου στην απόφαση Banks δεν έχει συνάφεια με την υπόθεση. Στην υπόθεση εκείνη, μεταξύ των διαφόρων πιθανών μεθόδων επιβολής ορισμένων φορολογικών επιβαρύνσεων, καμία δεν εμφάνιζε εκ των προτέρων περισσότερα πλεονεκτήματα. Στην παρούσα υπόθεση, ωστόσο, θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι μια φοροαπαλλαγή έχει, καταρχήν, περισσότερα πλεονεκτήματα από τη φορολογία του εισοδήματος. Εξ αυτού η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απολαύουν πραγματικής και όχι δυνητικής ελάφρυνσης των συνήθων επιβαρύνσεων του προϋπολογισμού τους.

(69)

Τα τρία παραδείγματα που επικαλούνται οι αρχές του Λουξεμβούργου στην επιστολή τους της 13ης Απριλίου 2006 δεν είναι ικανά να αμφισβητήσουν το συμπέρασμα ότι το επίμαχο καθεστώς παρέχει, κατά παρέκκλιση του κοινού φορολογικού δικαίου, πλεονεκτήματα, τα οποία δεν δικαιολογούνται από το χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος του Λουξεμβούργου. Αφενός, αφορούν περιστατικά μη αντιπροσωπευτικά της πραγματικής χρήσης του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929. Αφετέρου, αφορούν αποκλειστικά περιστάσεις κατά τις οποίες το καθεστώς κοινού δικαίου χορηγεί ήδη πλήρη απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος. Αντιθέτως, το Λουξεμβούργο αγνοεί περιστάσεις κατά τις οποίες δεν χορηγείται συνήθως απαλλαγή, παρά το γεγονός ότι, όπως διαπιστώθηκε προηγουμένως, μόνο στις περιστάσεις αυτές το καθεστώς επιτρέπει στους δικαιούχους του να διατηρούν συγκεκριμένο πλεονέκτημα έναντι του καθεστώτος κοινού δικαίου.

(70)

Η Επιτροπή, συνεπώς, εκτιμά ότι δεν είναι αναγκαίο να λάβει υπόψη όλους τους ισχύοντες άμεσους και έμμεσους φόρους προκειμένου να αποφανθεί για την ύπαρξη πραγματικού φορολογικού πλεονεκτήματος το οποίο χορηγείται στις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, δεδομένου ότι η ύπαρξη του πλεονεκτήματος αυτού έχει ήδη αρκούντως καταδειχθεί. Εξάλλου, διαπιστώνει ότι θα ήταν αδύνατη η διενέργεια μιας τέτοιας ανάλυσης λόγω του απροσδιόριστου αριθμού των περιπτώσεων που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη.

(71)

Εν κατακλείδι, η Επιτροπή εκτιμά ότι το επίμαχο καθεστώς συνιστά πλεονέκτημα για τις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ.

(72)

Πρέπει να σημειωθεί ότι η ιδιαιτερότητα ενός κρατικού μέτρου, συγκεκριμένα ο επιλεκτικός του χαρακτήρας, συνιστά ένα από τα αναγκαία στοιχεία της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Προς τούτο πρέπει να διακριβωθεί εάν το επίμαχο φορολογικό καθεστώς συνεπάγεται πλεονεκτήματα προς αποκλειστικό όφελος ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων τομέων δραστηριότητας (25). Στην παρούσα υπόθεση, σύμφωνα με τις αρχές του Λουξεμβούργου, το καθεστώς απαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν είναι επιλεκτικό διότι θα μπορούσαν να ωφεληθούν από αυτό όλες οι επιχειρήσεις που βρίσκονται σε ανάλογες συνθήκες, δηλαδή εκείνες που ασκούν αποκλειστικά τις δραστηριότητες διαχείρισης και μεγιστοποίησης της αξίας συμμετοχών που κατέχουν σε ελεγχόμενες εταιρείες και που λαμβάνουν εισοδήματα προερχόμενα από τις δραστηριότητες αυτές.

(73)

Η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη των αρχών του Λουξεμβούργου ότι η επιλεκτικότητα ενός μέτρου όπως η απαλλαγή για τις δραστηριότητες εταιρειών χόλντινγκ πρέπει να αξιολογείται σε σχέση με ανάλογες συνθήκες (26). Εκτιμά ωστόσο ότι αυτό που πρέπει να ληφθεί υπόψη για σύγκριση στην παρούσα περίπτωση είναι οι εταιρείες που λαμβάνουν εισόδημα ανάλογο με εκείνο των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ. Ωστόσο, παρατηρεί ότι, μεταξύ των εταιρειών του Λουξεμβούργου, μόνο οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απαλλάσσονται πλήρως από το φόρο επί του συνόλου των εισπραττόμενων εσόδων, και τούτο ανεξάρτητα από οποιοδήποτε φόρο ενδεχομένως επιβάλλεται ήδη σε προηγούμενο στάδιο επί των εσόδων τους από εταιρείες στις οποίες κατέχουν συμμετοχή.

(74)

Υπό τις συνθήκες αυτές, η Επιτροπή μπορεί απλώς να συναγάγει το συμπέρασμα ότι ένα τέτοιο καθεστώς φοροαπαλλαγής είναι επιλεκτικό αφού ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις που ασκούν κατ’ αποκλειστικότητα ορισμένες δραστηριότητες, μεταξύ των διαφόρων επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων που υπόκεινται στον κίνδυνο πολλαπλής φορολόγησης.

(75)

Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνεται, εξάλλου, από το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις αρχές του Λουξεμβούργου, ο νόμος της 31ης Ιουλίου 1929 έχει στόχο την παρεμπόδιση της υπερβολικής επέκτασης αυτού του ευνοϊκού καθεστώτος σε εταιρείες πέραν των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ ώστε να μην επιβαρύνει υπερβολικά τον κρατικό προϋπολογισμό. Η Επιτροπή σημειώνει σχετικά ότι μια αιτιολόγηση που βασίζεται στο χαρακτήρα ή την οικονομία του φορολογικού συστήματος πρέπει να εκφράζει τη συνεκτικότητα ενός συγκεκριμένου φορολογικού μέτρου με την εσωτερική λογική του φορολογικού συστήματος εν γένει (27). Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει στην παρούσα περίπτωση αφού το Λουξεμβούργο δεν έχει αιτιολογήσει, με αναφορά στον χαρακτήρα ή την οικονομία του εθνικού φορολογικού καθεστώτος, το καθεστώς παρέκκλισης το οποίο αφορά μόνο τις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ.

(76)

Εξάλλου, η Επιτροπή δήλωσε ότι το ευεργέτημα της απαλλαγής δυνάμει του νόμου της 31ης Ιουλίου 1929 εξαρτάται από την εκπλήρωση ορισμένων προϋποθέσεων που συνδέονται ουσιαστικά με την ύπαρξη ενός συστήματος καταχώρισης το οποίο εποπτεύουν οι διοικητικές αρχές και από την ύπαρξη ορισμένων νομικών προϋποθέσεων που σχετίζονται με την ελάχιστη καθαρή αξία, καθώς και από την πραγματική και αποκλειστική άσκηση ορισμένων αυστηρά προσδιοριζόμενων δραστηριοτήτων. Κατά την άποψη, ωστόσο, της Επιτροπής, η ύπαρξη αυτών των αυστηρών κριτηρίων ενισχύει τον επιλεκτικό χαρακτήρα του επίμαχου καθεστώτος.

(77)

Η Επιτροπή επισημαίνει σχετικά ότι οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ πρέπει να περιορίζουν τις δραστηριότητές τους στην απόκτηση συμμετοχών, υπό οιανδήποτε μορφή, σε άλλες επιχειρήσεις, καθώς και στη διαχείριση και τη μεγιστοποίηση της αξίας των συμμετοχών αυτών. Ο συνοπτικός ορισμός της μεγιστοποίησης της αξίας των συμμετοχών σύμφωναμε το νόμο της 31ης Ιουλίου 1929 αποσαφηνίστηκε από τη λουξεμβουργιανή αρχή (administration de l’enregistrement et des domaines), η οποία ερμηνεύοντας ευρέως τον ορισμό έκρινε ότι πρέπει να περιλαμβάνει διάφορες οικονομικές δραστηριότητες οι οποίες συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη μεγιστοποίηση της αξίας των συμμετοχών, και λαμβάνουν κυρίως τη μορφή χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων. Με τον τρόπο αυτό, επιτρέπεται στις εταιρείες χόλντινγκ να χορηγούν μακροχρόνιες ή βραχυχρόνιες προκαταβολές κεφαλαίων και δάνεια στις εταιρείες στις οποίες κατέχουν άμεσα συμμετοχή (28).

(78)

Βάσει του νόμου της 31ης Ιουλίου 1929, η σύσταση εμπραγμάτων ασφαλειών υπέρ πιστωτών εταιρειών στις οποίες κατέχουν συμμετοχή οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, καθώς και η εγγύηση των αυξήσεων κεφαλαίου των εταιρειών αυτών εμπίπτουν επίσης στην έννοια της μεγιστοποίησης της αξίας των συμμετοχών. Εξάλλου, πέραν του μετοχικού κεφαλαίου, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ μπορούν να κατέχουν κρατικά ή ιδιωτικά ομόλογα, εισηγμένα ή όχι, σε αγορές ρυθμιζόμενες ή όχι, και ανεξαρτήτως εάν έχουν ή όχι εκδοθεί από το δημόσιο. Οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ μπορούν επίσης να κατέχουν μόνον ομόλογα, ανεξάρτητα ή σε συνδυασμό με τις δραστηριότητες διαχείρισης συμμετοχών. Με τον τρόπο αυτό, παρέχεται η δυνατότητα στις χρηματοδοτικές χόλντινγκ να διευρύνουν τον κύκλο των δυνητικών δικαιούχων χρηματοδότησης και να χορηγούν έτσι δάνεια σε όλες τις εταιρείες που ανήκουν στον όμιλο και ως εκ τούτου σε όλες τις εταιρείες με κοινή επωνυμία οι οποίες αποτελούν τουλάχιστον κατά 25 % ιδιοκτησία μιας κοινής μητρικής εταιρείας.

(79)

Επίσης, ορισμένες δραστηριότητες τεκμαίρονται ως ισοδύναμες με την απόκτηση συμμετοχής, έστω και αν η συγκεκριμένη απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ δεν κατέχει καμία μετοχή. Έτσι μια εταιρεία χόλντινγκ μπορεί να κατέχει διπλώματα ευρεσιτεχνίας και, παρότι δεν μπορεί να τα εκμεταλλευθεί ή να τα διαπραγματευθεί, μπορεί να χορηγήσει άδειες εκμετάλλευσης σε άλλες εταιρείες εντός ή εκτός του ομίλου στον οποίο ανήκει και, ως εκ τούτου, να συγκεντρώνει δικαιώματα χωρίς να χάνει το ευεργέτημα της φοροαπαλλαγής.

(80)

Μεταξύ των δραστηριοτήτων τις οποίες επιτρέπεται να ασκούν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ περιλαμβάνεται και η παροχή συμβουλών σχετικά με τη διαχείριση και την τοποθέτηση επενδυτικών κεφαλαίων. Η δραστηριότητα αυτή έχει στόχο την παροχή συμβουλών σε συλλογικούς επενδυτικούς φορείς όσον αφορά τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου το οποίο τους έχει ανατεθεί. Η δραστηριότητα αυτή ασκείται κατά κανόνα από εταιρείες παροχής συμβουλών οι οποίες είναι καταρχήν φορολογητέες βάσει του κοινού φορολογικού δικαίου. Εφόσον όμως πληρούνται ορισμένες φορολογικές προϋποθέσεις, είναι δυνατό μια εταιρεία παροχής συμβουλών να επιλέξει το καθεστώς απαλλασσόμενης βάσει του νόμου του 1929 εταιρείας χόλντινγκ (29).

(81)

Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι οι δραστηριότητες που μπορεί να ασκεί μια απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ περιορίζονται αυστηρά από το νόμο της 31ης Ιουλίου 1929, αφού η άσκηση άλλων δραστηριοτήτων τιμωρείται με την αφαίρεση του καθεστώτος απαλλαγής. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι περιορισμοί αυτοί επιβεβαιώνουν τον επιλεκτικό χαρακτήρα του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929. Εξάλλου, όπως ανέφερε στην απόφασή της της 9ης Φεβρουαρίου 2006, αρκεί να σημειωθεί ότι πολλοί οικονομικοί τομείς δεν μπορούν να τύχουν των πλεονεκτημάτων που προσφέρει το συγκεκριμένο καθεστώς. Αποκλείονται έτσι από το ευεργέτημα του καθεστώτος οι επιχειρήσεις οι οποίες ασκούν δραστηριότητες διαφορετικές από τις επιτρεπόμενες όσον αφορά τη μεγιστοποίηση της αξίας των συμμετοχών, καθώς και δραστηριότητες που αφορούν διάφορους τομείς, όπως η μεταποίηση, η γεωργία ή το εμπόριο.

(82)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι καμία αντικειμενική ερμηνεία δεν μπορεί να αιτιολογήσει παρόμοια φορολογική μεταχείριση με εκείνη που επιφυλάσσεται ειδικά στις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, η οποία αποσκοπεί, περιορίζοντας την εφαρμογή της σε ορισμένες επιχειρήσεις, να τις ευνοήσει σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους.

(83)

Εξάλλου, το γεγονός ότι η πρόσβαση στο επίμαχο καθεστώς είναι δυνατή μόνο για τις εταιρείες του Λουξεμβούργου που ασκούν περιορισμένο αριθμό δραστηριοτήτων ενισχύει την εκτίμηση αυτή. Πράγματι, για να ωφεληθεί από το επίμαχο καθεστώς φοροαπαλλαγής, κάθε επιχείρηση που επιθυμεί να μεγιστοποιήσει την αξία των επενδύσεων της πρέπει να δημιουργήσει μια χωριστή οντότητα στο Λουξεμβούργο, η οποία θα ασκεί αποκλειστικά τις δραστηριότητες που επιτρέπει η νομοθεσία του 1929. Η δημιουργία μιας τέτοιας δομής συνεπάγεται επομένως επενδύσεις μεγαλύτερες από το φυσιολογικό κόστος μιας επενδυτικής δραστηριότητας. Συνεπώς, είναι σε θέση να ωφεληθούν από το καθεστώς μόνο επιχειρήσεις που διαθέτουν δομή ομίλου και οικονομικούς πόρους σημαντικούς (30) και επαρκείς για την ίδρυση στο Λουξεμβούργο μιας δομής αφιερωμένης στις δραστηριότητες διαχείρισης και χρηματοδότησης συμμετοχών. Πρόκειται, παραδείγματος χάρη, για την περίπτωση των απαλλασσόμενων δισεκατομμυριούχων χόλντινγκ.

(84)

Όσον αφορά την κρατική προέλευση των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την εφαρμογή του επίμαχου καθεστώτος, πρέπει να σημειωθεί ότι η έννοια της ενίσχυσης είναι γενικότερη από εκείνη της επιδότησης, διότι δεν περιλαμβάνει μόνο θετικά ευεργετήματα, όπως οι ίδιες οι επιδοτήσεις, αλλά και μέτρα τα οποία, υπό διάφορες μορφές, ελαφρύνουν μια επιχείρηση από τις συνήθεις επιβαρύνσεις του προϋπολογισμού της και τα οποία συνεπώς, χωρίς να είναι επιδοτήσεις με την αυστηρή έννοια της λέξης, έχουν τον ίδιο χαρακτήρα και το ίδιο αποτέλεσμα (31). Συνάγεται ότι ένα καθεστώς, όπως το εξεταζόμενο, μέσω του οποίου οι δημόσιες αρχές χορηγούν σε ορισμένες επιχειρήσεις απαλλαγή από τον φυσιολογικά οφειλόμενο φόρο, το οποίο παρότι δεν συνεπάγεται μεταβίβαση κρατικών πόρων τοποθετεί τους δικαιούχους σε ευνοϊκότερη χρηματοοικονομική θέση σε σχέση με τους άλλους φορολογούμενους, συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης (32). Συνεπώς, στην παρούσα υπόθεση, παρά το γεγονός ότι οι απαλλαγές που απορρέουν από την εφαρμογή του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν συνιστούν μεταβίβαση κρατικών πόρων, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι συνεπάγονται απώλεια φορολογικών εσόδων και επομένως συνιστούν κρατική χρηματοδότηση.

(85)

Σύμφωνα με τις αρχές του Λουξεμβούργου, το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 δεν είναι σε θέση να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και το εμπόριο εντός της Κοινότητας δεδομένου ότι οι δικαιούχοι εταιρείες χόλντινγκ είναι αποκλειστικά παθητικοί αποδέκτες εισοδήματος και δεν βρίσκονται σε κατάσταση ανάλογη με εκείνη άλλων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται ως ανεξάρτητοι πάροχοι υπηρεσιών. Σύμφωνα με το Λουξεμβούργο, άλλωστε, η Επιτροπή δεν έχει αποδείξει ότι το καθεστώς έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της θέσης των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών σε σχέση με άλλες εταιρείες χόλντινγκ.

(86)

Η Επιτροπή παρατηρεί, αφενός, ότι βάσει της νομολογίας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, για να νοθεύει ένα μέτρο τον ανταγωνισμό αρκεί ο δικαιούχος της ενίσχυσης να ασκεί ανταγωνισμό με άλλες επιχειρήσεις σε αγορές ανοικτές στον ανταγωνισμό (33), και, αφετέρου, ότι όταν η ενίσχυση που χορηγείται από ένα κράτος μέλος ενισχύει τη θέση μιας επιχείρηση σε σχέση προς άλλες ανταγωνίστριες επιχειρήσεις στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι επιχειρήσεις αυτές θίγονται από την εν λόγω ενίσχυση (34).

(87)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ δραστηριοποιούνται στο χρηματοπιστωτικό τομέα, όπου επιτελούν ειδικές δραστηριότητες όπως η χορήγηση δανείων σε άλλα μέλη του ομίλου, η έκδοση ομολόγων, η προεξόφληση λογαριασμών και η διαχείριση καταθέσεων σε μετρητά εξ ονόματος των εταιρειών που ελέγχουν άμεσα και έμμεσα καθώς και άλλων εταιρειών του ομίλου στον οποίο ανήκει η απαλλασσόμενη βάσει του νόμου του 1929 εταιρεία χόλντινγκ, ή η παροχή συμβουλών όσον αφορά τη διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων. Όπως προαναφέρθηκε, οι απαλλασσόμενες χρηματοδοτικές εταιρείες χόλντινγκ, καθώς και οι απαλλασσόμενες δισεκατομμυριούχοι χόλντινγκ απολαύουν, βάσει της νομοθεσίας του 1929, μεγαλύτερης λειτουργικής ευελιξίας κατά την άσκηση ανάλογων χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων. Οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ δραστηριοποιούνται επίσης στον τομέα της αγοράς και διαχείρισης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, καθώς και της χορήγησης αδειών για λογαριασμό θυγατρικών τις οποίες κατέχουν άμεσα και έμμεσα ή για λογαριασμό άλλων εταιρειών του ομίλου.

(88)

Σύμφωνα με τη διαδικασία απορρύθμισης που χαρακτήρισε την κοινοτική αγορά χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, ο ανταγωνισμός στον τομέα αυτόν, βασίζεται κυρίως στην εξάλειψη κάθε θεσμικού περιορισμού κατά την άσκηση χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων στην κοινή αγορά, καθώς και στη διαφάνεια και την ισότητα των όρων κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων αυτών εφόσον είναι συγκρίσιμες. Το επίμαχο καθεστώς νοθεύει επομένως τον ανταγωνισμό εφόσον οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ απολαύουν πλήρους απαλλαγής από τους άμεσους φόρους οι οποίοι επιβάλλονται φυσιολογικά στο Λουξεμβούργο επί των εσόδων που προκύπτουν από ανάλογες δραστηριότητες, παρά το γεγονός ότι οι δραστηριότητες αυτές είναι φορολογητέες όταν εκτελούνται από ανεξάρτητους παρόχους υπηρεσιών ή παρόχους που δεν έχουν ειδική μορφή απαλλασσόμενης βάσει του νόμου του 1929 εταιρείας χόλντινγκ.

(89)

Εξάλλου, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η νομική μορφή μιας απαλλασσόμενης βάσει του νόμου του 1929 εταιρείας χόλντινγκ επιλέγεται συχνά από ομίλους διεθνούς εμβέλειας οι δραστηριότητες των οποίων καλύπτουν διάφορους τομείς, όπως παραδείγματος χάρη το εμπόριο, το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών θίγεται λόγω των φορολογικών πλεονεκτημάτων που χορηγούνται σε εμπορικές πολυεθνικές που κάνουν χρήση των υπηρεσιών των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ. Επιπλέον, οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου 1929 εταιρείες χόλντινγκ παρέχουν υπηρεσίες εντός ομίλου και μπορούν, με ορισμένους περιορισμούς, να συμμετέχουν στη βιομηχανική και εμπορική δραστηριότητα των εταιρειών στις οποίες κατέχουν συμμετοχή, πράγμα που συνιστά πλήρη οικονομική δραστηριότητα όπως απεφάνθη το Δικαστήριο στην πρόσφατη απόφασή του στην υπόθεση Fondazione Cassa di Risparmio di Firenze (35). Για όλους αυτούς του λόγους, και λόγω των εμπορικών δραστηριοτήτων τις οποίες ασκούν οι όμιλοι στους οποίους ανήκουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, και στο επίπεδο των ομίλων αυτών επηρεάζεται το εμπόριο και νοθεύεται ο ανταγωνισμός.

(90)

Τα συμπεράσματα αυτά ενισχύονται από τη διαπίστωση της σημαντικής επίπτωσης που των φοροαπαλλαγών στην επιλογή του Λουξεμβούργου ως προνομιούχου χρηματοπιστωτικού κέντρου. Στο σημείο αυτό, η Επιτροπή κρίνει πρόσφορο να παραπέμψει σε άρθρα που εμφανίστηκαν στον τύπο (36) σύμφωνα με τα οποία το χρηματοπιστωτικό σύστημα του Λουξεμβούργου στηρίζεται στο καθεστώς φοροαπαλλαγής των εταιρειών χόλντινγκ. Τούτο αποδεικνύει ότι οι χρηματοπιστωτικές πολυεθνικές χρησιμοποιούν τις δομές των εταιρειών χόλντινγκ του Λουξεμβούργου, μεταξύ των οποίων και των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ, για να ελαχιστοποιήσουν τις φορολογικές τους επιβαρύνσεις. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα αυτά, σε 15 000 ανέρχονται περίπου οι εγγεγραμμένες στο Λουξεμβούργο απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ.

(91)

Παρά το γεγονός ότι οι αρχές του Λουξεμβούργου δεν διαβίβασαν στοιχεία που να επιτρέπουν τον προσδιορισμό του συνολικού κύκλου εργασιών που πραγματοποίησαν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ, η Επιτροπή εκτιμά ότι κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί τη σημασία του καθεστώτος για το χρηματοοικονομικό τομέα του Λουξεμβούργου ή τη σημασία των νοθεύσεων του ανταγωνισμού και του εμπορίου που απορρέουν από αυτό.

(92)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η κρατική ενίσχυση την οποία λαμβάνουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ δεν μπορεί να κριθεί συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά. Προς τούτο πρέπει να σημειωθεί ότι οι αρχές του Λουξεμβούργου δεν πρόβαλαν κανένα επιχείρημα που να αποδεικνύει ότι είναι εφαρμοστέα στην παρούσα υπόθεση κάποια από τις παρεκκλίσεις του άρθρου 87 παράγραφοι 2 και 3 της Συνθήκης.

(93)

Οι παρεκκλίσεις του άρθρου 87 παράγραφος 2 της Συνθήκης, οι οποίες αφορούν τις ενισχύσεις κοινωνικού χαρακτήρα προς μεμονωμένους καταναλωτές ή ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα και ενισχύσεις προς την οικονομία ορισμένων περιοχών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας δεν εφαρμόζονται στην παρούσα υπόθεση.

(94)

Το ίδιο ισχύει και για την παρέκκλιση του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της Συνθήκης βάσει της οποίας δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής αναπτύξεως περιοχών, στις οποίες το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή στις οποίες επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση. Ομοίως, το καθεστώς δεν μπορεί να θεωρηθεί σχέδιο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ούτε μέτρο για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας του Λουξεμβούργου, κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης. Ούτε έχει ως στόχο την προώθηση του πολιτισμού και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης.

(95)

Όσον αφορά, τέλος, το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης, το οποίο επιτρέπει τις ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων ή οικονομικών περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα χορηγούμενα στις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ φορολογικά πλεονεκτήματα δεν συνδέονται με επενδύσεις, με δημιουργία θέσεων απασχόλησης ή με συγκεκριμένα σχέδια. Συνίστανται απλώς σε μείωση των επιβαρύνσεων που θα έπρεπε να υφίστανται κανονικά οι συγκεκριμένες εταιρείες κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους και, κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθούν κρατικές ενισχύσεις λειτουργίας. Σύμφωνα με την πάγια πρακτική της Επιτροπής, οι ενισχύσεις αυτού του είδους δεν μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά εάν δεν διευκολύνουν την ανάπτυξη ορισμένων δραστηριοτήτων ή ορισμένων οικονομικών τομέων και εάν δεν είναι χρονικά περιορισμένες, προοδευτικά φθίνουσες ή ανάλογες με ό, τι απαιτείται για την επανόρθωση ειδικών οικονομικών προβλημάτων.

(96)

Η Επιτροπή σημειώνει ότι και μόνο το γεγονός ότι τα επίμαχα φορολογικά πλεονεκτήματα προορίζονται αποκλειστικά για εταιρείες εγγεγραμμένες στο Λουξεμβούργο ως απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ αντίκειται στην ελευθερία εγκατάστασης οικονομικών οντοτήτων εγκατεστημένων στο Λουξεμβούργο καθώς και εκείνων που έχουν συσταθεί σε άλλα κράτη μέλη (37).

(97)

Η Επιτροπή παρατηρεί σχετικά ότι μόνο οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες υπό μορφή εταιρείας στο Λουξεμβούργο μπορούν να τύχουν των πλεονεκτημάτων που παρέχει το φορολογικό σύστημα του Λουξεμβούργου στις απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ και ότι η συνθήκη αυτή δεν μπορεί να αιτιολογηθεί βάσει του χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος. Μια αλλοδαπή επιχείρηση που ασκεί δραστηριότητες ανάλογες με εκείνες των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ, παραδείγματος χάρη μέσω μιας μόνιμης εγκατάστασης, ενός γραφείου ή υποκαταστήματος αλλοδαπής εταιρείας κατά την έννοια του άρθρου 43 της Συνθήκης, δεν μπορεί να τύχει των πλεονεκτημάτων που προβλέπει το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποδεχθεί τη δέσμευση των αρχών του Λουξεμβούργου να μην αντιτεθούν στην επέκταση του καθεστώτος φοροαπαλλαγής βάσει του νόμου της 31ης Ιουλίου 1929 ώστε να περιλάβει μόνιμες εγκαταστάσεις στο Λουξεμβούργο αλλοδαπών εταιρειών που τηρούν τους όρους που προβλέπει ο νόμος της 31ης Ιουλίου 1929. Το άρθρο 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης δεν προβαίνει σε διάκριση ανάλογα με τις αιτίες ή τους στόχους των κρατικών ενισχύσεων, αλλά τις ορίζει σε συνάρτηση με τις επιπτώσεις τους (38). Η Επιτροπή επιβεβαιώνει συνεπώς την προκαταρκτική της εκτίμηση βάσει της οποίας το επίμαχο καθεστώς θέτει σε μειονεκτική θέση, πρώτα από όλα, τις αλλοδαπές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο Λουξεμβούργο οι οποίες δεν έχουν τη μορφή εταιρείας βάσει της νομοθεσίας της χώρας, σε σχέση με τις εταιρείες χόλντινγκ που έχουν συσταθεί με τη μορφή εταιρείας εγκατεστημένης στο Λουξεμβούργο. Η διάκριση αυτή μπορεί συνεπώς να συνιστά φραγμό στην ελευθερία εγκατάστασης ξένων εταιρειών στο Λουξεμβούργο που αντίκειται στη Συνθήκη και επομένως δεν συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

(98)

Η Επιτροπή υπογραμμίζει σχετικά ότι η διαδικασία του άρθρου 88 της Συνθήκης δεν πρέπει ποτέ να παράγει αποτέλεσμα αντίθετο με άλλες ειδικές διατάξεις της Συνθήκης. Οι κρατικές ενισχύσεις ορισμένοι όροι των οποίων είναι αντίθετοι με άλλες διατάξεις της Συνθήκης δεν μπορούν να κηρυχθούν από την Επιτροπή συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά (39). Στην παρούσα υπόθεση, όπως έχει ήδη καταδειχθεί, το επίμαχο καθεστώς δεν θα παρείχε οφέλη σε μια αλλοδαπή εταιρεία που δραστηριοποιείται στο Λουξεμβούργο μέσω δευτερεύουσας εγκατάστασης η οποία λαμβάνει τη μορφή μόνιμης εγκατάστασης, μέσω αντιπροσωπείας ή υποκαταστήματος, φορολογητέων στο Λουξεμβούργο, κατά την έννοια του άρθρου 43 της Συνθήκης. Εάν ένα κράτος μέλος χορηγήσει, έστω και έμμεσα, φορολογικό πλεονέκτημα στις επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στο έδαφός του αρνούμενο το ευεργέτημα του ίδιου πλεονεκτήματος στις επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους σε άλλο κράτος μέλος, αλλά διαθέτουν δευτερεύουσα εγκατάσταση στο Λουξεμβούργο, η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των δύο αυτών κατηγοριών δικαιούχων απαγορεύεται καταρχήν από τη Συνθήκη υπό την προϋπόθεση ότι η κατάστασή τους δεν εμφανίζει καμία αντικειμενική διαφορά.

(99)

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Επιτροπή εκτιμά ότι το επίμαχο καθεστώς δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με την κοινή αγορά.

(100)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το ισχύον στο Λουξεμβούργο καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 αποτελεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης και ότι δεν είναι εφαρμοστέα καμία από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3. Διαπιστώνει επίσης ότι, παρά τις τροποποιήσεις που επήλθαν στο καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 μέσω νόμου της 21ης Ιουνίου 2005, το καθεστώς εξακολουθεί να παρέχει όλα τα επίμαχα φορολογικά πλεονεκτήματα και τούτο παρά το γεγονός ότι ο κύκλος των δικαιούχων του καθεστώτος περιορίζεται σε εταιρείες χόλντινγκ που λαμβάνουν κάτω από το 5 % των μερισμάτων τους από ξένες εταιρείες που υπόκεινται σε εταιρικό φόρο ίσο τουλάχιστον με 11 % ή από εταιρείες του Λουξεμβούργου. Η Επιτροπή συνάγει εξ αυτού ότι το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 21ης Ιουνίου 2005, συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης και ότι δεν εφαρμόζεται καμία από τις παρεκκλίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 87 παράγραφος 2 και 3 της Συνθήκης.

(101)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το χορηγούμενο βάσει της νομοθεσίας του 1929 καθεστώς φοροαπαλλαγής δεν τροποποιήθηκε εκ βάθρων μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης. Εκτιμά συνεπώς, ότι το εν λόγω καθεστώς συνιστά υφιστάμενη ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο β) περίπτωση i), του κανονισμού (EΚ) αριθ. 659/1999. Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι τροποποιήσεις του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 τις οποίες προβλέπει ο νόμος της 21ης Ιουνίου 2005 δεν εισάγουν νέα στοιχεία ενίσχυσης και δεν αυξάνουν τον αριθμό των δικαιούχων· ως εκ τούτου, το μέτρο διατηρεί τον χαρακτήρα υφιστάμενης ενίσχυσης.

(102)

Οι αρχές του Λουξεμβούργου υποστήριξαν ότι η Επιτροπή ενέκρινε τις τροποποιήσεις που επήλθαν μέσω του νόμου της 21ης Ιουνίου 2005 στο πλαίσιο της ομάδας «κώδικας δεοντολογίας» του Συμβουλίου, η οποία ασχολείται με την εξέταση των επιζήμιων φορολογικών μέτρων βάσει του κώδικα δεοντολογίας σχετικά με τη φορολογία επιχειρήσεων (40) και ότι, συνεπώς, το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 συνάδει με τη Συνθήκη. Απαντώντας η Επιτροπή διαπιστώνει αρχικά ότι το άρθρο 87 δεν αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής του φορολογικά μέτρα οποιουδήποτε είδους. Εν συνεχεία διαπιστώνει ότι ούτε ο νόμος της 31ης Ιουλίου 1929 ούτε καμία από τις τροποποιήσεις του, μεταξύ των οποίων και εκείνες που εισήγαγε ο νόμος της 21ης Ιουνίου 2005, δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 32 της Συνθήκης. Ως εκ τούτου, δεν δόθηκε στην Επιτροπή η ευκαιρία να αποφανθεί σχετικά με το συμβιβάσιμο του επίμαχου καθεστώτος με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων.

(103)

Συνεπώς δεν είναι δυνατό να συναχθούν συμπεράσματα από τη συμμετοχή της Επιτροπής στις εργασίες της ομάδας «κώδικας δεοντολογίας» στόχος των οποίων ήταν η εξέταση του επιζήμιου χαρακτήρα του επίμαχου φορολογικού μέτρου. Αρκεί να σημειωθεί ότι η διαδικασία εξέτασης φορολογικών καθεστώτων από την άποψη των κρατικών ενισχύσεων είναι νομικά ανεξάρτητη από τις εργασίες της ομάδας «κώδικας δεοντολογίας». Εξάλλου, το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 το οποίο εξέτασε η ομάδα «κώδικας δεοντολογίας» είχε πιο περιορισμένο πεδίο εφαρμογής σε σχέση με το καθεστώς που εξετάζει η παρούσα απόφαση, στο μέτρο που η ομάδα εστιάστηκε αποκλειστικά στην απαλλαγή των μερισμάτων που λαμβάνουν οι απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ.

(104)

Συνάγεται επομένως ότι η εξέταση της ομάδας δεν μπορεί να εμποδίσει την Επιτροπή να προβεί στην παρούσα αξιολόγηση ούτε να θέσει σε αμφισβήτηση το συμπέρασμα της Επιτροπής βάσει του οποίου το καθεστώς φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929, το οποίο διέπεται από το νόμο της 31ης Ιουλίου 1929, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο της 21ης Ιουνίου 2005, συνιστά κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(105)

Η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι ανάγκη να τεθεί τέλος στη χορήγηση των διαφόρων πλεονεκτημάτων που προβλέπει το καθεστώς φοροαπαλλαγής που εφαρμόζεται στις εταιρείες χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929, είτε μέσω της κατάργησης είτε μέσω της τροποποίησής τους ώστε να καταστούν συμβιβάσιμα με την κοινή αγορά. Από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης, τα πλεονεκτήματα τα οποία προβλέπει το καθεστώς ή τα συστατικά του μέρη δεν θα μπορούν πλέον να χορηγούνται σε νέες δικαιούχους εταιρείες εγγεγραμμένες με τη μορφή απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ. Προς τούτο οι αρχές του Λουξεμβούργου θα πρέπει να τροποποιήσουν τη νομοθεσία τους το αργότερο ως τις 31 Δεκεμβρίου 2006.

(106)

’Όσον αφορά τις υφιστάμενες απαλλασσόμενες βάσει του νόμου του 1929 εταιρείες χόλντινγκ οι οποίες ευεργετούνται σήμερα από το καθεστώς απαλλαγής που περιγράφεται στην παρούσα απόφαση, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ο χαρακτήρας υφιστάμενης ενίσχυσης του καθεστώτος εμποδίζει την ανάκτηση οποιασδήποτε ενίσχυσης χορηγήθηκε πριν από την ημερομηνία της παρούσας απόφασης.

(107)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι τρίτοι ενδιαφερόμενοι δεν υπέβαλαν παρατηρήσεις ή άλλα σχετικά πληροφοριακά στοιχεία ώστε να προσδιοριστεί εάν υπάρχει, για τους δικαιούχους του επίμαχου καθεστώτος, δικαιολογημένη εμπιστοσύνη η οποία να αιτιολογεί τη λήψη επιμέρους μεταβατικών μέτρων πριν από την κατάργηση του καθεστώτος ενισχύσεων. Εξάλλου, η Επιτροπή εξέτασε τα στοιχεία που υπέβαλαν οι αρχές του Λουξεμβούργου σχετικά με τις δραστηριότητες χρηματοδότησης των απαλλασσόμενων βάσει του νόμου του 1929 εταιρειών χόλντινγκ, καθώς και τα άλλα επιχειρήματα που υπέβαλαν οι αρχές αυτές σχετικά με τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των υφιστάμενων δικαιούχων. Το ζητούμενο είναι να δοθεί στους δικαιούχους η δυνατότητα να διατηρήσουν τα πλεονεκτήματα του καθεστώτος επί μια μεταβατική περίοδο πριν από την οριστική του κατάργηση.

(108)

Η Επιτροπή εκτιμά σχετικά ότι πρώτον, λαμβανομένης υπόψη της απόφασης του Δικαστηρίου της 22ας Ιουνίου 2006 (41), ούτε το Λουξεμβούργο, ούτε οι δικαιούχοι του καθεστώτος δεν μπορούν να επικαλεσθούν δικαιολογημένη εμπιστοσύνη κατά τη διατήρηση του καθεστώτος φοροαπαλλαγής εταιρειών χόλντινγκ βάσει του νόμου του 1929 κατά την ορισθείσα από το Συμβούλιο μεταβατική περίοδο (στο πλαίσιο των εργασιών της ομάδας «κώδικας δεοντολογίας») για την απάλειψη των στοιχείων του καθεστώτος που κρίνονται επιζήμια. Το καθεστώς κρατικών ενισχύσεων που βασίστηκε στα άρθρα 87 έως 89 της Συνθήκης και αποτελεί αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι διαφορετικό από τις δραστηριότητες του Συμβουλίου στο πλαίσιο των ανωτέρω εργασιών.