Τα επιχειρησιακά προγράμματα στο πλαίσιο του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους για την περίοδο προγραμματισμού από την 1η Ιανουαρίου 2014 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επωφελούνται από το REACT-EU, πρέπει να κλείσουν έγκαιρα και αποτελεσματικά. Για τον σκοπό αυτόν, απαιτείται καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο κλεισίματος των εν λόγω προγραμμάτων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1) και τις νομικές πράξεις γενικής εφαρμογής που έχουν εκδοθεί στη βάση αυτή.

Οι κατευθυντήριες γραμμές λαμβάνουν υπόψη την πρωτοφανή κρίση της νόσου COVID-19 το 2020 και το 2021, και τον αντίκτυπό της στην υλοποίηση των προγραμμάτων.

Οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν στόχο να βοηθήσουν τα κράτη μέλη με πρακτικές οδηγίες για τη διαδικασία κλεισίματος. Καλύπτουν τον δημοσιονομικό διακανονισμό των εκκρεμών δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων της ΕΕ με την πληρωμή τυχόν τελικού υπολοίπου στο κράτος μέλος στο πλαίσιο προγράμματος, την αποδέσμευση ή ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο κράτος μέλος, και/ή την αποδέσμευση τυχόν τελικού υπολοίπου.

Το σύστημα ετήσιας εξέτασης και αποδοχής λογαριασμών έχει απλοποιήσει σημαντικά τη διαδικασία κλεισίματος. Κατά συνέπεια, το κλείσιμο των προγραμμάτων θα πρέπει να βασίζεται μόνο σε έγγραφα που αφορούν την τελική λογιστική χρήση και την τελική ή την πλέον πρόσφατη ετήσια έκθεση υλοποίησης.

ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ: «Το παρόν έγγραφο εργασίας καταρτίστηκε από την Επιτροπή. Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ, παρέχει τεχνική καθοδήγηση στους συναδέλφους και τους φορείς που συμμετέχουν στο κλείσιμο του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους. Οι παρούσες οδηγίες τελούν υπό την επιφύλαξη της ερμηνείας του Δικαστηρίου και του Γενικού Δικαστηρίου.

Πίνακας περιεχομένων

1.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

3

2.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΩΡΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

3

3.

ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

3

4.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

3

4.1.

Αποδέσμευση

3

4.2.

Εκκαθάριση προχρηματοδότησης

4

4.3.

Υπολογισμός του τελικού υπολοίπου

4

4.4.

Υπερδέσμευση

4

5.

ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ

5

6.

ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ

6

6.1.

Αντιμετώπιση παρατυπιών στην τελική λογιστική χρήση

6

6.2.

Ποσά προς ανάκτηση και μη ανακτήσιμα ποσά

6

6.3.

Κίνδυνος παρατυπιών που οδηγούν τις αρχές του προγράμματος στη διενέργεια πρόσθετων ελέγχων των δαπανών που έχουν ήδη δηλωθεί στην Επιτροπή

7

7.

ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

7

7.1.

Προθεσμία υποβολής των εγγράφων κλεισίματος

7

7.2.

Τροποποίηση των εγγράφων κλεισίματος μετά τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή τους

7

7.3.

Διαθεσιμότητα εγγράφων

8

8.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

8

8.1.

Τελική έκθεση υλοποίησης

8

8.2.

Λογαριασμοί

8

8.3.

Δήλωση διαχείρισης και ετήσια σύνοψη

8

8.4.

Γνώμη λογιστικού ελέγχου και έκθεση ελέγχου

8

9.

ΠΛΗΡΩΜΗ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΙΠΟΥ

9

10.

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ

9

1.   ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται στο κλείσιμο των προγραμμάτων στο πλαίσιο του Ταμείου Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΤΕΒΑ) σύμφωνα με τον κανονισμό του ΤΕΒΑ για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 (2).

Το κλείσιμο των προγραμμάτων περιλαμβάνει τον δημοσιονομικό διακανονισμό των εκκρεμών δημοσιονομικών αναλήψεων υποχρεώσεων της ΕΕ μέσω της πληρωμής τυχόν τελικού υπολοίπου στο κράτος μέλος (3) σε σχέση με ένα πρόγραμμα και/ή της αποδέσμευσης ή ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από την Επιτροπή στο κράτος μέλος. Το κλείσιμο των προγραμμάτων δεν θίγει την εξουσία της Επιτροπής να επιβάλλει δημοσιονομικές διορθώσεις.

2.   ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΩΡΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν το πρόωρο κλείσιμο ενός προγράμματος, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν πραγματοποιήσει όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την υλοποίηση του προγράμματος. Γι’ αυτόν τον σκοπό, προγενέστερη λογιστική χρήση από αυτή που εκτείνεται από την 1η Ιουλίου 2023 έως την 30ή Ιουνίου 2024 θα πρέπει να θεωρείται τελική λογιστική χρήση του προγράμματος. Εάν η Επιτροπή αποδεχθεί το αίτημα αυτό, το κράτος μέλος πρέπει να υποβάλει τα έγγραφα κλεισίματος που ορίζονται στο άρθρο 52 του κανονισμού ΤΕΒΑ (στο εξής: έγγραφα κλεισίματος) έως τις 15 Φεβρουαρίου του έτους που ακολουθεί την υπό εξέταση λογιστική χρήση. Το πρόωρο κλείσιμο θα πρέπει να τηρεί όλους τους κανόνες που έχουν θεσπιστεί για το κλείσιμο.

Για τα προγράμματα επισιτιστικής και/ή βασικής υλικής συνδρομής (δηλαδή επιχειρησιακά προγράμματα τύπου Ι), η τελική δομημένη έρευνα πρέπει να διεξαχθεί το 2022. Ωστόσο, εάν το κράτος μέλος υλοποίησε όλες τις δράσεις του προγράμματος πριν από το 2022, δεν χρειάζεται να διεξαγάγει τη δομημένη έρευνα το 2022. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή συνιστά τη διεξαγωγή της έρευνας το τελευταίο έτος διανομής επισιτιστικής και/ή βασικής υλικής συνδρομής.

3.   ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Για να εξασφαλιστεί η ορθή υλοποίηση των προγραμμάτων και η έγκαιρη προετοιμασία του κλεισίματος, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλουν αιτήματα για τροποποιήσεις προγραμμάτων (4), συμπεριλαμβανομένης της τροποποίησης του σχεδίου χρηματοδότησης, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2023. Μ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουν να εγκριθούν αποφάσεις πριν από την τελική ημερομηνία επιλεξιμότητας, την 31η Δεκεμβρίου 2023. Η μόνη εξαίρεση είναι η υποβολή αναθεωρημένου σχεδίου χρηματοδότησης που αντικατοπτρίζει, για το οικονομικό έτος 2020, μειωμένο ποσό χρηματοδότησης μετά την εφαρμογή του κανόνα αυτόματης αποδέσμευσης που προβλέπεται στο άρθρο 59 παράγραφος 1 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ. Στην περίπτωση αυτή, η αίτηση τροποποίησης προγράμματος πρέπει να υποβληθεί στην Επιτροπή έως τις 30 Ιουνίου 2024  (5).

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιούν στην Επιτροπή κάθε απόφαση τροποποίησης των στοιχείων που αναφέρονται στο άρθρο 9 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο του κανονισμού για το ΤΕΒΑ (6) πριν από την τελική ημερομηνία επιλεξιμότητας, δηλαδή την 31η Δεκεμβρίου 2023.

4.   ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

4.1.   Αποδέσμευση

Ο κανόνας της αυτόματης αποδέσμευσης που προβλέπεται στο άρθρο 59 παράγραφος 1 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ εφαρμόζεται σε όλες τις δημοσιονομικές αναλήψεις υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν το τελευταίο έτος της περιόδου προγραμματισμού (2020).

Οι αναλήψεις υποχρεώσεων που παραμένουν ανοικτές το αργότερο έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026, ή έως την 1η Μαρτίου 2026 αν η Επιτροπή παρατείνει την προθεσμία (7), θα αποδεσμευτούν αν κάποιο από τα έγγραφα κλεισίματος δεν έχει υποβληθεί στην Επιτροπή μέχρι τότε.

Σύμφωνα με το άρθρο 6α παράγραφος 1 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ (8), το τελευταίο έτος της περιόδου προγραμματισμού για τα προγράμματα του ΤΕΒΑ στα οποία τα κράτη μέλη μπορούν να διαθέσουν πρόσθετους πόρους REACT-EU είναι το 2021 ή, κατά περίπτωση, το 2022. Σύμφωνα με το άρθρο 6α παράγραφος 3 του ίδιου κανονισμού, οι αχρησιμοποίητες αναλήψεις υποχρεώσεων που αφορούν πρόσθετους πόρους θα αποδεσμευτούν κατά τη διάρκεια του κλεισίματος.

4.2.   Εκκαθάριση προχρηματοδότησης

Η Επιτροπή θα προβαίνει στην εκκαθάριση της προχρηματοδότησης που καταβάλλεται στα κράτη μέλη το αργότερο κατά το κλείσιμο του προγράμματος (9). Αυτό ισχύει επίσης για την πρόσθετη προχρηματοδότηση που καταβάλλεται από τους πόρους REACT-EU (10).

Τα ποσά που καταβάλλονται ως προχρηματοδότηση πρέπει να δικαιολογούνται από επιλέξιμες δαπάνες που δηλώνονται το αργότερο κατά το κλείσιμο του προγράμματος. Ωστόσο, η εκκαθάριση της προχρηματοδότησης μπορεί να αρχίσει αμέσως μόλις το πρόγραμμα λάβει τη μέγιστη συνεισφορά του ΤΕΒΑ που ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του προγράμματος. Στην περίπτωση αυτή, για την εκκαθάριση της προχρηματοδότησης η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει τις επιλέξιμες δαπάνες που περιλαμβάνονται στην αίτηση πληρωμής. Η εκκαθάριση θα ολοκληρωθεί μόνο μετά την αποδοχή των λογαριασμών.

4.3.   Υπολογισμός του τελικού υπολοίπου

Για την τελική λογιστική χρήση, όπως και για κάθε άλλη λογιστική χρήση, η Επιτροπή επιστρέφει το 90 % του ποσού που ζητείται από ένα κράτος μέλος σε αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής, εφαρμόζοντας το ποσοστό συγχρηματοδότησης στις επιλέξιμες δημόσιες δαπάνες που περιλαμβάνονται στις αιτήσεις πληρωμής, υπό τον όρο ότι υπάρχουν διαθέσιμες αναλήψεις υποχρεώσεων στο πρόγραμμα. Ο αντίκτυπος του REACT-EU στο ποσοστό συγχρηματοδότησης θα ληφθεί υπόψη κατά τον υπολογισμό του κλεισίματος.

Η Επιτροπή θα καθορίσει το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για την τελική λογιστική χρήση όπως περιγράφεται στο άρθρο 50 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ. Το άρθρο 50 παράγραφος 6 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ ορίζει ότι η Επιτροπή υπολογίζει το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο για τη λογιστική χρήση με βάση τους λογαριασμούς που γίνονται αποδεκτοί, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα ποσά των λογαριασμών όσο και το σύνολο των πληρωμών που πραγματοποίησε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης.

Μόλις η Επιτροπή υπολογίσει το ποσό που πρέπει να καταλογιστεί στο Ταμείο, εκκαθαρίζει το υπόλοιπο της προχρηματοδότησης.

Σύμφωνα με το άρθρο 40 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, το ποσό του τελικού υπολοίπου που καταβάλλεται από το Ταμείο δεν πρέπει να υπερβαίνει το μέγιστο δυνατό ποσό συνεισφοράς από το Ταμείο, όπως ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του επιχειρησιακού προγράμματος.

Το προκύπτον ποσό που πρέπει να καταβληθεί/ανακτηθεί, αφού υπολογιστεί σύμφωνα με τους προαναφερόμενους κανόνες, θα αποτελεί το τελικό υπόλοιπο του προγράμματος.

4.4.   Υπερδέσμευση

Υπερδέσμευση είναι η πρακτική των κρατών μελών να δηλώνουν στην Επιτροπή επιλέξιμες δαπάνες που υπερβαίνουν τη μέγιστη συνεισφορά του Ταμείου που ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκριση του προγράμματος.

Δεδομένου ότι οι αιτήσεις πληρωμής είναι σωρευτικές μόνο εντός δεδομένης λογιστικής χρήσης, εάν ένα πρόγραμμα ανέλθει στη μέγιστη συνεισφορά του Ταμείου που ορίζεται στην απόφαση της Επιτροπής για την έγκρισή του πριν από την τελική λογιστική χρήση, οι δαπάνες που δηλώθηκαν στην Επιτροπή και οι οποίες υπερβαίνουν την εν λόγω μέγιστη συνεισφορά του Ταμείου δεν θα μεταφέρονται στην επόμενη λογιστική χρήση.

Ως εκ τούτου, οι αρχές πιστοποίησης μπορούν να αποφασίσουν ότι τα ποσά που εγγράφονται στο οικείο λογιστικό σύστημα σε μια λογιστική χρήση θα δηλωθούν στην Επιτροπή σε μεταγενέστερη λογιστική χρήση ή ακόμη και στην τελική λογιστική χρήση.

Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω και σε περίπτωση που τα κράτη μέλη επιθυμούν να έχουν διαθέσιμη υπερδέσμευση δαπανών στην τελική λογιστική χρήση, θα μπορούσαν να μη δηλώσουν στην Επιτροπή υπερδέσμευση δαπανών σε καμία λογιστική χρήση πριν από την τελική λογιστική χρήση και να χρησιμοποιήσουν τις εν λόγω δαπάνες για να καλύψουν τις ανάγκες του προγράμματος. Τα κράτη μέλη μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να δηλώσουν υπερδέσμευση δαπανών μόνο κατά την τελική λογιστική χρήση, εκτός εάν χρειάζεται να τη δηλώσουν σε προγενέστερη λογιστική χρήση για να αντικαταστήσουν τυχόν παράτυπα ποσά που εντοπίστηκαν (εντός του ορίου της συνεισφοράς του Ταμείου).

Εάν η υπερδέσμευση δαπανών δεν είναι αναγκαία πριν από την τελική λογιστική χρήση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να τη δηλώσουν στην Επιτροπή μόνο κατά την τελική λογιστική χρήση, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και καταβλήθηκαν κατά τη διάρκεια των προηγούμενων λογιστικών χρήσεων (11). Η υπερδέσμευση δαπανών που δηλώνεται στην Επιτροπή κατά την τελική λογιστική χρήση θα εξετάζεται κατά και μετά το κλείσιμο για την αντικατάσταση παράτυπων ποσών (που δηλώθηκαν σε οποιαδήποτε λογιστική χρήση, συμπεριλαμβανομένης της τελικής λογιστικής χρήσης) τα οποία θα εντοπιστούν αργότερα. Με την επιφύλαξη του άρθρου 56 παράγραφος 7 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, τα κράτη μέλη μπορεί να έχουν τη δυνατότητα να αντικαθιστούν τα παράτυπα ποσά τα οποία εντοπίζονται μετά την υποβολή των λογαριασμών για την τελική λογιστική χρήση ή μετά το κλείσιμο χρησιμοποιώντας την υπερδέσμευση δαπανών.

5.   ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Σύμφωνα με το άρθρο 2 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1255/2014 της Επιτροπής (12), η τελική έκθεση υλοποίησης που εκδίδεται κατά το κλείσιμο πρέπει να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:

—	πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση του προγράμματος με βάση τους κοινούς δείκτες που χρησιμοποιούνται για πράξη που έχει ολοκληρωθεί εν μέρει ή πλήρως·

—	πληροφορίες και εκτίμηση των δράσεων με βάση τις αρχές που ορίζονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 6 και 11 και, κατά περίπτωση, στο άρθρο 5 παράγραφος 13 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/795 (13) (κανονισμός για τη θέσπιση της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη — «κανονισμός STEP»), ο οποίος τροποποίησε τον κανονισμό για το ΤΕΒΑ με σκοπό την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας όσον αφορά το κλείσιμο των προγραμμάτων που υποστηρίζονται από το ΤΕΒΑ, παρατείνει την περίοδο επιλεξιμότητας των δαπανών που επιστρέφονται σύμφωνα με το άρθρο 26 παράγραφος 2 στοιχεία β) έως ε) του κανονισμού για το ΤΕΒΑ — οι αντίστοιχες δαπάνες είναι επιλέξιμες υπό την προϋπόθεση ότι οι αντίστοιχες δράσεις που αποτελούν τη βάση για την πληρωμή (δηλαδή η διανομή τροφίμων/βασικής υλικής συνδρομής ή η παροχή συνοδευτικών μέτρων) πραγματοποιούνται έως την υποβολή της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής για το τελικό λογιστικό έτος (δηλαδή το αργότερο έως τις 31 Ιουλίου 2025). Ως εκ τούτου, τα στοιχεία της τελικής έκθεσης υλοποίησης πρέπει να αναφέρονται σε όσα έχουν διανεμηθεί από τις πράξεις που υποστηρίζονται στο πλαίσιο του προγράμματος έως την ημερομηνία υποβολής της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής για την τελική λογιστική χρήση. Τρόφιμα ή βασική υλική συνδρομή που αγοράστηκαν αλλά δεν διανεμήθηκαν πριν από την υποβολή της τελικής αίτησης ενδιάμεσης πληρωμής για την τελική λογιστική χρήση δεν θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην τελική έκθεση υλοποίησης.

Επιπλέον, τα κράτη μέλη στα οποία υλοποιούνται επιχειρησιακά προγράμματα κοινωνικής ένταξης των απόρων (επιχειρησιακό πρόγραμμα τύπου ΙΙ) θα πρέπει να παρέχουν:

—	δεδομένα σχετικά με τους ειδικούς ανά πρόγραμμα δείκτες και ποσοτικά προσδιορισμένες τιμές-στόχους,

—	πληροφορίες σχετικά με αλλαγές στους δείκτες αποτελεσμάτων,

—	πληροφορίες και αξιολόγηση της προόδου ως προς την επίτευξη των ειδικών στόχων του προγράμματος.

6.   ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ

Οι λογαριασμοί για κάθε λογιστική χρήση, συμπεριλαμβανομένης της τελευταίας, πρέπει να περιλαμβάνουν:

—	τα ποσά που ανακλήθηκαν και ανακτήθηκαν κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης·

—	τα προς ανάκτηση ποσά μέχρι το τέλος της λογιστικής χρήσης· και

—	τα μη ανακτήσιμα ποσά (14).

Ο μορφότυπος για την αναφορά των ποσών που ανακλήθηκαν και ανακτήθηκαν, των προς ανάκτηση ποσών και των μη ανακτήσιμων ποσών καθορίζεται στο υπόδειγμα του παραρτήματος V του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/341 της Επιτροπής (15) (προσαρτήματα 2, 3 και 4 αντίστοιχα).

Τα κράτη μέλη πρέπει να αναφέρουν την κατανομή των ποσών που ανακλήθηκαν και ανακτήθηκαν κατά τη διάρκεια της λογιστικής χρήσης και των ανακτήσεων που εκκρεμούν στο τέλος της λογιστικής χρήσης ανά λογιστική χρήση δήλωσης των αντίστοιχων δαπανών.

6.1.   Αντιμετώπιση παρατυπιών στην τελική λογιστική χρήση

Δεδομένου ότι, μετά την τελική αίτηση για ενδιάμεση πληρωμή, η οποία πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Ιουλίου 2025, καμία μεταγενέστερη αίτηση πληρωμής δεν μπορεί να υποβληθεί στην Επιτροπή, τυχόν αναγκαίες μειώσεις (παρά το γεγονός ότι ενδέχεται να αφορούν τις δαπάνες που δηλώθηκαν σε προηγούμενες λογιστικές χρήσεις) πρέπει να πραγματοποιούνται στους λογαριασμούς της τελικής λογιστικής χρήσης και να αναφέρονται στο προσάρτημα 5 του υποδείγματος για τους λογαριασμούς.

Σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, ένα κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει να αποκλείσει δαπάνες από τους λογαριασμούς της τελευταίας λογιστικής χρήσης λόγω υπό εξέλιξη αξιολόγησης της νομιμότητας και κανονικότητας των εν λόγω δαπανών. Εάν στη συνέχεια διαπιστωθεί ότι οι δαπάνες αυτές είναι νόμιμες και κανονικές, δεν μπορούν να δηλωθούν εκ νέου, διότι δεν θα υπάρξουν μεταγενέστερες αιτήσεις ενδιάμεσης πληρωμής στις οποίες να συμπεριληφθούν.

6.2.   Ποσά προς ανάκτηση και μη ανακτήσιμα ποσά

Στους λογαριασμούς της τελικής λογιστικής χρήσης, τα κράτη μέλη μπορούν να αναφέρουν τα προς ανάκτηση ποσά και τα μη ανακτήσιμα ποσά που αφορούν τις δαπάνες οι οποίες δηλώθηκαν όχι μόνο στις προηγούμενες λογιστικές χρήσεις, αλλά και στην τελική λογιστική χρήση (16). Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να αναφέρουν στους λογαριασμούς της τελικής λογιστικής χρήσης τα ποσά που έχουν καταστεί προς ανάκτηση ή μη ανακτήσιμα μετά τη λήξη της τελικής λογιστικής χρήσης, αλλά πριν από την υποβολή των εγγράφων κλεισίματος (17).

Η Επιτροπή θα εξαιρέσει τα ποσά που δηλώθηκαν ως ποσά προς ανάκτηση και μη ανακτήσιμα από τον υπολογισμό του τελικού υπολοίπου (18).

Η Επιτροπή θα αποφασίσει αν θα επιστρέψει τα δηλωθέντα ποσά από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με βάση την έκβαση της διαδικασίας ανάκτησης και/ή την αξιολόγηση από την Επιτροπή των μη ανακτήσιμων ποσών, η οποία διενεργείται σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2016/1986 της Επιτροπής (19). Τα ποσά που αναφέρονται στα προσαρτήματα 3 και 4 των λογαριασμών και που σχετίζονται με τις δαπάνες που δηλώθηκαν στην τελική λογιστική χρήση θα πρέπει να συμπεριληφθούν στη στήλη Α του προσαρτήματος 1 των λογαριασμών, ώστε να καταστεί δυνατή η πιθανή μελλοντική επιστροφή τους από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, σε αναμονή της έκβασης συναφών διαδικασιών ή αξιολογήσεων.

Το κράτος μέλος θα πρέπει να ενημερώνει το συντομότερο δυνατόν την Επιτροπή σχετικά με την έκβαση της εκκρεμούσας διαδικασίας ανάκτησης.

Εάν ένα κράτος μέλος καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα μη ανακτήσιμα ποσά θα πρέπει να καταλογιστούν στον προϋπολογισμό της ΕΕ, θα πρέπει να υποβάλει αίτηση στην Επιτροπή για την επιβεβαίωση του εν λόγω συμπεράσματος χρησιμοποιώντας το έντυπο στο παράρτημα του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1986 της Επιτροπής (20). Η Επιτροπή θα κρίνει αν τα μη ανακτήσιμα ποσά θα πρέπει να καταλογιστούν στον προϋπολογισμό της ΕΕ σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται στο άρθρο 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού. Πρόκειται για τα μη ανακτήσιμα ποσά που περιλαμβάνονται στο προσάρτημα 4 («μη ανακτήσιμα ποσά») των λογαριασμών προγράμματος που παρατίθενται στο παράρτημα V του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/341 της Επιτροπής, καθώς και για τα ποσά που περιλαμβάνονται στο προσάρτημα 3 («ποσά προς ανάκτηση») του ίδιου παραρτήματος ως ποσά προς ανάκτηση και τα οποία ενδέχεται να καταστούν μη ανακτήσιμα μετά την υποβολή των λογαριασμών για την τελική λογιστική χρήση.

6.3.   Κίνδυνος παρατυπιών που οδηγούν τις αρχές του προγράμματος στη διενέργεια πρόσθετων ελέγχων των δαπανών που έχουν ήδη δηλωθεί στην Επιτροπή

Εάν εντοπιστεί κίνδυνος παρατυπιών που οδηγεί σε πρόσθετους ελέγχους, από τις αρχές του προγράμματος, των δαπανών που έχουν ήδη δηλωθεί στην Επιτροπή, οι εθνικές αρχές οφείλουν να τηρήσουν τις ακόλουθες προθεσμίες:

—

για δαπάνες που αφαιρούνται από τους λογαριασμούς λογιστικής χρήσης που προηγείται της τελικής λογιστικής χρήσης σύμφωνα με το άρθρο 49 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, οι πρόσθετοι έλεγχοι πρέπει να ολοκληρωθούν εγκαίρως ώστε να καταστεί δυνατή η δήλωση των δαπανών το αργότερο στην τελική αίτηση ενδιάμεσης πληρωμής, για την οποία η προθεσμία υποβολής είναι η 31η Ιουλίου 2025·

—

σε περίπτωση κινδύνου παρατυπιών που οδηγεί σε πρόσθετους ελέγχους των δαπανών που δηλώθηκαν στην τελική λογιστική χρήση, η απόφαση σχετικά με τη νομιμότητα και την κανονικότητα των δαπανών και, συνεπώς, η απόφαση σχετικά με τη διατήρηση ή την αφαίρεση των εν λόγω δαπανών από τους λογαριασμούς της τελικής λογιστικής χρήσης θα πρέπει να λαμβάνεται κατά τον χρόνο υποβολής των λογαριασμών, για την οποία η προθεσμία λήγει το αργότερο στις 15 Φεβρουαρίου 2026, ή την 1η Μαρτίου 2026 εφόσον δοθεί παράταση από την Επιτροπή.

7.   ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

7.1.   Προθεσμία υποβολής των εγγράφων κλεισίματος

Τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν τα έγγραφα κλεισίματος το αργότερο έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026  (21). Η Επιτροπή μπορεί να παρατείνει την προθεσμία αυτή έως την 1η Μαρτίου 2026, κατόπιν αιτήματος του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους, σύμφωνα με το άρθρο 63 παράγραφος 7 του δημοσιονομικού κανονισμού (22).

Η Επιτροπή θα αποδεσμεύσει αυτόματα το μέρος των αναλήψεων υποχρεώσεων που είναι ακόμα ανοικτό εάν δεν έχει υποβληθεί στην Επιτροπή κάποιο από τα έγγραφα κλεισίματος το αργότερο έως την προθεσμία της 15ης Φεβρουαρίου 2026 (ή της 1ης Μαρτίου 2026 εφόσον δοθεί παράταση) (23). Στις περιπτώσεις αυτές, το κλείσιμο του προγράμματος θα πραγματοποιηθεί με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες.

Η μη υποβολή οποιουδήποτε από τα έγγραφα κλεισίματος μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής αδυναμίας στο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του προγράμματος, η οποία θέτει σε κίνδυνο τη συνεισφορά της ΕΕ που έχει ήδη καταβληθεί στο πρόγραμμα. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει να επιβάλει δημοσιονομική διόρθωση.

7.2.   Τροποποίηση των εγγράφων κλεισίματος μετά τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή τους

Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να τροποποιήσουν κανένα από τα έγγραφα κλεισίματος μετά τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή τους, εκτός εάν η Επιτροπή ζητήσει τροποποίηση ή σε περιπτώσεις σφαλμάτων εκ παραδρομής.

7.3.   Διαθεσιμότητα εγγράφων

Σύμφωνα με το άρθρο 51 παράγραφος 1 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, η περίοδος διατήρησης των εγγράφων θα μπορούσε να διακοπεί είτε στην περίπτωση δικαστικών διαδικασιών είτε με δεόντως αιτιολογημένη αίτηση της Επιτροπής.

8.   ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ ΚΛΕΙΣΙΜΑΤΟΣ

8.1.   Τελική έκθεση υλοποίησης

Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 6 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, η τελική έκθεση υλοποίησης πρέπει να περιέχει όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του άρθρου 2 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1255/2014 της Επιτροπής (24).

Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση δημοσιονομικής εκτέλεσης θα πρέπει να συνάδουν με την τελική έκθεση ελέγχου, τη δήλωση κλεισίματος και την τελική δήλωση δαπανών.

Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 5 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, η Επιτροπή θα εξετάσει την τελική έκθεση υλοποίησης και θα ενημερώνει το κράτος μέλος για τις παρατηρήσεις της εντός πέντε μηνών από την ημερομηνία της παραλαβής της. Εάν η Επιτροπή δεν υποβάλει παρατηρήσεις εντός αυτής της προθεσμίας, η έκθεση θα θεωρείται αποδεκτή.

Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους δύο μήνες για να απαντήσουν στις παρατηρήσεις της Επιτροπής σχετικά με την τελική έκθεση υλοποίησης. Η Επιτροπή μπορεί να παρατείνει αυτή την προθεσμία κατά δύο επιπλέον μήνες, κατόπιν αιτήματος του κράτους μέλους. Η τελική έκθεση υλοποίησης θα γίνεται δεκτή εάν η Επιτροπή δεν έχει παρατηρήσεις ή εάν όλες οι παρατηρήσεις της Επιτροπής έχουν αντιμετωπιστεί επαρκώς.

8.2.   Λογαριασμοί

Όπως και για κάθε άλλη λογιστική χρήση, οι λογαριασμοί για την τελική λογιστική χρήση πρέπει να περιλαμβάνουν τις πληροφορίες που απαριθμούνται στο άρθρο 49 παράγραφος 1 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ. Η δομή των λογαριασμών παρουσιάζεται στο παράρτημα V του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/341 της Επιτροπής (25).

Η εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών της τελικής λογιστικής χρήσης ακολουθούν τους ίδιους κανόνες με εκείνους για την εξέταση και αποδοχή των λογαριασμών για κάθε άλλη λογιστική χρήση.

Η Επιτροπή θα ακολουθήσει τις σχετικές διαδικασίες για την εξέταση και την αποδοχή των λογαριασμών για την τελική λογιστική χρήση και θα ενημερώσει το κράτος μέλος έως τις 31 Μαΐου 2026 αν αποδέχεται ότι οι λογαριασμοί είναι πλήρεις, ακριβείς και αληθείς (26).

8.3.   Δήλωση διαχείρισης και ετήσια σύνοψη

Όσον αφορά όλες τις λογιστικές χρήσεις, η δομή της δήλωσης διαχείρισης για την τελική λογιστική χρήση καθορίζεται στο παράρτημα I του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/1386 της Επιτροπής (27).

8.4.   Γνώμη λογιστικού ελέγχου και έκθεση ελέγχου

Όσον αφορά όλες τις λογιστικές χρήσεις, η δομή της γνώμης λογιστικού ελέγχου για την τελική λογιστική χρήση καθορίζεται στο παράρτημα IΙΙ του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/1386 της Επιτροπής.

Όσον αφορά τυχόν λοιπές λογιστικές χρήσεις, η δομή της έκθεσης ελέγχου για την τελική λογιστική χρήση καθορίζεται στο παράρτημα IV του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/1386 της Επιτροπής.

Η έκθεση ελέγχου για την τελική λογιστική χρήση θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει:

—	πληροφορίες σχετικά με τα ανοικτά πορίσματα που προκύπτουν από τους ελέγχους που διενεργούνται από την Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, οι οποίες θα πρέπει να παρέχονται στο τμήμα 8 της έκθεσης ελέγχου («Άλλες πληροφορίες»)·

—	διασφάλιση της αξιοπιστίας των δεδομένων που αφορούν τους δείκτες.

Στην έκθεση ελέγχου της τελικής λογιστικής χρήσης, οι εθνικές ελεγκτικές αρχές θα πρέπει να καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα δεδομένα που αφορούν τους δείκτες είναι αξιόπιστα. Θα πρέπει επίσης να παρέχουν τελική αξιολόγηση της βασικής απαίτησης 6: «Αξιόπιστο σύστημα συλλογής, καταγραφής και αποθήκευσης δεδομένων για σκοπούς παρακολούθησης, αξιολόγησης, δημοσιονομικής διαχείρισης, επαλήθευσης και λογιστικού ελέγχου», που ορίζεται στον πίνακα 1 του παραρτήματος II του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 532/2014 της Επιτροπής (28). Αυτή η τελική αξιολόγηση θα πρέπει να περιλαμβάνει ιδίως επιβεβαίωση ότι τα συγκεντρωτικά δεδομένα που υποβάλλονται στην Επιτροπή είναι ορθά.

9.   ΠΛΗΡΩΜΗ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΙΠΟΥ

Η Επιτροπή καταβάλλει το τελικό υπόλοιπο το αργότερο εντός τριών μηνών από την ημερομηνία αποδοχής των λογαριασμών της τελευταίας λογιστικής χρήσης ή ενός μηνός μετά την ημερομηνία παραλαβής της τελικής έκθεσης υλοποίησης, όποια από τις δύο ημερομηνίες είναι μεταγενέστερη (29).

Αυτό ισχύει με την επιφύλαξη της εξουσίας της Επιτροπής να διακόπτει την προθεσμία πληρωμής του τελικού υπολοίπου ή να αναστέλλει την εν λόγω πληρωμή.

10.   ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ

Η Επιτροπή μπορεί να θέσει ζητήματα που άπτονται της νομιμότητας και της κανονικότητας των υποκείμενων συναλλαγών σχετικά με τις δαπάνες στους λογαριασμούς που έχουν γίνει αποδεκτοί, μετά την πληρωμή του τελικού υπολοίπου και το κλείσιμο του προγράμματος.

Το κλείσιμο του προγράμματος δεν θίγει την εξουσία της Επιτροπής να επιβάλλει δημοσιονομικές διορθώσεις βάσει των άρθρων 55 και 56 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

---

(1)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΕΕ L 72 της 12.3.2014, σ. 1).

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (Ε L 72 της 12.3.2014, σ. 1).

(3)  Σύμφωνα με το άρθρο 138 παράγραφος 1 της συμφωνίας για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (ΕΕ C 384I της 12.11.2019, σ. 1), όσον αφορά την υλοποίηση των προγραμμάτων και των δραστηριοτήτων της Ένωσης για τα οποία έχουν αναληφθεί υποχρεώσεις βάσει του ΠΔΠ 2014-2020 ή προηγούμενων δημοσιονομικών προοπτικών, το εφαρμοστέο δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων σχετικά με τις δημοσιονομικές διορθώσεις και την εκκαθάριση των λογαριασμών, εξακολουθεί να εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2020 έως την περάτωση όλων των εν λόγω προγραμμάτων και δραστηριοτήτων της Ένωσης, εκτός εάν έχουν εκδοθεί τεχνικά μέτρα από τη μικτή επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 138 παράγραφος 5 της συμφωνίας αποχώρησης. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι διατάξεις που περιέχουν οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τους πόρους REACT-EU δεν εφαρμόζονται ως προς το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με το άρθρο 154 πέμπτο εδάφιο του ΚΚΔ, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/2221 της 23ης Δεκεμβρίου 2020.

(4)  Άρθρο 9 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

(5)  Άρθρο 61 παράγραφος 4 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

(6)  Όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2020/559 της 23ης Απριλίου 2020.

(7)  Άρθρο 59 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/795 της 29ης Φεβρουαρίου 2024.

(8)  Όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/177 της 10ης Φεβρουαρίου 2021.

(9)  Άρθρο 44 παράγραφος 4 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

(10)  Άρθρο 6α παράγραφος 4 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/177 της 10ης Φεβρουαρίου 2021.

(11)  Τα κράτη μέλη μπορούν να ζητήσουν πρόωρο κλείσιμο, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει όλες τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την υλοποίηση του προγράμματος. Στις περιπτώσεις αυτές, ως τελική λογιστική χρήση του προγράμματος θα θεωρείται μια προγενέστερη λογιστική χρήση (πριν από το διάστημα 1η Ιουλίου 2023-30 Ιουνίου 2024).

(12)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1255/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους μέσω του ορισμού του περιεχομένου των ετήσιων και τελικών εκθέσεων υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου κοινών δεικτών (ΕΕ L 337 της 25.11.2014, σ. 46).

(13)  Κανονισμός (ΕΕ) 2024/795 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Φεβρουαρίου 2024, για τη θέσπιση της πλατφόρμας στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) και την τροποποίηση της οδηγίας 2003/87/ΕΚ και των κανονισμών (ΕΕ) 2021/1058, (ΕΕ) 2021/1056, (ΕΕ) 2021/1057, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) 2021/1060, (ΕΕ) 2021/523, (ΕΕ) 2021/695, (ΕΕ) 2021/697 και (ΕΕ) 2021/241 (EE L, 2024/795, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/795/oj).

(14)  Άρθρο 49 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

(15)  Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/341 της Επιτροπής, της 20ής Φεβρουαρίου 2015, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα υποδείγματα για την υποβολή ορισμένων πληροφοριών στην Επιτροπή (ΕΕ L 60 της 4.3.2015, σ. 1).

(16)  Προκειμένου να επιτραπεί στα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα να δηλώνουν τα προς ανάκτηση ποσά ως μη ανακτήσιμα κατά το κλείσιμο ή μετά το κλείσιμο για τα προς ανάκτηση ποσά που αφορούν την τελική λογιστική χρήση της περιόδου προγραμματισμού.

(17)  Δέσμη εγγράφων για τη διασφάλιση της αξιοπιστίας για την τελική λογιστική χρήση.

(18)  Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα χαμηλότερο ποσό προς καταβολή ή εκκαθάριση στις περιπτώσεις θετικού τελικού υπολοίπου ή υψηλότερο ποσό προς ανάκτηση στις περιπτώσεις στις οποίες το τελικό υπόλοιπο αποτελεί ανάκτηση.

(19)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1986 της Επιτροπής, της 30ής Ιουνίου 2016, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες καθορίζεται κατά πόσον τα μη ανακτήσιμα ποσά πρέπει να επιστρέφονται από τα κράτη μέλη όσον αφορά το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΕΕ L 306 της 15.11.2016, σ. 1).

(20)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1986 της Επιτροπής, της 30ής Ιουνίου 2016, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες καθορίζεται κατά πόσον τα μη ανακτήσιμα ποσά πρέπει να επιστρέφονται από τα κράτη μέλη όσον αφορά το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΕΕ L 306 της 15.11.2016, σ. 1).

(21)  Σύμφωνα με το άρθρο 52 παράγραφος 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 48 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/795 και το άρθρο 63 παράγραφος 5 του δημοσιονομικού κανονισμού.

(22)  Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 2018, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014 και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 (ΕΕ L 193 της 30.7.2018, σ. 1).

(23)  Άρθρο 59 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

(24)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1255/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους μέσω του ορισμού του περιεχομένου των ετήσιων και τελικών εκθέσεων υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του καταλόγου κοινών δεικτών (ΕΕ L 337 της 25.11.2014, σ. 34).

(25)  Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/341 της Επιτροπής, της 20ής Φεβρουαρίου 2015, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα υποδείγματα για την υποβολή ορισμένων πληροφοριών στην Επιτροπή (ΕΕ L 60 της 4.3.2015, σ. 1).

(26)  Άρθρο 50 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.

(27)  Εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2015/1386 της Επιτροπής, της 12ης Αυγούστου 2015, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα υποδείγματα για τη δήλωση διαχείρισης, τη στρατηγική λογιστικού ελέγχου, τη γνώμη λογιστικού ελέγχου και την ετήσια έκθεση ελέγχου (ΕΕ L 214 της 13.8.2015, σ. 9).

(28)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 532/2014 της Επιτροπής, της 13ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (ΕΕ L 148 της 20.5.2014, σ. 54).

(29)  Άρθρο 52 παράγραφος 2 του κανονισμού για το ΤΕΒΑ.