ΣΫΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 25ης Νοεμβρίου 2024

σχετικά με ελκυστικές και βιώσιμες σταδιοδρομίες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

(C/2024/7282)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 292 σε συνδυασμό με το άρθρο 153 παράγραφος 1 στοιχεία β) και θ), το άρθρο 165 παράγραφος 4 και το άρθρο 166 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Οι ελκυστικές και βιώσιμες σταδιοδρομίες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι απαραίτητες για ακμάζοντα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ένωση και για βαθύτερη διακρατική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενδυνάμωση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για το μέλλον της Ευρώπης (1). Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συγκαταλέγεται στις στρατηγικές προτεραιότητες που έθεσε το Συμβούλιο (2) για την τρέχουσα δεκαετία.

Για τους σκοπούς της παρούσας σύστασης,

—

ως «βιώσιμες σταδιοδρομίες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση» θα πρέπει να νοείται η συνεχής απασχόληση του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών σε διαδοχικές εμπειρίες σταδιοδρομίας που διευκολύνουν την προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη και ευημερία του με την πάροδο του χρόνου·

—

ως «ακαδημαϊκό προσωπικό στην τριτοβάθμια εκπαίδευση» θα πρέπει να νοείται το προσωπικό του οποίου η πρωτεύουσα ή η κύρια αποστολή είναι η διδασκαλία ή η έρευνα σε ιδρύματα που προσφέρουν προγράμματα στα επίπεδα 5 έως 8 του ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων (ΕΠΕΠ). Το προσωπικό που καλύπτεται από την παρούσα σύσταση περιλαμβάνει τόσο άτομα που εργάζονται σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ασχολούνται με τη διδασκαλία και την έρευνα, όσο και άτομα που ασχολούνται αποκλειστικά ή κυρίως με τη διδασκαλία, ανεξάρτητα από το καθεστώς τους. Ο όρος περιλαμβάνει επίσης ερευνητές και ερευνήτριες που εργάζονται σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι/-ες μπορεί να μην έχουν αναλάβει μόνιμα καθήκοντα διδασκαλίας, αλλά συμμετέχουν στη ζωή του ιδρύματος και ενδέχεται περιστασιακά να συμμετέχουν στη διδασκαλία·

—	με τον όρο «ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» θα πρέπει να νοείται ολόκληρος ο κλάδος που αντιπροσωπεύει το σύνολο του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καλύπτοντας όλους τους τύπους ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή πρακτική.

Ορισμένες συστάσεις αφορούν το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών που δραστηριοποιείται στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το οποίο δεν θεωρείται αυστηρά «ακαδημαϊκό προσωπικό», αλλά διαθέτει εκτενή εμπειρογνωμοσύνη υψηλού επιπέδου σε στρατηγικούς, νομικούς ή επικοινωνιακούς τομείς, καθώς και τομείς διακρατικής συνεργασίας, τους επαγγελματίες που εργάζονται σε τομείς που σχετίζονται με ακαδημαϊκά καθήκοντα χωρίς όμως να συμμετέχουν άμεσα σε αυτά, ή τους επαγγελματίες της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που διαθέτουν εκτενή γνώση της πολιτικής για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και άλλων συναφών πολιτικών.

Τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχουν στρατηγική σημασία για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων, συμβάλλοντας στην καινοτομία, την ανταγωνιστικότητα, την πολυγλωσσία, καθώς και την πολιτιστική, κοινωνική και δημοκρατική ανάπτυξη σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Έρχονται αντιμέτωπα με μεταβαλλόμενες συνθήκες ενώ δημιουργούνται νέα είδη διακυβέρνησης, εκπαιδευτικών μοντέλων και ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων. Το ακαδημαϊκό προσωπικό στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αναμένεται να εκπληρώνει διάφορους ρόλους που καλύπτουν από την παραδοσιακή εκπαίδευση και έρευνα έως τη δημιουργία ευκαιριών αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανειδίκευσης για τις ταχέως μεταβαλλόμενες ανάγκες του εργασιακού βίου, και έως την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, την ηγεσία, την αξιοποίηση και τη μεταφορά γνώσεων, την περιφερειακή, εθνική και διακρατική συνεργασία, τη συμμετοχή των επιχειρήσεων και των κοινοτήτων (3), την περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη, την καθοδήγηση, τη στήριξη της χάραξης πολιτικής, τη διοίκηση και τη διαχείριση, και τη συμμετοχή στη θεσμική διακυβέρνηση. Αυτοί οι διαφορετικοί ρόλοι δεν αναγνωρίζονται εξίσου. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκαταλήψεις ως προς τις διάφορες δομές σταδιοδρομίας και τη συνολική κοινωνική αναγνώριση της έρευνας εις βάρος της διδασκαλίας και άλλων μη ερευνητικών ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων, θα ήταν σκόπιμο να προωθηθούν προσεγγίσεις που θα αναγνωρίζουν την πολυμορφία των ακαδημαϊκών σταδιοδρομιών και θα τη λαμβάνουν υπόψη στις διαδικασίες αξιολόγησης και προαγωγής του προσωπικού.

Η διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών για το ακαδημαϊκό προσωπικό και η αντιμετώπιση των εμποδίων μπορούν να συμβάλουν στο να αυξηθεί η ελκυστικότητα των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως χώρων εργασίας και να ενισχυθεί η ικανότητά τους να επιφέρουν πρόσθετες θετικές συνέπειες, ιδίως στην αγορά εργασίας, τονώνοντας την ανάπτυξη ταλέντων. Το ακαδημαϊκό προσωπικό που χαίρει μεγαλύτερης εκτίμησης και υποστήριξης μπορεί να συμβάλει στην καλλιέργεια του εργατικού δυναμικού που απαιτείται για την ανάπτυξη της οικονομίας, η οποία εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τη γνώση, την καινοτομία και τα άτομα υψηλής ειδίκευσης. Η σημασία που έχουν τα ελκυστικά και αποτελεσματικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αναγνωρίζεται ιδιαίτερα στις περιφέρειες που έχουν πέσει—ή κινδυνεύουν να πέσουν— σε παγίδα ανάπτυξης ταλέντων, οι οποίες υστερούν όσον αφορά τη δημιουργία νέων οικονομικών ευκαιριών (4).

Ολοένα και περισσότερο, οι στρατηγικές εθνικές και διακρατικές δραστηριότητες και συνεργασία, όπως η οικοδόμηση συμμαχιών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων ή άλλων μορφών συμμαχιών και η ανάπτυξη διακρατικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων και έργων, οι ανταλλαγές ακαδημαϊκού προσωπικού και η δημιουργία προσφορών εκπαίδευσης και κατάρτισης για συνεχή μάθηση, υποχρεώνουν το ακαδημαϊκό προσωπικό, καθώς και το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών, να αφιερώνει επιπλέον χρόνο και ενέργεια στις εν λόγω δραστηριότητες πέραν της βασικής διδασκαλίας και έρευνας. Για τη στήριξη αυτών των δραστηριοτήτων, οι πολιτικές ανθρώπινων πόρων, όπως η αξιολόγηση και η προαγωγή, πρέπει να αναγνωρίζουν τη συμμετοχή του προσωπικού στις εργασίες για την εθνική και διακρατική συνεργασία και τον πρόσθετο φόρτο εργασίας που αυτό μπορεί να δημιουργήσει.

Ένα ελεύθερο, ασφαλές και χωρίς διακρίσεις εργασιακό περιβάλλον, με πολιτικές ισότητας που προωθούν τη συμπεριληπτικότητα, την πολυμορφία και την καταπολέμηση των διακρίσεων και το οποίο είναι απαλλαγμένο από κάθε μορφή παρενόχλησης και βίας, συμπεριλαμβανομένης της έμφυλης βίας, αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επιτρέπει στο ακαδημαϊκό προσωπικό να παρέχει διδασκαλία υψηλής ποιότητας. Το ακαδημαϊκό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίζουν προκλήσεις που σχετίζονται με μη ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας (5), υψηλό φόρτο εργασίας και προκαταλήψεις λόγω φύλου ή για άλλους λόγους κατά την αξιολόγηση και την αναγνώριση. Επιπλέον, οι γυναίκες απασχολούνται με επισφαλείς και προσωρινές συμβάσεις εργασίας συχνότερα από ό,τι οι άνδρες (6). Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, είναι αναγκαίο να προωθηθούν ανταγωνιστικές, διαφανείς, προσβάσιμες και δίκαιες συνθήκες εργασίας στον ακαδημαϊκό χώρο.

Η θεσμική αυτονομία, η ακαδημαϊκή ελευθερία και ακεραιότητα, η συμμετοχή των φοιτητών και των φοιτητριών και του προσωπικού στη διακυβέρνηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και η δημόσια ευθύνη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση καθώς και η δημόσια ευθύνη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αποτελούν βασικά μέσα που μπορούν να εξασφαλίσουν τριτοβάθμια εκπαίδευση υψηλής ποιότητας και θα πρέπει να προστατεύονται και να προωθούνται.

Η δράση της Ένωσης για την προώθηση της συμπεριληπτικότητας, της πολυμορφίας και της ισότητας των φύλων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση βασίζεται σε μια προσέγγιση αριστείας χωρίς αποκλεισμούς. Επιδιώκει δε να στηρίξει την άριστη τριτοβάθμια εκπαίδευση, διασφαλίζοντας παράλληλα την ισότητα συμμετοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες, τις υποεκπροσωπούμενες ομάδες και τις μειονεκτούσες κοινότητες. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κατάσταση που βιώνουν ορισμένες υποεκπροσωπούμενες ομάδες, ιδίως σε ηγετικές θέσεις, θα ήταν σκόπιμο να προωθηθούν σχέδια που θα προάγουν την ισότητα, την πολυμορφία και την ένταξη στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και στις διαδικασίες προαγωγής της σταδιοδρομίας.

10.

Η παρούσα σύσταση έχει σχεδιαστεί σε στενή συνέργεια με τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στην Ευρώπη (7), η οποία έχει ως στόχο να προωθήσει ελκυστικότερες ερευνητικές σταδιοδρομίες σε όλους τους κλάδους, μεταξύ άλλων και στον ακαδημαϊκό χώρο, καθώς και την πλήρη αναγνώριση όλων των ειδών σταδιοδρομίας. Και οι δύο συστάσεις αποσκοπούν στο να βελτιώσουν τις συνθήκες εργασίας, τη σταθερότητα της σταδιοδρομίας, τις δεξιότητες και τις ικανότητες, την ισότητα των φύλων, τη συμπεριληπτικότητα και τα μέτρα κοινωνικής προστασίας για τις αντίστοιχες ομάδες-στόχους.

11.

Στόχος της παρούσας σύστασης είναι η προώθηση μέτρων για την ενίσχυση της συνεχούς επαγγελματικής ανάπτυξης και την περαιτέρω αναγνώριση της ποικιλίας των δραστηριοτήτων που εκτελεί το ακαδημαϊκό προσωπικό. Με τον τρόπο αυτό θα επιτευχθεί η κινητοποίηση του προσωπικού, ώστε να αναπτυχθούν καινοτόμες πρακτικές διδασκαλίας και μάθησης στο πλαίσιο μιας προοπτικής δια βίου μάθησης, να τονωθεί η νοοτροπία αναβάθμισης δεξιοτήτων και επανειδίκευσης και να προωθηθεί η απόκτηση δεξιοτήτων και ικανοτήτων για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στη διδασκαλία, τη μάθηση και την έρευνα βάσει αρχών δεοντολογίας.

12.

Η παρούσα σύσταση αποσκοπεί στο να προωθήσει ανταγωνιστικές, προβλέψιμες, δίκαιες, συμπεριληπτικές, προσβάσιμες και ασφαλείς συνθήκες χωρίς αποκλεισμούς για το ακαδημαϊκό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών, με στόχο την προσέλκυση και διατήρησή τους στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Το ακαδημαϊκό προσωπικό θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναπτύσσει καινοτόμες μεθόδους διδασκαλίας σε ένα περιβάλλον όπου οι συνθήκες εργασίας είναι ανταγωνιστικές και δίκαιες, τα θεμελιώδη δικαιώματα προστατεύονται και δεν υπάρχει φόβος αντιποίνων και/ή αθέμιτης εξωτερικής επιρροής και όπου παρέχεται η δυνατότητα επαγγελματικής εξέλιξης.

13.

Η παρούσα σύσταση αποσκοπεί επίσης στο να βελτιώσει τη βάση τεκμηρίωσης για τη χάραξη πολιτικών και στρατηγικών για τους ανθρώπινους πόρους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δεδομένου ότι εξακολουθούν να μην υπάρχουν επαρκή διεθνώς συγκρίσιμα δεδομένα για το ακαδημαϊκό προσωπικό και ότι διαφορετικά σύνολα κατηγοριών προσωπικού χρησιμοποιούνται σε διαφορετικά συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, θα ήταν σκόπιμο να διερευνηθεί η δυνατότητα συλλογής αναλυτικότερων δεδομένων με τη βοήθεια σχετικών μέσων, κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου του Τομέα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (8) και του Παρατηρητηρίου Σταδιοδρομιών Έρευνας και Καινοτομίας (ReICO), προκειμένου να παρακολουθούνται επαρκώς οι αναδυόμενες τάσεις και να λαμβάνονται πραγματικά τεκμηριωμένα μέτρα πολιτικής, με παράλληλη ενίσχυση της βαθύτερης διακρατικής συνεργασίας σε επίπεδο Ένωσης.

14.

Η βαθύτερη και αποτελεσματική ευρωπαϊκή διακρατική συνεργασία στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχει καίρια σημασία για τη στήριξη των αξιών, της ταυτότητας και της δημοκρατίας στην Ένωση. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα και την ελκυστικότητα της Ευρώπης. Μέσω της διασυνοριακής συνεργασίας, τα συστήματα και τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης καθίστανται ισχυρότερα, πιο καινοτόμα και περισσότερο αποδοτικά. Η συμμετοχή του προσωπικού στην προετοιμασία, την ενθάρρυνση και, στη συνέχεια, στην υποστήριξη της κινητικότητας των φοιτητών και των φοιτητριών καθώς και του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων όσων συμμετέχουν στην ενσωμάτωση της κινητικότητας στα προγράμματα σπουδών, θα πρέπει να προωθηθεί, να αναγνωριστεί περισσότερο και να χαίρει μεγαλύτερης εκτίμησης.

15.

Η παρούσα σύσταση αποσκοπεί στο να ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη αναγνώριση της ενέργειας και του χρόνου που αφιερώνει το ακαδημαϊκό προσωπικό και το λοιπό προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών σε δραστηριότητες διακρατικής συνεργασίας, για παράδειγμα στις συμμαχίες ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι θα αναπτυχθεί πλήρως η πρωτοβουλία αυτή και για να ενθαρρυνθούν οι δραστηριότητες διακρατικής συνεργασίας, μεταξύ των οποίων και η ανάπτυξη κοινών πτυχίων, θα πρέπει να προωθηθούν η πλήρης συμμετοχή του προσωπικού καθώς και οι προοπτικές σταδιοδρομίας του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών που συμμετέχουν στα καθήκοντα στρατηγικού συντονισμού. Η παροχή κινήτρων στο προσωπικό με στόχο την προώθηση της διακρατικής και της διατομεακής κινητικότητας αναμένεται επίσης να συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη διακρατικών, καινοτόμων και διεπιστημονικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προς όφελος όλων των φοιτητών και των φοιτητριών,

ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ:

Λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τη θεσμική αυτονομία και την ακαδημαϊκή ελευθερία, και σύμφωνα με τις εθνικές συνθήκες:

Να προωθήσουν, να αναγνωρίσουν και να προσδώσουν αξία στους ποικίλους ακαδημαϊκούς ρόλους, συμπεριλαμβανομένων της καινοτόμου και αποτελεσματικής διδασκαλίας και της μεταφοράς γνώσης στην κοινωνία, και ειδικότερα:

α)

να προβούν σε διαβούλευση με τον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με τους εξής στόχους:

να προαχθούν οι πολιτικές για τους ανθρώπινους πόρους στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προκειμένου να αναγνωρίζονται περαιτέρω και να ανταμείβονται εξίσου οι ποικίλοι ρόλοι του ακαδημαϊκού προσωπικού, όπως η διδασκαλία, η έρευνα, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία, η αξιοποίηση και η μεταφορά γνώσης, η συνεργασία σε εθνικό και διακρατικό επίπεδο, η συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τις κοινότητες, η περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη, η καθοδήγηση, η διοίκηση και η διαχείριση, καθώς και η συμμετοχή στη θεσμική διακυβέρνηση·

ii)

να προωθηθούν περαιτέρω τόσο οι νέες όσο και οι υπάρχουσες προσεγγίσεις, οι οποίες προσδίδουν αξία στις ποικίλες ακαδημαϊκές σταδιοδρομίες, τις αναγνωρίζουν και τις ανταμείβουν, προκειμένου να καταστεί ευκολότερη η διαπερατότητα των σταδιοδρομιών μεταξύ των διαφόρων ρόλων του ακαδημαϊκού προσωπικού, όπως αναφέρεται στο σημείο 1 στοιχείο α) σημείο i), μεταξύ των διαφόρων δημόσιων και ιδιωτικών τομέων, και μεταξύ των χωρών, λαμβανομένων υπόψη των διακοπών της σταδιοδρομίας (9) με διαφανή τρόπο·

iii)

να αναπτυχθούν περαιτέρω πρακτικές στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προκειμένου να αναγνωριστεί η αξία της ενίσχυσης της διδασκαλίας και της ανάπτυξης του προσωπικού και να προωθηθεί η ισότιμη εκτίμηση της διδασκαλίας σε σχέση με την έρευνα, κατά την αξιολόγηση και την προαγωγή του προσωπικού·

iv)

να υποστηριχτεί η θεσμική ηγεσία στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ώστε αφενός να ενταθεί και να διατηρηθεί η έμφαση στη μάθηση, τη διδασκαλία και τη μεταφορά γνώσης, με την παροχή ισότιμης προσοχής σε αυτές τις δραστηριότητες και στην έρευνα, και αφετέρου να αναγνωριστεί η αξία των ατόμων που συμβάλλουν ενεργά στην αριστεία της διδασκαλίας και της μάθησης στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και προάγουν ορθές πρακτικές στην αξιολόγηση της αριστείας στη διδασκαλία·

v)	να υποστηριχτεί η συμμετοχή του ακαδημαϊκού προσωπικού σε συζητήσεις περί μεταρρύθμισης και διαδικασιών που αφορούν τη σταδιοδρομία του, σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένων της αξιολόγησης και της επαγγελματικής εξέλιξης·

β)

να υποστηρίξουν την ανάπτυξη πρακτικών στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με σκοπό την προώθηση της συνεχούς ανάπτυξης δεξιοτήτων και επαγγελματικής ανάπτυξης, ως εξής:

i)	παρέχοντας κατάλληλη κατάρτιση και στήριξη στο ακαδημαϊκό προσωπικό που ασκεί διδακτικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού που βρίσκεται στην αρχή της σταδιοδρομίας του και των εκπαιδευτικών που εργάζονται με καθεστώς μερικής απασχόλησης·

ii)

στηρίζοντας την ενίσχυση της διδασκαλίας με νέες παιδαγωγικές μεθόδους, για παράδειγμα με τη χρήση έρευνας με αντικείμενο τη διδασκαλία και με τη δημιουργία καινοτόμων κέντρων διδασκαλίας και μάθησης στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες κοινότητες πρακτικής και τις υπάρχουσες πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες προκειμένου το ακαδημαϊκό προσωπικό να λαμβάνει υποστήριξη κατά την άσκηση της διδακτικής αποστολής του·

iii)

παρέχοντας στήριξη για συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη του ακαδημαϊκού προσωπικού σε καινοτόμες προσεγγίσεις της μάθησης και της διδασκαλίας με επίκεντρο τον φοιτητή/την φοιτήτρια, που οδηγούν σε πιστοποίηση, για παράδειγμα μέσω μικροδιαπιστευτηρίων (10), ώστε να ενισχυθούν οι ψηφιακές και καινοτόμες μέθοδοι και πρακτικές διδασκαλίας, μεταξύ άλλων μέσω της αξιοποίησης της ασφαλούς, δεοντολογικής και διαφανούς χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, μέσω της ενσωμάτωσης της μάθησης για την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη στα οικεία μαθήματα (11), μέσω της προώθησης συμπεριληπτικών μαθησιακών προσεγγίσεων που απευθύνονται στις ποικίλες ομάδων εκπαιδευομένων, συμπεριλαμβανομένων των πιο ευάλωτων, μέσω της ενσωμάτωσης της διακρατικής συνεργασίας στο πλαίσιο προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, και μέσω της ανταλλαγής γνώσεων με τον υπόλοιπο κόσμο με τη χρήση διαδικτυακών μαθημάτων που βασίζονται σε ανοικτές εκπαιδευτικές πρακτικές (12)·

γ)	να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ενσωματωθούν δείκτες που αξιολογούν τον βαθμό καινοτομίας και ποιότητας στη διδασκαλία και τη μάθηση εντός των υφιστάμενων διαδικασιών διασφάλισης της ποιότητας, αξιοποιώντας την εμπειρογνωμοσύνη της μόνιμης ομάδας για τους δείκτες και τα κριτήρια αξιολόγησης.

Να ενθαρρύνουν τον σεβασμό των συλλογικών συμβάσεων, τον αποτελεσματικό κοινωνικό διάλογο και την αυτονομία των κοινωνικών εταίρων, και να λάβουν υποστηρικτικά μέτρα που θα επιτρέπουν στους εργοδότες να παρέχουν ελκυστικές, συμπεριληπτικές και ανταγωνιστικές συνθήκες εργασίας, όπου το ακαδημαϊκό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών θα λαμβάνουν αναγνώριση, εμψύχωση και υποστήριξη. Τα εν λόγω υποστηρικτικά μέτρα θα μπορούσαν, μεταξύ άλλων, να περιλαμβάνουν τα εξής:

α)

να βελτιώσουν τις πρακτικές πρόσληψης και τις συνθήκες εργασίας του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών καθώς και τους σχετικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης, προκειμένου οι συνθήκες αυτές να καταστούν πιο διαφανείς, προβλέψιμες, προσβάσιμες και σταθερές, ιδίως για το προσωπικό που βρίσκεται στα αρχικά στάδια της σταδιοδρομίας του·

β)

να παράσχουν ανάλογους όρους αμοιβής χωρίς μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων, ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής και ευέλικτες συνθήκες εργασίας για το ακαδημαϊκό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών, οι οποίες θα επιτρέπουν στο εν λόγω προσωπικό να συνδυάζει την προσωπική και την οικογενειακή ζωή, τις ευθύνες φροντίδας, καθώς και την υγεία, την ασφάλεια και τη συνολική ευζωία του, χωρίς να θίγεται η σταδιοδρομία του·

γ)

να παράσχουν πρόσβαση σε επαρκή κοινωνική προστασία, ανεξάρτητα από τη μορφή της απασχόλησης, χωρίς να θίγεται το δικαίωμα των κρατών μελών να καθορίζουν τις θεμελιώδεις αρχές των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισής τους. Τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να αφορούν τους κάτωθι κλάδους, εφόσον αυτοί είναι διαθέσιμοι στα κράτη μέλη: επιδόματα ανεργίας· παροχές ασθένειας και υγειονομικής περίθαλψης· άδεια μητρότητας· άδεια πατρότητας, γονική άδεια και συναφείς παροχές· παροχές ανικανότητας προς εργασία· παροχές αναπηρίας· παροχές γήρατος και παροχές επιζώντων· παροχές για εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες·

δ)

να παράσχουν πρόσβαση σε επικαιροποιημένες, πλήρεις, φιλικές προς τον χρήστη και σαφώς κατανοητές πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που αφορούν την κοινωνική προστασία, και να ενισχύσουν τη διατήρηση, συσσώρευση ή/και μεταβίβαση δικαιωμάτων —που αποκτώνται είτε μέσω υποχρεωτικών είτε μέσω εθελοντικών συστημάτων— μεταξύ όλων των ειδών καθεστώτων απασχόλησης και αυτοαπασχόλησης, μεταξύ χωρών εντός της ΕΕ και οικονομικών τομέων, καθ’ όλη τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου ενός ατόμου ή για ορισμένη περίοδο αναφοράς, καθώς και μεταξύ διαφορετικών συστημάτων στο πλαίσιο ενός δεδομένου κλάδου κοινωνικής προστασίας·

ε)

να ενθαρρύνουν το ακαδημαϊκό προσωπικό να ασκεί —σε όλα τα στάδια της σταδιοδρομίας του και ανεξάρτητα από το είδος της σύμβασης εργασίας του— δραστηριότητες διδασκαλίας και μάθησης, έρευνας και μεταφοράς γνώσης, χωρίς παρεμβολές ή φόβο αντιποίνων, ως εξής:

i)	συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότητα των μηχανισμών παρακολούθησης που προωθούν και υπερασπίζονται την ακαδημαϊκή ελευθερία·

ii)	καθορίζοντας πλαίσια για την προστασία μεμονωμένων μελών του ακαδημαϊκού προσωπικού από αθέμιτες εξωτερικές παρεμβάσεις και απειλές·

iii)	συμβάλλοντας στη διαφάνεια των συμφωνιών χρηματοδότησης ή συνεργασίας μέσω της αποτελεσματικής διαχείρισης κινδύνων·

στ)

να υποστηρίξουν την ισότητα και την ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων, τις ίσες ευκαιρίες και τη συμπεριληπτικότητα, με διατομεακή προσέγγιση, του ακαδημαϊκού προσωπικού από κάθε υπόβαθρο, μεταξύ άλλων αναπτύσσοντας και ανταλλάσσοντας ορθές πρακτικές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όσον αφορά την ισότητα των φύλων, τη συμπεριληπτικότητα και την πολυμορφία·

ζ)

να υποστηρίξουν αποτελεσματικά μέτρα που αποσκοπούν στη δημιουργία συμπεριληπτικού και ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος, το οποίο θα καλύπτει την πολυμορφία με την ευρεία έννοια και θα είναι απαλλαγμένο από κάθε μορφή βίας, παρενόχλησης και διάκρισης για λόγους όπως το φύλο, η ηλικία, η αναπηρία, η φυλετική, εθνοτική ή εθνική καταγωγή, η θρησκεία ή οι πεποιθήσεις, ο γενετήσιος προσανατολισμός, ως εξής:

i)	προωθώντας πρωτοβουλίες που βοηθούν το γυναικείο ακαδημαϊκό προσωπικό να επιτύχει υψηλό επίπεδο ακαδημαϊκής αρχαιότητας και να αναλάβει υψηλόβαθμους διοικητικούς/ηγετικούς ρόλους·

ii)

προάγοντας την κατάρτιση σχεδίων για την ισότητα των φύλων και ευρύτερων σχεδίων πολυμορφίας και ένταξης στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και στις διαδικασίες προαγωγής της σταδιοδρομίας, και ενθαρρύνοντας τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είτε να χρησιμοποιήσουν υπάρχοντα εργαλεία είτε να αναπτύξουν νέα, όπως χάρτες πολυμορφίας και ένταξης, κώδικες δεοντολογίας, υλικό καθοδήγησης ή εγχειρίδια·

iii)

συμβάλλοντας σε περισσότερο υποστηρικτικές και βασισμένες στην εμπιστοσύνη πρακτικές αξιολόγησης, οι οποίες θα δίνουν προτεραιότητα στα εσωτερικά κίνητρα των ατόμων, την ανοικτή ανατροφοδότηση και τη συνεργασία, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη της βάσης για τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής σε θέματα ένταξης και πολυμορφίας.

Κατόπιν διαβούλευσης με τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, να προωθήσουν, να αναγνωρίσουν και να προσδώσουν αξία στη συμμετοχή σε βαθύτερη περιφερειακή, εθνική και διακρατική συνεργασία, και πιο συγκεκριμένα:

α)

να ενθαρρύνουν και να υποστηρίξουν τη συμμετοχή του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών σε δραστηριότητες βαθύτερης περιφερειακής, εθνικής και διακρατικής συνεργασίας, όπως τα προγράμματα κοινού πτυχίου ή οι κοινές προσφορές εκπαίδευσης και κατάρτισης που μπορούν να οδηγήσουν σε πιστοποίηση, όπως μικροδιαπιστευτήρια, σε όλα τα επίπεδα και όλους τους επιστημονικούς κλάδους, προσδίδοντας αξία στις δραστηριότητες αυτές. Αυτό θα μπορούσαν να το επιτύχουν για παράδειγμα με τους εξής τρόπους:

i)	εξετάζοντας τη δυνατότητα ενσωμάτωσης των στόχων που αφορούν την εκπαιδευτική συνεργασία στις σταδιοδρομίες και στην πολιτική στελέχωσης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και σε επίπεδο ιδρυμάτων·

ii)	συνυπολογίζοντας την ανάπτυξη κοινών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων κατά την αξιολόγηση της ακαδημαϊκής σταδιοδρομίας του ακαδημαϊκού προσωπικού·

iii)	λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες που αφορούν την περιφερειακή, εθνική και διακρατική συνεργασία στο σύνολο των ωρών εργασίας του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών·

β)

να επιδιώξουν, στο πλαίσιο διαβούλευσης με τον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την ανάπτυξη μακροπρόθεσμων ευέλικτων προοπτικών σταδιοδρομίας και μέτρων διαχείρισης ταλέντων που θα απευθύνονται στο ακαδημαϊκό προσωπικό και στο προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών που συμμετέχει στον συντονισμό και τη διαχείριση της διακρατικής συνεργασίας μεταξύ ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως οι συμμαχίες ευρωπαϊκών πανεπιστημίων και άλλα πρότυπα συνεργασίας του προγράμματος Erasmus+·

γ)

να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη και την προώθηση νέων ευκαιριών για ευρωπαϊκή και διεθνή κινητικότητα —όπου θα προσφέρονται επίσης εναλλακτικές μορφές κινητικότητας όπως η συνεργασία σε εικονικό περιβάλλον για όσους δεν μπορούν να ταξιδέψουν— οι οποίες θα απευθύνονται στο ακαδημαϊκό προσωπικό και στο προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών, μεταξύ άλλων, αξιοποιώντας τα υπάρχοντα μέσα για τη διαχείριση της σταδιοδρομίας και την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, όπως η πλατφόρμα Europass και οι σύμβουλοι κινητικότητας του ευρωπαϊκού δικτύου υπηρεσιών απασχόλησης (EURES)·

δ)	να παρέχουν στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης τη δυνατότητα να διαθέτουν επαρκείς ανθρώπινους πόρους στη διακρατική συνεργασία·

ε)	να παροτρύνουν το ακαδημαϊκό προσωπικό και το προσωπικό επαγγελματικών υπηρεσιών να συμμετέχουν σε προγράμματα δια βίου μάθησης, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας «σαββατική» ή άλλη μορφή άδειας με σκοπό τη βελτίωση των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων τους.

Να αναλάβουν δράση για μια πιο τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής που θα αποσκοπεί στο να διαμορφωθούν ανταγωνιστικές, προβλέψιμες, ασφαλείς, δίκαιες και χωρίς διακρίσεις συνθήκες στον ακαδημαϊκό χώρο, με βάση τα διαθέσιμα οργανωτικά, περιφερειακά, εθνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα σχετικά με τις σταδιοδρομίες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και την πολιτική στελέχωσης του τομέα.

5.	Να εφαρμόσουν την παρούσα σύσταση εν ευθέτω χρόνω, προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης υλοποίηση των βασικών στόχων που καθορίστηκαν στα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενδυνάμωση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για το μέλλον της Ευρώπης (13).

Να ενημερώσουν την Επιτροπή, βάσει της δομής διακυβέρνησης του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (14), σχετικά με τα αντίστοιχα μέτρα που θα λάβουν στο κατάλληλο επίπεδο για να στηρίξουν τους στόχους της παρούσας σύστασης ως βασικά βήματα για την επίτευξη και την περαιτέρω ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης.

ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ:

Να συντονίσει, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τους κοινωνικούς εταίρους, στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για την τριτοβάθμια εκπαίδευση του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, τις εργασίες για την προετοιμασία της εφαρμογής της παρούσας σύστασης σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενδυνάμωση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για το μέλλον της Ευρώπης, και να παράσχει συμβουλές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης μπορούν να βελτιώσουν την ελκυστικότητα των σταδιοδρομιών του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών· να καταρτίσει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο ικανοτήτων για το ακαδημαϊκό προσωπικό, ώστε να ενισχυθεί η διαπερατότητα των σταδιοδρομιών μεταξύ των τομέων, βασιζόμενη στα υφιστάμενα σχετικά πλαίσια ικανοτήτων σε ενωσιακό επίπεδο και αξιοποιώντας τα, κατά περίπτωση, μεταξύ των οποίων το ευρωπαϊκό πλαίσιο ικανοτήτων για τους ερευνητές (ResearchComp) και εργαλεία όπως εκείνα που προσφέρουν η στρατηγική ανθρώπινων πόρων για τους ερευνητές (HRS4R) και η συμφωνία για τη μεταρρύθμιση της αξιολόγησης της έρευνας.

Να στηρίξει περαιτέρω τον κοινωνικό διάλογο σε ενωσιακό επίπεδο σχετικά με τις σταδιοδρομίες του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών, ιδίως στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου στον τομέα της εκπαίδευσης, να διευκολύνει τη μάθηση από ομοτίμους μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με αποτελεσματικούς μηχανισμούς ώστε να εξασφαλιστεί η αναγνώριση της συμμετοχής του ακαδημαϊκού προσωπικού και του προσωπικού επαγγελματικών υπηρεσιών σε δραστηριότητες διακρατικής συνεργασίας και καινοτόμου διδασκαλίας· και να στηρίξει την τεκμηριωμένη χάραξη πολιτικής και την παρακολούθηση της προόδου, χαρτογραφώντας τα υφιστάμενα δεδομένα σχετικά με τις σταδιοδρομίες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και την πολιτική στελέχωσης σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο ιδρυμάτων μέσω του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου του Τομέα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και του ReICO, αξιοποιώντας συνέργειες και εντοπίζοντας ελλείψεις δεδομένων και σχετικές ανάγκες.

Να προωθήσει συνέργειες με τη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στην Ευρώπη, προκειμένου να εξασφαλίζονται βελτιωμένες και συνεκτικές σταδιοδρομίες για το ακαδημαϊκό προσωπικό που εργάζεται σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ασχολείται τόσο με τη διδασκαλία και την έρευνα, όσο και με τη μεταφορά γνώσης.

Να αναπτύξει περαιτέρω, να προωθήσει και να στηρίξει τη διακρατική εκπαιδευτική συνεργασία και την καινοτόμο εκπαιδευτική αριστεία μέσω σχετικών πηγών χρηματοδότησης σε ενωσιακό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω του προγράμματος Erasmus+ (15) και άλλων προγραμμάτων της ΕΕ, και να παροτρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης για να λάβουν εξατομικευμένη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη ώστε να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενισχύοντας, μεταξύ άλλων, τη συνεργασία μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των ερευνητών, της ακαδημαϊκής κοινότητας και κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, και βελτιώνοντας την ελκυστικότητα των ακαδημαϊκών σταδιοδρομιών.

Βρυξέλλες, 25 Νοεμβρίου 2024.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

HANKÓ B.

(1) ΕΕ C 167 της 21.4.2022, σ. 9.

(2) Ψήφισμα του Συμβουλίου περί στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού (2021-2030) (ΕΕ C 66 της 26.2.2021, σ. 1).

(3) Η αποστολή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης υπερβαίνει τις λειτουργίες της εκπαίδευσης και της έρευνας. Ως συνεργασία με τις επιχειρήσεις νοείται η καθιέρωση εταιρικών σχέσεων μεταξύ των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των επιχειρήσεων, οι οποίες αποφέρουν αμοιβαία οφέλη όπως η πρόσβαση των εταιρειών σε καινοτόμες τεχνολογίες και η πρόσβαση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ευκαιρίες διττής εκπαίδευσης και κατάρτισης, εξοπλισμό, εμπειρογνωμοσύνη ή δίκτυα πέραν του ακαδημαϊκού χώρου. Ως συνεργασία με την κοινότητα νοείται η ενίσχυση των δημοκρατικών αξιών και της συμμετοχής στα κοινά, η συνεκτίμηση των αναγκών των ευάλωτων ομάδων, η συμβολή στην πολιτιστική και κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, η τροφοδότηση των δημόσιων πολιτικών και η αντιμετώπιση κοινωνικών προκλήσεων μεγάλης κλίμακας.

(4) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Ιανουαρίου 2023, με τίτλο «Αξιοποίηση ταλέντων στις περιφέρειες της Ευρώπης» [COM(2023) 32 final].

(5) Συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης μέτρων εύλογης προσαρμογής για τα άτομα με αναπηρία, όπως αναφέρεται στην οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία (ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16).

(6) Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Έρευνας και Καινοτομίας, «She figures 2021 – Gender in research and innovation – Statistics and indicators» (Στοιχεία θηλυκού γένους 2021 – Το φύλο στην έρευνα και καινοτομία – Στατιστικές και δείκτες), Υπηρεσία Εκδόσεων, 2021.

(7) Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2023, σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προσέλκυση και τη διατήρηση ταλέντων στους τομείς της έρευνας, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας στην Ευρώπη (ΕΕ C, C/2023/1640, 29.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2023/1640/oj).

(8) Βλέπε ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Ιανουαρίου 2022, για μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα πανεπιστήμια [COM(2022) 16 final]. Η Επιτροπή συγκροτεί το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Τομέα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Σκοπός του Παρατηρητηρίου είναι να συνδυάζει τα καλύτερα υπάρχοντα εργαλεία και ικανότητες δεδομένων της ΕΕ συγκεντρώνοντάς τα σε ένα ενιαίο σημείο και ενισχύοντας παράλληλα τη χρήση τους.

(9) Για παράδειγμα, λόγω μητρότητας/πατρότητας και ευθυνών φροντίδας ή λόγω προβλημάτων υγείας.

(10) Σύσταση του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2022, σχετικά με μια ευρωπαϊκή προσέγγιση για τα μικροδιαπιστευτήρια για τη δια βίου μάθηση και την απασχολησιμότητα (ΕΕ C 243 της 27.6.2022, σ. 10).

(11) Σύσταση του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2022, σχετικά με τη μάθηση για την πράσινη μετάβαση και τη βιώσιμη ανάπτυξη (ΕΕ C 243 της 27.6.2022, σ. 1).

(12) Οι ανοικτές εκπαιδευτικές πρακτικές αποτελούν τεχνικές διδασκαλίας και μάθησης που βασίζονται σε ανοικτές και συμμετοχικές τεχνολογίες και ανοικτούς εκπαιδευτικούς πόρους για τη διευκόλυνση της συνεργατικής και ευέλικτης μάθησης.

(13) ΕΕ C 167 της 21.4.2022, σ. 9.

(14) Ψήφισμα του Συμβουλίου για τη δομή διακυβέρνησης του στρατηγικού πλαισίου για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με στόχο τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης και πέραν αυτού (2021-2030) (ΕΕ C 497 της 10.12.2021, σ. 1).

(15) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/817 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2021, για τη θέσπιση του προγράμματος «Erasmus+»: το πρόγραμμα της Ένωσης για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1288/2013 (ΕΕ L 189 της 28.5.2021, σ. 1).