(1)

Προς διασφάλιση της αποτελεσματικής και συνεπούς εφαρμογής των εθνικών μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής είναι σημαντικό, η αναγνώριση την οποία απαιτεί το δίκαιο της Ένωσης κατά την εφαρμογή τους να συμπληρωθεί από την εθελοντική εφαρμογή τους στη βάση της αμοιβαιότητας.

(2)

Σκοπός του πλαισίου εθελοντικής εφαρμογής των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής στη βάση της αμοιβαιότητας, το οποίο θεσπίζεται με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (5), είναι να διασφαλίζει ότι κάθε μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής που βασίζεται σε χρηματοδοτικό άνοιγμα και ενεργοποιείται σε ορισμένο κράτος μέλος θα εφαρμόζεται σε άλλα κράτη μέλη στη βάση της αμοιβαιότητας.

(3)

Στις 18 Ιουλίου 2023 η Nationale Bank van België / Banque Nationale de Belgique (NBB/BNB), ενεργώντας ως εντεταλμένη αρχή για τους σκοπούς του άρθρου 133 παράγραφος 2 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, κοινοποίησε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ) την πρόθεσή της να αναπροσαρμόσει, από την 1η Απριλίου 2024, από 9 % σε 6 % το ποσοστό του τομεακού αποθέματος ασφαλείας συστημικού κινδύνου (sSyRB) που είχε προηγουμένως επιβληθεί, σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, σε όλα τα ανοίγματα λιανικής τραπεζικής πιστωτικών ιδρυμάτων που χρησιμοποιούν την προσέγγιση των εσωτερικών διαβαθμίσεων (IRB) έναντι φυσικών προσώπων, τα οποία εξασφαλίζονται με υποθήκη επί οικιστικών ακινήτων που βρίσκονται στο Βέλγιο.

(4)

Στις 25 Αυγούστου 2023 το ΕΣΣΚ εξέδωσε τη γνώμη ESRB/2023/7 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (6), στην οποία ρητά θεωρεί τα σωρευτικά ποσοστά αποθέματος ασφαλείας sSyRB και O-SII κατάλληλα και αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση των προσδιορισθέντων κινδύνων για καθένα από τα πιστωτικά ιδρύματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των δύο αυτών μέτρων.

(5)

Στις 3 Οκτωβρίου 2023 το ΕΣΣΚ εξέδωσε τη σύσταση ΕΣΣΚ/2023/9 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, (7) προκειμένου το sSyRB που εφαρμόστηκε και αναπροσαρμόστηκε σε 6 % από την NBB/BNB να συνεχίσει να συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής που συνιστάται να εφαρμόζονται στη βάση της αμοιβαιότητας βάσει της σύστασης ΕΣΣΚ/2015/2.

(6)

Στις 19 Ιουλίου 2024 η NBB/BNB, ενεργώντας ως εντεταλμένη αρχή για τους σκοπούς του άρθρου 133 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, υπέβαλε στο ΕΣΣΚ αίτημα να συστήσει την εφαρμογή του μέτρου μακροπροληπτικής πολιτικής που κοινοποιήθηκε στις 18 Ιουλίου 2023 στη βάση της αμοιβαιότητας σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, σύμφωνα με το άρθρο 134 παράγραφος 5 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ.

(7)

Η εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας μακροπροληπτικών κεφαλαιακών απαιτήσεων ενεργοποιούμενων από τις αρχές άλλων κρατών μελών σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, ανεξάρτητα από το αν τα σχετικά ανοίγματα διακρατούνται μέσω θυγατρικών ή υποκαταστημάτων ή προκύπτουν από άμεσο διασυνοριακό δανεισμό, περιορίζει τις διαρροές και το κανονιστικό αρμπιτράζ, αντιμετωπίζει τους συστημικούς κινδύνους και, ως εκ τούτου, προάγει τη συνολική αποτελεσματικότητα της μακροπροληπτικής πολιτικής, διασφαλίζοντας την αντιμετώπιση των αυξημένων κινδύνων όχι μόνο στο κράτος μέλος που έχει θεσπίσει το απόθεμα ασφαλείας συστημικού κινδύνου (SyRB), αλλά και σε άλλα κράτη μέλη στα οποία οι τραπεζικοί όμιλοι είναι εκτεθειμένοι σε αυτούς τους αυξημένους κινδύνους. Συνεπώς, σκοπός της αναγνώρισης θα πρέπει να είναι να διασφαλίσει ότι και οι τραπεζικοί όμιλοι που εκτίθενται σε αυτούς τους συστημικούς κινδύνους είναι επαρκώς ανθεκτικοί. Ως εκ τούτου, οι μακροπροληπτικές κεφαλαιακές απαιτήσεις που απορρέουν από απόφαση αναγνώρισης των μακροπροληπτικών μέτρων άλλων κρατών μελών θα πρέπει γενικά να εφαρμόζονται σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση.

(8)

Για τους σκοπούς αναγνώρισης του βελγικού ποσοστού sSyRB που αιτήθηκε η NBB/BNB οι οικείες αρμόδιες και/ή εντεταλμένες αρχές άλλου κράτους μέλους μπορούν να καθορίσουν ποσοστό SyRB σύμφωνα με τα άρθρα 134 και 133 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ.

(9)

Βάσει του άρθρου 134 παράγραφος 1 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, η αναγνώριση του κοινοποιηθέντος βελγικού ποσοστού sSyRB από άλλα κράτη μέλη θα εφαρμοζόταν σε ευρισκόμενα στο Βέλγιο ανοίγματα ιδρυμάτων αδειοδοτημένων στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν το μέτρο στη βάσης της αμοιβαιότητας.

(10)

Σύμφωνα με το άρθρο 133 παράγραφος 4 της οδηγίας 2013/36/ΕΕ, ένα ποσοστό SyRB μπορεί να εφαρμόζεται σε ατομική, υποενοποιημένη ή ενοποιημένη βάση. Ως εκ τούτου, η αναγνώριση ποσοστού SyRB που καθορίζεται από άλλο κράτος μέλος συνεπάγεται τη δυνατότητα εφαρμογής ποσοστού SyRB σε όλα τα ανοίγματα σε ενοποιημένη βάση (συμπεριλαμβανομένων των ανοιγμάτων που διακρατούνται μέσω θυγατρικών εγκατεστημένων σε άλλο κράτος μέλος).

(11)

Τυχόν απόκλιση από τη γενική προσέγγιση περί εφαρμογής του αναγνωρισμένου βελγικού μέτρου μακροπροληπτικής πολιτικής τόσο σε ατομική όσο και σε υποενοποιημένη και ενοποιημένη βάση μπορεί να δικαιολογείται σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα όταν οι αρχές που το εφαρμόζουν στη βάση της αμοιβαιότητας θεωρούν ότι οι εν λόγω συστημικοί κίνδυνοι μετριάζονται ήδη επαρκώς και καταλλήλως χάρη σε απαιτήσεις μακροπροληπτικής ή μικροπροληπτικής εποπτείας που εφαρμόζονται ήδη στο κράτος μέλος εγκατάστασης του τραπεζικού ομίλου.

(12)

Η σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2 του ΕΣΣΚ, όπως τροποποιήθηκε από τη σύσταση ΕΣΣΚ/2017/4 (8), συνιστά στην οικεία αρχή που εφαρμόζει μέτρο μακροπροληπτικής πολιτικής στη βάση της αμοιβαιότητας, όταν υποβάλλει στο ΕΣΣΚ το σχετικό αίτημα, να προτείνει όριο σημαντικότητας κάτω από το οποίο θα μπορεί να θεωρείται μη σημαντική η έκθεση μεμονωμένου παρόχου χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών στον προσδιορισθέντα μακροπροληπτικό κίνδυνο στη χώρα εφαρμογής του μέτρου από την αρχή εφαρμογής του. Εφόσον το κρίνει απαραίτητο, το ΕΣΣΚ μπορεί να προτείνει διαφορετικό κατώτατο όριο.

(13)

Κατόπιν του αιτήματος του Βελγίου για εφαρμογή στη βάση της αμοιβαιότητας από άλλα κράτη μέλη του μέτρου που κοινοποιήθηκε στις 19 Ιουλίου 2024, και προκειμένου να αποτραπεί πιθανή εκδήλωση αρνητικών διασυνοριακών επιδράσεων με τη μορφή διαρροών και κανονιστικού αρμπιτράζ εξ αιτίας της εκτέλεσης του μέτρου μακροπροληπτικής πολιτικής που θα εφαρμοστεί στο Βέλγιο, το γενικό συμβούλιο του ΕΣΣΚ αποφάσισε να συνεχίσει να συμπεριλαμβάνει το μέτρο που κοινοποιήθηκε στις 18 Ιουλίου 2023 στον κατάλογο των μέτρων μακροπροληπτικής πολιτικής που συνιστά να εφαρμόζονται στη βάση της αμοιβαιότητας σύμφωνα με τη σύσταση ΕΣΣΚ/2015/2, και να συστήσει την εφαρμογή του μέτρου στη βάση της αμοιβαιότητας σε ενοποιημένη, υποενοποιημένη και ατομική βάση, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της NBB/BNB. Το γενικό συμβούλιο του ΕΣΣΚ αποφάσισε επίσης να συστήσει την εφαρμογή ειδικού ανά ίδρυμα ορίου σημαντικότητας ύψους 2 δισεκ. EUR. Οι οικείες αρχές που εφαρμόζουν το μέτρο στη βάση της αμοιβαιότητας μπορούν να εξαιρούν ιδρύματα από την απαίτηση αποθέματος ασφαλείας συστημικού κινδύνου, εφόσον τα σχετικά ανοίγματά τους δεν υπερβαίνουν τα 2 δισεκ. EUR. Δεδομένου ότι το μέτρο που πρόκειται να εκδοθεί σε αναγνώριση του κοινοποιηθέντος βελγικού ποσοστού sSyRB θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται σε ενοποιημένη βάση, το άθροισμα των ανοιγμάτων που διακρατούνται μέσω υποκαταστημάτων, άμεσου διασυνοριακού δανεισμού και μέσω θυγατρικών θα πρέπει να αξιολογείται με βάση το όριο σημαντικότητας.

(14)

Για τους λόγους αυτούς η σύσταση ΕΚΤ/2015/2 θα πρέπει να τροποποιηθεί,