Εισηγητής: Csaba BORBOLY (RO/EPP), πρόεδρος του κομητειακού συμβουλίου Χαργκίτα, Ρουμανία

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ (ΕτΠ)

1.

προτείνει την ιδέα της δρομολόγησης ενός ευρωπαϊκού έτους της Αγροτικής Ευρώπης, με έμφαση στην πολιτιστική και δημιουργική αξία των αγροτικών περιοχών·

2.

είναι της άποψης ότι οι ειδικές παραδόσεις των αγροτικών περιοχών διατηρούν την ισχυρή σύνδεση μεταξύ της γης, του τοπίου, της οικονομίας και του περιβάλλοντος, κυρίως σε απομακρυσμένες αγροτικές ή ορεινές περιοχές και, εν προκειμένω, υποστηρίζει ότι η εθνοτική τους πολυμορφία θα πρέπει επίσης να αναγνωριστεί και να υποστηριχθεί, όπως στην περίπτωση των αυτοχθόνων και άλλων γλωσσικών ή εθνικών μειονοτήτων·

3.

υπογραμμίζει ότι οι μειονότητες και οι διάφορες εθνοτικές ομάδες που ζουν σε αγροτικές περιοχές είναι ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα των περιοχών αυτών, ενώ ο πολιτισμός, η παράδοση, η κληρονομιά και ο τρόπος ζωής τους συμβάλλουν όχι μόνο στην πολυμορφία της Ευρώπης, αλλά και στο τοπίο, τη βιοποικιλότητα, την οικονομία, τον πολιτισμό και την κοινωνική συνοχή της Ευρώπης·

4.

είναι πεπεισμένη ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες και η πολιτιστική κληρονομιά αποτελούν κινητήριες δυνάμεις της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές, παρέχοντας ευκαιρίες για βιώσιμη ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας και συνέργειες με άλλες δραστηριότητες, ιδίως σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ειδικές προκλήσεις, όπως οι εξόχως απόκεντρες περιοχές και άλλες απομακρυσμένες περιοχές, οι ορεινές περιοχές ή οι περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο πληθυσμιακής συρρίκνωσης·

5.

δηλώνει ότι, κατά την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αγροτικών περιοχών και της αγροτικής ανάπτυξης γενικότερα, πρέπει να δοθεί έμφαση στους τομείς και τους κλάδους του πολιτισμού και της δημιουργικότητας (ΤΚΠΔ) όσον αφορά τον μελλοντικό σχεδιασμό και τη στήριξη, καθώς οι ΤΚΠΔ συνδυάζουν τον τοπικό αγροτικό πολιτισμό και τη δημιουργικότητα·

6.

εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι, παρά την επιτυχία της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών με τίτλο «Minority Safepack», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να θέσει το ζήτημα των αυτοχθόνων εθνικών μειονοτήτων στην ημερήσια διάταξη και να δρομολογήσει τη θέσπιση σχετικής νομοθεσίας·

7.

υπογραμμίζει ότι το επίπεδο και ο όγκος των πολιτιστικών δραστηριοτήτων συνδέονται σε μεγάλο βαθμό και έχουν αδιαμφισβήτητη ισχυρή επιρροή στην κατανόηση και την αποδοχή των αξιών των πολιτών και στη διαμόρφωση ευρωπαϊκής ταυτότητας σε όλες τις περιφέρειες, γεγονός που απαιτεί πιο συνειδητή στήριξη των ΤΚΠΔ στις αγροτικές περιοχές·

8.

αναγνωρίζει την ανάγκη να συλλεγούν δεδομένα που σχετίζονται με τον πολιτισμό στην Ευρώπη και να παρουσιαστούν σε επίπεδο NUTS 3, προκειμένου να ενισχυθούν η λήψη αποφάσεων και ο σχεδιασμός σε τοπικό επίπεδο και να μετρηθούν οι πολυδιάστατες επιπτώσεις των πολιτιστικών πολιτικών που στηρίζουν τις αγροτικές περιοχές, δεδομένου ότι η έλλειψη αυτών των ειδικών δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε αμφισβήτηση των προσπαθειών που καταβάλλονται σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή πολιτιστική πολιτική για τις αγροτικές περιοχές·

9.

επαναλαμβάνει ότι όλες οι αγροτικές παρεμβάσεις, σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, πρέπει να βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία και ότι τα στοιχεία αυτά, δεδομένης της ιδιαιτερότητας του τομέα, πρέπει να περιλαμβάνουν ποιοτικά δεδομένα και ανάλυση, πέραν της συλλογής και ανάλυσης ποσοτικών δεδομένων·

10.

επιβεβαιώνει ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην οργάνωση, τη χρηματοδότηση και τη στήριξη του πολιτισμού στις αγροτικές περιοχές. Σε ορισμένες περιοχές αντιπροσωπεύουν την τελευταία ευκαιρία για αυτές τις δραστηριότητες, στο πλαίσιο της οικονομικής αποδυνάμωσης και της κρίσης στις αγροτικές περιοχές, κυρίως όπου οι τοπικές κοινωνίες δεν ευημερούν. Ως εκ τούτου, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να υποστηρίζονται στις προσπάθειές τους, με επαρκή χρηματοδότηση από τα κονδύλια της ΕΕ και τους εθνικούς προϋπολογισμούς, αποφεύγοντας οποιεσδήποτε περικοπές στο πλαίσιο αυτό·

11.

υπογραμμίζει, αφενός, ότι ο αγροτικός πολιτισμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση και τη διαχείριση των πολιτιστικών τοπίων, της βιοποικιλότητας και των παραδοσιακών αξιών και, αφετέρου, ότι ορισμένες αγροτικές περιοχές υψηλής φυσικής αξίας αποτελούν συγκεκριμένες βιοπολιτιστικές περιοχές όπου συνυπάρχουν με βιώσιμο τρόπο το περιβάλλον και η τοπική οικονομία, όπως είναι ενσωματωμένες στον πολιτισμό και την παράδοση αυτών των κοινοτήτων·

12.

υπογραμμίζει ότι η ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ των αγροτικών περιοχών πρέπει να υπερβεί τα όρια της γεωργίας, της οικονομίας και της αγροτικής διακυβέρνησης, προκειμένου να αξιοποιηθεί το δυναμικό της αγροτικής ανάπτυξης με γνώμονα τον πολιτισμό, ούτως ώστε οι αγροτικές τοπικές και περιφερειακές αρχές και άλλοι παράγοντες να μπορούν να έχουν πρόσβαση στις ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές και να αξιοποιούν στο έπακρο τις ευκαιρίες που τους δίνονται·

13.

ελπίζει ότι, μέσω της αγροτικής ανάπτυξης που βασίζεται στις πολιτιστικές αξίες, της ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας μέσω των ΤΚΠΔ και της οικοδόμησης της αγροτικής ταυτότητας και υπερηφάνειας, η νέα ευρωπαϊκή πολιτιστική πολιτική για τις αγροτικές περιοχές θα μπορούσε να συμβάλει στην καταπολέμηση της δημογραφικής παρακμής των αγροτικών περιοχών, έτσι ώστε οι περιοχές αυτές να είναι ελκυστικές τόσο για τους νέους του τόπου όσο και για τους νέους των αστικών περιοχών, ως τόπος διαβίωσης και εργασίας·

14.

ζητεί ένα πλαίσιο στήριξης και προώθησης του πολιτισμού των ευρωπαϊκών αγροτικών περιοχών, με αξιοποίηση της εμπειρίας από την πρωτοβουλία «Ευρωπαϊκή πολιτιστική πρωτεύουσα»·

15.

καλεί, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τη συμπληρωματικότητα, την επικουρικότητα και την αρχή της τοποκεντρικής προσέγγισης, τα κράτη μέλη να εντείνουν τη δράση τους, υλοποιώντας, υποστηρίζοντας και συντονίζοντας μέτρα για τη χάραξη μιας στρατηγικής ευρωπαϊκής προσέγγισης των πολιτιστικών πολιτικών στις αγροτικές περιοχές·

16.

επαναλαμβάνει τη στήριξή της στο μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές της ΕΕ με ορίζοντα το 2040, το οποίο θα στηρίξει την εδαφική συνοχή και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για την προσέλκυση καινοτόμων πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, θα διασφαλίσει την πρόσβαση σε καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, θα προωθήσει την αποκατάσταση των πολιτιστικών τοπίων, θα εξασφαλίσει καλύτερες πολιτιστικές υποδομές και υπηρεσίες και θα αξιοποιήσει στο έπακρο τα πολιτιστικά και οικονομικά πλεονεκτήματα των αγροτικών περιοχών·

17.

καλεί την Επιτροπή, ενεργώντας με εναρμονισμένο τρόπο με τα κράτη μέλη και τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, να διασφαλίσει ότι η πρωτοβουλία σχετικά με το μακρόπνοο όραμα για τις αγροτικές περιοχές περιλαμβάνει εφικτές λύσεις και μέσα στήριξης για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ΤΚΠΔ στις αγροτικές περιοχές·

18.

δεδομένης της δυνατότητάς τους να περιορίσουν τη συρρίκνωση του πληθυσμού και να δημιουργήσουν κοινωνικές και οικονομικές ευκαιρίες που συνδέονται με την Πράσινη Συμφωνία, η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) είναι της άποψης ότι η κοινωνική και πολιτιστική ζωτικότητα, καθώς και η καινοτομία στις κοινωνικές και πολιτιστικές υπηρεσίες κοινής ωφελείας, συγκαταλέγονται στους πλέον στρατηγικούς τομείς στους οποίους θα πρέπει να αναπτυχθεί η τοπική και η περιφερειακή συνεργασία στο πλαίσιο του αγροτικού συμφώνου·

19.

τονίζει ότι οι εθνικές, περιφερειακές, αγροτικές και τοπικές στρατηγικές που ενσωματώνουν τον πολιτισμό, τη δημιουργικότητα και τις τέχνες συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις περιφέρειες και τους δήμους, προωθώντας την αίσθηση της κοινότητας και του ανήκειν, την πολιτιστική πολυμορφία, τη δημοκρατία, τη συμμετοχή και τον διαπολιτισμικό διάλογο·

20.

εφιστά την προσοχή στις ευρωπαϊκές πολιτιστικές διαδρομές, οι οποίες διεξάγονται τόσο εντός των χωρών όσο και πέραν των συνόρων και, με τη συμμετοχή του κοινού και όλων των ενδιαφερόμενων μερών, συμβάλλουν σημαντικά στη διάδοση των τοπικών και περιφερειακών πολιτιστικών εκφράσεων, ενώ παράλληλα συμβάλλουν τόσο στην προώθηση λιγότερο γνωστών περιφερειών όσο και στη στήριξη της απασχόλησης, της δημιουργίας θέσεων εργασίας και των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στις αγροτικές περιοχές·

21.

επιβεβαιώνει τον στρατηγικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ΕτΠ στην πρόταση και την κατάρτιση μέτρων που ενισχύουν όλο και περισσότερο τη στήριξη των πολιτιστικών πολιτικών στις αγροτικές περιοχές και ζητεί από τους εκπροσώπους της να καταβάλουν χρήσιμες προσπάθειες για τον καθορισμό μιας θέσης της ΕτΠ που θα επιβεβαιώνει τον κεντρικό ρόλο των εν λόγω πολιτικών στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της ΕΕ·

22.

υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι το μέλλον των αγροτικών περιοχών εξαρτάται από τη διατήρηση των νέων στις αγροτικές περιοχές και την προσέλκυση άλλων νέων που αποφασίζουν να σχεδιάσουν τη ζωή τους στις περιοχές αυτές· ως εκ τούτου, για την εξεύρεση λύσεων στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές, είναι σημαντικό να συμμετέχουν ενεργά οι νέοι, να υπάρχουν φόρουμ και να προάγονται συμβούλια νεολαίας όπου θα αναπτύσσουν τις ιδέες τους, αλλά και να υποστηρίζονται πρωτοβουλίες για τη νεολαία στις αγροτικές περιοχές·

23.

υπογραμμίζει τον θεμελιώδη ρόλο των αγροτικών οικογενειών στη διαφύλαξη των παραδόσεων, στη μετάδοση των αξιών και στη διασφάλιση της αδιάλειπτης ζωτικότητας των αγροτικών περιοχών, αναγνωρίζοντας ότι η σταθερότητα και η ανάπτυξη των περιοχών αυτών εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ευημερία και τη βιωσιμότητα των οικογενειακών μονάδων· ως εκ τούτου, επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη αρωγής με μέλημα την ενίσχυση των αγροτικών οικογενειών μέσω διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς, στήριξης των σχετικών ενώσεων και στοχευμένων πολιτικών, συμπεριλαμβανομένων φιλικών προς την οικογένεια πολιτικών εστιασμένων στην προώθηση ενός ισχυρού και βιώσιμου αγροτικού πληθυσμού·

24.

τονίζει ότι η ανανέωση των γενεών του αγροτικού κόσμου παραμένει επείγουσα και, ως εκ τούτου, είναι σημαντική η στήριξη της ένταξης τόσο των νέων όσο και των γυναικών της υπαίθρου στη γεωργία και την ιδιοκτησία των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Συμφωνεί, ως εκ τούτου, με την Επιτροπή ως προς το ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των νέων και των γυναικών προκειμένου να ενθαρρυνθούν να παραμείνουν στις αγροτικές περιοχές·

25.

υπενθυμίζει ότι τα δάση και ο δασικός τομέας στην Ευρώπη διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση και τη διατήρηση των τοπίων και συμβάλλουν ουσιαστικά στη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας και άλλων οικοσυστημικών υπηρεσιών, καθώς και ότι, σύμφωνα με τη στρατηγική για τα δάση με ορίζοντα το 2030, αναγνωρίζεται ο κεντρικός ρόλος των δασών, των δασοκόμων και ολόκληρης της δασικής αλυσίδας αξίας στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και των πολιτιστικών πολιτικών. Οι δασικές πυρκαγιές και άλλες οχλήσεις, όπως οι θυελλώδεις άνεμοι και οι επιβλαβείς οργανισμοί, συνιστούν σοβαρή απειλή για τις αγροτικές περιοχές, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί αποφασιστικά με την προώθηση ανθεκτικών τοπίων και οικονομικών δραστηριοτήτων στον τομέα της δασοκομίας·

Διακυβέρνηση

26.

τονίζει την αξία και τη σημασία της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, η οποία διευκολύνει, μεταξύ άλλων, τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών στις πολιτιστικές πολιτικές στις αγροτικές περιοχές, την ανάπτυξη της συμμετοχικής δημοκρατίας, την αμοιβαία μάθηση, την εμφάνιση νέων μορφών εταιρικής σχέσης και διαλόγου, καθώς και την αποτελεσματικότητα και συνέπεια των τομεακών πολιτικών σε σχέση με τον πολιτισμό και την πολιτιστική κληρονομιά·

27.

επαναλαμβάνει ότι η συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών παραγόντων σε αυτήν τη δομή διακυβέρνησης θα είναι καίριας σημασίας για την προσαρμογή των δράσεων στις απαιτήσεις και τις ανάγκες των αγροτικών περιοχών, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσες έχουν ερημωθεί ή αντιμετωπίζουν δημογραφικούς ή περιβαλλοντικούς κινδύνους·

28.

εκφράζει την ικανοποίησή της για την αυξημένη στήριξη πρωτοβουλιών από τη βάση προς την κορυφή, όπως η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ) —η οποία καθορίζει τον ρόλο των ομάδων τοπικής δράσης (ΟΤΔ)— και τα «έξυπνα χωριά» και ενθαρρύνει την περαιτέρω αξιοποίηση των διδαγμάτων που αντλήθηκαν από τα εν λόγω προγράμματα και τις προσεγγίσεις·

29.

προτείνει τη δρομολόγηση μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας, παρόμοιας με τα «έξυπνα χωριά», η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα τη στοχευμένη στήριξη των αγροτικών ΤΚΠΔ και την αναζωογόνηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, διασφαλίζοντας παράλληλα τη στήριξη από τα ταμεία της ΕΕ μέσω της ΤΑΠΤΚ, έτσι ώστε καμία αγροτική περιοχή να μην μπορεί να στερείται τη στήριξη για ιδιωτικές και κοινοτικές πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό·

30.

επισημαίνει ότι τα μνημεία και η κτιριακή κληρονομιά εν γένει δεν προστατεύονται πάντα και ότι η συντήρηση και η αποκατάστασή τους θα μπορούσαν να ωφελήσουν τόσο τις αγροτικές κοινότητες όσο και τις τοπικές οικονομίες, μειώνοντας παράλληλα το αποτύπωμα άνθρακα και, ως εκ τούτου, η αγροτική ανάπτυξη και ο στρατηγικός σχεδιασμός πρέπει να σχεδιαστούν έτσι ώστε να εστιάζουν επίσης στην πολιτιστική κληρονομιά·

31.

τονίζει ότι οι πολιτιστικές πολιτικές στις αγροτικές περιοχές πρέπει να γίνουν αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής συνοχής και να δημιουργήσουν συνέργειες με τα υπάρχοντα εργαλεία, όπως η ΤΑΠΤΚ· σε αυτό το έργο, οι κυβερνήσεις και οι θεσμοί σε όλα τα επίπεδα θα πρέπει να συμπεριλάβουν τις ΟΤΔ στον προγραμματισμό τους με ουσιαστικό τρόπο·

32.

υπογραμμίζει ότι η συμμετοχική προσέγγιση στις τοπικές κοινότητες είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλιστεί ότι οι συνεχιζόμενες αναπτυξιακές προσπάθειες και οι πολιτιστικές επενδύσεις ανταποκρίνονται πλήρως στις τοπικές ανάγκες και προτεραιότητες·

33.

πιστεύει ότι η ικανότητα ανάληψης δράσης και η θέληση για την επίτευξη αποτελεσμάτων εξαρτώνται από την πλήρη κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι αγροτικές περιοχές και την αίσθηση της κοινής ιδιοκτησίας και της εμπιστοσύνης στη διευθέτησή τους·

34.

τάσσεται σθεναρά υπέρ του να δοθεί στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές —ως θεσμούς που βρίσκονται πλησιέστερα στους πολίτες και στις τοπικές περιοχές— κεντρική θέση κατά την εφαρμογή των πολιτιστικών πολιτικών και τάσσεται υπέρ της δημιουργίας ολοκληρωμένων συστημάτων διαχείρισης που θα βασίζονται σε εδαφικά δίκτυα και συστήματα·

ΤΚΠΔ σε αγροτικές περιοχές

35.

τονίζει την ανάγκη να καταστούν τα πολιτιστικά αγαθά και οι υπηρεσίες προσβάσιμες σε όλους, μέσω της μείωσης της ανισότητας ευκαιριών μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, πλούσιων και φτωχών, νέων και ηλικιωμένων, μειονοτικών και περιθωριοποιημένων ομάδων και ατόμων με αναπηρία, καθώς και κοινοτήτων μεταναστών και προσφύγων·

36.

ζητεί να αποκεντρωθούν, να διασυνδεθούν και να οργανωθούν οι πολιτιστικές υπηρεσίες, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να επωφεληθούν από αυτές κοντά στον τόπο διαμονής τους·

37.

ζητεί ο πολιτισμός να είναι προσβάσιμος από όλες τις ηλικίες, τόσο επιτόπου όσο και μέσω της εξ αποστάσεως πρόσβασης, παραδείγματος χάρη με την ανάπτυξη κοινοτικών κέντρων με ευρύ φάσμα προσβάσιμων και χωρίς αποκλεισμούς υπηρεσιών, από βιβλιοθήκες έως κοινωνική και εθελοντική εργασία·

38.

πιστεύει ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες οδηγούν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των περιθωριοποιημένων ομάδων του πληθυσμού στις αγροτικές περιοχές και στη βελτίωση των προοπτικών ζωής των παιδιών και των νέων·

39.

θεωρεί ότι, στο πνεύμα του «να μην μείνει κανείς στο περιθώριο», απαιτούνται ειδικά εργαλεία για την ανάπτυξη «οικοσυστημάτων πολιτιστικής καινοτομίας» στις αγροτικές περιοχές, τα οποία θα προσφέρουν ευκαιρίες σε επιχειρηματίες και αγροτικές πολύ μικρές επιχειρήσεις και ΜΜΕ, ενισχύοντας αυτές τις μικρές αγροτικές επιχειρήσεις στους ΤΚΠΔ·

40.

τονίζει ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθούν ψηφιακές υποδομές που θα παρέχουν τη δυνατότητα σε καλλιτέχνες και άλλους επαγγελματίες του πολιτιστικού τομέα να ζουν και να εργάζονται σε αγροτικές περιοχές·

Ευκαιρίες και προκλήσεις για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές

41.

προτείνει να ενισχυθεί περαιτέρω η αναφορά στον καίριο ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην προώθηση και τον εορτασμό της καλλιτεχνικής και πολιτιστικής ζωής των αγροτικών κοινοτήτων και ζητεί να ενισχυθεί η συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στα σχετικά προγράμματα·

42.

ενθαρρύνει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να αναγνωρίσουν τις πολιτιστικές υποδομές στις αγροτικές περιοχές ως σημαντικό παράγοντα κοινωνικής συνοχής και βιώσιμης ανάπτυξης και να παράσχουν μορφές βιώσιμης κινητικότητας που θα παρέχουν στους επισκέπτες δυνατότητα πρόσβασης στον πολιτισμό στις αγροτικές περιοχές, αλλά θα έχουν τον μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, όπως δημόσια μέσα μεταφοράς, ποδηλατοδρόμους, διαδρομές πεζοπορίας και εσωτερικές πλωτές οδούς·

43.

συνιστά να ζητείται συστηματικά η γνώμη των τοπικών και των περιφερειακών αρχών κατά τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τη διακυβέρνηση των μέτρων που αποσκοπούν στην παροχή χρηματοδότησης στους τομείς του πολιτισμού και της δημιουργίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, με ιδιαίτερη προσοχή στις αγροτικές περιοχές·

44.

προτρέπει την Επιτροπή να παράσχει στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές οικονομική και τεχνική υποστήριξη για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα δυνητικά οφέλη των ΤΚΠΔ, μεταξύ άλλων σε σχέση με την κοινωνική οικονομία, για την περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη·

45.

ζητεί να συμπεριληφθούν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές και οι πολιτιστικοί φορείς στη διαδικασία υποδομής και χωροταξικού σχεδιασμού, γεγονός που θα διασφαλίσει ότι η τέχνη και ο πολιτισμός αποτελούν μέρος του διαλόγου σχετικά με τις υποδομές και την οργάνωση της εκάστοτε περιοχής·

46.

ζητεί να προβλεφθεί επαρκής τεχνική υποστήριξη για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στις αγροτικές περιοχές, οι οποίες είναι πιο αδύναμες όσον αφορά τις αρμοδιότητές τους σε σχέση με τον προγραμματισμό —ιδίως μακροπρόθεσμων στρατηγικών— και την πρόσβαση και τη χρήση κονδυλίων της ΕΕ·

47.

τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί η ευαισθητοποίηση και να δοθεί η δυνατότητα στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να προστατεύσουν, να αποκαταστήσουν, να αξιοποιήσουν και να αναζωογονήσουν το περιβάλλον, τα τοπία, τα υλικά και άυλα πολιτιστικά αγαθά και άλλους μοναδικούς πολιτιστικούς και καλλιτεχνικούς πόρους τους·

48.

προτείνει, στο πλαίσιο αυτό, να υποστηριχθούν τα ενδιαφερόμενα μέρη που ενθαρρύνουν τη δημιουργική καλλιέργεια των τεχνών και του πολιτισμού σε κενά κτίρια, στα οποία μπορεί να δοθεί νέα πνοή ώστε να καταστούν τοπικοί δημόσιοι χώροι και υποδομές συνάντησης και να βελτιώσουν την ποιότητα της καθημερινής ζωής·

49.

προτείνει να ενθαρρυνθεί ευρέως η δημιουργία πολιτιστικών ευκαιριών στις αγροτικές περιοχές, μεταξύ άλλων μέσω της προώθησης πολιτιστικών εκδηλώσεων και της προστασίας των αγροτικών ιστορικών και θρησκευτικών κτιρίων (εκκλησίες, κάστρα κ.λπ.)·

50.

επαναλαμβάνει ότι οι ΤΚΠΔ αφορούν κυρίως πολύ μικρές επιχειρήσεις, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και επιχειρήσεις αυτοαπασχολούμενων, οι οποίες απαιτούν πρωτοβουλία και οργάνωση σε τοπικό επίπεδο· αυτό το χαρακτηριστικό της τοπικής επικέντρωσης είναι μια θετική πτυχή για τις αγροτικές περιοχές, γιατί ενισχύει τις τοπικές οικονομίες και τον κοινωνικό ιστό, αλλά βοηθά επίσης στη διατήρηση των ταλέντων και των αντίστοιχων θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο·

Προσέγγιση αγροτικής θωράκισης

51.

επικροτεί τη φιλοδοξία της Επιτροπής να ενσωματώσει την αγροτική προοπτική και να ενισχύσει την αρχή της «μη υπονόμευσης της συνοχής» σε όλες τις πολιτικές της ΕΕ, χρησιμοποιώντας την εργαλειοθήκη για την εκτίμηση εδαφικών επιπτώσεων και την αγροτική θωράκιση·

52.

καλεί τα κράτη μέλη και τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να εφαρμόσουν την προσέγγιση της αγροτικής θωράκισης στις στρατηγικές και τις επενδύσεις τους στο πλαίσιο της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού 2021-2027, στα εθνικά στρατηγικά τους σχέδια, καθώς και στις τοπικές στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης και τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (ΤΑΠΤΚ)·

53.

προτείνει οι επενδύσεις και η δημόσια στήριξη και χρηματοδότηση να είναι «ανθεκτικές στις αγροτικές περιοχές», έτσι ώστε, όταν σχεδιάζονται νέα σημαντικά μέσα χρηματοδότησης, να εξετάζεται η δυνατότητα αυτά να περιλαμβάνουν επίσης τη στήριξη της συνεχιζόμενης συμβολής των οικογενειακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των εργαζομένων στους τομείς της γεωργίας και των αγροτικών ΤΚΠΔ, στις ΜΚΟ που εκπροσωπούν μεμονωμένους δημιουργούς, καθώς και στις ομάδες λαϊκών καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων, τις ΟΤΔ και τις ενώσεις των γεωργών·

Χρηματοδότηση και υποστήριξη

54.

επισημαίνει ότι το μέγεθος των προκλήσεων απαιτεί ισχυρή συγκέντρωση χρηματοδοτικών πόρων και όλων των δραστηριοτήτων στις αγροτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της κινητοποίησης τοπικών πόρων και τις χρηματοδοτικής στήριξης με τη μορφή τοπικών επενδύσεων, συγχρηματοδότησης και πολιτιστικής και καλλιτεχνικής αιγίδας·

55.

προτείνει όλα τα ταμεία της ΕΕ να θεωρούν ολοένα και περισσότερο τον πολιτισμό ως μια διατομεακή αξία και να στηρίζουν πολιτιστικά έργα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προστατεύουν, προωθούν και ενισχύουν τη βιοποικιλότητα, τα πολιτιστικά τοπία και τις βιοπολιτιστικές περιοχές·

56.

ζητεί να δοθεί ρητή προτεραιότητα στις παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην αξιοποίηση του δυναμικού του πολιτισμού στις αγροτικές περιοχές·

57.

επιθυμεί να δρομολογηθούν προσκλήσεις υποβολής προτάσεων της ΕΕ οι οποίες, μεταξύ άλλων, θα παρέχουν μεγαλύτερη στήριξη σε έργα που προωθούν τον κοινωνικό ρόλο του πολιτισμού, τον πειραματισμό και την καινοτομία στις σύγχρονες εικαστικές τέχνες, με στόχο την ανάπλαση των αγροτικών περιοχών·

58.

θεωρεί ότι οι ημέρες ελεύθερης προσέλευσης σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις (farm open days), οι αγροτικές επισκέψεις σχολείων, οι εκθέσεις, οι βιοτεχνικές και άλλες εκδηλώσεις και τα πολιτιστικά φεστιβάλ βοηθούν τους πολίτες των αστικών περιοχών να κατανοήσουν καλύτερα και να εκτιμήσουν τις αγροτικές περιοχές και ότι οι εκδηλώσεις αυτές αξίζουν δημόσια χρηματοδοτική στήριξη, όπως και τα μέτρα για την οικοδόμηση γεφυρών μεταξύ των πολιτών των αγροτικών και των αστικών περιοχών μέσω πολιτιστικών προγραμμάτων·

59.

υπογραμμίζει ότι υπάρχει ανάγκη για ειδική και προσαρμοσμένη έρευνα στον τομέα των αγροτικών ΤΚΠΔ και της αγροτικής ανάπτυξης με βάση τον πολιτισμό, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του «Ορίζων Ευρώπη» και του ESPON (Ευρωπαϊκό δίκτυο παρατήρησης για τη χωρική ανάπτυξη και συνοχή), όπως το έργο «RURITAGE — Heritage for Rural Regeneration» (Κληρονομιά για την αγροτική αναγέννηση)·

Πολιτιστικές συνέργειες

60.

θεωρεί ότι είναι πλέον ζωτικής σημασίας η δημιουργία συνεργειών μεταξύ των στρατηγικών βιώσιμου τουρισμού και των τοπικών και περιφερειακών πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, προκειμένου να υποστηριχθούν η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας και να διευκολυνθεί η πρόσβαση στον πολιτισμό, με παράλληλη προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης·

61.

είναι πεπεισμένη ότι η πολιτιστική κληρονομιά συνιστά σημαντική αφετηρία για την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη του συνόλου του αγροτικού πληθυσμού και ότι δημιουργεί σημαντικά υλικά αγαθά, χάρη στην προώθηση ενός βιώσιμου, ποιοτικού και υπεύθυνου πολιτιστικού τουρισμού, η ανάπτυξη του οποίου στηρίζεται στην υλική και άυλη κληρονομιά των αγροτικών κοινοτήτων·

62.

υπογραμμίζει την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς για την οικονομική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και ιδίως τον τουρισμό, δεδομένου ότι το 26 % των ταξιδιωτών στην ΕΕ δηλώνουν ότι ο πολιτισμός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα επιλογής του ταξιδιωτικού προορισμού τους, ενώ λειτουργεί και ως δευτερεύων παράγοντας χωροθέτησης όσον αφορά την ελκυστικότητα των θέσεων εργασίας·

63.

επισημαίνει ότι η γεωγραφική διασπορά της πολιτιστικής κληρονομιάς προσφέρει μια ευκαιρία —μέσω ενός πιο διαφοροποιημένου φάσματος τουριστικών αξιοθέατων— να ανακατευθύνει και να διανείμει καλύτερα τον θετικό αντίκτυπο του πολιτιστικού τουρισμού, συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη των περιθωριακών ή απομακρυσμένων περιοχών·

64.

όσον αφορά τις ευκαιρίες, θεωρεί ανεπαρκή και μόνο έμμεση την αναφορά σε τομείς όπως οι πολιτιστικές δραστηριότητες και ο βιώσιμος αγροτικός τουρισμός και η αναψυχή, παρά το γεγονός ότι διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση διαφοροποιημένων ισχυρών και βιώσιμων αγροτικών οικονομιών·

65.

επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι υπάρχουν πολλές συμπληρωματικές οικονομικές δραστηριότητες που μπορούν να αναπτυχθούν σε σχέση με τις αγροτικές περιοχές και πέραν του γεωργικού τομέα, όπως οι δασοκομικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες, ο ποδηλατικός τουρισμός, η κυνηγετική δραστηριότητα, η πεζοπορία, ο τουρισμός ευεξίας, ο θρησκευτικός και ο πνευματικός τουρισμός, η γαστρονομία, οι τέχνες και τα εργαστήρια τέχνης σε επίπεδο κοινότητας, οι εκθεσιακοί χώροι κ.λπ. τονίζει δε τον ρόλο των γεωργοδασοκομικών συστημάτων στη διαμόρφωση του μελλοντικού ευρωπαϊκού τοπίου·

66.

συνιστά ένθερμα να προωθηθεί η εμπορία αγροτικών πολιτιστικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης της γαστρονομικής κληρονομιάς και να προστατευθεί το καθεστώς της γεωγραφικής σήμανσής τους, το οποίο παρέχει διασφαλίσεις για την ποιότητα και την ιχνηλασιμότητα στους πολίτες·

67.

υποστηρίζει τη χρήση μοντέλων διατήρησης και διακυβέρνησης του τοπίου για την προώθηση κυκλικών εδαφικών οικοσυστημάτων σε ιστορικά αγροτικά τοπία, όπως η παραδοσιακή διαχείριση της γης και του εδάφους, οι παραδοσιακές μέθοδοι άρδευσης, και μέσω συνεργειών μεταξύ των εδαφικών φορέων για την αποδοτική χρήση των υδάτων, της ενέργειας, των αποβλήτων και των υλικών, για παράδειγμα μέσω της προώθησης της παραγωγής ενέργειας από απόβλητα, των οργανικών λιπασμάτων και της ανάκτησης θερμότητας από τις διαδικασίες παραγωγής. Οι αυτόχθονες γνώσεις αποτελούν μέρος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και πόρο που συμβάλλει στις προσπάθειες διατήρησης της βιοποικιλότητας σύμφωνα με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα.