European flag

Επίσημη Εφημερίδα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης

EL

Σειρά C


C/2024/888

6.2.2024

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα»

[COM(2023) 420 final — 2023/0234 (COD)]

(C/2024/888)

(Νομοθετική πρόταση της Επιτροπής και Σύνοψη της έκθεσης εκτίμησης επιπτώσεων)

Εισηγητής:

ο κ. Zsolt KÜKEDI

Αιτήσεις γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 2.10.2023

Συμβούλιο, 6.10.2023

Νομική βάση

Άρθρο 192 παράγραφος 1 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο όργανο

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

2.10.2023

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

25.10.2023

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

582

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

169/13/17

I.   Συστάσεις πολιτικής

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (ΕΟΚΕ)

1.

επικροτεί την αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα και την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» μέσω προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού· η ΕΟΚΕ προτείνει να ζητηθεί η γνώμη της πλατφόρμας ενδιαφερόμενων μερών για την κυκλική οικονομία, προκειμένου να ευθυγραμμιστούν οι πολιτικές με το τρέχον θεματολόγιο και τους στόχους που έχει θέσει η ΕΕ για τα κράτη μέλη της·

2.

υποστηρίζει την υποχρεωτική θέσπιση ενός προγράμματος διευρυμένης ευθύνης για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, το οποίο θα διασφαλίζει ότι το ενιαίο πρόγραμμα ευθύνης του παραγωγού θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στη διάθεση στην αγορά βιώσιμων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων υψηλής ποιότητας, στην επισκευή και την επαναχρησιμοποίηση. Το γεγονός ότι οι κοινοί κανόνες θα ισχύουν και για τους πωλητές που δραστηριοποιούνται σε ψηφιακές πλατφόρμες είναι ιδιαίτερα σημαντικό και αξίζει να υποστηριχθεί·

3.

προτείνει, όσον αφορά την υποχρέωση καταβολής εισφορών διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, να επανεξεταστεί η θέση σύμφωνα με την οποία η προστασία των συμφερόντων των πολύ μικρών επιχειρήσεων υπερισχύει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού ως θεμελιώδης αρχή προϋποθέτει ότι ο παραγωγός είναι υπεύθυνος για ολόκληρο τον κύκλο ζωής του προϊόντος του και θα πρέπει να περιλαμβάνει κοινωνικές αιρεσιμότητες·

4.

ζητεί να διασφαλιστεί, στο πλαίσιο της αναθεώρησης, ότι η ισχύουσα νομοθεσία θα μπορεί να εφαρμόζεται από πρακτική άποψη. Δεν είναι σκόπιμο η νομοθετική πρόταση να αντιμετωπίζει κατά τρόπο ομοιόμορφο τα μεταχειρισμένα ενδύματα (προϊόντα) και τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στις διατάξεις του άρθρου 22δ·

5.

υποστηρίζει την προτεινόμενη απαίτηση για έρευνες επιπέδου NUTS 2 σχετικά με τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων —και προτείνει τη θέσπιση κοινής μεθοδολογίας, ώστε να υπάρχουν οι ίδιοι κανόνες σε επίπεδο κρατών μελών— σύμφωνα με την οποία τα μεικτά αστικά απόβλητα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ποσότητας των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και υποδημάτων, ενώ προτείνει την εδαφική κατανομή των επί του παρόντος διαθέσιμων στοιχείων·

6.

θεωρεί αναγκαίο να αποσαφηνιστεί η νομοθεσία για την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που επιτρέπει να αφαιρούνται από τις εισφορές που καταβάλλει ο παραγωγός για διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού τα έσοδα που προέρχονται από την πώληση δευτερογενών πρώτων υλών που προέρχονται από τα εν λόγω απόβλητα·

7.

εφιστά την προσοχή, όσον αφορά την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων, στο γεγονός ότι φαίνεται πρόωρο να προβλεφθεί, εκτός από τους δεσμευτικούς στόχους που προτείνονται από τη νομοθεσία, μια διαδικασία επί παραβάσει για τις κατοικίες, τομέας για τον οποίο τα κράτη μέλη δεν διαθέτουν οπλοστάσιο νόμων και κυρώσεων, ενώ η μισή και πλέον σπατάλη αφορά τα οικιακά απόβλητα. Καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει ταχέως την πρότασή της για αναθεώρηση της νομοθεσίας σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των διατάξεων για τη βελτίωση της σήμανσης της ημερομηνίας και της κατανόησης και χρήσης της από τους καταναλωτές· τάσσεται υπέρ της αναγνώρισης του ρόλου και της συμβολής των οργανώσεων καταναλωτών στην καταπολέμηση της σπατάλης τροφίμων μέσω της ενημέρωσης και της εκπαίδευσης των καταναλωτών·

8.

προτείνει να αναθεωρηθούν οι έννοιες και η ορολογία σε σχέση με την πρόληψη της σπατάλης τροφίμων προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη ερμηνεία της νομοθεσίας· προτείνει να αναθεωρηθεί ο ορισμός της «σπατάλης τροφίμων» ώστε να μην χρειάζεται να καλύπτει τα ώριμα και μη συλλεγόμενα τρόφιμα, καθώς θα πρέπει να αποτελεί κυκλικό μέρος και αποτελεσματικό τρόπο λιπασματοποίησης/λίπανσης του εδάφους με βιολογικό τρόπο· προτείνει οι γεωργοί να δύνανται να εμπορεύονται λιγότερο τέλεια αλλά ακόμη εδώδιμα προϊόντα, σύμφωνα με τη σύσταση αριθ. 16 της ομάδας ευρωπαίων πολιτών σχετικά με τη σπατάλη τροφίμων·

9.

προτείνει να θεωρείται η λιπασματοποίηση φυσικός κύκλος. Τα οργανικά απόβλητα παράγονται επίσης στα σπίτια μας· κατά μέσο όρο, αποτελούν το ένα τρίτο των οικιακών αποβλήτων. Η χρήση οργανικών υλικών αναπόφευκτα παράγει υπολειμματικά οργανικά απόβλητα (π.χ. φλούδες λαχανικών και φρούτων, κόκκους καφέ, τσάι, χόρτο κ.λπ.). Ένας περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένος τρόπος ζωής θα πρέπει να περιλαμβάνει την ορθή διαχείριση και λιπασματοποίηση των εν λόγω αποβλήτων. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται σαφώς στα νοικοκυριά με κήπο, αλλά πρέπει επίσης να δοθεί προσοχή στη σημασία της κοινοτικής λιπασματοποίησης στα αστικά περιβάλλοντα. Το τελικό προϊόν της λιπασματοποίησης είναι κατάλληλο για την αναπλήρωση των θρεπτικών στοιχείων και τη λίπανση, ενώ αποτελεί λύση φιλική προς το κλίμα που εξοικονομεί κόστος. Η ΕΟΚΕ προτείνει η μείωση της σπατάλης τροφίμων να ισχύει μόνο για τα απόβλητα που είναι δυνατό να αποφευχθούν και τα απόβλητα που δεν μπορούν να αποφευχθούν να εξαιρούνται από τη μεθοδολογία για τα απόβλητα ή από την ποσοστιαία μείωση.

10.

τονίζει ότι τα προϊόντα/υλικά συσκευασίας που κατασκευάζονται από βιοαποδομήσιμο και λιπασματοποιήσιμο πλαστικό έχουν πρωταρχική σημασία για τη βιωσιμότητα μιας κυκλικής οικονομίας (1), δεδομένου ότι η αύξηση της χρήσης πλαστικών συσκευασιών ενίσχυσε παράλληλα την αύξηση των απορριμμάτων ξύλου. Θα πρέπει να τονιστεί χωριστά ότι η μεταφορά αποβλήτων από την Ευρώπη προς μη ευρωπαϊκές χώρες με σκοπό την υγειονομική ταφή πρέπει να απαγορευτεί. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τρόφιμα ή κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, αλλά και τη συσκευασία που συνήθως χρησιμοποιείται·

11.

εφιστά την προσοχή, όσον αφορά την αποφυγή της σπατάλης τροφίμων, στο γεγονός ότι οι υποχρεωτικοί στόχοι για την πρωτογενή παραγωγή θα είναι σημαντικοί στο μέλλον.

II.   Τεκμηρίωση των συστάσεων πολιτικής

12.   Εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» στο πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού

13.

Το σύστημα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» υποχρεώνουν τελικά τους παραγωγούς και τους κατασκευαστές να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προϊόντων τους. Οι παραγωγοί και οι κατασκευαστές μπορούν συνεπώς να αναλάβουν την ευθύνη για την ανάκτηση και την ανακύκλωση των προϊόντων. Με τον τρόπο αυτόν, είναι δυνατή η εσωτερίκευση του περιβαλλοντικού κόστους στην τιμή των προϊόντων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη ρύθμιση των τιμών και να επιτρέψει στους καταναλωτές να λαμβάνουν καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις αγοράς.

14.

Η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης τα τέλη διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού να στηρίζουν τις δραστηριότητες επαναχρησιμοποίησης στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας, οι οποίες συνδέονται με τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

15.

Επιπλέον, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι σημαντικό μέρος των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που παράγονται ή διανέμονται στην Ευρώπη δεν γίνονται απόβλητα στην Ευρώπη. Το σύστημα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού θα πρέπει να χρηματοδοτεί τις εξαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και το κόστος καθαρισμού της ρύπανσης (σε χώρες του νότιου ημισφαιρίου) και να στηρίζει τον ρόλο του νότιου ημισφαιρίου στην κυκλική οικονομία.

16.

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» υποχρεώνει τους παραγωγούς να αναπτύσσουν προϊόντα και συσκευασίες που ανακυκλώνονται εύκολα ή αποσυντίθενται στο περιβάλλον. Αυτό θα έχει επίσης αντίκτυπο στον βιώσιμο σχεδιασμό και την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των προϊόντων.

17.

Στο πλαίσιο του προτεινόμενου προγράμματος διευρυμένης ευθύνης, οι παραγωγοί και οι κατασκευαστές μπορούν να αναλάβουν τη δέσμευση να ανακτούν και να ανακυκλώνουν τα προϊόντα τους, καθώς και να επεξεργάζονται κατάλληλα τα απόβλητα. Αυτό θα μειώσει τα απόβλητα και θα συμβάλει στον περιορισμό της αυξανόμενης χρήσης πόρων για την παραγωγή νέων προϊόντων.

18.

Η ΕΟΚΕ καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να θεσπίσουν κριτήρια οικολογικής διαφοροποίησης που θα λαμβάνουν επίσης υπόψη ευρύτερες πτυχές, ιδίως τη φάση της χρήσης των προϊόντων. Τα τέλη θα πρέπει να σχεδιάζονται κατά τρόπο ώστε να παρέχουν ουσιαστικά κίνητρα για μικρότερη παραγωγή, στηρίζοντας παράλληλα τις κοινότητες που επηρεάζονται από τις εξαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, αφαιρώντας από τα προϊόντα και την κατασκευή τις ουσίες που προκαλούν ανησυχία, καθώς και παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με την αλυσίδα εφοδιασμού και τους όγκους παραγωγής. Η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να υποστηρίξει συστήματα ανταμοιβής που δεν παρέχουν πραγματικό κίνητρο για αλλαγή· αντιθέτως, η ΕΟΚΕ προτείνει τον σχεδιασμό συστημάτων κινήτρων/κυρώσεων που θα επιφέρουν αναπόφευκτα αλλαγές στον σχεδιασμό (π.χ. ένα κίνητρο για τη συμπερίληψη της σήμανσης ημερομηνίας παραγωγής, ένα κίνητρο για τη χρήση ανακτημένων υφασμάτων ή νημάτων από διεργασίες ανακύκλωσης ινών σε ίνες, μια κύρωση για τη χρήση συνθετικών ή προβληματικών μειγμάτων, μια κύρωση για προϊόντα που περιέχουν ουσίες που προκαλούν ανησυχία).

19.

Οι αναθεωρημένες διαδικασίες ανακύκλωσης και επεξεργασίας αποβλήτων θα δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες απασχόλησης, ιδίως σε μονάδες ανακύκλωσης και εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων, καθώς και υπό τη μορφή θέσεων εμπειρογνωμόνων σε θέματα βιωσιμότητας.

20.   Πεδίο εφαρμογής των κανονιστικών ρυθμίσεων

21.

Είναι σημαντικό όλοι οι παραγωγοί και διανομείς του τομέα να υπόκεινται σε ενιαίους κανόνες. Ένα ενιαίο σύνολο κανόνων για τους πωλητές σε ψηφιακές πλατφόρμες είναι ιδιαίτερα σημαντικό και θα πρέπει να επικροτηθεί.

22.

Πρωταρχικός στόχος πρέπει να είναι η πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων και η διαχείριση του τέλους του κύκλου ζωής των προϊόντων σύμφωνα με την ιεραρχία των αποβλήτων.

23.   Ομοιόμορφη εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»

24.

Στην τρέχουσα διατύπωσή της, η πρόταση τροποποίησης δεν θα επέτρεπε να δοθούν κίνητρα για τη βιωσιμότητα στο 88 % των κατασκευαστών, αλλά θα επέβαλλε οικονομική επιβάρυνση στο υπόλοιπο 12 %, οι οποίοι, επιπροσθέτως, δεν θα πλήρωναν μόνο για τα δικά τους προϊόντα, αλλά και για τα προϊόντα του 88 % των κατασκευαστών που δεν καταβάλλουν καμία εισφορά. Ως εκ τούτου, η πρόταση αντιβαίνει στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

25.

Ο αποκλεισμός των πολύ μικρών επιχειρήσεων (π.χ. ραπτικής κ.λπ.) από το πεδίο εφαρμογής μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ανταγωνισμού, γεγονός που θα μπορούσε να ωθήσει τον τομέα στην παραοικονομία (αναδιάρθρωση επιχειρήσεων).

26.

Υπάρχει κίνδυνος να υποβληθούν προτάσεις στο μέλλον, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο άλλων συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, προκειμένου να βρεθούν κενά που ωφελούν ορισμένους παραγωγούς.

27.   Επανεξέταση του τέλους του κύκλου ζωής των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων

28.

Στην περίπτωση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση (διαδικασία ανάκτησης αποβλήτων) προϋποθέτει άδεια και πρέπει να πληρούνται κριτήρια αποχαρακτηρισμού των αποβλήτων. Αξίζει να υποστηριχθεί ιδιαιτέρως ο στόχος, που είναι να δοθεί προτεραιότητα στην πρόληψη και να διασφαλιστεί ότι τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν παραμένουν σε κυκλοφορία και δεν καθίστανται απόβλητα, παράλληλα με τη διατήρηση και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των υφιστάμενων φιλανθρωπικών οργανώσεων.

29.

Είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστεί το νομοθετικό κείμενο προκειμένου να διασφαλιστεί, κατά προτεραιότητα, ότι τα κλωστοϋφαντουργικά ενδύματα και υποδήματα δεν θα καθίστανται απόβλητα, αλλά θα παραμένουν στον κύκλο ως προϊόντα. Πράγματι, μόλις καθίστανται απόβλητα, υπάγονται σε ένα αυστηρά ρυθμιζόμενο και πολύπλοκο νομικό καθεστώς που διέπει την επεξεργασία των αποβλήτων, σύμφωνα με το οποίο η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση (για παράδειγμα μέσω μπαλωμάτων, πλύσης και σιδερώματος) μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με άδειες διαχείρισης αποβλήτων, κάτι που δεν είναι ρεαλιστικό.

30.   Πρόταση απομάκρυνσης από τη γεωγραφική κατανομή του NUTS 2 στο πλαίσιο των ερευνών

31.

Σε αρκετές χώρες της ΕΕ, τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων λειτουργούν σε εθνική κλίμακα ή στο επίπεδο περιοχών διαχείρισης αποβλήτων, με αποτέλεσμα να μην είναι διαθέσιμα τα περιφερειακά δεδομένα NUTS 2.

32.

Η ΕΟΚΕ ζητεί να καθοριστεί η γεωγραφική κατανομή για τη συλλογή δεδομένων σε επίπεδο κρατών μελών.

33.   Διασφάλιση της επιβίωσης των φιλανθρωπικών οργανώσεων

34.

Επί του παρόντος, στην πράξη, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις συχνά πωλούν τα ρούχα που έχουν προετοιμαστεί για επαναχρησιμοποίηση και χρηματοδοτούν τις δικές τους δραστηριότητες με τα έσοδα από τις εν λόγω πωλήσεις. Σύμφωνα με την πρόταση κανονισμού, δεν θα επωφελούνται πλέον από τα έσοδα αυτά, τα οποία θα πρέπει να επανεπενδύονται στο καθεστώς διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Αυτό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την επιβίωση αυτών των οργανώσεων.

35.

Η κανονιστική πρόταση προβλέπει τη σύναψη οικονομικής διευθέτησης μεταξύ φιλανθρωπικών οργανώσεων και προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού στην περίπτωση που τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα υποδήματα που προσφέρονται δωρεάν σε αυτές τις οργανώσεις δεν μεταβιβάζονται δωρεάν από αυτές. Η ΕΟΚΕ ζητεί να καθοριστούν σαφή κριτήρια όσον αφορά τη διακυβέρνηση των οργανώσεων ευθύνης του παραγωγού και τον τρόπο συμμετοχής των κοινωνικών επιχειρήσεων.

36.   Μέσα που διαθέτουν τα κράτη μέλη για την έγκαιρη επίτευξη των στόχων και την αποφυγή διαδικασιών επί παραβάσει

37.

Η ευαισθητοποίηση και τα άλλα μη δεσμευτικά εργαλεία δεν παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις στα κράτη μέλη ότι θα επιτύχουν τον καθορισμένο στόχο σε επίπεδο πληθυσμού/νοικοκυριού και ότι θα αποφύγουν τη διαδικασία επί παραβάσει·

38.

Μόνο όταν η κοινή μεθοδολογία και οι ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση του όγκου των αποβλήτων τροφίμων γίνουν γνωστές σε επίπεδο κράτους μέλους και ληφθεί απόφαση της Επιτροπής για παρέκκλιση από το έτος αναφοράς 2020, μόνο τότε κάθε κράτος μέλος θα είναι σε θέση να λάβει γνώση των πραγματικών ποσοτικών δεδομένων αναφοράς και να καθορίσει τα αναγκαία μέτρα για την επίτευξη μείωσης κατά 30 % σε σχέση με τα εν λόγω βασικά δεδομένα σε επίπεδο νοικοκυριών.

39.

Φαίνεται πρόωρο να προβλεφθεί διαδικασία επί παραβάσει, ενώ η ΕΟΚΕ προτείνει να επανεξεταστεί το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο της αναθεώρησης που έχει προγραμματιστεί για το 2027.

40.   Αναθεώρηση των εννοιών και της ορολογίας για τη διασφάλιση της ομοιόμορφης ερμηνείας της νομοθεσίας

41.

Ένα μέρος των αποβλήτων τροφίμων (σούπες, γιαούρτι κ.λπ.) απορρίπτεται στις τουαλέτες ή στα οικιακά λύματα και δεν εμφανίζεται στα δεδομένα για τα απόβλητα, καθώς απορρίπτεται στα λύματα. Η γνώση της μεθοδολογίας είναι απαραίτητη για να θεσπιστούν οι δεσμεύσεις σε επίπεδο κρατών μελών.

42.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα δεδομένα αναφοράς για το έτος 2020 προέρχονται από συλλογές δεδομένων στα κράτη μέλη και λαμβάνουν υπόψη τον όγκο των αποβλήτων που λιπασματοποιούνται (οικιακή και συλλογική λιπασματοποίηση) ή απορρίπτονται στα λύματα, δηλαδή δεν αντικατοπτρίζουν επ’ ουδενί τη δομή των δεδομένων που θα συλλέγονται με βάση τη μελλοντική μεθοδολογία, δεδομένου ότι ορισμένα από τα απόβλητα δεν προέρχονται από τα νοικοκυριά (οικιακή λιπασματοποίηση) ή απορρίπτονται με άλλο τρόπο.

43.

Η γνώση της μεθοδολογίας είναι απαραίτητη για να θεσπιστούν οι δεσμεύσεις σε επίπεδο κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ προτείνει να λαμβάνονται υπόψη μόνο τα αστικά στερεά απόβλητα στη μεθοδολογία και να οριστεί η λιπασματοποίηση ως βασικό εργαλείο για τη συμβολή στην κυκλική οικονομία, θεωρώντας την ως διορθωτικό μεθοδολογικό στοιχείο προς όφελος των κρατών μελών.

44.   Η μείωση της σπατάλης τροφίμων θα πρέπει να αφορά μόνο τα απόβλητα που είναι δυνατό να αποφευχθούν και η ποσότητα των αποβλήτων που δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη

45.

Στο πλαίσιο συλλογών δεδομένων που έχουν διενεργηθεί παλαιότερα, τα απόβλητα τροφίμων που δεν μπορούν να αποφευχθούν περιλαμβάνονται στις στατιστικές κοινοποιήσεις των κρατών μελών για τα απόβλητα.

46.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί στην οδηγία ότι μέρος των αποβλήτων τροφίμων δεν μπορεί να αποφευχθεί (π.χ. κόκκοι καφέ, φλούδες φρούτων ή ακόμη και οστά κοτόπουλου). Δεν είναι δυνατό να μειωθούν: δεν μπορεί να είναι παρά μόνο απόβλητα.

47.

Η ΕΟΚΕ προτείνει, κατά τον καθορισμό της βασικής τιμής, τόσο το επίπεδο αναφοράς όσο και ο στόχος μείωσης να συνυπολογίζουν μόνο τα απόβλητα τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν. Οι τροποποιήσεις που προτίθεται να επιφέρει στην υπό εξέταση πρόταση έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι η νέα νομοθεσία θα επιτρέπει στα κράτη μέλη που διαθέτουν χωριστά δεδομένα μέτρησης για τα απόβλητα τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν και τα απόβλητα τροφίμων που δεν μπορούν να αποφευχθούν να θεωρούν ως επίπεδο αναφοράς μόνο την κατηγορία αποβλήτων που μπορούν να αποφευχθούν. Οι έρευνες των κρατών μελών δείχνουν ότι, όσον αφορά την κατηγορία των αποβλήτων που δεν μπορούν να αποφευχθούν, ο στόχος μείωσης κατά 30 % έως το 2030 θα είναι πολύ πιο δύσκολο να επιτευχθεί και εξακολουθεί να εγείρει πολλά ερωτήματα.

48.

Η ΕΟΚΕ προτείνει επίσης να γίνει αξιολόγηση του όγκου των αποβλήτων τροφίμων που λιπασματοποιούνται κατ’ οίκον, χρησιμοποιούνται για τη σίτιση των ζώων και απορρίπτονται στις αποχετεύσεις, διαφορετικά δεν θα είναι δυνατόν να σχηματιστεί πλήρης εικόνα της ποσότητας των παραγόμενων οικιακών αποβλήτων τροφίμων και των μέσων ανάκτησης ή διάθεσής τους.

49.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι μία από τις αιτίες της σπατάλης τροφίμων από τους καταναλωτές είναι η έλλειψη ορθής κατανόησης της διαφοράς μεταξύ της ημερομηνίας λήξης («ανάλωση έως») και της ημερομηνίας της ελάχιστης διάρκειας διατήρησης («ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»). Η Επιτροπή επρόκειτο να δημοσιεύσει πρόταση για την αναθεώρηση της νομοθεσίας σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές έως τον Δεκέμβριο του 2022. Η πρόταση αυτή αναμενόταν να τροποποιήσει τους κανόνες για τη σήμανση της ημερομηνίας, ώστε να βελτιωθεί η έκφραση και η παρουσίασή της και, ως εκ τούτου, να ενισχυθεί η καλύτερη κατανόηση και χρήση των πληροφοριών αυτών από τους καταναλωτές. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η πρωτοβουλία αυτή, η οποία θα μπορούσε να συμβάλει στην επίτευξη του στόχου της μείωσης της σπατάλης τροφίμων σε επίπεδο καταναλωτών, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.

50.

Οι οργανώσεις καταναλωτών μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην καταπολέμηση της σπατάλης τροφίμων μέσω της ευαισθητοποίησης των καταναλωτών και της παροχής πρακτικών συμβουλών για τη στήριξη των καταναλωτών στην αλλαγή συμπεριφοράς και την απόρριψη λιγότερων τροφίμων στο σπίτι. Η ΕΟΚΕ συνιστά να αναγνωριστεί η εμπειρογνωμοσύνη και ο ρόλος των οργανώσεων καταναλωτών στην εκπαίδευση των καταναλωτών σχετικά με τη σπατάλη τροφίμων και τον τρόπο μείωσής της, μεταξύ άλλων μέσω της διευκόλυνσης της «πρόσβασης σε ευκαιρίες χρηματοδότησης» που αναφέρεται στο άρθρο 9α παράγραφος 1 στοιχείο δ).

III.   Τροποποιήσεις στη νομοθετική πρόταση

Τροπολογία 1

Η αιτιολογική σκέψη 17 τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», όπως αναφέρεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), είναι σημαντικό οι παραγωγοί που διαθέτουν στην αγορά της Ένωσης ορισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης, να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείρισή τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους, καθώς και για την παράταση της διάρκειας ζωής τους μέσω της διάθεσης στην αγορά μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης για επαναχρησιμοποίηση. Για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», είναι σκόπιμο να θεσπιστούν οι υποχρεώσεις διαχείρισης των παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, στους οποίους περιλαμβάνεται κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας που, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως σύμβασης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), διαθέτει στην αγορά για πρώτη φορά τα εν λόγω προϊόντα στην επικράτεια ενός κράτους μέλους σε επαγγελματική βάση και υπό τη δική του επωνυμία ή εμπορικό σήμα.

Από το πεδίο εφαρμογής των παραγωγών που καλύπτονται από τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού θα πρέπει να εξαιρούνται οι πολύ μικρές επιχειρήσεις και οι αυτοαπασχολούμενοι πωλητές που παράγουν εξατομικευμένα προϊόντα λόγω του μειωμένου ρόλου τους στην αγορά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, καθώς και όσοι διαθέτουν στην αγορά μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης ή τέτοιου είδους προϊόντα που προέρχονται από μεταχειρισμένα προϊόντα ή απόβλητα των εν λόγω προϊόντων, με σκοπό τη στήριξη της επαναχρησιμοποίησης, μεταξύ άλλων μέσω επισκευής, ανακαίνισης και αναβάθμισης του κύκλου ζωής, με τις οποίες αλλάζουν ορισμένες λειτουργίες του αρχικού προϊόντος, εντός της Ένωσης.

Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», όπως αναφέρεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), είναι σημαντικό οι παραγωγοί που διαθέτουν στην αγορά της Ένωσης ορισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης, να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείρισή τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους, καθώς και για την παράταση της διάρκειας ζωής τους μέσω της διάθεσης στην αγορά μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης για επαναχρησιμοποίηση. Για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», είναι σκόπιμο να θεσπιστούν οι υποχρεώσεις διαχείρισης των παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, στους οποίους περιλαμβάνεται κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας που, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως σύμβασης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), διαθέτει στην αγορά για πρώτη φορά τα εν λόγω προϊόντα στην επικράτεια ενός κράτους μέλους σε επαγγελματική βάση και υπό τη δική του επωνυμία ή εμπορικό σήμα.

Τροπολογία 2

Άρθρο 1 Η τροπολογία 2 τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

2)

Στο άρθρο 3, προστίθενται τα σημεία που ακολουθούν:

«4β.   «παραγωγός κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ»:

κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας ή άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, εξαιρουμένων εκείνων που προμηθεύουν στην αγορά μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και προϊόντα υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ, καθώς και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ και προέρχονται από τέτοιου είδους μεταχειρισμένα προϊόντα ή απόβλητα ή μέρη αυτών, επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερα από 10 άτομα και των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών και το σύνολο του ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα 2 εκατ. EUR και αυτοαπασχολούμενοι ράφτες που παράγουν εξατομικευμένα προϊόντα, οι οποίοι, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πωλήσεων, μεταξύ άλλων μέσω εξ αποστάσεως συμβάσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου * , τα οποία : […]

2)

Στο άρθρο 3, προστίθενται τα σημεία που ακολουθούν:

«4β.   «παραγωγός κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ»:

κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας ή άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, τα οποία, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης, μεταξύ άλλων και μέσω συμβάσεων εξ αποστάσεως όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου*: […]

Αιτιολογία για τις τροπολογίες 1 και 2

Συνδέεται με τη σύσταση 2. Στην τρέχουσα διατύπωσή της, η πρόταση τροποποίησης δεν θα επέτρεπε να δοθούν κίνητρα για τη βιωσιμότητα στο 88 % των κατασκευαστών, αλλά θα επέβαλλε οικονομική επιβάρυνση στο υπόλοιπο 12 %, οι οποίοι, επιπροσθέτως, δεν θα πλήρωναν μόνο για τα δικά τους προϊόντα, αλλά και για τα προϊόντα του 88 % των κατασκευαστών που δεν καταβάλλουν καμία εισφορά. Ως εκ τούτου, η πρόταση αντιβαίνει στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Ο αποκλεισμός των πολύ μικρών επιχειρήσεων (π.χ. ράφτες κ.λπ.) από το πεδίο εφαρμογής μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ανταγωνισμού, γεγονός που θα μπορούσε να ωθήσει τον τομέα στην παραοικονομία (αναδιάρθρωση επιχειρήσεων).

Υπάρχει κίνδυνος να υποβληθούν προτάσεις στο μέλλον, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο άλλων συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, προκειμένου να βρεθούν κενά που ωφελούν ορισμένους παραγωγούς.

Τροπολογία 3

Το άρθρο 22δ τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

3.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία, και τα προϊόντα υπόδησης, που συλλέγονται χωριστά σύμφωνα με το άρθρο 22γ παράγραφος 5 θεωρούνται απόβλητα κατά τη συλλογή.

3.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία, και τα προϊόντα υπόδησης, που συλλέγονται χωριστά σύμφωνα με το άρθρο 22γ παράγραφος 5 θεωρούνται απόβλητα κατά τη συλλογή.

 

Επιπλέον, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και τα προϊόντα υπόδησης δεν θεωρούνται απόβλητα· οι απαιτήσεις καταχώρισης και αδειοδότησης της παρούσας οδηγίας δεν ισχύουν για αυτά κατά την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση.

Όσον αφορά τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα εκτός από τα προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ, καθώς και τα μη πωληθέντα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με τα εμπορεύματα και τα υποδήματα που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα διάφορα κλάσματα κλωστοϋφαντουργικών υλικών και κλωστοϋφαντουργικών ειδών διατηρούνται χωριστά στο σημείο παραγωγής αποβλήτων, όταν ο διαχωρισμός αυτός διευκολύνει την επακόλουθη επαναχρησιμοποίηση, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση, συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα, εφόσον το επιτρέπει η τεχνολογική πρόοδος.

Όσον αφορά τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα εκτός από τα προϊόντα που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ, καθώς και τα μη πωληθέντα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα προϊόντα που σχετίζονται με τα εμπορεύματα και τα υποδήματα που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα διάφορα κλάσματα κλωστοϋφαντουργικών υλικών και κλωστοϋφαντουργικών ειδών διατηρούνται χωριστά στο σημείο παραγωγής αποβλήτων, όταν ο διαχωρισμός αυτός διευκολύνει την επακόλουθη επαναχρησιμοποίηση, προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση, συμπεριλαμβανομένης της ανακύκλωσης από ίνα σε ίνα, εφόσον το επιτρέπει η τεχνολογική πρόοδος.

Αιτιολογία

Συνδέεται με τη σύσταση 3. Στην περίπτωση των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση (διαδικασία ανάκτησης αποβλήτων) προϋποθέτει άδεια και πρέπει να πληρούνται κριτήρια αποχαρακτηρισμού των αποβλήτων. Αξίζει να υποστηριχθεί ιδιαιτέρως ο στόχος, που είναι να δοθεί προτεραιότητα στην πρόληψη και να διασφαλιστεί ότι τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν παραμένουν σε κυκλοφορία και δεν καθίστανται απόβλητα, παράλληλα με τη διατήρηση και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των υφιστάμενων φιλανθρωπικών οργανώσεων.

Είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστεί το νομοθετικό κείμενο προκειμένου να διασφαλιστεί, κατά προτεραιότητα, ότι τα κλωστοϋφαντουργικά ενδύματα και υποδήματα δεν θα καθίστανται απόβλητα, αλλά θα παραμένουν στον κύκλο ως προϊόντα. Πράγματι, μόλις καθίστανται απόβλητα, υπάγονται σε ένα αυστηρά ρυθμιζόμενο και πολύπλοκο νομικό καθεστώς που διέπει την επεξεργασία των αποβλήτων, σύμφωνα με το οποίο η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση (για παράδειγμα μέσω μπαλωμάτων, πλύσης και σιδερώματος) μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με άδειες διαχείρισης αποβλήτων, κάτι που δεν είναι ρεαλιστικό.

Τροπολογία 4

Η αιτιολογική σκέψη 24 τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

[…] Προκειμένου να επαληθευτεί και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του δικτύου συλλογής και των ενημερωτικών εκστρατειών, θα πρέπει να διενεργούνται τακτικές έρευνες σύνθεσης τουλάχιστον σε επίπεδο NUTS 2 σχετικά με τα μεικτά αστικά απόβλητα που συλλέγονται για να προσδιοριστεί η ποσότητα των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και υποδημάτων σε αυτά. Επιπλέον, οι πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις των συστημάτων χωριστής συλλογής και το ετήσιο ποσοστό χωριστής συλλογής που επιτυγχάνεται θα πρέπει να υπολογίζονται και να δημοσιοποιούνται ετησίως από τις οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών.

[…] Προκειμένου να επαληθευτεί και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του δικτύου συλλογής και των ενημερωτικών εκστρατειών, θα πρέπει να διενεργούνται τακτικές έρευνες σύνθεσης τουλάχιστον σε επίπεδο NUTS 2 — με κοινή μεθοδολογία, ούτως ώστε να ισχύουν οι ίδιοι κανόνες σε επίπεδο κρατών μελών — σχετικά με τα μεικτά αστικά απόβλητα που συλλέγονται για να προσδιοριστεί η ποσότητα των αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και υποδημάτων σε αυτά. Επιπλέον, οι πληροφορίες σχετικά με τις επιδόσεις των συστημάτων χωριστής συλλογής και το ετήσιο ποσοστό χωριστής συλλογής που επιτυγχάνεται θα πρέπει να υπολογίζονται και να δημοσιοποιούνται ετησίως από τις οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών.

Αιτιολογία

Συνδέεται με τη σύσταση 5. Σε αρκετές χώρες της ΕΕ, τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων λειτουργούν σε εθνική κλίμακα ή στο επίπεδο περιοχών διαχείρισης αποβλήτων, με αποτέλεσμα να μην είναι διαθέσιμα τα περιφερειακά δεδομένα NUTS 2.

Τροπολογία 5

Το άρθρο 22γ τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

3.

Τα κράτη μέλη απαιτούν από τις οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών να διασφαλίζουν ότι οι χρηματοδοτικές συνεισφορές που τους καταβάλλονται από τους παραγωγούς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ:

3.

Τα κράτη μέλη απαιτούν από τις οργανώσεις ευθύνης των παραγωγών να διασφαλίζουν ότι οι χρηματοδοτικές συνεισφορές που τους καταβάλλονται από τους παραγωγούς κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ:

[…]

[…]

β)

προσαρμόζονται ώστε να λαμβάνονται υπόψη τυχόν έσοδα των οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών από την επαναχρησιμοποίηση, την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή από την αξία των δευτερογενών πρώτων υλών από ανακυκλωμένα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων·

β)

προσαρμόζονται ώστε να λαμβάνονται υπόψη τυχόν έσοδα των οργανώσεων ευθύνης των παραγωγών από την επαναχρησιμοποίηση, την προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση ή από την αξία των δευτερογενών πρώτων υλών από ανακυκλωμένα απόβλητα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων· εξαίρεση χωρεί στην περίπτωση που οι κοινωνικές επιχειρήσεις παράγουν εισόδημα από αυτό.

[…]

[…]

Αιτιολογία

Συνδέεται με τη σύσταση 5. Επί του παρόντος, στην πράξη, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις συχνά πωλούν τα ρούχα που έχουν προετοιμαστεί για επαναχρησιμοποίηση και χρηματοδοτούν τις δικές τους δραστηριότητες με τα έσοδα από τις εν λόγω πωλήσεις. Σύμφωνα με την πρόταση κανονισμού, τα έσοδα αυτά θα πρέπει να επανεπενδύονται στο πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Αυτό θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την επιβίωση αυτών των οργανώσεων.

Προτείνεται να προβλεφθεί εξαίρεση για αυτά τα έσοδα των (μη κερδοσκοπικών) φιλανθρωπικών οργανώσεων. Ως εκ τούτου, δεν θα χρειαστεί να συναφθεί οικονομική διευθέτηση μεταξύ προγραμμάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και φιλανθρωπικών οργανώσεων στην περίπτωση που τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα υποδήματα που προσφέρονται δωρεάν σε αυτές τις οργανώσεις δεν μεταβιβάζονται δωρεάν από αυτές.

Τροπολογία 6

Το άρθρο 9α τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

3.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 38α για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τον καθορισμό κοινής μεθοδολογίας και ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων.

3.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 38α για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τον καθορισμό κοινής μεθοδολογίας και ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων. Κατά την ανάπτυξη της μεθοδολογίας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων, η Επιτροπή πρέπει να δώσει προσοχή στο ουσιαστικό πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, διασφαλίζοντας ότι η λιπασματοποίηση, ως διαδικασία χρησιμοποίησης αποβλήτων, ορίζεται ως ένα διορθωτικό μεθοδολογικό στοιχείο προς όφελος των κρατών μελών.

Αιτιολογία

Συνδέεται με τη σύσταση 7. Η γνώση της μεθοδολογίας είναι απαραίτητη για να θεσπιστούν οι δεσμεύσεις σε επίπεδο κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ προτείνει να λαμβάνονται υπόψη μόνο τα αστικά στερεά απόβλητα στη μεθοδολογία και να οριστεί η λιπασματοποίηση ως βασικό εργαλείο για τη συμβολή στην κυκλική οικονομία, θεωρώντας την ως διορθωτικό μεθοδολογικό στοιχείο προς όφελος των κρατών μελών.

Τροπολογία 7

Η αιτιολογική σκέψη 9 τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

9)

Για να επιτευχθούν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και να δοθεί στους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων, στους καταναλωτές και στις δημόσιες αρχές η αναγκαία προοπτική μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να καθοριστούν ποσοτικοί στόχοι για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων, οι οποίοι θα πρέπει να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη έως το 2030.

9)

Για να επιτευχθούν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και να δοθεί στους υπευθύνους επιχειρήσεων τροφίμων, στους καταναλωτές και στις δημόσιες αρχές η αναγκαία προοπτική μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να καθοριστούν ποσοτικοί στόχοι για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν , οι οποίοι θα πρέπει να επιτευχθούν από τα κράτη μέλη έως το 2030.

Τροπολογία 8

Η αιτιολογική σκέψη 13 τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

13)

Οι δημογραφικές αλλαγές έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ποσότητα των τροφίμων που καταναλώνονται και στην ποσότητα των αποβλήτων τροφίμων που δημιουργούνται. Ως εκ τούτου, ένας κοινός στόχος μείωσης των αποβλήτων τροφίμων, ο οποίος θα ισχύει για το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, για την εστίαση και τις υπηρεσιών σίτισης, καθώς και για τα νοικοκυριά, θα πρέπει να εκφράζεται ως ποσοστιαία μεταβολή των κατά κεφαλήν επιπέδων αποβλήτων τροφίμων, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές του πληθυσμού.

13)

Οι δημογραφικές αλλαγές έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ποσότητα των τροφίμων που καταναλώνονται και στην ποσότητα των αποβλήτων τροφίμων που δημιουργούνται και μπορούν να αποφευχθούν . Ως εκ τούτου, ένας κοινός στόχος μείωσης των αποβλήτων τροφίμων, ο οποίος θα ισχύει για το λιανικό εμπόριο και άλλες μορφές διανομής τροφίμων, για την εστίαση και τις υπηρεσιών σίτισης, καθώς και για τα νοικοκυριά, θα πρέπει να εκφράζεται ως ποσοστιαία μεταβολή των κατά κεφαλήν επιπέδων αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν , ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβολές του πληθυσμού.

Τροπολογία 9

Η αιτιολογική σκέψη 36 τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

36)

Η εξουσιοδότηση για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 8 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ όσον αφορά κοινή μεθοδολογία και ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων θα πρέπει να μεταφερθεί, με μικρές προσαρμογές, σε νέο άρθρο που αφορά ειδικά την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων.

36)

Η εξουσιοδότηση για την έκδοση κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 8 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ όσον αφορά κοινή μεθοδολογία και ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν θα πρέπει να μεταφερθεί, με μικρές προσαρμογές, σε νέο άρθρο που αφορά ειδικά την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν .

Τροπολογία 10

Συνδέεται με τη σύσταση 9.

Το άρθρο 9α τροποποιείται ως εξής:

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τροπολογία

Πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων

Πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων

1.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων κατά την πρωτογενή παραγωγή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση, στο λιανικό εμπόριο και σε άλλες μορφές διανομής τροφίμων, στην εστίαση και σε υπηρεσίες σίτισης, καθώς και στα νοικοκυριά. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν:

1.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν κατά την πρωτογενή παραγωγή, την επεξεργασία και τη μεταποίηση, στο λιανικό εμπόριο και σε άλλες μορφές διανομής τροφίμων, στην εστίαση και σε υπηρεσίες σίτισης, καθώς και στα νοικοκυριά. Τα εν λόγω μέτρα περιλαμβάνουν:

α)

ανάπτυξη και υποστήριξη παρεμβάσεων αλλαγής συμπεριφοράς για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων, και ενημερωτικές εκστρατείες για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την πρόληψη των αποβλήτων τροφίμων·

α)

ανάπτυξη και υποστήριξη παρεμβάσεων αλλαγής συμπεριφοράς για τη μείωση των αποβλήτων τροφίμων, και ενημερωτικές εκστρατείες για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την πρόληψη των αποβλήτων τροφίμων·

β)

εντοπισμό και αντιμετώπιση των ανεπαρκειών στη λειτουργία της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και στήριξη της συνεργασίας μεταξύ όλων των παραγόντων, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δίκαιη κατανομή του κόστους και των οφελών των μέτρων πρόληψης·

β)

εντοπισμό και αντιμετώπιση των ανεπαρκειών στη λειτουργία της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και στήριξη της συνεργασίας μεταξύ όλων των παραγόντων, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δίκαιη κατανομή του κόστους και των οφελών των μέτρων πρόληψης·

γ)

ενθάρρυνση της δωρεάς τροφίμων και άλλου είδους αναδιανομών προς ανθρώπινη κατανάλωση, προτεραιότητα στην ανθρώπινη χρήση παρά στη χρήση για ζωοτροφές και τη μετατροπή σε μη εδώδιμα προϊόντα·

γ)

ενθάρρυνση της δωρεάς τροφίμων και άλλου είδους αναδιανομών προς ανθρώπινη κατανάλωση, προτεραιότητα στην ανθρώπινη χρήση παρά στη χρήση για ζωοτροφές και τη μετατροπή σε μη εδώδιμα προϊόντα·

δ)

στήριξη της κατάρτισης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων, καθώς και διευκόλυνση της πρόσβασης σε ευκαιρίες χρηματοδότησης, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τους φορείς της κοινωνικής οικονομίας.

δ)

στήριξη της κατάρτισης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων, καθώς και διευκόλυνση της πρόσβασης σε ευκαιρίες χρηματοδότησης, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τους φορείς της κοινωνικής οικονομίας.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλοι οι σχετικοί παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού συμμετέχουν αναλογικά προς την ικανότητα και τον ρόλο τους στην πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, με ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη δυσανάλογων επιπτώσεων στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι όλοι οι σχετικοί παράγοντες της αλυσίδας εφοδιασμού συμμετέχουν αναλογικά προς την ικανότητα και τον ρόλο τους στην πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων, με ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη δυσανάλογων επιπτώσεων στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

2.

Τα κράτη μέλη παρακολουθούν και αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων τους για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τους στόχους μείωσης των τροφίμων που αναφέρονται στην παράγραφο 4, μετρώντας τα επίπεδα των αποβλήτων τροφίμων με βάση τη μεθοδολογία που καθορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 3.

2.

Τα κράτη μέλη παρακολουθούν και αξιολογούν την εφαρμογή των μέτρων τους για την πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με τους στόχους μείωσης των τροφίμων που αναφέρονται στην παράγραφο 4, μετρώντας τα επίπεδα των αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν με βάση τη μεθοδολογία που καθορίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 3.

3.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 38α για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τον καθορισμό κοινής μεθοδολογίας και ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων.

3.

Ανατίθεται στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 38α για τη συμπλήρωση της παρούσας οδηγίας όσον αφορά τον καθορισμό κοινής μεθοδολογίας και ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν .

4.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία και κατάλληλα μέτρα για την επίτευξη, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, των εξής στόχων μείωσης των αποβλήτων τροφίμων σε εθνικό επίπεδο:

4.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία και κατάλληλα μέτρα για την επίτευξη, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, των εξής στόχων μείωσης των αποβλήτων τροφίμων σε εθνικό επίπεδο:

α)

μείωση κατά 10 % των αποβλήτων τροφίμων κατά την επεξεργασία και τη μεταποίηση σε σύγκριση με την ποσότητα που παρήχθη το 2020·

α)

μείωση κατά 10 % των αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν κατά την επεξεργασία και τη μεταποίηση σε σύγκριση με την ποσότητα που παρήχθη το 2020·

β)

μείωση της παραγωγής των κατά κεφαλήν αποβλήτων τροφίμων, από κοινού στο λιανικό εμπόριο και σε άλλες μορφές διανομής τροφίμων, στην εστίαση και σε υπηρεσίες σίτισης, καθώς και στα νοικοκυριά, κατά 30 % σε σύγκριση με την ποσότητα που παρήχθη το 2020.

β)

μείωση της παραγωγής των κατά κεφαλήν αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν , από κοινού στο λιανικό εμπόριο και σε άλλες μορφές διανομής τροφίμων, στην εστίαση και σε υπηρεσίες σίτισης, καθώς και στα νοικοκυριά, κατά 30 % σε σύγκριση με την ποσότητα που παρήχθη το 2020.

5.

Όταν ένα κράτος μέλος μπορεί να παράσχει στοιχεία για ένα έτος αναφοράς πριν από το 2020, τα οποία έχουν συλλεχθεί με τη χρήση μεθόδων συγκρίσιμων με τη μεθοδολογία και τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων, όπως ορίζεται στην κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597 της Επιτροπής, μπορεί να χρησιμοποιηθεί προηγούμενο έτος αναφοράς. Το κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη την πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει προηγούμενο έτος αναφοράς εντός 18 μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας και παρέχει στην Επιτροπή τα δεδομένα και τις μεθόδους μέτρησης που χρησιμοποιήθηκαν για τη συλλογή τους.

5.

Τα απόβλητα τροφίμων μπορεί να περιλαμβάνουν μέρη τροφίμων που προορίζονται για βρώση από τον άνθρωπο και μέρη τροφίμων που δεν προορίζονται για βρώση από τον άνθρωπο. Τα απόβλητα τροφίμων που προέρχονται από τρόφιμα τα οποία προορίζονται για βρώση από τον άνθρωπο αναφέρονται ως απόβλητα τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν. Τα απόβλητα τροφίμων που προέρχονται από τρόφιμα τα οποία δεν προορίζονται για βρώση από τον άνθρωπο αναφέρονται ως αναπόφευκτα απόβλητα τροφίμων.

Για τα κράτη μέλη που μπορούν να αποδείξουν ότι πραγματοποίησαν μέτρηση της σπατάλης τροφίμων με διαχωρισμό των αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν και των αναπόφευκτων αποβλήτων τροφίμων, θα πρέπει να επιτρέπεται να χρησιμοποιείται ο όγκος των αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν ως μονάδας μέτρησης για τον έλεγχο της τιμής-στόχου για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων, υπό την προϋπόθεση ότι τα δεδομένα έχουν συλλεχθεί με τη χρήση μεθόδων συγκρίσιμων με τη μεθοδολογία και τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για την ομοιόμορφη μέτρηση των επιπέδων αποβλήτων τροφίμων, όπως ορίζεται στην κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597 της Επιτροπής. Το κράτος μέλος κοινοποιεί στην Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη την πρόθεσή του να χρησιμοποιήσει τον όγκο των αποβλήτων τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν ως μονάδα μέτρησης εντός 18 μηνών από την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας και παρέχει στην Επιτροπή τα δεδομένα και τις μεθόδους μέτρησης που χρησιμοποιήθηκαν για τη συλλογή τους.

Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να αξιολογούν την ποσότητα των λιπασματοποιήσιμων αποβλήτων τροφίμων στα νοικοκυριά, την ποσότητα των αποβλήτων τροφίμων που χρησιμοποιούνται ως τροφή για τα οικόσιτα ζώα και την ποσότητα των τροφίμων που απορρίπτονται ως λύματα ή μαζί με λύματα, με κατάλληλη μεθοδολογία σύμφωνα με τις ενιαίες μεθοδολογίες μέτρησης που ορίζονται στην κατ’ εξουσιοδότηση απόφαση (ΕΕ) 2019/1597 της Επιτροπής.

6.

Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι τα δεδομένα δεν πληρούν τους όρους της παραγράφου 5, εκδίδει, εντός 6 μηνών από την παραλαβή κοινοποίησης σύμφωνα με την παράγραφο 5, απόφαση με την οποία ζητάει από το κράτος μέλος είτε να χρησιμοποιήσει το 2020 είτε ένα έτος διαφορετικό από εκείνο που προτείνει το κράτος μέλος ως έτος αναφοράς.

6.

Όταν η Επιτροπή θεωρεί ότι τα δεδομένα δεν πληρούν τους όρους της παραγράφου 5, εκδίδει, εντός 6 μηνών από την παραλαβή κοινοποίησης σύμφωνα με την παράγραφο 5, απόφαση με την οποία ζητάει από το κράτος μέλος είτε να χρησιμοποιήσει το 2020 είτε ένα έτος διαφορετικό από εκείνο που προτείνει το κράτος μέλος ως έτος αναφοράς.

7.

Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, η Επιτροπή επανεξετάζει τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030, οι οποίοι ορίζονται στην παράγραφο 4, με σκοπό, κατά περίπτωση, να τροποποιηθούν και/ή να επεκταθούν σε άλλα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και να εξεταστεί το ενδεχόμενο καθορισμού νέων στόχων μετά το 2030. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, συνοδευόμενη, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, από νομοθετική πρόταση.»· (5) στο άρθρο 11 παράγραφος 1, η τρίτη περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Με την επιφύλαξη του άρθρου 10 παράγραφοι 2 και 3, τα κράτη μέλη καθιερώνουν χωριστή συλλογή τουλάχιστον για το χαρτί, το μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί.»· (6) στο άρθρο 11β, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «1. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, καταρτίζει εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 9α παράγραφος 4, το άρθρο 11 παράγραφος 2 στοιχεία γ), δ) και ε) και το άρθρο 11 παράγραφος 3 το αργότερο τρία έτη πριν από τη λήξη κάθε προθεσμίας που ορίζεται στις εν λόγω διατάξεις.»

7.

Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027, η Επιτροπή επανεξετάζει τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030, οι οποίοι ορίζονται στην παράγραφο 4, με σκοπό, κατά περίπτωση, να τροποποιηθούν και/ή να επεκταθούν σε άλλα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων και να εξεταστεί το ενδεχόμενο καθορισμού νέων στόχων μετά το 2030. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, συνοδευόμενη, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, από νομοθετική πρόταση.»· (5) στο άρθρο 11 παράγραφος 1, η τρίτη περίοδος αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «Με την επιφύλαξη του άρθρου 10 παράγραφοι 2 και 3, τα κράτη μέλη καθιερώνουν χωριστή συλλογή τουλάχιστον για το χαρτί, το μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί.»· (6) στο άρθρο 11β, η παράγραφος 1 αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο: «1. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, καταρτίζει εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στο άρθρο 9α παράγραφος 4, το άρθρο 11 παράγραφος 2 στοιχεία γ), δ) και ε) και το άρθρο 11 παράγραφος 3 το αργότερο τρία έτη πριν από τη λήξη κάθε προθεσμίας που ορίζεται στις εν λόγω διατάξεις.»

Αιτιολογία για τις τροπολογίες 7, 8, 9 και 10

Συνδέεται με τις συστάσεις 8 και 9. Στο πλαίσιο συλλογών δεδομένων που έχουν διενεργηθεί παλαιότερα, τα απόβλητα τροφίμων που δεν μπορούν να αποφευχθούν περιλαμβάνονται στις στατιστικές κοινοποιήσεις των κρατών μελών για τα απόβλητα. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί στην οδηγία ότι μέρος των αποβλήτων τροφίμων δεν μπορεί να αποφευχθεί(π.χ. φλούδες φρούτων, οστά κοτόπουλου — τα απόβλητα αυτά δεν μπορούν να αποφευχθούν, αλλά φυσικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν, π.χ. με λιπασματοποίηση). Δεν είναι δυνατό να μειωθούν: δεν μπορεί να είναι παρά μόνο απόβλητα. Η ΕΟΚΕ προτείνει, κατά τον καθορισμό της βασικής τιμής, τόσο το επίπεδο αναφοράς όσο και ο στόχος μείωσης να συνυπολογίζουν μόνο τα απόβλητα τροφίμων που μπορούν να αποφευχθούν.

Βρυξέλλες, 25 Οκτωβρίου 2023.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Oliver RÖPKE


(1)  Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις πλαστικές ύλες σε μια κυκλική οικονομία» [COM(2018) 28 final] και «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής για την παράδοση αποβλήτων από πλοία, για την κατάργηση της οδηγίας 2000/59/ΕΚ και την τροποποίηση της οδηγίας 2009/16/ΕΚ και της οδηγίας 2010/65/ΕΕ» [COM(2018) 33 final — 2018/0012 (COD)] (ΕΕ C 283 της 10.8.2018, σ. 61).

(11)  Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64).

(11)  Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64).


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Οι ακόλουθες τροπολογίες, οι οποίες έλαβαν τουλάχιστον το ένα τέταρτο των έγκυρων ψήφων, απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια της συζήτησης (άρθρο 74 παράγραφος 3 του Εσωτερικού Κανονισμού):

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 2

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Σημείο 3

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Γνωμοδότηση του τμήματος

Τροπολογία

προτείνει, όσον αφορά την υποχρέωση καταβολής εισφορών διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, να επανεξεταστεί η θέση σύμφωνα με την οποία η προστασία των συμφερόντων των πολύ μικρών επιχειρήσεων υπερισχύει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού ως θεμελιώδης αρχή προϋποθέτει ότι ο παραγωγός είναι υπεύθυνος για ολόκληρο τον κύκλο ζωής του προϊόντος του και θα πρέπει να περιλαμβάνει κοινωνικές αιρεσιμότητες·

Η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού ως θεμελιώδης αρχή προϋποθέτει ότι ο παραγωγός είναι υπεύθυνος για ολόκληρο τον κύκλο ζωής του προϊόντος του και θα πρέπει να περιλαμβάνει κοινωνικές αιρεσιμότητες·

Αιτιολογία

Σκοπός της τροπολογίας είναι να διασφαλιστεί με συνέπεια η αρχή «προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις», η οποία έχει επανειλημμένα επισημανθεί στις γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ και την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εξετάσει στην πρότασή της.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 3

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Σημείο 23

Να διαγραφεί

Γνωμοδότηση του τμήματος

Τροπολογία

Ομοιόμορφη εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»

 

Αιτιολογία

Σκοπός των τροπολογιών είναι να αποφευχθεί οι ευρωπαϊκές ΠΜΜΜΕ να θεωρηθούν ότι δεν λαμβάνουν υπόψη τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επίσης, αποσκοπούν στο να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την προηγούμενη θέση της ΕΟΚΕ (οι ΠΜΜΜΕ δεν θα πρέπει να επωμίζονται την ίδια επιβάρυνση με τις μεγάλες επιχειρήσεις), την οποία η ΕΟΚΕ έχει υποστηρίξει σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της, καθώς και να ληφθεί υπόψη η «δέσμη μέτρων αρωγής για τις ΜΜΕ».

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 4

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Σημείο 24

Να διαγραφεί

Γνωμοδότηση του τμήματος

Τροπολογία

Στην τρέχουσα διατύπωσή της, η πρόταση τροποποίησης δεν θα επέτρεπε να δοθούν κίνητρα για τη βιωσιμότητα στο 88 % των κατασκευαστών, αλλά θα επέβαλλε οικονομική επιβάρυνση στο υπόλοιπο 12 %, οι οποίοι, επιπροσθέτως, δεν θα πλήρωναν μόνο για τα δικά τους προϊόντα, αλλά και για τα προϊόντα του 88 % των κατασκευαστών που δεν καταβάλλουν καμία εισφορά. Ως εκ τούτου, η πρόταση αντιβαίνει στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

 

Αιτιολογία

Σκοπός των τροπολογιών είναι να αποφευχθεί οι ευρωπαϊκές ΠΜΜΜΕ να θεωρηθούν ότι δεν λαμβάνουν υπόψη τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επίσης, αποσκοπούν στο να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την προηγούμενη θέση της ΕΟΚΕ (οι ΠΜΜΜΕ δεν θα πρέπει να επωμίζονται την ίδια επιβάρυνση με τις μεγάλες επιχειρήσεις), την οποία η ΕΟΚΕ έχει υποστηρίξει σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της, καθώς και να ληφθεί υπόψη η «δέσμη μέτρων αρωγής για τις ΜΜΕ».

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 5

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Σημείο 25

Να διαγραφεί

Γνωμοδότηση του τμήματος

Τροπολογία

Ο αποκλεισμός των πολύ μικρών επιχειρήσεων (π.χ. ράφτες κ.λπ.) από το πεδίο εφαρμογής μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ανταγωνισμού, γεγονός που θα μπορούσε να ωθήσει τον τομέα στην παραοικονομία (αναδιάρθρωση επιχειρήσεων).

 

Αιτιολογία

Σκοπός των τροπολογιών είναι να αποφευχθεί οι ευρωπαϊκές ΠΜΜΜΕ να θεωρηθούν ότι δεν λαμβάνουν υπόψη τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επίσης, αποσκοπούν στο να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την προηγούμενη θέση της ΕΟΚΕ (οι ΠΜΜΜΕ δεν θα πρέπει να επωμίζονται την ίδια επιβάρυνση με τις μεγάλες επιχειρήσεις), την οποία η ΕΟΚΕ έχει υποστηρίξει σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της, καθώς και να ληφθεί υπόψη η «δέσμη μέτρων αρωγής για τις ΜΜΕ».

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 6

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Σημείο 26

Να διαγραφεί

Γνωμοδότηση του τμήματος

Τροπολογία

Υπάρχει κίνδυνος να υποβληθούν προτάσεις στο μέλλον, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο άλλων συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, προκειμένου να βρεθούν κενά που ωφελούν ορισμένους παραγωγούς.

 

Αιτιολογία

Σκοπός των τροπολογιών είναι να αποφευχθεί οι ευρωπαϊκές ΠΜΜΜΕ να θεωρηθούν ότι δεν λαμβάνουν υπόψη τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Επίσης, αποσκοπούν στο να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την προηγούμενη θέση της ΕΟΚΕ (οι ΠΜΜΜΕ δεν θα πρέπει να επωμίζονται την ίδια επιβάρυνση με τις μεγάλες επιχειρήσεις), την οποία η ΕΟΚΕ έχει υποστηρίξει σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της, καθώς και να ληφθεί υπόψη η «δέσμη μέτρων αρωγής για τις ΜΜΕ».

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 7

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Κεφάλαιο III, Τροπολογία 1

Διαγραφή της τροπολογίας 1

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», όπως αναφέρεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), είναι σημαντικό οι παραγωγοί που διαθέτουν στην αγορά της Ένωσης ορισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης, να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείρισή τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους, καθώς και για την παράταση της διάρκειας ζωής τους μέσω της διάθεσης στην αγορά μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης για επαναχρησιμοποίηση. Για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», είναι σκόπιμο να θεσπιστούν οι υποχρεώσεις διαχείρισης των παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, στους οποίους περιλαμβάνεται κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας που, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως σύμβασης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11), διαθέτει στην αγορά για πρώτη φορά τα εν λόγω προϊόντα στην επικράτεια ενός κράτους μέλους σε επαγγελματική βάση και υπό τη δική του επωνυμία ή εμπορικό σήμα.

Από το πεδίο εφαρμογής των παραγωγών που καλύπτονται από τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού θα πρέπει να εξαιρούνται οι πολύ μικρές επιχειρήσεις και οι αυτοαπασχολούμενοι πωλητές που παράγουν εξατομικευμένα προϊόντα λόγω του μειωμένου ρόλου τους στην αγορά κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, καθώς και όσοι διαθέτουν στην αγορά μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης ή τέτοιου είδους προϊόντα που προέρχονται από μεταχειρισμένα προϊόντα ή απόβλητα των εν λόγω προϊόντων, με σκοπό τη στήριξη της επαναχρησιμοποίησης, μεταξύ άλλων μέσω επισκευής, ανακαίνισης και αναβάθμισης του κύκλου ζωής, με τις οποίες αλλάζουν ορισμένες λειτουργίες του αρχικού προϊόντος, εντός της Ένωσης.


Κείμενο γνωμοδότησης του τμήματος

Τροπολογία

Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», όπως αναφέρεται στο άρθρο 191 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΣΛΕΕ), είναι σημαντικό οι παραγωγοί που διαθέτουν στην αγορά της Ένωσης ορισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης, να αναλάβουν την ευθύνη για τη διαχείρισή τους στο τέλος του κύκλου ζωής τους, καθώς και για την παράταση της διάρκειας ζωής τους μέσω της διάθεσης στην αγορά μεταχειρισμένων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης για επαναχρησιμοποίηση. Για την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», είναι σκόπιμο να θεσπιστούν οι υποχρεώσεις διαχείρισης των παραγωγών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης, στους οποίους περιλαμβάνεται κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας που, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης, συμπεριλαμβανομένης της εξ αποστάσεως σύμβασης όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  (11) , διαθέτει στην αγορά για πρώτη φορά τα εν λόγω προϊόντα στην επικράτεια ενός κράτους μέλους σε επαγγελματική βάση και υπό τη δική του επωνυμία ή εμπορικό σήμα.

 

Αιτιολογία

Το κείμενο που προτείνει η Επιτροπή πρέπει να διατηρηθεί.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ 8

NAT/907 — Αναθεώρηση της οδηγίας-πλαισίου της ΕΕ για τα απόβλητα

Κεφάλαιο III, Τροπολογία 2 και Αιτιολογία των τροπολογιών 1 και 2

Διαγραφή της τροπολογίας 2 και της αιτιολογίας των τροπολογιών 1 και 2

Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2)

Στο άρθρο 3, προστίθενται τα σημεία που ακολουθούν:

«4β.

“παραγωγός κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ”: κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας ή άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, εξαιρουμένων εκείνων που προμηθεύουν στην αγορά μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και προϊόντα υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ, καθώς και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, προϊόντα που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντα υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ και προέρχονται από τέτοιου είδους μεταχειρισμένα προϊόντα ή απόβλητα ή μέρη αυτών, επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερα από 10 άτομα και των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών και το σύνολο του ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα 2 εκατ. EUR και αυτοαπασχολούμενοι ράφτες που παράγουν εξατομικευμένα προϊόντα, οι οποίοι, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πωλήσεων , μεταξύ άλλων μέσω εξ αποστάσεως συμβάσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου *, τα οποία: […]»


Κείμενο γνωμοδότησης του τμήματος

Τροπολογία

2)

Στο άρθρο 3, προστίθενται τα σημεία που ακολουθούν:

«4β.

“παραγωγός κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, προϊόντων που σχετίζονται με την κλωστοϋφαντουργία και προϊόντων υπόδησης που απαριθμούνται στο παράρτημα IVγ”: κάθε κατασκευαστής, εισαγωγέας ή διανομέας ή άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, μεταξύ άλλων μέσω εξ αποστάσεως συμβάσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 σημείο 7) της οδηγίας 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου *, τα οποία: […] »

Αιτιολογία για τις τροπολογίες 1 και 2

Συνδέεται με τη σύσταση 2. Στην τρέχουσα διατύπωσή της, η πρόταση τροποποίησης δεν θα επέτρεπε να δοθούν κίνητρα για τη βιωσιμότητα στο 88 % των κατασκευαστών, αλλά θα επέβαλλε οικονομική επιβάρυνση στο υπόλοιπο 12 %, οι οποίοι, επιπροσθέτως, δεν θα πλήρωναν μόνο για τα δικά τους προϊόντα, αλλά και για τα προϊόντα του 88 % των κατασκευαστών που δεν καταβάλλουν καμία εισφορά. Ως εκ τούτου, η πρόταση αντιβαίνει στην αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Ο αποκλεισμός των πολύ μικρών επιχειρήσεων (π.χ. ράφτες κ.λπ.) από το πεδίο εφαρμογής μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα ανταγωνισμού, γεγονός που θα μπορούσε να ωθήσει τον τομέα στην παραοικονομία (αναδιάρθρωση επιχειρήσεων).

Υπάρχει κίνδυνος να υποβληθούν προτάσεις στο μέλλον, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο άλλων συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, προκειμένου να βρεθούν κενά που ωφελούν ορισμένους παραγωγούς.

 

Αιτιολογία

Το κείμενο που προτείνει η Επιτροπή πρέπει να διατηρηθεί.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας επί των τροπολογιών ως σύνολο:

Ψήφοι υπέρ:

72

Ψήφοι κατά:

113

Αποχές:

11


(11)  Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64).

(11)   Οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64).


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/888/oj

ISSN 1977-0901 (electronic edition)