P9_TA(2023)0243

Η σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 15ης Ιουνίου 2023 σχετικά με τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2021/2229(INL) — 2023/0900(NLE))

(C/2024/508)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

—	έχοντας υπόψη το άρθρο 14 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

—	έχοντας υπόψη το άρθρο 106α παράγραφος 1 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας,

—	έχοντας υπόψη την απόφαση (ΕΕ) 2018/937 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 2018, για τον καθορισμό της σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),

—	έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Φεβρουαρίου 2018 σχετικά με τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

—

έχοντας υπόψη το νομοθετικό ψήφισμά του της 3ης Μαΐου 2022 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση καθολική ψηφοφορία, και την κατάργηση της απόφασης (76/787/ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ), καθώς και της πράξης περί εκλογής των μελών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με άμεση καθολική ψηφοφορία που προσαρτάται στην εν λόγω απόφαση (3) («νομοθετικό ψήφισμα της 3ης Μαΐου 2022 σχετικά με τη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού εκλογικού νόμου»),

—	έχοντας υπόψη τον κώδικα καλής πρακτικής σε εκλογικά θέματα της Επιτροπής της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης,

—	έχοντας υπόψη τα άρθρα 46, 54 και 90 του Κανονισμού του,

—	έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (A9-0214/2023),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει να πληροί τα κριτήρια που ορίζονται στο πρώτο εδάφιο του άρθρου 14 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), ήτοι ο αριθμός των αντιπροσώπων των πολιτών της Ένωσης να μην υπερβαίνει τους επτακόσιους πενήντα, συν τον πρόεδρο, η εκπροσώπηση αυτή να είναι αναλογική κατά φθίνουσα τάξη, με ελάχιστο όριο έξι βουλευτών ανά κράτος μέλος και κανένα κράτος μέλος να μην λαμβάνει περισσότερες από ενενήντα έξι έδρες·

Β.	λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει το δικαίωμα πρωτοβουλίας όσον αφορά τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

Γ.	λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 14 παράγραφος 2 ΣΕΕ ορίζει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απαρτίζεται από αντιπροσώπους των πολιτών της Ένωσης·

Δ.	λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 10 ΣΕΕ προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η λειτουργία της Ένωσης βασίζεται στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, όπου οι πολίτες εκπροσωπούνται άμεσα στο επίπεδο της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

Ε.	λαμβάνοντας υπόψη ότι το νομοθετικό ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 3ης Μαΐου 2022 σχετικά με τη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού εκλογικού νόμου προτείνει τη δημιουργία εκλογικής περιφέρειας σε επίπεδο Ένωσης·

ΣΤ.	λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενδεχόμενη δημιουργία εκλογικής περιφέρειας σε επίπεδο Ένωσης απαιτεί την τροποποίηση της πράξης περί εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο καθορισμός του αριθμού των εδρών μιας ενδεχόμενης εκλογικής περιφέρειας σε επίπεδο Ένωσης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βάσει του άρθρου 14 παράγραφος 2 ΣΕΕ, ενώ οι αναγκαίες διατάξεις για τη δημιουργία της βασίζονται στο άρθρο 223 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατανομή των εδρών μεταξύ των κρατών μελών κατά την τρέχουσα και την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο ήταν αποτέλεσμα όχι ενός πάγιου συστήματος υπολογισμού αλλά πολιτικών διαπραγματεύσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά συνέπεια, η τρέχουσα μέθοδος κατανομής των εδρών στα κράτη μέλη δεν συμμορφώνεται αυτομάτως με την αρχή της φθίνουσας αναλογικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας πάγιος μηχανισμός υπολογισμού που να αντικατοπτρίζει τα αριθμητικά στοιχεία για τον πληθυσμό στα κράτη μέλη της Ένωσης θα διασφάλιζε τη μελλοντική συμμόρφωση με την εν λόγω αρχή·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τον καθορισμό της σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει να είναι έτοιμη αρκετά πριν από την ημέρα των εκλογών, ώστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη να θεσπίσουν τις αναγκαίες νομικές διατάξεις για την οργάνωση των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την κοινοβουλευτική περίοδο 2024-2029·

επισημαίνει ότι η τρέχουσα κατανομή των εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπως ορίζεται στην απόφαση (ΕΕ) 2018/937, ισχύει για την κοινοβουλευτική περίοδο 2019-2024· τονίζει, συνεπώς, ότι απαιτείται χωρίς καθυστέρηση νέα απόφαση για τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κοινοβουλευτική περίοδο 2024-2029·

αναγνωρίζει ότι ορισμένα κράτη μέλη εκτιμούν ότι το σύστημα ψηφοφορίας στο Συμβούλιο πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο των αποφάσεων για την κατανομή των εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την πρότασή του Κοινοβουλίου για κανονισμό του Συμβουλίου που επισυνάπτεται στο νομοθετικό ψήφισμά του της 3ης Μαΐου 2022 σχετικά με τη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού εκλογικού νόμου, οι 28 πρόσθετες έδρες για βουλευτές εκλεγόμενους σε εκλογική περιφέρεια σε επίπεδο Ένωσης θα καθιερωθούν ουσιαστικά μόνο μετά τις εκλογές, όταν τεθεί σε ισχύ ο αναθεωρημένος ευρωπαϊκός εκλογικός νόμος, μαζί με τις αναγκαίες διατάξεις για μια εκλογική περιφέρεια σε επίπεδο Ένωσης·

υπογραμμίζει εμφατικά την ανάγκη για ένα πάγιο σύστημα στο μέλλον, βασισμένο σε σαφή μαθηματικό τύπο, που θα κατανέμει τις έδρες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με αντικειμενικό, δίκαιο, βιώσιμο και διαφανή τρόπο, τηρώντας την αρχή της φθίνουσας αναλογικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 της απόφασης (ΕΕ) 2018/937· θεωρεί ότι δεν είναι πολιτικά βιώσιμο στο παρόν στάδιο να προτείνει το Κοινοβούλιο ένα τέτοιο πάγιο σύστημα τη στιγμή που αυτό χρειάζεται να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω διαβούλευσης και θα πρέπει να θεσπιστεί εγκαίρως πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· καλεί την Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων να συνεχίσει τις εργασίες της για ένα τέτοιο πάγιο σύστημα, εντός της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης της δυνατότητας εμπλοκής της Eurostat·

θεωρεί ότι κάθε περαιτέρω καθυστέρηση στις εργασίες του Συμβουλίου σχετικά με την τροποποίηση του ευρωπαϊκού εκλογικού νόμου θα αντέβαινε στην αρχή της καλόπιστης συνεργασίας, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 ΣΕΕ, δεδομένου ότι η απόφαση του Συμβουλίου αναμένεται να έχει αντίκτυπο στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ενδέχεται να έχει αντίκτυπο στη σύνθεσή του·

υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη να εγκριθεί στο Συμβούλιο η απόφαση σχετικά με τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου τα κράτη μέλη να μπορέσουν να θεσπίσουν εγκαίρως τις απαιτούμενες εθνικές διατάξεις που θα τους επιτρέψουν να οργανώσουν τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την κοινοβουλευτική περίοδο 2024-2029· τονίζει ότι το Κοινοβούλιο δεσμεύεται συνεπώς να προχωρήσει ταχέως στη διαδικασία έγκρισης, σε πνεύμα αμοιβαίας καλόπιστης συνεργασίας·

εγκρίνει και υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τη συνημμένη πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τον καθορισμό της σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, βάσει του δικαιώματος πρωτοβουλίας που διαθέτει και το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 14 παράγραφος 2 ΣΕΕ· επισημαίνει ότι μια τέτοια απόφαση μπορεί να εγκριθεί μόνο με την έγκριση του Κοινοβουλίου και ζητά κατά συνέπεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να το ενημερώσει αμέσως, εάν προτίθεται να παρεκκλίνει από την υποβληθείσα πρόταση και με ποιον τρόπο·

αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν νομοθετικό ψήφισμα και τη συνημμένη πρόταση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στα κοινοβούλια και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 165 I της 2.7.2018, σ. 1.

(2) ΕΕ C 463 της 21.12.2018, σ. 83.

(3) ΕΕ C 465 της 6.12.2022, σ. 171.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΨΗΦΙΣΜΑ

Πρόταση για

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τον καθορισμό της σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ιδίως το άρθρο 14 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, και ιδίως το άρθρο 106α παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη την πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1),

Έχοντας υπόψη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Το άρθρο 14 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) καθορίζει τα κριτήρια για τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δηλαδή ότι πρέπει ο αριθμός των αντιπροσώπων των πολιτών της Ένωσης να μην υπερβαίνει τους επτακόσιους πενήντα συν τον πρόεδρο, η εν λόγω εκπροσώπηση να είναι αναλογική κατά φθίνουσα τάξη, με ελάχιστο όριο έξι μελών ανά κράτος μέλος, και κανένα κράτος μέλος να μην λαμβάνει περισσότερες από ενενήντα έξι έδρες.

(2)

Το άρθρο 10 ΣΕΕ προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η λειτουργία της Ένωσης πρέπει να θεμελιώνεται στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, με τους πολίτες να εκπροσωπούνται άμεσα στο επίπεδο της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη να εκπροσωπούνται στο Συμβούλιο από τις κυβερνήσεις τους, οι οποίες με τη σειρά τους είναι δημοκρατικά υπεύθυνες έναντι των εθνικών τους κοινοβουλίων ή των πολιτών τους.

(3)	Το άρθρο 14 παράγραφος 2 ΣΕΕ εφαρμόζεται επομένως στο πλαίσιο των ευρύτερων ρυθμίσεων για τα θεσμικά όργανα που καθορίζονται στις Συνθήκες, οι οποίες περιλαμβάνουν επίσης τις διατάξεις για τη λήψη αποφάσεων στο Συμβούλιο.

(4)	Θα πρέπει να καθοριστεί κατάλληλος αριθμός για τους εκπροσώπους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οι οποίοι θα εκλέγονται σε εκλογική περιφέρεια σε επίπεδο Ένωσης, με την επιφύλαξη της έγκρισης της νομικής βάσης για την εν λόγω εκλογική περιφέρεια,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14 παράγραφος 2 ΣΕΕ, ισχύουν οι εξής αρχές:

—	ο συνολικός αριθμός εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 750, συν τον πρόεδρο,

—	η κατανομή των εδρών στα κράτη μέλη είναι αναλογική κατά φθίνουσα τάξη με ελάχιστο όριο 6 εδρών και μέγιστο όριο 96 εδρών ανά κράτος μέλος, ενώ παράλληλα αποτυπώνει όσο το δυνατόν καλύτερα το μέγεθος των αντίστοιχων πληθυσμών των κρατών μελών,

—

η φθίνουσα αναλογικότητα ορίζεται ως εξής: ο λόγος του πληθυσμού προς τον αριθμό των εδρών κάθε κράτους μέλους πριν τη στρογγυλοποίηση προς τα πάνω ή προς τα κάτω προς τον πλησιέστερο ακέραιο αριθμό διαφοροποιείται αναλόγως του αντίστοιχου πληθυσμού του, κατά τρόπον ώστε κάθε μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από πολυπληθέστερο κράτος μέλος να εκπροσωπεί περισσότερους πολίτες από ό,τι κάθε μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που προέρχεται από κράτος μέλος με μικρότερο πληθυσμό και, αντιστρόφως, κατά τρόπον ώστε όσο μεγαλύτερο πληθυσμό έχει ένα κράτος μέλος, τόσο μεγαλύτερη αξίωση να έχει σε μεγάλο αριθμό εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Άρθρο 2

Ο συνολικός πληθυσμός των κρατών μελών υπολογίζεται από την Επιτροπή (Eurostat) βάσει των δεδομένων που παρέχουν τα κράτη μέλη, σύμφωνα με μέθοδο που καθιερώθηκε μέσω του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1260/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3).

Άρθρο 3

1. Ο αριθμός των αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που εκλέγονται σε κάθε κράτος μέλος για την περίοδο 2024-2029 ορίζεται ως εξής:

Βέλγιο	21
Βουλγαρία	17
Τσεχική Δημοκρατία	21
Δανία	15
Γερμανία	96
Εσθονία	7
Ιρλανδία	14
Ελλάδα	21
Ισπανία	61
Γαλλία	79
Κροατία	12
Ιταλία	76
Κύπρος	6
Λετονία	9
Λιθουανία	11
Λουξεμβούργο	6
Ουγγαρία	21
Μάλτα	6
Κάτω Χώρες	31
Αυστρία	20
Πολωνία	52
Πορτογαλία	21
Ρουμανία	33
Σλοβενία	9
Σλοβακία	15
Φινλανδία	15
Σουηδία	21

2. Επιπλέον του αριθμού των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκλέγονται σε κάθε κράτος μέλος όπως ορίζεται στην παράγραφο 1, και με την επιφύλαξη της έναρξης ισχύος κανονισμού του Συμβουλίου για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία, ο οποίος θα καταργεί την απόφαση (76/787/ΕΚΑΧ, ΕΟΚ, Ευρατόμ) του Συμβουλίου και την πράξη περί εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία που προσαρτάται στην εν λόγω απόφαση, και θα προβλέπει τη δημιουργία εκλογικής περιφέρειας σε επίπεδο Ένωσης, 28 εκπρόσωποι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκλέγονται σε εκλογική περιφέρεια σε επίπεδο Ένωσης κατά τις πρώτες εκλογές που έπονται του εν λόγω γεγονότος, όπως προβλέπεται στον εν λόγω κανονισμό.

Άρθρο 4

Εν ευθέτω χρόνω πριν την έναρξη κοινοβουλευτικής περιόδου 2029-2034, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 2 ΣΕΕ, πρόταση για επικαιροποιημένη κατανομή των εδρών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Άρθρο 5

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

…

Για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Ο/Η Πρόεδρος

(1) Η πρόταση εγκρίθηκε στις … (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(2) Έγκριση της … (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα).

(3) Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1260/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Νοεμβρίου 2013, για τις ευρωπαϊκές δημογραφικές στατιστικές (ΕΕ L 330 της 10.12.2013, σ. 39).