Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.11099 — CINVEN / MBCC DIVESTMENT BUSINESS)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2023/C 199/01)

Στις 20 Απριλίου 2023, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να τη χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνο στα αγγλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

—

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του ιστότοπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O ιστότοπος αυτός παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια,

—	σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32023M11099. Ο ιστότοπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.

---

(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 1ης Ιουνίου 2023

για τον διορισμό ενός τακτικού μέλους της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Ασφάλεια και την Υγεία στον Τόπο Εργασίας για την Ιρλανδία

(2023/C 199/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για την ίδρυση Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Ασφάλεια και την Υγεία στο Χώρο Εργασίας (1) και ιδίως το άρθρο 3,

Έχοντας υπόψη τους καταλόγους των υποψηφίων που υπέβαλαν στο Συμβούλιο οι κυβερνήσεις των κρατών μελών,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)	Με απόφαση της 24ης Φεβρουαρίου 2022 (2), το Συμβούλιο διόρισε τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Ασφάλεια και την Υγεία στον Τόπο Εργασίας για το χρονικό διάστημα από την 1η Μαρτίου 2022 έως τις 28 Φεβρουαρίου 2025.

(2)	Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας υπέβαλε μία υποψηφιότητα για την κάλυψη μίας θέσης,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

---

(1)  ΕΕ C 218 της 13.9.2003, σ. 1.

(2)  Απόφαση του Συμβουλίου, της 24ης Φεβρουαρίου 2022, για τον διορισμό των τακτικών και αναπληρωματικών μελών της συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας (ΕΕ C 92 της 25.2.2022, σ. 1).

Ισοτιμίες του ευρώ (1)

6 Ιουνίου 2023

(2023/C 199/03)

1 ευρώ =

	Νομισματική μονάδα	Ισοτιμία
USD	δολάριο ΗΠΑ	1,0683
JPY	ιαπωνικό γιεν	149,09
DKK	δανική κορόνα	7,4494
GBP	λίρα στερλίνα	0,86103
SEK	σουηδική κορόνα	11,6215
CHF	ελβετικό φράγκο	0,9698
ISK	ισλανδική κορόνα	151,10
NOK	νορβηγική κορόνα	11,8775
BGN	βουλγαρικό λεβ	1,9558
CZK	τσεχική κορόνα	23,520
HUF	ουγγρικό φιορίνι	368,63
PLN	πολωνικό ζλότι	4,4915
RON	ρουμανικό λέου	4,9592
TRY	τουρκική λίρα	22,9762
AUD	δολάριο Αυστραλίας	1,6038
CAD	δολάριο Καναδά	1,4342
HKD	δολάριο Χονγκ Κονγκ	8,3777
NZD	δολάριο Νέας Ζηλανδίας	1,7579
SGD	δολάριο Σιγκαπούρης	1,4411
KRW	ουόν Νότιας Κορέας	1 388,93
ZAR	νοτιοαφρικανικό ραντ	20,5593
CNY	κινεζικό ρενμινμπί γιουάν	7,6040
IDR	ρουπία Ινδονησίας	15 891,22
MYR	μαλαισιανό ρινγκίτ	4,9222
PHP	πέσο Φιλιππινών	60,064
RUB	ρωσικό ρούβλι
THB	ταϊλανδικό μπατ	37,161
BRL	ρεάλ Βραζιλίας	5,2538
MXN	πέσο Μεξικού	18,6436
INR	ινδική ρουπία	88,2295

---

(1)  Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Συνοπτική παρουσίαση της γνωμοδότησης του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας

(2023/C 199/04)

(Το πλήρες κείμενο της παρούσας γνωμοδότησης είναι διαθέσιμο στην αγγλική, τη γαλλική και τη γερμανική γλώσσα στον δικτυακό τόπο του ΕΕΠΔ https://edps.europa.eu)

Με την παρούσα γνωμοδότηση, η οποία εκδίδεται δυνάμει του άρθρου 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1), ο ΕΕΠΔ διατυπώνει συστάσεις επί της πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ, της 15ης Φεβρουαρίου 2011, σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας (2), λαμβάνοντας υπόψη τα θεμελιώδη δικαιώματα στην ιδιωτική ζωή και την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (εφεξής «η πρόταση»)

Ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για τους στόχους που επιδιώκονται με την πρόταση, ιδίως να διασφαλιστεί η πρόσβαση των φορολογικών διοικήσεων στις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική εκτέλεση των καθηκόντων τους και να ενισχυθεί η γενική συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2011/16/ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ διατυπώνει σειρά συστάσεων προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση της πρότασης με το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων.

Η περαιτέρω χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για διαφορετικό σκοπό από την αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους μπορεί να επιτραπεί μόνο εάν βασίζεται στο δίκαιο της Ένωσης ή του κράτους μέλους βάσει του οποίου η περαιτέρω επεξεργασία επιτρέπεται νομίμως και αποτελεί αναγκαίο και αναλογικό μέτρο σε μια δημοκρατική κοινωνία για τη διασφάλιση των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του ΓΚΠΔ. Για την εξασφάλιση υψηλότερου επιπέδου εναρμόνισης και ασφάλειας δικαίου, ο ΕΕΠΔ θεωρεί ότι η πρόταση θα πρέπει να παρέχει έναν (εξαντλητικό) κατάλογο των σκοπών για τους οποίους τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να υποβληθούν σε περαιτέρω επεξεργασία.

Όσον αφορά την πρόσβαση της Επιτροπής στις πληροφορίες που καταγράφονται στο κεντρικό ευρετήριο για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας, ο ΕΕΠΔ συνιστά να διευκρινιστεί ποιες ειδικές υποχρεώσεις της Επιτροπής δυνάμει της οδηγίας δικαιολογούν την πρόσβαση στις πληροφορίες που καταγράφονται στο κεντρικό ευρετήριο και να προσδιοριστεί σαφώς ο σκοπός της πρόσβασης αυτής.

Ο ΕΕΠΔ εκφράζει, καταρχήν, την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η πρόταση αποσκοπεί στην περαιτέρω αποσαφήνιση των ρόλων και των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών και της Επιτροπής κατά την έννοια του δικαίου για την προστασία των δεδομένων. Ταυτόχρονα, ο ΕΕΠΔ σημειώνει ότι το άρθρο 25 παράγραφος 3 της οδηγίας 2011/16/ΕΕ (τόσο στην τρέχουσα μορφή του όσο και όπως θα τροποποιηθεί από την πρόταση) ορίζει τους αντίστοιχους ρόλους των κρατών μελών και της Επιτροπής κατά την έννοια του δικαίου προστασίας δεδομένων με οριζόντιο τρόπο. Για την αποφυγή περιττών επικαλύψεων, ο ΕΕΠΔ συνιστά τη διαγραφή των δύο τελευταίων προτάσεων του άρθρου 8αδ παράγραφος 10, όπως προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 6 της πρότασης. Όσον αφορά το άρθρο 25 παράγραφος 3, όπως θα τροποποιηθεί από την πρόταση, ο ΕΕΠΔ συνιστά να αναφέρεται σαφώς σε ποιες περιπτώσεις οι οντότητες που εμπλέκονται στην επεξεργασία δεδομένων θεωρούνται υπεύθυνοι επεξεργασίας (ενεργώντας μεμονωμένα) και πότε θεωρούνται από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας.

Τέλος, ο ΕΕΠΔ θεωρεί ότι η πρόταση θα πρέπει να προβλέπει όχι μόνο την ελάχιστη αλλά και τη μέγιστη διάρκεια αποθήκευσης. Η πρόταση θα πρέπει να διευκρινίζει επίσης ότι τα αρχεία των πληροφοριών που λαμβάνονται μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών πρέπει να διαγράφονται μετά τη λήξη της μέγιστης περιόδου διατήρησης δεδομένων ή νωρίτερα, εάν δεν είναι πλέον απαραίτητα.

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.

Στις 8 Δεκεμβρίου 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε πρόταση οδηγίας (ΕΕ) του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας («η πρόταση») (3).

2.

Οι στόχοι της πρότασης είναι οι εξής (4): — να εισαγάγει διατάξεις για την υποβολή στοιχείων, τη δέουσα επιμέλεια και την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με ορισμένα κρυπτοστοιχεία και ηλεκτρονικό χρήμα, — να θεσπίσει την υποχρέωση των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με φορολογικές αποφάσεις διασυνοριακού χαρακτήρα που αφορούν φυσικά πρόσωπα με μεγάλη περιουσία, — να θεσπίσει ρυθμίσεις σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης των εθνικών διατάξεων για τη μεταφορά της οδηγίας 2011/16/ΕΕ («η οδηγία»).

3.

Η παρούσα γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ εκδίδεται κατόπιν διαβούλευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 9 Φεβρουαρίου 2023, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 (EUDPR). Ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για την αναφορά στη διαβούλευση στην αιτιολογική σκέψη 43 της πρότασης. Ο ΕΕΠΔ σημειώνει επίσης με ικανοποίηση ότι είχε προηγουμένως ζητηθεί ανεπίσημα η γνώμη του σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 60 του κανονισμού EUDPR.

4.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

32.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ο ΕΕΠΔ διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις: (1) να ορίζεται ότι η πρόταση εξασφαλίζει τον πλήρη σεβασμό του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 του Χάρτη, και να υπενθυμίζεται ότι οι κανονισμοί ΓΚΠΔ και EUDPR για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα εφαρμόζονται στο πλαίσιο της πρότασης· (2) να αποσαφηνιστεί ότι η περαιτέρω χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους μπορεί να επιτραπεί μόνο εάν στηρίζεται στο δίκαιο της Ένωσης ή του κράτους μέλους, το οποίο ορίζει κατάλογο των σκοπών για τους οποίους μπορεί να επιτραπεί νομίμως η περαιτέρω επεξεργασία η οποία αποτελεί αναγκαίο και αναλογικό μέτρο σε μια δημοκρατική κοινωνία για τη διασφάλιση των στόχων που αναφέρονται στο άρθρο 23 παράγραφος 1 του ΓΚΠΔ, και να προβλεφθεί στην ίδια την πρόταση (εξαντλητικός) κατάλογος των σκοπών για τους οποίους τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να υποστούν περαιτέρω επεξεργασία· (3) να τροποποιηθεί το διατακτικό της πρότασης ώστε να διευκρινίζεται ποιες συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Επιτροπής δυνάμει της οδηγίας δικαιολογούν την πρόσβαση στις πληροφορίες που καταγράφονται στο κεντρικό ευρετήριο· (4) να διαγραφούν οι δύο τελευταίες περίοδοι του άρθρου 8αδ παράγραφος 10 κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 6 της πρότασης· (5) όσον αφορά το άρθρο 25 παράγραφος 3 της οδηγίας, όπως θα τροποποιηθεί από την πρόταση, να αναφέρεται σαφώς σε ποιες περιπτώσεις οι οντότητες που συμμετέχουν στην επεξεργασία θεωρούνται υπεύθυνοι επεξεργασίας (ενεργώντας μεμονωμένα) και πότε θεωρούνται από κοινού υπεύθυνοι επεξεργασίας· (6) να προβλεφθεί μέγιστη περίοδος αποθήκευσης και να διευκρινιστεί ότι τα αρχεία των πληροφοριών που λαμβάνονται μέσω της ανταλλαγής πληροφοριών πρέπει να διαγράφονται μετά τη μέγιστη περίοδο διατήρησης των δεδομένων ή και νωρίτερα, εάν δεν είναι πλέον απαραίτητα.

---

(1)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2018, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 και της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ (ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 39).

(2)  Οδηγία 2011/16/EE του Συμβουλίου, της 15ης Φεβρουαρίου 2011, σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας και με την κατάργηση της οδηγίας 77/799/ΕΟΚ (ΕΕ L 64 της 11.3.2011, σ. 1).

(3)  COM(2022) 707 final.

(4)  COM(2022) 707 final, σ. 1.

Περίληψη της γνωμοδότησης του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με την εντολή διαπραγμάτευσης για τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου του Ισημερινού

(2023/C 199/05)

(Το πλήρες κείμενο της παρούσας γνωμοδότησης είναι διαθέσιμο στην αγγλική, τη γαλλική και τη γερμανική γλώσσα στον δικτυακό τόπο του ΕΕΠΔ https://edps.europa.eu)

Στις 22 Φεβρουαρίου 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας του Ισημερινού σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών του Ισημερινού που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

Στόχος της πρότασης είναι η έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Δημοκρατία του Ισημερινού με σκοπό την υπογραφή και τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που θα επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών του Ισημερινού που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Το παράρτημα της σύστασης καθορίζει τις διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου προς την Επιτροπή, δηλαδή τους στόχους που η τελευταία θα πρέπει να επιδιώκει να επιτύχει εξ ονόματος της ΕΕ κατά την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Οι διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται στο πλαίσιο ποινικών ερευνών και υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία από την Ευρωπόλ για την παραγωγή εγκληματολογικών πληροφοριών ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή των ενδιαφερόμενων προσώπων. Για αυτό τον λόγο, η διεθνής συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι περιορισμοί των δικαιωμάτων στην ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων σχετικά με την καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος και της τρομοκρατίας εφαρμόζονται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο.

Ο ΕΕΠΔ σημειώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή έχει θεσπίσει μέχρι σήμερα, με βάση επίσης ορισμένες από τις συστάσεις των προηγούμενων γνωμοδοτήσεων του ΕΕΠΔ επί του θέματος, ένα καλά διαρθρωμένο σύνολο στόχων (διαπραγματευτικές οδηγίες) που βασίζονται σε θεμελιώδεις αρχές προστασίας των δεδομένων. Η Επιτροπή επιδιώκει να επιτύχει τους στόχους αυτούς εξ ονόματος της ΕΕ κατά τη διάρκεια των διεθνών διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνιών οι οποίες επιτρέπουν την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου τρίτων χωρών.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, οι συστάσεις στην παρούσα γνωμοδότηση αποσκοπούν στην αποσαφήνιση και, κατά περίπτωση, στην περαιτέρω ανάπτυξη των εγγυήσεων και των ελέγχων που θα περιληφθούν στις μελλοντικές συμφωνίες σε σχέση με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της ΕΕ και του Ισημερινού. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ συνιστά η μελλοντική συμφωνία να περιλαμβάνει ρητά τον κατάλογο των ποινικών αδικημάτων για τα οποία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, να προβλέπει την περιοδική επανεξέταση της ανάγκης αποθήκευσης των διαβιβαζόμενων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και άλλα κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την τήρηση των προθεσμιών, να παρέχει πρόσθετες εγγυήσεις όσον αφορά τη διαβίβαση ειδικών κατηγοριών δεδομένων, να διασφαλίζει ότι δεν θα προβλέπεται καμία αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων βάσει των δεδομένων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας, χωρίς τη δυνατότητα αποτελεσματικής και ουσιαστικής ανθρώπινης παρέμβασης, και να προβλέπει σαφείς και λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τις πληροφορίες που θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση των υποκειμένων των δεδομένων.

Ο ΕΕΠΔ υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 του Χάρτη, ο έλεγχος από ανεξάρτητη αρχή αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ως εκ τούτου, ο ΕΕΠΔ συνιστά στην Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στην εποπτεία από ανεξάρτητους δημόσιους φορείς αρμόδιους για την προστασία των δεδομένων με ουσιαστικές εξουσίες έναντι των αρχών επιβολής του νόμου και άλλων αρμόδιων αρχών της Δημοκρατίας του Ισημερινού που θα χρησιμοποιούν τα διαβιβαζόμενα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της συμφωνίας, ο ΕΕΠΔ προτείνει επίσης στα συμβαλλόμενα μέρη να ανταλλάσσουν σε τακτική βάση πληροφορίες σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων από τα υποκείμενα των δεδομένων, καθώς και συναφείς πληροφορίες για τη χρήση των μηχανισμών εποπτείας και προσφυγής που σχετίζονται με την εφαρμογή της συμφωνίας.

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.

Στις 22 Φεβρουαρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ισημερινού σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των αρχών του Ισημερινού που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος και της τρομοκρατίας (1) (εφεξής «η πρόταση»). Η πρόταση συνοδεύεται από το αντίστοιχο παράρτημά της.

2.

Στόχος της πρότασης είναι η έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Δημοκρατία του Ισημερινού με σκοπό την υπογραφή και τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που θα επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών του Ισημερινού που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Το παράρτημα της πρότασης καθορίζει τις οδηγίες διαπραγμάτευσης του Συμβουλίου προς την Επιτροπή, δηλαδή τους στόχους που η τελευταία θα πρέπει να επιδιώκει να επιτύχει εξ ονόματος της ΕΕ κατά την πορεία των διαπραγματεύσεων.

3.

Στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι ομάδες οργανωμένου εγκλήματος της Λατινικής Αμερικής αποτελούν σοβαρή απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ, καθώς η δράση τους συνδέεται όλο και περισσότερο με μια σειρά εγκλημάτων εντός της Ένωσης, ιδίως στον τομέα της διακίνησης ναρκωτικών (2). Στην αξιολόγηση απειλής όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην ΕΕ (SOCTA) που διενήργησε η Ευρωπόλ για το 2021 υπογραμμίζεται ότι πρωτοφανείς ποσότητες παράνομων ναρκωτικών διακινούνται στην ΕΕ από τη Λατινική Αμερική, αποφέροντας κέρδη πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ενός ευρέος φάσματος εγκληματικών οργανώσεων (σε διεθνές και ενωσιακό επίπεδο) και για την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου στην ΕΕ (3).

4.

Το μεγαλύτερο μέρος των ναρκωτικών που κατάσχεται στην ΕΕ μεταφέρεται διά θαλάσσης, κυρίως σε εμπορευματοκιβώτια θαλάσσιων μεταφορών (4), και αποστέλλεται στην ΕΕ απευθείας από τις χώρες παραγωγής, καθώς και από γειτονικές χώρες αναχώρησης στη Λατινική Αμερική, συμπεριλαμβανομένης της Δημοκρατίας του Ισημερινού (5). Με βάση τις κατασχεθείσες ποσότητες κοκαΐνης τόσο στους ευρωπαϊκούς λιμένες όσο και σε λιμένες ανά τον κόσμο οι οποίες προορίζονταν για την Ευρώπη, ο Ισημερινός (με κατασχέσεις κοκαΐνης ύψους 67,5 τόνων περίπου) ήταν ένα από τα κύρια σημεία αναχώρησης το 2020, κάτι που συμβαίνει εδώ και αρκετά χρόνια (6).

5.

Στο έγγραφο προγραμματισμού της για την περίοδο 2022-2024, η Ευρωπόλ επισήμανε ότι, μεταξύ άλλων, η αυξανόμενη ζήτηση ναρκωτικών και η αύξηση των οδών διακίνησης ναρκωτικών προς την ΕΕ δικαιολογούν την ανάγκη ενισχυμένης συνεργασίας με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (7). Στο πλαίσιο αυτό, τον Δεκέμβριο του 2022, η Δημοκρατία του Ισημερινού συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο της Ευρωπόλ σχετικά με τους εταίρους προτεραιότητας με τους οποίους ο οργανισμός μπορεί να συνάπτει συμφωνίες συνεργασίας. Με το σκεπτικό αυτό, ο Ισημερινός χαρακτηρίστηκε βασικός διεθνής εταίρος για τη μείωση του παγκόσμιου εφοδιασμού κοκαΐνης από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA) (8).

6.

Η παρούσα γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ εκδίδεται κατόπιν διαβούλευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 22 Φεβρουαρίου 2023, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού 2018/1725 (EUDPR). Ο ΕΕΠΔ επικροτεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη του για την πρόταση και αναμένει ότι θα συμπεριληφθεί αναφορά στην παρούσα γνωμοδότηση στο προοίμιο της απόφασης του Συμβουλίου. Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η αιτιολογική σκέψη 4 της πρότασης παραπέμπει στην αιτιολογική σκέψη 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκου Κοινοβουλιου και του Συμβουλιου (9) («κανονισμός για την Ευρωπόλ») που προβλέπει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να ζητήσει τη γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων ακόμα και κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης της συμφωνίας και, σε κάθε περίπτωση, πριν συναφθεί η συμφωνία.

11.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

38.

Δεδομένων των ανωτέρω, ο ΕΕΠΔ συνιστά τα εξής: (1) να αποκλείεται ρητά στη μελλοντική συμφωνία η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο προφανούς παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, (2) να απαριθμούνται ρητώς στη μελλοντική συμφωνία τα ποινικά αδικήματα για τα οποία θα είναι δυνατή η ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και να προβλέπεται σαφώς ότι τα διαβιβαζόμενα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα αφορούν μεμονωμένες περιπτώσεις, (3) να προβλέπεται στη μελλοντική συμφωνία περιοδική επανεξέταση της ανάγκης αποθήκευσης των διαβιβαζόμενων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και άλλα κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την τήρηση των προθεσμιών, (4) να διασφαλίζεται ότι η μελλοντική συμφωνία παρέχει τις εγγυήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 30 του κανονισμού Ευρωπόλ, (5) να διασφαλίζεται ότι τα μέτρα ασφαλείας καλύπτουν τα δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία στον τόπο προορισμού, καθώς και κατά τη διαβίβαση, (6) να διασφαλιστεί ότι δεν θα λαμβάνεται καμία αυτοματοποιημένη απόφαση με βάση τα δεδομένα που έχουν ληφθεί βάσει της συμφωνίας χωρίς τη δυνατότητα παρέμβασης ανθρώπου με αποτελεσματικό και ουσιαστικό τρόπο, (7) να θεσπιστούν στη μελλοντική συμφωνία σαφείς και λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τις πληροφορίες που θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση των υποκειμένων των δεδομένων, (8) να δώσει ιδιαίτερη προσοχή η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, στο σχέδιο Οδηγίας 3(ια) σχετικά με την εποπτεία από ανεξάρτητους δημόσιους φορείς, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την προστασία των δεδομένων με ουσιαστικές εξουσίες έναντι των αρχών επιβολής του νόμου και άλλων αρμόδιων αρχών της Δημοκρατίας του Ισημερινού που θα χρησιμοποιούν τα διαβιβαζόμενα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, (9) για τους σκοπούς της παρούσας επανεξέτασης της συμφωνίας, τα μέρη ανταλλάσσουν σε τακτική βάση πληροφορίες σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων και συναφείς πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των μηχανισμών εποπτείας και προσφυγής που συνδέονται με την εφαρμογή της συμφωνίας.

---

(1)  COM(2023) 97 final.

(2)  Βλέπε σελ. 2 της πρότασης.

(3)  Αξιολόγηση απειλής όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση «A corrupt influence: the infiltration and undermining of Europe’s economy and society by organised crime» (Μια διαφθείρουσα Επιρροή: η διάβρωση και η υπονόμευση της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας από το οργανωμένο έγκλημα).

(4)  Europol and the global cocaine trade («Η Ευρωπόλ και το παγκόσμιο εμπόριο κοκαΐνης»), διατίθεται στη διεύθυνση https://www.emcdda.europa.eu/publications/eu-drug-markets/cocaine/europe-and-global-cocaine-trade_en

(5)  Europol and the global cocaine trade («Η Ευρωπόλ και το παγκόσμιο εμπόριο κοκαΐνης»), διατίθεται στη διεύθυνση https://www.emcdda.europa.eu/publications/eu-drug-markets/cocaine/europe-and-global-cocaine-trade_en

(6)  EU Drug Market: Cocaine («Αγορά ναρκωτικών της ΕΕ: Κοκαΐνη»), σ. 24, διατίθεται στην ιστοσελίδα «EU Drug Market: Cocaine» www.emcdda.europa.eu

(7)  Έγγραφο προγραμματισμού της Ευρωπόλ 2022-2024, σ. 150.

(8)  EU Drug Market: Cocaine («Αγορά ναρκωτικών της ΕΕ: Κοκαΐνη»), διατίθεται στην ιστοσελίδα «EU Drug Market: Cocaine» www.emcdda.europa.eu

(9)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και την αντικατάσταση και κατάργηση των αποφάσεων του Συμβουλίου 2009/371/ΔΕΥ, 2009/934/ΔΕΥ, 2009/935/ΔΕΥ, 2009/936/ΔΕΥ και 2009/968/ΔΕΥ (ΕΕ L 135 της 24.5.2016, σ. 53).

Περίληψη της γνωμοδότησης του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με την εντολή διαπραγμάτευσης για τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας για την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου της Βραζιλίας

(2023/C 199/06)

(Το πλήρες κείμενο της παρούσας γνωμοδότησης είναι διαθέσιμο στην αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα στον διαδικτυακό τόπο του ΕΕΠΔ https://edps.europa.eu)

Στις 22 Φεβρουαρίου 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Βραζιλίας σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των βραζιλιάνικων αρχών που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας.

Στόχος της σύστασης είναι η έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Βραζιλία με σκοπό την υπογραφή και τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που θα επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των βραζιλιάνικων αρχών που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Το παράρτημα της σύστασης καθορίζει τις διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου προς την Επιτροπή, δηλαδή τους στόχους που η τελευταία θα πρέπει να επιδιώκει να επιτύχει εξ ονόματος της ΕΕ κατά την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Οι διαβιβάσεις δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται στο πλαίσιο ποινικών ερευνών και υφίστανται περαιτέρω επεξεργασία από την Ευρωπόλ για την παραγωγή πληροφοριών σχετικά με την εγκληματικότητα ενδέχεται να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις ζωές των ενδιαφερόμενων προσώπων. Για αυτό τον λόγο, η διεθνής συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι περιορισμοί των δικαιωμάτων στην ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων σε σχέση με την καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος και της τρομοκρατίας εφαρμόζονται μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο.

Ο ΕΕΠΔ σημειώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή έχει θεσπίσει μέχρι σήμερα, με βάση επίσης ορισμένες από τις συστάσεις των προηγούμενων γνωμοδοτήσεων του ΕΕΠΔ επί του θέματος, ένα καλά διαρθρωμένο σύνολο στόχων (διαπραγματευτικές οδηγίες) που βασίζονται σε θεμελιώδεις αρχές προστασίας των δεδομένων. Η Επιτροπή επιδιώκει να επιτύχει τους στόχους αυτούς εξ ονόματος της ΕΕ κατά τη διάρκεια των διεθνών διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνιών οι οποίες επιτρέπουν την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου τρίτων χωρών.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, οι συστάσεις στην παρούσα γνωμοδότηση αποσκοπούν στην αποσαφήνιση και, κατά περίπτωση, στην περαιτέρω ανάπτυξη των εγγυήσεων και των ελέγχων που θα περιληφθούν στις μελλοντικές συμφωνίες σε σχέση με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ συνιστά η μελλοντική συμφωνία να περιλαμβάνει ρητά τον κατάλογο των ποινικών αδικημάτων για τα οποία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, να προβλέπει την περιοδική επανεξέταση της ανάγκης αποθήκευσης των διαβιβαζόμενων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και άλλα κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την τήρηση των προθεσμιών, να παρέχει πρόσθετες εγγυήσεις όσον αφορά τη διαβίβαση ειδικών κατηγοριών δεδομένων, να διασφαλίζει ότι δεν θα προβλέπεται καμία αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων βάσει των δεδομένων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας, χωρίς τη δυνατότητα αποτελεσματικής και ουσιαστικής ανθρώπινης παρέμβασης, και να προβλέπει σαφείς και λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τις πληροφορίες που θα πρέπει να διατίθενται στα υποκείμενα των δεδομένων.

Ο ΕΕΠΔ υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 3 του Χάρτη, ο έλεγχος από ανεξάρτητη αρχή αποτελεί ουσιώδες στοιχείο του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ σημειώνει με ικανοποίηση την πρόσφατη σύσταση ανεξάρτητης αρχής προστασίας δεδομένων στη Βραζιλία, της Εποπτικής Αρχής της Βραζιλίας για την προστασία δεδομένων (Autoridade Nacional de Proteção de Dados – ANPD). Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της συμφωνίας, ο ΕΕΠΔ προτείνει επίσης στα συμβαλλόμενα μέρη να ανταλλάσσουν σε τακτική βάση πληροφορίες σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων από τα υποκείμενα των δεδομένων, καθώς και συναφείς πληροφορίες για τη χρήση των μηχανισμών εποπτείας και προσφυγής που σχετίζονται με την εφαρμογή της συμφωνίας.

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.

Στις 9 Μαρτίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου με την οποία εγκρίνεται η έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Βραζιλίας σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και των βραζιλιάνικων αρχών που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας (1) (εφεξής «η πρόταση»). Η σύσταση συνοδεύεται από το αντίστοιχο παράρτημά της.

2.

Στόχος της σύστασης είναι η έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Βραζιλίας (στο εξής «Βραζιλία») με σκοπό την υπογραφή και τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας που θα επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των βραζιλιάνικων αρχών που είναι αρμόδιες για την καταπολέμηση του σοβαρού εγκλήματος και της τρομοκρατίας. Το παράρτημα της σύστασης καθορίζει τις διαπραγματευτικές οδηγίες του Συμβουλίου προς την Επιτροπή, δηλαδή τους στόχους που η τελευταία θα πρέπει να επιδιώκει να επιτύχει εξ ονόματος της ΕΕ κατά την πορεία των διαπραγματεύσεων.

3.

Στην αιτιολογική έκθεση της σύστασης, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι ομάδες οργανωμένου εγκλήματος στη Λατινική Αμερική συνιστούν σοβαρή απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ, καθώς η δράση τους συνδέεται όλο και περισσότερο με μια σειρά εγκλημάτων εντός της Ένωσης, ιδίως στον τομέα της διακίνησης ναρκωτικών (2). Στην αξιολόγηση απειλής όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην ΕΕ (SOCTA) που διενήργησε η Ευρωπόλ για το 2021 επισημαίνεται ότι πρωτοφανείς ποσότητες παράνομων ναρκωτικών διακινούνται στην ΕΕ από τη Λατινική Αμερική, αποφέροντας κέρδη πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση ενός ευρέος φάσματος εγκληματικών οργανώσεων (σε διεθνές και ενωσιακό επίπεδο) και για την αποδυνάμωση του κράτους δικαίου στην ΕΕ (3). Οι οργανώσεις οργανωμένου εγκλήματος που έχουν ως βάση τη Λατινική Αμερική δραστηριοποιούνται και σε άλλους τομείς εγκληματικότητας που εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της Ευρωπόλ, όπως το κυβερνοέγκλημα, η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τα περιβαλλοντικά εγκλήματα.

4.

Το μεγαλύτερο μέρος των ναρκωτικών που κατάσχονται στην ΕΕ μεταφέρεται διά θαλάσσης, κυρίως σε εμπορευματοκιβώτια θαλάσσιων μεταφορών (4), και αποστέλλεται στην ΕΕ απευθείας από τις χώρες παραγωγής, καθώς και από γειτονικές χώρες αναχώρησης στη Λατινική Αμερική, συμπεριλαμβανομένης της Βραζιλίας (5). Οι βραζιλιάνικες ομάδες οργανωμένου εγκλήματος συνεργάζονται με κολομβιανά εγκληματικά δίκτυα, ενώ αγοράζουν επίσης κοκαΐνη που παράγεται στη Βολιβία και το Περού. Εκτός από τις δραστηριότητες διακίνησης που πραγματοποιούν, τα δίκτυα αυτά παρέχουν επίσης υπηρεσίες για εγκληματικά δίκτυα που δραστηριοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο και τα οποία χρησιμοποιούν λιμένες στη Βραζιλία για τη διακίνηση κοκαΐνης (6). Με βάση τις ποσότητες κοκαΐνης που κατασχέθηκαν τόσο στους ευρωπαϊκούς λιμένες όσο και σε λιμένες αλλού και οι οποίες προορίζονταν για την Ευρώπη, η Βραζιλία (με κατασχέσεις κοκαΐνης ύψους 71 τόνων περίπου) ήταν ένα από τα κύρια σημεία αναχώρησης το 2020, κάτι που συμβαίνει εδώ και κάποια χρόνια (7).

5.

Στο έγγραφο προγραμματισμού της για την περίοδο 2022-2024, η Ευρωπόλ έχει επισημάνει ότι, μεταξύ άλλων, η αυξανόμενη ζήτηση ναρκωτικών και η αύξηση των οδών διακίνησης ναρκωτικών προς την ΕΕ δικαιολογούν την ανάγκη για ενισχυμένη συνεργασία με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής (8). Με το σκεπτικό αυτό, η Βραζιλία έχει χαρακτηριστεί από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (EMCDDA) ως βασικός διεθνής εταίρος για τη μείωση της παγκόσμιας προσφοράς κοκαΐνης (9). Επί του παρόντος, η συνεργασία μεταξύ της Ευρωπόλ και της Βραζιλίας βασίζεται σε συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας που υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2017 (10). Η συμφωνία αυτή δεν παρέχει έγκυρη νομική βάση δυνάμει του δικαίου της Ένωσης για την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

6.

Η παρούσα γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ εκδίδεται κατόπιν αιτήματος διαβούλευσης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 9 Μαρτίου 2023, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 (EUDPR). Ο ΕΕΠΔ επικροτεί το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη του σχετικά με τη σύσταση και αναμένει ότι θα συμπεριληφθεί αναφορά στην παρούσα γνωμοδότηση στο προοίμιο της απόφασης του Συμβουλίου. Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η αιτιολογική σκέψη 4 της σύστασης παραπέμπει στην αιτιολογική σκέψη 35 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) («κανονισμός για την Ευρωπόλ») που προβλέπει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να μπορεί να ζητήσει τη γνώμη του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων ακόμα και κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης της συμφωνίας και, σε κάθε περίπτωση, πριν συναφθεί η συμφωνία.

7.

Ο ΕΕΠΔ υπενθυμίζει ότι είχε ήδη την ευκαιρία να υποβάλει τις παρατηρήσεις του το 2018 και το 2020 σχετικά με την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου τρίτων χωρών βάσει του κανονισμού για την Ευρωπόλ (12).

8.

Ο ΕΕΠΔ σημειώνει με ικανοποίηση ότι η Επιτροπή έχει θεσπίσει μέχρι σήμερα, με βάση επίσης ορισμένες από τις συστάσεις των προηγούμενων γνωμοδοτήσεων του ΕΕΠΔ επί του θέματος, ένα καλά διαρθρωμένο σύνολο στόχων (διαπραγματευτικές οδηγίες) που βασίζονται σε θεμελιώδεις αρχές προστασίας των δεδομένων. Η Επιτροπή επιδιώκει να επιτύχει τους στόχους αυτούς εξ ονόματος της ΕΕ κατά τη διάρκεια των διεθνών διαπραγματεύσεων για τη σύναψη συμφωνιών οι οποίες επιτρέπουν την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου τρίτων χωρών.

9.

Στο πλαίσιο αυτό, οι συστάσεις στην παρούσα γνωμοδότηση αποσκοπούν στην αποσαφήνιση και, κατά περίπτωση, στην περαιτέρω ανάπτυξη των εγγυήσεων και των ελέγχων που θα περιληφθούν στη μελλοντική συμφωνία σε σχέση με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της ΕΕ και της Βραζιλίας. Εφαρμόζονται με την επιφύλαξη ενδεχόμενων πρόσθετων συστάσεων που θα μπορούσε να διατυπώσει ο ΕΕΠΔ βάσει περαιτέρω διαθέσιμων πληροφοριών και των διατάξεων που καθορίζονται στο σχέδιο συμφωνίας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

11.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

37.

Δεδομένων των ανωτέρω, ο ΕΕΠΔ συνιστά τα εξής: (1) να αποκλείεται ρητώς από τη μελλοντική συμφωνία η διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που έχουν αποκτηθεί στο πλαίσιο προφανούς παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, (2) να απαριθμούνται ρητώς στη μελλοντική συμφωνία τα ποινικά αδικήματα για τα οποία θα είναι δυνατή η ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και να προβλέπεται σαφώς ότι τα διαβιβαζόμενα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα αφορούν μεμονωμένες περιπτώσεις, (3) να προβλέπεται στη μελλοντική συμφωνία η περιοδική επανεξέταση της ανάγκης αποθήκευσης των διαβιβαζόμενων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα καθώς και άλλα κατάλληλα μέτρα που διασφαλίζουν την τήρηση των προθεσμιών, (4) να διασφαλίζεται ότι η μελλοντική συμφωνία παρέχει τις εγγυήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 30 του κανονισμού Ευρωπόλ, (5) να διασφαλίζεται ότι τα μέτρα ασφαλείας καλύπτουν τα δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία στον τόπο προορισμού, καθώς και κατά τη διαβίβαση, (6) να διασφαλίζεται ότι δεν θα λαμβάνεται καμία αυτοματοποιημένη απόφαση με βάση τα δεδομένα που έχουν ληφθεί βάσει της συμφωνίας χωρίς τη δυνατότητα παρέμβασης ανθρώπου με αποτελεσματικό και ουσιαστικό τρόπο, (7) να θεσπίζονται στη μελλοντική συμφωνία σαφείς και λεπτομερείς κανόνες σχετικά με τις πληροφορίες που θα πρέπει να τίθενται στη διάθεση των υποκειμένων των δεδομένων, (8) για τους σκοπούς της παρούσας επανεξέτασης της συμφωνίας, τα μέρη ανταλλάσσουν σε τακτική βάση πληροφορίες σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων από τα υποκείμενα των δεδομένων και συναφείς πληροφορίες σχετικά με τη χρήση των μηχανισμών εποπτείας και προσφυγής που συνδέονται με την εφαρμογή της συμφωνίας.

---

(1)  COM(2023) 132 final.

(2)  Βλέπε σελίδα 2 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης.

(3)  Αξιολόγηση απειλής όσον αφορά το σοβαρό και οργανωμένο έγκλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση:«A corrupt influence: the infiltration and undermining of Europe’s economy and society by organised crime»(Μια διαφθείρουσα επιρροή: Η διείσδυση του οργανωμένου εγκλήματος στην οικονομία και την κοινωνία της Ευρώπης και η υπονόμευσή της), σ. 12.

(4)  «Europol and the global cocaine trade» («Η Ευρωπόλ και το παγκόσμιο εμπόριο κοκαΐνης»), διατίθεται στη διεύθυνση https://www.emcdda.europa.eu/publications/eu-drug-markets/cocaine/europe-and-global-cocaine-trade_en

(5)  «Europol and the global cocaine trade» («Η Ευρωπόλ και το παγκόσμιο εμπόριο κοκαΐνης»), διατίθεται στη διεύθυνση https://www.emcdda.europa.eu/publications/eu-drug-markets/cocaine/europe-and-global-cocaine-trade_en

(6)  «EU Drug Market: Cocaine», («Αγορά ναρκωτικών της ΕΕ: Κοκαΐνη»), σ. 47, διατίθεται στην ιστοσελίδα «EU Drug Market: Cocaine» | www.emcdda.europa.eu

(7)  «EU Drug Market: Cocaine», («Αγορά ναρκωτικών της ΕΕ: Κοκαΐνη»), σ. 24, διατίθεται στην ιστοσελίδα «EU Drug Market: Cocaine». | www.emcdda.europa.eu

(8)  Έγγραφο προγραμματισμού της Ευρωπόλ για την περίοδο 2022-2024, σ. 150.

(9)  EU Drug Market: Cocaine («Αγορά ναρκωτικών της ΕΕ: Κοκαΐνη»), διατίθεται στην ιστοσελίδα «EU Drug Market: Cocaine» www.emcdda.europa.eu

(10)  https://www.europol.europa.eu/partners-agreements/strategic-agreements

(11)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/794 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2016, για τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (Ευρωπόλ) και την αντικατάσταση και κατάργηση των αποφάσεων του Συμβουλίου 2009/371/ΔΕΥ, 2009/934/ΔΕΥ, 2009/935/ΔΕΥ, 2009/936/ΔΕΥ και 2009/968/ΔΕΥ (ΕΕ L 135 της 24.5.2016, σ. 53).

(12)  Βλέπε γνωμοδότηση 2/2018 του ΕΕΠΔ σχετικά με οκτώ εντολές διαπραγμάτευσης για τη σύναψη διεθνών συμφωνιών που καθιστούν δυνατή την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ της Ευρωπόλ και τρίτων χωρών, που εκδόθηκε στις 14 Μαρτίου 2018, https://edps.europa.eu/sites/edp/files/publication/18-03-19_opinion_international_agreements_europol_en.pdf και γνωμοδότηση 1/2020 του ΕΕΠΔ σχετικά με την εντολή διαπραγμάτευσης για τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας για την ανταλλαγή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ της Ευρωπόλ και των αρχών επιβολής του νόμου της Νέας Ζηλανδίας, που εκδόθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2020. https://edps.europa.eu/sites/default/files/publication/20-01-31_opinion_recommendation_europol_en.docx.pdf

Συνοπτική παρουσίαση της γνωμοδότησης του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες οδήγησης, με την οποία τροποποιείται η οδηγία (ΕΕ) 2022/2561 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καταργείται η οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 383/2012 της Επιτροπής

(2023/C 199/07)

(Το πλήρες κείμενο της παρούσας γνωμοδότησης είναι διαθέσιμο στην αγγλική, γαλλική και γερμανική γλώσσα στον διαδικτυακό τόπο του ΕΕΠΔ https://edps.europa.eu)

Την 1η Μαρτίου 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες οδήγησης, με την οποία τροποποιείται η οδηγία (ΕΕ) 2022/2561 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καταργείται η οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 383/2012 της Επιτροπής (1) (στο εξής: «η πρόταση»).

Οι γενικοί στόχοι της πρότασης, όπως αναφέρει η Επιτροπή, είναι η βελτίωση της οδικής ασφάλειας, η διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας, καθώς και η ανταπόκριση στην ανάγκη αυξημένης βιωσιμότητας και ψηφιακού μετασχηματισμού των οδικών μεταφορών.

Ο ΕΕΠΔ αναγνωρίζει ότι οι στόχοι που επιδιώκει να επιτύχει η πρόταση, ιδίως η προώθηση της οδικής ασφάλειας και η διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων, αποτελούν νόμιμους σκοπούς που μπορούν να θεωρηθούν καθήκοντα δημοσίου συμφέροντος. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα προβλεπόμενα μέτρα αποτελούν κατάλληλο εργαλείο για τους στόχους που επιδιώκονται με την πρόταση.

Ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόθεση ευθυγράμμισης της πρότασης με τη νομοθεσία της Ένωσης για την προστασία των δεδομένων. Ο ΕΕΠΔ εκφράζει επίσης την ικανοποίησή του για τις πρόσθετες εγγυήσεις που προβλέπονται από την πρόταση για τη διασφάλιση της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα κατά την επαλήθευση των δικαιωμάτων οδήγησης του κατόχου της άδειας οδήγησης. Επίσης, είναι θετικό το γεγονός ότι διευκρινίζεται ότι η πρόταση δεν θα παράσχει νομική βάση για τη δημιουργία ή τη διατήρηση βάσεων δεδομένων σε ενωσιακό/εθνικό επίπεδο για την αποθήκευση βιομετρικών δεδομένων.

Ταυτόχρονα, ο ΕΕΠΔ εκφράζει τη λύπη του για την απουσία ειδικής αξιολόγησης σχετικά με την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της διεύρυνσης της χρήσης του δικτύου για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις άδειες οδήγησης μεταξύ των εθνικών αρχών (RESPER) με σκοπό την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση ποινικών αδικημάτων και συνιστά να περιορίζεται η επεξεργασία των δεδομένων των αδειών οδήγησης σε τροχαίες παραβάσεις οδικής κυκλοφορίας.

Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ θεωρεί ότι όσον αφορά τη χρήση ηλεκτρονικών εφαρμογών για την επαλήθευση φορητών αδειών οδήγησης, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτό άλλα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πέραν αυτών που είναι αναγκαία για την επαλήθευση των δικαιωμάτων οδήγησης του κατόχου της φορητής άδειας οδήγησης. Τέλος, ο ΕΕΠΔ συνιστά να καταστεί προαιρετική η χρήση του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας για την υλοποίηση της εφαρμογής που θα περιέχει την ψηφιακή άδεια.

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.

Την 1η Μαρτίου 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις άδειες οδήγησης, με την οποία τροποποιείται η οδηγία (ΕΕ) 2022/2561 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2018/1724 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και καταργείται η οδηγία 2006/126/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 383/2012 της Επιτροπής (2) (στο εξής: «η πρόταση»).

2.

Η πρόταση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμης νομοθετικών μέτρων, η οποία αναφέρεται ως «δέσμη μέτρων για την οδική ασφάλεια» και περιλαμβάνει επίσης: a. πρόταση οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/413 για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής ανταλλαγής πληροφοριών για τροχαίες παραβάσεις σχετικές με την οδική ασφάλεια (3), b. πρόταση οδηγίας σχετικά με την ισχύ ορισμένων αποφάσεων έκπτωσης από το δικαίωμα οδήγησης σε επίπεδο Ένωσης (4).

3.

Η πρόταση αυτή ανακοινώθηκε στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2022, παράρτημα II (πρωτοβουλίες REFIT), υπό τον τίτλο «Μια νέα ώθηση για την ευρωπαϊκή δημοκρατία» (5).

4.

Οι γενικοί στόχοι της πρότασης, όπως αναφέρει η Επιτροπή, είναι η βελτίωση της οδικής ασφάλειας, η διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας, καθώς και η ανταπόκριση στην ανάγκη αυξημένης βιωσιμότητας και ψηφιακού μετασχηματισμού των οδικών μεταφορών (6). Στο πλαίσιο αυτό, η πρόταση θεσπίζει μέτρα για τη βελτίωση των δεξιοτήτων οδήγησης, των γνώσεων και της εμπειρίας, καθώς και για τη μείωση και την επιβολή τιμωρίας στις επικίνδυνες συμπεριφορές, για τη διασφάλιση επαρκούς σωματικής και πνευματικής καταλληλότητας των οδηγών σε ολόκληρη την ΕΕ και για την κατάργηση ανεπαρκών ή περιττών φραγμών που επηρεάζουν τους αιτούντες και τους κατόχους αδειών οδήγησης.

5.

Η πρόταση συνδέεται με τους στόχους πολιτικής διαφόρων στρατηγικών εγγράφων: a. το στρατηγικό σχέδιο δράσης για την οδική ασφάλεια (7), b. το πλαίσιο πολιτικής της ΕΕ για την οδική ασφάλεια 2021-2030 - τα επόμενα βήματα προς το «Όραμα μηδενικών απωλειών» (8), c. τη διακήρυξη της Βαλέτας για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας (9), d. τη στρατηγική για βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα του 2020 (10), e. το παγκόσμιο σχέδιο του ΟΗΕ για τη δεκαετία δράσης για την οδική ασφάλεια 2021-2030 (11).

6.

Η παρούσα γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ εκδίδεται κατόπιν αιτήματος διαβούλευσης που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την 1η Μαρτίου 2023, σύμφωνα με το άρθρο 42 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 (EUDPR) (12). Ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για την παραπομπή στην παρούσα διαβούλευση που περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 42 της πρότασης.

6.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

27.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ο ΕΕΠΔ διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις: (1) να αποσαφηνιστεί η σχέση της πρότασης με το ισχύον νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων στην ΕΕ, καθώς και με την οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες· (2) να τροποποιηθεί το άρθρο 19 παράγραφος 2 στοιχείο γ), περιορίζοντας τη χρήση του RESPER στη δυνατότητα πρόσβασης σε δεδομένα αδειών οδήγησης με σκοπό την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διερεύνηση ποινικών αδικημάτων σχετικών με την οδική κυκλοφορία· (3) να συμπεριληφθεί διάταξη που θα διασφαλίζει ότι δεν υποβάλλονται σε επεξεργασία για τον σκοπό αυτό άλλα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πέραν αυτών που είναι αναγκαία για την επαλήθευση των δικαιωμάτων οδήγησης του κατόχου της φορητής άδειας οδήγησης στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής εφαρμογής για τις ψηφιακές άδειες οδήγησης· (4) να καταστεί προαιρετική η χρήση του ευρωπαϊκού πορτοφολιού ψηφιακής ταυτότητας για την υλοποίηση της εφαρμογής που θα περιέχει την ψηφιακή άδεια.

---

(1)  COM(2023) 127 final.

(2)  COM(2023) 127 final.

(3)  COM(2023) 126 final.

(4)  COM(2023) 128 final.

(5)  COM(2021) 645 final, παράρτημα II, σ. 11.

(6)  COM(2023) 127 final, σ. 4.

(7)  COM(2018) 293 final, παράρτημα I, Η Ευρώπη σε κίνηση. Βιώσιμη κινητικότητα για την Ευρώπη: ασφαλής, συνδεδεμένη και καθαρή.

(8)  SWD(2019) 283 final.

(9)  Συμπεράσματα του Συμβουλίου για την οδική ασφάλεια, με τα οποία υιοθετείται η διακήρυξη της Βαλέτας (Βαλέτα, 28-29 Μαρτίου 2017) 9994/17.

(10)  COM(2020) 789 final.

(11)  https://cdn.who.int/media/docs/default-source/documents/health-topics/road-traffic-injuries/global-plan-for-road-safety.pdf?sfvrsn=65cf34c8_35&download=true

(12)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2018, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001 και της απόφασης αριθ. 1247/2002/ΕΚ (ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 39).

Δημοσίευση αίτησης καταχώρισης ονομασίας σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων

(2023/C 199/08)

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα ένστασης σύμφωνα με το άρθρο 51 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1) εντός τριών μηνών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης.

ΕΝΙΑIΟ EΓΓΡΑΦΟ

«Meso turopoljske svinje»

Αριθ. ΕΕ: PDO-HR-02858 — 2.8.2022

ΠΟΠ (X) ΠΓΕ ( )

1.   Ονομασία/-ες [ΠΟΠ ή ΠΓΕ]

«Meso turopoljske svinje»

2.   Κράτος μέλος ή τρίτη χώρα

Δημοκρατία της Κροατίας

3.   Περιγραφή του γεωργικού προϊόντος ή τροφίμου

3.1.   Τύπος προϊόντος

Κλάση 1.1. Νωπό κρέας (και βρώσιμα παραπροϊόντα σφαγίων)

3.2.   Περιγραφή του προϊόντος για το οποίο ισχύει η ονομασία που αναφέρεται στο σημείο (1)

Το «meso turopoljske svinje» είναι το νωπό κρέας και τα άλλα βρώσιμα μέρη του σφαγίου ευνουχισμένων αρσενικών και θηλυκών της αυτόχθονης φυλής χοίρων Turopolje, οι οποίοι έχουν γεννηθεί, εκτραφεί και σφαγεί εντός της γεωγραφικής περιοχής που ορίζεται στο σημείο 4.

Το προϊόν «meso turopoljske svinje» διατίθεται στο εμπόριο νωπό ή κατεψυγμένο ως ημιμόρια σφαγίων, μέρη ημιμορίων σφαγίων με κόκαλο (αρχικά τεμάχια) και κρέας χωρίς κόκαλα (σε τεμάχια ή σε φέτες, χύμα ή συσκευασμένα).

Η ηλικία των χοίρων κατά τη σφαγή είναι τουλάχιστον 12 μήνες. Μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο τα καθαρισμένα σφάγια των κατηγοριών T1 (χοίροι πάχυνσης) και T2 (χοίροι πάχυνσης με υψηλότερο τελικό βάρος). Το ελάχιστο πάχος του ραχιαίου λίπους, μετρούμενο επί του μέσου γλουτιαίου μυός σύμφωνα με τη μέθοδο ZP (δύο σημεία), πρέπει να είναι 30 mm.

Η τιμή pH του κρέατος (μετρούμενη στο M. longissimus dorsi) βρίσκεται εντός των ορίων της κανονικής ποιότητας για το χοιρινό κρέας (pH1 > 6.0 και pH2 μεταξύ 5.5 και 6.1), με χρώμα κρέατος CIE L * < 50 και CIE a* > 15.

Το προϊόν «meso turopoljske svinje» έχει βαθύτερο και ερυθρότερο χρώμα, συμπαγέστερη μυϊκή υφή και μικρότερη επιφανειακή έκκριση από το χοιρινό κρέας της συνήθους παραγωγής. Ο βαθμός συσσώρευσης λίπους είναι εγγενώς υψηλότερος, ιδίως στο υποδόριο τμήμα και μεταξύ των μυών. Ο ψυχόμενος λιπώδης ιστός είναι σφικτός και λευκού λαμπερού χρώματος.

Όταν καταναλώνεται, το μαγειρεμένο κρέας έχει ελαστική, χυμώδη σύσταση, γεμάτη γεύση και ιδιαίτερο άρωμα από το τετηγμένο λίπος του κρέατος.

3.3.   Ζωοτροφές (μόνο για προϊόντα ζωικής προέλευσης) και πρώτες ύλες (μόνο για μεταποιημένα προϊόντα)

Κατά τη διάρκεια την περίοδο του θηλασμού, από την ηλικία των 3 εβδομάδων έως περίπου 10 ημέρες μετά τον απογαλακτισμό, τα χοιρίδια μπορούν να τρέφονται με έτοιμο μείγμα ζωοτροφών για θηλάζοντες χοίρους με τουλάχιστον 18 % ακατέργαστες πρωτεΐνες και με τουλάχιστον 16 % ακατέργαστες πρωτεΐνες μέχρι την έναρξη της πάχυνσης. Μετά τον απογαλακτισμό, μέχρι την έναρξη της πάχυνσης, οι σύνθετες ζωοτροφές που παράγονται στην εκμετάλλευση μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των χοιριδίων, η βάση των οποίων (τουλάχιστον 70 %) αποτελείται από σιτηρά (αραβόσιτο, κριθάρι, σιτάρι, τριτικάλ) με συμπλήρωμα πρωτεΐνης και βιταμινικών ανόργανων συστατικών, που είναι απαραίτητο για μια ισορροπημένη διατροφή. Η ποσότητα του σιτηρέσιου που χορηγείται στα χοιρίδια είναι συγκεκριμένη και πρέπει να τους παρέχεται ανά πάσα στιγμή επαρκής ποσότητα πόσιμου νερού. Κατά την εκτροφή, τα χοιρίδια πρέπει να έχουν πρόσβαση σε χονδροειδείς χορτονομές.

Η πάχυνση ξεκινά από την ηλικία των 4 έως 6 μηνών. Οι χοίροι προς πάχυνση τρέφονται με μείγμα χόρτου και άλλων φυσικών πηγών διατροφής που διατίθενται τοπικά (βότανα, καρπούς δένδρων, άγριους καρπούς, ρίζες, κονδύλους, μανιτάρια, έντομα, σκώληκες, σαλιγκάρια, κελύφη κ.λπ.), που βρίσκουν με βόσκηση και εξόρυξη, καθώς και με ημερήσια συμπληρωματική διατροφή για τη συμπλήρωση της πάχυνσης. Τουλάχιστον το 75 % του συμπυκνωμένου συμπληρώματος πρέπει να αποτελείται από σιτηρά, με πρωτεϊνούχο και βιταμινούχο συμπλήρωμα μετά ιχνοστοιχείων, το οποίο είναι απαραίτητο για μια ισορροπημένη διατροφή (τουλάχιστον 12 % ακατέργαστες πρωτεΐνες). Η μέγιστη ημερήσια πρόσληψη των εν λόγω ζωοτροφών περιορίζεται στο 2 % του ζώντος βάρους του ζώου ή, κατ’ εξαίρεση, στο 3 % σε περίπτωση φυσικών καταστροφών (ξηρασίες, πλημμύρες, χαλαζόπτωση κ.λπ.) όταν δεν είναι δυνατή η βόσκηση. Στους χοίρους πάχυνσης πρέπει να διατίθενται συμπληρωματικές χονδροειδείς χορτονομές: νωπή μηδική και σανός μηδικής, μείγμα τριφυλλιού/χόρτου, ενσιρωμένος σανός, κολοκύθα, γογγύλι, κράμβη, πατάτες, τσουκνίδα, φρούτα και λαχανικά, πίτυρο σιταριού και πολτός τεύτλων.

Όλες οι ζωοτροφές — εκτός από τις ζωοτροφές για τις οποίες δεν μπορεί να παραχθεί επαρκής ποσότητα (πρωτεΐνες, ανόργανα συστατικά και συμπληρώματα βιταμινών) λόγω τοπικών περιορισμών ή οι οποίες δεν μπορούν να αντληθούν τοπικά λόγω φυσικών καταστροφών — πρέπει να προέρχονται από τη γεωγραφική περιοχή παραγωγής. Κατ’ εξαίρεση, σε περίπτωση φυσικών καταστροφών (ξηρασίες, πλημμύρες, χαλαζόπτωση) που εμποδίζουν την παραγωγή των απαραίτητων ζωοτροφών στην οριοθετημένη περιοχή, ο ίδιος τύπος ζωοτροφών μπορεί να προέρχεται από άλλες περιοχές, για τις οποίες ο ιδιοκτήτης πρέπει να παρέχει αποδεικτικά στοιχεία. Η μέγιστη ποσότητα ζωοτροφών που μπορεί να προέρχεται εκτός της γεωγραφικής περιοχής που αναφέρεται στο σημείο 4 δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50 % της ξηράς ουσίας σε ετήσια βάση.

3.4.   Συγκεκριμένα στάδια της παραγωγής που πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής

Όλα τα στάδια της παραγωγής του «Meso turopoljske svinje», συμπεριλαμβανομένων του τοκετού, της εκτροφής, της πάχυνσης και της σφαγής των χοίρων, πρέπει να εκτελούνται εντός της γεωγραφικής περιοχής που αναφέρεται στο σημείο 4.

Κατ’ εξαίρεση, τα ζώα αναπαραγωγής μπορούν να προέρχονται εκτός της οριοθετημένης περιοχής, εάν υπάρχουν δικαιολογημένες ζωοτεχνικές απαιτήσεις (π.χ. ανανέωση ζωικού κεφαλαίου).

Όλες οι καταχωρισμένες ή εγκεκριμένες εγκαταστάσεις που συμμετέχουν στην αλυσίδα παραγωγής του «Meso turopoljske svinje» (αγροκτήματα και σφαγεία) πρέπει να βρίσκονται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής.

3.5.   Ειδικοί κανόνες σχετικά με τον τεμαχισμό σε φέτες, το τρίψιμο, τη συσκευασία κ.λπ. του προϊόντος στο οποίο αναφέρεται η καταχωρισμένη ονομασία

Το προϊόν «meso turopoljske svinje» μπορεί να πωλείται ως διατηρημένο με απλή ψύξη (νωπό) ή κατεψυγμένο κρέας, σε τεμάχια ή σε φέτες, χύμα ή συσκευασμένο.

3.6.   Ειδικοί κανόνες σχετικά με την επισήμανση του προϊόντος στο οποίο αναφέρεται η καταχωρισμένη ονομασία

Όταν διατίθενται στην αγορά υπό μορφή ημιμορίων σφαγίων και πρωτευόντων τεμαχίων, καθώς και για όλα τα είδη λιανικής συσκευασίας, η ετικέτα του προϊόντος πρέπει να περιλαμβάνει, εκτός από τις ενδείξεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία, την ονομασία προέλευσης και το κοινό σύμβολο για το «Meso turopoljske svinje».

Απεικόνιση του κοινού συμβόλου:

Όλοι οι χρήστες της ονομασίας προέλευσης «Meso turopoljske svinje» που διαθέτουν στην αγορά προϊόν σύμφωνο με τις προδιαγραφές προϊόντος έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν το κοινό σύμβολο υπό τους ίδιους όρους.

4.   Συνοπτική οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής

Η περιοχή παραγωγής του «Meso turopoljske svinje» περιορίζεται στην περιοχή της ηπειρωτικής Κροατίας, η οποία αποτελείται από 13 κομητείες και την πόλη του Ζάγκρεμπ. Βρίσκεται αποκλειστικά εντός των διοικητικών ορίων των πόλεων και των δήμων των ακόλουθων κομητειών: Ζάγκρεμπ, Sisak-Moslavina, Varaždin, Vukovar-Syrmia, Osijek-Baranja, Slavonski Brod-Posavina, Požega-Slavonia, Virovitica-Podravina, Bjelovar-Bilogora, Koprivnica-Križevci, Meļimurje, Krapina-Zagorje, Karlovac, και η πόλη Ζάγκρεμπ.

5.   Δεσμός με τη γεωγραφική περιοχή

Ιδιαιτερότητα της γεωγραφικής περιοχής

Η φυλή χοίρων Turopolje προέρχεται από την περιοχή Turopolje, η οποία, όσον αφορά το ανάγλυφο και τη γεωγραφία, είναι μια πεδιάδα που βρίσκεται σε προσχωσιγενή πλάκα μεταξύ Posavina (πεδινές περιοχές κατά μήκος του ποταμού Sava) στα βόρεια και Vukomerić Hills (μικρή, επίπεδη ορεινή περιοχή) στα νότια. Η πεδιάδα Turopolje διασχίζεται από τον ποταμό Odra και τους παραποτάμους του, οι οποίοι κατακλύζουν τακτικά τις εκθλίψεις λόγω της στεγανότητας του γύρω εδάφους (βαριά αργιλοασβεστώδη εδάφη) στα υψηλά επίπεδα των υδάτων της άνοιξης και του φθινοπώρου.

Οι σημαντικότερες φυτοκοινωνίες στην περιοχή αυτή περιλαμβάνουν ευρωπαϊκή δρυ (Quercus robur) και υγροί λειμώνες με χόρτο (Deschampsietum caespitosae).

Όπως και το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Κροατίας, η περιοχή αυτή έχει μετρίως θερμό, υγρό κλίμα. Η μέση ετήσια θερμοκρασία του αέρα είναι 10,2 °C, οι ετήσιες βροχοπτώσεις είναι 893 mm και η μέση σχετική υγρασία είναι 78,6 %. Η μέση θερμοκρασία του αέρα κατά την περίοδο βλάστησης (Απρίλιος-Σεπτέμβριος) είναι 16,7 °C. Για τη δασική βλάστηση, είναι σημαντικό οι βροχοπτώσεις να κατανέμονται ομοιόμορφα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με ποσοστό πάνω από το 50 % των βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια της περιόδου βλάστησης. Οι βροχοπτώσεις βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο τον χειμώνα. Παρόμοια χαρακτηριστικά όσον αφορά το κλίμα και το ανάγλυφο, τα οποία διαμορφώνουν τις μεγάλες δασωμένες εκτάσεις και τους βοσκότοπους στις πλημμυροπεδιάδες κατά μήκος των ποταμών απαντούν και σε άλλες περιοχές της ηπειρωτικής Κροατίας, στις οποίες έχει εξαπλωθεί η εκτροφή του χοίρου Turopolje.

Η αφθονία των δασών, ιδίως από βελανιδιές, τα πολυάριθμα υδατορεύματα και το εύκρατο κλίμα της Turopolje ευνόησαν προ πολλού την ανάπτυξη της χοιροτροφίας. Εδώ και αιώνες, η εκτροφή χοίρων Turopolje είναι σημαντική για τη διαβίωση των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι από αμνημονεύτων χρόνων είναι εξαιρετικοί εκτροφείς χοίρων. Η μακρά παράδοση της χοιροτροφίας στην περιοχή αυτή αποδεικνύεται από πλούσιο γραπτό υλικό — ιδίως διάφορα διατάγματα, αποφάσεις και αρχεία που αναφέρουν φημισμένους χοιροτρόφους και τις συνθήκες εκτροφής χοίρων στο δάσος, ρυθμίζουν τα τέλη πάχυνσης ή επιβάλλουν κυρώσεις σε περίπτωση κλοπής χοίρων — το οποίο έχει εντοπιστεί στα δημοτικά μητρώα, στα ιστορικά αρχεία και σε άλλες τοπικές λογοτεχνικές πηγές που χρονολογούνται από το 1352.

Κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, η περιοχή εκτροφής του χοίρου Turopolje επεκτάθηκε από το Turopolje προς το Sisak και το Draganić και αργότερα σε ένα τμήμα της Σλαβονίας και της Podravina που εκτείνεται μέχρι τα ουγγρικά σύνορα, καθιστώντας τον χοίρο Turopolje την πιο διαδεδομένη φυλή χοίρων στην Κροατία. Για παράδειγμα, το 1921 εκτρέφονταν περίπου 85 000 χοίροι Turopolje, ορισμένοι εκ των οποίων προορίζονταν για εξαγωγή.

Με τη μετάβαση από την εκτατική στην εντατική χοιροτροφία στα μέσα του 20ού αιώνα, η φυλή χοίρων Turopolje έχασε την οικονομική της σημασία και κινδύνεψε να εξαλειφθεί. Η αναβίωση της αναπαραγωγής ξεκίνησε το 1996, όταν η φυλή συμπεριλήφθηκε στο κρατικό πρόγραμμα ανανέωσης και επιτόπιας προστασίας.

Λόγω των χαμηλότερων χαρακτηριστικών παραγωγής του σε σύγκριση με άλλες φυλές, οι αυτόχθονες χοίροι Turopolje είναι σπάνιοι σήμερα και εκτρέφονται σχεδόν αποκλειστικά εντός της γεωγραφικής περιοχής που ορίζεται στο σημείο 4. Στην περιοχή αυτή, η χοιροτροφία εξακολουθεί να ακολουθεί την παραδοσιακή τοπική τεχνική χαμηλών εισροών, η οποία αναπτύχθηκε στο παρελθόν, με εκτροφή των χοίρων Turopolje σε ένα οικοσύστημα υγροτοπικών δασών και υγρών λειμώνων. Στο πλαίσιο αυτού του τύπου εκτροφής χοίρων, οι χοίροι αναπτύσσονται με αργό ρυθμό, κινούνται ελεύθερα και τρέφονται με χόρτο και άλλες φυσικές πηγές διατροφής (βότανα, βελανίδια και άλλα φρούτα δένδρων, άγριους καρπούς, ρίζες, κονδύλους, μανιτάρια, έντομα, σκώληκες, σαλιγκάρια, κελύφη κ.λπ.), τα οποία βρίσκουν μόνοι τους με βόσκηση και εξόρυξη, καθώς και με ελάχιστη προσθήκη συμπυκνωμένων ζωοτροφών.

Η τεχνική χαμηλών εισροών για την εκτροφή χοίρων Turopolje στο ύπαιθρο είναι μοναδική στη γεωγραφική περιοχή που ορίζεται στο σημείο 4, όπου εφαρμόζεται εδώ και αιώνες. Εκτός της γεωγραφικής περιοχής, η εκτροφή χοίρων είναι πιο εντατική, με μεγαλύτερο ποσοστό μείγματος ζωοτροφών στη διατροφή, μικρή κίνηση και έλλειψη φυσικών πηγών διατροφής, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τα χαρακτηριστικά του κρέατος των χοίρων Turopolje, ιδίως το χρώμα και τη δομή, καθώς και τη γεύση και το άρωμα του κρέατος τους.

Ιδιαιτερότητα του προϊόντος

Ο χοίρος Turopolje θεωρείται ότι εμφανίστηκε στις αρχές του Μεσαίωνα μέσω της διασταύρωσης ενός τοπικά εξημερωμένου χοίρου του οποίου η αρχική μορφή ήταν ο μεσογειακός αγριόχοιρος (Sus mediterraneus) με χοίρο της φυλής Šiška, απευθείας απόγονο του ευρωπαϊκού αγριόχοιρου (Sus scrofa ferus), τον οποίο έφεραν στην περιοχή αυτή οι νεοαφιχθείσες σλαβικές φυλές. Οι χοίροι που προέκυψαν ήταν προσαρμόσιμοι αι ανθεκτικοί στις καιρικές συνθήκες και στις ασθένειες, και εντάχθηκαν πλήρως στο οικοσύστημα της Turopolje. Η φυλή αναπτύχθηκε τοπικά, χωρίς σημαντική εξωτερική επιρροή, και ως εκ τούτου σήμερα η φυλή Turopolje παρουσιάζει σαφείς γενετικές διαφορές από τις φυλές χοίρων της άμεσης και της ευρύτερης γειτονίας.

Οι χοίροι πάχυνσης της φυλής Turopolje χαρακτηρίζονται από βραδύτερο ρυθμό ανάπτυξης και μικρότερο σφάγιο με χαμηλότερο ποσοστό κρέατος από άλλες φυλές χοίρων, ενώ η συσσώρευση λίπους, ιδίως στο υποδόριο τμήμα και μεταξύ των μυών, είναι σημαντικά υψηλότερη. (Karolyi et al., 2019: Turopolje Pig. Σε: European Local Pig Breeds — Diversity and Performance (European Local Pig Breeds — Diversity and Performance). Μελέτη του έργου TREASURE (M. ČandekPotokar, R. Nieto Linan (επιμέλεια), IntechnOpen, σ. 271-274).

Λόγω της μεγαλύτερης ηλικίας τους κατά τη σφαγή και της εντονότερης σωματικής άσκησης στο ύπαιθρο, το κρέας των χοίρων έχει βαθύτερο, ερυθρότερο χρώμα, συμπαγέστερη μυϊκή υφή και μικρότερη επιφανειακή έκκριση από το χοιρινό κρέας συνήθους παραγωγής, και δεν εμφανίζει χαρακτηριστικά ανοιχτόχρωμου, μαλακού και εξιδρωματικού κρέατος που εμφανίζονται συχνά σε ευαίσθητους στο άγχος γονότυπους λόγω γονιδιακών μεταλλάξεων, οι οποίες δεν έχουν καταγραφεί στις εν λόγω φυλές. Τούτο επιβεβαιώνεται από μελέτες που έχουν δείξει ότι το pH του κρέατος (μετρούμενο στο M. longissimus dorsi) βρίσκεται εντός των ορίων της κανονικής ποιότητας για το χοιρινό κρέας (pH1 > 6.0 και pH2 μεταξύ 5.5 και 6.1), με χρώμα κρέατος CIE L* < 50 και CIE a* > 15.

Το κρέας του χοίρου Turopolje ανέκαθεν το εκτιμούσαν ιδιαίτερα και συχνά θεωρείται ανώτερο από το κρέας άλλων φυλών χοίρων· Ο Ritzoffy (1931) αποδίδει την υψηλότερη ποιότητα, τις λεπτότερες ίνες και το χαρακτηριστικό χρώμα και γεύση του κρέατος του χοίρου Turopolje στην επίδραση του μεσογειακού αίματος. Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες επιβεβαίωσαν τη λεπτότητα (μικρότερη διάμετρος) των μυϊκών ινών στο κρέας του χοίρου Turopolje σε σύγκριση με τις βιομηχανικές διασταυρώσεις φυλών χοίρειου κρέατος (Dikić et al., 2010: Βιολογικά χαρακτηριστικά της φυλής χοίρων Turopolje ως παράγοντες ανανέωσης και διατήρησης του πληθυσμού. Stočarstvo 64 (2 – 4), σ. 86).

Το ενδιαφέρον του κοινού για τους χοίρους της Turopolje διατηρείται μέχρι σήμερα, όπως αποδεικνύεται από πολυάριθμα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης. Έρευνα σχετικά με τις προτιμήσεις των καταναλωτών επιβεβαίωσε ότι οι Κροάτες καταναλωτές είναι σε γενικές γραμμές εξοικειωμένοι με τον χοίρο Turopolje (89,5 % των ερωτηθέντων) και αναγνωρίζουν την ποιότητα του κρέατος και των προϊόντων του, ενώ σχεδόν οι μισοί από όσους απάντησαν συνολικά (47 %) και οι περισσότεροι από όσους απάντησαν σε τοπικό επίπεδο (55-57 %) τα θεωρούν καλύτερα από το κρέας και τα προϊόντα των σύγχρονων φυλών χοίρων (παράρτημα 5.4, Cerjak 2019: Znanje i Preferencije potrošača prema turopoljskoj svinji i proizvodima od turopoljske svinje [Γνώση και προτιμήσεις των καταναλωτών για τον χοίρο Turopolje και τα προϊόντα του], Γεωπονικό Πανεπιστήμιο του Ζάγκρεμπ, σ. 1-40).

Αιτιώδης σχέση μεταξύ της γεωγραφικής περιοχής και του προϊόντος

Η προστασία του προϊόντος «Meso turopoljske svinje» βασίζεται στην ιδιαίτερη ποιότητα του κρέατος που προκύπτει από τη γενετική βάση, από τον τρόπο εκτροφής και διατροφής των χοίρων και από την ηλικία των χοίρων κατά τη σφαγή.

Η γεωγραφία και το ανάγλυφο, καθώς και οι κλιματολογικοί και βιοτικοί παράγοντες των οικοσυστημάτων των πεδινών δασών Pokuplje και Posavina ευνόησαν την πρώιμη ανάπτυξη της χοιροτροφίας στην περιοχή Turopolje, της οποίας οι κάτοικοι ήταν εξαιρετικοί χοιροτρόφοι από αμνημονεύτων χρόνων. Ο χοίρος Turopolje, μια από τις παλαιότερες φυλές χοίρων της Ευρώπης, αναπτύχθηκε χωρίς σημαντική εξωτερική επιρροή, για μεγάλο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο η συνεχής αλληλεπίδραση γονότυπου και περιβάλλοντος έδωσε στη φυλή τη δυνατότητα να προσαρμοστεί και να αξιοποιήσει τους φυσικούς πόρους της περιοχής. Οι χοίροι, ανθεκτικοί στις καιρικές συνθήκες και στις ασθένειες, με περιορισμένες ανάγκες και ικανοί να βρίσκουν μόνοι τους τροφή, ανέκαθεν ήταν σε θέση να επιβιώσουν στο ύπαιθρο, και γι’ αυτόν τον λόγο περνούσαν το μεγαλύτερο μέρος του έτους με βόσκηση στο δάσος, όπου είχαν ως κύρια πηγή τροφής τους το χόρτο και τα βελανίδια, ικανοποιώντας τις ανάγκες τους σε πρωτεΐνες με εξόρυξη. Αυτή η τεχνική χαμηλών εισροών (τροφή και στεγαστική ικανότητα) με πλήρη χρήση των φυσικών πόρων διατηρείται μέχρι σήμερα στην εκτροφή της εν λόγω φυλής.

Η μέθοδος αναπαραγωγής, η οποία περιλαμβάνει την ελεύθερη βόσκηση στα δάση και στους βοσκοτόπους και τη σίτιση με φυσικές πηγές τροφής, και τα χαρακτηριστικά της φυλής, όπως η στιβαρότητα, η αργή αύξηση βάρους και η ικανότητα αντισταθμιστικής ανάπτυξης και συσσώρευσης λίπους, σε συνδυασμό με την απουσία εντατικής επιλογής ή οποιασδήποτε σημαντικής διασταύρωσης, διαμόρφωσαν τα χαρακτηριστικά ανάπτυξης του χοίρου Turopolje, τα οποία επηρεάζουν άμεσα την ανάπτυξη των ιστών του σώματος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του «Meso turopoljske svinje». Το γεγονός ότι οι χοίροι παραμένουν στο ύπαιθρο, η εντονότερη μυϊκή τους δραστηριότητα, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη ηλικία των χοίρων πάχυνσης κατά τη σφαγή, οδηγεί σε υψηλότερη συσσώρευση χρωστικών στους μύες, προσδίδοντας στο κρέας βαθύτερο και ερυθρότερο χρώμα. Το χρώμα του κρέατος και του λαρδιού είναι επίσης πιο βιώσιμο, λόγω της μεγαλύτερης ποικιλίας επιλογών τροφής και της πρόσληψης φυσικών αντιοξειδωτικών και άλλων ουσιών που συμβάλλουν στη σταθεροποίηση του ιστού. Η μικρότερη διάμετρος των μυϊκών ινών προσδίδει στο κρέας λεπτότερη υφή. Το κρέας είναι επίσης συμπαγές και χωρίς επιφανειακή έκκριση. Ταυτόχρονα, η αντισταθμιστική ανάπτυξη με πλούσια σε ενέργεια διατροφή στα τελικά στάδια αναπαραγωγής κατά τη φθινοπωρινή περίοδο μετά την ασθενέστερη ανάπτυξη την άνοιξη και το καλοκαίρι οδηγεί σε ταχεία ανάπτυξη λιπώδους ιστού σε φυλές με χαμηλό δυναμικό μυϊκής ανάπτυξης, όπως ο χοίρος Turopolje. Ως εκ τούτου, το κρέας του χοίρου Turopolje παρουσιάζει εγγενώς υψηλότερο βαθμό συσσώρευσης λίπους, ιδίως στο υποδόριο τμήμα και μεταξύ των μυών, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, κατά την κατανάλωση, το μαγειρεμένο κρέας έχει ελαστική, χυμώδη σύσταση, γεμάτη γεύση και ιδιαίτερο άρωμα από το τετηγμένο λίπος του κρέατος.

Λόγω της εκτροφής στο ύπαιθρο και της ποιότητας του κρέατος, οι περισσότεροι σύγχρονοι καταναλωτές, ιδίως οι τοπικοί, θεωρούν ότι το κρέας του χοίρου Turopolje είναι ανώτερο και έχει υψηλότερη αγοραία αξία από το σύνηθες χοιρινό κρέας.

Παραπομπή στη δημοσίευση των προδιαγραφών

https://poljoprivreda.gov.hr/UserDocsImages/dokumenti/hrana/proizvodi_u_postupku_zastite-zoi-zozp-zts/Specifikacija_Meso_turopoljske%20svinje.pdf

---

(1)  ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1.

Δημοσίευση αίτησης καταχώρισης ονομασίας σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 2 στοιχείο α) του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων

(2023/C 199/09)

Η παρούσα δημοσίευση παρέχει το δικαίωμα ένστασης κατά της αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 51 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1) εντός τριών μηνών από την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης.

ΕΝΙΑΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

«Allåkerbär från Norrland»

Αριθ. ΕΕ: PDO-SE-02494 — 11.4.2019

ΠΟΠ (X) ΠΓΕ ( )

1.   Ονομασία/-Ες [ΠΟΠ ή ΠΓΕ]

«Allåkerbär från Norrland»

2.   Κράτος μέλος ή τρίτη χώρα

Σουηδία

3.   Περιγραφή του γεωργικού προϊόντος ή τρόφιμου

3.1.   Τύπος προϊόντος

Κλάση 1.6. Φρούτα, λαχανικά και δημητριακά, νωπά ή μεταποιημένα

3.2.   Περιγραφή του προϊόντος που φέρει την προβλεπόμενη στο σημείο 1 ονομασία

«Allåkerbär från Norrland» είναι η ονομασία που δίνεται στα σμέουρα Αρκτικής (Rubus arcticus L. subsp. x stellarcticus G. Larsson) που καλλιεργούνται σε ανοιχτούς αγρούς στις κομητείες Norrbotten και Västerbotten της Σουηδίας. Σήμερα υπάρχουν επτά ποικιλίες «allåkerbär», τέσσερις εκ των οποίων — «Anna», «Linda», «Sofia» και «Beata» — μπορούν να χρησιμοποιούνται για το «Allåkerbär från Norrland». Πρέπει να περιλαμβάνονται πάντοτε τουλάχιστον δύο ποικιλίες, διότι για την παραγωγή καρπών απαιτούνται διαφορετικές ποικιλίες.

Το σχήμα των καρπών ομοιάζει με εκείνο του σμέουρου, με πολλές μικρές δρύπες που σχηματίζουν καρπό μεγέθους 8-20 mm. Οι καρποί ζυγίζουν έως 10 γραμμάρια ο καθένας και το χρώμα τους ποικίλλει από ζωηρό κόκκινο έως βαθύ κόκκινο του οίνου. Συνήθως ωριμάζουν από τα μέσα Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου. Η περιεκτικότητα σε σάκχαρα, ιδίως σακχαρόζης, καθώς και γλυκόζης και φρουκτόζης, κυμαίνεται μεταξύ 3-10 %. Η περιεκτικότητα των καρπών σε σάκχαρα αυξάνεται όταν η διάρκεια της ηλιοφάνειας είναι μεγαλύτερη. Τα σάκχαρα ενισχύουν τη σύνθετη γεύση του καρπού. Η οξύτητα είναι 1-3 % (κυρίως σε κιτρικό οξύ και μηλικό οξύ). Το προϊόν παρουσιάζεται νωπό ή κατεψυγμένο. Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κατεψυγμένου προϊόντος δεν αλλοιώνονται.

Το Allåkerbär ανήκει στο γένος Rubus, το οποίο περιλαμβάνει επίσης μουροειδή όπως τα σμέουρα και τα βατόμουρα. Ακόμη και αν υπάρχουν ομοιότητες με αυτά τα μουροειδή, η γεύση του allåkerbär έχει ορισμένα διακριτά χαρακτηριστικά. Η γεύση των καρπών που έχουν ωριμάσει πλήρως είναι σύνθετη, με νότες μύρτιλλου του ερυθρού, κόκκινου φραγκοστάφυλου, σέρι, υπόγειου κελαριού, καρπών ιπποφαούς και βατόμουρου. Η γεύση είναι μοναδική και η ένταση των αρωμάτων υψηλή. Δεδομένου ότι η ποικιλία allåkerbär είναι αυτόστειρη και η καλλιέργεια πρέπει να περιλαμβάνει διαφορετικές ποικιλίες, η σταυρογονιμοποίηση συμβάλλει στη σύνθετη γεύση. Η γεωγραφική περιοχή, η οποία χαρακτηρίζεται από πολλές ώρες ηλιοφάνειας, σε συνδυασμό με το ήπιο κλίμα κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου, καθιστά δυνατή την πλήρη ωρίμαση των καρπών πριν από τη συγκομιδή, οι οποίοι βάσει των γνώσεων που έχει ο τοπικός πληθυσμός για τους καρπούς αυτούς, συγκομίζονται μόνο αφού ωριμάσουν πλήρως.

3.3.   Ζωοτροφές (μόνο για προϊόντα ζωικής προέλευσης) και πρώτες ύλες (μόνο για μεταποιημένα προϊόντα)

—

3.4.   Ειδικά στάδια της παραγωγής τα οποία πρέπει να εκτελούνται εντός της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής

Το «Allåkerbär från Norrland» πρέπει να καλλιεργείται, να συγκομίζεται, να καθαρίζεται και να μεταποιείται εντός της γεωγραφικής περιοχής.

3.5.   Ειδικοί κανόνες για τον τεμαχισμό, το τρίψιμο, τη συσκευασία κ.λπ. του προϊόντος στο οποίο αναφέρεται η καταχωρισμένη ονομασία

—

3.6.   Ειδικοί κανόνες για την επισήμανση του προϊόντος στο οποίο αναφέρεται η καταχωρισμένη ονομασία

Οι συσκευασίες του «Allåkerbär från Norrland» φέρουν ειδικό λογότυπο προκειμένου να εξασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα.

4.   Συνοπτική οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής

Η γεωγραφική περιοχή παραγωγής του «Allåkerbär från Norrland» περιλαμβάνει τις σουηδικές κομητείες Norrbotten (BD) και Västerbotten (AC).

5.   Δεσμός με τη γεωγραφική περιοχή

Η περιοχή περιλαμβάνει τα βορειότερα τμήματα της Σουηδίας. Ο Αρκτικός Κύκλος τέμνει την περιοχή.

Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται τα κλιματικά δεδομένα για την περίοδο 1991-2020 (Σουηδικό Μετεωρολογικό και Υδρολογικό Ινστιτούτο, SMHI) όσον αφορά το Boden, μια πόλη που βρίσκεται περίπου στο κέντρο της γεωγραφικής περιοχής του «Allåkerbär från Norrland».

Πίνακας 1

Κλιματικά δεδομένα όσον αφορά το Boden, 1991-2020. Μηνιαίος μέσος όρος

	Μάιος	Ιούνιος	Ιούλιος	Αύγουστος
Θερμοκρασία (°C)	7,7	13,4	16,3	14,2
Βροχοπτώσεις (mm)	40,9	60,4	70,0	68,2
Συνολική ηλιακή ακτινοβολία (kWh/m2)	155,9	169,9	162,4	118,6
Ώρες ηλιοφάνειας ανά ημέρα (h)	19,12	23,19	20,44	16,38

Το καλοκαίρι αρχίζει συνήθως μεταξύ της 26ης Μαΐου και της 1ης Ιουνίου. Ο πρώτος παγετός εμφανίζεται περίπου την 1η Σεπτεμβρίου. Το κλίμα χαρακτηρίζεται από άφθονες βροχοπτώσεις, ήπιες θερμοκρασίες, υψηλή ηλιακή ακτινοβολία και εξαιρετικά υψηλό αριθμό ωρών ηλιοφάνειας. Ο αριθμός των ωρών ηλιοφάνειας συνδέεται άμεσα με το βόρειο γεωγραφικό πλάτος. Στην περιοχή βορείως του γεωγραφικού πλάτους 65,73 εμφανίζεται το φαινόμενο του ήλιου του μεσονυκτίου κατά τη διάρκεια μέρους της καλλιεργητικής περιόδου. Οι ήπιες θερμοκρασίες σε τόσο βόρειο γεωγραφικό πλάτος είναι μοναδικές για την περιοχή αυτή και οφείλονται άμεσα στο ρεύμα του Κόλπου στα ανοικτά των ακτών της Νορβηγίας. Αυτός ο συνδυασμός πολλών ωρών ηλιοφάνειας και ήπιων θερμοκρασιών δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την καλλιέργεια μουροειδών υψηλής ποιότητας. Λόγω της μεγάλης ηλιοφάνειας αυξάνεται η περιεκτικότητα των καρπών σε σάκχαρα και οι καρποί αναπτύσσονται με ιδιαίτερα γρήγορο ρυθμό. Τα σάκχαρα ενισχύουν τη σύνθετη γεύση του καρπού. Οι πολύ ψυχροί χειμώνες στην περιοχή αποτελούν επίσης σημαντικό παράγοντα για τη μείωση της πίεσης που ασκείται στα φυτά από επιβλαβείς οργανισμούς. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συμβάλλουν στη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για την καλλιέργεια του «Allåkerbär från Norrland».

Το allåkerbär είναι υβρίδιο, αποτέλεσμα εργασιών συνειδητής επιλογής που πραγματοποιήθηκαν κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, κυρίως στον ερευνητικό σταθμό του Öjebyn κοντά στο Piteå στην κομητεία Norrbotten. Οι εργασίες που οδήγησαν στην ανάπτυξη του υβριδικού καρπού ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1930 στη Vilhelmina (εντός της γεωγραφικής περιοχής), όπου καλλιεργούνταν άγρια σμέουρα Βόρειας Αρκτικής. Το allåkerbär δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1960 με υβριδοποίηση του άγριου σμέουρου Βόρειας Αρκτικής (Rubus arcticus arcticus) και του σμέουρου Αλάσκας (Rubus arcticus stellatus) υπό την καθοδήγηση της ερευνήτριας Gunny Larsson, η οποία παρουσίασε τη διατριβή της επί του θέματος το 1970 και στη συνέχεια συνέχισε τις πρακτικές εργασίες για την περαιτέρω ανάπτυξη και εμπορευματοποίηση του allåkerbär. Ο ερευνητικός σταθμός του Röbäcksdalen στο Umeå, στην κομητεία Västerbotten, διαδραμάτισε επίσης σημαντικό ρόλο στην εμπορία του συγκεκριμένου είδους. Από τη δεκαετία του 1970 έως τα μέσα της δεκαετίας του 2000, πραγματοποιήθηκαν πρόσθετες έρευνες με επίκεντρο το allåkerbär, ιδίως όσον αφορά τις τεχνικές συγκομιδής και καθαρισμού, καθώς και τις ασθένειες και την αντιμετώπισή τους. Σήμερα, υπάρχουν απομονωμένα φυτά σε ιδιωτικούς κήπους και άλλες παρόμοιες τοποθεσίες στη νότια Σουηδία, καθώς και σε άλλες χώρες, αλλά η εμπορική καλλιέργεια αυτού του είδους περιορίζεται μέχρι στιγμής στις κομητείες Norrbotten και Västerbotten. Οι τρεις εκμεταλλεύσεις που καλλιεργούν σήμερα την ποικιλία αυτή για εμπορικούς σκοπούς βρίσκονται στους δήμους Umeå (AC), Boden (BD) και Jokkmokk (BD).

Η ειδική εμπειρογνωσία που έχει αποκτηθεί με την πάροδο των ετών στη γεωγραφική περιοχή σε σχέση με την καλλιέργεια, τη συγκομιδή και την προετοιμασία του allåkerbär καλύπτει θέματα όπως η αποτελεσματική καταπολέμηση των ζιζανίων — η οποία είναι σημαντική για μια ευαίσθητη στον ανταγωνισμό καλλιέργεια όπως η καλλιέργεια του allåkerbär — ο έλεγχος των ασθενειών και ο βέλτιστος χρόνος συγκομιδής. Το τελευταίο αυτό στοιχείο είναι ζωτικής σημασίας, δεδομένου ότι το άρωμα του καρπού αναπτύσσεται πλήρως μόνο όταν οι δρύπες έχουν σχηματιστεί, ωριμάσει πλήρως και είναι πολύ χυμώδεις. Η γεωγραφική περιοχή καθιστά επίσης δυνατή την επίτευξη αυτού του σταδίου κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου. Βελτιστοποίηση του χρόνου συγκομιδής σημαίνει επίσης ότι το allåkerbär συγκομίζεται σε διάφορα στάδια ακριβώς για να μεγιστοποιηθεί η ένταση του αρώματος των καρπών.

Οι φυσικές συνθήκες της γεωγραφικής περιοχής κατέστησαν δυνατή την ανάπτυξη του φυτού allåkerbär. Δημιουργούν επίσης τη χαμηλή πίεση από επιβλαβείς οργανισμούς που είναι απαραίτητη για την καλλιέργεια και προσδίδουν στον καρπό την ιδιαίτερη γλυκύτητά του. Δεδομένου ότι στη γεωγραφική περιοχή υπερέχουν τα κωνοφόρα δένδρα, και ιδίως η ερυθρελάτη, μεγάλες εκτάσεις γης έχουν χαμηλό pH, το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για την ευδοκίμηση του allåkerbär.

Η γεωγραφική περιοχή συνδυάζει τις βέλτιστες φυσικές συνθήκες και την απαιτούμενη τεχνογνωσία για την καλλιέργεια του allåkerbär, καθώς και μια ιδιαίτερη παράδοση όσον αφορά την κατανάλωση των καρπών αυτών. Το «Allåkerbär från Norrland» αποτελεί για πολλούς κατοίκους της γεωγραφικής περιοχής αναπόσπαστο στοιχείο των εορταστικών εκδηλώσεων. Καταναλώνεται είτε νωπό είτε συχνότερα με τη μορφή μαρμελάδας, η οποία σερβίρεται με γκόφρες, παγωτό βανίλιας ή μικρή ποσότητα χτυπημένης κρέμας γάλακτος. Δεν υπάρχει αντίστοιχη παράδοση σε άλλα μέρη της Σουηδίας.

Παραπομπή στη δημοσίευση των προδιαγραφών

https://www.livsmedelsverket.se/globalassets/foretag-regler-kontroll/livsmedelsinformation-markning-halsopastaenden/skyddade-beteckningar/sub-ansokan-allakerbar-fran-norrland_230314.pdf

---

(1)  ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1.