27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/1

27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/2

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Απριλίου 2007 (1) σχετικά με τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού εναέριου χώρου,

—

έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/12/ΕΚ της 11ης Μαρτίου 2009 σχετικά με τα αερολιμενικά τέλη,

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 7ης Ιουνίου 2011 σχετικά με τις διεθνείς συμφωνίες για τις αεροπορικές μεταφορές στο πλαίσιο της Συνθήκης της Λισαβόνας (2),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Ιουλίου 2013 σχετικά με την Εξωτερική πολιτική αερομεταφορών της ΕΕ — Αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων (3),

—

έχοντας υπόψη τη θέση του που εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 12 Μαρτίου 2014 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την υλοποίηση του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού (αναδιατύπωση) (4),

—

έχοντας υπόψη τη θέση του που εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 12 Μαρτίου 2014 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 216/2008 όσον αφορά τα αεροδρόμια, τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και τις υπηρεσίες αεροναυτιλίας (5),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 29ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με την κατανομή από την Παγκόσμια Διάσκεψη Ραδιοεπικοινωνιών, που θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη από 2 έως 27 Νοεμβρίου 2015 (WRC-15), του αναγκαίου φάσματος ραδιοσυχνοτήτων για την υποστήριξη της μελλοντικής ανάπτυξης δορυφορικής τεχνολογίας με στόχο την επίτευξη παγκόσμιων συστημάτων ιχνηλάτησης πτήσεων (6),

—

έχοντας υπόψη την Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο 90, το άρθρο 100 παράγραφος 2 και το άρθρο 218,

—

έχοντας υπόψη την επικείμενη δέσμη νομοθετικών μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές της Επιτροπής,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 και το άρθρο 123 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

A.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2012 ο κλάδος των αεροπορικών μεταφορών στην Ευρώπη υποστήριξε άμεσα 2,6 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και συνέβαλε στο ΑΕγχΠ της ΕΕ με ποσοστό άνω του 2,4 %·

B.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2014 ο αριθμός των επιβατών που ταξίδευσαν αεροπορικώς στην ΕΕ ανήλθε σε 849,4 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση κατά 4,4 % σε σύγκριση προς το 2013 και κατά 16,9 % σε σύγκριση προς το 2009·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι από το 2012 οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες περιέκοψαν και έχουν προγραμματίσει να περικόψουν άνω των 20 000 θέσεων εργασίας·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αεροπορικές εταιρείες της ΕΕ λειτουργούν εντός περιβάλλοντος που χαρακτηρίζεται από ταχείες αλλαγές και διαρκώς εντεινόμενο ανταγωνισμό τόσο στις εγχώριες όσο και στις εξωτερικές αγορές·

E.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Διεθνής Οργάνωση Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) και τα κράτη μέλη της οφείλουν να βελτιώσουν διάφορες νομικές και οικονομικές ρυθμίσεις, όπως το ενδοενωσιακό ΣΕΔΕ, τα εκτεταμένα δικαιώματα των επιβατών, τους εθνικούς φόρους, τη μείωση του θορύβου στα αεροδρόμια και τον περιορισμό των ωρών λειτουργίας·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αερομεταφορές παίζουν ρόλο στην κλιματική αλλαγή, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύουν περίπου το 13 % των εκπομπών CO2 της ΕΕ, αλλά ευθύνονται και για άλλες εκπομπές, όπως των NOx·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει δέσμη μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές έως το τέλος του 2015, η οποία επιδιώκει να προσδιορίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τομέας των αεροπορικών μεταφορών της ΕΕ και να επιληφθεί αυτών·

1.

θεωρεί ότι η δέσμη μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές θα πρέπει να παράσχει την τόσο αναγκαία ώθηση για έναν πιο βιώσιμο και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό κλάδο αεροπορικών μεταφορών, να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες, τους αερολιμένες και την αεροναυτική βιομηχανία, να εξασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην παγκόσμια αγορά και να εξαγγείλει μια μακρόπνοη στρατηγική για τον ευρωπαϊκό κλάδο των αεροπορικών μεταφορών·

2.

καλεί την Επιτροπή κατά τη σύνταξη της δέσμης μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές να λάβει υπόψη και να περιλάβει σε αυτήν τα θεμελιώδη σημεία των θέσεων του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση σχετικά με τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό 2+ (SES2+) και με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας,(EASA) και από το ψήφισμά του της 2ας Ιουλίου 2013 σχετικά με την εξωτερική πολιτική αερομεταφορών της ΕΕ·

3.

τονίζει ότι η αεροναυτική βιομηχανία συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση στην ΕΕ και συνδέεται στενά με την ανταγωνιστικότητα του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών της ΕΕ (π.χ. θετικό ισοζύγιο εξαγωγών, καθαρότερες τεχνολογίες για ευρωπαϊκά αεροσκάφη, εγκατάσταση του SESAR, Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός, αλυσίδα συντήρησης) παράγοντας κύκλο εργασιών περίπου 100 δισεκατομμυρίων EUR κατ’ έτος και συντηρώντας περίπου 500 000 άμεσες θέσεις εργασίας· ζητεί συνεπώς να εκπονηθούν προορατικές πολιτικές με στόχο την υποστήριξη και την ανάπτυξη της αεροναυτικής βιομηχανίας·

4.

υπογραμμίζει ότι η καινοτομία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για έναν ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό κλάδο αεροπορικών μεταφορών· συνιστά, επομένως, στην Επιτροπή να λάβει υπόψη και να στηρίξει την καινοτομία στους ακόλουθους τομείς: διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας (αυτοματοποιημένος έλεγχος της εναέριας κυκλοφορίας (ATC), ελεύθερη δρομολόγηση), τηλεκατευθυνόμενα αεροπορικά συστήματα (RPAS), εναλλακτικές λύσεις για καύσιμα, σχεδιασμός αεροσκαφών και κινητήρων (μεγαλύτερη αποδοτικότητα, λιγότερος θόρυβος), ασφάλεια των αεροδρομίων (touchless λύσεις, ενιαία ασφάλεια (one stop security)) ψηφιοποίηση και πολυτροπικές λύσεις (παροχή υπηρεσιών εδάφους μέσω υπολογιστή)· συνιστά ακόμη να στηρίξει η Επιτροπή περιβαλλοντικές λύσεις σε παγκόσμια κλίμακα, όπως είναι ένα παγκόσμιο μέτρο με βάση την αγορά για τη μείωση των εκπομπών CO2 από τη διεθνή αεροπορία, και να ευθυγραμμίσει τα σε περιφερειακή κλίμακα συστήματα, όπως είναι το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS) από τις αεροπορικές μεταφορές με στόχο τη συγχώνευσή τους σε ένα παγκόσμιο σύστημα, την οικολογική λειτουργία των αερολιμένων και τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα (όπως New Distribution Capability (νέα ικανότητα κατανομής) της IATA, υπηρεσίες self-connection ή ολοκληρωμένη έκδοση εισιτηρίων)·

5.

καλεί την Επιτροπή να αρχίσει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, να αίρει τις σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο επιβαρύνσεις των ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών προκειμένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τομέα των αεροπορικών μεταφορών·

6.

υπογραμμίζει την απώλεια ανταγωνιστικότητας των αεροπορικών εταιρειών και των αερολιμένων της ΕΕ σε σύγκριση με τις αεροπορικές εταιρείες και τους αερολιμένες τρίτων χωρών· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, μια προορατική πολιτική για να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού όσον αφορά την κυριότητα, και παροτρύνει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τις εθνικές υποδομές τους με σκοπό να δώσουν τη δυνατότητα στις αεροπορικές εταιρείες τους να ανταγωνίζονται με ευνοϊκότερους όρους·

7.

αποδοκιμάζει το γεγονός ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 868/2004 σχετικά με την προστασία από αθέμιτες πρακτικές καθορισμού των ναύλων στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών έχει αποδειχθεί ανεπαρκής και αναποτελεσματικός όσον αφορά την εμβέλεια· ζητεί από την Επιτροπή να προβεί σε ανάλυση των αιτίων της μη εφαρμογής το αργότερο έως τον Νοέμβριο 2015· καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 868/2004 προκειμένου να διασφαλίσει τον θεμιτό ανταγωνισμό στις εξωτερικές αεροπορικές συνδέσεις της ΕΕ και να ενισχύσει την ανταγωνιστική θέση του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών της ΕΕ, να παρεμποδίσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό πιο αποτελεσματικά, να εξασφαλίσει την αμοιβαιότητα και να εξαλείψει τις αθέμιτες πρακτικές, περιλαμβανομένων των επιδοτήσεων και των κρατικών ενισχύσεων προς αεροπορικές εταιρείες από ορισμένες τρίτες χώρες που στρεβλώνουν την αγορά· τονίζει ότι στόχος θα πρέπει να είναι να βελτιωθεί η πολιτική στρατηγική σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να λυθεί γρήγορα αυτή η αντιπαράθεση, με βάση κυρίως την εφαρμογή μιας διαφανούς ρήτρας «θεμιτού ανταγωνισμού»· καλεί επίσης την Επιτροπή να εξετάσει την έννοια του «αποτελεσματικού ελέγχου» των αεροπορικών εταιρειών·

8.

σημειώνει ότι οι ευρωπαϊκοί αερολιμένες αντιμετωπίζουν σημαντικές ανταγωνιστικές πιέσεις — τόσο από τις αεροπορικές εταιρείες όσο και από τους ανταγωνιστικούς αερολιμένες· καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή να λάβει υπόψη αυτές τις εξελίξεις κατά την εφαρμογή της οδηγίας για τα αερολιμενικά τέλη και να παράσχει οφέλη σε όλους τους ενδιαφερόμενους και τους επιβάτες·

9.

ζητεί να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες εντός του Συμβουλίου για να εγκριθεί η πρόταση κανονισμού για τις χρονοθυρίδες με σκοπό να βελτιωθεί η επίδοση των αερολιμένων και να καταστεί δυνατή η ομαλή λειτουργία των αεροπορικών μεταφορών στην Ευρώπη, δεδομένου ότι αναμένεται διπλασιασμός της κυκλοφορίας έως το 2030·

10.

τονίζει τη σημασία των μικρών και περιφερειακών αερολιμένων εντός της Ένωσης για τη διασύνδεση των περιφερειών· καλεί την Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη μέλη, να υποβάλουν μακρόπνοο στρατηγικό σχέδιο της ΕΕ για την εξέταση των προκλήσεων και των δυνατοτήτων των περιφερειακών αερολιμένων εντός του πλαισίου της ΕΕ, περιλαμβανομένων των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων για τις υποδομές μεταφορών, καθόσον ο ρόλος τους στην εξασφάλιση της συνοχής μεταξύ περιφερειών της ΕΕ θα πρέπει να προωθείται και να καταστεί ένας από τους πυλώνες της στρατηγικής της ΕΕ για την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση·

11.

τονίζει ότι οι διαπραγματεύσεις συνολικών συμφωνιών για τις αεροπορικές μεταφορές με τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ θα πρέπει να αποτελούν στρατηγικό στόχο και ότι θα πρέπει να δρομολογηθούν ή να επιταχυνθούν τέτοιες διαπραγματεύσεις· καλεί την Επιτροπή να ζητήσει από τα κράτη μέλη να της αναθέσουν συνολικές εντολές το συντομότερο δυνατόν, δίνοντας προτεραιότητα στις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Περσικού Κόλπου, προκειμένου να εξασφαλίσει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες και τους αερολιμένες, να εξασφαλίσει αμοιβαιότητα και να περιλάβει ουσιαστική ρήτρα θεμιτού ανταγωνισμού· επιμένει ότι για να καταστούν αποτελεσματικές στην πράξη αυτές οι συνολικές συμφωνίες αεροπορικών μεταφορών, θα πρέπει να συμπεριληφθεί μια ρήτρα διασφάλισης που θα καθορίζει μια παράβαση και τις νομικές συνέπειές της·

12.

σημειώνει ότι ο τομέας των αεροπορικών μεταφορών δεν διέπεται από ρυθμιστικό πλαίσιο σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς δεν αποτελεί θέμα του ΠΟΕ· τονίζει τη σπουδαιότητα παγκοσμίως αποδεκτών κανονισμών στο πλαίσιο της Διεθνούς Οργάνωσης Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ) για να μειωθούν οι εκπομπές από τις αεροπορικές μεταφορές και ο αντίκτυπος στο κλίμα· αναγνωρίζει ότι η ΔΟΠΑ έχει δεσμευθεί για την ανάπτυξη ενός παγκόσμιου αγορακεντρικού μηχανισμού·

13.

καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιταχύνουν την υλοποίηση του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού μέσω της έγκρισης της δέσμης SES2+, καθώς ο υφιστάμενος κατακερματισμός του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες·

14.

αναμένει ότι η δέσμη μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές θα εξετάσει και θα εξασφαλίσει την πλήρη ένταξη των αερολιμένων στο ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών· υπενθυμίζει την ανάγκη η δέσμη μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές να είναι συνεπής προς την ισχύουσα και τη μελλοντική νομοθεσία σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών, παροτρύνει δε το Συμβούλιο να υποβάλει τη θέση του, διότι τόσο οι επιβάτες όσο και οι αερομεταφορείς επιθυμούν σαφήνεια όσον αφορά τους κανόνες·

15.

υπογραμμίζει το γεγονός ότι ορισμένες συνθήκες εργασίας στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών μπορεί να έχουν αντίκτυπο στην ασφάλεια της πτήσης· συνιστά στην ΓΔ MOVE και στην ΓΔ EMPL να εργάζονται από κοινού και η δέσμη μέτρων για τις αεροπορικές μεταφορές να περιλαμβάνει κοινωνικές διατάξεις και να παρέχει τα απαιτούμενα εχέγγυα, όπως συζητήθηκε κατά την υψηλού επιπέδου διάσκεψη με θέμα «μια κοινωνική ατζέντα για τις μεταφορές», η οποία διεξήχθη στις 4 Ιουνίου 2015 από την Επιτροπή·

16.

ζητεί την ενίσχυση και εναρμόνιση της αλυσίδας ασφαλείας χάρις στην προσέλκυση και τη διατήρηση ειδικευμένου, ιδιαίτερα καταρτισμένου εργατικού δυναμικού·

17.

τονίζει ότι ο κλάδος των αεροπορικών μεταφορών έχει αναγνωριστεί ως ένας αναπτυσσόμενος τομέας που έχει προσελκύσει και παράσχει ιδιαίτερα εξειδικευμένους και πρόθυμους επαγγελματίες, και ότι για να συνεχιστεί αυτή η τάση, θα πρέπει να διατηρηθούν οι ισχύουσες κανονιστικές διατάξεις της ΕΕ για την απασχόληση και τις συνθήκες εργασίας, τα πρότυπα και τις πρακτικές, περιλαμβανομένων των πρακτικών συλλογικών διαπραγματεύσεων·

18.

συνιστά να προσδιοριστεί με ακρίβεια η έννοια του «κύριου τόπου επιχείρησης», ώστε η άδεια λειτουργίας να χορηγείται από ένα κράτος εάν ο όγκος των αεροπορικών μεταφορών στο κράτος αυτό είναι σημαντικός και επίσης συνιστά, στο πλαίσιο του συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και του εργατικού δικαίου, να ευθυγραμμιστεί ο ορισμός της «έδρας βάσης» σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 83/2014 και τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 465/2012· τονίζει ότι πρέπει να συντομευτεί η μεταβατική περίοδος και να αποσαφηνιστεί η κατάσταση των πληρωμάτων αεροσκαφών που έχουν πολλαπλές έδρες βάσης·

19.

σημειώνει τις προκλήσεις στην εκτέλεση της οδηγίας σχετικά με την εργασία μέσω εταιρείας προσωρινής απασχόλησης (2008/104/ΕΚ) και συνιστά να διερευνήσει η Επιτροπή την επί του παρόντος εφαρμογή της στον τομέα και να αποφασίσει στη βάση αυτή πώς θα αντιμετωπίσει τις εν λόγω προκλήσεις·

20.

ανησυχεί για την αύξηση των κοινωνικά προβληματικών επιχειρηματικών πρακτικών, όπως είναι οι «σημαίες ευκαιρίας», της χρήσης ιδιότυπων μορφών απασχόλησης, όπως είναι η ψευδής αυταπασχόληση, τα συστήματα pay-to-fly και οι συμβάσεις μηδενικών ωρών εργασίας, που μπορεί να έχουν εν δυνάμει επιπτώσεις στην ασφάλεια, είναι της άποψης ότι τα κοινωνικά πρότυπα πρέπει να τηρούνται σε όλες τις αεροπορικές δραστηριότητες·

21.

ζητεί την πλήρη εφαρμογή του προγράμματος SESAR το οποίο απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, των παρόχων υπηρεσιών αεροναυτιλίας, των αερομεταφορέων και των αερολιμένων, αλλά και την ανάληψη οικονομικής δέσμευσης από αυτούς τους παράγοντες· ζητεί, ως εκ τούτου, μια συνολική προσέγγιση του συστήματος σε όλους τους τομείς της αεροπορίας που να καλύπτει όλες τις φάσεις της πτήσης ξεκινώντας από τις υπηρεσίες εδάφους, με ενδυνάμωση του ρόλου του EASA εντός του περιβάλλοντος SES-SESAR ενός συστήματος ΕΕ-EASA που διέπει την ασφάλεια, την προστασία, το περιβάλλον και τις επιδόσεις· καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει την ολοκλήρωση του αρχικού προϋπολογισμού της διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΔΣΕ), ο οποίος επλήγη από τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ)·

22.

επιδοκιμάζει την πρόθεση να αυξηθούν οι αρμοδιότητες του EASA και ως εκ τούτου αναμένει ότι ο τροποποιημένος βασικός κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 216/2008 θα εξασφαλίσει τη θέσπιση ενός περιεκτικού συστήματος διαχείρισης της ασφάλειας και θα αναθέσει στον EASA τις πτυχές της ασφάλειας των μέτρων προστασίας της ΕΕ και των εμπορικών διαστημικών μεταφορών και των τηλεκατευθυνόμενων αεροσκαφών· καλεί την Επιτροπή να χορηγήσει στον EASA το καθεστώς της ενιαίας αρχής αεροπορίας στην Ευρώπη, σύμφωνα με το ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων που πρόκειται να ανατεθούν από τον νομοθέτη·

23.

καλεί την Επιτροπή να διατηρήσει ισχυρή εκπροσώπηση και στις οκτώ έδρες με τις οποίες εκπροσωπούνται τα κράτη μέλη της ΕΕ στην ΔΟΠΑ, να ενισχύσει το συντομότερο δυνατόν τον ρόλο του EASA στη διεθνή σκηνή και να εξασφαλίσει την επίσημη αναγνώρισή του εντός της ΔΟΠΑ, προκειμένου να καθιερωθεί ομόφωνη στάση της ΕΕ που θα παρέχει υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας για τους πολίτες της ΕΕ ανά τον κόσμο, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζει την ανταγωνιστικότητα και τις εξαγωγές του κλάδου των αεροπορικών μεταφορών της ΕΕ·

24.

καλεί την Επιτροπή να άρει τους ρυθμιστικούς φραγμούς στο δορυφορικό σύστημα επιτήρησης της εναέριας κυκλοφορίας για να επιτραπούν, υπέρ των πολιτών της ΕΕ, υπηρεσίες που θα σώζουν ζωές, και ζητεί από τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών να προβεί στην αναγκαία κατανομή ραδιοφάσματος, καθόσον η ΔΟΠΑ έχει προσδιορίσει τη δορυφορική αυτόματη εξαρτημένη επιτήρηση — εκπομπή (ADS-B) ως την τεχνολογία που μπορεί να βοηθήσει την ιχνηλάτηση πτήσεων, και για τους σκοπούς της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας (ATM), έξω από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπου άλλες μορφές επίγειων τεχνολογιών επιτήρησης ATM είναι περιορισμένες· τονίζει ότι κατά την εφαρμογή της ADS-B πρέπει να εξετάζονται οι ανάγκες όλων των χρηστών του εναερίου χώρου και πρέπει να εξασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα μεταξύ εναλλακτικών τεχνολογιών για να αποφεύγονται παραβιάσεις στους τομείς της ασφάλειας και της προστασίας· τονίζει ότι θα μπορούσε να βοηθήσει τις κυβερνήσεις, τους φορείς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας (ANSP) και τις αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και την ικανότητα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό τις εκπομπές των αεροπορικών μεταφορών, και να ενισχύσουν σημαντικά την ασφάλεια της αεροπορίας, παρέχοντας ταυτόχρονα στον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο άλλη μια στιβάδα επιτήρησης που θα μπορούσε να αυξήσει τη σημερινή·

25.

καλεί την Επιτροπή να λάβει μέτρα με σκοπό τη βελτίωση της ιατρικής αξιολόγησης των χειριστών και της ασφάλειας, των διαδικασιών εισόδου και εξόδου σε σχέση με τις πόρτες του θαλάμου διακυβέρνησης, σε συνέχεια της αξιολόγησης κινδύνου που περιέχεται στην έκθεση της ειδικής ομάδας της EASA·

26.

ζητεί να υιοθετηθεί μια προσέγγιση για την προστασία βάσει ανάλυσης κινδύνου όσον αφορά τις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές αντί της κατά περίσταση λήψης μέτρων, και μια δίκαιη και ισορροπημένη προσέγγιση στο λεπτό θέμα της ασφάλειας της αεροπορίας που θα ικανοποιεί τις ανάγκες και τις προσδοκίες των κρατών μελών αφενός, και θα περιορίζει τη δυσάρεστη εμπειρία των επιβατών στους αερολιμένες αφετέρου, και η οποία θα ενισχύει την υπηρεσία ασφάλειας των αερομεταφορών (AVSEC) και τη συμβουλευτική ομάδα ενδιαφερομένων μερών σχετικά με το σύστημα ασφάλειας (SAGAS)· προτρέπει την Επιτροπή συνεπώς, με γνώμονα τις επιτυχείς εμπειρίες σε άλλες περιοχές, να διενεργήσει μια μελέτη βιωσιμότητας σχετικά με την εφαρμογή ενός συστήματος προκαταρκτικού ελέγχου και «Παγκόσμιας Εισόδου» στην Ευρώπη·

27.

καλεί τις αρμόδιες επί του προϋπολογισμού αρχές να διατηρήσουν έναν ανταγωνιστικό προϋπολογισμό για τον EASA, λαμβάνοντας υπόψη τις εν λόγω νέες αρμοδιότητες, προκειμένου οι αεροπορικές εταιρείες και οι κατασκευαστές της ΕΕ να έχουν στη διάθεσή τους ευέλικτα και αποτελεσματικά εργαλεία για να είναι ανταγωνιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο, σημειώνοντας ταυτόχρονα ότι η βιομηχανία καλύπτει το 70 % του προϋπολογισμού του EASA·

28.

σημειώνει ότι διάφοροι νομοθετικοί φάκελοι για την αεροπορία εκκρεμούν στο Συμβούλιο, και συνεπώς ζητεί από την Επιτροπή να αναζητήσει λύση για να προχωρήσουν οι τρέχουσες διαδικασίες·

29.

καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τα προαναφερθέντα ζητήματα στη δέσμη νομοθετικών μέτρων για τις αερομεταφορές η οποία πρόκειται να υποβληθεί έως το τέλος του 2015·

30.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/7

—

έχοντας υπόψη την πράξη περί εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία (η «εκλογική πράξη»), που προσαρτάται στην απόφαση του Συμβουλίου της 20ής Σεπτεμβρίου 1976, όπως τροποποιήθηκε (1), ιδίως δε το άρθρο 14,

—

έχοντας υπόψη τις Συνθήκες, και ιδίως τα άρθρα 9, 10, 14 και το άρθρο 17 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και το άρθρο 22, το άρθρο 223 παράγραφος 1 και το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και το άρθρο 2 του Πρωτοκόλλου αριθ. 1 σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

—

έχοντας υπόψη το Πρωτόκολλο αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—

έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη διαδικασία εκλογής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και ιδίως το ψήφισμά του, της 15ης Ιουλίου 1998, σχετικά με την εκπόνηση σχεδίου εκλογικής διαδικασίας περιλαμβάνουσας κοινές αρχές για την εκλογή των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2), το ψήφισμά του, της 22ας Νοεμβρίου 2012, σχετικά με τις εκλογές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2014 (3) και το ψήφισμά του, της 4ης Ιουλίου 2013, σχετικά με τη βελτίωση της οργάνωσης των εκλογών για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2014 (4),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Μαρτίου 2013, σχετικά με τη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εν όψει των εκλογών το 2014 (5),

—

έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής 2013/142/EΕ, της 12ης Μαρτίου 2013, για την ενίσχυση του δημοκρατικού και αποτελεσματικού τρόπου διεξαγωγής των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (6),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Μαΐου 2015, με τίτλο «Έκθεση σχετικά με τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 2014» (COM(2015)0206),

—

έχοντας υπόψη την εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Προστιθέμενης Αξίας για τη μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (7),

—

έχοντας υπόψη τη συμφωνία-πλαίσιο της 20ής Οκτωβρίου 2010 για τις σχέσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (8),

—

έχοντας υπόψη την οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου, της 6ης Δεκεμβρίου 1993, για τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι (9),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1141/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Οκτωβρίου 2014, σχετικά με το καθεστώς και τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των ευρωπαϊκών πολιτικών ιδρυμάτων (10), και ιδίως τα άρθρα 13, 21 και 31,

—

έχοντας υπόψη τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Χάρτης), ιδίως δε τα άρθρα 11, 23 και 39,

—

έχοντας υπόψη τα άρθρα 45 και 52 του Κανονισμού του,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (A8-0286/2015),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι με το άρθρο 223 ΣΛΕΕ παρέχεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το δικαίωμα να δρομολογήσει την αναθεώρηση της εκλογικής διαδικασίας που ισχύει για αυτό, με στόχο τη θέσπιση ενιαίας διαδικασίας που εφαρμόζεται σε ολόκληρη την Ένωση ή μια διαδικασία που βασίζεται σε κοινές αρχές σε όλα τα κράτη μέλη, και να δώσει την έγκρισή του·

Β.

εκτιμώντας ότι η μεταρρύθμιση της εκλογικής διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πρέπει να αποσκοπεί στην ενίσχυση της δημοκρατικής και διασυνοριακής διάστασης των ευρωπαϊκών εκλογών και τη δημοκρατική νομιμοποίηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της Ένωσης, να ενισχύει την έννοια της ιθαγένειας της Ένωσης, να βελτιώνει τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τη διακυβέρνηση της Ένωσης, να αυξάνει τη νομιμότητα των εργασιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, να ενισχύει τις αρχές της ισότητας της ψήφου και της ισότητας των ευκαιριών, να ενισχύει την αποτελεσματικότητα του συστήματος διεξαγωγής των ευρωπαϊκών εκλογών και να φέρει πιο κοντά τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τους ψηφοφόρους τους και, ιδίως, με τους νεότερους εκλογείς·

Γ.

εκτιμώντας ότι, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της εκλογικής διαδικασίας, πρέπει να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας και να μην επιδιώκεται η ομοιομορφία ως αυτοσκοπός·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η δυνατότητα καθιέρωσης ενιαίας εκλογικής διαδικασίας βασιζόμενης στην άμεση και καθολική ψηφοφορία έχει κατοχυρωθεί στις Συνθήκες από το 1957·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα σταθερά μειούμενα ποσοστά συμμετοχής στις ευρωπαϊκές εκλογές, ιδίως από πλευράς των νεότερων ψηφοφόρων, καθώς και η έλλειψη ενδιαφέροντος των ψηφοφόρων για ευρωπαϊκά θέματα συνιστούν απειλή για το μέλλον της Ευρώπης και ότι, ως εκ τούτου, υπάρχει ανάγκη για ιδέες που θα συμβάλουν στην αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι μια ουσιαστική εναρμόνιση της εκλογικής διαδικασίας για την ανάδειξη των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε όλα τα κράτη μέλη θα μπορούσε να προωθήσει καλύτερα το δικαίωμα όλων των πολιτών της Ένωσης να συμμετέχουν, σε ισότιμη βάση, στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης, ενώ ταυτόχρονα θα ενίσχυε την πολιτική διάσταση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν σταδιακά αυξηθεί από τις πρώτες άμεσες εκλογές, το 1979, και ότι σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ίσα δικαιώματα ως συν-νομοθέτης με το Συμβούλιο στους περισσότερους τομείς πολιτικής, γεγονός που οφείλεται κυρίως στη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας·

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας τροποποίησε την εντολή των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθιστώντας τους άμεσους εκπροσώπους των πολιτών της Ένωσης (11) και όχι πλέον «εκπροσώπους των λαών των κρατών που έχουν συνενωθεί στην Κοινότητα» (12)·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η μόνη τροποποίηση της εκλογικής πράξης αυτής καθεαυτής πραγματοποιήθηκε το 2002, μετά την έγκριση της απόφασης 2002/772/EΚ, Ευρατόμ (13) του Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διεξάγουν τις εκλογές με αναλογικό σύστημα, βάσει ψηφοδελτίων συνδυασμών ή ενιαίου ψηφοδελτίου με έκφραση προτιμήσεων και καταργείται η διπλή εντολή για τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέραν τούτου, με την απόφαση αυτή παρέχεται ρητώς το δικαίωμα στα κράτη μέλη να ορίζουν εκλογικές περιφέρειες σε εθνικό επίπεδο και να καθορίζουν κατώτατο όριο το οποίο δεν δύναται να υπερβαίνει το 5 % των δοθεισών ψήφων·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, μέχρι σήμερα, δεν έχει επιτευχθεί ευρεία συμφωνία για μια πραγματικά ενιαία εκλογική διαδικασία, μολονότι τα εκλογικά συστήματα έχουν σταδιακά εναρμονιστεί σε περιορισμένο βαθμό μεταξύ τους, μεταξύ άλλων με την έγκριση παράγωγου δικαίου, όπως η οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο θεσμός της ιθαγένειας της Ένωσης, που εισήχθη επισήμως στη συνταγματική τάξη με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, το 1993, περιλαμβάνει το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης να συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές και δημοτικές εκλογές στα κράτη μέλη τους και στο κράτος διαμονής τους υπό τους αυτούς όρους με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους (14)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Χάρτης, στον οποίο η Συνθήκη της Λισαβόνας απέδωσε νομικά δεσμευτική ισχύ, έχει ενισχύσει το δικαίωμα αυτό·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι παρά τις τροποποιήσεις αυτές, οι ευρωπαϊκές εκλογές εξακολουθούν να διέπονται κυρίως από τις εθνικές νομοθεσίες, οι προεκλογικές εκστρατείες έχουν εθνικό χαρακτήρα και τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα δεν μπορούν να ασκήσουν πλήρως τη θεσμική εντολή τους και να «συμβάλλουν στην διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και στην έκφραση της βούλησης των πολιτών της Ένωσης», όπως απαιτεί το άρθρο 10 παράγραφος 4 ΣΕΕ·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα βρίσκονται στην πλέον κατάλληλη θέση για να «συμβάλλουν στην διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης» και ότι, συνεπώς, θα πρέπει να διαδραματίζουν καίριο ρόλο στις εκστρατείες για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ώστε να καθίστανται περισσότερο γνωστά και να αναδεικνύουν τη σχέση που υπάρχει μεταξύ της ψήφου υπέρ ενός συγκεκριμένου εθνικού κόμματος και των συνεπειών που αυτή έχει όσον αφορά τη δύναμη μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία ορισμού υποψηφίων για τις εκλογές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από κράτος μέλος σε κράτος μέλος και από κόμμα σε κόμμα, μολονότι η ύπαρξη ανοικτών, διαφανών και δημοκρατικών διαδικασιών για την επιλογή των υποψηφίων είναι αποφασιστικής σημασίας προκειμένου να δημιουργηθούν σχέσεις εμπιστοσύνης με το πολιτικό σύστημα·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προθεσμίες για την κατάρτιση των εκλογικών συνδυασμών εν όψει ευρωπαϊκών εκλογών ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ κρατών μελών, κυμαινόμενες σήμερα από 17 έως 83 ημέρες, με αποτέλεσμα οι υποψήφιοι και οι ψηφοφόροι της Ένωσης να μην διαθέτουν τον ίδιο χρόνο για την προεκλογική τους εκστρατεία ή για να σκεφθούν ποιον θα ψηφίσουν·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προθεσμίες για την ολοκλήρωση των εκλογικών καταλόγων εν όψει των ευρωπαϊκών εκλογών ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών και μπορεί να καταστήσουν την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τους ψηφοφόρους (με στόχο την αποφυγή της διπλοψηφίας) δύσκολη αν όχι αδύνατη·

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η δημιουργία μιας κοινής εκλογικής περιφέρειας, στην οποία επικεφαλής των ψηφοδελτίων θα είναι ο υποψήφιος που προτείνει κάθε πολιτική οικογένεια για το αξίωμα του Προέδρου της Επιτροπής, θα ενίσχυε σε μεγάλο βαθμό τη δημοκρατία στην Ευρώπη και θα προσέδιδε μεγαλύτερη νομιμοποίηση στην εκλογή του Προέδρου της Επιτροπής·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υφιστάμενοι ευρωπαϊκοί εκλογικοί κανόνες επιτρέπουν τη θέσπιση μη υποχρεωτικού κατώτατου ορίου για την κατανομή εδρών στις ευρωπαϊκές εκλογές έως 5 % των δοθεισών ψήφων και 15 κράτη μέλη έχουν εκμεταλλευτεί την ευκαιρία αυτή θεσπίζοντας κατώτατο όριο μεταξύ 3 % και 5 %· λαμβάνοντας υπόψη ότι στα μικρότερα κράτη μέλη και στα μέλη που έχουν χωρίσει την επικράτειά τους σε εκλογικές περιφέρειες, το κατώτατο όριο υπερβαίνει, ωστόσο, εκ των πραγμάτων το 3 %, έστω και εάν εκ του νόμου δεν υφίσταται κατώτατο όριο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση υποχρεωτικών κατωτάτων ορίων αναγνωρίζεται από συνταγματική παράδοση ως νόμιμο μέσο για την εξασφάλιση της λειτουργίας των κοινοβουλίων·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά το γεγονός ότι το άρθρο 10 παράγραφος 2 της εκλογικής πράξης απαγορεύει ρητώς την πρόωρη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των εκλογών, κατά το παρελθόν έχουν δημοσιοποιηθεί τα αποτελέσματα αυτά· θεωρώντας ότι η εναρμόνιση του χρόνου κλεισίματος των εκλογικών καταστημάτων σε όλα τα κράτη μέλη θα συνέβαλε σημαντικά στον κοινό ευρωπαϊκό χαρακτήρα των ευρωπαϊκών εκλογών και θα περιόριζε το ενδεχόμενο να επηρεαστεί η έκβασή τους από τη δημοσιοποίηση των εκλογικών αποτελεσμάτων σε ορισμένα κράτη μέλη πριν τη λήξη της ψηφοφορίας σε όλα τα κράτη μέλη·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρώτες επίσημες ανακοινώσεις των αποτελεσμάτων θα πρέπει να δημοσιοποιούνται ταυτόχρονα σε όλα τα κράτη μέλη κατά την τελευταία ημέρα της εκλογικής περιόδου από τις 21:00 Κεντρική Ευρωπαϊκή Ώρα·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η καθιέρωση κοινής ημέρας για τη διενέργεια των ευρωπαϊκών εκλογών θα μπορούσε να αντικατοπτρίζει καλύτερα την κοινή συμμετοχή των πολιτών σε ολόκληρη την Ένωση, θα ενισχύσει τη συμμετοχική δημοκρατία και θα συμβάλει στην καθιέρωση πιο συνεκτικών πανευρωπαϊκών εκλογών·

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας θέσπισε νέα συνταγματική τάξη με το να χορηγεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το δικαίωμα να εκλέγει τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (15) αντί να δίνει απλώς τη συγκατάθεσή του· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωπαϊκές εκλογές του 2014 αποτέλεσαν σημαντικό προηγούμενο και κατέδειξαν ότι με τον ορισμό υποψηφίων για ύπατα αξιώματα αυξήθηκε το ενδιαφέρον των πολιτών για τις ευρωπαϊκές εκλογές·

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, με τον ορισμό κορυφαίων υποψηφίων για το αξίωμα του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημιουργείται ένας δεσμός μεταξύ των ψήφων που δίδονται σε εθνικό επίπεδο και του ευρωπαϊκού πλαισίου και ότι οι πολίτες της Ένωσης αποκτούν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές μεταξύ εναλλακτικών πολιτικών προγραμμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, με τον ορισμό κορυφαίων υποψηφίων στο πλαίσιο ανοικτών και διαφανών διαδικασιών, ενισχύεται η δημοκρατική νομιμότητα και η υποχρέωση λογοδοσίας·

ΚΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία για το διορισμό και την επιλογή κορυφαίων υποψηφίων για το αξίωμα αυτό εκφράζει με δυναμικό τρόπο την ευρωπαϊκή δημοκρατία· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό θα πρέπει, εξάλλου, να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του εκλογικού αγώνα·

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η προθεσμία για τον ορισμό των υποψηφίων από τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα πρέπει να προβλέπεται στην εκλογική πράξη, και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κορυφαίοι υποψήφιοι για το αξίωμα του Προέδρου της Επιτροπής θα πρέπει να είναι υποψήφιοι στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν παρέχουν όλα τα κράτη μέλη στους πολίτες τους τη δυνατότητα να ψηφίζουν στο εξωτερικό και ότι μεταξύ των κρατών που παρέχουν τη δυνατότητα αυτή οι όροι για τη στέρηση του δικαιώματος διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό· λαμβάνοντας υπόψη ότι, εάν εδίδετο σε όλους τους πολίτες της Ένωσης, οι οποίοι κατοικούν εκτός Ένωσης, το δικαίωμα να συμμετέχουν στις εκλογές, τούτο θα συντελούσε στο να καταστεί η εκλογική διαδικασία δικαιότερη· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να συντονίσουν καλύτερα τα διοικητικά τους συστήματα, ώστε οι εκλογείς να μην ψηφίσουν δύο φορές σε δύο διαφορετικά κράτη μέλη·

ΚΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τουλάχιστον 13 κράτη μέλη, κατά παράβαση του άρθρου 9 της εκλογικής πράξης, δεν έχουν θεσπίσει κατάλληλους εσωτερικούς κανόνες προκειμένου οι πολίτες της Ένωσης με διπλή υπηκοότητα δύο κρατών μελών της ΕΕ να μην μπορούν να ψηφίσουν δύο φορές·

ΚΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να συσταθεί σε επίπεδο Ένωσης μία εκλογική αρχή, η οποία θα λειτουργεί ως δίκτυο των σχετικών αρμόδιων υπηρεσιών των κρατών μελών, δεδομένου ότι κατ’ αυτό τον τρόπο θα μπορούσε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τις διατάξεις που διέπουν τις ευρωπαϊκές εκλογές, θα εναρμονιστεί η διαδικασία και θα ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός χαρακτήρας των εκλογών αυτών· λαμβάνοντας συνεπώς υπόψη ότι η Επιτροπή καλείται να εξετάσει τις απαραίτητες οργανωτικές ρυθμίσεις για τη σύσταση της εν λόγω αρχής σε επίπεδο Ένωσης·

ΚΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω των αποκλινουσών συνταγματικών και εκλογικών παραδόσεων στα κράτη μέλη, το όριο ηλικίας για το δικαίωμα του εκλέγεσθαι κυμαίνεται στα 28 κράτη μέλη μεταξύ 18 και 25 και ότι το κατώτατο όριο ηλικίας για το δικαίωμα του εκλέγειν κυμαίνεται μεταξύ 16 και 18 ετών· εκτιμώντας ότι θα ήταν επιθυμητή η εναρμόνιση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, διότι αυτό θα επέτρεπε στην Ένωση να παρέχει στους πολίτες πραγματική ισότητα εκλογικών δικαιωμάτων καθώς και θα απέτρεπε τις διακρίσεις στην πιο θεμελιώδη πτυχή της ιθαγένειας, δηλαδή στο δικαίωμα συμμετοχής στη δημοκρατική διαδικασία·

Λ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, με την επίσημη ίδρυση και παγίωση των πολιτικών κομμάτων στην Ένωση προάγεται η ανάπτυξη ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και εκφράζεται η βούληση των πολιτών της Ένωσης, τούτο δε διευκολύνει επίσης τη διαδικασία σταδιακής προσέγγισης των εκλογικών συστημάτων·

ΛΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι με επιστολική, ηλεκτρονική και διαδικτυακή ψηφοφορία η διενέργεια των ευρωπαϊκών εκλογών μπορεί να καταστεί αποτελεσματικότερη και ελκυστικότερη για τους ψηφοφόρους, υπό την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζονται οι υψηλότερες προδιαγραφές προστασίας των δεδομένων·

ΛΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι στα περισσότερα κράτη μέλη, τα μέλη της εκτελεστικής εξουσίας μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα στο εθνικό κοινοβούλιο χωρίς να πρέπει να διακόψουν τις θεσμικές τους δραστηριότητες·

ΛΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τη συνεχή πρόοδο από το 1979 όσον αφορά την ισόρροπη κατανομή εδρών σε άνδρες και γυναίκες, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στο θέμα αυτό μεταξύ των κρατών μελών, και ότι, σε 10 κράτη μέλη, από το υποεκπροσωπούμενο φύλο προέρχεται λιγότερο από το 33 % των βουλευτών· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην τρέχουσα σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το ποσοστό των γυναικών ανέρχεται μόνο σε 36,62 %, γεγονός αναντίστοιχο προς τις αξίες και τους στόχους της ισότητας των φύλων που προβλέπεται στον Χάρτη·

ΛΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα ανδρών και γυναικών πρέπει να επιτευχθεί ως μία από τις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης, ενώ μόνο πολύ λίγα κράτη μέλη έχουν ενσωματώσει την αρχή αυτή στην εκλογική τους νομοθεσία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ποσοστώσεις των δύο φύλων στη διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων και τα συστήματα εναλλαγής ανδρών/γυναικών στα ψηφοδέλτια έχουν αποδειχθεί τα πλέον αποτελεσματικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των διακρίσεων και της άνισης κατανομής των εξουσιών μεταξύ των δύο φύλων, καθώς και για τη βελτίωση της δημοκρατικής εκπροσώπησης σε φορείς λήψης πολιτικών αποφάσεων·

ΛΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της φθίνουσας αναλογικότητας που κατοχυρώνεται στη ΣΕΕ έχει συμβάλει σημαντικά στην κοινή αποδοχή του ευρωπαϊκού σχεδίου από όλα τα κράτη μέλη·

1.

αποφασίζει να τροποποιήσει εγκαίρως, πριν τις εκλογές του 2019, την εκλογική του διαδικασία με σκοπό να ενισχύσει τη δημοκρατική και διασυνοριακή διάσταση των ευρωπαϊκών εκλογών καθώς και τη δημοκρατική νομιμοποίηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ, να ενισχύσει τον θεσμό της ιθαγένειας της Ένωσης και την ισότητα του εκλογικού δικαιώματος, να προωθήσει την αρχή της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της άμεσης εκπροσώπησης των πολιτών της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 10 ΣΛΕΕ, να βελτιώσει τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τη διακυβέρνηση της Ένωσης, να προσδώσει στο έργο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μεγαλύτερη νομιμότητα και αποτελεσματικότητα, να αυξήσει την αποτελεσματικότητα του συστήματος διενέργειας των ευρωπαϊκών εκλογών, να προαγάγει ένα κοινό αίσθημα ευθύνης των πολιτών όλων των κρατών μελών, να ενισχύσει την ισόρροπη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και διασφαλίσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ισότητα του εκλογικού δικαιώματος και συμμετοχή των πολιτών της Ένωσης·

2.

προτείνει να αυξηθεί η προβολή των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων με την αναγραφή της ονομασίας και του λογοτύπου τους στα ψηφοδέλτια και συνιστά αυτά να χρησιμοποιούνται επίσης στις τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές μεταδόσεις των προεκλογικών εκστρατειών, στις αφίσες και στο λοιπό υλικό που χρησιμοποιείται στις εκστρατείες για τις ευρωπαϊκές εκλογές, ιδίως στα μανιφέστα των εθνικών πολιτικών κομμάτων, δεδομένου ότι, με τα μέτρα αυτά, οι ευρωπαϊκές εκλογές θα καταστούν διαφανέστερες και ο τρόπος διεξαγωγής τους δημοκρατικότερος, επειδή οι πολίτες θα είναι σε θέση να συνδέουν σαφώς την ψήφο τους με τον αντίκτυπο που αυτή θα έχει όσον αφορά την πολιτική επιρροή των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και την ικανότητά τους να σχηματίσουν πολιτικές ομάδες εντός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

3.

θεωρεί, ταυτόχρονα, υπό το φως της προσήλωσης της Ένωσης στην αρχή της επικουρικότητας, ότι τα περιφερειακά πολιτικά κόμματα που ανταγωνίζονται στις ευρωπαϊκές εκλογές θα πρέπει να ακολουθήσουν την ίδια πρακτική και ότι οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει να ενθαρρύνονται, στη συνάρτηση αυτή, να χρησιμοποιούν επίσημα αναγνωρισμένες περιφερειακές γλώσσες σε αυτό το πλαίσιο·

4.

καλεί τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τη συμμετοχή των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, καθώς και των κορυφαίων υποψηφίων τους, σε προεκλογικές εκστρατείες, ιδίως στην τηλεόραση και στα άλλα μέσα ενημέρωσης·

5.

αποφασίζει να ορίσει μία ενιαία ελάχιστη προθεσμία 12 εβδομάδων πριν από την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών για την κατάρτιση των καταλόγων υποψηφίων, με σκοπό τη βελτίωση του εκλογικού δικαιώματος, παρέχοντας στους υποψηφίους και τους ψηφοφόρους σε ολόκληρη την Ένωση ίση περίοδο προετοιμασίας και στοχασμού για τις εκλογές· καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν τρόπους για την εναρμόνιση των διατάξεων που διέπουν την προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

6.

θεωρεί ιδιαιτέρως σημαντικό να υιοθετήσουν τα πολιτικά κόμματα σε όλα τα επίπεδα δημοκρατικές και διαφανείς διαδικασίες για την επιλογή των υποψηφίων· συστήνει στα πολιτικά κόμματα να επιλέγουν τους υποψηφίους τους για τις ευρωπαϊκές εκλογές στο πλαίσιο μιας δημοκρατικής ψηφοφορίας·

7.

συνιστά να θεσπιστεί ένα υποχρεωτικό κατώτατο όριο μεταξύ 3 % και 5 %, για την κατανομή των εδρών σε κράτη μέλη με μία μόνο εκλογική περιφέρεια και σε περιφέρειες στις οποίες χρησιμοποιείται το σύστημα ψηφοδελτίων συνδυασμών και που οι έδρες υπερβαίνουν τις 26· θεωρεί ότι το μέτρο αυτό είναι σημαντικό για την διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθόσον χάρη σ’ αυτό θα αποφεύγεται περαιτέρω κατακερματισμός·

8.

προτείνει, παρά το γεγονός ότι τα κράτη μέλη είναι ελεύθερά να ορίσουν την(τις) ημέρα(-ες) των εκλογών στα πλαίσια της εκλογικής περιόδου, οι εκλογές σε όλα τα κράτη μέλη να ολοκληρώνονται την Κυριακή των ευρωπαϊκών εκλογών, στις 21:00 Κεντρική Ευρωπαϊκή Ώρα, καθώς με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλίζεται η ορθή εφαρμογή του άρθρου 10 παράγραφος 2 της εκλογικής πράξης και θα περιορίζεται το ενδεχόμενο να επηρεαστεί η έκβαση των εκλογών σε περίπτωση που τα εκλογικά αποτελέσματα από ορισμένα κράτη μέλη δημοσιοποιηθούν προτού κλείσουν τα εκλογικά καταστήματα σε όλα τα κράτη μέλη· ζητεί να τηρείται σε όλα τα κράτη μέλη η απαγόρευση πρόωρης δημοσιοποίησης των αποτελεσμάτων των εκλογών·

9.

αποφασίζει να ορίσει ενιαία προθεσμία για τον ορισμό των επικεφαλής των συνδυασμών από τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα 12 εβδομάδες πριν τις ευρωπαϊκές εκλογές, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η παρουσίαση των προεκλογικών τους προγραμμάτων, η διενέργεια πολιτικών συζητήσεων μεταξύ των υποψηφίων και η διοργάνωση εκλογικών εκστρατειών σε επίπεδο Ένωσης· εκτιμά ότι η διαδικασία ορισμού των επικεφαλής των συνδυασμών αποτελεί σημαντική πτυχή των εκλογικών εκστρατειών λόγω της εγγενούς σχέσης μεταξύ των αποτελεσμάτων των ευρωπαϊκών εκλογών και της επιλογής του Προέδρου της Επιτροπής, όπως προβλέπεται από τη Συνθήκη της Λισαβόνας·

10.

φρονεί ότι πρέπει να οριστεί ενιαία προθεσμία οκτώ εβδομάδων για την ολοκλήρωση των εκλογικών καταλόγων και έξι εβδομάδων για ανταλλαγή στοιχείων με την εθνική ενιαία αρχή που είναι υπεύθυνη για τους εκλογικούς καταλόγους, τα οποία αφορούν τους πολίτες της Ένωσης με διπλή υπηκοότητα και τους πολίτες της Ένωσης που διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος·

11.

προτείνει να ενισχυθεί η ακεραιότητα των εκλογών με τον περιορισμό των δαπανών της προεκλογικής εκστρατείας σε ένα εύλογο ποσό το οποίο να καθιστά δυνατή μία κατάλληλη παρουσίαση των πολιτικών κομμάτων, των υποψηφίων και των εκλογικών τους προγραμμάτων·

12.

προτείνει όλοι οι πολίτες της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που κατοικούν και εργάζονται σε τρίτη χώρα, να έχουν το δικαίωμα να ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο· πιστεύει ότι κατ’ αυτό τον τρόπο θα δοθεί τελικά σε όλους τους πολίτες της Ένωσης ίδιο δικαίωμα συμμετοχής στις ευρωπαϊκές εκλογές, υπό τους αυτούς όρους, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους ή την ιθαγένειά τους·

13.

καλεί τα κράτη μέλη να συντονίσουν καλύτερα τα διοικητικά τους συστήματα, ώστε να μην μπορούν οι εκλογείς τους να ψηφίσουν δύο φορές σε δύο διαφορετικά κράτη μέλη·

14.

καλεί τα κράτη μέλη να επιτρέψουν την επιστολική, ηλεκτρονική ή διαδικτυακή ψηφοφορία, προκειμένου να αυξηθεί η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές και να καταστεί ευκολότερη για όλους και, ιδίως, για άτομα με μειωμένη κινητικότητα καθώς και για όσους ζουν ή εργάζονται σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι πολίτες ή σε τρίτη χώρα, υπό τον όρο ότι θα λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να αποτρέπονται τυχόν απάτες κατά τη χρήση του δικαιώματος ψήφου με τα μέσα αυτά·

15.

συνιστά επιπλέον στα κράτη μέλη να εξετάσουν τη δυνατότητα εναρμόνισης του ορίου ηλικίας των ψηφοφόρων και να το ορίσουν στα 16 χρόνια, προκειμένου να ενισχυθεί περαιτέρω η ισότητα του εκλογικού δικαιώματος των πολιτών της Ένωσης·

16.

ζητεί την αναθεώρηση της συμφωνίας-πλαισίου για τις σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με σκοπό να προσαρμοστούν οι κανόνες για τους Επιτρόπους που επιθυμούν να είναι υποψήφιοι για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ώστε να μην εμποδίζεται η θεσμική αποτελεσματικότητα της Επιτροπής κατά τη διάρκεια των εκλογών και, ταυτόχρονα, να αποφεύγεται η κατάχρηση των θεσμικών πόρων·

17.

αποφασίζει να εκχωρήσει στο Κοινοβούλιο το δικαίωμα να ορίζει, κατόπιν διαβούλευσης με το Συμβούλιο, την εκλογική περίοδο για τις εκλογές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

18.

καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν ένα κατάλληλο νομικό πλαίσιο με το οποίο να διασφαλίζονται τα υψηλότερα πρότυπα ενημερωμένης, δίκαιης και αντικειμενικής κάλυψης εκ μέρους των μέσων ενημέρωσης κατά τη διάρκεια των προεκλογικών εκστρατειών, κυρίως από τους δημόσιους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς· θεωρεί ότι αυτό είναι ζωτικής σημασίας για να μπορέσουν οι πολίτες της Ένωσης να προβούν σε τεκμηριωμένη επιλογή σχετικά με ανταγωνιστικά πολιτικά προγράμματα· αναγνωρίζει τη σημασία των μέσων αυτορρύθμισης, όπως είναι οι κώδικες δεοντολογίας για την επίτευξη αυτού του στόχου·

19.

ζητεί να καταστούν αυστηρότερα τα πρότυπα που διασφαλίζουν τον ελεύθερο και απρόσκοπτο ανταγωνισμό μεταξύ των πολιτικών κομμάτων και, συγκεκριμένα, να ενισχυθούν η πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης και η ουδετερότητα σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης όσον αφορά την εκλογική διαδικασία·

20.

τονίζει ότι είναι σημαντικό να αυξηθεί η παρουσία των γυναικών στην διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων και να βελτιωθεί η εκπροσώπηση των γυναικών στις ευρωπαϊκές εκλογές· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της Ένωσης να λάβουν κάθε αναγκαίο μέτρο για να προαγάγουν την αρχή της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών καθ’ όλη την εκλογική διαδικασία· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι είναι σημαντική η ισόρροπη εκπροσώπηση των δύο φύλων στους καταλόγους των υποψηφίων·

21.

καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για να προωθήσουν μια κατάλληλη εκπροσώπηση των εθνοτικών, γλωσσικών και λοιπών μειονοτήτων στις ευρωπαϊκές εκλογές·

22.

κρίνει σκόπιμο να συσταθεί μια ευρωπαϊκή εκλογική αρχή που θα αναλάμβανε να συγκεντρώνει πληροφορίες σχετικά με τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να επιβλέπει τη διενέργεια των εκλογών και να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών·

23.

ορίζει ότι το αξίωμα του βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πρέπει επίσης να είναι ασυμβίβαστο με την ιδιότητα του μέλους περιφερειακού κοινοβουλίου ή συνέλευσης που διαθέτει νομοθετικές αρμοδιότητες·

24.

επισημαίνει ότι, παρά τις συστάσεις της Επιτροπής, τα κράτη μέλη δεν έχουν, κατ’ επανάληψη, κατορθώσει να συμφωνήσουν σε μια κοινή ημέρα διενέργειας των εκλογών· καλεί τα κράτη μέλη να καταβάλουν προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας στο ζήτημα αυτό·

25.

υποβάλλει στο Συμβούλιο τη συνημμένη πρόταση τροποποίησης της πράξης περί εκλογής των αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με άμεση καθολική ψηφοφορία (16)·

26.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/19

—

έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη στις 20 Νοεμβρίου 1989,

—

έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, που εγκρίθηκε στη Νέα Υόρκη στις 13 Δεκεμβρίου 2006,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 24 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—

έχοντας υπόψη τον αναθεωρημένο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη,

—

έχοντας υπόψη την οδηγία για τη φυλετική ισότητα (2000/43/ΕΚ) και την οδηγία για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ισότητα στην απασχόληση (2000/78/ΕΚ),

—

έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 20ής Φεβρουαρίου 2013, με τίτλο «Επένδυση στα παιδιά: Σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας» (2013/112/ΕΕ),

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Απασχόληση και κοινωνικές εξελίξεις στην Ευρώπη το 2012»,

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 15ης Φεβρουαρίου 2011, με τίτλο «Το θεματολόγιο της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού» (COM(2011)0060),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2010, με τίτλο «Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού: ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για κοινωνική και εδαφική συνοχή» (COM(2010)0758),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Ιουλίου 2006, σχετικά με μια στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δικαιώματα του παιδιού (COM(2006)0367),

—

έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound με τίτλο «Τρίτη έρευνα για την ποιότητα ζωής στην Ευρώπη — Ποιότητα ζωής στην Ευρώπη: Οι επιπτώσεις της κρίσης»,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση του Eurofound (2013) με τίτλο «Τρίτη έρευνα για την ποιότητα ζωής στην Ευρώπη — Ποιότητα ζωής στην Ευρώπη: Οι κοινωνικές ανισότητες»,

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 27ης Νοεμβρίου 2014, σχετικά με την 25η επέτειο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού (1),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 4ης Ιουλίου 2013, σχετικά με τον αντίκτυπο της κρίσης στην πρόσβαση των ευάλωτων ομάδων στην περίθαλψη (2),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Ιουνίου 2013 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Στοχεύοντας στις κοινωνικές επενδύσεις για την ανάπτυξη και τη συνοχή — συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (2014-2020)» (3),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (4),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 8ης Μαρτίου 2011, σχετικά με το πρόσωπο της γυναικείας φτώχειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (5),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 8ης Μαρτίου 2011, σχετικά με τη μείωση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας στην ΕΕ (6),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με τον ρόλο ενός ελάχιστου εισοδήματος για την καταπολέμηση της φτώχειας και την προώθηση μιας ανεκτικής κοινωνίας στην Ευρώπη (7),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Οκτωβρίου 2008, σχετικά με την προώθηση της κοινωνικής ένταξης και την καταπολέμηση της φτώχειας, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής φτώχειας, στην ΕΕ (8),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Ιανουαρίου 2008: σχετικά με μια στρατηγική της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού (9),

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της οργάνωσης Save the Children (2014) με τίτλο «Παιδική φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός στην Ευρώπη»,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση του Γραφείου Ερευνών της UNICEF (2014) με τίτλο «Τα παιδιά της ύφεσης: Ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης στην ευημερία των παιδιών στις πλούσιες χώρες»,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση των EAPN και Eurochild (2013) με τίτλο «Για την ευημερία των παιδιών στην Ευρώπη — διευκρινίσεις επί της παιδικής φτώχειας στην ΕΕ»,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της Eurochild (2014) με τίτλο «Τα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων και οι εθνικές κοινωνικές εκθέσεις του 2014 υπό το πρίσμα της παιδικής φτώχειας και ευημερίας»,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της 11ης Διάσκεψης του δικτύου Eurochild, που πραγματοποιήθηκε από τις 26 έως τις 28 Νοεμβρίου 2014 στο Βουκουρέστι,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση του ερευνητικού κέντρου της UNICEF Innocenti (2012) με τίτλο «Μέτρηση της παιδικής φτώχειας: Νέοι πίνακες κατάταξης της παιδικής φτώχειας στις πλούσιες χώρες του κόσμου»,

—

έχοντας υπόψη την τελική επιστημονική έκθεση του DRIVERS με τίτλο «Κοινωνικές ανισότητες στην υγεία και ανάπτυξη των νηπίων: Πανευρωπαϊκή συστηματική εξέταση», Λονδίνο, Σεπτέμβριος 2014,

—

έχοντας υπόψη τις στατιστικές της ΕΕ για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC) του 2013,

—

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 30ής Σεπτεμβρίου 2009, με τίτλο «Εργασία και φτώχεια: προς την αναγκαία ολιστική προσέγγιση»,

—

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 14ης Ιουλίου 2010, για την παιδική φτώχεια και ευημερία,

—

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 10ης Δεκεμβρίου 2013, για τους ευρωπαϊκούς δείκτες ελάχιστου εισοδήματος και φτώχειας,

—

έχοντας υπόψη τη συγκεφαλαιωτική έκθεση με τίτλο «Επένδυση στα παιδιά: Σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας — μια μελέτη των εθνικών πολιτικών» του ευρωπαϊκού δικτύου ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων για την κοινωνική ένταξη (10),

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A8-0310/2015),

A.

λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη πολιτική προβολή στην καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο της ΕΕ, προκειμένου να εκπληρώσει η ΕΕ τον στόχο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για μείωση του αριθμού των ανθρώπων που πλήττονται από την φτώχεια κατά τουλάχιστον 20 εκατομμύρια μέχρι το 2020·

B.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού (UNCRC), πρέπει να διασφαλίζεται για όλα τα παιδιά το δικαίωμα στην εκπαίδευση, στις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, στη στέγαση, στην προστασία, στη συμμετοχή σε αποφάσεις που τα επηρεάζουν, στην ψυχαγωγία και τον ελεύθερο χρόνο, σε μια ισόρροπη διατροφή, καθώς και στην απολαβή φροντίδας μέσα σε οικογενειακό περιβάλλον·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν δώσει μέχρι στιγμής ελάχιστη προσοχή στη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ για την καταπολέμηση των ανησυχητικών και ολοένα αυξανόμενων ποσοστών φτώχειας μεταξύ των παιδιών στην Ευρώπη, καθώς και για την προώθηση της κοινωνικής ένταξης των παιδιών και της γενικότερης ευημερίας τους·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κοινωνικές ανισότητες συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση της παιδικής φτώχειας και ότι τα παιδιά διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας στα 19 κράτη μέλη της ΕΕ·

E.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Eurostat, οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την παιδική φτώχεια είναι οι πολιτικές ανακατανομής του πλούτου, η αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής παρέμβασης μέσω εισοδηματικής στήριξης, η παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών, η εργασιακή πολιτική (11) και η κατάσταση των γονέων στην αγορά εργασίας, η οποία συνδέεται με το επίπεδο εκπαίδευσής τους και η σύνθεση του νοικοκυριού στο οποίο ζουν τα παιδιά· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενίσχυση της απασχόλησης αποτελεί σημαντικό μέσο καταπολέμησης της φτώχειας·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το ένα πέμπτο του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ είναι κάτω των 18 ετών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρά τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί, περισσότερα από ένα στα τέσσερα παιδιά διατρέχουν σήμερα κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως ζητήσει την εφαρμογή της δέσμης μέτρων για τις κοινωνικές επενδύσεις και υποστηρίζει τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Επένδυση στα παιδιά: Σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας», η οποία προτείνει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας και την προώθηση της ευημερίας των παιδιών, το οποίο θα βασίζεται σε τρεις πυλώνες (πρόσβαση σε επαρκείς πόρους στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, πρόσβαση σε ποιοτικές και διαθέσιμες σε όλους υπηρεσίες και συμμετοχή των παιδιών στην κοινωνία και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων) και θα αναγνωρίζει τα παιδιά ως κατόχους δικαιωμάτων· εκφράζει, ωστόσο, αποδοκιμασία για το γεγονός ότι η ΕΕ δεν έχει λάβει συνεκτικά μέτρα για την εφαρμογή της μέσω του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου·

H.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν και τα παιδιά γονέων με πολύ χαμηλή ένταση εργασίας είναι κατά 56,7 % πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, οικογένειες με υψηλή ένταση εργασίας εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν κίνδυνο παιδικής φτώχειας σήμερα (στη Ρουμανία, τη Λιθουανία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, τη Λετονία, τη Σλοβακία, την Πολωνία και το Λουξεμβούργο)·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η παιδική φτώχεια πηγάζει από τη φτώχεια των οικογενειών, ότι οι οικογένειες χαμηλού εισοδήματος και οι πολύτεκνες οικογένειες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας, ότι η ανακατανομή του εισοδήματος έχει μείζονα αντίκτυπο στη μείωση των κύκλων κοινωνικής ανισότητας και ότι η επιδείνωση των εθνικών μισθολογικών πολιτικών και των συστημάτων κοινωνικής προστασίας αυξάνει τον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η παιδική φτώχεια, όπως διαπιστώνεται στα κράτη μέλη με τα χαμηλότερα ποσοστά παιδικής φτώχειας, τα οποία είναι επίσης τα κράτη μέλη με τα χαμηλότερα επίπεδα γενικής φτώχειας και ανισότητας·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των ετών 2008 και 2012, ο αριθμός των παιδιών που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Ευρώπη (ΕΕ27+Νορβηγία, Ισλανδία και Ελβετία) αυξήθηκε κατά σχεδόν ένα εκατομμύριο και ότι μόνο μεταξύ 2011 και 2012 αυξήθηκε κατά μισό εκατομμύριο (12)· λαμβάνοντας υπόψη, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, 26,5 εκατομμύρια παιδιά διέτρεχαν το 2013 κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην ΕΕ28· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ΕΕ27, ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού αυξήθηκε μεταξύ των ετών 2008 και 2012 από 26,5 % σε 28 %· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2013, στα κράτη μέλη της ΕΕ28, το 28 % του συνολικού πληθυσμού κάτω των 18 ετών αντιμετώπιζε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και ότι, στη συντριπτική πλειονότητα των χωρών, ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού είναι μεγαλύτερος για τα παιδιά απ’ ό,τι για τους ενήλικες·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας από τους άνδρες και ότι η αντιμετώπιση της φτώχειας των γυναικών δεν είναι σημαντική μόνο ως αυτοσκοπός, αλλά έχει επίσης ζωτική σημασία για τις προσπάθειες μείωσης της παιδικής φτώχειας·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει αυξανόμενη ανισότητα μεταξύ των χωρών της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι το ποσοστό των υποσιτιζόμενων παιδιών παρουσιάζει αύξηση, με αποτέλεσμα να επανεμφανίζονται ασθένειες που είχαν εξαφανιστεί στην ΕΕ (π.χ. ραχίτιδα)· λαμβάνοντας υπόψη ότι χαρακτηριστικό για την κατάσταση αυτή είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την UNICEF (13), σε χώρες όπως η Εσθονία, η Ελλάδα και η Ιταλία, το ποσοστό των παιδιών που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να καταναλώσουν κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι επί δύο συνεχόμενες ημέρες έχει διπλασιαστεί με δραματικούς ρυθμούς από το 2008·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι στις καταληκτικές της παρατηρήσεις σχετικά με τις πλέον πρόσφατες περιοδικές εκθέσεις ορισμένων χωρών η Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού εξέφρασε ανησυχία για την αύξηση του ποσοστού φτώχειας και/ή του ποσοστού των παιδιών που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, η οποία επηρεάζει την ενάσκηση πολλών δικαιωμάτων τους που περιλαμβάνονται στη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, και ειδικότερα των δικαιωμάτων στην υγεία, την εκπαίδευση και την κοινωνική προστασία, και ενθάρρυνε τις αρχές να διασφαλίσουν την προστασία των γραμμών του προϋπολογισμού που προορίζονται για τα παιδιά, και λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση έχει προκαλέσει επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας και την εμφάνιση μιας νέας ομάδας, γνωστής και ως ομάδας «νεόπτωχων»·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον τονώνει την ανάπτυξη της απασχόλησης στα κράτη μέλη και διευρύνει τις ευκαιρίες απασχόλησης για τους γονείς, οι οποίοι μπορούν έτσι να χρησιμεύσουν ως ευπρόσδεκτο παράδειγμα προς μίμηση, ιδίως σε κοινότητες στις οποίες η φτώχεια και ο αποκλεισμός πλήττει όλες τις γενιές·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μονογονεϊκές οικογένειες, και ιδίως οι οικογένειες των μόνων μητέρων, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού (49,8 % έναντι 25,2 %), παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα δεδομένα των στατιστικών της EU-SILC (14), υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών, γεγονός που οφείλεται στην αύξηση του ποσοστού των γυναικών μεταξύ των φτωχών, στην υπερεκπροσώπηση των γυναικών στην επισφαλή εργασία και στην υποχρεωτική μερική απασχόληση, στον δυσανάλογο χρόνο που δαπανούν οι γυναίκες σε μη αμειβόμενη εργασία, στις παύσεις της επαγγελματικής σταδιοδρομίας των γυναικών για τη φροντίδα των παιδιών ή άλλων μελών της οικογένειας και στο μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η παιδική φτώχεια μπορεί να μειωθεί μέσω της βελτίωσης των ευκαιριών στην αγορά εργασίας, και ιδίως των ευκαιριών για τις γυναίκες, μέσω καλύτερων συνθηκών παιδικής μέριμνας·

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά, οι γονείς τους, οι θετοί γονείς και οι πάροχοι φροντίδας πρέπει να προστατεύονται από τις διακρίσεις για οποιονδήποτε λόγο, όπως λόγω φύλου, φυλής, χρώματος, γλώσσας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, πολιτικών ή άλλων φρονημάτων, εθνικής, εθνοτικής ή κοινωνικής καταγωγής, σχέσης με εθνική μειονότητα, ιδιοκτησίας, γέννησης, αναπηρίας, ηλικίας ή άλλης ιδιότητας, και ότι τα παιδιά ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο περιθωριοποίησης, φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, όπως επιβεβαιώνουν οι πρόσφατες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εθνικών Οργανώσεων που δουλεύουν με τους Αστέγους, οι οποίες επισημαίνουν αύξηση των γυναικών, των νέων και των οικογενειών με παιδιά (με πιο έντονη παρουσία εκείνη των παιδιών μεταναστών) που οδηγούνται σε καταφύγια για αστέγους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολύτεκνες οικογένειες με ένα μόνο εισόδημα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, εξαιτίας της επιδείνωσης των εθνικών μισθολογικών πολιτικών και των συστημάτων κοινωνικής προστασίας ως αποτέλεσμα της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιπτώσεις της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στα παιδιά μπορούν να διαρκέσουν για μια ολόκληρη ζωή και να έχουν ως αποτέλεσμα διαγενεακή ανεργία και φτώχεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι το μορφωτικό χάσμα μεταξύ παιδιών από διαφορετικό κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον έχει αυξηθεί (σε 11 χώρες, η παροχή προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας σε παιδιά ηλικίας μεταξύ 0 και 3 ετών δεν ξεπερνά το 15 %)·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα έχουν καθοριστικό αντίκτυπο στη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια των πρώτων πέντε ετών αναπτύσσουν βασικές ικανότητες και λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση σε εκπαίδευση υψηλής ποιότητας θέτει τα θεμέλια για τη μετέπειτα επιτυχία τους στη ζωή όσον αφορά την εκπαίδευση, την ευημερία, την απασχολησιμότητα και την κοινωνική ένταξη και έχει σημαντικό αντίκτυπο στην αυτοεκτίμηση, ιδίως για τα παιδιά που προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα· λαμβάνοντας υπόψη ότι το εκπαιδευτικό χάσμα μεταξύ παιδιών από διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά υπόβαθρα έχει αυξηθεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εργαζόμενοι γονείς που δεν έχουν πρόσβαση σε νηπιαγωγεία αναγκάζονται συχνά να αφήνουν τα παιδιά τους στη φροντίδα άλλου παιδιού, ή να καταφεύγουν επί πληρωμή σε μη πιστοποιημένα άτυπα δίκτυα παροχής φροντίδας, πράγμα το οποίο θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια και την ευημερία των παιδιών τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχολική εκπαίδευση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, ως αντιστάθμισμα της χαμηλής κοινωνικοοικονομικής θέσης των παιδιών που απειλούνται από τη φτώχεια, ενώ συνιστά παράγοντα που διευκολύνει τους γονείς να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας (15)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς αντιμετωπίζει και ανταποκρίνεται στις διαφορετικές ανάγκες όλων των μαθητών μέσω της αυξημένης συμμετοχής στη μάθηση, στον πολιτισμό και στις κοινοτικές αξίες και, ως εκ τούτου, αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές πρωτοστατούν στο έργο της αντιμετώπισης της παιδικής φτώχειας και εκμετάλλευσης και, ως εκ τούτου, μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην πρόληψη της περιθωριοποίησης και του κοινωνικού αποκλεισμού και ότι πρέπει να τους παρέχονται, όποτε χρειάζεται, επαρκή μέσα από τις εθνικές αρχές ώστε να εκπληρώσουν τους στόχους αυτούς·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έξοδα εκπαίδευσης, ιδίως όσον αφορά το εκπαιδευτικό υλικό και τη μεταφορά στο σχολείο, βαρύνουν κατ’ ουσίαν τα νοικοκυριά στις περισσότερες χώρες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έξοδα αυτά αποτελούν έναν από τους παράγοντες που οδηγούν στην πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υπάρχουν χρηματοοικονομικοί, διοικητικοί και άλλου είδους πρακτικοί φραγμοί στην εκπαίδευση των παιδιών από περιθωριοποιημένες ομάδες·

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν τα παιδιά επηρεάζει την ποιότητα του χρόνου που περνούν στο σχολείο και την ποιότητα του χρόνου κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών, και λαμβάνοντας υπόψη ότι το χαμηλό επίπεδο παροχής κινήτρων κατά τη διάρκεια του ελεύθερου χρόνου έχει το ανεπιθύμητο αποτέλεσμα της αύξησης των διαφορών μεταξύ των παιδιών, ιδίως στην εκπαίδευσή τους·

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2012 το μέσο ποσοστό πρόωρης αποχώρησης από το σχολείο ήταν 13 % για την ΕΕ και πάνω από 20 % σε ορισμένες χώρες (Πορτογαλία, Ισπανία και Μάλτα) (16)·

ΚΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, ακόμα και σε χώρες στις οποίες το δικαίωμα στην υγεία και στην υγειονομική περίθαλψη κατοχυρώνεται στη νομοθεσία, υπάρχουν πολλά παιδιά που δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκή υγειονομική περίθαλψη και ορισμένα παιδιά που έχουν εξαιρετικά περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες πέραν της επείγουσας φροντίδας, όπως οι γενικές ιατρικές ή οδοντιατρικές υπηρεσίες, κυρίως λόγω έλλειψης δημοσίων υπηρεσιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά που γεννιούνται σε συνθήκες φτώχειας διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να προσβληθούν από χρόνιες νόσους και έχουν περισσότερα προβλήματα υγείας, πράγμα το οποίο οδηγεί στη διαιώνιση της ανισότητας·

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα οικονομικά προβλήματα των οικογενειών συντελούν στην αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας των γονέων και των περιπτώσεων διάλυσης των οικογενειών, γεγονός που έχει αναμφισβήτητες επιπτώσεις στην ψυχολογική και κοινωνική ευημερία των παιδιών·

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει ένα παιδί, συμπεριλαμβανομένης της προγεννητικής περιόδου, επιδρά καθοριστικά στην ανάπτυξη του γνωστικού συστήματος, στην επικοινωνία και τη γλώσσα, καθώς και στις κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες, επηρεάζοντας έτσι την υγεία, την ευημερία, τη συμμετοχή σε κοινότητες και τις ικανότητες μάθησης (17)·

ΚΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να προστατεύονται από την κακοποίηση, τη βία και την παραμέληση και ότι, σύμφωνα με πορίσματα ερευνών, οι οικονομικές πιέσεις εντός των οικογενειών, οι περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες και η αύξηση της φτώχειας είναι δυνατόν να έχουν ως αποτέλεσμα περισσότερη βία κατά των παιδιών·

ΚΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η παιδική φτώχεια είναι ένα πολυδιάστατο φαινόμενο που απαιτεί πολυδιάστατη απόκριση. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απασχόληση είναι ένας σημαντικός παράγοντας, αλλά δεν εγγυάται πάντοτε τη έξοδο από τη φτώχεια για την οικογένεια των πληττόμενων παιδιών·

ΚΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η παιδική φτώχεια έχει υψηλό οικονομικό κόστος για τις κοινωνίες, ιδίως όσον αφορά τις αυξημένες δαπάνες για την κοινωνική στήριξη·

Λ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογένειες που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας είναι πιθανότερο να ζουν σε ανθυγιεινές και επισφαλείς περιοχές, και ότι το 17 % των παιδιών στην ΕΕ28 εξακολουθούν να ζουν σε τέτοιες συνθήκες, με 15 χώρες να βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο· ότι ο αυξανόμενος αριθμός εξώσεων λόγω αδυναμίας πληρωμής του κόστους στέγασης έχει ωθήσει τα παιδιά σε ολοένα ασταθέστερες συνθήκες στέγασης οι οποίες, με τη σειρά τους, έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τις ευκαιρίες ζωής του παιδιού·

ΛΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έρευνα του 2012 για τα εισοδήματα και τις συνθήκες διαβίωσης (EU-SILC) της Eurostat, η ενεργειακή φτώχεια είναι ένα πρόβλημα που αφορά όλα τα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι μία από τις συνέπειες της αύξησης των ενεργειακών τιμών είναι η διαβίωση πολλών παιδιών σε σπίτια χωρίς θέρμανση και ότι με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται ο αριθμός των αναπνευστικών και καρδιαγγειακών νόσων·

ΛΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογένειες που έχουν παιδιά με προβλήματα υγείας καθώς και γονείς που έχουν προβλήματα υγείας έρχονται αντιμετωπίζουν συχνότερα κίνδυνο φτώχειας, διάλυσης της οικογένειας και δυσκολία παραμονής στην αγορά εργασίας·

ΛΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το επικείμενο πρόγραμμα των Στόχων Βιώσιμηβς Ανάπτυξης μετά το 2015 και η καθολικότητά του προσφέρουν μία δυνατότητα αύξησης των επενδύσεων για τα παιδιά και τα δικαιώματά τους·

ΛΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά των μεταναστών υπερεκπροσωπούνται στην ομάδα που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας και υφίστανται περισσότερες διακρίσεις λόγω γλωσσικών φραγμών, και ότι η κατάσταση αυτή χειροτερεύει για τα παιδιά των παράνομων μεταναστών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της εντατικοποίησης των μεταναστευτικών ροών, αυξάνονται σήμερα οι περιπτώσεις στις οποίες τα παιδιά των μεταναστών παραμένουν στη χώρα γέννησής τους υπό τη φροντίδα άλλων μελών της οικογένειας ή τρίτων και ότι το γεγονός αυτό επιδρά αρνητικά στην ανάπτυξη των παιδιών, ιδίως σε συναισθηματικό επίπεδο·

ΛΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η έντονη εστίαση των πολιτικών στην παιδική φτώχεια τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ και οι υποστηρικτικές πολιτικές δηλώσεις των ηγετών της ΕΕ δεν έχουν οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις όσον αφορά τα επίπεδα παιδικής φτώχειας·

ΛΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να δοθεί χρηματοδοτική ενίσχυση σε προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας που απευθύνονται σε μειονεκτούσες οικογένειες, δεδομένου ότι ολοένα και περισσότερα παιδιά έχει πρόσβαση σε φαγητό μόνο στο σχολείο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προγράμματα αυτά είναι σημαντικά αλλά δεν μπορούν να θεωρούνται μακροπρόθεσμη λύση·

ΛΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι περιβαλλοντικά ζητήματα όπως η ρύπανση, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η μόλυνση των εδαφών και το μη ασφαλές πόσιμο νερό συχνά επηρεάζουν δυσανάλογα τα παιδιά που ζουν σε συνθήκες φτώχειας·

1.

συνιστά στα κράτη μέλη να δεσμευτούν πραγματικά να αναπτύξουν πολιτικές αναπτύξουν πολιτικές για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας που να εστιάζουν στην εξάλειψη των παραγόντων που επηρεάζουν την παιδική φτώχεια και να αυξάνουν των αποτελεσματικότητα, την ποσότητα, τα ποσά και την εμβέλεια της κοινωνικής στήριξης που απευθύνεται ειδικά στα παιδιά, αλλά και στους γονείς που είναι άνεργοι και για την καταπολέμηση του φαινομένου των εργαζόμενων φτωχών (όπως επιδόματα ανεργίας και επαρκές ελάχιστο εισόδημα), και να προωθήσουν εργατική νομοθεσία που να εξασφαλίζει κοινωνικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου επαρκούς νόμιμου κατώτατου μισθού σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές και τις συλλογικές συμβάσεις, η οποία να παρέχει μεγαλύτερη ασφάλιση για τις οικογένειες και να καταπολεμά την επισφαλή απασχόληση, προάγοντας ταυτόχρονα την εργασία με επαρκή κοινωνικά δικαιώματα·

2.

ζητεί την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας αυτής της στήριξης προκειμένου να προσαρμοστούν οι πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας, του αποκλεισμού και της πρόωρης αποχώρησης από το σχολείο στις υφιστάμενες απαιτήσεις κοινωνικής ισότητας· παροτρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν ποικίλες διαδικασίες συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων, κατάλληλες για κάθε στάδιο παρέμβασης·

3.

προτείνει να καταρτίσει η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, έναν χάρτη πορείας για την εφαρμογή της προσέγγισης τριών πυλώνων που εγκρίθηκε στο πλαίσιο της σύστασης της Επιτροπής «Επένδυση στα παιδιά: Σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας» όσον αφορά την πρόσβαση σε πόρους και υπηρεσίες και τη συμμετοχή των παιδιών· φρονεί ότι, για να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα με την προσέγγιση τριών πυλώνων, θα ήταν χρήσιμο να αναπτυχθούν ακριβείς και ειδικοί δείκτες για το επίπεδο της παιδικής φτώχειας και τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από το φαινόμενο αυτό· καλεί τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν αποτελεσματικά και με ολοκληρωμένο τρόπο σημαντικές πτυχές της δέσμης μέτρων για τις κοινωνικές επενδύσεις και την προαναφερθείσα σύσταση της Επιτροπής στα ετήσια εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων και στις εθνικές κοινωνικές εκθέσεις τους και καλεί την Επιτροπή να θέσει έναν δευτερεύοντα στόχο στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για τη μείωση της παιδικής φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, να καταστήσει τη μείωση της παιδικής φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ορατή και ρητή σε όλα τα στάδια του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου· τονίζει ότι η μείωση της παιδικής φτώχειας μέσω της επένδυσης στα παιδιά πρέπει να προταθεί ως βασική προτεραιότητα για την ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης του 2016 και ως βασικό μέσο προόδου όσον αφορά τον στόχο μείωσης της φτώχειας· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ετήσια παρακολούθηση και υποβολή εκθέσεων από τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή της σύστασης της Επιτροπής μέσω του χάρτη πορείας, να χρησιμοποιήσει το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για την εφαρμογή της σύστασης της Επιτροπής και να διενεργήσει αξιολόγηση των επιπτώσεων των μεταρρυθμίσεων που προτείνονται στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων στη φτώχεια·

4.

καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν επίσης υπόψη, στο πλαίσιο των προσπαθειών τους για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας, τη θέση των γυναικών που φροντίζουν παιδιά και μέλη της οικογένειας με ειδικές ανάγκες και αναπηρία·

5.

συνιστά στα κράτη μέλη, όταν χρησιμοποιούν τα κονδύλια των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) και αναπτύσσουν κοινωνικές πολιτικές, να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στην προστασία από τη φτώχεια των οικογενειών (ιδίως των μονογονεϊκών) που έχουν παιδιά με προβλήματα υγείας·

6.

επαναλαμβάνει τη σημασία της θέσπισης προληπτικών δημόσιων πολιτικών που να επενδύουν σε ευαίσθητες πολιτικές πρόνοιας για τα παιδιά οι οποίες να υποστηρίζουν την ανατροφή ανεξάρτητων ατόμων, ικανών να ενταχθούν στην κοινωνία και την αγορά εργασίας, αντί να εστιάζουν στις επιπτώσεις του κοινωνικού τους αποκλεισμού και της φτώχειας·

7.

φρονεί ότι, χωρίς να παραμελείται η ανάγκη υποστήριξης των παιδιών που είναι φτωχά, έχουν αποχωρήσει πρόωρα από το σχολείο ή είναι κοινωνικά αποκλεισμένα, οι πολιτικές για την υποστήριξη των παιδιών και των νέων πρέπει να εστιάζουν έντονα στην πρόληψη, συμπεριλαμβανομένων μακροπρόθεσμων στρατηγικών για την καταπολέμηση της κοινωνικής ανισότητας·

8.

συνιστά στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ή να ενισχύσουν τις καθολικές κοινωνικές παροχές που προορίζονται για παιδιά, όπως η παροχή επιδοτούμενων ή δωρεάν γευμάτων σε παιδιά, και ιδιαίτερα σε μειονεκτούντα και φτωχά παιδιά, προκειμένου να εξασφαλιστεί η υγιής ανάπτυξή τους· καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μέτρα ενεργού απασχόλησης στο πλαίσιο ολοκληρωμένων στρατηγικών και πολιτικών για την υποστήριξη της πρόσβασης των γονέων σε απασχόληση υψηλής ποιότητας και επαρκές εισόδημα και της πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας (ιδίως σε παιδική μέριμνα, εκπαίδευση, υγεία, στέγαση και δραστηριότητες αναψυχής), τα οποία θα διευκολύνουν τον συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, και να ενισχύσουν τη συμμετοχή των παιδιών και των οικογενειών τους στην ανάπτυξη, εφαρμογή και παρακολούθηση των εν λόγω πολιτικών· υπογραμμίζει ότι οι καθολικές λύσεις πρέπει να συνδυάζονται με στοχευμένα μέτρα για την υποστήριξη των πλέον ευάλωτων και περιθωριοποιημένων ομάδων παιδιών και εφήβων· εκφράζει τη λύπη του για την αυξανόμενη τάση των κυβερνήσεων των κρατών μελών να απομακρύνονται από τις πολιτικές καθολικής υποστήριξης και να κινούνται προς την κατεύθυνση της υποστήριξης βάσει του εισοδήματος, καθώς τα στοιχεία δείχνουν πως οι πολιτικές καθολικής υποστήριξης προσφέρουν καλύτερη προστασία από την παιδική φτώχεια (18)·

9.

ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συμφωνήσουν σε πρότυπα της ΕΕ ή να καθιερώσουν συμφωνημένη μεθοδολογία για τον προσδιορισμό του κόστους ανατροφής ενός παιδιού και για τον προσδιορισμό επαρκών πόρων για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας·

10.

καλεί την Επιτροπή να μην προβεί σε σύσταση μεταβολών και περικοπών στις δημόσιες υπηρεσίες των κρατών μελών, να μην προωθήσει ούτε ευέλικτες εργασιακές σχέσεις ούτε την ιδιωτικοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών, που έχουν οδηγήσει αδιαμφισβήτητα στην αποδυνάμωση των κοινωνικών δικαιωμάτων των παιδιών·

11.

ζητεί από την Επιτροπή να δώσει έμφαση στην ανάγκη πραγματοποίησης επενδύσεων στον τομέα της δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης, σχεδιάζοντας ειδικές μεθόδους διδασκαλίας για τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως οι μετανάστες ή τα άτομα με διαφόρων ειδών αναπηρίες· θεωρεί ότι η εκπαίδευση μπορεί να αποτελέσει βασικό και πρωταρχικό στοιχείο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα παιδιά θα αποκτήσουν τις ικανότητες που θα τους επιτρέψουν την πρόσβαση σε ειδικευμένες και επαρκώς αμειβόμενες θέσεις εργασίας, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να οικοδομήσουν τα ίδια την έξοδο διαφυγής τους από τις συνθήκες φτώχειας·

12.

υπενθυμίζει ότι η αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας απαιτεί την έγκριση μιας προσέγγισης κύκλου ζωής η οποία να συμπεριλαμβάνει τη ρήξη του διαγενεακού κύκλου κινδύνων φτώχειας, που αντικατοπτρίζει τις διαφορετικές ανάγκες της νηπιακής ηλικίας, της παιδικής ηλικίας και της εφηβείας, την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής προσανατολισμένης στα παιδιά, υπολογίζοντας τον αριθμό στερήσεων που βιώνει κάθε παιδί ταυτόχρονα και εντοπίζοντας με αυτόν τον τρόπο τα περισσότερο στερημένα παιδιά, και τον υπολογισμό όχι μόνο της χρηματικής φτώχειας αλλά και των πολυδιάστατων στερήσεων·

13.

συνιστά να έχουν όλα τα παιδιά πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες σε αυτό το κρίσιμο στάδιο της ανάπτυξής τους· φρονεί ότι η υγεία, η εκπαίδευση, η υποστήριξη των γονέων και η οικογενειακή υποστήριξη, η στέγαση και η προστασία αποτελούν καίριες υπηρεσίες που τις περισσότερες φορές παρέχονται από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές·

14.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να εγκρίνουν, να υλοποιήσουν και να επιβλέπουν σχέδια για την ανακούφιση της πολυδιάστατης παιδικής φτώχειας, εστιάζοντας στα εγγενή δικαιώματα των παιδιών και θέτοντας στόχους για τη μείωση της παιδικής φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, με ρητή εστίαση/προτεραιότητα στα παιδιά που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να επαναφέρουν τα κράτη μέλη της ΕΕ τις πραγματικές δαπάνες κοινωνικής προστασίας, υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνική στέγασης προς όφελος των πλέον μειονεκτούντων παιδιών τουλάχιστον στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν την κρίση·

15.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν σχέδια για τον μετριασμό του αισθήματος κοινωνικού αποκλεισμού των παιδιών με νοητική αναπηρία και να καθιερώσουν πιο αποτελεσματικά προγράμματα κατάρτισης τα οποία θα διευκολύνουν τη διαδικασία εκπαίδευσής τους·

16.

καλεί τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν ότι η παιδική φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι βασικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους τους στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» όσον αφορά τα ποσοστά απασχόλησης, τις επενδύσεις στην έρευνα, την ανάπτυξη, την ενέργεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη·

17.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να δώσοτν μεγαλύτερη προσοχή στη δημιουργία και τη διαθεσιμότητα κατάλληλου εξωσχολικού περιβάλλοντος όπου τα παιδιά μπορούν να περνούν την ώρα τους κατά τρόπο ουσιαστικό και ενδιαφέροντα πέραν των σχολικών ωρών και κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών· και να δώσουν επίσης μεγαλύτερη προσοχή στην ύπαρξη βασικής υγειονομικής περίθαλψης για παιδιά σε υποβαθμισμένες περιοχές και απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιφέρειες·

18.

καλεί τα κράτη μέλη να αποφύγουν την γκετοποίηση των παιδιών που βιώνουν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό, θεσπίζοντας ελάχιστες προδιαγραφές για τη στέγαση των παιδιών, λαμβάνοντας υπόψη το υπέρτατο συμφέρον των παιδιών· και εξασφαλίζοντας στις οικογένειες κατάλληλη κατοικία που να πληροί τις ανάγκες τους και να διασφαλίζει την ευημερία τους, την ιδιωτική ζωή και την ποιότητα ζωής, συμβάλλοντας έτσι στην επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής και στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας·

19.

καλεί την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που τους προσφέρει η ενδιάμεση επανεξέταση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για να χρησιμοποιήσουν με αποδοτικότερο τρόπο το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους, και το Πρόγραμμα για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία· και να ελέγξουν αν τα παιδιά αποτελούν προτεραιότητα στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των περιφερειακών πολιτικών και των πολιτικών συνοχής, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη την υποχρέωση βαθμιαίας κατάργησης των μεγάλων οικοτροφείων (με ισχύ από το 2014), με στόχο να ενισχυθεί η ιδιότητα του θετού και του ανάδοχου γονέα έτσι ώστε ορφανά και μειονεκτούντα παιδιά να μπορούν πραγματικά να μεγαλώνουν σε οικογένεια ή σε ένα περιβάλλον οικογενειακού τύπου· παροτρύνει επίσης την Επιτροπή να δημιουργήσει δείκτες για την ανάλυση της παιδικής φτώχειας·

20.

παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν κατά πόσον οι στρατηγικές που βασίζονται σε τρόφιμα, όπως η διατροφική διαφοροποίηση και η ενίσχυση των τροφίμων, καθώς και η διατροφική εκπαίδευση, η δημόσια υγεία και τα μέτρα ασφάλειας των τροφίμων, και τέλος τα συμπληρώματα, πρέπει να απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού προκειμένου να προλαμβάνονται οι αρνητικές επιπτώσεις της κακής διατροφής ή του υποσιτισμού στην υγεία των παιδιών·

21.

συνιστά οι εθνικοί προϋπολογισμοί των κρατών μελών να περιλαμβάνουν ορατές, διαφανείς συμμετοχικές και ελέγξιμες προβλέψεις για πιστώσεις και δαπάνες που σχετίζονται με την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας και την εκπλήρωση του καθήκοντός τους προστασίας των παιδιών, μεταξύ άλλων, μέσω της αύξησης των δημοσίων δαπανών με σκοπό να επιτευχθούν οι εν λόγω στόχοι· καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία, και ειδικότερα δη το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, προκειμένου να εφαρμόσουν και τους τρεις πυλώνες της σύστασης «Επένδυση στα παιδιά»

22.

συνιστά στην Επιτροπή να αναπτύξει κατευθυντήριες γραμμές για την υποστήριξη της συμμετοχής των παιδιών στη διαδικασία χάραξης πολιτικής, θεσπίζοντας μηχανισμούς που να προάγουν και να εξασφαλίζουν τη συμμετοχή των παιδιών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή τους και να δίνουν στα παιδιά τη δυνατότητα και να τα ενθαρρύνουν να εκφράζουν ενημερωμένες απόψεις, διασφαλίζοντας ότι στις εν λόγω απόψεις θα αποδίδεται η δέουσα βαρύτητα και ότι οι απόψεις αυτές θα αντικατοπτρίζονται στις βασικές αποφάσεις που επηρεάζουν τα παιδιά·

23.

συνιστά στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θέσουν στόχους για τη μείωση της παιδικής φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού·

24.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν, κατά περίπτωση, συμφωνίες συνεργασίας με οντότητες και ιδρύματα που προωθούν την εκπαίδευση, την πολιτιστική ή αθλητική κατάρτιση και την ενσωμάτωση των παιδιών, και καταπολεμούν τη φτώχεια των παιδιών· ωστόσο, συνιστά στα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την εποπτεία, την ποιότητα, τη βιωσιμότητα και την καταλληλότητα αυτής της υποστήριξης, καθώς και των πραγματικών αποτελεσμάτων της·

25.

καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν ειδική νομοθεσία για την προστασία και την αύξηση των δικαιωμάτων μητρότητας και πατρότητας, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής αποτελεσματικών μέσων για την εξασφάλιση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής, και να εξασφαλίσουν την επιστροφή των γυναικών στην εργασία μετά την εγκυμοσύνη και την άδεια μητρότητας και τη στήριξη των μονογονεϊκών οικογενειών· τονίζει, επιπλέον, ότι η ενίσχυση της νομοθεσίας για την άδεια πατρότητας δίνει σημαντική ώθηση στην καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου και των διακρίσεων στις αμοιβές στην εργασία· παροτρύνει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι εργοδότες δεν θα μπορούν να αιτιολογούν την άνιση μεταχείριση και την παρενόχληση των εργαζομένων επικαλούμενοι την εγκυμοσύνη, την ανατροφή των παιδιών ή τις οικογενειακές υποχρεώσεις·

26.

συνιστά στα κράτη μέλη να αναπτύξουν προορατικές, καθολικές και ολοκληρωμένες κοινωνικές πολιτικές που να αποτρέπουν τη φτώχεια και την απομάκρυνση των παιδιών από το οικογενειακό περιβάλλον τους· καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι η εισαγωγή παιδιών και νέων σε ιδρύματα θα χρησιμοποιείται μόνο ως έσχατη λύση, υπό εξαιρετικές συνθήκες, και να χρησιμοποιήσουν τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων για την υποστήριξη της μετάβασης από τις υπηρεσίες που παρέχονται σε ιδρύματα σε υπηρεσίες που παρέχονται σε επίπεδο οικογένειας και σε επίπεδο τοπικών κοινοτήτων·

27.

συνιστά στα κράτη μέλη να μεταβούν από την ιδρυματική φροντίδα στα συστήματα σταθερής ανάδοχης φροντίδας, η οποία προετοιμάζει καλύτερα τα παιδιά και τους νέους για να ζήσουν ανεξάρτητα και να παραμείνουν στον χώρο της εκπαίδευσης ή της εργασίας·

28.

συνιστά να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη ολοκληρωμένα συστήματα προστασίας των παιδιών, προκειμένου να προστατεύσουν τα παιδιά από τη βία, την κακοποίηση, την εκμετάλλευση και την παραμέληση κατά τρόπο ώστε όλοι όσοι φέρουν υποχρεώσεις και όλα τα μέρη του συστήματος να συνεργάζονται σε όλους τους τομείς και τις υπηρεσίες, αναλαμβάνοντας από κοινού τις ευθύνες για τη διαμόρφωση ενός προστατευτικού και ενδυναμωμένου περιβάλλοντος για όλα τα παιδιά·

29.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πολιτικές που να διευκολύνουν τη δημιουργία και τη διατήρηση αξιοπρεπών θέσεων εργασίας και να ευνοούν την ανάπτυξη συστημάτων κατάρτισης, βελτιώνοντας τις δεξιότητες και τις διευκολύνσεις όπως η τηλεργασία ή το ευέλικτο ωράριο εργασίας, οι οποίες διευκολύνουν τους γονείς να εισέλθουν ή να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας μετά από διακοπή της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας·

30.

καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τους οργανισμούς της ΕΕ, τις αρχές των κρατών μελών και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς να αναπτύξουν σαφείς ρόλους, αρμοδιότητες, τακτικό διάλογο και διαδικασίες όταν τα παιδιά χρειάζονται προστασία σε διασυνοριακές καταστάσεις·

31.

συνιστά στα κράτη μέλη να εγγυηθούν την πρόσβαση όλων των παιδιών σε δωρεάν, ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς δημόσια εκπαίδευση σε όλες τις ηλικίες, συμπεριλαμβανομένων της νηπιακής εκπαίδευσης και φροντίδας και της τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης που να προωθεί τη συναισθηματική, κοινωνική, γνωστική και σωματική τους ανάπτυξη, να καθιερώσουν κατάλληλες αναλογίες καθηγητών-μαθητών και να προωθήσουν την κοινωνική ανάμειξη στην εκπαίδευση, προκειμένου να διασφαλιστούν η ασφάλεια και η ευημερία των παιδιών, να εξασφαλιστεί ότι θα μπορούν να επωφεληθούν όλα τα παιδιά από την ποιοτική και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση και, ως εκ τούτου, να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των εκπαιδευτικών συστημάτων στην ισότητα των ευκαιριών και στη ρήξη του κύκλου της φτώχειας·

32.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την ποιότητα των παρεχόμενων εκπαιδευτικών υπηρεσιών μέσω της εφαρμογής εξατομικευμένης προσέγγισης και της προώθησης της συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών, των κοινωνικών λειτουργών και των γονέων, προκειμένου να αποφεύγεται η διακοπή της εκπαίδευσης από τα παιδιά και τους νέους·

33.

καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην ανάπτυξη οικονομικά προσιτής και προσβάσιμης προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας (ΠΕΦ), θεωρώντας ότι αποτελεί μία κοινωνική επένδυση για την αντιμετώπιση της ανισότητας και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα τα παιδιά που προέρχονται από μειονεκτούσες οικογένειες καθώς και να ευαισθητοποιήσει τους γονείς για τα οφέλη από την ενεργή συμμετοχή σε προγράμματα ΠΕΦ·

34.

καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη σχολική εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς, πράγμα το οποίο πρέπει να συνεπάγεται όχι μόνο την αύξηση του αριθμού των δασκάλων ειδικής αγωγής, αλλά και την ενσωμάτωση παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε κανονικές τάξεις·

35.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να παρέχουν καθολική και ισότιμη πρόσβαση στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα νηπιαγωγεία σε παιδιά από όλες τις κοινωνικές ομάδες·

36.

καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πλήρη συμμετοχή όλων των παιδιών στο σχολείο, παρέχοντας δωρεάν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό, θρεπτικά σχολικά γεύματα και την αναγκαία μεταφορά στο σχολείο για τα φτωχά παιδιά ή τα παιδιά που απειλούνται από την φτώχεια, να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα των σημερινών δημόσιων επενδύσεων στον τομέα και να καταπολεμήσουν αποτελεσματικότερα τη διαγενεακή μεταβίβαση της φτώχειας·

37.

παροτρύνει τα κράτη μέλη να εγγυηθούν καθολική, δημόσια, δωρεάν και ποιοτική υγειονομική περίθαλψη όσον αφορά την πρόληψη, τα προγράμματα εμβολιασμού και την πρωτοβάθμια περίθαλψη, την πρόσβαση σε διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση και την παροχή λογοθεραπευτικών και ψυχολογικών θεραπειών για παιδιά, την εξασφάλιση στις γυναίκες του δικαιώματος στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, διασφαλίζοντας υγειονομική περίθαλψη για τα βρέφη, περίθαλψη μητρότητας κατά την προγεννητική και μεταγεννητική περίοδο περίθαλψης, ιδίως στην περίπτωση πρόωρου τοκετού, την πρόσβαση σε οικογενειακούς γιατρούς, νοσηλευτές, οδοντιάτρους, οικογενειακούς συμβούλους και ειδικούς της ψυχικής υγείας για όλα τα παιδιά και τις οικογένειές τους· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να ενσωματώσουν τις πτυχές αυτές στις εθνικές και ενωσιακές στρατηγικές για τη δημόσια υγεία·

38.

συνιστά στα κράτη μέλη να παρέχουν την αναγκαία υποστήριξη για τη διασφάλιση του δικαιώματος στον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την ψυχαγωγία, της πρόσβασης σε ανοικτό και υγιές περιβάλλον για όλα τα παιδιά, με έμφαση στην εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης και ποιότητας για τα φτωχά παιδιά, τα παιδιά σε απομακρυσμένες περιοχές, τα παιδιά με αναπηρίες, τα παιδιά που ανήκουν σε εθνικές ή εθνοτικές, θρησκευτικές και γλωσσικές μειονότητες και τα παιδιά μεταναστών, τα παιδιά που μετακινούνται εντός της ΕΕ ανεξαρτήτως της εθνικότητάς τους και τα παιδιά που έχουν μείνει μόνα στον κόσμο· υπενθυμίζει το δικαίωμα στο παιχνίδι, όπως προβλέπεται στην UNCRC·

39.

τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των παιδιών που βιώνουν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό από την ενδοοικογενειακή βία·

40.

καλεί τα κράτη μέλη, και ειδικότερα εκείνα στα οποία οι κοινωνικές ανισότητες είναι μεγαλύτερες, να ενισχύσουν τα κοινωνικά δικαιώματα και την πρόσβαση σε υπηρεσίες και κοινωνική προστασία που πρέπει να εγγυάται το κράτος, αυξάνοντας τον αριθμό των υπαλλήλων και των επαγγελματιών των υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης οι οποίοι εργάζονται με και για τα παιδιά και τις οικογένειές τους, και αυξάνοντας την ιατρική, ψυχολογική και κοινωνική φροντίδα, εστιάζοντάς την προς τους απόρους, με ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά, σύμφωνα με τη στρατηγική έγκαιρης παρέμβασης·

41.

συνιστά στα κράτη μέλη να θεσπίσουν μηχανισμούς που να προάγουν και να εξασφαλίζουν τη συμμετοχή των παιδιών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή τους και να δώσουν τη δυνατότητα και να ενθαρρύνουν τα παιδιά να εκφράζουν ενημερωμένες απόψεις, διασφαλίζοντας ότι στις εν λόγω απόψεις θα αποδίδεται η δέουσα βαρύτητα και ότι οι απόψεις αυτές θα αντικατοπτρίζονται στις βασικές αποφάσεις που τα επηρεάζουν·

42.

αναγνωρίζει τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων για τα δικαιώματα των παιδιών και την καταπολέμηση της φτώχειας, στη διασφάλιση της συνοχής της πολιτικής της ΕΕ και ζητεί την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας στα κράτη μέλη·

43.

καλεί την Επιτροπή να καταστήσει την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας ρητή προτεραιότητα·

44.

καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να συμμετάσχουν ενεργά στην καταπολέμηση της εμπορίας παιδιών που αποσκοπεί σε οποιαδήποτε μορφή εκμετάλλευσης όπως είναι μεταξύ άλλων η εργασία, ο εξαναγκασμός σε γάμο, η παράνομη υιοθεσία, οι παράνομες δραστηριότητες και η σεξουαλική εκμετάλλευση·

45.

καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τη λειτουργία ευρωπαϊκών και διεθνικών δικτύων για την καταπολέμηση της φτώχειας και του αποκλεισμού παιδιών και νέων· εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι πρέπει να υποστηριχθεί ιδιαίτερα η ενσωμάτωση των άκρως απόκεντρων περιοχών και των πλέον μειονεκτουσών περιφερειών σε αυτά τα δίκτυα και σε αυτούς τους φορείς·

46.

θεωρεί το δικαίωμα σε δωρεάν και καθολικά συστήματα εκπαίδευσης, υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης βασική προϋπόθεση για την καταπολέμηση της φτώχειας, και ιδίως της παιδικής· έχοντας κατά νου αυτόν τον στόχο, καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, υπό το φως της αποδυνάμωσης των δημόσιων υπηρεσιών, να θεσπίσουν εγγύηση για τα παιδιά, ούτως ώστε κάθε φτωχό παιδί να έχει πρόσβαση σε δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, δωρεάν παιδεία, δωρεάν παιδική μέριμνα, αξιοπρεπή κατοικία και επαρκή διατροφή, στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού ολοκληρωμένου σχεδίου για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας, συμπεριλαμβάνοντας τόσο την εγγύηση για τα παιδιά όσο και προγράμματα που προσφέρουν υποστήριξη και ευκαιρίες για τους γονείς ώστε να ξεφύγουν από καταστάσεις κοινωνικού αποκλεισμού και να ενταχθούν στην αγορά εργασίας·

47.

καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν, μέσω των δήμων τους, τα τοπικά κέντρα υποστήριξης παιδιών και των οικογενειών τους, ιδίως στις κοινότητες και/ή τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από την παιδική φτώχεια, τα οποία παρέχουν όχι μόνο νομική βοήθεια και/ή συμβουλές, συμβουλές προς τους γονείς και σχολική υποστήριξη, αλλά, μεταξύ άλλων, και εκπαίδευση και καθοδήγηση για υγιή τρόπο ζωής και ασφαλή χρήση του διαδικτύου·

48.

συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη να αναπτύξουν στατιστικές μεθόδους που να ενσωματώνουν πολυδιάστατους δείκτες, διαχωρισμένους με γνώμονα την ηλικία, το φύλο και τις ειδικές μειονεκτούσες ομάδες για τη μέτρηση της φτώχειας, του κοινωνικού αποκλεισμού, των ανισοτήτων, των διακρίσεων και της ευημερίας των παιδιών (εισόδημα γονέων, πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, συμμετοχή σε κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, πρόσβαση σε κατάλληλες υπηρεσίες τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης, έκθεση σε σωματικό κίνδυνο, ασφάλεια, σταθερό οικογενειακό περιβάλλον και επίπεδο ικανοποίησης από τη ζωή), προκειμένου να ενημερώνονται για την ανάπτυξη πολιτικής με βάση αποδεικτικά στοιχεία και να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί των σχετικών μετρήσεων φτώχειας και το έργο του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP), της UNICEF και του ΟΟΣΑ, καθώς και οι δείκτες της υποομάδας της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας, πέραν του δείκτη ατόμων που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό (AROPE)· καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν απαντήσεις βασισμένες σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση και να αξιοποιήσουν πλήρως τα δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο πρωτοβουλιών όπως η πρωτοβουλία Multi-Overlapping Deprivation Analysis (MODA) της UNICEF· τονίζει ότι πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω δείκτες για την καλύτερη αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών, των αποτελεσμάτων και της πρόσβασης σε υπηρεσίες, π.χ. σε σχέση με την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και το υπόβαθρο των γονέων (μετανάστες ή μειονότητα), το φύλο, την αναπηρία καθώς και με γεωγραφικές πτυχές·

49.

καλεί την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών να συντάξουν γνωμοδοτήσεις σχετικά με την επένδυση στα παιδιά·

50.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στα κράτη μέλη.

27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/31

—

έχοντας υπόψη τα άρθρα 2 και 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

—

έχοντας υπόψη τα άρθρα 151, 153, 162 και 174 έως 176 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—

έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ,

—

έχοντας υπόψη τις ευρωπαϊκές συμβάσεις για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και ιδίως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ) και τη συναφή νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη και τις σχετικές συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων καθώς και τη σύμβαση πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων,

—

έχοντας υπόψη την Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών,

—

έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της ΔΟΕ περί των ιθαγενών λαών και των λαών με φυλετική συγκρότηση σε ανεξάρτητες χώρες,

—

έχοντας υπόψη τις οδηγίες της ΕΕ κατά των διακρίσεων, το άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το πρωτόκολλο αριθ. 12 της εν λόγω σύμβασης,

—

έχοντας υπόψη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, της 5ης Ιανουαρίου 2011,

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (1) (εφεξής «ΚΚΔ»),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 (2),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 437/2010 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2010, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006 για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, όσον αφορά την επιλεξιμότητα παρεμβάσεων στέγασης υπέρ περιθωριοποιημένων κοινοτήτων (3),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου (4),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1381/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του Προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» για την περίοδο 2014-2020 (5),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 223/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους (6),

—

έχοντας υπόψη τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 240/2014 της Επιτροπής, της 7ης Ιανουαρίου 2014, για τον ευρωπαϊκό κώδικα συμπεριφοράς για τις εταιρικές σχέσεις στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων (7),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με την 7η και την 8η έκθεση προόδου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πολιτική συνοχής της ΕΕ και τη στρατηγική έκθεση του 2013 σχετικά με την υλοποίηση των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013 (8),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 12ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την ένταξη των Ρομά (9),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 11ης Ιουνίου 2013, σχετικά με την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (10),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Μαρτίου 2011, σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την ενσωμάτωση των Ρομά (11),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 20ής Μαΐου 2010, σχετικά με τη συμβολή της πολιτικής συνοχής στην επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας και της ΕΕ2020 (12),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 11ης Μαρτίου 2009, σχετικά με την κοινωνική κατάσταση των Ρομά και τη βελτίωση της πρόσβασής τους στην αγορά εργασίας της ΕΕ (13),

—

έχοντας υπόψη την 6η έκθεση της Επιτροπής για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή, της 23ης Ιουλίου 2014, με τίτλο «Επενδύσεις για τη δημιουργία απασχόλησης και ανάπτυξης: προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ένωση»,

—

έχοντας υπόψη το θεματικό δελτίο καθοδήγησης, της 27ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις κοινότητες Ρομά και τις περιθωριοποιημένες κοινότητες (θεματικός στόχος 9 — κοινωνική ενσωμάτωση και φτώχεια),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 2ας Απριλίου 2014, με τίτλο «Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή του πλαισίου της ΕΕ για εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά» (COM(2014)0209),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 21ης Μαΐου 2012, με θέμα «Εθνικές στρατηγικές για την ένταξη των Ρομά: ένα πρώτο βήμα προς την εφαρμογή του πλαισίου της ΕΕ» (COM(2012)0226),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 2010, με τίτλο «Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή του Δούναβη» (COM(2010)0715),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 2010, με θέμα «Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού: ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για κοινωνική και εδαφική συνοχή»(COM(2010)0758),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2010, με τίτλο «Ευρώπη 2020 — Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

—

έχοντας υπόψη τη σύσταση του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με αποτελεσματικά μέτρα για την ένταξη των Ρομά στα κράτη μέλη (14),

—

έχοντας υπόψη το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο «Κατευθυντήριο σημείωμα σχετικά με τη χρήση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την αντιμετώπιση του διαχωρισμού στην εκπαίδευση και του χωροταξικού διαχωρισμού (σχέδιο)», της 1ης Ιουλίου 2015,

—

έχοντας υπόψη την ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης προς την Επιτροπή, της 24ης Φεβρουαρίου 2015, σχετικά με τη χρηματοδότηση για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες (E-002782/2015),

—

έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών με θέμα «Στρατηγικές ένταξης των Ρομά» (15),

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (Α8-0314/2015),

A.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής στοχεύει στην ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, στην μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης και της εκρίζωσης της φτώχειας και του αποκλεισμού, επομένως είναι ζητούμενα η αποτροπή του αποκλεισμού και η προαγωγή της ισότητας στην πρόσβαση και στις ευκαιρίες για όλους τους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των πλέον περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, καθώς και ομάδων και ατόμων όλων των ηλικιών που αντιμετωπίζουν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό και στερούνται την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την απασχόληση, την στέγαση και τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης·

B.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής, όπως ορίζεται στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη του 1986, αφορά τον περιορισμό των ανισοτήτων μεταξύ των διαφόρων περιφερειών και της υστέρησης που παρουσιάζουν οι πλέον μειονεκτούσες περιφέρειες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσθέτει μια ακόμα πτυχή στην έννοια της συνοχής, κάνοντας μνεία της «οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής»·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη τον στόχο της κοινωνικής συνοχής ζητεί να δημιουργηθεί ευρωπαϊκός ρόλος στις πολιτικές για την ενσωμάτωση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων και απαιτεί από τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τις εξουσίες τους στον τομέα αυτόν για να λάβουν υποστηρικτικά μέτρα και να αναλάβουν επίσης δράση στο πλαίσιο των διακρατικών και εθνικών προγραμμάτων συνεργασίας·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χρηματοδοτικές ευκαιρίες για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες εισήχθησαν στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) το 2010· λαμβάνοντας υπόψη ότι το νομοθετικό πλαίσιο για την πολιτική συνοχής 2014-2020 προσφέρει μία στρατηγική προσέγγιση·

E.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 ορίζει ότι το ΕΚΤ προσφέρει οφέλη σε άτομα, συμπεριλαμβανομένων των μειονεκτουσών ομάδων, όπως οι μακροχρόνια άνεργοι, τα άτομα με αναπηρία, οι μετανάστες, οι εθνοτικές μειονότητες, οι περιθωριοποιημένες κοινότητες και τα άτομα όλων των ηλικιών που αντιμετωπίζουν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι κατά την προγραμματική περίοδο 2014-2020, τουλάχιστον το 23,1 % του προϋπολογισμού της πολιτικής συνοχής θα διατεθεί σε επενδύσεις στο πλαίσιο του ΕΚΤ· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ΕΤΠΑ και το ΕΚΤ διαδραματίζουν συγκεκριμένο και σημαντικό ρόλο, με το 20 % τουλάχιστον του ΕΚΤ να διατίθεται σε κάθε κράτος μέλος για τον ειδικό στόχο της προώθησης της κοινωνικής ενσωμάτωσης και της καταπολέμησης της φτώχειας και κάθε μορφής διακρίσεων, αποτελώντας έτσι ένα καίριο εργαλείο για την προώθηση της μεγαλύτερης ενσωμάτωσης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 θεσπίζει ορισμένες προϋποθέσεις σχετικά με την απαγόρευση των διακρίσεων, το φύλο και τα άτομα με αναπηρίες, οι οποίες πρέπει να τηρούνται (16)·

H.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η έκτη έκθεση της Επιτροπής για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή κατέδειξε ότι η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός έχουν αυξηθεί εξαιτίας της οικονομικής κρίσης·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική κρίση και οι περικοπές στον προϋπολογισμό καθώς και τα μέτρα λιτότητας που προκύπτουν λόγω αυτής, έχουν οδηγήσει σε πολυάριθμα προβλήματα, που συχνά έχουν ως αποτέλεσμα σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα για τους δήμους, καταλήγοντας σε έλλειψη επιλογών όσον αφορά τις περιθωριοποιημένες ομάδες, την βελτίωση της ένταξής τους και την αποτροπή του αποκλεισμού τους, εφόσον οι πολιτικές αυτές εξαρτώνται κατά κύριο λόγο, και μερικές φορές αποκλειστικά, από την χρηματοδότηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ)·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης και οι περικοπές στις δημόσιες υπηρεσίες έχουν επιδεινώσει την κατάσταση των γυναικών σε περιθωριοποιημένες κοινότητες·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες σε περιθωριοποιημένες κοινότητες υφίστανται εντονότερες πολλαπλές διακρίσεις και έχουν σαφώς χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης από ό,τι οι άνδρες στις κοινότητες αυτές και άλλες γυναίκες·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί δημόσιοι και ιδιωτικοί παράγοντες σε διάφορα επίπεδα και τομείς, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, συμμετέχουν και συχνά παίζουν σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή των πολιτικών ενσωμάτωσης, πράγμα που απαιτεί μια συνεκτική και καλά συντονισμένη προσέγγιση·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει επί του παρόντος ορισμός της έννοιας της περιθωριοποιημένης κοινότητας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατανόηση της έκθεσης ξεκινά από την κατανόηση της περιθωριοποίησης με βάση ανάλυση συγκεκριμένων στοιχείων και χαρακτηριστικών των περιθωριοποιημένων ομάδων, στην οποία λαμβάνεται υπόψη η ειδική τους κατάσταση και οι ανάγκες, όπως οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας, η περιορισμένη πρόσβαση στα συστήματα παιδείας και υγείας, και η πρόωρη αποχώρηση από το σχολείο, σε συνδυασμό με τον δομικό και συστημικό αποκλεισμό με σκοπό να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική κοινωνικοοικονομική τους ενσωμάτωση·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή δεν έχει παράσχει ορισμό των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, αναθέτοντας στα κράτη μέλη την αρμοδιότητα να αποφασίζουν τον ορισμό βάσει των εθνικών δεικτών τους· σημειώνει, ωστόσο, ότι η περιθωριοποίηση μπορεί να προσδιοριστεί μέσω της εξέτασης μιας σειράς σχετικών δεικτών, όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός, η υψηλή μακροχρόνια ανεργία, το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, οι (εξαιρετικά) κακές συνθήκες στέγασης, ο υψηλός βαθμός διακριτικής μεταχείρισης και η υπερβολική έκθεση σε κινδύνους για την υγεία και/ή η έλλειψη πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη, δηλαδή όσον αφορά τις μερίδες εκείνες του πληθυσμού που θεωρούνται πιο ευάλωτες και χρήζουν μεγαλύτερης βοήθειας·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιθωριοποίηση είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο κατά το οποίο μεμονωμένα άτομα ή κοινότητες αποκλείονται κοινωνικά και εμποδίζονται συστηματικά από τη συμμετοχή σε κοινωνικές και πολιτικές διαδικασίες που είναι ουσιαστικές για την κοινωνική τους ενσωμάτωση, ή στερούνται τη δυνατότητα πρόσβασης σε αυτές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι «περιθωριοποιημένες κοινότητες» αναφέρονται σε διάφορες ομάδες και μεμονωμένα άτομα, όπως οι μειονότητες, οι Ρομά, τα άτομα με αναπηρίες, τα άτομα που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας ή που κινδυνεύουν από τη φτώχεια, οι μετανάστες, οι πρόσφυγες και οι κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες στην κοινωνία· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ρατσισμός, η πατριαρχία, η ομοφοβία, τα οικονομικά μειονεκτήματα και άλλοι παράγοντες που εισάγουν διακρίσεις συμβάλλουν στη δημιουργία στρωμάτων ανισότητας και μιας δυναμικής αποδυνάμωσης των γυναικών εντός των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κοινά χαρακτηριστικά που μοιράζονται οι περιθωριοποιημένες κοινότητες είναι, μεταξύ άλλων, ο τόπος, όπως περιθωριοποιημένες κοινότητες που διαμένουν σε αγροτικές περιοχές και μειονεκτούσες γειτονιές, κοινότητες συμφερόντων, όπως πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, εθνοτικές και γλωσσικές μειονότητες, άτομα με αναπηρίες, ηλικιωμένοι, άστεγοι καθώς και αυτόχθονες πληθυσμοί· λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφοροι τύποι περιθωριοποιημένων κοινοτήτων αντιμετωπίζουν κοινές δυσκολίες και υποφέρουν από κοινού από πολλές μορφές στιγματισμού και διακρίσεων·

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός περιθωριοποιημένων ομάδων στην Ευρώπη· λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ αυτών οι Ρομά, ένας όρος που έχει διαφορετική έννοια ανά την Ευρώπη, είναι η μεγαλύτερη εθνοτική μειονότητα της Ευρώπης και μια εκ των πλέον περιθωριοποιημένων κοινοτήτων·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής πρέπει να αντιμετωπίζει το ζήτημα των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στα πλαίσια της διαφορετικότητάς τους, έχοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενσωμάτωση περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στη χρηματοδότηση απαιτεί να καταβληθούν προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα, να περιλαμβάνουν μία ολοκληρωμένη και συνεκτική προσέγγιση μακράς πνοής, μόνιμες λύσεις, ενδυνάμωση, αξιοποίηση εμπειριών και οικοδόμηση δυναμικού, επίσης για τις γυναίκες και τα κορίτσια περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, μετάβαση από την ιδρυματική μέριμνα και τις υπηρεσίες στη μέριμνα και τις υπηρεσίες που θα βασίζονται στην κοινότητα, προκειμένου να λάβει τέλος ο αποκλεισμός και να επιτευχθεί η εξομάλυνση·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές στρατηγικές για την πολιτική συνοχής με στόχο την ενδυνάμωση των γυναικών σε περιθωριοποιημένες κοινότητες πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την κατάσταση των ηλικιωμένων γυναικών, των γυναικών με αναπηρία, των γυναικών που παρέχουν φροντίδα και των γυναικών με προβλήματα ψυχικής υγείας·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι στα πλέον αποτελεσματικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των ζητημάτων κοινωνικής ένταξης και ενσωμάτωσης συμπεριλαμβάνονται και τα έργα που βασίζονται στον πολιτισμό και προάγουν τις διαπολιτισμικές ανταλλαγές, την ενδυνάμωση των συμμετεχόντων, την ανάπτυξη δημιουργικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, και την ενεργή συμμετοχή στη ζωή της τοπικής κοινότητας·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπαίδευση, τόσο η επίσημη όσο και η ανεπίσημη, συντελεί τα μέγιστα στην υπέρβαση της περιθωριοποίησης και των πολλαπλών διακρίσεων, στην αποκατάσταση του διαλόγου, της διαφάνειας και της κατανόησης μεταξύ κοινοτήτων, αλλά και στην ενδυνάμωση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι δεν πρέπει να παραβλέπεται η διάσταση του φύλου στην εκπαίδευση και ο ρόλος της στην ενδυνάμωση των γυναικών και των κοριτσιών στις περιθωριοποιημένες κοινότητες·

1.

υπενθυμίζει την επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων· υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο της πολιτικής για τη συνοχή ως προς τη στήριξη της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής τους ενσωμάτωσης·

2.

υπενθυμίζει ότι οι περιθωριοποιημένες κοινότητες έχουν τεθεί στο επίκεντρο των μέτρων της πολιτικής συνοχής λόγω της αυξανόμενης ανησυχίας για τον κοινωνικό αποκλεισμό και την δέσμευση για την καταπολέμησή του, καθώς και την ανησυχία σχετικά με την κατάσταση των Ρομά και το μακρόχρονο αίτημα να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσής τους·

3.

ζητεί από την Επιτροπή να εκδώσει κατευθύνσεις σχετικά με τον ορισμό των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, διευκρινίζοντας σειρά ιδιαιτεροτήτων και χαρακτηριστικών περιθωριοποιημένων ομάδων, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση, τις δυσκολίες και τις ανάγκες κάθε πιθανής ομάδας στόχου, με σκοπό την προώθηση της κοινωνικο-οικονομικής τους ενσωμάτωσης, και με τη συμμετοχή στη διαδικασία αυτή εκπροσώπων των ομάδων αυτών· τονίζει ότι οι κατευθύνσεις αυτές θα βελτίωναν ακόμη περισσότερο την αποτελεσματικότητα της πολιτικής συνοχής ενισχύοντας την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

4.

χαιρετίζει το γεγονός ότι το νομοθετικό πλαίσιο για την πολιτική συνοχής 2014-2020 εισήγαγε νέα στοιχεία που ολοκληρώνουν την αρχική προσέγγιση διευρύνοντας τις χρηματοδοτικές ευκαιρίες και εισάγοντας μηχανισμούς για να διασφαλιστεί ότι η στήριξη των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων συμμορφώνεται με τις ευρωπαϊκές αξίες και στόχους και λαμβάνει υπόψη την ανάγκη να εξασφαλιστεί η συμμετοχή αυτών των ομάδων στη συνολική διαδικασία·

5.

καλεί την Επιτροπή να παράσχει λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με την αξιοποίηση χρηματοδοτικών ευκαιριών για περιθωριοποιημένες κοινότητες· ζητεί να διενεργηθεί ανάλυση που θα επιτρέψει την εξαγωγή των κατάλληλων συμπερασμάτων και τον εντοπισμό των παραγόντων που εμποδίζουν την περαιτέρω αξιοποίηση ή την επίτευξη των βέλτιστων δυνατών αποτελεσμάτων·

6.

καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί την αποτελεσματική χρήση του Ευρωπαϊκού κώδικα δεοντολογίας όσον αφορά την αρχή της εταιρικής σχέσης και την συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών· υπενθυμίζει ότι οι οριζόντιες αρχές στον Κανονισμό περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ), οι οποίες ενσωματώνουν θεμελιώδη δικαιώματα, όπως η προαγωγή των ίσων ευκαιριών, η πρόληψη των διακρίσεων και η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, πρέπει να εφαρμόζονται κατά την προετοιμασία και την εφαρμογή των προγραμμάτων στο πλαίσιο των ΕΔΕΤ· υπενθυμίζει ότι οι δράσεις όλων των κρατών μελών, οι οποίες χρηματοδοτούνται στα πλαίσια της πολιτικής συνοχής της ΕΕ, πρέπει να τηρούν τις αρχές των θεμελιωδών δικαιωμάτων και δεν πρέπει ποτέ να συμβάλουν στο διαχωρισμό καθ’ οιονδήποτε τρόπο·

7.

τονίζει ότι οι ίσες ευκαιρίες και η απαγόρευση των διακρίσεων ενσωματώνονται στους κανόνες χρηματοδότησης των ΕΔΕΤ με σκοπό την εξάλειψη των συστημικών αιτίων της ανισότητας, είτε αυτά είναι οικονομικά, κοινωνικά ή βασίζονται στο φύλο, είτε αφορούν την πρόσβαση στον πολιτισμό και την εκπαίδευση· τονίζει ότι η κατανόηση και η αύξηση της ευαισθητοποίησης έναντι της συστημικής ξενοφοβίας και του ρατσισμού πρέπει να αποτελέσει το εστιακό σημείο κατά την ανάλυση των αιτίων του αποκλεισμού·

8.

υπενθυμίζει ότι η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών συνιστά αρχή που εφαρμόζεται οριζόντια στην πολιτική συνοχής· εκφράζει την λύπη του για τις πολλαπλές διακρίσεις που υφίστανται ιδίως οι γυναίκες, οι μετανάστες και τα άτομα με αναπηρίες εντός των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων·

9.

επισημαίνει ότι μέσω της εφαρμογής της πολιτικής συνοχής πρέπει να αντιμετωπιστεί το σημαντικό ζήτημα της φτώχειας και του αποκλεισμού των νέων και των παιδιών, των ενηλίκων και των ατόμων με αναπηρίες, συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης από την ιδρυματική μέριμνα και τις υπηρεσίες στη μέριμνα και τις υπηρεσίες που θα βασίζονται στην κοινότητα· παροτρύνει τα οικεία κράτη μέλη να αναλάβουν την αναγκαία δράση και να λάβουν μέτρα για την ανάπτυξη και εφαρμογή στρατηγικών προς αυτό τον σκοπό, εφαρμόζοντας την ολοκληρωμένη προσέγγιση·

10.

επισημαίνει ότι, κατά τον σχεδιασμό πολιτικών που προορίζονται για συγκεκριμένο κοινό, βάσει της αρχής της «ρητής αλλά όχι αποκλειστικής στόχευσης» πρέπει να δίνεται προσοχή ώστε να μην αποκλείονται άλλες ομάδες σε παρόμοιες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες, με σκοπό να μην πυροδοτούνται αμυντικές αντιδράσεις· τονίζει ότι η αρχή αυτή αποτελεί μόνο ένα πρώτο βήμα για να αναγνωριστεί η ανάγκη να δοθεί προσοχή σε ορισμένα από τα πλέον ευπαθή και περιθωριοποιημένα άτομα και κοινότητες·

11.

τονίζει ότι πρέπει να είναι σε λειτουργία διαφανείς και δημοκρατικές δομές που θα λογοδοτούν, για να καταπολεμούν τη διαφθορά και την απάτη στη χρήση κονδυλίων για τη διασφάλιση της ενσωμάτωσης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων·

12.

θεωρεί την πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες έναν από τους βασικότερους στόχους όσον αφορά την ενσωμάτωση περιθωριοποιημένων ομάδων· καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την παροχή προσαρμοσμένου ενημερωτικού υλικού για την υγεία και να προωθήσουν στρατηγικές πρόληψης νόσων καθώς και κοινοτικές πρωτοβουλίες για την υγεία στις περιθωριοποιημένες κοινότητες· ζητεί τη δημιουργία ειδικευμένων δομών, όπως σημεία πληροφόρησης για θέματα όπως η πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη, την αγορά εργασίας και την εκπαίδευση· απαιτεί να αναληφθεί δράση για να πραγματοποιηθεί στις δημόσιες διοικήσεις η μετάβαση από μία προσέγγιση που βασίζεται στη ζήτηση σε μία προσέγγιση υπηρεσιών υποδοχής·

13.

ζητεί τον καλύτερο συντονισμό και την εδραίωση ισχυρότερων δεσμών μεταξύ, αφενός, των εθνικών στρατηγικών για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών στρατηγικών ενσωμάτωσης των Ρομά, των εθνικών στρατηγικών μείωσης της φτώχειας, των στρατηγικών για την ενσωμάτωση άλλων περιθωριοποιημένων ή λιγότερο ευνοημένων κοινοτήτων, και των στρατηγικών για την ισότητα των φύλων, και, αφετέρου, με την πολιτική συνοχής·

14.

καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να δώσουν προτεραιότητα στα παιδιά κατά την εφαρμογή του πλαισίου της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές για τους Ρομά, και επαναλαμβάνει ότι είναι σημαντικό να προωθηθεί η ίση πρόσβαση των παιδιών Ρομά στη στέγαση, την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης·

15.

καλεί τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές να ενθαρρύνουν τη χρήση των ΕΔΕΤ για να υποστηρίξουν έργα άτυπης και δια βίου εκπαίδευσης, καθώς και έργα που βασίζονται στον πολιτισμό, ώστε να επιτύχουν τον στόχο της επένδυσης σε νέες δεξιότητες για την καινοτομία και τον στόχο της καταπολέμησης της ανεργίας, της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού·

16.

υπενθυμίζει — έχοντας κατά νου τις αυξανόμενες περιφερειακές ανισότητες, τις δημογραφικές προκλήσεις και την κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι ολοένα και περισσότεροι νέοι άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει ή σχεδιάζουν σήμερα να εγκαταλείψουν την χώρα προέλευσής τους — ότι στον δημοσιονομικό κύκλο 2014-2020, διατίθεται συνολικά μικρότερη χρηματοδότηση για την πολιτική συνοχής· πιστεύει ότι η πολιτική συνοχής συνεχίζει να έχει τη δυνατότητα να προσθέσει αξία στο έργο που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στα κράτη μέλη και ότι, εστιάζοντας στη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης, στην συμμετοχή στην κοινωνία και στις επενδύσεις σε δεξιότητες, ιδίως στις περιφέρειες εκείνες με την μεγαλύτερη ανάγκη, η πολιτική συνοχής θα αποφέρει, μεταξύ άλλων οφελών, μεγαλύτερη κοινωνική ένταξη και μείωση της φτώχειας, δεδομένου ότι αφήνει επαρκή περιθώρια ευελιξίας, ώστε να δίδεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα παροχής εξατομικευμένης στήριξης, σύμφωνα με τις τοπικές ανάγκες, και να διασφαλίζεται η χρήση της χρηματοδότησης στις περιοχές οι οποίες έχουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας και την χρειάζονται περισσότερο·

17.

καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει για την συμμόρφωση των κρατών μελών με τις αρχές αυτές κατά την εφαρμογή επιχειρησιακών προγραμμάτων· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει την ανάλυση στην έκθεσή της, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης σχετικά με τις εθνικές στρατηγικές ενσωμάτωσης των Ρομά·

18.

τονίζει ότι οι περικοπές στον προϋπολογισμό για τις δημόσιες υπηρεσίες σε ορισμένα κράτη μέλη στη διάρκεια της κρίσης έχει οδηγήσει σε αύξηση της ανεργίας, έλλειψη κοινωνικής ασφάλισης, δύσκολες συνθήκες στέγασης και σε προβλήματα υγείας· καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν με αποδοτικότερο τρόπο τη στήριξη από το ΕΚΤ προκειμένου να βελτιώσουν την ποιότητα και την ίση πρόσβαση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στις δημόσιες υπηρεσίες και να καταπολεμήσουν κάθε μορφή διακρίσεων·

19.

ζητεί να λαμβάνεται υπόψη η διάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τον σχεδιασμό δράσεων που στηρίζονται από ταμεία συνοχής και τονίζει ότι τα πολιτιστικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα πρέπει να ενσωματωθούν σε πολιτικές που αποσκοπούν στην αναγνώριση των γυναικών από περιθωριοποιημένες κοινότητες ως ενεργών πολιτών, δικαιωματικά, και ότι ο ρατσισμός, τόσο ορατός όσο και αόρατος, πρέπει να αντιμετωπίζεται με σαφή τρόπο σε κάθε δράση και χάραξη πολιτικής·

20.

τονίζει ότι η αρχή της εταιρικής σχέσης πρέπει να οδηγεί στη συμμετοχή σε όλα τα επίπεδα και πρέπει να εφαρμόζεται υποχρεωτικά από τα κράτη μέλη και να μην παραμείνει μια τυπικότητα· τονίζει τη σημασία της εφαρμογής του κώδικα δεοντολογίας για την εταιρική σχέση, για να διασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή και η εκπροσώπηση των εταίρων, και ότι στο πλαίσιο αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ενσωμάτωση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, ώστε να μπορεί να λαμβάνεται υπόψη η ιδιαίτερη κατάστασή τους και οι πιθανές προκλήσεις όσον αφορά την ουσιαστική συμβολή τους σε αυτήν την εταιρική σχέση· εκφράζει την ανησυχία του για τη ελλιπή συμμόρφωση στην υποχρεωτική συμμετοχή εταίρων σύμφωνα με τις αντίστοιχες αρχές που ορίζονται στον ΚΚΔ και τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Δεοντολογίας για τις εταιρικές σχέσεις· παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για την συμμετοχή των εταίρων, συμπεριλαμβανομένων των άμεσα ενδιαφερομένων, και να εφαρμόσουν σύστημα παροχής κινήτρων και ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, καθώς και ειδικής στήριξης προς τις διαχειριστικές αρχές και τους δικαιούχους που έχουν ιδιαίτερα καλά αποτελέσματα στον τομέα αυτό·

21.

εκφράζει τη λύπη του που η Επιτροπή έχει δεχθεί συμφωνίες εταιρικής σχέσης οι οποίες δεν περιλαμβάνουν σε επαρκή βαθμό περιθωριοποιημένες κοινότητες· ζητεί από την Επιτροπή να λάβει μέτρα για να διευκολύνει την ενσωμάτωση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση των έργων, σκοπεύοντας με τον τρόπο αυτό στην ενδυνάμωση αυτών των κοινοτήτων· προτείνει να παρουσιασθούν οι συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου ως ένα κατάλληλο εργαλείο για την προώθηση των μέτρων που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη·

22.

καλεί τα κράτη μέλη να ενεργήσουν με βάση τις ανά χώρα συστάσεις που εκδίδονται σχετικά με την κοινωνική ενσωμάτωση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων και την Επιτροπή να παρακολουθεί την κατάσταση εκ του σύνεγγυς·

23.

επικροτεί το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που λαμβάνουν συστάσεις, επιλέγουν την κοινωνικοοικονομική ένταξη των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων ως επενδυτική προτεραιότητα των επιχειρησιακών τους προγραμμάτων· προειδοποιεί, ωστόσο, ότι αυτό πρέπει επίσης να ενσωματωθεί σε τομείς πολιτικής όπως η εκπαίδευση και η απασχόληση·

24.

καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν στο ακέραιο τα κονδύλια· τονίζει την ανάγκη να τεθούν στο επίκεντρο ειδικά τα μέτρα χρηματοδότησης που δεν περιορίζονται στη στοχούμενη δράση, στο πλαίσιο του θεματικού στόχου για κοινωνική ενσωμάτωση, καταπολέμηση της φτώχειας και κάθε είδους διακρίσεων, ώστε να ευνοηθεί μια πιο ολοκληρωμένη και συστηματική προσέγγιση·

25.

πιστεύει ότι η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και συντονισμός παίζουν σημαντικό ρόλο· τονίζει ότι η συμμετοχή τοπικών αρχών και των τοπικών ενδιαφερομένων φορέων είναι ουσιώδης για να είναι δυνατή η προσέγγιση της ομάδας στόχου και ότι απαιτείται η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη γεωγραφική εγγύτητα·

26.

επισημαίνει τη σημασία μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης· είναι της άποψης ότι τα κονδύλια πρέπει να χρησιμοποιηθούν με πιο ολοκληρωμένο τρόπο, μεταξύ άλλων μέσω πολυταμειακών προγραμμάτων, τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων, ολοκληρωμένων εδαφικών επενδύσεων και διασταυρούμενης χρηματοδότησης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 98 παράγραφος 2 του ΚΚΔ, και πρέπει να επιτύχουν συνέργιες με άλλους ενωσιακούς και εθνικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης· ζητεί από τις αρμόδιες διοικήσεις και αρχές να επιδιώξουν την ενεργό συνεργασία σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του διασυνοριακού·

27.

σημειώνει ότι η διασταυρούμενη χρηματοδότηση επί του παρόντος χρησιμοποιείται σε περιορισμένο βαθμό, εν μέρει λόγω των περίπλοκων κανόνων που περιγράφονται στο άρθρο 98 παράγραφος 2 του ΚΚΔ· φρονεί ότι αν αυξηθεί η ευελιξία των κανόνων για τη διασταυρούμενη χρηματοδότηση, ιδίως όσον αφορά τις περιθωριοποιημένες κοινότητες, θα μπορούσε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των έργων και να επιτευχθεί σημαντική προστιθέμενη αξία στον αντίκτυπό τους· συνεπώς, καλεί την Επιτροπή να διενεργήσει ανάλυση της εφαρμογής και του επιπέδου της χρήσης της διασταυρούμενης χρηματοδότησης·

28.

επισημαίνει ότι οι περιθωριοποιημένες κοινότητες ζουν συχνά στα λιγότερο ευνοημένα τμήματα των πόλεων· τονίζει τη σημασία ουσιαστικής εφαρμογής των προγραμμάτων αστικής ανανέωσης και αναζωογόνησης για υποβαθμισμένες γειτονιές, τα οποία συνδυάζουν ολοκληρωμένες προσεγγίσεις με βάση τον τόπο και εταιρικές σχέσεις, αντιμετωπίζουν τις οικονομικές, κοινωνικές και εδαφικές προκλήσεις αλλά και βελτιώνουν το αστικό περιβάλλον, και που επίσης εστιάζουν στη βελτίωση των συνδέσεων των μεταφορών με στόχο να δοθεί καλύτερη πρόσβαση στις κοινότητες αυτές· φρονεί ότι το μελλοντικό αστικό θεματολόγιο της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίζει επαρκώς τις βασικές προκλήσεις και ανάγκες που έχουν σχέση με τις περιθωριοποιημένες κοινότητες στις αστικές περιοχές, ώστε να αποτραπεί η δημιουργία περιοχών γκέτο και να καταπολεμηθούν με επιτυχία ο διαχωρισμός, η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός·

29.

εφιστά την προσοχή στις ειδικές ανάγκες των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων που ζουν σε αγροτικές, ορεινές και απομονωμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν όσον αφορά τη συνδεσιμότητα, την κινητικότητα και την πρόσβαση σε υπηρεσίες, αλλά και σε σχέση με τις πολιτισμικές και κοινωνικές ευκαιρίες· τονίζει τη σημασία της καλύτερης σύνδεσης των περιφερειών· σημειώνει επίσης ότι τα άτομα που διαμένουν σε παραμεθόριες περιοχές συχνά γίνονται θύματα περιθωριοποίησης εξαιτίας της γεωγραφικής τους θέσης και ότι αυτό πρέπει να λαμβάνεται καλύτερα υπόψη κατά την διατύπωση της πολιτικής συνοχής, ιδίως στο πλαίσιο του στόχου περί ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας·

30.

τονίζει την ανάγκη να οικοδομηθεί το δυναμικό των ενδιαφερόμενων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων υπηρεσιών, της διοίκησης και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών με σκοπό την ενδυνάμωση των κοινοτήτων, ιδίως με το να τους επιτραπεί να συμμετέχουν περισσότερο στη χάραξη της πολιτικής· ζητεί η στοχευμένη τεχνική βοήθεια και χρηματοδότηση να χρησιμοποιηθούν και γι’ αυτό τον σκοπό·

31.

ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει την αναγκαία τεχνική βοήθεια για τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας των οργάνων που συμμετέχουν στη διαχείριση των Διαρθρωτικών Ταμείων και καλεί τα κράτη μέλη να παρέχουν συμβουλές και διοικητική συνδρομή, π.χ. οργανώνοντας μαθήματα επιμόρφωσης και παρέχοντας τόσο βοήθεια όσον αφορά τις αιτήσεις για ενισχύσεις όσο και διευκρινίσεις, ώστε να καθίσταται ευκολότερο για περιθωριοποιημένες κοινότητες όπως οι Ρομά να λαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τα ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα χρηματοδότησης για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης και να υποβάλλουν τις σχετικές αιτήσεις·

32.

τονίζει ότι οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε τεχνική συνδρομή όχι μόνο για να ενισχυθεί η ικανότητά τους αλλά επίσης για να εξασφαλιστούν ο συντονισμός και η εκπροσώπησή τους σε ειδικές επιτροπές οι οποίες καταρτίζουν και υλοποιούν τα επιχειρησιακά προγράμματα·

33.

επισημαίνει ότι η Επιτροπή, σε συνεργασία με εκπροσώπους περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, αφού δώσει κατευθύνσεις ως προς τον ορισμό των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, πρέπει να συστήσει ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για παροχή συμβουλών, και να προωθήσει την κατάλληλη κατάρτιση για το διοικητικό προσωπικό ώστε να αποκτήσει συγκεκριμένη γνώση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι περιθωριοποιημένες κοινότητες, να καταπολεμήσει τις πρακτικές που εισάγουν διακρίσεις, με στόχο την ενίσχυση της ένταξης μέσω εποικοδομητικού και αποτελεσματικού διαλόγου, και να εφαρμόσει και παρακολουθήσει τα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ σχέδια σε σχέση με τις περιθωριοποιημένες κοινότητες με ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό τρόπο, μεγιστοποιώντας ως εκ τούτου την επίδρασή τους·

34.

θεωρεί ότι έχει ουσιαστική σημασία να περιλαμβάνονται φορείς ισότητας, οργανώσεις γυναικών και γυναίκες που προέρχονται από περιθωριοποιημένες κοινότητες στην διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την κατανομή, τη χρήση, την εκτέλεση και την παρακολούθηση των κονδυλίων, σε όλα τα επίπεδα, από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές έως τα κράτη μέλη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, και φρονεί ότι η παρακολούθηση και η αξιολόγηση των εφαρμοζόμενων προγραμμάτων πρέπει να θεωρηθεί ως βασική διαδικασία για τη μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών από περιθωριοποιημένες κοινότητες·

35.

λαμβάνει υπό σημείωση την προσέγγιση κατά την οποία όλες οι στρατηγικές και επιχειρησιακές πολιτικές ρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της επαρκούς διοικητικής ή θεσμικής ικανότητας, πρέπει να έχουν τεθεί σε ισχύ πριν να γίνουν οι επενδύσεις· ενθαρρύνει την Επιτροπή να παρακολουθεί προσεκτικά την εκπλήρωση αυτών των όρων και να διασφαλίζει ότι θα ληφθούν συμπληρωματικά μέτρα από τα οικεία κράτη μέλη, ιδίως στον τομέα της προώθησης της ενσωμάτωσης και της καταπολέμησης της φτώχειας και των διακρίσεων·

36.

επισημαίνει ότι τα υπό ενωσιακή χρηματοδότηση έργα πρέπει να έχουν μακρόπνοη προοπτική για να είναι αποτελεσματικά και ότι τα κονδύλια πρέπει να στηρίζουν την επένδυση στις πραγματικές ανάγκες των δικαιούχων με μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν ότι οι ομάδες στόχου λαμβάνουν τα κονδύλια, και θα εξετάζουν επίσης θέματα αποκλεισμού και περιθωριοποίησης· ζητεί ποιοτική αξιολόγηση και μηχανισμούς παρακολούθησης· ζητεί από την Επιτροπή να θέσει σε λειτουργία προορατικούς και συμμετοχικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και εποπτείας των δράσεων των κρατών μελών στη διαδικασία σχεδιασμού και αξιολόγησης των κονδυλίων που χρησιμοποιούνται για περιθωριοποιημένες κοινότητες·

37.

τονίζει ότι ο αποκλεισμός από τη στέγαση, η απουσία στέγης, ο αποκλεισμός από την εκπαίδευση και η ανεργία αποτελούν συχνά βασικά στοιχεία της περιθωριοποίησης· τονίζει συνεπώς τη σημασία των ολοκληρωμένων παρεμβάσεων που αφορούν τη στέγαση, την εκπαίδευση και την απασχόληση προς όφελος των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων·

38.

υπενθυμίζει, έχοντας κατά νου ότι η πρόσφατη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση έχει γίνει ιδιαίτερα αισθητή στις περιθωριοποιημένες ομάδες οι οποίες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να απολέσουν την εργασία τους σε περίπτωση κλυδωνισμών στην αγορά εργασίας, ότι η εκπαίδευση και η απασχόληση είναι τα καλύτερα μέσα εξόδου από τη φτώχεια και ότι, ως εκ τούτου, πρέπει να τεθεί σε προτεραιότητα η ένταξη των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας· σημειώνει με ανησυχία ότι τα μέλη των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων συχνά υφίστανται κοινωνικό αποκλεισμό και διακρίσεις, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν εμπόδια κατά την πρόσβαση σε εκπαίδευση υψηλής ποιότητας, στην απασχόληση, στην υγειονομική περίθαλψη, στις μεταφορές, σε πληροφορίες και σε υπηρεσίες γενικότερα, γεγονός που συνιστά περίπλοκο πρόβλημα το οποίο απαιτεί κατάλληλη αντιμετώπιση μέσω της συμπληρωματικής χρήσης των και τον αποτελεσματικό συνδυασμό των ΕΔΕΤ και των εθνικών πόρων· τονίζει, κατά συνέπεια, την ανάγκη να καταβληθούν ειδικές προσπάθειες όσον αφορά τα υφιστάμενα προγράμματα της ΕΕ, όπως η Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων, το Erasmus+ και η Δημιουργική Ευρώπη, ώστε η εμβέλειά τους να καλύψει τις περιθωριοποιημένων κοινότητες και τονίζει επίσης ότι οι εν λόγω προσπάθειες πρέπει να συνοδεύονται από τακτική παρακολούθηση της επιτυχίας αυτής της κάλυψης, ώστε να σπάσει ο κύκλος της φτώχειας και της περιθωριοποίησης και να δοθεί ώθηση στις επαγγελματικές δεξιότητες και στα επαγγελματικά προσόντα των ανθρώπων·

39.

ζητεί να χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια για την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και την διευκόλυνση της πρόσβασης των γυναικών από περιθωριοποιημένες κοινότητες σε ποιοτική, σταθερή εκπαίδευση, στέγαση, υγειονομική περίθαλψη, απασχόληση, υπηρεσίες παιδικής μέριμνας, κοινωνικές υπηρεσίες, υπηρεσίες στήριξης των θυμάτων και σε νομικά συστήματα·

40.

υπογραμμίζει ότι οι εκπρόσωποι περιθωριοποιημένων κοινοτήτων πρέπει να συμμετέχουν ενεργά και να τους δίνεται η δυνατότητα να λαμβάνουν μέρος στους μηχανισμούς παρακολούθησης ως τακτικά μέλη· επισημαίνει ότι θα μπορούσαν να έχουν αποκομισθεί σημαντικές εμπειρίες σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διακρατικό επίπεδο· υπογραμμίζει την ανάγκη διάδοσης και αξιοποίησης βέλτιστων πρακτικών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλύσουν όλες τις υπάρχουσες βέλτιστες πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων των καινοτόμων βέλτιστων πρακτικών που σχετίζονται με την ενσωμάτωση των περιθωριοποιημένων ομάδων και ατόμων στην κοινωνία, και να δρομολογήσουν δραστηριότητες δικτύωσης, στις οποίες θα συμμετέχουν κοινωνικοί λειτουργοί, εργαζόμενοι στον τομέα της νεολαίας και στην κοινότητα καθώς και ακαδημαϊκοί και ερευνητές· τονίζει την ανάγκη μιας πλατφόρμας δικτύου σε επίπεδο ΕΕ, η οποία θα διευκολύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την από κοινού επίλυση προβλημάτων, και η οποία θα λειτουργούσε ως υπηρεσία ηλεκτρονικής μάθησης για τη δημιουργία ικανοτήτων·

41.

καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει την πολιτική συνοχής και το ζήτημα των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στον ετήσιο διαρθρωμένο διάλογο που πραγματοποιεί με την κοινωνία των πολιτών και τους οργανισμούς που εκπροσωπούν εταίρους, ενώ ταυτόχρονα να διασφαλίσει τη συμμετοχή των εκπροσώπων των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, και να διευκολύνει έναν διάλογο βασισμένο στην ποσοτική και ποιοτική ανάλυση·

42.

επισημαίνει ότι η ευαισθητοποίηση στο πρόβλημα της δομικής και συστημικής ένταξης δεν είναι μόνον ένα αίτημα εκ μέρους της κοινωνίας στο σύνολό της, αλλά είναι αναγκαία ιδίως για το έργο αυτών που λαμβάνουν αποφάσεις και των ενδιαφερόμενων φορέων σε όλα τα διοικητικά επίπεδα και άλλων εμπλεκόμενων φορέων· καλεί όλους τους δημόσιους ενδιαφερόμενους παράγοντες και τα ινστιτούτα κατάρτισης να προβούν σε ενδελεχή ανάλυση της αιτίας των διακρίσεων και της περιθωριοποίησης, και να καλλιεργήσουν την ευαισθητοποίηση ως προς την ανάγκη να εξαλειφθούν η ξενοφοβία και ο ρατσισμός, καθώς και κάθε τύπος περιθωριοποίησης που οδηγεί στον συστηματικό αποκλεισμό, συμπεριλαμβανομένου του αντιτσιγγανισμού· καλεί την Επιτροπή να επιβάλει και να παρακολουθεί με αυστηρότητα την νομοθεσία της ΕΕ κατά των διακρίσεων· καλεί τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης (ΔΥΑ) να παρέχουν υψηλής ποιότητας και προσαρμοσμένες στις ανάγκες υπηρεσίες·

43.

επισημαίνει την ανάγκη διττής προσέγγισης όσον αφορά τη συνδρομή και την ένταξη των περιθωριοποιημένων ομάδων, η οποία θα πρέπει να επιτευχθεί σε άμεση συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους μέσω της παροχής εκπαίδευσης, στην οποία θα περιλαμβάνονται εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, κατάρτιση, επαγγελματική καθοδήγηση και ευκαιρίες απασχόλησης και σε συνεργασία με την τοπική κοινότητα και τις αρχές, προκειμένου να βελτιωθούν και/ή να αλλάξουν οι αντιλήψεις του κοινού μέσω της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις επιπτώσεις των προκαταλήψεων, τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών και την προσαρμογή των κοινωνικών συστημάτων·

44.

τονίζει ότι η εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα το οποίο κατοχυρώνεται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση· υπογραμμίζει ότι η διασφάλιση ίσης πρόσβασης όλων των μελών της κοινωνίας σε υψηλού επιπέδου εκπαίδευση είναι καίριας σημασίας προκειμένου να σπάσει ο κύκλος του κοινωνικού αποκλεισμού· θεωρεί ότι η τυπική, μη τυπική και άτυπη εκπαίδευση, οι οποίες χαρακτηρίζονται από εκπαίδευση στην πολυμορφία, αποτελούν ένα πρώτο βήμα προς την ουσιαστική πολιτική, οικονομική και κοινωνική ένταξη των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων· υπογραμμίζει την ανάγκη εκτέλεσης προγραμμάτων, σχεδίων και δραστηριοτήτων στήριξης για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες προκειμένου να τους παρασχεθεί προσχολική εκπαίδευση, να στηριχθεί η ανάγκη για επίσημη εκπαίδευση, προσφέροντας παράλληλα ευκαιρίες για άλλες μορφές εκπαίδευσης καθώς και δια βίου μάθησης, ιδιαίτερα σε επαγγελματικές δεξιότητες και σε ΤΠΕ, και να βελτιωθεί η πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης, επίσης με στόχο την ενδυνάμωση των γυναικών και των κοριτσιών σε περιθωριοποιημένες κοινότητες·

45.

καλεί τα κράτη μέλη καθώς και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να ενθαρρύνουν τη χρήση των ΕΤΠΑ για να υποστηρίξουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις και κοινωνικές επιχειρήσεις στις οποίες οι περιθωριοποιημένες κοινότητες συμμετέχουν και αποκομίζουν οφέλη από αυτές· επισημαίνει την ανάγκη στήριξης δραστηριοτήτων για τις περιθωριοποιημένες κοινότητες με σκοπό την παροχή βοήθειας και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για επιχειρηματικότητα μικρής κλίμακας, ώστε να διατηρηθούν οι διαφορετικοί τρόποι επιχειρηματικής δραστηριότητας·

46.

τονίζει ότι στο εγγύς μέλλον πολλοί τομείς θα μετασχηματιστούν σε σημαντικό βαθμό, εν μέρει λόγω της ευρύτερης χρήσης επιγραμμικών εργαλείων και λύσεων· τονίζει ότι το γεγονός αυτό θα θέσει υπό πίεση τόσο τους εργαζόμενους χαμηλής ειδίκευσης όσο και τους εργαζόμενους μέσης ειδίκευσης, πράγμα που θα έχει ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο στους ανθρώπους που ανήκουν σε περιθωριοποιημένες κοινότητες, δεδομένου ότι αυτοί που σήμερα βρίσκουν συνήθως εργασία σε αυτούς τους τομείς είναι αυτοί ακριβώς οι άνθρωποι· υπογραμμίζει τη σημασία της ύπαρξης προσιτών και οικονομικών προγραμμάτων κατάρτισης και υπηρεσιών για όλους στον τομέα των νέων τεχνολογιών και τομέων, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τις ευκαιρίες στον ψηφιακό τομέα και στην πράσινη οικονομία, ιδίως για τις πλέον μειονεκτούσες ομάδες· επισημαίνει τη σημασία των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων στη διατήρηση των θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές, και ζητεί, ως εκ τούτου, να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της πρόσβασης των εν λόγω επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση·

47.

τονίζει την σπουδαιότητα της ενδυνάμωσης των γυναικών εντός των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων μέσω της ενθάρρυνσης των γυναικών επιχειρηματιών και της συμμετοχής των γυναικών στις κοινότητες αυτές·

48.

υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν η κοινωνική επιχειρηματικότητα, οι συνεταιρισμοί, οι αλληλασφαλιστικές ενώσεις και οι εναλλακτικές επιχειρήσεις στην ενδυνάμωση των γυναικών σε περιθωριοποιημένες κοινότητες· προτείνει τα ταμεία συνοχής, και συγκεκριμένα το ΕΚΤ, να στηρίξουν τις επενδύσεις στον τομέα αυτό που έχουν μια ισχυρή διάσταση του φύλου·

49.

καλεί την Επιτροπή να αναλύσει τους περιορισμούς της υπάρχουσας κλείδας κατανομής για να προσδιοριστεί η στήριξη από τα ταμεία πολιτικής για τη συνοχή με βάση το ΑΕγχΠ, κάνοντας καλύτερη χρήση των διαθέσιμων δεικτών- όπως της Eurostat, Στατιστικές της ΕΕ για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης- ικανών να εντοπίζουν θύλακες φτώχειας και κοινωνικής ευπάθειας στην επικράτεια της Ένωσης, για να υπάρξει καλύτερη στόχευση της στήριξης της ΕΕ προς τις περιθωριοποιημένες κοινότητες·

50.

τονίζει ότι συχνά, στον πολιτικό διάλογο της ΕΕ, οι περιθωριοποιημένες κοινότητες γίνονται θύματα εκμετάλλευσης για πολιτικούς σκοπούς και ότι απαιτείται λεπτομερής ανάλυση του δομικού αποκλεισμού, τόσο στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης όσο και στα οικεία επιχειρησιακά προγράμματα· καλεί την Επιτροπή να παράσχει συνεκτική, συνεπή και σαφή καθοδήγηση σχετικά με την ανάπτυξη, την εφαρμογή και τη διαχείριση σχεδίων χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ αναφορικά με περιθωριοποιημένες κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων αναλύσεων σε βάθος, παραδειγμάτων βέλτιστων πρακτικών και συστάσεων πολιτικής, προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι οι περιθωριοποιημένες κοινότητες περιλαμβάνονται στις χρηματοδοτήσεις της ΕΕ επίσης ενόψει της προσεχούς περιόδου προγραμματισμού·

51.

ζητεί να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου και μια διατομεακή ανάλυση σε όλες τις χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ πρωτοβουλίες, προγράμματα και δράσεις ενσωμάτωσης και κοινωνικής ένταξης καθώς και ρυθμίσεις χρηματοδότησης προκειμένου να μπορούν να αντιμετωπισθούν καλύτερα οι ειδικές ανάγκες των γυναικών σε περιθωριοποιημένες κοινότητες και να εντοπισθούν καλύτερα οι ποικίλες απόψεις και προοπτικές των γυναικών σε διάφορες διαρθρωτικές θέσεις και ρόλους· φρονεί ότι οι εκτιμήσεις των επιπτώσεων ανάλογα με το φύλο και η συνεκτίμηση της ισότητας των φύλων στον προϋπολογισμό αποτελούν χρήσιμα στοιχεία για την αξιολόγηση του αντικτύπου που έχουν στις γυναίκες οι προτεραιότητες χρηματοδότησης, η κατανομή των δημοσιονομικών πόρων και οι προδιαγραφές των προγραμμάτων χρηματοδότησης· τονίζει την ανάγκη να συλλέγονται συστηματικά στοιχεία κατά φύλο και να αναλύονται τακτικά·

52.

καλεί τα κράτη μέλη να απονέμουν βραβείο για την παραδειγματική αφοσίωση στην ενσωμάτωση και ένταξη των περιθωριοποιημένων ομάδων κατά τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ· προτείνει αυτό το βραβείο να απονέμεται σε δήμους ή περιφέρειες των κρατών μελών για το εξαιρετικό έργο τους·

53.

καλεί τα κράτη μέλη να επιτρέψουν και να ενθαρρύνουν τη δικτύωση μεταξύ των δήμων και των πόλεων που καταβάλλουν προσπάθειες για την ενσωμάτωση περιθωριοποιημένων ομάδων· προτείνει να λειτουργήσει το Σύμφωνο των δημάρχων για την κλιματική αλλαγή ως παράδειγμα για ένα τέτοιο δίκτυο·

54.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/42

—

έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

—

έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με την ΕΕ και τα Ηνωμένα Έθνη, και συγκεκριμένα τη σύστασή του προς το Συμβούλιο της 2ας Απριλίου 2014 σχετικά με την 69η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (1) και το ψήφισμά του της 11ης Μαΐου 2011 σχετικά με την ΕΕ ως παγκόσμιο παράγοντα: ο ρόλος της σε πολυμερείς οργανισμούς (2),

—

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 2015 σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στα Ηνωμένα Έθνη για την 70ή Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών,

—

έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών,

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΓΣΗΕ) σχετικά με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εργασίες των Ηνωμένων Εθνών (3), το οποίο παρέχει στην ΕΕ το δικαίωμα να παρέμβει στη Γενική Συνέλευση, να υποβάλει προφορικά προτάσεις και τροποποιήσεις προς ψηφοφορία μετά από αίτημα ενός κράτους μέλους, καθώς και να ασκεί το δικαίωμα απάντησης,

—

έχοντας υπόψη την πρώτη δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου Ασφαλείας της 14ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τον ρόλο που διαδραμάτισε η ΕΕ στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας (4),

—

έχοντας υπόψη τη δήλωση της Παγκόσμιας Διάσκεψης του Ντέρμπαν του 2001 κατά του ρατσισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας,

—

έχοντας υπόψη τη δημοσιευθείσα τον Μάρτιο 2015 μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με θέμα «Η μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών: Σημερινή κατάσταση και προοπτικές»,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Ανάπτυξης, της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού, της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας, της και της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (A8-0308/2015),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνδέεται με την παγκόσμια ειρήνη, ασφάλεια, ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ απαιτούν παγκόσμιες λύσεις και ότι τα παγκόσμια ζητήματα απαιτούν ευρωπαϊκή δράση·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές και οι στόχοι της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ κατοχυρώνονται στο άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ότι συνδέονται στενά με αυτούς του ΟΗΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 21 της ΣΕΕ ζητεί ρητώς τον σεβασμό των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση έχει μια μοναδική δυνατότητα να κινητοποιεί πόρους σε ολόκληρο το φάσμα των διπλωματικών μέσων, των μέσων ασφάλειας, άμυνας, οικονομίας, ανάπτυξης και των ανθρωπιστικών μέσων — σε πλήρη συμμόρφωση με τις διατάξεις του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση αυτών των μέσων με μια συνολική προσέγγιση παρέχει μια μοναδική ευελιξία στην ΕΕ για να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις μεγαλύτερες προκλήσεις των στόχων ασφάλειας·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ συμμετέχει ενεργά, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην προαγωγή της ειρήνης, της ασφάλειας και της προόδου, μέσω της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΚΠΑΑ)·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ διασφαλίζει τις αξίες της, τα θεμελιώδη συμφέροντα, την ασφάλεια, την ανεξαρτησία και την ακεραιότητα και δρα για τη διατήρηση της ειρήνης, την πρόληψη των συγκρούσεων και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας, σύμφωνα με τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι του 1975, καθώς και με τους στόχους του Χάρτη του Παρισιού για μια Νέα Ευρώπη που εγκρίθηκε το 1990· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αποτελεί μέρος του συστήματος συλλογικής ασφάλειας των Ηνωμένων Εθνών, επίσης ως μια από τις περιφερειακές ρυθμίσεις που προβλέπονται στο πλαίσιο του Κεφαλαίου VIII του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ προωθεί την αειφόρο οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική πρόοδο των αναπτυσσόμενων χωρών, με πρωταρχικούς στόχους την εξάλειψη της φτώχειας και την προώθηση της μακρόπνοης ειρήνης καθώς και την εξάλειψη των ανισοτήτων, και ότι προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στους πληθυσμούς, χώρες και περιφέρειες που πλήττονται από κάθε είδους κρίσεις, είτε φυσικές είτε ανθρωπογενείς·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ηγετική δύναμη σε διάφορους αλληλοσχετιζόμενους τομείς πολιτικής: το εμπόριο, την ανάπτυξη, την ανθρωπιστική ανακούφιση, το περιβάλλον και τα ανθρώπινα δικαιώματα·

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ εργάζεται για την βιωσιμότητα του περιβάλλοντος, με την προώθηση διεθνών μέτρων και δράσεων με στόχο τη διατήρηση και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ διαδραματίζει επίσης ηγετικό ρόλο στις περιβαλλοντικές πολιτικές, ιδίως στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος, όχι μόνο με το να βρίσκεται στην πρωτοπορία και επιβάλλοντας φιλόδοξους στόχους, αλλά και με το να υποστηρίζει σταθερά στις διεθνείς διαπραγματεύσεις δεσμευτικές συμφωνίες καθώς και συγκεκριμένες και μετρήσιμες δράσεις·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ ενισχύει τη βάση της κοινωνικής βιωσιμότητας και της χρηστής διακυβέρνησης, με την εδραίωση, στήριξη και προώθηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των αρχών του διεθνούς δικαίου·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τις συνθήκες της, η ΕΕ προωθεί ένα διεθνές σύστημα που βασίζεται στην ενισχυμένη πολυμερή συνεργασία και τη χρηστή παγκόσμια διακυβέρνηση και είναι προσηλωμένη στην αποτελεσματική πολυμερή προσέγγιση στο επίκεντρο της οποίας βρίσκονται τα Ηνωμένα Έθνη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η δέσμευση αυτή έχει τις ρίζες της στην πεποίθηση ότι για να ανταποκριθεί με επιτυχία στις παγκόσμιες κρίσεις, προκλήσεις και απειλές, η διεθνής κοινότητα χρειάζεται ένα αποτελεσματικό πολυμερές σύστημα, που θα εδράζεται σε οικουμενικές αξίες και δικαιώματα·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η κύρια έμφαση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ επικεντρώνεται στις διμερείς σχέσεις, στη συνεργασία και στις εταιρικές σχέσεις με χώρες, ομάδες χωρών και άλλους περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς σε όλον τον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τις τελευταίες δεκαετίες έχει δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους γεωπολιτικούς στόχους και στις ανησυχίες στο πλαίσιο της ανατολικής και νότιας γειτονίας της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ διατηρεί επίσης ειδικές σχέσεις με τις χώρες της Αφρικής και, κατά τις δράσεις της, αφιερώνει ιδιαίτερη προσοχή στις προκλήσεις που προκύπτουν στις χώρες αυτές·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της αυξανόμενης παγκόσμιας αλληλεξάρτησης, η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει τον ρόλο της τόσο στις διμερείς σχέσεις όσο και στα πολυμερή φόρα·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει διαδραματίσει και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις και τη διαμεσολάβηση, και συγκεκριμένα στις υποθέσεις των Ε3/ΕΕ3 + 3 και στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως ο μεγαλύτερος εμπορικός συνασπισμός στον κόσμο, η ΕΕ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις διμερείς και πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες και έχει αναπτύξει ενεργά μέτρα εμπορικής πολιτικής για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, τη μείωση της φτώχειας και την προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της αποτελούν τη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική συμβολή στο γενικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ, καθώς και στην ανθρωπιστική βοήθεια, στην επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ) και στις επιχειρήσεις του ΟΗΕ για τη διατήρηση της ειρήνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές της ΕΕ στον τομέα της ανάπτυξης έχουν μεγάλη σημασία λόγω της ενεργού προσπάθειάς τους για τη μείωση της φτώχειας, την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα, επειδή έτσι ενισχύουν την ειρήνη και την ασφάλεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος σε περισσότερες από 50 πολυμερείς συμφωνίες και συμβάσεις του ΟΗΕ ως ο μοναδικός συμμετέχων φορέας που δεν είναι κράτος·

ΙΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι ένας από τους πλέον αφοσιωμένους υπερασπιστές και υπέρμαχους των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των πολιτιστικών αξιών, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διατάξεις που αφορούν αυτές τις αρχές περιλαμβάνονται σε όλες τις διμερείς εταιρικές σχέσεις της και έχουν κεντρικό ρόλο όσον αφορά τις πολυμερείς πολιτικές της· λαμβάνοντας υπόψη ότι ανέκαθεν η ΕΕ υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της διεθνούς δικαιοσύνης·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην υποστήριξη των εργασιών του ΟΗΕ σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, και συγκεκριμένα όσον αφορά την προστασία του άμαχου πληθυσμού, ιδιαίτερα των γυναικών και των παιδιών που πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών αποτελεί βασική αξία της ΕΕ και αναγνωρίζεται στις συνθήκες της και στο Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει αναλάβει την ευθύνη να ενσωματώνει την ισότητα των φύλων σε όλες τις δραστηριότητες και τους τομείς πολιτικής της, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής πολιτικής της και της πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι άνθρωποι έχουν κοινές αξίες και συμφέροντα· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να υπάρχει δίκαιη κατανομή των βαρών και των οφελών όταν επιλύονται κοινά προβλήματα και προωθούνται κοινοί στόχοι και αξίες·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών είναι το βασικό παγκόσμιο φόρουμ για τη βελτίωση της παγκόσμιας διακυβέρνησης και ως τέτοιο αποτελεί το καλύτερο φόρουμ όσον αφορά την προώθηση των αξιών και των συμφερόντων της ΕΕ·

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κύριος στόχος μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν η διατήρηση της ειρήνης και της ασφάλειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατείχε κεντρική θέση στον Χάρτη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιβαλλοντικές ανησυχίες έχουν ανακύψει στην ημερήσια διάταξη του ΟΗΕ από τις αρχές της δεκαετίες του 1970· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 1987, η έκθεση Brundtland «Το κοινό μας μέλλον» όρισε την έννοια της αειφόρου ανάπτυξης ως την ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Διάσκεψη του Ρίο (UNCED) το 1992, οι αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές πολιτικές συγχωνεύθηκαν σε ένα συνδυασμό αποτελεσματικής μείωσης της φτώχειας και προώθησης της αειφόρου ανάπτυξης σε όλον τον κόσμο·

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών καλύπτει όλους τους τομείς συνεργασίας, με το Συμβούλιο Ασφαλείας στο επίκεντρό του να φέρει την κύρια ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, με τη βοήθεια θυγατρικών και συμβουλευτικών φορέων·

ΚΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύστημα του ΟΗΕ αποτελείται από 19 ειδικευμένους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων οι ΟΤΓ (FAO), ΔΤΑΑ (IFAD), ΔΟΕ(ILO), ΔΝΤ (IMF), ΟΥΝΕΣΚΟ (UNESCO), ΟΒΑΗΕ (UNIDO), ΠΟΥ (WHO) και ο Όμιλος της Παγκόσμιας Τράπεζας και περιλαμβάνει 11 ταμεία και προγράμματα μεταξύ των οποίων UNCTAD, UNDP, UNEP, UNFPA, UNHCR, UNICEF, UN-Γυναίκες και WFP (5), καθώς και 9 τεχνικές επιτροπές, 5 περιφερειακές επιτροπές και έναν αριθμό άλλων οργάνων του ιδίου είδους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οργανώσεις όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ-WTO) και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ-IAEA) συνδέονται επίσης με το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών·

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλειονότητα αυτών των οργανισμών, ταμείων, προγραμμάτων και επιτροπών λειτουργούν υπό την αιγίδα του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης, στους οποίους ορισμένα δίνουν αναφορά·

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην προώθηση των αρχών και στόχων των Ηνωμένων Εθνών και την επίλυση των κοινών προβλημάτων της ανθρωπότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, από την άλλη πλευρά, η Ευρώπη χρειάζεται παγκόσμιους εταίρους για την επίλυση των προβλημάτων της σε τομείς όπως η ασφάλεια, η προστασία του περιβάλλοντος, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της μετανάστευσης και του δικαιώματος ασύλου καθώς και η επίλυση της χρηματοπιστωτικής αστάθειας·

ΚΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει ιδιαίτερη ευθύνη όσον αφορά τη διατήρηση της ειρήνης, την ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα έναντι των γειτονικών χωρών της·

ΚΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό οι δράσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο του ΟΗΕ, να σέβονται το διεθνές δίκαιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εγκλήματα που διαπράττονται υπό την εντολή του ΟΗΕ είναι εξαιρετικά επιζήμια για την αξιοπιστία του οργανισμού και δεν θα πρέπει να καλύπτονται από ατιμωρησία·

ΚΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι χώρες χωρίζονται σε γεωγραφικές περιοχές με αποτέλεσμα συχνά να παρατηρούνται ψηφοφορίες κατά μπλοκ· λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα μέλη του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών είναι συχνά οι ίδιοι συστηματικοί παραβάτες των ανθρώπινων δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα να υπονομεύουν έτσι την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία ολόκληρου του Συμβουλίου·

Λ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κέρδη από τη λεηλασία και λαθρεμπορία πολιτιστικών και θρησκευτικών χώρων και αντικειμένων στο Ιράκ και τη Συρία από το ISIS/Da'esh χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων του ISIS/Da'esh· λαμβάνοντας υπόψη ότι η UNESCO και η Σύμβασή της σχετικά με τα Μέσα Απαγόρευσης και Παρεμπόδισης της Παράνομης Εισαγωγής, Εξαγωγής και Μεταβίβασης Ιδιοκτησίας Πολιτιστικής Περιουσίας διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στο να διασφαλισθεί επειγόντως η προστασία της συριακής και ιρακινής πολιτιστικής κληρονομιάς·

ΛΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και ο ΟΗΕ συνεργάζονται στενά στα πιο ευαίσθητα σενάρια κρίσης, ιδίως στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική· λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσπάθειά τους πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω για την εξεύρεση μιας πολιτικής και ειρηνικής λύσης σε αυτές τις κρίσεις·

ΛΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η συζήτηση και η λήψη απόφασης σχετικά με την ανανέωση της εντολής του Φόρουμ για τη Διακυβέρνηση του Διαδικτύου (ΦΔΔ) θα πραγματοποιηθούν το 2015 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει ζητήσει από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την ανανέωση της θητείας του ΦΔΔ, και την ενίσχυση των πόρων του και του μοντέλου πολυμερούς διακυβέρνησης του Διαδικτύου·

1.

υπενθυμίζει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συμμερίζονται τις αξίες και τις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ, όπως αναφέρεται στο άρθρο 21 παράγραφος 1 της Συνθήκης της ΕΕ και διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην προαγωγή αυτών των αρχών καθώς και των στόχων του ΟΗΕ μέσω της εξωτερικής δράσης της Ένωσης· θεωρεί ότι η ΕΕ χρειάζεται παγκόσμιους εταίρους για την επίτευξη των στόχων της εξωτερικής πολιτικής της, ιδίως σ' ό, τι αφορά την ειρήνη και την ασφάλεια, την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, τις περιφερειακές συγκρούσεις, την αποσάθρωση κρατών και τη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής·

2.

εκτιμά ότι το περιβάλλον ασφαλείας της ΕΕ είναι ολοένα και πιο ασταθές και αβέβαιο λόγω του μεγάλου αριθμού των μακροχρόνιων ή των νεοαναδυόμενων προκλήσεων ασφαλείας· θεωρεί τη σύγκρουση στην ανατολική Ουκρανία, τις συγκρούσεις στη Συρία και το Ιράκ και την άνοδο της τρομοκρατικής οργάνωσης ISIS, τη λιβυκή κρίση και την απειλή της τρομοκρατίας στην Αφρική (ιδίως στην Υποσαχάρια Αφρική, τη Λιβύη και το Κέρας της Αφρικής), σοβαρές παγκόσμιες απειλές που απαιτούν παγκόσμιες απαντήσεις· θεωρεί ότι η ΕΕ δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις απειλές αυτές από μόνη της, αλλά χρειάζεται την υποστήριξη διεθνών εταίρων·

3.

χαιρετίζει το γεγονός ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συμμετέχουν ενεργά και συμβάλλουν στις εργασίες του συστήματος του ΟΗΕ με διαφορετικούς τρόπους και μορφές, που θα πρέπει να προβάλλονται·

4.

εκφράζει την ικανοποίησή του και για τη σημαντική συμβολή της ΕΕ για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια σε όλο τον κόσμο· υπενθυμίζει ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της αποτελούν από κοινού τον μεγαλύτερο χρηματοδότη του κόσμου για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια·

5.

υπενθυμίζει ότι η ΕΕ έχει καταστεί πραγματικός διεθνής παράγοντας και ότι, κατά συνέπεια, κατέχει ενισχυμένο καθεστώς παρατηρητή στον ΟΗΕ με δικαίωμα λόγου στις συνεδριάσεις της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στις συζητήσεις μεταξύ των εκπροσώπων των σημαντικότερων ομάδων και πριν από μεμονωμένα κράτη, το δικαίωμα να υποβάλλει προτάσεις και τροποποιήσεις, το δικαίωμα απάντησης καθώς και το δικαίωμα να θέτει διαδικαστικά θέματα και να διανέμει έγγραφα·

6.

υπενθυμίζει επίσης ότι στο πλαίσιο του ΟΗΕ, η ΕΕ εκπροσωπείται από ένα πλήθος παραγόντων: τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αντιπροσωπείες της ΕΕ, καθώς και από τα 28 κράτη μέλη της, δύο εκ των οποίων (η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο) είναι μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΣΑΗΕ) με δικαίωμα αρνησικυρίας· επιμένει στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τη Συνθήκη, τα κράτη μέλη της ΕΕ οφείλουν να συντονίζουν τη δράση τους σε όλα τα διεθνή φόρα·

7.

είναι πεπεισμένο ότι, προκειμένου να επιτύχει καλύτερα τους στόχους της εξωτερικής της πολιτικής, όπως ορίζεται στη Συνθήκη, η ΕΕ πρέπει να προσπαθήσει να ενισχύσει την παγκόσμια διακυβέρνηση εντός του συστήματος του ΟΗΕ και να αυξήσει τη δική της επιρροή και των κρατών μελών της εντός αυτού του συστήματος· υπενθυμίζει τη δέσμευση της ΕΕ να υποστηρίξει ενεργά μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος του ΟΗΕ, προκειμένου να ενισχυθεί η νομιμότητά του, η περιφερειακή εκπροσώπησή του, η λογοδοσία και η αποτελεσματικότητά του στην αντιμετώπιση των πολύπλοκων και πολύπλευρων προκλήσεων της σημερινής εποχής· τονίζει ιδιαίτερα τη σημασία της αναζωογόνησης των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης·

8.

τονίζει ότι στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης, η ΕΕ πρέπει να διαδραματίζει ενισχυμένο ρόλο με αρκετή ορατότητα και πολιτική επιρροή που θα της επιτρέπει να εκτελεί καλύτερα τις διεθνείς της υποχρεώσεις, σύμφωνα με το προαναφερόμενο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης της 3ης Μαΐου 2011·

9.

επαναλαμβάνει την υποστήριξή του στο ρόλο των κοινοβουλίων και των περιφερειακών συνελεύσεων στο σύστημα του ΟΗΕ·

10.

καλεί τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να επανεξετάσουν και αναθεωρήσουν, σε στενή συνεργασία με τη Γενική Συνέλευση, την αδιαφανή διαδικασία επιλογής του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, και να εξασφαλίσουν ίσες ευκαιρίες μεταξύ ανδρών και γυναικών υποψηφίων για τη θέση αυτή· καλεί όλα τα όργανα του ΟΗΕ, και ιδιαίτερα το Συμβούλιο Ασφαλείας, να αφιερώσουν επαρκή προσοχή στην ενσωμάτωση της διάστασης της ισότητας των φύλων στο πλαίσιο του ΟΗΕ, τα δε κράτη μέλη της ΕΕ να είναι στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας αυτής με την ενθάρρυνση και προώθηση των γυναικών υποψηφίων· εύχεται να εκλεγεί γυναίκα στη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών· καλεί την ΕΕ να στηρίξει την Οργάνωση του ΟΗΕ για τις Γυναίκες στη συνεκτίμηση των διακρίσεων λόγω ταυτότητας και έκφρασης φύλου·

11.

υπογραμμίζει τις τρέχουσες προτεραιότητες της ΕΕ, που ορίστηκαν για την 70η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, οι οποίες επαναλαμβάνουν το από μακρού αίτημα της Ένωσης να οργανώσει ο ΟΗΕ ορθολογικά τις δομές, τον προϋπολογισμό και τις μεθόδους εργασίας του, χωρίς να αποφύγει δύσκολα θέματα όπως η μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας·

12.

τονίζει ότι η Γενική Συνέλευση, η οποία εκπροσωπεί τις κυβερνήσεις όλων των χωρών μελών του ΟΗΕ, πρέπει να διαθέτει τρόπους και μέσα ώστε να δίνει κατευθύνσεις στο σύστημα του ΟΗΕ και να συντονίζει όλες τις δραστηριότητές του·

13.

είναι πεπεισμένο ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας πρέπει να μεταρρυθμιστεί έτσι ώστε να αντανακλά καλύτερα τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα και να μπορεί να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά σε σημερινές και μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας· προτρέπει δε τις χώρες που έχουν δικαίωμα αρνησικυρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να μην το ασκούν σε περιπτώσεις γενοκτονίας και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας·

14.

λαμβανομένης υπόψη της συμβολής της ΕΕ στην αρχιτεκτονική της ειρήνης και της ασφάλειας στον κόσμο καθώς και του στόχου της Συνθήκης της Λισαβόνας να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, υπενθυμίζει τον μακρόπνοο στόχο της ΕΕ να έχει δική της έδρα σε ένα διευρυμένο Συμβούλιο Ασφαλείας και επαναλαμβάνει την έκκλησή της για πανευρωπαϊκή συζήτηση σχετικά με τη μεταρρύθμισή της· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής/Ύπατη Εκπρόσωπο (ΑΠ/ΥΕ) να αναζητεί κοινές θέσεις της ΕΕ επί θεμάτων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας και να προβεί στη βελτίωση των υφιστάμενων μηχανισμών συνεργασίας με στόχο να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ που συμμετέχουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας υπερασπίζονται κοινές θέσεις της ΕΕ στο εν λόγω φόρουμ· υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 34 της ΣΕΕ, τα μέλη της ΕΕ που είναι και μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ πρέπει να τηρούν τα άλλα κράτη μέλη και την Ύπατη Εκπρόσωπο ενήμερους και να υπερασπίζονται τις θέσεις και τα συμφέροντα της ΕΕ· υπενθυμίζει επίσης ότι, όταν η ΕΕ έχει καθορισμένη θέση ως προς ένα θέμα της ημερήσιας διάταξης του ΣΑΗΕ, τα εν λόγω κράτη μέλη ζητούν να κληθεί η Ύπατη Εκπρόσωπος για να παρουσιάσει τη θέση της Ένωσης·

15.

Υπενθυμίζει ότι το κεφάλαιο VIII του Χάρτη του ΟΗΕ προωθεί ένα ενισχυμένο ρόλο για τους περιφερειακούς και υποπεριφερειακούς οργανισμούς στο πλαίσιο του ΟΗΕ, και καλεί την ΕΕ και τον ΟΑΣΕ να επιδιώξει τη μεγαλύτερη συμμετοχή αυτών αλλά και άλλων περιφερειακών οργανισμών στην παγκόσμια διακυβέρνηση·

16.

θεωρεί ότι, μέσα από τη μεγαλύτερη συνεργασία με τον ΟΗΕ, η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει περισσότερο τις εταιρικές σχέσεις με τις ειδικευμένες οργανώσεις, τα ταμεία, τα προγράμματα και τις επιτροπές του ΟΗΕ· ζητεί την ενίσχυση του συντονισμού της ΕΕ στα διοικητικά συμβούλια των οργανισμών αυτών για να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ εκφράζεται με μία φωνή·

17.

τονίζει ότι πέραν από αυτές τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν εντός του ΟΗΕ, μια καλύτερη επίτευξη των στόχων εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της προαγωγής θεμελιωδών αξιών, συνεπάγεται έναν αποτελεσματικότερο συντονισμό των διαφόρων διαστάσεων όλης της εξωτερικής της πολιτικής, τόσο σε διμερές όσο και σε πολυμερές επίπεδο· επαναλαμβάνει την έκκλησή του για μεγαλύτερη προβολή των δράσεων της ΕΕ και της βοήθειας σε όλα τα πολυμερή φόρα και επί τόπου·

18.

ζητεί να συντονίσει αποτελεσματικότερα η ΕΕ τις εργασίες της στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, π.χ. μέσω της ΕCHΟ, με τις αντίστοιχες υπηρεσίες του ΟΗΕ, για να εξασφαλιστεί βέλτιστη αποτελεσματικότητα με περιορισμένους πόρους, και να αποφεύγονται άσκοπες αλληλεπικαλύψεις·

19.

καλεί τα οικεία θεσμικά όργανα της ΕΕ και του ΟΗΕ να σεβαστούν στο ακέραιο και να εφαρμόσουν την χρηματοδοτική και διοικητική συμφωνία-πλαίσιο (FAFA)· ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση στο Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της FAFA και των σχετικών κατευθυντηρίων γραμμών, να εντοπίσει δε τομείς που επιδέχονται βελτίωσης και να διατυπώσει συναφείς προτάσεις·

20.

τονίζει τη σημασία της συνεργασίας ΕΕ-UNDP όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της βοήθειας· υπογραμμίζει τη δέσμευση της Παγκόσμιας εταιρικής σχέσης για την αποτελεσματική αναπτυξιακή συνεργασία και προτρέπει όλα τα κράτη καθώς και τους φορείς του ιδιωτικού τομέα να δεσμευθούν σε αυτή τη συνεργασία·

21.

πιστεύει ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει συμβάλει με μεγάλη επιτυχία στην πρόοδο που έχει σημειώσει η Ευρώπη ως προς τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μπορεί να αποτελέσει υπόδειγμα για άλλες περιφέρειες·

22.

ζητεί τη βελτίωση των προληπτικών μέτρων και μέσων έγκαιρης προειδοποίησης καθώς και την ενίσχυση των ικανοτήτων διαμεσολάβησης του ΟΗΕ, με συνεκτικές και υλοποιήσιμες εντολές για τις δραστηριότητες οικοδόμησης της ειρήνης και τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται η συνιστώσα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και σαφείς στρατηγικές εξόδου· προτρέπει τα κράτη μέλη της ΕΕ να παρέχουν ουσιαστικότερη στήριξη σε επιχειρήσεις οικοδόμησης και διατήρησης της ειρήνης και καλεί την ΕΕ να καταβάλει περισσότερες μεσολαβητικές προσπάθειες για την επίλυση συρράξεων· έχοντας υπόψη τις πρόσφατες φρικαλεότητες και παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράττονται από ορισμένες εξτρεμιστικές και τρομοκρατικές ομάδες καθώς και τη συνεχιζόμενη σεξουαλική βία κατά τις συρράξεις, συμπεριλαμβανομένων των βιασμών ως πολεμικού όπλου· παροτρύνει το Συμβούλιο Ασφαλείας, το δόγμα του ΟΗΕ περί «ευθύνης παροχής προστασίας», να καθορίσει μια φιλόδοξη δέσμη εργαλείων και μέσων με τα οποία να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική πρόληψη αυτών των φρικαλεοτήτων και να γίνεται πλήρως σεβαστό το κράτος δικαίου και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, να προτρέψει δε τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να καταπολεμήσουν την εμπορία ανθρώπων, να καταστείλουν τη στρατολόγηση και χρηματοδότηση για τρομοκρατικές ομάδες αποτρέποντας και καταστέλλοντας τη στρατολόγηση, διοργάνωση, μεταφορά και τον εξοπλισμό τρομοκρατών μαχητών καθώς και τη χρηματοδότηση των μετακινήσεων και των δραστηριοτήτων τους·

23.

ζητεί από την ΕΕ να στηρίξει την ενίσχυση της συνέπειας, των συνεργιών και της συμπληρωματικότητας μεταξύ των αξιολογήσεων των ειρηνευτικών επιχειρήσεων, της διάρθρωσης της οικοδόμησης της ειρήνης εκ μέρους του ΟΗΕ και της απόφασης 1325 του ΣΑ του ΟΗΕ για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια· τονίζει τη σημασία της ίσης και πλήρους συμμετοχής των γυναικών ως ενεργών παραγόντων στην πρόληψη και διευθέτηση συγκρούσεων, στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, στην οικοδόμηση της ειρήνης, στη διατήρηση της ειρήνης, στην ανθρωπιστική αντίδραση και στην ανασυγκρότηση μετά από συγκρούσεις· επιδοκιμάζει, σε αυτό το πλαίσιο, το γεγονός ότι η Επιτροπή έχει αναθεωρήσει την πολιτική της στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, η οποία προβλέπει πλέον ότι το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο ή/και το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορεί να δικαιολογεί την παροχή ασφαλών αμβλώσεων σε γυναίκες θύματα βιασμού εν καιρώ πολέμου·

24.

ενθαρρύνει την ΕΕ να προωθήσει έναν ευρύ ορισμό της έννοιας της ασφάλειας του ανθρώπου, ο οποίος θα τη συνδέει στενότερα με τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα των φύλων και την ανάπτυξη του ανθρώπου·

25.

είναι πεπεισμένο ότι η ΕΕ πρέπει να επιδείξει ισχυρή και αποφασιστική στήριξη στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, και συγκεκριμένα με την ενίσχυση και επέκταση της σχέσης της με τον ΟΗΕ, και ειδικότερα το Συμβούλιο Ασφαλείας, και με την εξασφάλιση ταχείας επικύρωσης εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ των τροποποιήσεων της Καμπάλα στο Καταστατικό της Ρώμης που ορίζει το έγκλημα της επίθεσης· υπενθυμίζει ότι την κύρια ευθύνη για την προσαγωγή των δραστών στη δικαιοσύνη φέρουν τα ίδια τα κράτη και στηρίζει τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ εκεί όπου οι εθνικές αρχές δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμούν πραγματικά να ασκήσουν δίωξη για τα σοβαρότερα εγκλήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα·

26.

στηρίζει την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας ΕΕ-ΟΗΕ στη διαχείριση κρίσεων, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας με τον ΟΗΕ τόσο στην ανταλλαγή αναλύσεων (με σκοπό να επιτευχθεί μία κοινή ανάλυση) όσο και στον σχεδιασμό των ειρηνευτικών επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων ασφαλείας (προκειμένου να διευκολύνονται οι επιχειρησιακές παράμετροι)·

27.

θεωρεί ότι πρέπει να γίνονται περισσότερα για να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη του ΟΗΕ θα τηρούν τις υποσχέσεις τους για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, δημοσιεύοντας τακτικές επισκοπήσεις της συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις·

28.

χαιρετίζει τη δέσμευση της ΕΕ για ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης και διαφάνεια ως προς την εμπορία όπλων και στηρίζει την προώθηση της οικουμενικότητας και της πλήρους εφαρμογής της Συνθήκης για το Εμπόριο Όπλων καθώς και την εφαρμογή του αποτελέσματος της πρώτης διάσκεψης των συμβαλλόμενων κρατών· ζητεί από την ΕΕ να εξακολουθήσει να προάγει τη Συνθήκη για τη μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (ΣΜΔ) ως ακρογωνιαίο λίθο για ένα παγκόσμιο καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων, διότι αυτό είναι το ουσιαστικό θεμέλιο για τον πυρηνικό αφοπλισμό, σύμφωνα με το άρθρο VI της ΣΜΔ· ζητεί επίσης από την ΕΕ να αναλάβει ενεργό δράση προς την κατεύθυνση του παγκόσμιου αφοπλισμού·

29.

υπογραμμίζει πως είναι σημαντικό να συνεχίσει η ΕΕ να προωθεί ενεργά την ισότητα και την καταπολέμηση των διακρίσεων· χαιρετίζει την πρώτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με τα δικαιώματα των ΛΟΑΔΜ, η οποία διεξήχθη στις 24 Αυγούστου 2015 και καταδίκασε τις επιθέσεις και τους φόνους με θύματα ΛΟΑΔΜ στη Μέση Ανατολή από το ISIS· προτρέπει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να λαμβάνει περαιτέρω υπόψη τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των ΛΟΑΔΜ·

30.

υπενθυμίζει τη θέση της ΕΕ για μηδενική ανοχή στη θανατική ποινή· υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να συνεχίσει η ΕΕ να προάγει το μορατόριουμ για τη θανατική ποινή·

31.

είναι πεπεισμένο ότι η οικονομική, κοινωνική, περιβαλλοντική και αναπτυξιακή διάσταση του συστήματος του ΟΗΕ πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά με το να υιοθετήσουν τα όργανα του ΟΗΕ μια πιο πολιτική προσέγγιση και να βελτιώσουν τη συνεργασία μεταξύ τους, αλλά και εξασφαλίζοντας μια πιο αποτελεσματική και διαφανή χρήση των διαθέσιμων πόρων· πιστεύει ότι αυτό πρέπει να επιτευχθεί πρώτα από όλα μέσω μιας διαρθρωτικής και λειτουργικής μεταρρύθμισης του αρμόδιου βασικού οργάνου για αυτό το καθήκον σύμφωνα με τον Χάρτη του ΟΗΕ, δηλαδή το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο, καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενίσχυσης του ρόλου τους στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο μετατρέποντάς το σε ένα Συμβούλιο Βιώσιμης Ανάπτυξης·

32.

χαιρετίζει τη συγκρότηση του Πολιτικού Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου (ΠΦΥΕ) για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, το οποίο έχει ως ρόλο την πολιτική διεύθυνση, καθοδήγηση και παροχή συστάσεων ως προς τους τρεις πυλώνες (κοινωνικό, οικονομικό και περιβαλλοντικό) της βιώσιμης ανάπτυξης· είναι πεπεισμένο ότι το ΠΦΥΕ πρέπει να καταστεί ο βασικός φορέας λήψης αποφάσεων για όλα τα θέματα που συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη, εξασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως τη συντονισμένη και αποτελεσματική αξιολόγηση των αναγκών, και την έγκριση των αναγκαίων χαρτών πορείας, αποφάσεων και δεσμευτικών μέτρων σε σχέση με το πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης μετά το 2015· εμμένει στην αναγκαιότητα της αποτελεσματικής εφαρμογής των στόχων της βιώσιμης ανάπτυξης που εγκρίθηκαν από τη Διάσκεψη Κορυφής του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο 2015·

33.

υπό το πρίσμα των επαναλαμβανόμενων ανθρωπιστικών κρίσεων που συνδέονται με πρόσφυγες και μετανάστες και προκαλούν τεράστια ανθρώπινη οδύνη, και εκτιμώντας ότι η βιώσιμη ανάπτυξη των χωρών προέλευσης θα μπορούσε τελικά να προσφέρει μια λύση στις ανθρωπιστικές κρίσεις, είναι πεπεισμένο ότι θα πρέπει να συντονιστεί το έργο όλων των οργανισμών που σχετίζονται άμεσα με αυτό το θέμα·

34.

πιστεύει ότι οι προκλήσεις που ανακύπτουν από την ανθρωπιστική κρίση σε σχέση με τους πρόσφυγες είναι ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν με ολοκληρωμένο τρόπο, μέσα σε πνεύμα αλληλεγγύης εντός της ΕΕ και σε στενή συνεργασία με τον ΟΗΕ και τις υπηρεσίες του·

35.

ζητεί από την ΕΕ και τον ΟΗΕ να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες για την επίτευξη μίας φιλόδοξης και νομικά δεσμευτικής συμφωνίας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Αλλαγή του Κλίματος στο Παρίσι το 2015 και να εξασφαλίσουν την άμεση εφαρμογή των αποτελεσμάτων της COP21·

36.

είναι της άποψης ότι οι εργασίες του Ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου μπορούν επίσης να συντονίζονται ως μέρος του συστήματος του ΟΗΕ, ενώ παράλληλα θα διατηρούνται οι σημερινές δομές λήψης αποφάσεων, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι αντίστοιχες αποφάσεις τους και δράσεις λαμβάνονται και υλοποιούνται κατά τρόπο υπεύθυνο, αποτελεσματικό, συνεκτικό και μη περιττό·

37.

στηρίζει τον στόχο θέσπισης, σε πολυμερές επίπεδο, ενός καθεστώτος προστασίας των επενδύσεων με ένα νέο σύστημα στο οποίο θα γίνεται σεβαστή η δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων, και καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει τον στόχο αυτό στο θεματολόγιο διαπραγματεύσεων για την κατάρτιση των επενδυτικών συμφωνιών· φρονεί ότι, αν δημιουργηθεί ένα μόνιμο διεθνές δικαστήριο για την επίλυση διαφορών σχετικά με επενδύσεις, θα μπορούσε να ενταχθεί στο σύστημα του ΟΗΕ και θα πρέπει να βασίζεται στα δικαιώματα και στις υποχρεώσεις εκείνων που υπόκεινται στη δικαιοδοσία του δικαστηρίου, με έμφαση στις αρχές του ΟΟΣΑ για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις και τις κατευθυντήριες αρχές του ΟΗΕ σχετικά με τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα· θεωρεί ότι το σύστημα του ΟΗΕ παρέχει χρήσιμα πρότυπα για ένα τέτοιο σύστημα, ιδίως για ζητήματα χρηματοδότησης·

38.

πιστεύει, σε ό, τι αφορά την ολοκλήρωση του Αναπτυξιακού Γύρου της Ντόχα, ότι ο ΟΗΕ μπορεί να χρησιμοποιήσει τη μοναδική του θέση στο πολυμερές θεματολόγιο προκειμένου να διασφαλιστεί η επιτυχία των εν λόγω συνομιλιών για τις αναπτυσσόμενες χώρες· θεωρεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο ΟΗΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) και να παρέχει συμβουλές και καθοδήγηση για τις αναπτυσσόμενες χώρες σ' ό, τι αφορά την προώθηση μιας στρατηγικής για το εμπόριο και τις επενδύσεις, όπου η ΕΕ θα είναι βασικός παράγοντας·

39.

γνωρίζει ότι χρειάζεται να ενισχυθούν και να εφαρμοστούν οι κατευθυντήριες αρχές των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα· ζητεί από την ΕΕ να συμβάλει στο να στεφθούν με επιτυχία οι εργασίες της διακυβερνητικής ομάδας εργασίας για τις διακρατικές εταιρείες και τα ανθρώπινα δικαιώματα·

40.

πιστεύει ότι ο ΟΗΕ πρέπει να φροντίσει όλα τα θέματα που σχετίζονται με την ανθρώπινη ευημερία· είναι της άποψης ότι σε αυτά περιλαμβάνεται η πολιτιστική αειφορία καθώς και η προστασία και προώθηση της πολυμορφίας στην πολιτιστική έκφραση, μέσω της ενσωμάτωσης της παιδείας, του τουρισμού, της πολιτιστικής διπλωματίας, της προστασίας της κληρονομιάς, του δημιουργικού τομέα και της επιστημονικής έρευνας στην προσέγγιση για την χάραξη πολιτικής·

41.

συνιστά να εξασφαλισθεί η συνεργασία ανάμεσα στην ΕΕ και τον ΟΗΕ για προγράμματα εκπαίδευσης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση ανθρωπιστικής κρίσης, ένοπλων συρράξεων και φυσικών καταστροφών, με τη συνέχιση των προγραμμάτων στήριξης όπως αυτό της UNICEF για την εκπαίδευση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και τη μεταβατική περίοδο μετά από κρίση, το πρόγραμμα της UNHCR για ποιότητα στην εκπαίδευση στους καταυλισμούς προσφύγων και το εκπαιδευτικό έργο του UNRWA·

42.

επιδοκιμάζει στο πλαίσιο αυτό την οργάνωση σε ομάδες εργασίας της Επιτροπής που εξελέγη το 2014 δίνοντας στην ΑΕ/ΎΕ την ευθύνη συντονισμού της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, σε στενή συνεργασία με τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ· υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές με παγκόσμια διάσταση θα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο του έργου αυτής της ειδικής ομάδας·

43.

καλεί την ΑΕ/ΎΕ να συμπεριλάβει στην ετήσια έκθεσή της για την ΚΕΠΠΑ ένα πλήρες τμήμα για την προαγωγή των παγκόσμιων στόχων εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ·

44.

είναι της άποψης ότι το Κοινοβούλιο θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις με τον ίδιο ολοκληρωμένο και σφαιρικό τρόπο που το πράττει η Επιτροπή, και να οργανώνει τις εργασίες του ανάλογα· προτρέπει όλες τις επιτροπές του Κοινοβουλίου των οποίων η αρμοδιότητα καλύπτει πολιτικές που έχουν εξωτερική και παγκόσμια διάσταση, να παραπέμψουν τη γνώμη τους για το σχετικό τμήμα της έκθεσης της ΑΕ/ΎΕ στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, η οποία είναι αρμόδια για την εν λόγω έκθεση·

45.

αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών και το Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

27.10.2017   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 366/51

—

έχοντας υπόψη τα άρθρα 4 και 13 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ),

—

έχοντας υπόψη τα άρθρα 107, 108, 113, 115, 116, 175 και 208 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

—

έχοντας υπόψη την απόφασή του της 12ης Φεβρουαρίου 2015 για τη σύσταση, τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων, την αριθμητική σύνθεση και τη διάρκεια της θητείας της ειδικής επιτροπής σχετικά με τις φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» και άλλα μέτρα παρόμοιου χαρακτήρα ή αποτελέσματος (1),

—

έχοντας υπόψη τις αποκαλύψεις της Διεθνούς Σύμπραξης Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) σχετικά με τις φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» και άλλες επιζήμιες πρακτικές στο Λουξεμβούργο, που έχουν γίνει γνωστές ως «LuxLeaks»,

—

έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της των συνόδων κορυφής των G7, G8, και G20 για τα διεθνή φορολογικά θέματα, και ειδικότερα της συνόδου κορυφής του Ελμάου, στις 7-8 Ιουνίου 2015, της συνόδου κορυφής του Μπρισμπέιν, στις 15-16 Νοεμβρίου 2014, της συνόδου κορυφής της Αγίας Πετρούπολης, στις 5-6 Σεπτεμβρίου 2013, της συνόδου κορυφής του Λοχ Έρνε, στις 17-18 Ιουνίου 2013, και της συνόδου κορυφής του Πίτσμπουργκ στις 24-25 Σεπτεμβρίου 2009,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με τίτλο «Harmful Tax Competition: An Emerging Global Issue» (Επιζήμιος φορολογικός ανταγωνισμός. Ένα αναδυόμενο παγκόσμιο ζήτημα), του 1998,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση με τίτλο «Addressing Base Erosion and Profit Shifting (BEPS)» (Διάβρωση της βάσης, μεταφορά κερδών και αναπτυσσόμενες χώρες), του 2013, το σχέδιο δράσης του ΟΟΣΑ για την BEPS και τις μετέπειτα εκδοχές του,

—

έχοντας υπόψη τα πρόσφατα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με την κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών (14 Μαρτίου 2013), σχετικά με τη φορολογία (22 Μαΐου 2013), σχετικά με την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών (18 Δεκεμβρίου 2014), σχετικά με τη διάβρωση της φορολογικής βάσης και τη μεταφορά των κερδών (BEPS), την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σε παγκόσμιο επίπεδο και τα επιζήμια φορολογικά μέτρα (18 Δεκεμβρίου 2014), και σχετικά με τη φοροδιαφυγή (27 Ιουνίου 2014),

—

έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων (ECOFIN) και την έκθεσή του προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, για τα θέματα φορολογίας, της 22ας Ιουνίου 2015,

—

έχοντας υπόψη τις εξαμηνιαίες εκθέσεις της ομάδας «Κώδικας δεοντολογίας» (φορολογία των επιχειρήσεων) προς το Συμβούλιο, σχετικά με τον κώδικα δεοντολογίας,

—

έχοντας υπόψη την οδηγία για τη διοικητική συνεργασία (2), την οδηγία για τους τόκους και τα δικαιώματα (3), και τις πρόσφατες νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής για την τροποποίησή τους,

—

έχοντας υπόψη την οδηγία 90/435/ΕOK του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1990, σχετικά με το κοινό φορολογικό καθεστώς το οποίο ισχύει για τις μητρικές και τις θυγατρικές εταιρείες διαφορετικών κρατών μελών (4) (οδηγία μητρικών-θυγατρικών), όπως τροποποιήθηκε τελευταία το 2015,

—

έχοντας υπόψη την οδηγία 2014/56/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/43/ΕΚ σχετικά με τους υποχρεωτικούς ελέγχους των ετήσιων και των ενοποιημένων λογαριασμών (5),

—

έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 108 ΣΛΕΕ (6),

—

έχοντας υπόψη την οδηγία 77/799/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, σχετικά με την αμοιβαία συνδρομή των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών στον τομέα των άμεσων φόρων και των φόρων επί των ασφαλίστρων (7),

—

έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και την κατάργηση της οδηγίας 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2006/70/ΕΚ της Επιτροπής (8),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, της 26ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με το έργο του κοινού φόρουμ της ΕΕ για τον καθορισμό των τιμών μεταβίβασης στον τομέα των διαδικασιών αποφυγής και επίλυσης αντιδικιών και σχετικά με τις κατευθυντήριες οδηγίες όσον αφορά τις συμφωνίες προκαθορισμένων τιμών εντός της ΕΕ (COM(2007)0071),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που σχετίζονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων (9),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 17ης Ιουνίου 2015, με τίτλο «Ένα δικαιότερο και αποδοτικότερο σύστημα φορολόγησης των εταιρειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 5 νευραλγικοί τομείς δράσης» (COM(2015)0302),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 18ης Μαρτίου 2015, σχετικά με τη φορολογική διαφάνεια για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής (COM(2015)0136),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Δεκεμβρίου 2012, με τίτλο «Σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της καταπολέμησης της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής» (COM(2012)0722),

—

έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής, της 6ης Δεκεμβρίου 2012, σχετικά με τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό (C(2012)8806),

—

έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής, της 6ης Δεκεμβρίου 2012, όσον αφορά μέτρα με σκοπό να ενθαρρυνθούν οι τρίτες χώρες να εφαρμόζουν ελάχιστα πρότυπα χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα (C(2012)8805),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 27ης Ιουνίου 2012 σχετικά με τους συγκεκριμένους τρόπους για την ενίσχυση της καταπολέμησης της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής, επίσης και σε σχέση με τρίτες χώρες (COM(2012)0351),

—

έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για την έκδοση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με την κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας εταιρειών (ΚΕΒΦΕ) (COM(2011)0121), και τη σχετική θέση του Κοινοβουλίου, της 19ης Απριλίου 2012 (10),

—

έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 25ης Οκτωβρίου 2011, με τίτλο «Μια ανανεωμένη στρατηγική ΕΕ 2011-14 για την εταιρική κοινωνική ευθύνη» (COM(2011)0681),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνερχόμενων στα πλαίσια του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με έναν κώδικα δεοντολογίας για τη φορολογία των επιχειρήσεων (11), και τις τακτικές εκθέσεις της Ομάδας «Κώδικας δεοντολογίας» (Φορολογία των επιχειρήσεων) προς το Συμβούλιο,

—

έχοντας υπόψη τη σύσταση της 30ής Απριλίου 2014, που εξέδωσε η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με την προστασία των καταγγελτών,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της Simmons & Simmons, του 1999, σχετικά με τις διοικητικές πρακτικές, που αναφέρεται στην παράγραφο 26 της έκθεσης της ομάδας Κώδικας Δεοντολογίας, του 1999, την έκθεση Primarolo (SN 4901/99), και την επικαιροποίηση της έκθεσης αυτής το 2009,

—

έχοντας υπόψη τις τροπολογίες που ενέκρινε το Κοινοβούλιο στις 8 Ιουλίου 2015 στην πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2007/36/ΕΚ όσον αφορά την ενθάρρυνση της μακροπρόθεσμης ενεργού συμμετοχής των μετόχων και της οδηγίας 2013/34/ΕΕ όσον αφορά ορισμένα στοιχεία της δήλωσης εταιρικής διακυβέρνησης (12),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Ιουλίου 2015 σχετικά με τη φοροαποφυγή και τη φοροδιαφυγή ως προκλήσεις για τη διακυβέρνηση, την κοινωνική προστασία και την ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες χώρες (13),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Μαρτίου 2015 σχετικά με την ετήσια έκθεση για τη φορολογία (14),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 11ης Μαρτίου 2015 όσον αφορά την ετήσια έκθεση για το 2013 σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ –Καταπολέμηση της απάτης (15),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Οκτωβρίου 2013 σχετικά με το οργανωμένο έγκλημα, τη διαφθορά και τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (16),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 21ης Μαΐου 2013, σχετικά με την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης, της φοροδιαφυγής και των φορολογικών παραδείσων (17),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Απριλίου 2012, σχετικά με το αίτημα για συγκεκριμένες μεθόδους με σκοπό την καταπολέμηση της φορολογικής απάτης και της φοροδιαφυγής (18),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Μαρτίου 2011 με τίτλο «Φορολογία και ανάπτυξη — Συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες για την προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα» (19),

—

έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Φεβρουαρίου 2010, σχετικά με την προώθηση της χρηστής διακυβέρνησης στον φορολογικό τομέα (20),

—

έχοντας υπόψη τις διάφορες κοινοβουλευτικές ακροάσεις και τις εκθέσεις που ακολούθησαν για το ίδιο θέμα σε εθνικά κοινοβούλια και ιδίως στη Βουλή των Κοινοτήτων του Ηνωμένου Βασιλείου, στη Γερουσία των ΗΠΑ και στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση,

—

έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

—

έχοντας υπόψη την έκθεση της ειδικής επιτροπής σχετικά με τις φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» και άλλα μέτρα παρόμοιου χαρακτήρα ή αποτελέσματος (Α8-0317/2015),

Α.

λαμβάνοντας υπόψη ότι το σκάνδαλο LuxLeaks, που ξέσπασε στις 5 Νοεμβρίου 2014, όταν η Διεθνής Σύμπραξη Ερευνητών Δημοσιογράφων έδωσε στη δημοσιότητα περί τις 28 000 σελίδες εμπιστευτικών εγγράφων που εξέθεταν πάνω από 500 ιδιωτικές φορολογικές διευθετήσεις μεταξύ των φορολογικών αρχών του Λουξεμβούργου και περισσότερων από 300 πολυεθνικών εταιρειών στο διάστημα από το 2002 έως το 2010, αποκάλυψε την έκταση της χρήσης μυστικών συμφωνιών σχετικά με πολύπλοκες οικονομικές διαρθρώσεις σχεδιασμένες για την επίτευξη δραστικών μειώσεων της φορολογίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλές περιπτώσεις θυγατρικές εταιρείες εγκατεστημένες στο Λουξεμβούργο, οι οποίες διαχειρίζονται εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε επιχειρήσεις, διατηρούν μικρή παρουσία και έχουν χαμηλή οικονομική δραστηριότητα στο Λουξεμβούργο·

Β.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ζητήματα που σχετίζονται με τη διάβρωση της φορολογικής βάσης και τις πρακτικές επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού είναι γνωστά και αναλύονται σε διεθνές επίπεδο εδώ και δεκαετίες τουλάχιστον· λαμβάνοντας υπόψη ότι το LuxLeaks έφερε τα θέματα αυτά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του κοινού και των μέσων ενημέρωσης, αποκαλύπτοντας αμφισβητήσιμες φορολογικές πρακτικές που προωθούνται από λογιστικές εταιρείες σε ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι έρευνες της Επιτροπής και το έργο που επιτέλεσε το Κοινοβούλιο μέσω της ειδικής επιτροπής του έδειξαν ότι δεν πρόκειται για μοναδική περίπτωση και ότι αντίθετα η λήψη φορολογικών μέτρων για τη μείωση των συνολικών φορολογικών υποχρεώσεων ορισμένων εταιρειών προκειμένου να αυξηθεί τεχνητά η εθνική φορολογική βάση εις βάρος άλλων χωρών αποτελεί πρακτική διαδεδομένη στην Ευρώπη και ευρύτερα·

Γ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τέτοιες συμπεριφορές, που συχνά απορρέουν από την αποσύνδεση του τόπου παραγωγής της αξίας από τον τόπο στον οποίο φορολογούνται τα κέρδη, δεν περιορίζονται σε φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» αλλά περιλαμβάνουν επίσης ευρύ φάσμα επιζήμιων φορολογικών πρακτικών εκ μέρους των εθνικών φορολογικών αρχών εντός και εκτός ΕΕ·

Δ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η υπαγωγή των εν λόγω πρακτικών σε δημόσιο έλεγχο αποτελεί μέρος του δημοκρατικού ελέγχου· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω του αρνητικού τους αντικτύπου στην κοινωνία συνολικά, μπορούν να διατηρούνται μόνο όσο παραμένουν απόρρητες ή γίνονται ανεκτές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ερευνητές δημοσιογράφοι, ο μη κρατικός τομέας και η πανεπιστημιακή κοινότητα έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στην αποκάλυψη κρουσμάτων φοροαποφυγής και την ενημέρωση του κοινού γι’ αυτά· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον βαθμό που δεν είναι δυνατόν να προληφθούν, η αποκάλυψή τους δεν θα πρέπει να εξαρτάται από το θάρρος και την αίσθηση ηθικής μεμονωμένων καταγγελτών, αλλά να εντάσσεται σε μηχανισμούς συστηματικότερης ενημέρωσης και ανταλλαγής πληροφοριών·

Ε.

λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος εταιρειών για τα 28 κράτη μέλη της Ένωσης ανήλθαν κατά μέσο όρο στο 2,6 % του ΑΕΠ το 2012 (21)·

ΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τη Συνθήκη, η άμεση φορολογία αποτελεί κυρίως αρμοδιότητα των κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στον βαθμό που η ΕΕ έχει αρμοδιότητα στον τομέα της φορολογίας, η άσκηση της αρμοδιότητας αυτής υπόκειται κατά κανόνα στην απαίτηση ομοφωνίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι ως συνέπεια του γεγονότος αυτού δεν έχουν ληφθεί ακόμη σημαντικές αποφάσεις σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα της φορολογίας των εταιρειών, παρά τις πρόσφατες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση σε σχέση με την εσωτερική αγορά και άλλους τομείς που καλύπτονται από τις Συνθήκες της ΕΕ, όπως οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες, το ενιαίο νόμισμα και η οικονομική και δημοσιονομική διακυβέρνηση, και οι αρχές και η νομοθεσία για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη πρέπει να συμμορφώνονται προς το ευρωπαϊκό δίκαιο του ανταγωνισμού και να μεριμνούν ώστε η φορολογική νομοθεσία τους να είναι συμβατή με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς και να μην δημιουργεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανόνας της ομοφωνίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου παρέχει σε κάθε κράτος μέλος δικαίωμα βέτο, με αποτέλεσμα να περιορίζεται το κίνητρο για τη μετάβαση από την υπάρχουσα κατάσταση σε μια λύση βασιζόμενη περισσότερο στη συνεργασία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν δεν εφαρμοστεί η διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 116 ΣΛΕΕ, θα απαιτηθεί τροποποίηση της Συνθήκης προκειμένου να αλλάξει η απαίτηση ομοφωνίας σε θέματα άμεσης φορολογίας·

Ζ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η τρέχουσα κατάσταση, όπου όλα τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, επιβάλλει αποφασιστική και συνεργατική δράση εκ μέρους όλων των κρατών μελών, για την αντιμετώπιση του πανευρωπαϊκού προβλήματος της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής·

Η.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, με ορισμένες τιμητικές εξαιρέσεις, οι εθνικοί πολιτικοί εκπρόσωποι δεν έχουν επιδείξει ως τώρα ιδιαίτερο πνεύμα συνεργασίας στην αντιμετώπιση του προβλήματος της φοροδιαφυγής, συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών αποφάσεων τύπου «tax ruling»·

Θ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά τα κεφάλαια κυκλοφορούν ελεύθερα και οι μεγάλες εταιρείες υποβάλλουν ενοποιημένες εκθέσεις δραστηριοτήτων, αλλά οι φόροι εισπράττονται σε εθνικό επίπεδο από φορολογικές αρχές που ανταλλάσσουν πολύ λίγες πληροφορίες μεταξύ τους·

Ι.

λαμβάνοντας υπόψη ότι σε μια ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά οι επενδυτικές αποφάσεις και η επιλογή του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων δεν θα πρέπει να επηρεάζονται από τεχνητές στρεβλώσεις· λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη ότι η παγκοσμιοποίηση, η ψηφιοποίηση και η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων δημιουργούν τις συνθήκες για εντονότερο φορολογικό ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών μελών και με τρίτες χώρες, με στόχο την προσέλκυση επενδύσεων και επιχειρήσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να παραμένουν και να προσελκύονται εταιρείες στην Ευρώπη, χωρίς όμως αυτό να γίνεται μέσω δυνητικά επιβλαβών φορολογικών καθεστώτων που στοχεύουν κατά κύριο λόγο στην ενθάρρυνση των επενδύσεων και την προσέλκυση πρόσθετης οικονομικής δραστηριότητας ως αντίδραση σε παρόμοια μέτρα που έχουν λάβει γειτονικές χώρες ή που στοχεύουν στη διόρθωση θεωρούμενων προϋπαρχουσών ανισορροπιών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τη σχετική ευημερία, το μέγεθος ή την απόκεντρη θέση τους· λαμβάνοντας υπόψη, παρεμπιπτόντως, ότι σε ορισμένες δικαιοδοσίες φαίνεται να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των ελκυστικών φορολογικών καθεστώτων και του υψηλού επιπέδου εθνικού πλούτου· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο βέλτιστος σχεδιασμός των φορολογικών συστημάτων εξαρτάται από πολυάριθμους παράγοντες και διαφέρει, επομένως, από χώρα σε χώρα· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο επιζήμιος φορολογικός ανταγωνισμός μεταξύ κρατών μελών περιορίζει τις δυνατότητες της ενιαίας αγοράς·

ΙΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι, αντί να επικεντρώνονται απλώς στην προώθηση ενός ελκυστικού επιχειρηματικού κλίματος, για παράδειγμα με καλή υποδομή και εργατικό δυναμικό υψηλής ποιότητας, μεταξύ άλλων μέσω δαπανών για την αύξηση της παραγωγικότητας, και να διασφαλίζουν τη σταθερότητα και προβλεψιμότητα του φορολογικού συστήματος, τα κράτη, στο πλαίσιο του ρόλου τους ως παικτών στο παιχνίδι του φορολογικού ανταγωνισμού, χρησιμοποιούν την εθνική νομοθεσία τους σε συνδυασμό με τα δίκτυα φορολογικών συμφωνιών τους για να αυτοπροωθούνται ως τόποι επενδύσεων, ως κόμβοι για τη διοχέτευση χρηματοοικονομικών ροών ή ως δικαιοδοσίες για τη δήλωση κερδών, προσελκύοντας έτσι επιχειρηματική δραστηριότητα ή εταιρείες γραμματοκιβώτια εις βάρος των κρατών εταίρων τους, και καθιερώνοντας αθέμιτες πρακτικές στον μεταξύ τους ανταγωνισμό· λαμβάνοντας υπόψη ότι, μεμονωμένα, κάθε χώρα έχει σαφές συμφέρον να υιοθετήσει συμπεριφορά «λαθρεπιβάτη», δηλαδή να είναι η πρώτη που θα σχεδιάσει και θα εφαρμόσει ειδικά φορολογικά καθεστώτα και διατάξεις για την προσέλκυση φορολογικής βάσης, και η τελευταία που θα συμμετάσχει σε συνεργατική και συντονισμένη δράση για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής·

ΙΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει φορολογικός ανταγωνισμός μεταξύ κρατών μελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζεται στο άρθρο 4 ΣΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να εφαρμόζουν πλήρως την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας σε θέματα φορολογικού ανταγωνισμού·

ΙΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη υιοθετούν διφορούμενη θέση όσον αφορά τη φοροαποφυγή, διότι παραπονούνται μεν για τη διάβρωση της εθνικής φορολογικής βάσης τους αλλά παράλληλα ευθύνονται για τον σχεδιασμό των ισχυόντων εθνικών και διεθνών φορολογικών καθεστώτων που την κατέστησαν δυνατή, ενώ εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των φορολογικών καθεστώτων τους προς την κατεύθυνση μιας περισσότερο συντονισμένης λύσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε ένα πλαίσιο πλήρους κινητικότητας των κεφαλαίων μέσα στην ΕΕ και με τη δεδηλωμένη πρόθεση της Επιτροπής για τη θέσπιση ένωσης κεφαλαιαγορών, η αλληλεξάρτηση και οι αμοιβαίες επιπτώσεις των εθνικών φορολογικών καθεστώτων και εσόδων πρέπει να λαμβάνονται πλήρως υπόψη, δεδομένων των εκτενών θετικών και αρνητικών διασυνοριακών δευτερογενών συνεπειών των φορολογικών αποφάσεων των επιμέρους κρατών μελών, γιατί αυτό που σε μια χώρα αποτελεί φορολογικό κίνητρο είναι διάβρωση της φορολογικής βάσης για μια άλλη·

ΙΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι παρατηρείται ένα παράδοξο, όπου ο ελεύθερος ανταγωνισμός μεταξύ κρατών μελών σε φορολογικά θέματα έχει οδηγήσει σε αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές και σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού·

ΙΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα ευεργετική για τις εθνικές οικονομίες, δεδομένου ότι τις κατέστησε περισσότερο ανταγωνιστικές και ελκυστικές σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, και ότι η φορολογική σύγκλιση μεταξύ των κρατών μελών θα έχει τελικά το ίδιο αποτέλεσμα·

ΙΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι νομοθετικοί φορείς και οι συχνά ανεπαρκώς στελεχωμένες και εξοπλισμένες φορολογικές διοικήσεις δεν έχουν τη δυνατότητα πρόληψης αλλά μόνο αντίδρασης, ενίοτε με μεγάλη καθυστέρηση, στα καινοτόμα καθεστώτα φοροαποφυγής που σχεδιάζονται και προωθούνται από ορισμένους φορολογικούς συμβούλους, ιδίως από πολύ μεγάλες λογιστικές εταιρείες, δικηγόρους και ενδιάμεσες εταιρείες· λαμβάνοντας, ιδίως, υπόψη ότι η πείρα δείχνει πως τα όργανα της ΕΕ για την πρόληψη νέων επιζήμιων φορολογικών μέτρων (όπως η ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» που συγκροτήθηκε από τα κράτη μέλη το 1998, ή η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας των Συνθηκών) δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση αυτών των ανεπιθύμητων εξελίξεων, δεδομένου ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αντέδρασαν αναποτελεσματικά ή στη βάση υπερβολικά περιορισμένης εντολής, και ότι στην ΕΕ έχουν ληφθεί πολλά νέα και συχνά επιθετικά μέτρα φοροαποφυγής, όπως οι δέσμες ευρεσιτεχνίας (patent box)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολυεθνικές εταιρείες, στην ΕΕ και παγκοσμίως, βασίζονται στην πραγματογνωσία ενός καλά οργανωμένου και εξειδικευμένου τομέα φορολογικών συμβούλων, τραπεζών και άλλων παρόχων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών για την ανάπτυξη των μηχανισμών φοροαποφυγής τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο εν λόγω τομέας εκπροσωπείται ταυτόχρονα σε οργανισμούς που παρέχουν υπηρεσίες συμβούλου για φορολογικά θέματα σε κυβερνήσεις και δημόσιους φορείς, όπως, για παράδειγμα, η ενωσιακή πλατφόρμα για τη χρηστή διακυβέρνηση στον φορολογικό τομέα· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν ανησυχίες αναφορικά με τις συγκρούσεις συμφερόντων που μπορεί να προκύψουν από το γεγονός ότι οι ίδιες εταιρείες παρέχουν υπηρεσίες συμβούλου τόσο σε δημόσιες αρχές όσο και σε ιδιωτικές πολυεθνικές εταιρείες·

IZ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ο φορολογικός σχεδιασμός πρέπει να γίνεται αυστηρά μέσα στα πλαίσια του νόμου και των εφαρμοστέων συνθηκών· λαμβάνοντας, συνεπώς, υπόψη, ότι η καταλληλότερη απάντηση στον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό είναι η καλή νομοθεσία και ο διεθνής συντονισμός με γνώμονα τα επιθυμητά αποτελέσματα·

ΙΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή της νομοθεσίας έχει αποφασιστική σημασία για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή αυτή είναι αρμοδιότητα των εθνικών διοικήσεων, που συχνά δεν έχουν ιδιαίτερα κίνητρα για να συνεργαστούν μεταξύ τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάσταση αυτή επιτείνει και διευρύνει τις αποκλίσεις που ήδη απορρέουν από τις διαφορές στις νομοθεσίες στην Ένωση·

ΙΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η Τρόικα των θεσμών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) που επιβλέπει την εκτέλεση των προγραμμάτων χρηματοοικονομικής και δημοσιονομικής προσαρμογής στα κράτη μέλη, όπως στην Πορτογαλία και στην Ελλάδα, δεν επιχείρησε να αποτρέψει τις φορολογικές αμνηστίες, τις φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling», τα φορολογικά πλεονεκτήματα και τα καθεστώτα φοροαπαλλαγών που ήταν και παραμένουν άδικα και μεροληπτικά, και ευνοούν την αποφυγή της φορολογίας από επιχειρήσεις και ιδιώτες προκαλώντας μεγάλη απώλεια κρατικών εσόδων και αυξάνοντας την επιβάρυνση των ήδη υπερφορολογημένων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) και πολιτών·

Κ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η έρευνα και η δίωξη των φορολογικών αδικημάτων και της νομιμοποίησης χρημάτων από παράνομες δραστηριότητες, που περιλαμβάνουν συχνά χρηματοπιστωτικές πράξεις και νομικά πρόσωπα σε διάφορες δικαιοδοσίες, παρουσιάζει σοβαρές προκλήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπάλληλοι των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένοι με την έρευνα και την άσκηση ποινικής δίωξης κατά όσων διαπράττουν φορολογικά εγκλήματα και άλλα οικονομικά εγκλήματα συχνά δεν διαθέτουν επαρκή εκπαίδευση και εξοπλισμό·

ΚΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές λιτότητας και δημοσιονομικής περιστολής τα τελευταία χρόνια έχουν περιορίσει σημαντικά την ικανότητα των φορολογικών διοικήσεων να ερευνούν φορολογικά εγκλήματα και επιζήμιες φορολογικές πρακτικές· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περικοπές αυτές ήταν ιδιαίτερα επιζήμιες στα κράτη μέλη στα οποία εφαρμόζει προγράμματα οικονομικής βοήθειας η Τρόικα, όπου η αύξηση των κρατικών εσόδων επιτεύχθηκε εις βάρος των ήδη υπερφορολογημένων ΜΜΕ και πολιτών, ενώ οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι εύποροι φοροφυγάδες επωφελήθηκαν σε πολλές περιπτώσεις από φορολογικές αμνηστίες, φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling», και άλλες φοροαπαλλαγές και ευνοϊκά καθεστώτα, όπως συνέβη στην Πορτογαλία και στην Ελλάδα·

ΚΒ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» καλύπτουν ευρύ φάσμα πρακτικών στα κράτη μέλη, από ειδικά μέτρα πολιτικής έως σαφώς προσδιορισμένη εφαρμογή του νόμου, σε σχέση με το πιθανό πεδίο εφαρμογής και τους καλυπτόμενους τομείς, τον δεσμευτικό χαρακτήρα, τη συχνότητα χρήσης, τη δημοσιότητα, τη διάρκεια και την καταβολή τελών· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός των φορολογικών αποφάσεων τύπου «tax ruling» σε διεθνές επίπεδο πέρα από την αναφορά της Επιτροπής σε αυτές ως κάθε συμφωνία, κοινοποίηση ή κάθε άλλο μέσο ή ενέργεια με παρόμοια αποτελέσματα, εκ μέρους ή για λογαριασμό του κράτους μέλους, όσον αφορά την ερμηνεία ή την εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας·

ΚΓ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φορολογικές αποφάσεις δεν είναι εγγενώς προβληματικές, δεδομένου ότι μπορούν, σύμφωνα με τον αρχικό τους σκοπό, να παρέχουν ασφάλεια δικαίου στους φορολογούμενους και να μειώνουν τον οικονομικό κίνδυνο των έντιμων εταιρειών σε περιπτώσεις όπου η φορολογική νομοθεσία ή η συγκεκριμένη εφαρμογή της μπορεί να είναι ασαφής ή να επιδέχεται αποκλίνουσες ερμηνείες, ιδίως όσον αφορά σύνθετες πράξεις, ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές διαφορές μεταξύ του φορολογούμενου και της φορολογικής αρχής·

ΚΔ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρακτική των αποφάσεων αναπτύχθηκε στο πλαίσιο μιας στενότερης και συνεργατικότερης σχέσης μεταξύ των φορολογικών διοικήσεων και των φορολογουμένων, ως εργαλείο για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης πολυπλοκότητας στη φορολογική μεταχείριση ορισμένων συναλλαγών μέσα σε μια διαρκώς πιο σύνθετη, παγκοσμιοποιημένη και ψηφιοποιημένη οικονομία· λαμβάνοντας υπόψη ότι –παρά το γεγονός πως τα κράτη μέλη διαβεβαιώνουν ότι οι αποφάσεις τύπου «tax ruling» δεν είναι διακριτικής ευχέρειας αλλά αποτελούν απλώς ένα μέσο για την αποσαφήνιση της υφιστάμενης φορολογικής νομοθεσίας, ενώ παράλληλα τις κρατούν μυστικές– το έργο της ειδικής επιτροπής επιβεβαίωσε πως είναι δυνατή η έκδοση αποφάσεων τύπου «tax ruling» χωρίς νομικό πλαίσιο, με άτυπες ρυθμίσεις ή στο πλαίσιο διακριτικής ευχέρειας, για την υποστήριξη διαρθρώσεων φορολογικής φύσης βασιζόμενων σε μέσα φορολογικού σχεδιασμού τα οποία χρησιμοποιούνται κατά κανόνα από πολυεθνικές εταιρείες για τη μείωση της φορολογικής συνεισφοράς τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτό φαίνεται να αποτελεί πρόβλημα ιδίως –αν και όχι αποκλειστικά– σε σχέση με τις αποφάσεις τύπου «tax ruling» που αφορούν την τιμολόγηση των ενδοομιλικών μεταφορών (τους λεγόμενους τιμολογιακούς προδιακανονισμούς)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρέχοντας ασφάλεια δικαίου μόνο σε ορισμένους επιλεγμένους παράγοντες, οι αποφάσεις αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε ανισότητες μεταξύ των εταιρειών στις οποίες εκχωρούνται και των εταιρειών του ίδιου τομέα που δεν έχουν πρόσβαση σε αυτές·

ΚΕ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ούτε ο ΟΟΣΑ ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν ζητήσει να τεθεί τέρμα στην πρακτική των φορολογικών αποφάσεων τύπου «tax ruling» αυτή καθαυτή·

ΚΣΤ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προηγμένες φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» δεν πρέπει να επηρεάζουν με κανέναν τρόπο τη φορολογική μεταχείριση των συναλλαγών, ούτε να ευνοούν τον έναν φορολογούμενο εις βάρος του άλλου, αλλά να έχουν, υπό τις ίδιες συνθήκες, το ίδιο αποτέλεσμα με την εκ των υστέρων εφαρμογή των κειμένων φορολογικών διατάξεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, η παρούσα έκθεση δεν επικεντρώνεται αυστηρά στις φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» αλλά περιλαμβάνει, σύμφωνα με την εντολή που έχει δοθεί στην ειδική επιτροπή (TAXE), κάθε φορολογικό μέτρο παρόμοιας φύσης ή αποτελέσματος, υπό τον γενικό όρο «επιζήμιες φορολογικές πρακτικές», δηλαδή τα μέτρα που αποσκοπούν στην προσέλκυση ξένων επιχειρήσεων ή συναλλαγών εις βάρος άλλων φορολογικών δικαιοδοσιών, στις οποίες θα έπρεπε κανονικά να φορολογηθούν οι συναλλαγές αυτές, καθώς και τα μεροληπτικά μέτρα υπέρ ορισμένων μόνο εταιρειών, που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό·

ΚΖ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι επιζήμιες φορολογικές πρακτικές μπορεί, σε έναν βαθμό, να συνδέονται με μία ή περισσότερες από τις εξής ανεπιθύμητες συνέπειες: έλλειψη διαφάνειας, αυθαίρετες διακρίσεις, στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και άνισοι όροι ανταγωνισμού εντός και εκτός της εσωτερικής αγοράς, αντίκτυπος στην ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς και στην αμεροληψία, τη σταθερότητα και τη νομιμότητα του φορολογικού συστήματος, μεγαλύτερη φορολογία σε λιγότερο κινητικούς οικονομικούς παράγοντες, αύξηση των οικονομικών ανισοτήτων, αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ κρατών, διάβρωση της φορολογικής βάσης, κοινωνική δυσφορία, δυσπιστία και δημοκρατικό έλλειμμα·

ΚΗ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να αναγνωριστεί πως, μολονότι οι ΜΜΕ εξακολουθούν να είναι η κινητήρια δύναμη της οικονομίας και της απασχόλησης στην Ευρώπη, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις διαδραματίζουν επίσης βασικό ρόλο στη δημιουργία επενδύσεων, οικονομικής ανάπτυξης και θέσεων εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταβολή του φόρου που τους αναλογεί στις χώρες όπου έχουν πραγματική οικονομική δραστηριότητα και δημιουργούν αξία εξακολουθεί να αποτελεί βασική συνεισφορά των εταιρειών αυτών στην ευημερία και τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών κοινωνιών·

ΚΘ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρμόδια ειδική επιτροπή, που συστάθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2015, διεξήγαγε 14 συνεδριάσεις, κατά τη διάρκεια των οποίων κλήθηκαν σε ακρόαση ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Jean-Claude Juncker, η Επίτροπος αρμόδια για τον Ανταγωνισμό, Margrethe Vestager, και ο Επίτροπος αρμόδιος για Οικονομικές και Δημοσιονομικές Υποθέσεις, Φορολογία και Τελωνεία, Pierre Moscovici, ο ασκών την προεδρία του Συμβουλίου, Pierre Gramegna, οι Υπουργοί οικονομικών της Γαλλίας, Michel Sapin, της Γερμανίας, Wolfgang Schäuble, της Ιταλίας, Pier Carlo Padoan, και της Ισπανίας, Luis de Guindos, εκπρόσωποι του ΟΟΣΑ, καθώς επίσης καταγγέλτες, ερευνητές δημοσιογράφοι, ειδικοί, πανεπιστημιακοί, εκπρόσωποι πολυεθνικών εταιρειών, επαγγελματικές ενώσεις, συνδικαλιστικοί φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις και βουλευτές εθνικών κοινοβουλίων της ΕΕ (βλ. παράρτημα 1)· λαμβάνοντας υπόψη ότι αντιπροσωπείες της επιτροπής TAXE επισκέφτηκαν την Ελβετία για να εξετάσουν συγκεκριμένες πτυχές της διάστασης τρίτων χωρών της εντολής της, καθώς και τα ακόλουθα κράτη μέλη, στο πλαίσιο διερευνητικών αποστολών: Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο· λαμβάνοντας υπόψη ότι οργανώθηκαν επίσης συναντήσεις με εκπροσώπους των κυβερνήσεων του Γιβραλτάρ και των Βερμούδων· λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες αυτές οι δραστηριότητες, παρότι οδήγησαν σε ποικίλες και πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τα φορολογικά συστήματα και τις φορολογικές πρακτικές στην ΕΕ, δεν αποσαφήνισαν όλα τα σχετικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των αντιφάσεων στις οποίες υπέπεσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Jean-Claude Juncker, όσον αφορά την επί μακρόν απόρρητη σελίδα της έκθεσης Krecké·

Λ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες από τις εργασίες της Επιτροπής παρεμποδίστηκαν από το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη καθώς και το Συμβούλιο δεν απάντησαν σε εύθετο χρόνο (βλ. παράρτημα 2) και, τελικά, δεν προσκόμισαν όλα τα έγγραφα που τους ζητήθηκαν ή έστειλαν απλώς τυπικές απαντήσεις που αναφέρονταν μόνο ακροθιγώς στην ουσία των αιτημάτων που είχαν υποβληθεί· λαμβάνοντας υπόψη ότι από τις 17 πολυεθνικές εταιρείες που προσκλήθηκαν, μόνο τέσσερις συμφώνησαν να εμφανιστούν ενώπιον της επιτροπής τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2015, έπειτα από την πρώτη πρόσκληση· λαμβάνοντας υπόψη ότι άλλες 11 πολυεθνικές εταιρείες συμφώνησαν να εμφανιστούν ενώπιον της επιτροπής μόνο αφότου ψηφίστηκε η έκθεση στην επιτροπή TAXE και έπειτα από επανειλημμένες προσκλήσεις, με αποτέλεσμα να καταστεί αναγκαία η σύγκληση νέας έκτακτης συνεδρίασης λίγο πριν από την ψηφοφορία στην ολομέλεια (βλ. παράρτημα 3)· λαμβάνοντας υπόψη ότι ούτε η Επιτροπή συνεργάστηκε πλήρως, και δεν έστειλε όλα τα έγγραφα συνεδριάσεων και τις σημειώσεις των άτυπων συναντήσεων της ομάδας «Κώδικας δεοντολογίας», δεχόμενη μόνο, λόγω της αδιαλλαξίας ορισμένων κρατών μελών, μια περιορισμένη διαδικασία διαβούλευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η θητεία της επιτροπής χρειάστηκε, συνεπώς, να παραταθεί·

ΛΑ.

λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένες έρευνες της Επιτροπής, οι οποίες αφορούν κρατικές ενισχύσεις σε σχέση με ρυθμίσεις μεταβιβαστικής τιμολόγησης επικυρωμένες με φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» και άλλα μέτρα παρόμοιου χαρακτήρα ή αποτελέσματος που επηρεάζουν το φορολογητέο κέρδος το οποίο δηλώνεται για ορισμένες θυγατρικές πολυεθνικών εταιρειών, ήταν ακόμη σε εξέλιξη κατά τον χρόνο που εκπονήθηκε/εγκρίθηκε η παρούσα έκθεση·

1.

υπενθυμίζει ότι τα μοντέλα φορολογίας εταιρειών που υπάρχουν στις βιομηχανικές χώρες σχεδιάστηκαν το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, σε μια περίοδο κατά την οποία η διασυνοριακή δραστηριότητα ήταν περιορισμένη· επισημαίνει ότι η παγκοσμιοποίηση και η ψηφιοποίηση της οικονομίας έχουν μεταβάλει ριζικά την παγκόσμια αλυσίδα αξίας και τον τρόπο λειτουργίας των αγορών, και ότι οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες έχουν πλέον διακρατική δομή που επιβάλλει την υπέρβαση των εθνικών φορολογικών κανόνων· τονίζει ότι οι εθνικοί και οι διεθνείς κανόνες στον τομέα της φορολογίας δεν έχουν συμβαδίσει με την εξέλιξη του επιχειρηματικού περιβάλλοντος·

2.

τονίζει την ανάγκη να διαμορφωθεί μια ισόρροπη και δίκαιη φορολογική πολιτική, ως αναπόσπαστο μέρος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στα κράτη μέλη·

3.

επισημαίνει ότι, ενώ η συμμόρφωση προς τα διάφορα φορολογικά συστήματα καθίσταται διαρκώς πολυπλοκότερη για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά, η παγκοσμιοποίηση και η ψηφιοποίηση τις έχουν διευκολύνει να οργανώσουν τις δραστηριότητές τους μέσω υπεράκτιων χρηματοπιστωτικών κέντρων και να δημιουργήσουν σύνθετες δομές προκειμένου να μειώσουν τη συνολική φορολογική τους συνεισφορά· εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι, λόγω της οικονομικής κρίσης και κρίσης χρέους και της δημοσιονομικής εξυγίανσης, τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν μειώσει σημαντικά το προσωπικό των φορολογικών τους διοικήσεων· τονίζει ότι οι εθνικές φορολογικές διοικήσεις θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς πόρους, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπινου δυναμικού, προκειμένου να δρουν αποτελεσματικά για την πρόληψη και τον εντοπισμό, και την καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, της φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής, που προκαλούν σημαντική διάβρωση της φορολογικής τους βάσης, και να εξασφαλίζουν την καλύτερη και δικαιότερη είσπραξη των φόρων και την αξιοπιστία του φορολογικού συστήματος· επισημαίνει ότι μελέτες έχουν δείξει πως το ειδικευμένο προσωπικό στις φορολογικές διοικήσεις αποφέρει για το δημόσιο σημαντικά περισσότερα έσοδα από τις σχετικές δαπάνες, δεδομένου ότι η αποτελεσματικότητα των φορολογικών διοικήσεων έχει άμεσο θετικό αντίκτυπο στα φορολογικά έσοδα·

4.

τονίζει τη διαφορά μεταξύ, αφενός, των επιζήμιων πρακτικών ορισμένων φορολογικών και εθνικών διοικήσεων που επιτρέπουν στις πολυεθνικές εταιρείες να μεταφέρουν τα κέρδη τους προκειμένου να αποφύγουν τη φορολόγηση στον τόπο όπου επιτεύχθηκαν τα κέρδη και, αφετέρου, του ανταγωνισμού των κυβερνήσεων για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) ή τη διατήρηση των οικονομικών δραστηριοτήτων στο εσωτερικό της χώρας τους με πλήρη τήρηση της νομοθεσίας της ΕΕ·

5.

υπογραμμίζει ότι η Συνθήκη, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, επιτρέπει στα κράτη μέλη να καθορίζουν τους δικούς τους συντελεστές φορολογίας εταιρειών και τη φορολογική τους βάση μέχρι να συμφωνηθούν μέτρα για ενίσχυση της φορολογικής σύγκλισης σύμφωνα με τη Συνθήκη· τονίζει, ωστόσο, επίσης, ότι η υπέρμετρη πολυπλοκότητα των κανόνων των εθνικών φορολογικών συστημάτων, σε συνδυασμό με τις διαφορές μεταξύ των συστημάτων αυτών, δημιουργεί κενά τα οποία οι πολυεθνικές εταιρείες εκμεταλλεύονται για επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, με αποτέλεσμα τη διάβρωση της φορολογικής βάσης, τη μεταφορά κερδών, έναν ανταγωνισμό προς τα κάτω και, τελικά, μη ικανοποιητικό οικονομικό αποτέλεσμα· υπογραμμίζει το γεγονός ότι αυτού του είδους η φοροαποφυγή έχει συνολικά αρνητικό αποτέλεσμα για τους εθνικούς προϋπολογισμούς, δεδομένου ότι οι αυξήσεις των φορολογικών εσόδων που προκύπτουν από επιζήμιες πρακτικές σε ένα κράτος μέλος (χάρη σε παρεκκλίσεις, ειδικές εκπτώσεις ή κενά) δεν αντισταθμίζουν τις μειώσεις των φορολογικών εσόδων στα άλλα κράτη μέλη· επισημαίνει ότι μόνο μια πιο συντονισμένη, κοινή προσέγγιση από τα κράτη μέλη, που θα οδηγεί σε ένα κοινό πλαίσιο μέσα στο οποίο τα κράτη μέλη θα καθορίζουν τους φορολογικούς συντελεστές τους, μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή περαιτέρω διάβρωσης της φορολογικής βάσης, και του επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού προς τα κάτω όσον αφορά τους φορολογικούς συντελεστές·

6.

υπενθυμίζει ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν τυπικά υψηλότερους φόρους εταιρειών από άλλα, όμως στην πραγματικότητα, λόγω εκπτώσεων και κενών που ευνοούν τον εγχώριο επιχειρηματικό κλάδο, έχουν αισθητά χαμηλότερους συντελεστές, γεγονός που καθιστά τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή χαμηλότερο από ό,τι σε κράτη μέλη που έχουν τυπικά χαμηλό συντελεστή·

7.

επισημαίνει το γεγονός ότι η χαμηλότερη φορολογία των εταιρειών σε ορισμένα κράτη μέλη μπορεί να αποφέρει σχετικά υψηλότερα φορολογικά έσοδα σε σύγκριση με αυτά που αποφέρουν οι υψηλότεροι φορολογικοί συντελεστές·

8.

επισημαίνει ότι, σύμφωνα την Επιτροπή (22), οι συντελεστές φόρου εταιρικού εισοδήματος που προβλέπονται από τον νόμο στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες, από 35 % σε 23 %, μεταξύ 1995 και 2014· τονίζει ότι η μείωση αυτή των φορολογικών συντελεστών συνοδεύεται από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης για τον περιορισμό των απωλειών εσόδων, και ότι τα σχετικά σταθερά έσοδα από τη φορολογία εταιρειών στο ίδιο χρονικό πλαίσιο μπορούν επίσης να εξηγηθούν από μια σημαντική τάση «ενοποίησης», δηλ. τη στροφή από ορισμένες νομικές μορφές επιχειρηματικής δραστηριότητας, όπως η (αποκλειστική) κυριότητα, σε εταιρικό καθεστώς, με αποτέλεσμα μια αντίστοιχη στροφή από την προσωπική στην εταιρική φορολογική βάση·

9.

επισημαίνει ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δαπανούν μεγάλα ποσά σε φορολογικά κίνητρα που προορίζονται να προσφέρουν στις ΜΜΕ ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, αλλά, σύμφωνα με την Επιτροπή (23), οι απόπειρες αυτές υπονομεύονται από τις επιπτώσεις του διεθνούς φορολογικού σχεδιασμού σε τρία από τα τέσσερα κράτη μέλη που περιελήφθησαν σε πρόσφατη μελέτη· επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις αυτές θέτουν τις ΜΜΕ σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση, παρά το μεγάλο κόστος που συνεπάγονται οι φορολογικές δαπάνες για τη στήριξή τους, και ότι τα αποτελέσματα αυτά υπονομεύουν τις προθέσεις των εθνικών φορέων χάραξης πολιτικής·

10.

επισημαίνει το αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των προβλεπόμενων από τη νομοθεσία και των πραγματικών φορολογικών συντελεστών, ιδίως για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, το οποίο αντικατοπτρίζει τουλάχιστον εν μέρει διάφορες παρεκκλίσεις και εξαιρέσεις από το γενικό φορολογικό καθεστώς, είτε σκόπιμες από την πλευρά του νομοθέτη, για την επίτευξη ειδικών στόχων, είτε ως αποτέλεσμα επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, δηλαδή οφειλόμενων στη δημιουργία αμιγώς επίπλαστων καταστάσεων για φορολογικούς λόγους και μόνο·

11.

τονίζει ότι, οι αναντιστοιχίες μεταξύ των φορολογικών συστημάτων σε παγκόσμιο επίπεδο συμβάλλουν στη σημαντική διάβρωση της φορολογικής βάσης και στη φοροδιαφυγή, αλλά δεν αρκεί η ανάληψη δράσης αποκλειστικά σε επίπεδο ΕΕ για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα αυτά·

12.

επισημαίνει την ευρεία ποικιλομορφία των 28 φορολογικών συστημάτων στην ΕΕ, τόσο ως προς τον καθορισμό της φορολογικής βάσης όσο και σε σχέση με το επίπεδο του φορολογικού συντελεστή, η οποία είναι ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθούν υπόψη εκείνες οι ειδικές δικαιοδοσίες με αυτόνομα φορολογικά συστήματα που είναι συνδεδεμένες με κράτη μέλη της ΕΕ (υπερπόντια εδάφη και κτήσεις του Βρετανικού Στέμματος)· εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι βασικές έννοιες και στοιχεία, όπως π.χ. η ισορροπία μεταξύ φορολογίας στην πηγή και με βάση τον τόπο κατοικίας, η μόνιμη εγκατάσταση και οι φορολογητέες οντότητες, η οικονομική ουσία και οι αντικαταχρηστικοί κανόνες, ο ορισμός τόκων και δικαιωμάτων, η μεταχείριση άυλων στοιχείων, η μεταχείριση του χρέους και του ιδίου κεφαλαίου, πολλώ δε μάλλον τι μπορεί ή δεν μπορεί να εκπέσει από τη φορολογική βάση, δεν υπόκεινται αυτή τη στιγμή σε κοινό ορισμό ή σε κατευθυντήριες γραμμές στην ΕΕ, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει συντονισμός των φορολογικών συστημάτων των κρατών μελών· τονίζει ότι είναι αναγκαίο να εναρμονιστούν αυτοί οι ορισμοί·

13.

τονίζει ότι τα εθνικά προτιμησιακά καθεστώτα και οι αναντιστοιχίες μεταξύ των διάφορων φορολογικών συστημάτων στην ενιαία αγορά προσφέρουν ευκαιρίες για φοροαποφυγή· επισημαίνει ότι οι ανεπιθύμητες αυτές επιπτώσεις επιδεινώνονται περαιτέρω από την αλληλεπίδραση με πολλές διμερείς φορολογικές συνθήκες μεταξύ κρατών μελών και τρίτων χωρών, που δεν περιλαμβάνουν επαρκείς διατάξεις για την αντιμετώπιση των καταχρήσεων·

14.

επισημαίνει ότι το ασυντόνιστο αυτό φορολογικό πλαίσιο στην ΕΕ πάσχει επίσης από καταφανή έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι τα κράτη μέλη δεν λαμβάνουν κατ’ ανάγκη υπόψη τον αντίκτυπο που έχουν τα φορολογικά μέτρα τους σε άλλα κράτη μέλη, και τούτο όχι μόνο όταν σχεδιάζουν τα φορολογικά τους μέτρα αλλά και όταν ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή των μέτρων αυτών, με αποτέλεσμα να ασκούν στην πράξη μια εγωκεντρική πολιτική στα φορολογικά θέματα, αντίθετη προς τα ίδια τα θεμέλια του ευρωπαϊκού εγχειρήματος· επισημαίνει ότι μια αυτόματη, συστηματική και αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών θα επέτρεπε να ληφθεί υπόψη η φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένων ροών εσόδων ή συναλλαγών σε άλλα κράτη μέλη· τονίζει ότι αυτό συμβάλλει επίσης στη δημιουργία μιας απαράδεκτης κατάστασης, όπου τα κέρδη που έχουν οι πολυεθνικές εταιρείες σε ένα κράτος μέλος συχνά φορολογούνται με πολύ χαμηλούς συντελεστές ή δεν φορολογούνται καθόλου στην ΕΕ·

15.

πιστεύει ότι η φορολογική πολιτική και η πολιτική ανταγωνισμού θα πρέπει να θεωρούνται ως δύο όψεις του ίδιου νομίσματος στην εσωτερική αγορά, και καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει και να ενισχύσει τα διαθέσιμα μέσα και πόρους για την πολιτική ανταγωνισμού και τις κρατικές ενισχύσεις·

16.

τονίζει ότι η ως τώρα σύγκλιση μεταξύ των εθνικών φορολογικών συστημάτων στην ΕΕ είναι πολύ περιορισμένη, παρά την πρωτοφανή εμβάθυνση της διαδικασίας ολοκλήρωσης της ΕΕ τα τελευταία 30 χρόνια, ιδίως σε σχέση με την ενιαία αγορά και την οικονομική και νομισματική ένωση· εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι ο συντονισμός των εθνικών φορολογικών συστημάτων υπολείπεται κατά πολύ σε σύγκριση με τις προσπάθειες συντονισμού σε άλλους τομείς σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, παρά το γεγονός ότι, πέρα από τη σημασία που έχει η λήψη μέτρων στην πλευρά των δαπανών, σημαντικό μέρος του μίγματος πολιτικών για την εξασφάλιση δημοσιονομικής εξυγίανσης αφορά την πλευρά των εσόδων· πιστεύει ότι η πτυχή αυτή θα έπρεπε να έχει αναφερθεί στην έκθεση των πέντε προέδρων με τίτλο «Ολοκλήρωση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης της Ευρώπης», του Ιουνίου του 2015·

17.

τονίζει ότι η έλλειψη πολιτικής βούλησης για την επίτευξη σύγκλισης μεταξύ των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών ωθεί τα κράτη μέλη στην επιλογή μιας διμερούς προσέγγισης, ενώ μια κοινή προσέγγιση θα ήταν αποτελεσματικότερη· υπενθυμίζει η δημοσιονομική σύγκλιση μπορεί να επιδιωχθεί και μέσω της ενισχυμένης συνεργασίας· εκφράζει, στο πλαίσιο αυτό, την επιθυμία ορισμένων κρατών μελών να θεσπίσουν φόρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών·

18.

τονίζει ότι η φοροαποφυγή από ορισμένες πολυεθνικές εταιρείες μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σχεδόν μηδενικούς πραγματικούς φορολογικούς συντελεστές για τα κέρδη που έχουν σε ευρωπαϊκές δικαιοδοσίες, υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι οι εν λόγω πολυεθνικές εταιρείες επωφελούνται από διάφορα δημόσια αγαθά και υπηρεσίες στον τόπο όπου δραστηριοποιούνται, αλλά δεν καταβάλλουν το δίκαιο μερίδιό τους, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στη διάβρωση της εθνικής φορολογικής βάσης και στην αύξηση των ανισοτήτων· τονίζει επίσης ότι μόνον οι επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν διασυνοριακές δραστηριότητες έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν τα κέρδη τους, πράγμα που θέτει σε μειονεκτική θέση τους ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται μόνο σε μια χώρα·

19.

επισημαίνει με μεγάλη ανησυχία ότι η εταιρική φοροαποφυγή έχει άμεσο αντίκτυπο στους εθνικούς προϋπολογισμούς και στην κατανομή των φορολογικών βαρών μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών φορολογουμένων και μεταξύ των οικονομικών παραγόντων (προς όφελος των περισσότερο κινητικών παραγόντων όπως το κεφάλαιο με τη μορφή ΑΞΕ)· εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι, πέρα από τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και τους άνισους όρους ανταγωνισμού, προκαλείται έτσι μια εξαιρετικά ανησυχητική κατάσταση όπου, σε ένα πλαίσιο έντονων προσπαθειών για οικονομική εξυγίανση και διαρθρωτική μεταρρύθμιση, ορισμένοι από τους φορολογούμενους με τη μεγαλύτερη ικανότητα πληρωμής συμβάλλουν σημαντικά λιγότερο από εκείνους που έχουν πληγεί περισσότερο από την οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση και κρίση χρέους, όπως οι απλοί πολίτες και οι επιχειρήσεις που δεν χρησιμοποιούν επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, οι οποίες συχνά ανήκουν στην κατηγορία των ΜΜΕ και δεν είναι σε θέση να ανταγωνιστούν τις πολυεθνικές εταιρείες, λόγω αυτού του συγκριτικού φορολογικού μειονεκτήματος· τονίζει ότι η κατάσταση αυτή ενέχει τον κίνδυνο καλλιέργειας κλίματος δυσπιστίας στη δημοκρατία και υπονόμευσης της γενικής φορολογικής συμμόρφωσης, ιδίως στις χώρες στις οποίες εφαρμόζονται προγράμματα προσαρμογής· εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι οι καταγγέλτες, οι οποίοι παρέχουν στις εθνικές αρχές, προς το δημόσιο συμφέρον, ζωτικές πληροφορίες σχετικά με ανάρμοστη συμπεριφορά, αξιόποινες πράξεις, απάτη ή παράνομες δραστηριότητες ή πρακτικές, μπορούν να διωχθούν νομικά ή να υποστούν προσωπικές ή οικονομικές συνέπειες· επισημαίνει με μεγάλη ανησυχία ότι ακόμη και δημοσιογράφοι που αποκαλύπτουν παράνομες ή αθέμιτες πρακτικές έχουν κατά καιρούς υποστεί παρόμοιες συνέπειες·

20.

επισημαίνει ότι σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το ΔΝΤ (24), η οποία καλύπτει 51 χώρες, η μεταφορά κερδών μεταξύ φορολογικών δικαιοδοσιών οδηγεί σε μέση απώλεια εσόδων που ανέρχεται περίπου στο 5 % των τρεχόντων εσόδων από τη φορολογία εισοδήματος εταιρειών –ποσοστό που αγγίζει ωστόσο το 13 % στις χώρες που δεν είναι μέλη του ΟΟΣΑ· επισημαίνει επίσης ότι, κατά την Επιτροπή, από τα οικονομετρικά στοιχεία προκύπτει πως η ευαισθησία των ΑΞΕ στη φορολόγηση των εταιρειών έχει αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου· υπογραμμίζει το γεγονός ότι, σύμφωνα με μια μελέτη, κάθε χρόνο χάνεται περίπου ένα τρισεκατομμύριο ευρώ δυνητικών φορολογικών εσόδων λόγω του συνδυασμένου αποτελέσματος της φορολογικής απάτης, της φοροδιαφυγής, συμπεριλαμβανομένης της παραοικονομίας, και της φοροαποφυγής στην ΕΕ (25), και ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι ετήσιες ζημίες στους εθνικούς προϋπολογισμούς είναι της τάξης των 50-70 δισεκατομμυρίων ευρώ ως αποτέλεσμα της φοροδιαφυγής, αν και στην πραγματικότητα μπορεί αυτές οι απώλειες εσόδων να ανέρχονται σε περίπου 160-190 δισεκατομμύρια ευρώ για όλη την ΕΕ, αν ληφθούν επίσης υπόψη οι ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις, οι ανεπάρκειες στην είσπραξη και άλλες συναφείς δραστηριότητες (26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για το εμπόριο και την ανάπτυξη υπολόγισε πως οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν κάθε χρόνο απώλεια εσόδων περίπου 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων λόγω φοροδιαφυγής από πολυεθνικές εταιρείες· τονίζει ότι τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να εξεταστούν με προσοχή και μπορεί να υποτιμούν τις πραγματικές ζημίες για τους εθνικούς προϋπολογισμούς, δεδομένων της περιορισμένης διαφάνειας και των διαφορετικών λογιστικών και εννοιολογικών πλαισίων στον κόσμο, που επηρεάζουν τη διαθεσιμότητα συγκρίσιμων και ουσιαστικών στοιχείων και την αξιοπιστία των εκτιμήσεων·

21.

επισημαίνει ότι οι στρατηγικές φορολογικού σχεδιασμού μπορούν να βασίζονται στη διάρθρωση των εταιρειών, σε χρηματοδοτικές διευθετήσεις για τα υποκαταστήματά τους ή σε μεταβιβαστική τιμολόγηση που δεν ανταποκρίνεται σε δραστηριότητες πραγματικής οικονομίας, επιτρέποντας την τεχνητή μεταφορά κερδών μεταξύ δικαιοδοσιών με στόχο τη μείωση της συνολικής φορολογικής συνεισφοράς των εταιρειών· επισημαίνει με μεγάλη ανησυχία το γεγονός ότι αυξάνεται ο αριθμός των εταιρειών «γραμματοκιβωτίων» που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ, οι οποίες είναι εταιρίες μόνο κατ’ όνομα και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για σκοπούς φοροδιαφυγής· επισημαίνει το χαρακτηριστικό παράδειγμα της McDonalds, της οποίας οι φορολογικές πρακτικές, σύμφωνα με έκθεση που συνέταξε ένας συνασπισμός συνδικαλιστικών οργανώσεων, έχουν κοστίσει στις ευρωπαϊκές χώρες πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ σε διαφυγόντες φόρους μεταξύ 2009 και 2013 (27)·

22.

θεωρεί ότι τα εθνικά προτιμησιακά καθεστώτα και το χαμηλό επίπεδο συντονισμού ή σύγκλισης μεταξύ των φορολογικών συστημάτων των κρατών μελών, παρά τις πραγματικές οικονομικές διασυνδέσεις και αλληλεπιδράσεις τους στην εσωτερική αγορά, προκαλούν ορισμένες αναντιστοιχίες που επιτρέπουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, τις διπλές φοροελαφρύνσεις και τις διπλές φοροαπαλλαγές, για παράδειγμα με μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες πρακτικές: καταχρηστική μεταβιβαστική τιμολόγηση, εντοπισμός ελαφρύνσεων σε δικαιοδοσίες με υψηλή φορολογία, μεταβίβαση κεφαλαίων προερχόμενων από δάνεια μέσω εταιρειών «οχημάτων», μεταβίβαση του κινδύνου, υβριδικά χρηματοοικονομικά προϊόντα, εκμετάλλευση αναντιστοιχιών, αναζήτηση ευνοϊκότερου φορολογικού καθεστώτος, συμφωνίες για δικαιώματα εκμετάλλευσης, εκτεταμένες εξαιρέσεις οφελών από ευρεσιτεχνίες, αναζήτηση ευνοϊκότερης φορολογικής σύμβασης, και πραγματοποίηση πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων σε δικαιοδοσίες με χαμηλή φορολογία·

23.

τονίζει ότι, κατά τις διερευνητικές αποστολές της σε πέντε κράτη μέλη και στην Ελβετία, η ειδική επιτροπή παρατήρησε ότι ορισμένα εθνικά φορολογικά μέτρα, που συχνά χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό από τις πολυεθνικές εταιρείες, συνιστούν δυνητικά επιζήμιες φορολογικές πρακτικές, ιδίως δε τα ακόλουθα, που θα πρέπει να θεωρούνται μέρος μόνο του συνόλου:

24.

επισημαίνει ότι, κατά την Επιτροπή (28), το 72 % της μεταφοράς κερδών στην ΕΕ γίνεται μέσω των διαύλων της μεταβιβαστικής τιμολόγησης και του τόπου της διανοητικής ιδιοκτησίας·

25.

τονίζει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί σε ορισμένα κράτη μέλη ειδικά καθεστώτα μείωσης της φορολογίας εταιρειών για την προσέλκυση άυλων περιουσιακών στοιχείων εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, όπως για τα έσοδα από δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας· επισημαίνει την ποικιλία που παρατηρείται όσον αφορά τις μειώσεις φορολογικών συντελεστών και τις εκπτώσεις φόρου, όπως επίσης στο πεδίο εφαρμογής των προτεινόμενων καθεστώτων (δέσμες καινοτομίας (innovation box), δέσμες διανοητικής ιδιοκτησίας (intellectual property box), δέσμες γνώσης (knowledge box), δέσμες ευρεσιτεχνίας (patent box), κλπ.)· τονίζει ότι σε ορισμένα κράτη μέλη οι φορολογούμενοι δεν χρειάζεται να παράγουν διανοητική ιδιοκτησία οι ίδιοι και/ή μέσα στη χώρα προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε φορολογικά πλεονεκτήματα, αλλά απλώς να την αποκτούν μέσω εταιρειών που έχουν την έδρα τους εντός της δικαιοδοσίας· τονίζει, συνεπώς, ότι τα φορολογικά πλεονεκτήματα για Ε&Α πρέπει πάντα να συνδέονται με τις πραγματικές δαπάνες στη συγκεκριμένη δικαιοδοσία (προσέγγιση βάσει αιτιώδους συνδέσμου)·

26.

τονίζει, επιπλέον, ότι το κόστος έρευνας και ανάπτυξης μπορεί ήδη να εκπέσει από τον φόρο στο πλαίσιο των εθνικών φορολογικών συστημάτων ακόμη και χωρίς δέσμες ευρεσιτεχνίας, και ότι συνεπώς οι δέσμες ευρεσιτεχνίας συμβάλλουν στη φοροαποφυγή κατά τρόπο αντίθετο προς το σύστημα·

27.

θεωρεί ότι τα καθεστώτα αυτά αποτελούν παραδείγματα επιζήμιου φορολογικού ανταγωνισμού μεταξύ κρατών, γιατί ενώ η σχέση και ο αντίκτυπός τους στην πραγματική οικονομία είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ανύπαρκτα, έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση των φορολογικών εσόδων άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένων κρατών μελών· επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της επανεξέτασης των φορολογικών κινήτρων για Ε&Α η Επιτροπή (29) διαπιστώνει πως «οι δέσμες ευρεσιτεχνίας φαίνεται ότι μάλλον μετατοπίζουν εταιρικά έσοδα παρά ενθαρρύνουν την καινοτομία»·

28.

τονίζει ότι, σε ένα οικονομικό περιβάλλον στο οποίο επικρατούν τα άυλα περιουσιακά στοιχεία, η μεταβιβαστική τιμολόγηση επηρεάζεται συχνά από την έλλειψη συγκρίσιμων συναλλαγών και μεγεθών αναφοράς, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά προβλήματα σε σχέση με την ορθή εφαρμογή της αρχής του πλήρους ανταγωνισμού, σύμφωνα με την οποία η τιμολόγηση των συναλλαγών μεταξύ οντοτήτων που ανήκουν στον ίδιο όμιλο εταιριών θα πρέπει να αποτιμάται με τον ίδιο τρόπο όπως μεταξύ ανεξάρτητων οντοτήτων·

29.

επισημαίνει ότι οι υφιστάμενες κατευθυντήριες γραμμές για τη μεταβιβαστική τιμολόγηση παρέχουν στις πολυεθνικές εταιρείες σημαντική διακριτική ευχέρεια όσον αφορά την επιλογή και την εφαρμογή των μεθόδων αξιολόγησης· τονίζει ότι οι πολυεθνικές εταιρείες εκμεταλλεύονται την έλλειψη αποτελεσματικού κοινού προτύπου μεταβιβαστικής τιμολόγησης και τις διάφορες προβλεπόμενες παρεκκλίσεις, εξαιρέσεις και εναλλακτικές λύσεις, αντίθετα προς το πνεύμα των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών, προκειμένου να καθορίζουν τα φορολογητέα κέρδη τους ανά δικαιοδοσία με τρόπο ώστε να μειώνουν τη συνολική φορολογική οφειλή τους μέσω, για παράδειγμα, της καταχρηστικής εφαρμογής της μεθόδου cost-plus (μέθοδος υπολογισμού του κόστους παραγωγής και μεταπώλησης), του αυθαίρετου καθορισμού περιθωρίων κέρδους ή της αμφιλεγόμενης εξαίρεσης ορισμένων δαπανών από τους υπολογισμούς τους· τονίζει ότι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της μεταβιβαστικής τιμολόγησης σε επίπεδο ΕΕ είναι μέσω της ενοποίησης της κοινής φορολογικής βάσης, που καταργεί την ανάγκη για τη συγκεκριμένη πρακτική·

30.

υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι φάκελοι μεταβιβαστικής τιμολόγησης που υποβάλλουν οι πολυεθνικές εταιρείες ή οι εκπρόσωποί τους δεν μπορούν να παρακολουθούνται επαρκώς από τις φορολογικές αρχές, που συχνά δεν είναι επαρκώς εξοπλισμένες και στελεχωμένες ώστε να εξετάζουν με κριτικό πνεύμα και διεξοδικά τις εν λόγω αναλύσεις και τα αποτελέσματα ή τον αντίκτυπό τους·

31.

εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι, σε ένα οικονομικό πλαίσιο όπου το 60 % των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών είναι ενδοομιλικές (30), οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή αυτής της αμιγώς οικονομικής έννοιας είναι κατακερματισμένες σε εθνικό επίπεδο με αποτέλεσμα να υπάρχουν ασυνέπειες μεταξύ των κρατών μελών και να προκύπτουν νομικές διαφορές·

32.

υπογραμμίζει, επιπλέον, το γεγονός ότι, παρά τον σημαντικό αριθμό νομικών διαφορών στην ΕΕ, που προκύπτουν από διαφορετικές ερμηνείες των ίδιων αρχών μεταβιβαστικής τιμολόγησης, δεν υπάρχει αποτελεσματικός μηχανισμός επίλυσης διαφορών σε ευρωπαϊκό επίπεδο· επισημαίνει ότι η διευθέτηση των υποθέσεων μεταβιβαστικής τιμολόγησης που παραπέμπονται στη σύμβαση περί διαδικασίας διαιτησίας της ΕΕ μπορεί να διαρκέσει έως και οκτώ έτη, γεγονός που επιτείνει την έλλειψη ασφάλειας δικαίου για τις επιχειρήσεις και τις φορολογικές διοικήσεις·

33.

τονίζει τον καθοριστικό ρόλο των μεγάλων λογιστικών εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των «τεσσάρων μεγάλων», στον σχεδιασμό και το εμπόριο αποφάσεων τύπου «tax ruling» και καθεστώτων φοροαποφυγής που εκμεταλλεύονται αναντιστοιχίες μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών· τονίζει ότι οι εταιρείες αυτές, οι οποίες φαίνεται να αντλούν σημαντικό μέρος των εσόδων τους από τις φορολογικές υπηρεσίες, να κυριαρχούν στις αγορές υπηρεσιών λογιστικού ελέγχου των περισσότερων κρατών μελών και να επικρατούν στις φοροτεχνικές υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο, συνιστούν ένα στενό ολιγοπώλιο· θεωρεί ότι αν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί, θα θιγεί αναπόφευκτα η λειτουργία της ενιαίας αγοράς στους τομείς δραστηριότητας των «τεσσάρων μεγάλων»· εφιστά την προσοχή στη σύγκρουση συμφερόντων που προκύπτει από την παράλληλη διεξαγωγή, μέσα στις ίδιες επιχειρήσεις, δραστηριοτήτων φοροτεχνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών συμβούλου που απευθύνονται σε φορολογικές διοικήσεις, αφενός, και σε υπηρεσίες φορολογικού σχεδιασμού πολυεθνικών εταιρειών, αφετέρου, οι οποίες εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες των εθνικών φορολογικών νομοθεσιών· θεωρεί ότι οι βέλτιστες πρακτικές στο θέμα αυτό πρέπει να προωθούνται, και ότι οι υφιστάμενοι κώδικες δεοντολογίας θα πρέπει να βελτιωθούν· αμφισβητεί, ωστόσο, την αποτελεσματικότητα των κωδίκων εταιρικής συμπεριφοράς και των πολιτικών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης για την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος· υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» έχουν καταστεί, τόσο στην ΕΕ όσο και σε παγκόσμια κλίμακα, κοινή επιχειρηματική πρακτική, όχι μόνο για την επίτευξη ασφάλειας δικαίου ή την εξασφάλιση ευνοϊκών φορολογικών συμφωνιών, αλλά και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες οι νομοθετικές διατάξεις δεν αφήνουν περιθώρια ερμηνείας· εκφράζει την ανησυχία του για τις εκτιμήσεις του κλάδου της παροχής υπηρεσιών φοροτεχνικού συμβούλου, ότι αρκεί να υπάρχει πιθανότητα 50 % να είναι νόμιμο ένα καθεστώς φορολογικού σχεδιασμού, προκειμένου το καθεστώς αυτό να προταθεί στους πελάτες (31)·

34.

καλεί τις φορολογικές αρχές να βελτιώσουν και να διαφοροποιήσουν τις πηγές τεχνογνωσίας τους και να βελτιώσουν ουσιαστικά τη διαδικασία της αξιολόγησης αντικτύπου, προκειμένου να μειωθούν οι κίνδυνοι μη αναμενόμενων επιπτώσεων των νέων φορολογικών μέτρων· υπενθυμίζει στα κράτη μέλη, ότι στη δημιουργία φορολογικών κενών, τον καταχρηστικό χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος και τη χαμηλή αξιοπιστία της φορολογικής πολιτικής δεν συμβάλλουν μόνο οι διαφορές μεταξύ των φορολογικών συστημάτων, αλλά επίσης η υπερβολική πολυπλοκότητα του εθνικού φορολογικού συστήματος καθώς και η χαμηλή σταθερότητα, με πολύ συχνές αλλαγές· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο φορολογικός κατακερματισμός συνιστά εμπόδιο για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Κεφαλαιαγορών·

35.

αναγνωρίζει ότι, μετά την οικονομική κρίση και, επιπλέον, το σκάνδαλο LuxLeaks, η αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού των πολυεθνικών εταιρειών βρίσκεται ψηλά στην πολιτική ατζέντα των κρατών μελών, της ΕΕ, του ΟΟΣΑ και της G20, αλλά εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι μέχρι σήμερα, με εξαίρεση το υποστηριζόμενο από την G20 σχέδιο του ΟΟΣΑ για την BEPS, το οποίο μόλις ολοκληρώθηκε και δεν έχει εφαρμοστεί ακόμα από κανένα κράτος, δεν έχει σημειωθεί ιδιαίτερη πρόοδος σε πρακτικό επίπεδο·

36.

επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι πολλά κράτη μέλη έχουν λάβει ή προτίθενται να θεσπίσουν μέτρα για την αντιμετώπιση της φοροαποφυγής, ιδίως όσον αφορά τον περιορισμό της δυνατότητας για έκπτωση των τόκων, τους αντικαταχρηστικούς κανόνες, τον καλύτερο ορισμό της έννοιας της μόνιμης εγκατάστασης (συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης δοκιμασιών οικονομικής ουσίας προκειμένου να προσδιορίζεται αποτελεσματικότερα η φορολογητέα παρουσία των εταιρειών), την ενδεχόμενη εξαίρεση των μη συμμορφούμενων εταιρειών από τους δημόσιους διαγωνισμούς, ή τη δημοσίευση μηχανισμών φορολογικού σχεδιασμού που μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας του φορολογικού συστήματος και στη μείωση του χρονικού διαστήματος μεταξύ της θέσπισης των ειδικών καθεστώτων και της έγκρισης των διορθωτικών μέτρων, μεταξύ άλλων σε νομοθετικό επίπεδο·

37.

εκφράζει, ωστόσο, την ανησυχία του για το γεγονός ότι ελλείψει μιας συνεργατικής προσέγγισης, τα μονομερή μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη κατά της διάβρωσης της φορολογικής βάσης μπορεί να συμβάλουν στην αύξηση της πολυπλοκότητας, στη δημιουργία νέων αναντιστοιχιών και, κατά συνέπεια, στον πολλαπλασιασμό των ευκαιριών φοροαποφυγής στην εσωτερική αγορά· τονίζει ότι η ενδεχόμενη αποκλίνουσα εφαρμογή, από τα κράτη μέλη, διεθνών ή ενωσιακών κατευθυντήριων γραμμών μπορεί να έχει το ίδιο αποτέλεσμα·

38.

εκφράζει την επιδοκιμασία του για τις διάφορες πρωτοβουλίες και νομοθετικές προτάσεις της Επιτροπής κατά τα τελευταία 20 έτη, περιλαμβανομένης της πλέον πρόσφατης, που αποσκοπεί στον μεγαλύτερο συντονισμό των συστημάτων φορολογίας επιχειρήσεων των κρατών μελών, με σκοπό την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, την αντιμετώπιση των ζητημάτων διπλής φορολογίας ή διπλής φοροαπαλλαγής και τη διατήρηση του δικαιώματος των κρατών μελών να φορολογούν αποτελεσματικά· εκφράζει ωστόσο την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι, μέχρι στιγμής, λίγες μόνο από αυτές έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο, λόγω της απαίτησης ομοφωνίας και του γεγονότος ότι ορισμένα κράτη μέλη είναι πεπεισμένα πως μπορούν να αποκομίσουν μεγαλύτερο ίδιο όφελος από τα κενά που αφήνει ένα ασυντόνιστο φορολογικό σύστημα, σε σχέση με το συλλογικό όφελος που θα αποκόμιζαν σε ένα συντονισμένο σύστημα·

39.

χαιρετίζει τη δημοσίευση της νέας δέσμης δημοσιονομικών πολιτικών, και ζητεί από την Επιτροπή να επιδιώξει την εξασφάλιση ενός δίκαιου φορολογικού συστήματος βασιζόμενου στην αρχή της φορολόγησης στο κράτος μέλος όπου δημιουργούνται τα κέρδη, προκειμένου να αποφεύγονται η στρέβλωση της εσωτερικής αγοράς και ο αθέμιτος ανταγωνισμός·

40.

τονίζει ότι η ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» για τη φορολογία των επιχειρήσεων (η «Ομάδα»), που συστάθηκε το 1998 από τα κράτη μέλη, κατέστησε δυνατή στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 2000 την εξάλειψη των πιο επιζήμιων μεμονωμένων φορολογικών πρακτικών εκείνης της εποχής ακολουθώντας μια διττή προσέγγιση μη δεσμευτικής νομοθεσίας, με την «κατάργηση» υφιστάμενων φορολογικών μέτρων που συνιστούσαν επιζήμιο φορολογικό ανταγωνισμό και την αποφυγή της θέσπισης παρόμοιων μέτρων στο μέλλον («αποφυγή»)·

41.

εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι οι εργασίες της Ομάδας φαίνεται να έχουν χάσει τη δυναμική τους· επισημαίνει ότι ορισμένα από τα πάνω από 100 μέτρα που έχουν ανακληθεί ως αποτέλεσμα της δραστηριότητάς της έχουν αντικατασταθεί στα κράτη μέλη από φορολογικά μέτρα με παρόμοια επιζήμια αποτελέσματα· επισημαίνει ότι ορισμένες φορολογικές αρχές αντέδρασαν στις συστάσεις της Ομάδας με τη δημιουργία νέων δομών οι οποίες έχουν τα ίδια επιζήμια αποτελέσματα με εκείνα που είχε αντιμετωπίσει η Ομάδα· εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν σημείωσαν επιτυχία προηγούμενες προσπάθειες για την ενίσχυση της διακυβέρνησης και της εντολής της, και για την προσαρμογή και διεύρυνση των μεθόδων εργασίας και των κριτηρίων που καθορίζονται στον κώδικα, με στόχο την καταπολέμηση των νέων μορφών επιζήμιων φορολογικών πρακτικών στο τρέχον οικονομικό περιβάλλον· υποστηρίζει τις πιο πρόσφατες προτάσεις της Επιτροπής για το θέμα αυτό, που εκτίθενται στο σχέδιο δράσης της, της 17ης Ιουνίου 2015, για δίκαιη και αποτελεσματική φορολόγηση των εταιρειών στην ΕΕ·

42.

εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι, παρά τους φιλόδοξους στόχους που έχουν διακηρυχθεί από το 1997, συνεχίζεται ο φορολογικός ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών μελών, που δεν απορρέει τόσο από τις διαφορές στους φορολογικούς συντελεστές όσο από την ανομοιογένεια των εθνικών κανόνων για τον καθορισμό του τι συνιστά φορολογητέα κέρδη, η οποία καθίσταται εμφανής εδώ και δεκαετίες από τις διαφορές μεταξύ των ονομαστικών και των πραγματικών συντελεστών φορολογίας εταιρειών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη·

43.

εκφράζει επίσης την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι οι αρχικές συμφωνίες σχετικά με το καθεστώς και τις διευθετήσεις διακυβέρνησης της Ομάδας άφηναν υπερβολικά περιθώρια πολιτικής διαπραγμάτευσης και συμβιβασμού για την επίτευξη «ευρείας συναίνεσης» (δηλαδή στην ουσία σχεδόν ομοφωνίας, με τη δυνατότητα έκφρασης διαφωνίας σε υποσημειώσεις) όσον αφορά την αξιολόγηση των επιζήμιων πρακτικών, πλήττοντας έτσι την αξιοπιστία και την πληρότητα του έργου της και οδηγώντας ενίοτε στο φαινόμενο, σκόπιμα να μη δημοσιεύονται εκθέσεις και να μη δίνεται συνέχεια σε αυτές, όπως στην περίπτωση της έκθεσης Simmons & Simmons, του 1999, σχετικά με τις διοικητικές πρακτικές· θεωρεί λυπηρό, ότι η κατάργηση των υφιστάμενων μέτρων έγινε με καθυστερήσεις για λόγους πολιτικής, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επιτράπηκε η προσθήκη νέων δικαιούχων μετά τη λήξη της προθεσμίας, γεγονός που σχετίζεται επίσης με τους πολύ χαλαρούς μηχανισμούς λογοδοσίας και εποπτείας της Ομάδας·

44.

τονίζει, ειδικότερα, ότι η κατά περίπτωση προσέγγιση στον Κώδικα, είχε μεν ως αποτέλεσμα να ανταγωνίζονται σήμερα τα κράτη μέλη περισσότερο με γενικά μέτρα, αλλά δεν αντιμετωπίζει τις συστημικές αδυναμίες ενός κατακερματισμένου πλαισίου φορολογίας των εταιρειών στην ΕΕ, που απαιτεί μια πιο ουσιαστική αναθεώρηση·

45.

επισημαίνει επίσης τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί με τη δημιουργία της πλατφόρμας για τη χρηστή διακυβέρνηση στον φορολογικό τομέα, η οποία φέρνει τους διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς γύρω από το ίδιο τραπέζι με στόχο τη δημιουργία συναίνεσης στο ζήτημα της φοροαποφυγής, ιδίως σε διεθνές πλαίσιο, και του κοινού φόρουμ για τη μεταβιβαστική τιμολόγηση, που εκδίδει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα τεχνικά θέματα συνδεόμενα με τη μεταβιβαστική τιμολόγηση· τονίζει ότι, μέχρι σήμερα, οι φορείς αυτοί έχουν συμβάλει στην πραγματοποίηση περιορισμένων διορθώσεων στο πλαίσιο της φορολογίας των εταιρειών· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι κατευθυντήριες γραμμές που έχει εκδώσει μέχρι στιγμής το κοινό φόρουμ για τη μεταβιβαστική τιμολόγηση δεν ήταν επαρκείς για την αντιμετώπιση του προβλήματος της φοροαποφυγής· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η σύνθεση του κοινού φόρουμ για τη μεταβιβαστική τιμολόγηση εξακολουθεί να είναι άνιση, παρά την πρόσφατη ανανέωση των μελών του· εκφράζει επίσης την αντίθεσή του για το γεγονός ότι στο έργο της κατάρτισης κατευθυντήριων γραμμών για τη μεταβιβαστική τιμολόγηση συμμετέχουν φοροτεχνικοί εμπειρογνώμονες οι οποίοι μπορεί παράλληλα να συμβουλεύουν τους πελάτες τους σχετικά με στρατηγικές επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού βασιζόμενες σε μεταβιβαστική τιμολόγηση, και να βρίσκονται, συνεπώς, σε θέση σύγκρουσης συμφερόντων·

46.

τονίζει ότι η νομοθεσία της ΕΕ (οδηγίες περί μητρικών-θυγατρικών εταιρειών, τόκων και δικαιωμάτων, συγχωνεύσεων, και διοικητικής συνεργασίας), μολονότι καλύπτει περιορισμένες πτυχές που συνδέονται με τη φορολογία των εταιρειών, μπόρεσε να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα ζητήματα που αντιμετώπιζαν τα κράτη μέλη και οι εταιρείες που λειτουργούν σε διάφορες χώρες· υπογραμμίζει το γεγονός ότι τα μέτρα αυτά, που είχαν σχεδιαστεί αρχικά για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας, έχουν ορισμένες αντιπαραγωγικές παρενέργειες όσον αφορά τη φοροαποφυγή και οδηγούν ενίοτε σε διπλή φοροαπαλλαγή· εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόσφατη έγκριση από το Συμβούλιο των τροποποιήσεων της οδηγίας για τις μητρικές και τις θυγατρικές εταιρείες, που θα τεθούν σε ισχύ στο τέλος του 2015 και γίνονται για να περιληφθεί μια γενική αντικαταχρηστική ρήτρα και να αρθούν οι αναντιστοιχίες όσον αφορά τα υβριδικά δάνεια, προσδοκώντας ότι αυτό θα συμβάλει στην εξάλειψη ορισμένων ευκαιριών φοροαποφυγής στην ΕΕ·

47.

υπενθυμίζει τις διατάξεις της οδηγίας 2011/16/ΕΕ σχετικά με τη διοικητική συνεργασία που αποσκοπούν στην υλοποίηση της ανταλλαγής όλων των σχετικών οικονομικών πληροφοριών· θεωρεί ότι η αυτόματη, άμεση και διεξοδική ανταλλαγή δεδομένων και η αποτελεσματική επεξεργασία των φορολογικών πληροφοριών θα έχουν ισχυρό αποτρεπτικό αποτέλεσμα κατά της φοροδιαφυγής και της καθιέρωσης επιζήμιων φορολογικών πρακτικών και θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διαθέτουν όλες τις σχετικές πληροφορίες για να αντιδρούν σε αυτές·

48.

εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι το ισχύον νομοθετικό και εποπτικό πλαίσιο για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με φορολογικά μέτρα δεν είναι αποτελεσματικό, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που υπάρχουν, οι υφιστάμενες απαιτήσεις για την αυτόματη ή μετά από αίτηση ανταλλαγή πληροφοριών δεν τηρούνται· εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι ουσιαστικά κανένα κράτος μέλος δεν ανταλλάσσει πληροφορίες που ενδέχεται να είναι σημαντικές για κράτη εταίρους του στην ΕΕ· εκφράζει την αποδοκιμασία του για την έλλειψη συντονισμού μεταξύ της Επιτροπής και των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών·

49.

αποδοκιμάζει το γεγονός ότι σπάνια ανταλλάσσονται αυθόρμητα φορολογικές πληροφορίες μεταξύ των κρατών μελών· εκφράζει την ικανοποίησή του για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, η οποία δεν βασίζεται πλέον στην αμοιβαιότητα· εφιστά την προσοχή στα διαρθρωτικά σχεδιαστικά προβλήματα ενός συστήματος το οποίο βασίζεται στη διακριτική ευχέρεια ως προς το τι είναι κοινοποιήσιμο και τι όχι, και συνοδεύεται από χαλαρά συστήματα παρακολούθησης που δυσχεραίνουν σημαντικά τον εντοπισμό παραβιάσεων των απαιτήσεων για ανταλλαγή πληροφοριών·

50.

εκφράζει την ικανοποίησή του για την προσήλωση της Επιτροπής στην προώθηση της αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών ως του μελλοντικού ευρωπαϊκού και διεθνούς προτύπου διαφάνειας· την καλεί, ως πρώτο βήμα, να ανταποκριθεί στο καθήκον της ως θεματοφύλακα των Συνθηκών και να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει την πλήρη συμμόρφωση προς το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών, που παγιώνεται στις Συνθήκες· επικροτεί την πρόταση της ομάδας εμπειρογνωμόνων για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών επί χρηματοοικονομικών λογαριασμών, να εξεταστούν δυνατότητες στήριξης των αναπτυσσόμενων χωρών όσον αφορά την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, με την παροχή μη αμοιβαίων συμφωνιών ανταλλαγής·

51.

επισημαίνει ότι οι κανόνες και οι κυρώσεις για τις κρατικές ενισχύσεις είναι χρήσιμα ως μέσο αντιμετώπισης καταχρηστικών και στρεβλωτικών επιζήμιων φορολογικών πρακτικών, και μπορούν να έχουν σημαντικό αποτρεπτικό αποτέλεσμα·

52.

εκφράζει την ικανοποίησή του για τη δέσμη μέτρων φορολογικής διαφάνειας, της Επιτροπής, του Μαρτίου του 2015, που αφορά την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling», καθώς και το σχέδιο δράσης για ένα δίκαιο και αποτελεσματικό σύστημα φορολογίας των εταιρειών στην ΕΕ, του Ιουνίου του 2015· τονίζει, ωστόσο, ότι τα κείμενα αυτά δεν μπορούν να θεωρηθούν παρά μόνο ως πρώτα βήματα στη σωστή κατεύθυνση, και ότι απαιτείται επειγόντως ένα συνεκτικό πλαίσιο νομοθετικών διατάξεων και διοικητικού συντονισμού, προς όφελος και των ΜΜΕ και των πολυεθνικών εταιρειών που συμβάλλουν στη δημιουργία πραγματικής οικονομικής ανάπτυξης και πληρώνουν τους φόρους που τους αναλογούν στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς·

53.

εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόσφατη συμφωνία σχετικά με το σχέδιο δράσης του ΟΟΣΑ για την BEPS, το οποίο, μετά από διαδοχικές εκκλήσεις για δράση στο πλαίσιο των διασκέψεων κορυφής της G7 και της G20, επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα επιμέρους προβλήματα που επηρεάζουν τη λειτουργία του διεθνούς συστήματος φορολόγησης των εταιρειών, προωθώντας παγκόσμια και συστηματική δράση για την αντιμετώπισή τους· εκφράζει την απογοήτευσή του για την καθυστερημένη και άνιση συμμετοχή των αναπτυσσόμενων χωρών στη διαδικασία του ΟΟΣΑ για την BEPS, στην οποία θα έπρεπε να συμμετέχουν ισότιμα· εκφράζει επίσης την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι ορισμένα αποτελέσματα του σχεδίου δράσης για την BEPS δεν προχωρούν ακόμη περισσότερο σε τομείς όπως τα επιζήμια φορολογικά καθεστώτα, η ψηφιακή οικονομία και η διαφάνεια·

54.

επισημαίνει ότι, μετά από συστηματική ανάλυση των αδύνατων σημείων του διεθνούς φορολογικού συστήματος, το σχέδιο δράσης για την BEPS επικεντρώθηκε σε 15 σημεία δράσης, από τα οποία τα επτά εγκρίθηκαν από την G20 τον Νοέμβριο του 2014, και τα υπόλοιπα ήταν έτοιμα τον Οκτώβριο του 2015· τονίζει ότι, σε ένα εξελισσόμενο επιχειρηματικό περιβάλλον, οι δράσεις αυτές επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν θέματα διαφάνειας, π.χ. με την έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για την υποβολή εκθέσεων ανά χώρα, την έλλειψη ουσίας σε ορισμένες ρυθμίσεις για τη φοροαποφυγή, και μεγαλύτερη συνοχή με τους διεθνείς κανόνες·

55.

προειδοποιεί, ωστόσο, για συμβιβαστικές λύσεις που θα ήταν ενδεχομένως ανεπαρκείς σε σχέση με τις αρχικές φιλοδοξίες ή θα οδηγούσαν σε αποκλίνουσες ερμηνείες σε εθνικό επίπεδο· τονίζει, επιπλέον, ότι, ως τώρα δεν υπάρχει αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ στις χώρες που τις έχουν εγκρίνει, και ότι ακόμη και οι καλύτερα σχεδιασμένες λύσεις δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικές αν δεν παρακολουθούνται και εφαρμόζονται κατάλληλα·

56.

υπογραμμίζει τον συμπληρωματικό χαρακτήρα της δραστηριότητας της ΕΕ και του ΟΟΣΑ στον συγκεκριμένο τομέα· θεωρεί ότι, δεδομένου του βαθμού ολοκλήρωσής της, η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει πέρα από τις προτάσεις για την BEPS όσον αφορά τον συντονισμό και τη σύγκλιση, προκειμένου να αποφεύγεται κάθε μορφής επιβλαβής φορολογικός ανταγωνισμός στην εσωτερική αγορά· είναι πεπεισμένο ότι η ΕΕ μπορεί να εφαρμόσει αποτελεσματικότερα μέσα για την εξασφάλιση θεμιτού φορολογικού ανταγωνισμού και τη διασφάλιση του δικαιώματος των κρατών μελών να φορολογούν αποτελεσματικά τα κέρδη που παράγονται στην επικράτειά τους, εξασφαλίζοντας παράλληλα ότι αυτό δεν θα έχει αρνητικές συνέπειες για την ανταγωνιστικότητά της·

57.

τονίζει ότι στην εσωτερική αγορά οι νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, που δεν χρησιμοποιούν επιθετικές φορολογικές πρακτικές βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε σύγκριση με τις πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες είναι σε θέση να μεταφέρουν τα κέρδη τους ή να εφαρμόζουν άλλες μορφές επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μέσω διαφόρων αποφάσεων και πράξεων που διατίθενται μόνο σε αυτές λόγω του μεγέθους τους και της ικανότητάς τους να ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα σε διεθνή κλίμακα· επισημαίνει με ανησυχία ότι, με όλες τις άλλες παραμέτρους σταθερές, η προκύπτουσα μείωση των φορολογικών υποχρεώσεων συνεπάγεται για τις πολυεθνικές εταιρείες υψηλότερα κέρδη μετά τους φόρους και για τον λόγο αυτό δημιουργεί άνισους όρους ανταγωνισμού με τους ανταγωνιστές τους στην ενιαία αγορά που δεν μπορούν να εφαρμόσουν επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό και διατηρούν τη σύνδεση μεταξύ του τόπου όπου επιτυγχάνουν το κέρδος και του τόπου φορολογίας τους· επισημαίνει ότι αυτή η στρέβλωση των ίσων όρων ανταγωνισμού υπέρ των πολυεθνικών έρχεται σε αντίθεση με τη θεμελιώδη αρχή της ενιαίας αγοράς·

58.

τονίζει ότι ο ΟΟΣΑ (32) επισημαίνει τη χρήση, από ορισμένες πολυεθνικές εταιρείες, στρατηγικών που τους επιτρέπουν να καταβάλλουν μόλις 5 % εταιρικό φόρο, ενώ μικρότερες επιχειρήσεις πληρώνουν μέχρι και 30 %, και εκφράζει βαθειά ανησυχία για το γεγονός ότι, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες (33), η φορολογική συμμετοχή των διασυνοριακών επιχειρήσεων είναι κατά μέσο όρο έως και 30 % χαμηλότερη από εκείνη των εγχώριων εταιριών που λειτουργούν σε μία μόνο χώρα· θεωρεί απαράδεκτο το γεγονός ότι, ως αποτέλεσμα αυτών των στρατηγικών, ορισμένες πολυεθνικές εταιρείες μπορεί να καταβάλλουν πολύ χαμηλό πραγματικό συντελεστή εταιρικού φόρου ενώ ορισμένες ΜΜΕ πρέπει να καταβάλλουν το πλήρες μερίδιο φόρου τους·

59.

υπογραμμίζει ότι αυτή η στρέβλωση αποφάσεων οικονομικών φορέων που λαμβάνονται με βάση την αναμενόμενη απόδοση μετά από φόρους, οδηγεί σε μη βέλτιστη κατανομή των πόρων στην ΕΕ και τείνει να μειώσει το επίπεδο του ανταγωνισμού, βλάπτοντας έτσι την ανάπτυξη και την απασχόληση·

60.

υπογραμμίζει το γεγονός ότι ορισμένες επιζήμιες φορολογικές πρακτικές μπορεί να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των φορολογικών κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, ιδίως στο μέτρο που μπορούν, κατά τον ίδιο τρόπο, να προσφέρουν «επιλεκτικό» πλεονέκτημα και να οδηγούν σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά· επισημαίνει ότι, κατά το παρελθόν, οι διαδικασίες για τις κρατικές ενισχύσεις και για την ομάδα του κώδικα δεοντολογίας αλληλοϋποστηρίχτηκαν, ιδίως το 1999 και το πρώτο μισό της δεκαετίας του 2000· τονίζει ότι η επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ έχει προσθέσει νομική πίεση συμπληρωματικά προς τη διαδικασία λήψης μη δεσμευτικών αποφάσεων στην Ομάδα, γεγονός που αντισταθμίζει εν μέρει την έλλειψη κάθε άλλου αποτελεσματικού μέσου για την αντιμετώπιση του προβλήματος της φοροαποφυγής σε επίπεδο ΕΕ·

61.

αναγνωρίζει τις σημαντικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα τα τελευταία 20 έτη όσον αφορά το πλαίσιο ανάλυσης της Επιτροπής για κρατικές ενισχύσεις σε σχέση με τη φορολογία, οι οποίες κατέστησαν δυνατή την επίτευξη μεγαλύτερης σαφήνειας στον ορισμό και την ανάλυση των κρατικών ενισχύσεων μέσω φορολογικών μέτρων, καθώς και τη συστηματικότερη δράση κατά των μέτρων αυτών· επισημαίνει, ιδιαίτερα, τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, του 1998, σχετικά με την εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις στα μέτρα που συνδέονται με την άμεση φορολογία των επιχειρήσεων, τη σχετική έκθεση του 2004, και τις διάφορες σημαντικές αποφάσεις της νομολογίας στη δεκαετία του 2000· εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας εκσυγχρονισμού των κρατικών ενισχύσεων που προωθεί η Επιτροπή, προβλεπόταν για το 2014 η έναρξη δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών με στόχο την αποσαφήνιση της έννοιας των κρατικών ενισχύσεων σύμφωνα με το άρθρο 107 ΣΛΕΕ, που περιλαμβάνει στοιχεία σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις φορολογικού χαρακτήρα και, ιδίως, τις φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling»·

62.

επισημαίνει ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες παγιώνεται σε διαρκώς μεγαλύτερο βαθμό η νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων στα φορολογικά μέτρα των κρατών μελών, με πιο πρόσφατη την υπόθεση του Γιβραλτάρ το 2011 (34)·

63.

επισημαίνει ότι το Δικαστήριο της ΕΕ τόνισε την αρχή της «oυσίας υπεράνω τoυ τύπoυ» και ότι, συνεπώς, ο οικονομικός αντίκτυπος ενός μέτρου συνιστά το κριτήριο αναφοράς για την αξιολόγησή του·

64.

επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι το Δικαστήριο της ΕΕ συνήγαγε από την απαγόρευση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων εκτεταμένες απαιτήσεις όσον αφορά τη νομοθετική αρμοδιότητα των κρατών μελών σε φορολογικά θέματα·

65.

επισημαίνει ότι η έννοια της φύσης και της οικονομίας του εθνικού συστήματος αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση του αν τα άμεσα ή έμμεσα φορολογικά μέτρα έχουν επιλεκτικό χαρακτήρα ή όχι και αν είναι, επομένως, συμβατά με την εσωτερική αγορά, και ότι οποιαδήποτε κρατική ενίσχυση θα πρέπει να αξιολογείται σε σχέση με την προϋπάρχουσα ισορροπία· τονίζει πως, δεδομένου ότι κριτήριο της ΕΕ για την αξιολόγηση πιθανών στρεβλώσεων είναι το εθνικό σύστημα αναφοράς (35), δεν μπορούν να καλύπτονται από τους ισχύοντες κανόνες ανταγωνισμού όλες οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και όλες οι επιζήμιες φορολογικές πρακτικές στην εσωτερική αγορά· επισημαίνει, συνεπώς, ότι η πλήρης εφαρμογή των κανόνων αυτών δεν θα μπορούσε από μόνη της να επιτρέψει την επίλυση του προβλήματος της εταιρικής φοροαποφυγής στην ΕΕ·

66.

επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που έλαβε η αρμόδια ειδική επιτροπή του (36) από την Επιτροπή, από το 1991 έχουν εξεταστεί επίσημα από την Επιτροπή μόνο 65 υποθέσεις κρατικών ενισχύσεων φορολογικού χαρακτήρα, από τις οποίες οι επτά ήταν φορολογικές αποφάσεις τύπου «tax ruling» και μόνο 10 προέρχονταν από επίσημες κοινοποιήσεις από κράτη μέλη·

67.

τονίζει ότι η Επιτροπή χειρίστηκε μόνο μικρό αριθμό υποθέσεων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων φορολογικού χαρακτήρα κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2000, και ότι οι πρόσφατες διαδικασίες για κρατικές ενισχύσεις περιλαμβάνουν: