24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/1

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό βιώσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Αυστρίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών, εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης (4), στην οποία η Αυστρία δεν προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν τμήμα της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και μέτρων για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους ώστε να περιληφθούν στα προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 24 Απριλίου 2012 η Αυστρία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα σταθερότητας, που καλύπτει την περίοδο 2011-2016, και, στις 25 Απριλίου 2012, υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος, είναι επιφυλακτικό για τα έτη 2012 και 2013. Για την περίοδο 2014-2016, το σενάριο γίνεται περισσότερο αισιόδοξο, προβλέποντας μέση αύξηση του ΑΕΠ 2,1 %, ποσοστό σταθερά ανώτερο από τις τρέχουσες εκτιμήσεις για τη δυνητική ανάπτυξη. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2013 και η επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) μέχρι το 2016. Το πρόγραμμα σταθερότητας έχει μεταβάλει τον ΜΔΣ από στόχο για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό καθ’ όλο τον κύκλο οικονομικής δραστηριότητας σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,45 % του ΑΕΠ, γεγονός που αντανακλά επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Η προβλεπόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος είναι σύμφωνη με τη διορία που τέθηκε στη σύσταση την οποία εξέδωσε το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2009 στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος («ΔΥΕ»). Παρ’ όλα αυτά, βάσει του (εκ νέου υπολογισθέντος) διαρθρωτικού δημοσιονομικού αποτελέσματος (5), η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια ύψους 0,5 % του ΑΕΠ που έχει προγραμματιστεί για την περίοδο 2011-2013 είναι χαμηλότερη από την προσπάθεια 0,75 % του ΑΕΠ που συνέστησε το Συμβούλιο. Η σχεδιαζόμενη διαρθρωτική πρόοδος προς την κατεύθυνση του ΜΔΣ είναι επαρκής κατά το 2015, αλλά χαμηλότερη από την καθοριζόμενη στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης τιμή αναφοράς 0,5 % του ΑΕΠ ετησίως κατά τα έτη 2014 και 2016. Εντούτοις, την περίοδο 2014-2015, ο σχεδιαζόμενος ρυθμός αύξησης των κρατικών δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των κατά διακριτική ευχέρεια μέτρων στο σκέλος των εσόδων, συμμορφώνεται με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες η οποία καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Πάντως, οι δημοσιονομικοί στόχοι υπόκεινται σε κινδύνους, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών. Παραδείγματος χάρη, ο δημοσιονομικός αντίκτυπος ορισμένων μέτρων δεν είναι εύκολο να εκτιμηθεί με αριθμητικούς όρους λόγω της εξάρτησης από τον βαθμό ατομικής ανταπόκρισης. Οι λεπτομέρειες του φόρου επί των χρηματοοικονομικών συναλλαγών δεν είναι γνωστές επί του παρόντος, διότι η σχετική νομοθεσία δεν έχει συμφωνηθεί ακόμη. Οι σχεδιαζόμενες περικοπές δαπανών σε επίπεδο κατώτερο του εθνικού δεν προσδιορίζονται. Το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει ότι ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ, ο οποίος ανήλθε σε 72,2 % στα τέλη του 2011, θα προσεγγίσει τη μέγιστη τιμή του 75,3 % το 2013 και, ακολούθως, θα ελαττωθεί σταδιακά σε 70,6 % το 2016. Σε ό,τι αφορά την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους με βάση το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, η Αυστρία θα διέλθει μεταβατική περίοδο κατά τα έτη 2014-2016, και ο σχεδιασμός που παρουσιάζεται στο πρόγραμμα σταθερότητας αναμένεται να διασφαλίσει επαρκή πρόοδο ενόψει της συμμόρφωσης με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Παρ’ όλα αυτά, η πρόβλεψη αυτή υπόκειται σε κινδύνους λόγω του ογκούμενου χρέους των επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας, το οποίο ταξινομείται εκτός του τομέα της γενικής κυβέρνησης, καθώς και λόγω της ενδεχόμενης πρόσθετης επιβάρυνσης σε περίπτωση παροχής κρατικής στήριξης στον τραπεζικό τομέα.

(11)

Χάρη στη θέσπιση της πλέον πρόσφατης δέσμης μέτρων δημοσιονομικής εξυγίανσης, η Αυστρία έχει τεθεί σε τροχιά που θα την οδηγήσει σε πιο βιώσιμα δημόσια οικονομικά. Εντούτοις, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στη δέσμη δεν προβλέπουν σημαντικό εξορθολογισμό των δημοσιονομικών σχέσεων μεταξύ της ομοσπονδιακής, της περιφερειακής και της τοπικής βαθμίδας διακυβέρνησης, οι οποίες θεωρείται ευρέως ότι αποτελούν μείζον πεδίο δυνητικών οικονομιών. Καταρχήν συμφωνία επετεύχθη μεταξύ της ομοσπονδιακής και των περιφερειακών κυβερνήσεων σχετικά με τη συγκρότηση κεντρικού συστήματος χρηματοδότησης της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, αλλά οι σχετικές λεπτομέρειες δεν έχουν αποτελέσει ακόμη αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

(12)

Με στόχο την αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, η Αυστρία έθεσε σε ισχύ μεταρρυθμίσεις με τις οποίες επιδιώκεται κυρίως να περιορισθεί η πρόσβαση στο καθεστώς αναπηρικών συντάξεων. Δεν έχει διευθετηθεί το ζήτημα της επίσπευσης της εναρμόνισης της εκ του νόμου προβλεπόμενης ηλικίας συνταξιοδότησης η οποία ισχύει, αφενός, για τους άνδρες και, αφετέρου, για τις γυναίκες, μέτρο που επί του παρόντος προβλέπεται να τεθεί σε εφαρμογή κατά την περίοδο 2024-2033. Η απασχολησιμότητα των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων και η καλλιέργεια νοοτροπίας ενεργού γήρανσης στους κόλπους των επιχειρήσεων πρέπει να προωθηθούν περαιτέρω. Τα προταθέντα μέτρα ενδέχεται να μην είναι αρκετά μεγαλεπήβολα ώστε να οδηγήσουν σε ουσιαστική αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης.

(13)

Οι επιδόσεις της αγοράς εργασίας της Αυστρίας υπήρξαν πολύ καλές, πράγμα που αποδεικνύεται από το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας στην Ένωση κατά τα έτη 2010 και 2011. Ωστόσο, το εργατικό δυναμικό της Αυστρίας προβλέπεται να αρχίσει να συρρικνώνεται από το 2020 και μετά. Ως εκ τούτου, η Αυστρία θα πρέπει να καταβάλει προσπάθειες για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρει ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας, μέσω της αντιμετώπισης των προβλημάτων του χαμηλού ποσοστού απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, της εκτεταμένης υπαγωγής σε καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης και αναπηρικής σύνταξης, της υψηλής επιβάρυνσης των εισοδημάτων από εργασία υπό τη μορφή φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και του σχετικά υψηλού βαθμού συγκέντρωσης των γυναικών στη χαμηλόμισθη και τη μερική απασχόληση. Εξάλλου, οι δυνατότητες των ατόμων με μεταναστευτικό ιστορικό δεν αξιοποιούνται πλήρως, λόγω των χαμηλών εκπαιδευτικών τους αποτελεσμάτων ή των δυσχερειών που σχετίζονται με την αναγνώριση δεξιοτήτων οι οποίες έχουν αποκτηθεί στο εξωτερικό. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα, όπως αποτυπώνονται στα αποτελέσματα του διεθνούς προγράμματος του ΟΟΣΑ για την αξιολόγηση των μαθητών («PISA»), υπολείπονται του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ η επίδραση της κοινωνικοοικονομικής προέλευσης στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα υψηλή. Ο σταθερά αυξανόμενος αριθμός σπουδαστών, λόγω της υψηλής εισερχόμενης κινητικότητας («πανεπιστήμιο για τις μάζες»), και τα μεγάλα ποσοστά εγκατάλειψης των σπουδών (40 % περίπου) εξακολουθούν να αποτελούν τις σημαντικότερες προκλήσεις, μαζί με τη σημαντική ανεπάρκεια της χρηματοδότησης.

(14)

Η Αυστρία κατέχει ευνοϊκή θέση από την άποψη της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας. Παρ’ όλα αυτά, αντιμετωπίζει σχετικές διαρθρωτικές αδυναμίες σε διάφορους τομείς, οι οποίες ενδέχεται να βλάψουν το μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό της δυναμικό. Ο ανταγωνισμός στον τομέα των υπηρεσιών δεν υπήρξε έως τώρα ιδιαίτερα ευνοϊκός για την τόνωση της εγχώριας ζήτησης. Δεν έχουν ληφθεί μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών πρόσβασης στα δίκτυα και της στρεβλωτικής συμπεριφοράς των κατεστημένων επιχειρήσεων (με συνέπεια την παρεμπόδιση της εισόδου στην αγορά, του ανταγωνισμού και της καινοτομίας). Εξακολουθούν να υφίστανται αδικαιολόγητοι περιορισμοί στα ελεύθερα επαγγέλματα· ειδικότερα, ο αριθμός των νομοθετικά ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων που η Αυστρία έχει κοινοποιήσει στην Επιτροπή υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ. Επιβάλλεται μια αξιολόγηση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας των κανονιστικών ρυθμίσεων που διέπουν τα επαγγέλματα αυτά. Δεν έχει καταγραφεί χειροπιαστή πρόοδος όσον αφορά τη δέσμευση της Αυστρίας να ενισχύσει την ομοσπονδιακή αρχή ανταγωνισμού. Η οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (6) («οδηγία σχετικά με τις υπηρεσίες») τέθηκε εντέλει σε εφαρμογή, με τη θέσπιση ενός νόμου «οριζόντιου χαρακτήρα» και με ορισμένες μεταβολές της νομοθεσίας που ισχύει σε επίπεδο επαρχίας, όπως το Συμβούλιο συνέστησε το 2011.

(15)

Ο χρηματοπιστωτικός τομέας της Αυστρίας αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις λόγω της υψηλής έκθεσης των αυστριακών τραπεζών στις χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, επειδή σε αρκετές από τις οικονομίες αυτές είναι πιθανό να συνεχίζεται η χειροτέρευση της ποιότητας των περιουσιακών στοιχείων. Οι αποφάσεις επί του πρακτέου οι οποίες έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις πρέπει να λαμβάνονται μετά από ανταλλαγή πληροφοριών και σε συντονισμό με τους φορείς εποπτείας των χωρών υποδοχής. Οι αρχές πρέπει, επίσης, να εξακολουθήσουν να παρακολουθούν επισταμένως και να αναδιαρθρώνουν τις τράπεζες οι οποίες έλαβαν κρατική στήριξη, πράγμα που ισχύει ιδίως για τα πιστωτικά ιδρύματα που εθνικοποιήθηκαν.

(16)

Η Αυστρία έχει αναλάβει σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές, καθώς και η υλοποίηση των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν την τόνωση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Η Επιτροπή αξιολόγησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων του συμφώνου για το ευρώ +. Τα πορίσματα της αξιολόγησης αυτής έχουν ληφθεί υπόψη στις συστάσεις.

(17)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή πραγματοποίησε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Αυστρίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Αυστρία, αλλά και το κατά πόσον συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της εισαγωγής σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις εισροών επιπέδου ΕΕ. Οι συστάσεις της Επιτροπής βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(18)

Υπό το πρίσμα αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας, και η γνώμη του (7) αντικατοπτρίζεται, ιδίως, στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2012 σύμφωνα με τον σχεδιασμό, καθώς και ενίσχυση και απαρέγκλιτη εφαρμογή της δημοσιονομικής στρατηγικής για το 2013 και τα επόμενα έτη· επαρκής προσδιορισμός μέτρων (ιδίως στο κατώτερο του εθνικού επίπεδο), για τη διασφάλιση της έγκαιρης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος και της επίτευξης της μέσης ετήσιας προσπάθειας διαρθρωτικής προσαρμογής που προσδιορίζεται στις συστάσεις του Συμβουλίου κατ’ εφαρμογή της ΔΥΕ. Ακολούθως, εξασφάλιση επαρκούς προσπάθειας διαρθρωτικής προσαρμογής, ούτως ώστε να συντελεσθεί ικανή πρόοδος ενόψει της επίτευξης του ΜΔΣ, περιλαμβανομένης της συμμόρφωσης με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες.

2.

Λήψη πρόσθετων μέτρων για την ενίσχυση του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου, με την ευθυγράμμιση των αρμοδιοτήτων στο σύνολο της ομοσπονδιακής, της περιφερειακής και της τοπικής βαθμίδας διακυβέρνησης, ιδίως με την εφαρμογή συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων με στόχο τη βελτίωση της οργάνωσης, της χρηματοδότησης και της αποτελεσματικότητας της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης.

3.

Επίσπευση της εναρμόνισης της εκ του νόμου προβλεπόμενης ηλικίας συνταξιοδότησης η οποία ισχύει, αφενός, για τους άνδρες και, αφετέρου, για τις γυναίκες· ενίσχυση της απασχολησιμότητας των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και στενή παρακολούθηση της υλοποίησης των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων που περιστέλλουν την πρόσβαση σε καθεστώτα πρόωρης εξόδου, ούτως ώστε να διασφαλισθεί ότι η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης αυξάνεται, μεταξύ άλλων συνδέοντας την εκ του νόμου προβλεπόμενη ηλικία συνταξιοδότησης με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής.

4.

Λήψη μέτρων για τον περιορισμό της πραγματικής επιβάρυνσης της εργασίας υπό τη μορφή φόρων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, ιδίως για τους εργαζομένους χαμηλού εισοδήματος, με στόχο την αύξηση των ποσοστών απασχόλησης των ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας και των γυναικών, δεδομένης της ανάγκης να εξουδετερωθεί ο αντίκτυπος των δημογραφικών αλλαγών στον εργαζόμενο πληθυσμό. Μετατόπιση των φορολογικών βαρών, κατά τρόπο δημοσιονομικά ουδέτερο, προς τους φόρους επί της ακίνητης περιουσίας και τους περιβαλλοντικούς φόρους. Άμβλυνση του μεγάλου μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων και βελτίωση των ευκαιριών πλήρους απασχόλησης που παρέχονται στις γυναίκες, ειδικότερα με την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών φροντίδας για τα συντηρούμενα πρόσωπα.

5.

Συνέχιση της εφαρμογής μέτρων για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, ιδίως για μειονεκτούντα άτομα νεαρής ηλικίας. Λήψη μέτρων για τη μείωση του αριθμού των σπουδαστών που εγκαταλείπουν πρόωρα την ανώτερη εκπαίδευση.

6.

Λήψη πρόσθετων μέτρων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στους τομείς των υπηρεσιών, με την εξάλειψη των φραγμών που δυσχεραίνουν την είσοδο στις αγορές επικοινωνιών, μεταφορών και λιανικής προμήθειας ενέργειας. Σε περίπτωση που υπάρχουν μη επιβεβλημένοι περιορισμοί για την πρόσβαση στα ελεύθερα επαγγέλματα, θα πρέπει να καταργηθούν. Ενίσχυση των εξουσιών της ομοσπονδιακής αρχής ανταγωνισμού και επίσπευση της υλοποίησης της μεταρρύθμισης του δικαίου του ανταγωνισμού.

7.

Περαιτέρω αναδιάρθρωση και συνεχής παρακολούθηση εκείνων των τραπεζών που έχουν λάβει κρατική στήριξη, με ταυτόχρονη αποφυγή της υπέρμετρης απομόχλευσης. Περαιτέρω βελτίωση της συνεργασίας και του συντονισμού των εθνικών αποφάσεων πολιτικής με τους φορείς εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα σε άλλες χώρες.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/5

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2011 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Βέλγιο προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στη φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 30 Απριλίου 2012, το Βέλγιο υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας, που καλύπτει την περίοδο 2012-2015, και το εθνικό του πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης, στο πλαίσιο εμπεριστατωμένης επισκόπησης, δυνάμει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, κατά πόσον το Βέλγιο πλήττεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή, στην εμπεριστατωμένη της επισκόπηση, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Βέλγιο αντιμετωπίζει εξωτερική ανισορροπία, η οποία, όμως, δεν είναι υπερβολική.

(10)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο θεωρεί ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του εν λόγω προγράμματος είναι ευλογοφανές για τα έτη 2012 και 2013 και αισιόδοξο για τα έτη 2014 και 2015, δεδομένου ότι προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ σημαντικά υψηλότερη από τις τελευταίες εκτιμήσεις για τη δυνητική ανάπτυξη οι οποίες απορρέουν από τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής. Στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι η μείωση του ελλείμματος σε επίπεδο χαμηλότερο από το 3 % του ΑΕΠ το 2012 (μείωση σε 2,8 % του ΑΕΠ, από 3,7 % του ΑΕΠ το 2011) και σε μηδέν το 2015. Το πρόγραμμα σταθερότητας επιβεβαιώνει τον προηγούμενο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) για πλεόνασμα 0,5 % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους, ο οποίος ανταποκρίνεται επαρκώς στις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Το σχεδιαζόμενο για το 2012 ονομαστικό έλλειμμα συμμορφώνεται με τη διορία που έχει τάξει το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η δε σχεδιαζόμενη δημοσιονομική προσπάθεια συνάδει με τη σύσταση του Συμβουλίου που έχει διατυπωθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για ελάχιστη μέση ετήσια προσπάθεια ύψους ¾ % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους. Ο σχεδιαζόμενος ρυθμός αύξησης των κρατικών δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των κατά διακριτική ευχέρεια μέτρων στο σκέλος των εσόδων, συμμορφώνεται με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες η οποία καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης για την περίοδο 2013-2015, αλλά όχι το 2012. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (5), το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει ότι το διαρθρωτικό αποτέλεσμα θα βελτιωθεί κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το 2012 και κατά περίπου 0,8 % του ΑΕΠ κατά μέσο όρο την περίοδο 2013-2015.

Παρ’ όλα αυτά, υφίστανται κίνδυνοι, οι οποίοι απορρέουν από το γεγονός ότι, αφενός, τα πρόσθετα μέτρα που προβλέπεται να ληφθούν από το 2013 και μετά δεν έχουν προσδιορισθεί ακόμη και, αφετέρου, το μακροοικονομικό σενάριο από το 2014 και μετά είναι υπερβολικά αισιόδοξο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, το δημόσιο χρέος, το οποίο το 2011 ανήλθε στο 98,0 % του ΑΕΠ, ποσοστό κατά πολύ υψηλότερο από το ανώτατο όριο του 60 %, αναμένεται να σταθεροποιηθεί και, ακολούθως, να μειωθεί σε 92,3 % το 2015, πράγμα που θα υποδήλωνε την επίτευξη επαρκούς προόδου για την επίτευξη της τιμής αναφοράς η οποία καθορίζεται ως προς τη μείωση του χρέους στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

Εξάλλου, ιδιαίτερα μεγάλο είναι το ύψος των έμμεσων υποχρεώσεων που απορρέουν από τις εγγυήσεις οι οποίες έχουν χορηγηθεί στον χρηματοοικονομικό τομέα. Το βάσει κανόνων πολυετές πλαίσιο για τη γενική κυβέρνηση, ιδίως σε ό,τι αφορά τις δαπάνες, αναμένεται να ωφεληθεί από μηχανισμούς επιβολής των κανόνων και/ή από δεσμεύσεις των περιφερειών και κοινοτήτων του Βελγίου, καθώς και από το τοπικό επίπεδο διακυβέρνησης, σχετικά με την εκπλήρωση των στόχων που τους έχουν ανατεθεί αναφορικά με το έλλειμμα.

(11)

Τα έξοδα που σχετίζονται με τη δημογραφική γήρανση θα πρέπει να αντιμετωπισθούν και είναι σκόπιμο να επιτευχθεί διαρθρωτική μείωση του ελλείμματος με στόχο τη μείωση του υψηλού δημόσιου χρέους. Η νέα ομοσπονδιακή κυβέρνηση συμφώνησε τον Δεκέμβριο του 2011 επί μιας μεταρρύθμισης του βελγικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης γήρατος. Είναι τώρα αναγκαία η ουσιαστική εφαρμογή και παρακολούθηση των νομοθετικών μεταρρυθμίσεων που έχουν δρομολογηθεί, με στόχο την αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης. Η πλαισίωση της μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης γήρατος με μέτρα που ενθαρρύνουν την ενεργό γήρανση και την εργασία μέχρι μεγαλύτερη ηλικία έχει πρωταρχική σημασία, ενώ την επίτευξη αυτού του στόχου θα διευκόλυνε επίσης η θέσπιση περαιτέρω μεταρρυθμίσεων, π.χ. η σύνδεση της εκ του νόμου προβλεπόμενης ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής.

(12)

Το χρηματοοικονομικό σύστημα του Βελγίου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Συνεχίζεται η αναδιάρθρωση των βελγικών τραπεζών και δεν έχουν επιστραφεί ακόμη εξ ολοκλήρου οι κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν την περίοδο 2008/2009 στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της χρηματοοικονομικής κρίσης. Εκτός αυτού, λόγω του μεγάλου ύψους των εγγυήσεων, οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν ο τραπεζικός και ο δημόσιος τομέας είναι αλληλένδετοι.

(13)

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εμφανίζει σταδιακή χειροτέρευση με την πάροδο του χρόνου. Η βελτίωση του ισοζυγίου του τομέα των υπηρεσιών δεν αντισταθμίζει τη χειροτέρευση του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών. Οι βελγικές εξαγωγές αγαθών έχουν απολέσει έδαφος, όχι μόνο σε σχέση με την επέκταση του παγκόσμιου εμπορίου, αλλά επίσης σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ και με τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, γεγονός που υποδηλώνει δυσμενείς εγχώριες εξελίξεις όσον αφορά το κόστος εργασίας ανά μονάδα σε σύγκριση με τους κύριους εμπορικούς εταίρους του Βελγίου (Ολλανδία, Γαλλία, Γερμανία) και με το σύνολο της ζώνης του ευρώ. Λόγω της ύπαρξης συστήματος αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών, οι προσπάθειες της κυβέρνησης για τον περιορισμό των αυξήσεων των πραγματικών μισθών σε ποσοστό όχι μεγαλύτερο από 0,3 % κατά την περίοδο 2011-2012 ενδέχεται να μην απέτρεψαν την αύξηση των ονομαστικών μισθών σε βαθμό μεγαλύτερο από τον αντίστοιχο στις όμορες χώρες. Μολονότι τα επίπεδα παραγωγικότητας είναι υψηλά, η αύξηση της παραγωγικότητας του Βελγίου είναι αναιμική και, επίσης, το κόστος των ενδιάμεσων εισροών, με προεξάρχουσα την ενέργεια, είναι υψηλό. Οι λιανικές τιμές του αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν παγώσει, προκειμένου να περιορισθεί ο πληθωρισμός, αλλά δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα με σκοπό την αναμόρφωση του συστήματος διαπραγματεύσεων των μισθών και του ίδιου του συστήματος τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών. Η ένταση της έρευνας και ανάπτυξης (Ε & Α) στον ιδιωτικό τομέα εμφανίζει στασιμότητα κατά τα τελευταία έτη, ενώ η έλλειψη επαγγελματιών υψηλής ειδίκευσης, ιδίως στους κλάδους των επιστημών και της μηχανικής, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρό φραγμό για την περαιτέρω βελτίωση των επιδόσεων της βελγικής οικονομίας σε ό,τι αφορά την καινοτομία.

(14)

Έχουν θεσπισθεί ορισμένα διαρθρωτικού χαρακτήρα μέτρα με στόχο την τόνωση της απασχόλησης των νεότερης ηλικίας εργαζομένων και των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και για την ένταξη περισσότερων ανέργων στο εργατικό δυναμικό. Το Βέλγιο έχει δρομολογήσει ευρεία μεταρρύθμιση του συστήματος επιδομάτων ανεργίας της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικά προβλήματα στην αγορά εργασίας και θα μπορούσαν να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την αντιμετώπισή τους. Η αύξηση του ποσοστού συμμετοχής σε προγράμματα διά βίου μάθησης και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) έχουν καθοριστική σημασία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας (ΕΠΑΕ), ιδίως για τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και τις μειονεκτούσες κατηγορίες, στις οποίες συγκαταλέγονται τα άτομα με ιστορικό μετανάστευσης. Δεν έχει συντελεσθεί αξιόλογη πρόοδος όσον αφορά τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας. Τον Ιούνιο του 2011, καθιερώθηκε μια νέα έκπτωση φόρου για τους χαμηλότερους μισθούς, αλλά δεν έχει αποδειχθεί επαρκής για την αντιμετώπιση των σημαντικών παγίδων ανεργίας στο κατώτερο φάσμα της μισθολογικής κλίμακας. Δεν έχει επιχειρηθεί μετατόπιση των φορολογικών βαρών από την εργασία στην κατανάλωση και/ή τους περιβαλλοντικούς φόρους.

(15)

Οι τιμές πολλών αγαθών και υπηρεσιών είναι γενικά υψηλότερες απ’ ό,τι σε άλλα κράτη μέλη, αντικατοπτρίζοντας ασθενείς ανταγωνιστικές πιέσεις –ιδιαίτερα στον τομέα λιανικής πώλησης και στις βιομηχανίες δικτύου– και ένα αδύναμο εποπτικό πλαίσιο. Στον τομέα λιανικής, εξακολουθούν να υπάρχουν υψηλοί φραγμοί και λειτουργικοί περιορισμοί. Ειδικότερα, κανονιστικές ρυθμίσεις που περιστέλλουν τον ανταγωνισμό εξακολουθούν να περιορίζουν τα ωράρια λειτουργίας, να προστατεύουν τις κατεστημένες επιχειρήσεις από νέες εισόδους και να εμποδίζουν τη διάδοση νέων επιχειρηματικών μοντέλων και τεχνολογιών. Ένα κοινό πρόβλημα ανταγωνισμού στους τομείς δικτύου στο Βέλγιο είναι η ισχυρή θέση των κατεστημένων επιχειρήσεων και οι υψηλοί φραγμοί εισόδου σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη, πράγμα που σημαίνει ότι τα προηγούμενα μονοπώλια στους συγκεκριμένους τομείς μπορούν ακόμα να εφαρμόζουν υψηλότερες τιμές από αυτές που θα επέτρεπε μια ανταγωνιστική αγορά. Η αρχή ανταγωνισμού του Βελγίου τελεί υπό αναμόρφωση, αλλά παραμένει ασαφές το κατά πόσον η αναμορφωμένη αρχή θα είναι αρκούντως ανεξάρτητη και θα διαθέτει επαρκείς πόρους.

(16)

Μολονότι το Βέλγιο βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης του στόχου σχετικά με την αύξηση της αναλογίας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην οικονομία, προβλέπεται ανεπαρκής πρόοδος όσον αφορά την επίτευξη του στόχου της μείωσης κατά 15 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στους τομείς οι οποίοι δεν υπάγονται στο ΣΕΕ (6). Το Βέλγιο δεν θέσπισε επαρκή μέτρα ούτε πρωτοβουλίες πολιτικής το 2011 για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής.

(17)

Το Βέλγιο ανέλαβε μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές, καθώς και η υλοποίηση των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, την ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενδυνάμωση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων του συμφώνου για το ευρώ +. Τα πορίσματα της αξιολόγησης αυτής έχουν ληφθεί υπόψη στις συστάσεις κατωτέρω.

(18)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή πραγματοποίησε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Βελγίου. Αξιολόγησε τόσο το πρόγραμμα σταθερότητας όσο και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και υπέβαλε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Βέλγιο, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της εισαγωγής σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις εισροών επιπέδου ΕΕ. Οι συστάσεις της Επιτροπής βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(19)

Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του (7) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(20)

Με γνώμονα τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται, ειδικότερα, στις συστάσεις 1, 4, 5 και 6 κατωτέρω,

1.

Εκτέλεση του προϋπολογισμού για το έτος 2012 κατά τρόπον ώστε να διασφαλισθεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2012. Επιπροσθέτως, προσδιορισμός των μέτρων που απαιτούνται για τη διασφάλιση της υλοποίησης της δημοσιονομικής στρατηγικής για το 2013 και τα επόμενα έτη, ούτως ώστε να διασφαλισθεί ότι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος είναι μόνιμη και ότι συντελείται επαρκής πρόοδος για την επίτευξη του ΜΔΣ, περιλαμβανομένης της τήρησης της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες, καθώς επίσης και για να διασφαλισθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Προσαρμογή του δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα σε ομοσπονδιακό και κατώτερο του ομοσπονδιακού επίπεδο, καθώς και για να αυξηθεί η διαφάνεια του επιμερισμού βαρών και η λογοδοσία σε όλες τις βαθμίδες διακυβέρνησης.

2.

Συνέχιση της βελτίωσης της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών μέσω της τιθάσευσης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, περιλαμβανομένων των δαπανών για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ειδικότερα, υλοποίηση της μεταρρύθμισης των συστημάτων πρόωρης συνταξιοδότησης και συνταξιοδότησης και περαιτέρω βήματα για να εξασφαλιστεί αύξηση του ορίου ηλικίας της πραγματικής συνταξιοδότησης, συν τοις άλλοις με τη σύνδεση της εκ του νόμου προβλεπόμενης ηλικίας συνταξιοδότησης με τις αυξήσεις του προσδόκιμου ζωής.

3.

Ενίσχυση της αύξησης του κεφαλαίου των πλέον αδύναμων τραπεζών προς επίρρωση του τραπεζικού τομέα, ώστε να μπορέσει αυτός να επιτελέσει τον κανονικό του ρόλο για τη δανειοδότηση της οικονομίας.

4.

Ενίσχυση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της ανταγωνιστικότητας και λήψη μέτρων για τη μεταρρύθμιση, σε συνεννόηση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, του συστήματος μισθολογικών διαπραγματεύσεων και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών. Ως πρώτο βήμα, διασφάλιση του ότι η αύξηση των μισθών αντικατοπτρίζει καλύτερα τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα της εργασίας και στην ανταγωνιστικότητα, με τους εξής τρόπους: i) διασφάλιση της εφαρμογής των μηχανισμών εκ των υστέρων διόρθωσης που προβλέπονται στο πλαίσιο του «μισθολογικού κανόνα» και προώθηση συμφωνιών πλήρους κάλυψης για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους και ii) διευκόλυνση της προσφυγής σε ρήτρες προαιρετικής εξαίρεσης από κλαδικές συλλογικές συμβάσεις, με στόχο την καλύτερη ευθυγράμμιση της αύξησης των μισθών και της πορείας της παραγωγικότητας της εργασίας σε τοπικό επίπεδο.

5.

Σημαντική μετατόπιση της φορολογίας από την εργασία σε φόρους που στρεβλώνουν σε μικρότερο βαθμό την ανάπτυξη, περιλαμβανομένων π.χ. των περιβαλλοντικών φόρων. Συνέχιση της δρομολογηθείσας μεταρρύθμισης του συστήματος επιδομάτων ανεργίας με σκοπό τον περιορισμό των αντικινήτρων προς εργασία, και μεγαλύτερη εστίαση των μέτρων στήριξης της απασχόλησης και των πολιτικών ενεργοποίησης σε εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και σε ευάλωτες κατηγορίες πληθυσμού, ιδίως δε στα άτομα με ιστορικό μετανάστευσης. Αξιοποίηση της σχεδιαζόμενης περαιτέρω περιφερειοποίησης των αρμοδιοτήτων για την αγορά εργασίας με στόχο την προώθηση της διαπεριφερειακής κινητικότητας των εργαζομένων, καθώς και την ενίσχυση της συνεκτικότητας μεταξύ εκπαίδευσης, διά βίου μάθησης, επαγγελματικής εκπαίδευσης και πολιτικών απασχόλησης. Επέκταση σε όλες τις ηλικιακές κατηγορίες των υφιστάμενων προσπαθειών ενεργοποίησης.

6.

Συνέχιση της ενίσχυσης του ανταγωνισμού στον κλάδο λιανικού εμπορίου, με την άμβλυνση των φραγμών και τη μείωση των λειτουργικών περιορισμών. Θέσπιση μέτρων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στις βιομηχανίες δικτύου, μέσω της επανεξέτασης των κανονιστικών φραγμών και της ενίσχυσης των θεσμικών ρυθμίσεων για την αποτελεσματική επιβολή της νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων.

7.

Λήψη περαιτέρω μέτρων για ενίσχυση της προόδου προς την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από δραστηριότητες οι οποίες δεν υπάγονται στο σύστημα εμπορίας εκπομπών, ειδικότερα με τη διασφάλιση της σημαντικής συνεισφοράς των μεταφορών στην επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/9

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό βιώσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Βουλγαρίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία η Βουλγαρία προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν τμήμα της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης (σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 2011 και ως συνέχεια της ετήσιας επισκόπησης της ανάπτυξης για το 2012 που έχει υποβάλει η Επιτροπή). Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου αυτές να περιληφθούν στα αντίστοιχα προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 12 Απριλίου 2012, η Βουλγαρία υπέβαλε πρόγραμμα σύγκλισης το οποίο καλύπτει την περίοδο 2012-2015, καθώς και το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης, στο πλαίσιο εμπεριστατωμένης επισκόπησης βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, αν η Βουλγαρία επηρεάζεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Βουλγαρία αντιμετωπίζει εσωτερική μακροοικονομική ανισορροπία, η οποία όμως δεν είναι υπερβολική.

(10)

Σύμφωνα με την πρώτη κοινοποίηση από τη Βουλγαρία, το 2012, των στοιχείων για το έλλειμμα και το χρέος για την περίοδο 2008-2011, κατ’ εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2011 ήταν χαμηλότερο από την τιμή αναφοράς 3 % που προβλέπεται στη Συνθήκη. Εξάλλου, στις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2012 προβλέπεται ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης και ότι θα σημειώσει περαιτέρω πτώση κατά την περίοδο που καλύπτουν οι προβλέψεις. Κατά συνέπεια, και σύμφωνα με τις διατάξεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, στις 30 Μαΐου 2012 η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση απόφασης του Συμβουλίου (5) που καταργεί την απόφαση στην οποία διαπιστώνεται η ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος δυνάμει του άρθρου 126 παράγραφος 12 της Συνθήκης.

(11)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σύγκλισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι, παραβαλλόμενο προς την εαρινή (2012) πρόγνωση των υπηρεσιών της Επιτροπής, το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του προγράμματος σύγκλισης εμφανίζεται αισιόδοξο όσον αφορά την περίοδο 2012-13, κατά την οποία η ετήσια ανάπτυξη αναμένεται να φθάσει στο 1,4 % το 2012 και στο 2,5 % το 2013. Στις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2012 προβλέπεται αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,5 % το 2012 και 1,9 % το 2013. Μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2011, ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα είναι να επιτευχθεί δημοσιονομική θέση που να προσεγγίζει τη δημοσιονομική ισορροπία, τόσο από πλευράς διαρθρωτικών αποτελεσμάτων όσο και από πλευράς ονομαστικού ισοζυγίου, μέχρι τα τέλη της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ), ο οποίος προσδιορίζεται σε διαρθρωτικούς όρους, αναθεωρήθηκε ελαφρά, και από έλλειμμα 0,6 % ανήλθε σε έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ. Ο νέος ΜΔΣ αντανακλά ικανοποιητικά τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Βάσει (του νέου υπολογισμού) του διαρθρωτικού ισοζυγίου προϋπολογισμού (6), η Βουλγαρία σχεδιάζει να επιτύχει τον ΜΔΣ κατά την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα σύγκλισης.

Κατά την περίοδο 2012-2014, ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, θα συμβαδίζει με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, αλλά το 2015 θα την υπερβεί. Οι προγραμματιζόμενες προσπάθειες εξυγίανσης απειλούνται από ορισμένους κινδύνους οφειλόμενους: i) στη μείωση των εσόδων διότι το μακροοικονομικό σενάριο είναι αισιόδοξο και το αναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας παράγει λιγότερα φορολογικά έσοδα και ii) στην αναποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα, ιδίως όσον αφορά τις καθυστερήσεις στον τομέα της περίθαλψης, γεγονός που μπορεί να ασκήσει σημαντικές πιέσεις στις δαπάνες. Ο δείκτης χρέους είναι κάτω από το 60 % του ΑΕΠ και, σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, αναμένεται να κορυφωθεί περίπου στο 20 % του ΑΕΠ το 2012 και στη συνέχεια να σημειώσει πτώση κατά την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο βελτίωσης της φορολογικής συμμόρφωσης και η πρόοδος στον τομέα αυτό θα επιτρέψει στη Βουλγαρία να στηρίξει υψηλότερες δαπάνες για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Η απαίτηση να διατηρηθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω από το 2 % και να περιοριστούν οι δημόσιες δαπάνες στο 40 % του ΑΕΠ εισήχθη ως τροποποίηση στον οργανικό νόμο για τον προϋπολογισμό, ενισχύοντας έτσι τον δεσμευτικό χαρακτήρα του δημοσιονομικού πλαισίου και βελτιώνοντας την προβλεψιμότητα του δημοσιονομικού προγραμματισμού. Εξακολουθούν, ωστόσο, να υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά την περαιτέρω βελτίωση του περιεχομένου του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου και την ενίσχυση του συστήματος υποβολής εκθέσεων με βάση την αρχή των δεδουλευμένων, συν τοις άλλοις με τη βελτίωση της ποιότητας και της έγκαιρης υποβολής των εκθέσεων από τις κρατικές επιχειρήσεις και τις υποεθνικές κυβερνητικές δομές.

(12)

Η κυβέρνηση σημείωσε αξιόλογη πρόοδο όσον αφορά ορισμένα μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων που αφορούν την ηλικία συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών και τον χρόνο υπηρεσίας στρατιωτικών και αστυνομικών. Βασική πρόκληση παραμένει, ωστόσο, μεσοπρόθεσμα, η αντιμετώπιση των προβλημάτων όσον αφορά την ανεπάρκεια των συνταξιοδοτικών παροχών. Στις αλλαγές δεν προβλέπονται μέτρα για την εξίσωση των ορίων συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών. Επίσης δεν εξασφαλίζουν πραγματικό περιορισμό των δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης των εργαζομένων. Βασική πρόκληση παραμένει η ένταξη στο σύστημα των ατόμων που δεν καταβάλλουν εισφορές, καθώς και η επιβολή αυστηρότερων ελέγχων και κριτηρίων για τη χορήγηση συντάξεων αναπηρίας.

(13)

Μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης, η Βουλγαρία έχει το υψηλότερο ποσοστό ατόμων που αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο στέρησης υλικών μέσων, εκείνοι δε που πλήττονται περισσότερο είναι οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά. Απαιτείται η λήψη συνολικών μέτρων. Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών παροχών. Μόνον οι μισοί οικονομικά ενεργοί Ρομά ασκούν έμμισθη εργασία. Η προσφάτως εγκριθείσα εθνική στρατηγική για την ένταξη των Ρομά στοχεύει στην άρση πολλαπλών φραγμών, αλλά πρέπει να συμπληρωθεί με ένα λεπτομερές σχέδιο δράσης προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή κατά την περίοδο 2012-2020.

(14)

Η κρίση είχε ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο στους εργαζομένους με χαμηλή ειδίκευση (οι οποίοι αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα ανέργων) και αύξησε σημαντικά την ανεργία των νέων. Επίσης, μετά το 2009, η μακροχρόνια ανεργία αυξήθηκε πολύ ταχύτερα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ένωσης, γεγονός που αντανακλά κυρίως την επιδείνωση της κατάστασης όσον αφορά την αντιστοίχιση δεξιοτήτων, καθώς και τις γεωγραφικές ανισορροπίες, αφού οι περικοπές των θέσεων εργασίας έπληξαν κατά κύριο λόγο τους τομείς χαμηλής ειδίκευσης. Απαιτείται επανεξέταση του συστήματος καθορισμού ελάχιστων κατώτατων ορίων εισφορών κοινωνικής ασφάλισης ώστε να μειωθεί η αδήλωτη εργασία και να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης δεν θα αποκλείονται από την αγορά εργασίας. Τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για το πάγωμα των μισθών του δημόσιου τομέα την περίοδο 2010-2012 αποτέλεσαν μια χρήσιμη και ενδεδειγμένη απόκριση και συνέβαλαν επίσης στην εναρμόνιση του κόστους εργασίας με τα επίπεδα παραγωγικότητας. Δρομολογήθηκε εθνική πρωτοβουλία για τη συνολική αντιμετώπιση της ένταξης των νέων στην αγορά εργασίας. Οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης εξακολουθούν να είναι σχετικά χαμηλής ποιότητας και η εκπαίδευση του προσωπικού θα πρέπει να εντατικοποιηθεί, ιδίως όσον αφορά την εκπαίδευση των «διαμεσολαβητών για τους Ρομά». Χρειάζεται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για τη βελτίωση των υπηρεσιών που ασχολούνται με την ενεργοποίηση, την αναζήτηση εργασίας, την αντιστοίχιση δεξιοτήτων, τον επαγγελματικό αναπροσανατολισμό, καθώς και τις εξατομικευμένες υπηρεσίες για άτομα χαμηλής ειδίκευσης.

(15)

Η Βουλγαρία έχει το υψηλότερο ποσοστό μαθητών με χαμηλές επιδόσεις στην ανάγνωση, τα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες στην ΕΕ (σύμφωνα με το διεθνές πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για την αξιολόγηση των μαθητών «PISA» 2009), γεγονός που φανερώνει την ύπαρξη σημαντικών διαρθρωτικών εμποδίων για την παροχή ποιοτικής εκπαίδευσης. Τα πενιχρά εκπαιδευτικά αποτελέσματα συνδέονται με την περιορισμένη πρόσβαση στην εκπαίδευση μειονεκτουσών ομάδων, ιδίως των Ρομά, την ανεπαρκή αυτοτέλεια των σχολείων, την έλλειψη κινήτρων για καλύτερες επιδόσεις, το πλημμελές εθνικό σύστημα αξιολόγησης και την ανεπαρκή λογοδοσία. Όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η πρόοδος παραμένει πολύ περιορισμένη, αν και προσφάτως σημειώθηκαν ορισμένες ελπιδοφόρες προσπάθειες. Οι προβλεπόμενες τροποποιήσεις του νόμου για την τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή ως επείγουσα προτεραιότητα για την ανάπτυξη και να συνοδεύονται από κατάλληλη διακυβέρνηση, επενδύσεις και πολιτική βούληση.

(16)

Το επίπεδο επενδύσεων της Βουλγαρίας στην έρευνα και την καινοτομία (Ε&Κ). είναι χαμηλό. Οι επενδύσεις στην Ε&Κ πρέπει να αυξηθούν ώστε να φθάσουν τον εθνικό στόχο του 1,5 % του ΑΕΠ μέχρι το 2020, ενώ πρέπει να εκπονηθεί κατάλληλη στρατηγική για την καινοτομία. Η διαχείριση της Ε&Κ στη Βουλγαρία είναι κατακερματισμένη. Η Βουλγαρία πρέπει να ενισχύσει τα πανεπιστήμιά της και να αναπτύξει μια στρατηγική που θα επιτρέψει στα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα να συμμετέχουν σε δραστηριότητες καινοτομίας. Τα πλαίσια για την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων και ιδιωτικού τομέα πρέπει να αναπτυχθούν περισσότερο, και η χρηματοδότηση θα πρέπει να χορηγείται με ανταγωνιστικό, αξιοκρατικό και διαφανή τρόπο. Εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια για τις νεοσύστατες εταιρείες και τις καινοτόμους μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) που αναζητούν χρηματοδότηση. Τα μέσα δημόσιας χρηματοδότησης και οι εγγυήσεις του Δημοσίου για νέες και καινοτόμους επιχειρήσεις βρίσκονται σε πρώιμη φάση υλοποίησής τους και τα αποτελέσματά τους δεν έχουν ακόμα διαπιστωθεί.

(17)

Σήμερα, η διοικητική ικανότητα της Βουλγαρίας είναι ανεπαρκής για την κατάλληλη διαχείριση και παρακολούθηση των σχεδίων που αφορούν τις υποδομές στους τομείς των οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών και της διαχείρισης των υδάτων. Η διοικητική μεταρρύθμιση εστιάστηκε κυρίως στη μείωση του προσωπικού του δημόσιου τομέα, ενώ πραγματοποιήθηκαν περιορισμένες προσπάθειες να εξαλειφθούν άλλες πηγές αναποτελεσματικότητας. Η αξιοποίηση κεφαλαίων της ΕΕ παραμένει χαμηλή παρά τη διαρκή πρόοδο που σημειώθηκε τα δύο τελευταία χρόνια. Τούτο οφείλεται κυρίως στην ύπαρξη περίπλοκων διοικητικών διαδικασιών και στις δυσκολίες που συναντούν οι επιχειρήσεις για εξασφάλιση συγχρηματοδότησης. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού και κανονιστικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας του δημόσιου τομέα. Αναρίθμητες καθυστερήσεις σημειώθηκαν στην υλοποίηση εφαρμογών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Το φορολογικό σύστημα της Βουλγαρίας χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη φοροδιαφυγή και έλλειψη διοικητικής αποτελεσματικότητας. Το διοικητικό κόστος για την είσπραξη των φόρων είναι υψηλό, όσο και οι χρονοβόρες διαδικασίες που αντιμετωπίζουν οι φορολογούμενες επιχειρήσεις.

(18)

Η νέα νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις αποτελεί σημαντικό βήμα προς ένα καλύτερο σύστημα παρακολούθησης, πρόληψης και επιβολής κυρώσεων σε περιπτώσεις παρατυπιών. Οι προσπάθειες αυτές θα πρέπει να καλύπτουν δύο μέτωπα: i) οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να εφαρμόζονται αποτελεσματικά και ii) αυτεπάγγελτες εξουσίες θα πρέπει να ανατεθούν στην Υπηρεσία δημοσίων συμβάσεων.

(19)

Παρά τη δρομολόγηση μεταρρυθμίσεων, η Βουλγαρία εξακολουθεί να διατηρεί ορισμένους περιορισμούς εισόδου σε τομείς δικτύου όπως οι σιδηροδρομικές μεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες και η ενέργεια. Προβληματική παραμένει η λειτουργία των αγορών ενέργειας τόσο σε επίπεδο χονδρικής όσο και σε επίπεδο λιανικής. Τομείς που εμπνέουν ιδιαίτερη ανησυχία και χρήζουν βελτιώσεων είναι η έλλειψη χρηματιστηρίου ηλεκτρικής ενέργειας/φυσικού αερίου, καθώς και μιας αγοράς εξισορρόπησης που να λειτουργεί, αλλά και η έλλειψη ελεγχόμενων τιμών για τους καταναλωτές. Εξάλλου, η Βουλγαρία θα πρέπει να εξασφαλίσει την ανεξαρτησία των ρυθμιστικών αρχών του δικτύου μεταφοράς ενέργειας. Η Βουλγαρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από μία πηγή ενεργειακού εφοδιασμού και η εγχώρια αγορά ενέργειας λειτουργεί ανεπαρκώς, γεγονός που εκθέτει τη χώρα σε σοβαρές διαταραχές εφοδιασμού. Πρέπει να βελτιωθούν τα ισχύοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής εξάρτησης. Μέχρι σήμερα, η κατασκευή νέας υποδομής φυσικού αερίου υπήρξε βραδύτατη. Μολονότι το 2011 εγκρίθηκαν επίσημα ορισμένες επιθυμητές μεταρρυθμίσεις και αυξήθηκε το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων δεν είναι ακόμη ικανοποιητική εξαιτίας των δημόσιων συμβάσεων, της παγίδευσης των κρατικών πολιτικών από ιδιωτικά συμφέροντα και της πλημμελούς διαχείρισης των κρατικών εταιρειών ενέργειας.

(20)

Η Βουλγαρία έχει αναλάβει σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές, καθώς και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν τη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, την προώθηση της απασχόλησης, την τόνωση της ανταγωνιστικότητας του δημόσιου τομέα και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(21)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Βουλγαρίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, και παρουσίασε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έλαβε υπόψη, όχι μόνο τη σημασία τους για μια βιώσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Βουλγαρία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που απηύθυνε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(22)

Υπό το πρίσμα της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του (7) εκφράζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(23)

Βάσει των αποτελεσμάτων της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σύγκλισης. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται ιδίως στις συστάσεις 3 και 5 κατωτέρω,

1.

Να συνεχίσει την εφαρμογή υγιών δημοσιονομικών πολιτικών για να επιτύχει τον ΜΔΣ εντός του 2012. Για τον σκοπό αυτό, να εφαρμόσει τη δημοσιονομική στρατηγική όπως προβλέπεται, εξασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, και να είναι έτοιμη να λάβει συμπληρωματικά μέτρα σε περίπτωση που επαληθευτούν οι κίνδυνοι του μακροοικονομικού σεναρίου. Να ενισχύσει τις προσπάθειες για βελτίωση της ποιότητας του δημόσιου δανεισμού, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας, και να εφαρμόσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική φορολογικής συμμόρφωσης ώστε να βελτιωθούν περισσότερο τα φορολογικά έσοδα και να αντιμετωπιστεί η παραοικονομία. Να βελτιώσει περαιτέρω το περιεχόμενο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου και την ποιότητα του συστήματος υποβολής εκθέσεων.

2.

Να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη μείωση των κινδύνων για τη βιωσιμότητα και να βελτιώσει την επάρκεια του συνταξιοδοτικού συστήματος, εξισώνοντας την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης για άνδρες και γυναίκες που έχουν καταβάλει εισφορές σε ολόκληρη την επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Να θεσπίσει αυστηρότερα κριτήρια και ελέγχους για τη χορήγηση συντάξεων αναπηρίας.

3.

Να επιταχύνει την υλοποίηση της εθνικής πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων. Να εξασφαλίσει ότι τα ελάχιστα κατώτατα όρια εισφορών κοινωνικής ασφάλισης δεν αποθαρρύνουν τη δηλωμένη εργασία. Να ενισχύσει τις προσπάθειες για βελτίωση των επιδόσεων της δημόσιας υπηρεσίας απασχόλησης. Να μεριμνήσει για την ανακούφιση της φτώχειας, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών παροχών και την πρόσβαση σε ποιοτικές κοινωνικές υπηρεσίες για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους και να εφαρμόσει την εθνική στρατηγική ένταξης των Ρομά.

4.

Να επισπεύσει τη μεταρρύθμιση σχετικών νομικών πράξεων για τα σχολεία και την ανώτερη εκπαίδευση, καθώς και συνοδευτικών μέτρων, δίνοντας έμφαση στον εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων διδασκαλίας, τη βελτίωση της εκπαίδευσης των διδασκόντων και την εξασφάλιση ουσιαστικής πρόσβασης στην εκπαίδευση για τις μειονεκτούσες ομάδες. Να βελτιώσει την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις και τις ΜΜΕ, ιδίως εκείνες που ασχολούνται με καινοτόμους δραστηριότητες.

5.

Να ενισχύσει τις προσπάθειες για βελτίωση της διοικητικής ικανότητας και των μεταρρυθμίσεων μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας και του κόστους φορολογικής συμμόρφωσης και είσπραξης των φόρων, και μέσω της βελτίωσης της απορρόφησης των κονδυλίων της ΕΕ, ιδίως στους τομείς των οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών και της διαχείρισης των υδάτων. Να βελτιώσει την ποιότητα και ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος και να επισπεύσει την καθιέρωση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Να ενισχύσει τη δημόσια διοικητική ικανότητα σε βασικούς κλάδους μεταφορών και στις ρυθμιστικές αρχές.

6.

Να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις. Να ενισχύσει την πρόληψη παρατυπιών και να προβεί σε αποτελεσματική εφαρμογή των κυρώσεων που προβλέπονται στη νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις και τη σύγκρουση συμφερόντων.

7.

Να λάβει μέτρα για άρση των φραγμών της αγοράς, συμφωνίες/ρυθμίσεις εγγυημένου κέρδους και ελέγχους τιμών. Να διασφαλίσει την ανεξαρτησία των φορέων εκμετάλλευσης μεταφοράς και διανομής· να ολοκληρώσει τον σχεδιασμό της αγοράς, ιδίως για τα χρηματιστήρια ενέργειας και τις αγορές εξισορρόπησης. Να βελτιώσει τις συνδέσεις ηλεκτρισμού και αερίου, να δώσει ώθηση στην ενεργειακή απόδοση και να ενισχύσει την ικανότητα αντιμετώπισης των ανωμαλιών.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/13

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στο μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζει σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό βιώσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κύπρου για το 2011 και εξέδωσε γνώμη σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου για την περίοδο 2011-2014 («σύσταση του Συμβουλίου του 2011»).

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης που σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία προσδιόρισε την Κύπρο ως ένα από τα κράτη μέλη για τα οποία επρόκειτο να διεξαχθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν τμήμα της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και μέτρων για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη δημοσιονομική εξυγίανση που θα ευνοεί την ανάπτυξη, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχα προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 7 Μαΐου 2012, η Κύπρος υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα σταθερότητας που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και, στις 10 Μαΐου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα προγράμματα αυτά αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης, σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εάν η Κύπρος επηρεάζεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της εμπεριστατωμένης επισκόπησης που διενήργησε, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος αντιμετωπίζει εσωτερική ανισορροπία, η οποία οφείλεται στον τραπεζικό τομέα της και στο χρέος του επιχειρηματικού της τομέα, καθώς και εσωτερική και εξωτερική ανισορροπία στη δημοσιονομική της δυναμική και την ανταγωνιστικότητα, αν και όχι υπερβολική.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του επικαιροποιημένου προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα, φαίνεται αισιόδοξο όσον αφορά την περίοδο 2012-2014. Μολονότι περιλαμβάνει σημαντική αναθεώρηση προς τα κάτω στην οικονομική προοπτική, το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο βασίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας, εξακολουθεί να ενέχει κινδύνους υπερεκτίμησης, ιδίως όσον αφορά την εξέλιξη της εγχώριας ζήτησης κατά την περίοδο 2012-2013. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι να διορθωθεί το υπερβολικό έλλειμμα έως το 2012, να επιτευχθεί ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) έως το 2014 και να διατηρηθεί ο ΜΔΣ το 2015. Το πρόγραμμα σταθερότητας επιβεβαιώνει τον προηγούμενο ΜΔΣ για επίτευξη ισοσκελισμένου προϋπολογισμού σε διαρθρωτικούς όρους, ο οποίος ανταποκρίνεται επαρκώς στις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Η προγραμματιζόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος είναι σύμφωνη με την προθεσμία που τέθηκε στη σύσταση που απηύθυνε το Συμβούλιο στις 13 Ιουλίου 2010 στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Βάσει (του νέου υπολογισμού) του διαρθρωτικού ισοζυγίου προϋπολογισμού (5), η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια ύψους 1,5 % του ΑΕΠ που έχει προγραμματιστεί για την περίοδο 2011-2012 είναι ίση με την προσπάθεια που συνέστησε το Συμβούλιο. Η προβλεπόμενη πρόοδος για την επίτευξη του ΜΔΣ το 2013 είναι επαρκής δεδομένου ότι υπερβαίνει την τιμή αναφοράς 0,5 % του ΑΕΠ που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, σύμφωνα τόσο με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 της Επιτροπής όσο και με το πρόγραμμα σταθερότητας.

Ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, είναι σύμφωνος με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης το 2013-2014, αλλά όχι το 2015. Οι δημοσιονομικοί στόχοι του προγράμματος σταθερότητας συνοδεύονται από κινδύνους, οι οποίοι οφείλονται στο γεγονός ότι το μακροοικονομικό σενάριο για το 2012-2014 εμφανίζεται αισιόδοξο, ενώ η προγραμματιζόμενη προσπάθεια εξυγίανσης το 2013 βασίζεται εν μέρει σε μέτρα που δεν προσδιορίζονται πλήρως. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, η αναλογία δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ, πρόκειται να αυξηθεί σε 72,1 % το 2012, έναντι 71,6 % το 2011, προτού υποχωρήσει σταδιακά στο 65,4 % το 2015. Όσον αφορά την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, η Κύπρος θα βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο κατά τα έτη 2013-2015, και τα σχέδια που περιλαμβάνει το πρόγραμμα σταθερότητας αναμένεται να εξασφαλίσουν επαρκή πρόοδο προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης με την εν λόγω τιμή αναφοράς. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι σχετιζόμενοι με αυτή την πρόβλεψη, οι οποίοι αφορούν ενδεχόμενα μέτρα διάσωσης χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

(11)

Η αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης χρειάζεται σημαντική βελτίωση, δεδομένου ότι στην Κύπρο οι διοικητικές δαπάνες είναι πολύ υψηλές εν σχέσει προς τα έσοδα που εισπράττονται. Οι φόροι που εισπράττονται είναι σχετικά περιορισμένοι. Ιδίως οι δαπάνες της φορολογικής διοίκησης ως τμήμα του ΑΕΠ και οι διοικητικές δαπάνες εν σχέσει προς την καθαρή είσπραξη εσόδων είναι υψηλές και παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις. Είναι αναγκαία η λήψη μέτρων για την ενθάρρυνση της απομάκρυνσης από την άτυπη/αδήλωτη εργασία και για την πάταξη της φοροδιαφυγής. Επιπλέον, θα πρέπει να ενισχυθούν οι πρωτοβουλίες για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της είσπραξης φόρων.

(12)

Λόγω της ευρύτητας της έκθεσης των τραπεζικών οργανισμών της Κύπρου στην ελληνική οικονομία, η απόδοση των περιουσιακών στοιχείων, η κερδοφορία και τα αποθέματα ρευστότητας των τραπεζών επηρεάστηκαν αρνητικά από την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, και από την αύξηση του αριθμού των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) που χορηγήθηκαν σε έλληνες δανειολήπτες. Το συνολικό άνοιγμα ολόκληρου του κυπριακού τραπεζικού τομέα στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλό. Στις 14 Δεκεμβρίου 2011, η Βουλή ενέκρινε δύο νομοσχέδια για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος έναντι τραπεζικών κρίσεων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει σημειωθεί ικανοποιητική πρόοδος όσον αφορά την ενίσχυση της εποπτείας των συνεταιριστικών πιστωτικών οργανισμών, οι οποίοι κατέχουν περίπου το 40 % του συνόλου των εγχώριων καταθέσεων.

(13)

Η Κύπρος αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, ιδίως στον τομέα των συντάξεων. Η Κύπρος έχει θέσει σε εφαρμογή δύο σημαντικά διαρθρωτικά μέτρα για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ωστόσο, μολονότι τα μέτρα που λαμβάνονται είναι κατάλληλα και αξιόπιστα, η απόκριση της Κύπρου δεν είναι αρκετά φιλόδοξη ώστε να εξασφαλισθεί διατηρησιμότητα και επάρκεια, και να καταστεί δικαιότερο το σύστημα σε περισσότερο μακροπρόθεσμη βάση. Εξακολουθούν να χρειάζονται μέτρα για να διατηρηθεί η απασχολησιμότητα των εργαζομένων εντός των επιχειρήσεων και για να στηριχθεί η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης. Όσον αφορά τη φτώχεια των ηλικιωμένων, η Κύπρος μόνον εν μέρει έχει αντιμετωπίσει το υψηλό ποσοστό ηλικιωμένων που κινδυνεύουν από τη φτώχεια. Τα μέτρα που έλαβε δεν φαίνεται να αρκούν για να βελτιώσουν τη βραχυπρόθεσμη επάρκεια εισοδήματος για τους συνταξιούχους που κινδυνεύουν από τη φτώχεια.

(14)

Η ανισότητα και η αναποτελεσματικότητα στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης δεν έχουν καταπολεμηθεί κατά τρόπο ουσιαστικό. Παρά τη σύσταση που περιλαμβάνεται στο σημείο 3 της σύστασης του Συμβουλίου του 2011, δεν έχει υποβληθεί μέχρι σήμερα σαφές χρονοδιάγραμμα όσον αφορά τη συγκρότηση του Εθνικού Συστήματος Ασφάλισης Υγείας. Το γεγονός αυτό ενέχει κινδύνους για τον μακροπρόθεσμο έλεγχο και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και για την ποιότητα της παρεχόμενης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

(15)

Η κυβέρνηση έχει λάβει ορισμένα μέτρα για να ανταποκριθεί στη σύσταση του 2011 για την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών (cost of living allowance - COLA), ιδίως επιβάλλοντας διετές πάγωμα των μισθών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι συμφώνησαν επίσης να δρομολογηθεί διάλογος με σκοπό την αναθεώρηση του συστήματος της COLA έως το τέλος του Ιουνίου 2012. Θα πρέπει να επιδιωχθεί, σε συνεννόηση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, μια ευρεία μεταρρύθμιση του συστήματος ώστε να ενισχυθεί η σύνδεση των πραγματικών μισθών με την εξέλιξη της παραγωγικότητας και το σύστημα να καταστεί δικαιότερο. Αυτό δεν θα ενίσχυε μόνο την ανταγωνιστικότητα της χώρας, αλλά θα συνέβαλλε και στην αποτελεσματικότερη κατανομή της εργασίας. Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν, βέβαια, ορισμένα πρώτα βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως η καταλληλότητα και η αξιοπιστία τους εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο θα επιδειχθεί φιλοδοξία και θα υλοποιηθούν τα τελικά συμπεράσματα του κοινωνικού διαλόγου που βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικά με τη μεταρρύθμιση του συστήματος τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών.

(16)

Η επιδείνωση των μακροοικονομικών προοπτικών είχε δυσμενείς επιπτώσεις στην κυπριακή αγορά εργασίας, αυξάνοντας το ποσοστό ανεργίας, ιδίως δε της ανεργίας των νέων. Η Κύπρος έλαβε ορισμένα θετικά μέτρα για να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση. Τα μέτρα αυτά είναι μεν χρήσιμα, αλλά όχι αρκετά φιλόδοξα, ιδίως όσον αφορά την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση, τομείς στους οποίους θα πρέπει να επιταχυνθεί η εφαρμογή. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, καθώς και για την απόκτηση νέων δεξιοτήτων ή την αναβάθμιση των υφιστάμενων δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, προκειμένου να διευκολυνθούν οι απαραίτητες διαδικασίες μετάβασης στην αγορά εργασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις ομάδες με χαμηλό ποσοστό συμμετοχής σε δραστηριότητες διά βίου μάθησης, όπως τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση και οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας.

(17)

Όσον αφορά τον τομέα των υπηρεσιών, η Κύπρος μετέφερε την οδηγία 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (6) («οδηγία για τις υπηρεσίες») μέσω οριζόντιου νόμου σε συνδυασμό με ειδικούς ανά τομέα τροποποιητικούς νόμους και κανονιστικές ρυθμίσεις. Ωστόσο, σε ορισμένους τομείς (π.χ. λιανεμπόριο, τουρισμός και κατασκευαστικές επιχειρήσεις) εκκρεμεί ακόμη η θέσπιση ειδικής νομοθεσίας. Μολονότι η Κύπρος βρίσκεται επάνω από τον μέσον όρο της ΕΕ όσον αφορά τη νομοθετική κατοχύρωση των επαγγελματικών υπηρεσιών και, από τα 90 κατοχυρωμένα επαγγέλματα στην Κύπρο τέσσερα μόνο υπάγονται στις επιχειρηματικές υπηρεσίες, σε μερικές νομοθετικά κατοχυρωμένες επαγγελματικές δραστηριότητες, όπως οι δικηγόροι και οι αρχιτέκτονες, εξακολουθούν να ισχύουν προκαθορισμένες ή ελάχιστες αμοιβές.

(18)

Βάσει της ανάλυσης που περιλαμβάνει η εμπεριστατωμένη επισκόπηση, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Κύπρος πλήττεται από ανισορροπίες. Συγκεκριμένα, οι μακροοικονομικές εξελίξεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, στα δημόσια οικονομικά και στον χρηματοπιστωτικό τομέα καθιστούν αναγκαίο να υπάρξει στενή παρακολούθηση και να δοθεί επειγόντως προσοχή στην οικονομική πολιτική προκειμένου να αποτραπούν ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις στη λειτουργία της οικονομίας και της οικονομικής και νομισματικής ένωσης. Ειδικότερα, η κυπριακή οικονομία αντιμετώπισε επίμονα και σημαντικά ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τα οποία προκαλούνται από ελλείμματα του εμπορικού ισοζυγίου λόγω της σταδιακής απώλειας ανταγωνιστικότητας τιμών/κόστους, ανισορροπιών στα δημόσια οικονομικά, οι οποίες εξελίχθηκαν σε ετήσια ελλείμματα που διογκώνονταν παρόλο που η οικονομία ανέκαμπτε από την ύφεση, και αύξησης του δανεισμού του ιδιωτικού τομέα. Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις λόγω του υψηλού τους χρέους σε συνδυασμό με τη χαμηλή τους κερδοφορία ως αποτέλεσμα της σημαντικής αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τομέα αυτόν. Επίσης, μεγάλους κινδύνους ενέχει το σημαντικό άνοιγμα του τραπεζικού τομέα στα ελληνικά κρατικά ομόλογα και στην ελληνική οικονομία. Επιπλέον, οι προοπτικές ανάπτυξης είναι ισχνές, γεγονός που εμποδίζει περαιτέρω τη σχετικά βραδεία διόρθωση των ανισορροπιών.

(19)

Η Κύπρος έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές, καθώς και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής βιωσιμότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(20)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Κύπρου. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, και παρουσίασε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση βιώσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Κύπρο, αλλά και τη συμμόρφωσή τους προς τους κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ένωσης με την παροχή συνεισφορών από το επίπεδο της ΕΕ για τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που απηύθυνε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(21)

Υπό το πρίσμα αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου για το 2012 και η γνώμη του (7) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(22)

Βάσει των αποτελεσμάτων της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012 και το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 7 κατώτερω,

1.

Να λάβει πρόσθετα μέτρα για την επίτευξη μόνιμης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος το 2012. Να εφαρμόσει με αυστηρότητα τη δημοσιονομική στρατηγική, στηριζόμενη σε επαρκώς προσδιορισμένα μέτρα, για το έτος 2013 και εξής, ώστε να εξασφαλίσει την επίτευξη του ΜΔΣ έως το 2014 και τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, και να επιτύχει επαρκή πρόοδο όσον αφορά την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Να επιταχύνει τη σταδιακή εφαρμογή ενός αναγκαστικού πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου με δεσμευτική κανονιστική βάση και διορθωτικό μηχανισμό. Να λάβει μέτρα για τη διατήρηση αυστηρού ελέγχου επί των δαπανών και να εφαρμόσει την κατάρτιση προϋπολογισμού βάσει επιδόσεων και προγραμμάτων το ταχύτερο δυνατόν. Να βελτιώσει τη φορολογική συμμόρφωση και να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή.

2.

Να εναρμονίσει περισσότερο το εποπτικό και το ρυθμιστικό πλαίσιο των συνεταιριστικών πιστωτικών οργανισμών σύμφωνα με τα πρότυπα που ισχύουν για τις εμπορικές τράπεζες. Να ενισχύσει τις κανονιστικές διατάξεις για την αποτελεσματική ανακεφαλαιοποίηση των χρηματοπιστωτικών οργανισμών προκειμένου να περιοριστεί η έκθεση του χρηματοπιστωτικού τομέα σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.

3.

Να βελτιώσει περαιτέρω τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και επάρκεια του συνταξιοδοτικού συστήματος και να αντιμετωπίσει το υψηλό ποσοστό ηλικιωμένων που κινδυνεύουν από τη φτώχεια. Να μεριμνήσει για αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, ευθυγραμμίζοντας μεταξύ άλλων την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής.

4.

Να ολοκληρώσει και να θέσει σε λειτουργία χωρίς καθυστέρηση το εθνικό σύστημα υγείας, με βάση έναν χάρτη πορείας, εξασφαλίζοντας την οικονομική βιωσιμότητά του και την ισότιμη πρόσβαση στην περίθαλψη.

5.

Να βελτιώσει τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, με σκοπό την ενίσχυση της επαγγελματικής του κινητικότητας προς δραστηριότητες με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης και υψηλή προστιθέμενη αξία. Να λάβει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, με έμφαση στην πρακτική άσκηση σε εταιρείες και την προώθηση της αυτοαπασχόλησης. Να λάβει τα κατάλληλα μέτρα πολιτικής στο σκέλος της ζήτησης με σκοπό την τόνωση της επιχειρηματικής καινοτομίας.

6.

Να άρει τα περιττά εμπόδια στις αγορές υπηρεσιών, ιδίως βελτιώνοντας την εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες στους τομείς υπηρεσιών που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο αναπτυξιακό δυναμικό (συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού) και απελευθερώνοντας την παροχή επαγγελματικών υπηρεσιών.

7.

Να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα, μεταξύ άλλων μέσω της μεταρρύθμισης του συστήματος τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, ώστε να αντανακλά καλύτερα την εξέλιξη της παραγωγικότητας. Να λάβει μέτρα για τη διαφοροποίηση της διάρθρωσης της οικονομίας. Να αποκαταστήσει τη δημοσιονομική ισορροπία περιστέλλοντας τις δαπάνες.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/17

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στο μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις εθνικές οικονομικές πολιτικές και πολιτικές απασχόλησης.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχικής Δημοκρατίας για το 2011, και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχικής Δημοκρατίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Τσεχική Δημοκρατία δεν προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν τμήμα της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και μέτρων για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 25 Απριλίου 2012, η Τσεχική Δημοκρατία υπέβαλε το πρόγραμμα σύγκλισης που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και, στις 13 Απριλίου 2012, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως.

(9)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σύγκλισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας, είναι ρεαλιστικό. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,2 % και 1,3 % το 2012 και το 2013 αντίστοιχα, σε σύγκριση με 0 % και 1,5 % το 2012 και το 2013 αντίστοιχα στις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2012. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σύγκλισης είναι να επιτευχθεί η ισοσκέλιση του προϋπολογισμού εντός του 2016. Ο στόχος να μειωθεί το 2013 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης στο 2,9 % του ΑΕΠ εναρμονίζεται με την προθεσμία της 2ας Δεκεμβρίου 2009 για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος που θεσπίζεται στις συστάσεις του Συμβουλίου. Η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια ύψους 0,9 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2010-2013, βάσει του (εκ νέου υπολογισμένου) διαρθρωτικού ισοζυγίου του προϋπολογισμού (5), είναι ελαφρά χαμηλότερη της προσπάθειας του 1 % του ΑΕΠ που συνιστάται από το Συμβούλιο. Το πρόγραμμα σύγκλισης επιβεβαιώνει τον προηγούμενο δημοσιονομικό μεσοπρόθεσμο στόχο (ΜΔΣ) για τον περιορισμό του ελλείμματος στο 1 % του ΑΕΠ, που αντανακλά κατά τον δέοντα τρόπο τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης για το 2015. Η πρόοδος προς την επίτευξη του ΜΔΣ, που είναι 0,8 % και 0,7 % του ΑΕΠ το 2014 και το 2015 αντίστοιχα, βάσει του (εκ νέου υπολογισμένου) διαρθρωτικού ισοζυγίου προϋπολογισμού και του ρυθμού ανάπτυξης των δημόσιων δαπανών, τηρεί το κριτήριο δαπανών του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

Οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης υπόκεινται σε διάφορους κινδύνους. Ο νόμος για τη χρηματοοικονομική αποζημίωση των εκκλησιών, που είναι υπό συζήτηση στο Κοινοβούλιο, θα μπορούσε να αυξήσει το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης άπαξ κατά 1,5 % του ΑΕΠ το έτος που θα τεθεί σε ισχύ. Γενικότερα, η φύση και η έκταση των προβλεπόμενων μέτρων εξυγίανσης, τόσο στην πλευρά των εσόδων όσο και στην πλευρά των δαπανών, συνεπάγονται αξιοσημείωτο κίνδυνο για τη βιωσιμότητα της φορολογικής προσαρμογής πέραν της περιόδου του προγράμματος. Μέχρι στιγμής, η δημοσιονομική προσαρμογή βασίστηκε κυρίως σε γενικευμένες περικοπές, οι οποίες επηρεάζουν, εκτός των άλλων, και τις δαπάνες που προωθούν την ανάπτυξη. Για την περίοδο 2013 – 2015 προβλέπονται πρόσθετες εξοικονομήσεις που ανέρχονται σχεδόν στο 1 % του ΑΕΠ, αλλά στο πρόγραμμα δεν προσδιορίζονται με επαρκείς λεπτομέρειες. Τέλος, τα περισσότερα από τα σχεδιαζόμενα μέτρα όσον αφορά τα έσοδα είναι προσωρινής φύσης και θα λήξουν το 2015. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, ο λόγος χρέους-ΑΕΠ αναμένεται να κορυφωθεί στο 45,1 % του ΑΕΠ το 2013, και στη συνέχεια να μειωθεί, κυρίως λόγω της προβλεπόμενης συνεχούς βελτίωσης του πρωτογενούς ισοζυγίου.

(10)

Το 2011, οι τσεχικές αρχές ενέκριναν αύξηση του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί του καπνού. Ενέκριναν, επίσης, σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση όσον αφορά τη φορολογία της εργασίας, που προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ το 2014. Περαιτέρω αλλαγές του φορολογικού συστήματος συμφωνήθηκαν σε κυβερνητικό επίπεδο τον Απρίλιο του 2012. Ορισμένες από τις αλλαγές αυτές αφορούν την περιβαλλοντική και στεγαστική φορολογία, τομείς που βρίσκονται σήμερα κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ο προσωρινός χαρακτήρας των διατάξεων όσον αφορά τη φορολογία της εργασίας, θα δημιουργήσει επιπλέον κόστος συμμόρφωσης και θα μειώσει την προβλεψιμότητα για τους φορολογουμένους. Επιπλέον, η χαμηλή πραγματική φορολόγηση των αυτοαπασχολούμενων σε σύγκριση με αυτή των μισθωτών, λόγω της υπερβολικής χρήσης κατ’ αποκοπήν ποσών και φορολογικών ατελειών, αντιμετωπίζεται μόνο εν μέρει από τις νέες προτάσεις. Τέλος, η κυβέρνηση ενέκρινε μέτρα για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ και της φορολογίας των καυσίμων και έλαβε τα πρώτα μέτρα για την εισαγωγή του ενιαίου σημείου είσπραξης. Ωστόσο, η φορολογική συμμόρφωση εξακολουθεί να αποτελεί ζήτημα, και το σημερινό σύστημα είσπραξης των φόρων δεν στηρίζεται σε μια σφαιρική και αρθρωμένη στρατηγική φορολογικής συμμόρφωσης.

(11)

Η κυβέρνηση ενέκρινε, και εν μέρει εφάρμοσε, μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με στόχο την αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και την αύξηση της αποταμίευσης συνταξιοδότησης. Ωστόσο, λόγω της σταδιακής ανόδου των συνταξιοδοτικών δαπανών που αναμένεται να επιταχυνθεί από το 2030 και μετά, οι προβλεπόμενες δημοσιονομικές ανισορροπίες του συνταξιοδοτικού συστήματος παραμένουν υψηλές σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ. Η μεταρρύθμιση ενισχύει τη σύνδεση μεταξύ της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης και του προσδόκιμου ζωής αλλά δεν περιλαμβάνει μηχανισμό που να εξασφαλίζει έγκαιρη αντίδραση στις μελλοντικές αλλαγές. Η ικανότητα του νέου κεφαλαιοποιητικού πυλώνα να συμβάλει σε υψηλότερες μέσες συντάξεις στο μέλλον εξαρτάται από το ποσοστό των εργαζομένων, ιδίως των νέων, που συμμετέχουν σε αυτό, και στην αναμενόμενη μακροπρόθεσμη απόδοση. Ωστόσο, δεν εξαγγέλθηκαν μέτρα για ενθάρρυνση της πραγματικής συμμετοχής στον εν λόγω πυλώνα, και θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθεί καλύτερη καθοδήγηση για τους δυνητικούς αποταμιευτές. Επιπλέον, το νέο σύστημα πρόωρης συνταξιοδότησης που προβλέπει η κυβέρνηση σε συμφωνία με τους κοινωνικούς εταίρους θέτει σε αξιοσημείωτο κίνδυνο την αξιοπιστία και τη φιλοδοξία των μεταρρυθμίσεων να επιτύχουν, αφενός, αποτελεσματική αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης και, αφετέρου, επαρκείς συντάξεις.

(12)

Το συνολικό ποσοστό ανεργίας είναι κάτω του μέσου όρου της ΕΕ, αλλά οι γυναίκες με παιδιά και άλλες ευάλωτες ομάδες αγωνίζονται για να αξιοποιήσουν το δυναμικό τους στην αγορά εργασίας. Η ταχύτερη επιστροφή από τη γονική άδεια, χάρη στην οποία θα αποφευχθεί η απώλεια δεξιοτήτων, εξαρτάται από τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα υπηρεσιών φροντίδας για τα παιδιά, ιδίως για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση απλούστευσε τις τεχνικές απαιτήσεις για τη δημιουργία παιδικών σταθμών στις εταιρείες, και προβλέπει την παροχή φορολογικών κινήτρων για μεγαλύτερη αξιοποίηση της ιδιωτικής παιδικής μέριμνας, εφαρμόζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο εν μέρει τις συστάσεις. Ωστόσο, δεδομένου ότι μόνο για το 3 % των παιδιών κάτω των τριών ετών χρησιμοποιούνται οι επίσημες υπηρεσίες παιδικής μέριμνας (σε σύγκριση με το 24 % στην ΕΕ-27, 2009), είναι απαραίτητο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα με σκοπό να αυξηθεί η συμμετοχή των γονέων με μικρά παιδιά στην αγορά εργασίας.

(13)

Διάφορα μέτρα λήφθηκαν για τη βελτίωση της απόδοσης των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης (ΔΥΑ). Περιφερειακά γραφεία απασχόλησης τέθηκαν υπό την ευθύνη μιας νέας κεντρικής υπηρεσίας εργασίας και, ως μέρος μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης των κοινωνικών παροχών, η ευθύνη για την καταβολή των μη ασφαλιστικών κοινωνικών παροχών μεταφέρθηκε από τους δήμους στα γραφεία απασχόλησης. Ωστόσο, ο αυξημένος φόρτος εργασίας που συνεπάγεται αυτή η μεταφορά, θα ασκήσει περαιτέρω πίεση στο προσωπικό των ΔΥΑ, των οποίων ο αριθμός μειώθηκε κατά 12 % το 2011. Για τη βελτίωση των υπηρεσιών εύρεσης εργασίας, εισήχθηκε σύστημα για την εξωτερική ανάθεση υπηρεσιών απασχόλησης σε ιδιωτικούς φορείς. Μεγάλο ποσοστό των τελών πρέπει να προκαταβάλλεται, πράγμα που θα χρειαστεί να επανεξεταστεί στο μέλλον προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα κίνητρα ευθυγραμμίζονται με τα αποτελέσματα της αγοράς εργασίας. Πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της εκπαίδευσης και η παροχή βοήθειας και εξατομικευμένων υπηρεσιών στους ζητούντες εργασία. Πρέπει να παρασχεθούν τα αναγκαία μέσα και κίνητρα. Η αποδοτικότητα θα πρέπει να αξιολογείται προκειμένου να βελτιωθεί η στοχοθέτηση, σε περίπτωση που οι παρεμβάσεις και η χρηματοδότηση των προγραμμάτων ενεργοποίησης συσχετιστούν με την απόδοση.

(14)

Εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά περιθώρια για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης, παρά τις πρόσφατες βελτιώσεις σε ορισμένους τομείς, όπως οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και η μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις. Μια στρατηγική για την καταπολέμηση της διαφθοράς για το 2011-2012 είναι ήδη σε ισχύ. Νέα στρατηγική για τη μετά το 2012 περίοδο βρίσκεται στη φάση της προετοιμασίας και θα εγκριθεί εντός του 2012. Η έκδοση του νέου νόμου περί δημοσίων συμβάσεων, που ισχύει από τον Απρίλιο 2012, αποτελεί το κύριο επίτευγμα της τρέχουσας στρατηγικής. Ωστόσο, η ορθή επιβολή και εφαρμογή του νόμου θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητά του. Το ζήτημα της ανωνυμίας των μετόχων δεν έχει ακόμη διευθετηθεί. Ο νόμος περί δημοσίων υπαλλήλων βρίσκεται ακόμα στο στάδιο προετοιμασίας, αλλά πρέπει να εγκριθεί χωρίς καθυστέρηση, προκειμένου οι διοικητικές αρχές να αποκτήσουν την απαραίτητη σταθερότητα. Επιπλέον, οι παρατυπίες κατά την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων και η μη βέλτιστη λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου για τη δημόσια διοίκηση αποτελούν σημαντικές πηγές προβλημάτων όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των ταμείων της ΕΕ.

(15)

Η τσεχική οικονομία χρειάζεται να κινητοποιήσει παράγοντες που διευκολύνουν τη μετάβαση στην ανάπτυξη με βάση την καινοτομία, την υψηλότερη προστιθέμενη αξία και το ανθρώπινο κεφάλαιο, δεδομένου ότι οι ευκαιρίες για αύξηση της πραγματικής σύγκλισης με βάση την ανάπτυξη έντασης κεφαλαίου, είναι μάλλον περιορισμένες. Η μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο συζητήσεων. Αν και περιλαμβάνει την αναμόρφωση της τρέχουσας διαδικασίας διαπίστευσης, δεν είναι αρκούντως επακριβής όσον αφορά το βασικό ζήτημα των προτύπων ποιοτικής αξιολόγησης και, λόγω της έλλειψης συστηματικής συλλογής και ανάλυσης δεδομένων, δεν στηρίζεται από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Υπό το φως της υποβάθμισης των επιδόσεων των Τσέχων μαθητών, η κυβέρνηση έλαβε μέτρα για να εξασφαλίσει ελάχιστα μαθησιακά αποτελέσματα και δρομολόγησε μια στρατηγική ελέγχου βάσει υπολογιστών σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά είναι πολύ περιορισμένα για να αυξήσουν αποτελεσματικά την ποιότητα και την ισοτιμία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

(16)

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Τσεχικής Δημοκρατίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στην Τσεχική Δημοκρατία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους προς τους κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ένωσης με την παροχή εισροών επιπέδου ΕΕ στις μελλοντικές εθνικές αποφάσεις. Οι συστάσεις της βάσει του ευρωπαϊκού εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 6 παρακάτω.

(17)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης, και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 παρακάτω,

1.

Να εξασφαλίσει την προβλεφθείσα πρόοδο για την έγκαιρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Για τον σκοπό αυτό, να εφαρμόσει πλήρως τον προϋπολογισμό για το 2012, καθώς και να προσδιορίσει μέτρα διαρκείας που απαιτούνται για το 2013, ώστε να επιτευχθεί η μέση ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή που αναφέρεται στη σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Στη συνέχεια, να καταβάλει την κατάλληλη προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής, ώστε να επιτευχθεί επαρκής πρόοδος προς την κατεύθυνση του μεσοπρόθεσμου στόχου, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης του κριτηρίου των δαπανών. Στο πλαίσιο αυτό, να αποφύγει τις γενικευμένες περικοπές, να διασφαλίσει τις δαπάνες που προωθούν την ανάπτυξη, και να κλιμακώσει τις προσπάθειες για να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών. Να εκμεταλλευτεί τα διαθέσιμα περιθώρια για αυξήσεις στους φόρους εκείνους που είναι όσο το δυνατό λιγότερο επιζήμιοι για την ανάπτυξη. Να μετατοπίσει το υψηλό επίπεδο της φορολογίας από την εργασία στη στέγαση και το περιβάλλον. Να μειώσει τις διαφορές μεταξύ μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων όσον αφορά τη φορολογική μεταχείριση. Να λάβει μέτρα για τη βελτίωση της είσπραξης των φόρων, τη μείωση της φοροδιαφυγής και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης εφαρμόζοντας το ενιαίο σημείο είσπραξης για όλους τους φόρους.

2.

Να εισαγάγει περαιτέρω αλλαγές στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα για να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Να επανεξετάσει σχέδια που επιτρέπουν την ταχύτερη έξοδο από την αγορά εργασίας. Να προωθήσει την ουσιαστική συμμετοχή νεότερων εργαζομένων στο προβλεπόμενο σύστημα χρηματοδότησης για τη βελτίωση της επάρκειας των συντάξεων.

3.

Να λάβει συμπληρωματικά μέτρα για να αυξήσει σημαντικά τη διαθεσιμότητα οικονομικά προσιτών και ποιοτικών υποδομών προσχολικής φροντίδας των παιδιών.

4.

Να ενισχύσει τις ΔΥΑ με τη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της εκπαίδευσης, της βοήθειας στην αναζήτηση εργασίας και των εξατομικευμένων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών που ανατίθενται εξωτερικά.

5.

Να εγκρίνει και να εφαρμόσει επειγόντως τον νόμο περί δημοσίων υπαλλήλων για να προωθήσει τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης ως προς την αποφυγή παρατυπιών. Να εξασφαλίσει τη δέουσα εφαρμογή του νέου νόμου περί δημοσίων συμβάσεων. Να διευθετήσει το ζήτημα της ανωνυμίας των μετόχων. Να εξασφαλίσει τη σωστή εφαρμογή των ταμείων της ΕΕ και να εντείνει τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς.

6.

Να θεσπίσει την αναγκαία νομοθεσία ώστε να καθοριστεί ένα σαφές και διαφανές σύστημα για την αξιολόγηση της ποιότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των ερευνητικών ιδρυμάτων. Να εξασφαλίσει ότι η χρηματοδότηση είναι βιώσιμη και σχετίζεται με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης της ποιότητας. Να θεσπίσει στην υποχρεωτική εκπαίδευση ένα πλαίσιο αξιολόγησης που προωθεί τη βελτίωση.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/21

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας για το 2011 και εξέδωσε γνώμη σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας για την περίοδο 2011-2015.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία προσδιόρισε τη Δανία ως ένα από τα κράτη μέλη για τα οποία επρόκειτο να διεξαχθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 30 Απριλίου 2012, η Δανία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης για την περίοδο 2012-2015, καθώς και το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2012. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα. Στην εμπεριστατωμένη επισκόπησή της, βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή συμπέρανε ότι η Δανία παρουσιάζει εσωτερική και εξωτερική ανισορροπία, αν και όχι υπερβολικές.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σύγκλισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του εν λόγω προγράμματος, είναι εύλογο. Το σενάριο προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ 1,2 και 1,5 % το 2012 και το 2013 και συνάδει εν πολλοίς με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής που κάνουν λόγο για 1,1 και 1,4 %. Ως εκ τούτου, τα δημόσια ελλείμματα είναι κάπως μικρότερα στο πρόγραμμα σύγκλισης (4,0 και 1,8 % του ΑΕΠ το 2012 και το 2013 αντίστοιχα, σε σύγκριση με 4,1 και 2,0 % του ΑΕΠ στις εαρινές προβλέψεις του 2012 της Επιτροπής). Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι να διορθωθεί το υπερβολικό έλλειμμα έως το 2013 και να επιτευχθεί ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) που αντιστοιχεί σε διαρθρωτικό έλλειμμα που δεν υπερβαίνει το 0,5 % του ΑΕΠ. Στόχος της κυβέρνησης είναι να επιτευχθεί τουλάχιστον διαρθρωτικά ισοσκελισμένος προϋπολογισμό το 2020.

Ως εκ τούτου, το πρόγραμμα σύγκλισης επιβεβαιώνει τον προηγούμενο ΜΔΣ, ο οποίος αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Το προγραμματιζόμενο ονομαστικό έλλειμμα για το 2013 συμβαδίζει με την έγκαιρη διόρθωση του υπερβολικού δημόσιου ελλείμματος και, με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο (5), η προγραμματιζόμενη δημοσιονομική προσπάθεια κατά το 2013 ανταποκρίνεται στη σύσταση που εξέδωσε το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος τον Ιούλιο του 2010. Τα καθαρά μέτρα διακριτικής ευχέρειας, όπως παρουσιάζονται στο πρόγραμμα σύγκλισης, εκτιμάται ότι οδηγούν σε εξυγίανση που ακολουθεί εν γένει τη σύσταση που εκδόθηκε δυνάμει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Η πορεία της εξυγίανσης έχει καταστεί πιο οπισθοβαρής από ό,τι προβλεπόταν αρχικά και χρειάζεται σημαντική προσπάθεια το 2013 για να διασφαλιστεί η απαιτούμενη διαρθρωτική προσαρμογή. Οι κίνδυνοι μη επίτευξης της τιμής αναφοράς της Συνθήκης του 3 % του ΑΕΠ το 2013 είναι περιορισμένοι· οι εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής κάνουν λόγο για δημόσιο έλλειμμα 2,0 % του ΑΕΠ. Η Δανία αναμένεται να φθάσει τον ΜΔΣ της το 2013. Ωστόσο, με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο, από το 2013 και έπειτα δεν συμβαίνει το ίδιο, η δε εκτιμώμενη δημοσιονομική βελτίωση στο διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο υπολείπεται του 0,5 % του ΑΕΠ που απαιτεί το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, ο ρυθμός ανάπτυξης των κρατικών δαπανών, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, αναμένεται ότι θα τηρεί το όριο δαπανών που ορίζει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Μέρος των δημοσιονομικών ελλειμμάτων θα χρηματοδοτηθεί από τη μείωση του λογαριασμού της κυβέρνησης στη Nationalbank της Δανίας. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος της Δανίας αναμένεται να υποχωρήσει από 46,5 % του ΑΕΠ το 2011 στο 42,1 % έως το 2015, δηλαδή αρκετά κάτω από το 60 % του ΑΕΠ.

(11)

Η αύξηση της προσφοράς εργατικού δυναμικού αποτελεί βασική προτεραιότητα για τη Δανία ώστε να εξασφαλιστεί η μελλοντική ευημερία και η δημοσιονομική διατηρησιμότητα. Το 2011, η Δανία ολοκλήρωσε μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση του συστήματος εθελοντικής πρόωρης συνταξιοδότησης και επέσπευσε την προηγουμένως προγραμματισθείσα αύξηση της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης, συνδέοντάς τη με το προσδόκιμο ζωής. Τώρα είναι ανάγκη να δοθεί έμφαση στη μεταρρύθμιση των συντάξεων αναπηρίας και των προγραμμάτων επιδοτούμενης απασχόλησης (σύστημα «flex-job»). Η κυβέρνηση υπέβαλε πρόταση για τη μεταρρύθμιση του τομέα αυτού, η οποία θα πρέπει να εφαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση. Το αυξανόμενο χάσμα που υφίσταται όσον αφορά την απασχόληση μεταξύ ατόμων μεταναστευτικής προέλευσης και του υπόλοιπου ενεργού πληθυσμού είναι αναγκαίο επίσης να αντιμετωπιστεί.

(12)

Η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας στη Δανία επιβραδύνθηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες και μία από τις αιτίες ήταν οι σχετικά χαμηλές εκπαιδευτικές επιδόσεις. Παρά το υψηλό επίπεδο δαπανών στην εκπαίδευση, η ποιότητα σχολικής εκπαίδευσης –όπως υπολογίστηκε από το πρόγραμμα διεθνούς αξιολόγησης μαθητών (PISA) του ΟΟΣΑ– ανέρχεται μόλις στον μέσο όρο. Επίσης, οι σπουδαστές κατά κανόνα ολοκληρώνουν τις σπουδές τους σε μεγαλύτερη ηλικία από ό,τι σε άλλα κράτη μέλη και τα ποσοστά εγκατάλειψης των σπουδών σε ιδρύματα επαγγελματικής κατάρτισης είναι σχετικά υψηλά. Για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του τομέα αυτού, η κυβέρνηση εξήγγειλε ορισμένα νέα μέτρα τόσο για την υποχρεωτική όσο και για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ο προϋπολογισμός του 2012 στηρίζει επίσης την εισαγωγή κοινωνικών ρητρών στις προσκλήσεις υποβολής προσφορών για τις δημόσιες συμβάσεις και μέτρα που θα παρέχουν οικονομικά κίνητρα σε ιδιωτικές εταιρείες να προσφέρουν θέσεις μαθητείας, ώστε να αυξήσουν τον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων. Η αύξηση της προσφοράς θέσεων μαθητείας θα αποτελέσει επίσης αντικείμενο τριμερών διαπραγματεύσεων και των εργασιών διυπουργικής επιτροπής.

(13)

Άλλη πιθανή αιτία της βραδείας αύξησης της παραγωγικότητας είναι ο σχετικά χαμηλός βαθμός ανταγωνισμού στη Δανία. Το 2011, εγκρίθηκε δέσμη μέτρων ανταγωνισμού που στόχευε ιδίως στον τομέα των δομικών κατασκευών, στον τομέα του λιανικού εμπορίου, στον τομέα της υγείας και στον τομέα των δημόσιων υπηρεσιών. Υπό εξέταση βρίσκεται ο ανταγωνισμός στον τομέα των ταξί και των μεταφορικών υπηρεσιών, καθώς και η ελευθέρωση του τομέα των φαρμακείων, ενόψει πιθανών νέων μέτρων. Το ζήτημα της αύξησης της δημόσιων συμβάσεων σε επίπεδο δήμων και περιφερειών τελεί υπό διαπραγμάτευση με περιφερειακές και τοπικές αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, κρατική επιτροπή κατέληξε πρόσφατα στο συμπέρασμα ότι απαιτείται ενίσχυση της δανικής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού και ότι επί του παρόντος οι κυρώσεις για παραβάσεις είναι υπερβολικά ήπιες ώστε να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Δεδομένου ότι μόνο περιορισμένος αριθμός συγκεκριμένων πρωτοβουλιών αναλήφθηκαν στον τομέα αυτόν κατά το παρελθόν έτος, απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για την κατάλληλη αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής.

(14)

Όπως επιβεβαιώθηκε στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1176/2011, ενώ το υψηλό ακαθάριστο ιδιωτικό χρέος αποτελεί σε κάποιο βαθμό διαρθρωτικό χαρακτηριστικό της δανικής οικονομίας, με τα περιουσιακά στοιχεία των νοικοκυριών να υπερβαίνουν κατά πολύ τις υποχρεώσεις τους, δημιουργούνται ανησυχίες όσον αφορά το υψηλό χρέος των νοικοκυριών λόγω του ότι οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων φαίνεται να έχουν οδηγήσει το χρέος σε επίπεδα πέραν εκείνων που θα μπορούσαν να οφείλονται σε διαρθρωτικούς παράγοντες, όπως περιουσιακά στοιχεία από ακίνητα και συντάξεις.

Επιπλέον, η σύνθεση των ενυπόθηκων δανείων έχει αλλάξει σε σχέση με το 2003, καθώς τα δάνεια μεταβλητού επιτοκίου χωρίς δόσεις έχουν γίνει δημοφιλέστερα των δανείων σταθερού επιτοκίου με δόσεις. Για ένα δεδομένο επίπεδο χρέους συνεπώς τα νοικοκυριά είναι πλέον πιο ευαίσθητα στις αυξήσεις επιτοκίων και στις διακυμάνσεις των τιμών των ακινήτων από ό,τι πριν από μια δεκαετία. Αυτό εγκυμονεί μεγαλύτερους κινδύνους για τη δημοσιονομική και οικονομική σταθερότητα. Στη Δανία έχουν ληφθεί μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών του συστήματος ενυπόθηκου δανεισμού. Το Υπουργείο Επιχειρήσεων και Ανάπτυξης διεξάγει ανάλυση της σύνθεσης των ενυπόθηκων δανείων των νοικοκυριών με γνώμονα το εισόδημα, το ιστορικό της αγοράς εργασίας και άλλες κοινωνικές και οικονομικές μεταβλητές. Σκοπός είναι να προσδιοριστεί η ενδεχόμενη ευαισθησία των νοικοκυριών σε περίπτωση διάφορων οικονομικών κλυδωνισμών, μεταξύ των οποίων οι διακυμάνσεις των επιτοκίων. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να μελετηθεί η λήψη μέτρων για την πρόληψη προκυκλικών εξελίξεων στην αγορά στέγης μεσοπρόθεσμα, κατά προτίμηση μέσω της ευθυγράμμισης του φόρου ακίνητης περιουσίας με τις πραγματικές τιμές της αγοράς. Η κατάργηση του ανωτάτου ορίου της ετήσιας αύξησης του δημοτικού φόρου ακινήτων μπορεί επίσης να αποτρέψει μελλοντικά προκυκλικά αποτελέσματα. Μέτρα του είδους αυτού πρέπει να θεσπιστούν βαθμιαία, λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα ανάγκη σταθεροποίησης της αγοράς στέγης.

(15)

Η Δανία ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Αυτές οι δεσμεύσεις και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011 αφορούν την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής λήφθηκαν υπόψη στις κατωτέρω συστάσεις.

(16)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διεξήγαγε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Δανίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το πρόγραμμα εθνικών μεταρρυθμίσεων και παρουσίασε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Λήφθηκε υπόψη όχι μόνο η καταλληλότητά τους για βιώσιμη φορολογική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Δανία, αλλά επίσης η συμμόρφωσή τους προς τους κανόνες της ΕΕ και τη διακυβέρνηση, δεδομένης της ανάγκης ενίσχυσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, με συνεισφορές από το επίπεδο της ΕΕ στη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

(17)

Βάσει αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ειδικότερα στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(18)

Βάσει των αποτελεσμάτων της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σύγκλισης. Οι συστάσεις του κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αποτυπώνονται, ειδικότερα, στις συστάσεις 3, 4 και 5 κατωτέρω,

1.

Να εφαρμόσει τη δημοσιονομική στρατηγική όπως είχε προβλεφθεί, να εξασφαλίσει διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2013 και να επιτύχει τη μέση ετήσια προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής που ορίζεται στις συστάσεις που διατύπωσε το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Εν συνεχεία, να καταβάλει κατάλληλη προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής ώστε να σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο στην επίτευξη του ΜΔΣ, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης του ορίου δαπανών.

2.

Να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη μακροπρόθεσμη προσφορά εργατικού δυναμικού, μέσω μεταρρύθμισης των συντάξεων αναπηρίας, καλύτερης στόχευσης των καθεστώτων επιδοτούμενης απασχόλησης (σύστημα «flex-job») προς άτομα με μειωμένη ικανότητα εργασίας και βελτίωσης της απασχολησιμότητας ατόμων μεταναστευτικής προέλευσης.

3.

Να εφαρμόσει πάραυτα τα εξαγγελθέντα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας κόστους του εκπαιδευτικού συστήματος, τη μείωση των ποσοστών διακοπής της φοίτησης, ιδίως στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης, και την αύξηση του διαθέσιμου αριθμού θέσεων μαθητείας.

4.

Να συνεχίσει τις προσπάθειες για την άρση των φραγμών στον ανταγωνισμό, ιδίως στους τομείς των τοπικών υπηρεσιών, του λιανικού εμπορίου και των δομικών κατασκευών, μεταξύ άλλων ανοίγοντας περαιτέρω στον ανταγωνισμό τις δημοτικές και περιφερειακές δημόσιες συμβάσεις παροχής υπηρεσιών και εξασφαλίζοντας ότι οι κυρώσεις για παραβάσεις της νομοθεσίας ανταγωνισμού είναι επαρκώς αποτρεπτικές.

5.

Να εξετάσει το ενδεχόμενο λήψης περαιτέρω προληπτικών μέτρων για την ενίσχυση της σταθερότητας της αγοράς στέγης και του χρηματοοικονομικού συστήματος μεσοπρόθεσμα, μεταξύ άλλων, λαμβάνοντας υπόψη τη διεξαγόμενη μελέτη του Υπουργείου Επιχειρήσεων και Ανάπτυξης όσον αφορά την κατανομή περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων στα νοικοκυριά και αναθεωρώντας το σύστημα φόρου των αξιών ακινήτων και το σύστημα φόρου των αξιών δημοτικών ακινήτων.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/25

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στην ενίσχυση του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις εθνικές οικονομικές πολιτικές και πολιτικές απασχόλησης.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Εσθονίας για το 2011 και διετύπωσε γνώμη σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας για την περίοδο 2011-2015.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, για την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία η Εσθονία δεν προσδιορίζεται ως ένα από τα κράτη μέλη για τα οποία επρόκειτο να διεξαχθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν τμήμα της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Το Συμβούλιο υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη δημοσιονομική εξυγίανση που θα ευνοεί την ανάπτυξη, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση. Κάλεσε τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις του Συμβουλίου για το 2011 και να μετατρέψουν αυτές τις προτεραιότητες σε συγκεκριμένα μέτρα που θα συμπεριληφθούν στα προγράμματά τους σταθερότητας/σύγκλισης και στα εθνικά προγράμματά τους μεταρρυθμίσεων.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να καταθέσουν τις δεσμεύσεις τους εγκαίρως, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχά τους προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 26 Απριλίου 2012 η Εσθονία υπέβαλε το πρόγραμμα σταθερότητας για την περίοδο 2010-2015 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθούν υπόψη οι αλληλοσυνδέσεις τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι προβλέψεις του προϋπολογισμού είναι ρεαλιστικό για το 2012-13, όταν η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται να φθάσει κατά μέσο όρο σε περίπου 2,4 %. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής, το 2013 αναμένεται αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,8 %. Στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να διασφαλίσει διατηρήσιμη δημοσιονομική πολιτική που στηρίζει την ισόρροπη ανάπτυξη, επιτυγχάνοντας διαρθρωτικό πλεόνασμα, εξασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή δημοσιονομικά αποθέματα και μειώνοντας τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας. Η στρατηγική αποσκοπεί επίσης στην εκπλήρωση των απαιτήσεων του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Το πρόγραμμα σταθερότητας στοχεύει στην υπερκάλυψη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) που συνίσταται στην επίτευξη διαρθρωτικού πλεονάσματος από το 2013.

Ο ΜΔΣ αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Βάσει του διαρθρωτικού ισοζυγίου του προϋπολογισμού (που υπολογίστηκε εκ νέου) (5), το ποσοστό αύξησης των δημόσιων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, θα είναι σύμφωνο με το κριτήριο των δαπανών του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης έως το 2015. Παράλληλα, το πρόγραμμα σταθερότητας αποσκοπεί στην επίτευξη ονομαστικών πλεονασμάτων από το 2014. Ο δείκτης δημόσιου χρέους είναι σαφώς χαμηλότερος του 60 % του ΑΕΠ και, σύμφωνα με το πρόγραμμα, είναι πιθανόν να μειωθεί μετά το 2013 για να φθάσει στο 10 % περίπου το 2015.

(11)

Το 2011 η Εσθονία επέτυχε σημαντικό δημοσιονομικό πλεόνασμα. Για το 2012, το προβλεπόμενο ποσοστό οικονομικής ανάπτυξης, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2012, φαίνεται πολύ ασθενέστερο από του 2011, με πτώση από 7,6 % σε περίπου 1,6 %, και, συνεπώς, είναι αναγκαίος περαιτέρω έλεγχος επί της αποτελεσματικότητας των δαπανών. Η Εσθονία προβλέπει να θεσπίσει το 2012 έναν (διαρθρωτικό) δημοσιονομικό κανόνα, προκειμένου να μπορέσει να διατηρήσει τον έλεγχο επί των δαπανών. Μόλις θεσπιστεί, ο δημοσιονομικός κανόνας, θα πρέπει να συμπληρωθεί με την ενίσχυση του δεσμευτικού χαρακτήρα των πολυετών στόχων για τις δαπάνες. Συνεπώς, η Εσθονία έχει εν μέρει εφαρμόσει σε αυτόν τον τομέα τη σύσταση του 2011.

(12)

Όσον αφορά την αγορά εργασίας, ελήφθησαν ορισμένα μέτρα στον τομέα της φορολόγησης της εργασίας. Εντούτοις, είναι δυνατόν να ενισχυθούν τα κίνητρα για εργασία με την αντιμετώπιση της αυξανόμενης τάσης για προσφυγή σε επιδόματα αναπηρίας και ανικανότητας προς εργασία, με το να καταστεί η εργασία ελκυστικότερη για τους χαμηλόμισθους και υψηλόμισθους που λαμβάνουν επιδόματα ανεργίας και γονεϊκά επιδόματα. Ενώ έχουν καταβληθεί ενθαρρυντικές προσπάθειες για τη μείωση του υψηλού ποσοστού ανεργίας, η μακροχρόνια ανεργία και η ανεργία των νέων είναι ακόμη υψηλές. Αποτέλεσμα είναι ότι αυξάνεται ο κίνδυνος της φτώχειας για τα παιδιά σε νοικοκυριά ανέργων, και αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί με την παροχή αποτελεσματικών κοινωνικών υπηρεσιών, μεταξύ άλλων, και οικογενειακών υπηρεσιών. Η στήριξη της οικογένειας αυτής καθαυτήν θα μπορούσε να καταστεί αποτελεσματικότερη με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, χάρη στην καλύτερη στοχοθέτηση της παροχής των γονεϊκών και οικογενειακών επιδομάτων, καθώς και στην κατάργηση των μη αποτελεσματικών απαλλαγών φόρου εισοδήματος που συνδέονται με τα παιδιά.

(13)

Τα μέτρα του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση είναι ακόμη ανεπαρκή, δεδομένης της σημερινής τάσης για μείωση της χρήσης των δημόσιων συγκοινωνιών. Ο στόλος των νέων αυτοκινήτων στην Εσθονία είναι ο πλέον ενεργειοβόρος στην ΕΕ. Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης καυσίμων δεν επαρκούν για να αλλάξουν τα καταναλωτικά πρότυπα. Η μεταφορά πολλών σχετικών με την ενέργεια οδηγιών της ΕΕ δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί πλήρως. Η Εσθονία έχει ανάγκη να διαφοροποιήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό της. Οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν, προκειμένου να ενσωματωθεί σε αυτές αυξανόμενη παραγωγή αιολικής ενέργειας.

(14)

Η ποιότητα και η διαθεσιμότητα της επαγγελματικής εκπαίδευσης έχουν βελτιωθεί σημαντικά, και για το 2012-13 προβλέπονται περισσότερα μέτρα εκσυγχρονισμού. Εντούτοις, πρέπει να βελτιωθεί η μετάβαση από τη γενική στην επαγγελματική εκπαίδευση, και θα μπορούσε να εξεταστεί η γενίκευση περισσότερων συστημάτων που βασίζονται στην εργασία. Η συμμετοχή στη διά βίου μάθηση βελτιώνεται, αλλά η εστίαση σε εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης είναι ανεπαρκής. Υπάρχουν συνεχώς προβλήματα όσον αφορά την αντιστοίχιση των αποτελεσμάτων της εκπαίδευσης προς τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Επίσης, είναι αναγκαίο να πραγματοποιηθεί επειγόντως μεταρρύθμιση του δεύτερου κύκλου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και να βελτιωθεί περαιτέρω η παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών από τις τοπικές αρχές. Τέλος, η συνεργασία μεταξύ του επιχειρηματικού τομέα και των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής, ενώ το μέρος της έντασης γνώσεων του ιδιωτικού τομέα θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω.

(15)

Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η πτωτική δημογραφική τάση και να διασφαλιστεί ισόρροπη και ανταγωνιστική περιφερειακή ανάπτυξη, είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί, σε μακροπρόθεσμη βάση, η δημοσιονομική διατηρησιμότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και η βελτίωση της παροχής δημόσιων υπηρεσιών σε τοπικό επίπεδο, και να βελτιστοποιηθεί η χρήση των σχετικά διάσπαρτων πόρων. Δεδομένου του περιορισμένου μεγέθους τους, η πλειονότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζει δυσκολίες όσον αφορά την παροχή προς όλους των αναγκαίων κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και των υπηρεσιών στους τομείς της υγείας, της αγοράς εργασίας, των μεταφορών και της εκπαίδευσης.

(16)

Η Εσθονία ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές και η εφαρμογή τους, που παρουσιάστηκαν το 2011, αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της απασχόλησης, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων του συμφώνου ευρώ +. Τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(17)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Εσθονίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στην Εσθονία, αλλά επίσης την τήρηση των κανόνων και των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ένωσης, μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις της στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις κατωτέρω συστάσεις 1 έως 5.

(18)

Υπό το πρίσμα αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας, και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στην παρακάτω σύσταση 1,

1.

Να διατηρήσει υγιή δημοσιονομική θέση εφαρμόζοντας τον προβλεπόμενο δημοσιονομικό της προγραμματισμό, διασφαλίζοντας την επίτευξη του ΜΔΣ έως το 2013 το αργότερο, καθώς και να τηρήσει το κριτήριο των δαπανών. Να συμπληρώσει τον προβλεπόμενο δημοσιονομικό κανόνα με πιο δεσμευτικούς κανόνες πολυετών δαπανών εντός του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου, να συνεχίσει να βελτιώνει την αποτελεσματικότητα των δημοσίων δαπανών και να εφαρμόσει μέτρα για τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης.

2.

Να βελτιώσει τα κίνητρα για την εργασία, εξορθολογίζοντας το σύστημα κοινωνικών παροχών και αυξάνοντας την ευελιξία κατά τη χορήγηση των επιδομάτων αναπηρίας, ανεργίας, καθώς και των γονεϊκών επιδομάτων, διασφαλίζοντας παράλληλα την κατάλληλη κοινωνική προστασία. Να βελτιώσει την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, βελτιώνοντας παράλληλα τη στοχοθέτηση των οικογενειακών και γονεϊκών επιδομάτων και καταργώντας τις απαλλαγές φόρου εισοδήματος που συνδέονται με τα παιδιά οι οποίες αποτελούν πηγή στρεβλώσεων. Να αυξήσει τη συμμετοχή των νέων και των μακροχρόνια ανέργων στην αγορά εργασίας.

3.

Να συνδέσει αποτελεσματικότερα την κατάρτιση και την εκπαίδευση με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων. Να αυξήσει τις ευκαιρίες για να βελτιωθεί η πρόσβαση των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης στη διά βίου μάθηση. Να ενθαρρύνει τα συστήματα έρευνας και καινοτομίας να καθορίσουν προτεραιότητες και να αποκτήσουν διεθνοποιημένο χαρακτήρα.

4.

Να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση, ιδίως στα κτίρια και τις μεταφορές, και να ενισχύσει τα περιβαλλοντικά κίνητρα σχετικά με τα οχήματα και τα απόβλητα, προβλέποντας ιδίως κίνητρα όπως η φορολόγηση των οχημάτων. Να προωθήσει τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενεργείας, μεταξύ άλλων, με την αναβάθμιση των υποδομών και της νομοθεσίας. Να συνεχίσει την ανάπτυξη των διασυνοριακών συνδέσεων, προκειμένου να θέσει τέρμα στη σχετική απομόνωση της αγοράς.

5.

Να ενισχύσει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα των δήμων, βελτιώνοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης και να διασφαλίσει την αποτελεσματική παροχή υπηρεσιών, ιδίως μέσω της παροχής ισχυρότερων κινήτρων που ωθούν τους δήμους σε συγχώνευση ή αύξηση της συνεργασίας μεταξύ τους. Οι σχετικές προτάσεις μεταρρυθμίσεων θα πρέπει να εφαρμοστούν εντός εύλογης προθεσμίας.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/28

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας για το 2011 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Φινλανδίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Φινλανδία κατονομάζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 19 Απριλίου 2012 η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας, που καλύπτει την περίοδο 2012-2015, και το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης, σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, κατά πόσον η Φινλανδία πλήττεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Στην εμπεριστατωμένη επισκόπησή της, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Φινλανδία αντιμετωπίζει ανισορροπία, η οποία δεν είναι όμως υπερβολική.

(10)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας κατ’ εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του εν λόγω προγράμματος είναι ευλογοφανές για την περίοδο 2012-2013, διότι η αύξηση του ΑΕΠ που αναμένεται στο εν λόγω πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής. Οι προβλέψεις για τα έτη 2014 και 2015 είναι επίσης ρεαλιστικές, διότι εκτιμούν ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα είναι σημαντικά χαμηλότερη από την υφιστάμενη πριν από την κρίση και χαμηλότερη από την αύξηση κατά τα έτη ανάκαμψης 2010-2011.

Ο κύριος δημοσιονομικός στόχος του προγράμματος σταθερότητας συνίσταται στη μείωση του ελλείμματος της κεντρικής κυβέρνησης με τον περιορισμό των δαπανών και την αύξηση των εσόδων. Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός της κεντρικής κυβέρνησης αποτελεί την κύρια πηγή του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης, η βελτίωση της κατάστασής του θα συμβάλει στην εξισορρόπηση του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για πλεόνασμα 0,5 % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (5), η Φινλανδία πέτυχε τον ΜΔΣ για το 2011 αλλά θα αποκλίνει ελάχιστα από αυτόν κατά την περίοδο 2012-2015. Το ποσοστό αύξησης των κρατικών δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, συμπίπτει με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης για όλα τα έτη εκτός από το 2015. Το πρόγραμμα σταθερότητας αποβλέπει στον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης μέχρι το 2015 και στην επίτευξη πλεονασμάτων από το 2016. Ο δείκτης του χρέους είναι πολύ χαμηλότερος από το 60 % του ΑΕΠ και, σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, το επίπεδο χρέους θα καταγράψει τη μεγαλύτερη τιμή του το 2014 στο 52 % του ΑΕΠ περίπου και μετά θα αρχίσει να μειώνεται. Στα δημόσια οικονομικά της Φινλανδίας εξακολουθεί να υφίσταται σημαντικό χάσμα διατηρησιμότητας, το οποίο απορρέει κυρίως από το ταχέως επιδεινούμενο ποσοστό εξάρτησης που οφείλεται στη γήρανση του πληθυσμού. Χρειάζεται να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του χάσματος διατηρησιμότητας στα δημόσια οικονομικά και ανάλογη προσαρμογή των μέτρων. Το δημοσιονομικό πλαίσιο της Φινλανδίας βασίζεται σε πολυετή ανώτατα όρια δαπανών, αλλά αυτά επί του παρόντος δεν ισχύουν στον τομέα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

(11)

Η παραγωγικότητα των δημόσιων υπηρεσιών παρουσιάζει πτωτική τάση κατά την τελευταία δεκαετία. Οι φινλανδικές αρχές έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή διάφορα μεταρρυθμιστικά μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος, αλλά η εφαρμογή τους ήταν αργή, ιδίως στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη, αφενός, μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης σε ολόκληρη τη χώρα και, αφετέρου, πρόγραμμα σχετικό με την παραγωγικότητα της κεντρικής κυβέρνησης. Η περαιτέρω αύξηση της παραγωγικότητας και η μείωση του κόστους θα μπορούσαν να επιτευχθούν με την ενθάρρυνση μεγαλύτερου ανταγωνισμού στους προστατευόμενους τομείς των ιδιωτικών και δημόσιων υπηρεσιών, μέσω της περαιτέρω απορρύθμισης της αγοράς προϊόντων και εργασίας.

(12)

Το περασμένο έτος η κυβέρνηση καθιέρωσε νέα μέτρα για τη μείωση της ανεργίας των νέων και της μακροχρόνιας ανεργίας. Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν πιλοτικό πρόγραμμα για τη μείωση της μακροχρόνιας ανεργίας και την καθιέρωση κοινωνικής εγγύησης για τους νέους. Τα μέτρα που καθιερώθηκαν είναι φιλόδοξα και χρήσιμα, αλλά τώρα χρειάζεται να εφαρμοστούν με σαφή στόχο τη βελτίωση των επιπέδων δεξιοτήτων και της θέσης στην αγορά εργασίας των στοχοθετημένων ομάδων. Λαμβανομένων υπόψη των δημογραφικών αλλαγών, η αύξηση του δείκτη απασχόλησης εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας είναι σημαντική για να εξασφαλιστεί η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών και να καλυφθεί η ζήτηση εργατικού δυναμικού στο μέλλον. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής ήταν ταχύτερη από την προβλεπόμενη κατά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2005 και, επομένως, με την πάροδο του χρόνου, η ισχύουσα νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης θα μπορούσε να αποδειχθεί υπερβολικά χαμηλή. Η κυβέρνηση, βάσει του οικείου προγράμματος σταθερότητας, ανέλαβε τη δέσμευση να αυξήσει την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης στα 62,4 έτη έως το 2025. Τον Μάρτιο του 2012 οι κοινωνικοί εταίροι συμφώνησαν σε διάφορα μέτρα για την επιμήκυνση της επαγγελματικής σταδιοδρομίας. Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί ότι θα μεταρρυθμίσει το συνταξιοδοτικό σύστημα το αργότερο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2017. Οι προσπάθειες χρειάζεται να επικεντρωθούν τώρα στη βραχυπρόθεσμη εφαρμογή της συμφωνηθείσας γραμμής δράσης.

(13)

Οι κανονιστικοί φραγμοί στον τομέα των υπηρεσιών στη Φινλανδία είναι ακόμα περιοριστικοί και ο βαθμός συγκέντρωσης της αγοράς είναι υψηλός όχι μόνο όσον αφορά το λιανικό εμπόριο, αλλά και τους τομείς παραγωγής. Στη λιανική αγορά των ειδών παντοπωλείου, η Φινλανδία έχει τον υψηλότερο βαθμό συγκέντρωσης της αγοράς, ενώ οι τιμές των τροφίμων συγκαταλέγονται μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρώπη. Τα πρόστιμα βάσει της νομοθεσίας ανταγωνισμού είναι παραδοσιακά χαμηλά στη Φινλανδία και προκαλούν αμφιβολίες όσον αφορά τον αποτρεπτικό τους χαρακτήρα. Υπήρξαν ορισμένες εξελίξεις στην πολιτική ανταγωνισμού, όπως ένας νέος εθνικός νόμος περί ανταγωνισμού και ένας νέος νόμος για τον χωροταξικό σχεδιασμό και την οικοδόμηση. Επίσης, η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να δρομολογήσει νέο πρόγραμμα για την προώθηση του ανταγωνισμού. Αυτό το πρόγραμμα θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση για να ενισχύσει περαιτέρω το πλαίσιο ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.

(14)

Η αύξηση της παραγωγικότητας στη Φινλανδία παρουσιάζει στασιμότητα και τα μερίδια αγοράς των φινλανδικών εταιρειών εξαγωγών στις αλλοδαπές αγορές έχουν μειωθεί τα τελευταία έτη. Το κόστος εργασίας ανά μονάδα αυξήθηκε, όχι όμως στον τομέα της μεταποίησης. Η ανάπτυξη ορισμένων επί του παρόντος δεσποζουσών βιομηχανιών, ιδίως ηλεκτρονικών και χαρτιού, φαίνεται ότι έφθασε στο ανώτατο σημείο και, σε γενικές γραμμές, το μερίδιο της μεταποίησης στο ΑΕΠ σημειώνει πτωτική τάση. Η Φινλανδία εξάγει ενδιάμεσα και επενδυτικά προϊόντα κυρίως σε ώριμες οικονομίες με χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και τα προϊόντα της έχουν περιορισμένη παρουσία στις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Η φινλανδική οικονομία χρειάζεται να διαφοροποιηθεί περισσότερο, τόσο ως προς τις εταιρείες όσο και ως προς τις αγορές εξαγωγών, προκειμένου να αναπτύξει πολλαπλούς ισχυρούς εξαγωγείς στο μέλλον. Η Φινλανδία, παρά τις ισχυρές επιδόσεις που σημείωσε στο παρελθόν στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης (Ε & Α) και της καινοτομίας, αν δεν αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των καινοτόμων εταιρειών υψηλής ανάπτυξης, κινδυνεύει να χάσει τη θέση της ως ηγέτιδας στον τομέα της καινοτομίας στην ΕΕ. Αυτό απαιτεί την προώθηση της καινοτομίας, τη δυνατότητα μετασχηματισμού της έρευνας και της τεχνολογίας σε εμπορεύσιμα προϊόντα, καθώς και την ενθάρρυνση της διείσδυσης σε ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές εξαγωγών. Βραχυπρόθεσμα, είναι επίσης ουσιώδες να αξιοποιηθεί και να διαδοθεί η εκτεταμένη τεχνογνωσία της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και σε άλλους κλάδους στη Φινλανδία, συμπεριλαμβανομένου του δημόσιου τομέα. Όσον αφορά την αύξηση των μισθών, η τριμερής συμφωνία για τους μισθούς του 2011 οδηγεί σε μέτρια αύξηση των μισθών το 2012 και το 2013, γεγονός που αναμένεται να βελτιώσει τη σχετική θέση της Φινλανδίας έναντι των κύριων εμπορικών της εταίρων.

(15)

Η Φινλανδία ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Αυτές οι δεσμεύσεις και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011 αφορούν τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, του ποσοστού απασχόλησης και της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, την ενίσχυση της δημοσιονομικής σταθερότητας και τη διασφάλιση του φορολογικού συντονισμού. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής ελήφθησαν υπόψη στις κατωτέρω συστάσεις.

(16)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή πραγματοποίησε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Φινλανδίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και υπέβαλε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Φινλανδία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της εισαγωγής σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις εισροών επιπέδου ΕΕ. Οι συστάσεις της Επιτροπής βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

(17)

Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(18)

Βάσει των αποτελεσμάτων της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται ιδίως στη σύσταση 5 κατωτέρω,

1.

Να διατηρήσει υγιή δημοσιονομική θέση το 2012 και μετέπειτα, με τη διόρθωση οποιασδήποτε απόκλισης από τον ΜΔΣ που διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Για τον σκοπό αυτό, να ενισχύσει και να εφαρμόσει αυστηρά τη δημοσιονομική στρατηγική, που υποστηρίζεται από επαρκώς συγκεκριμένα μέτρα, για το 2013 και μετέπειτα, περιλαμβανομένης της τήρησης της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες. Να συνεχίσει να διενεργεί ετήσιες αξιολογήσεις του μεγέθους του χάσματος διατηρησιμότητας που σχετίζεται με τη δημογραφική γήρανση και να προσαρμόζει τα δημόσια έσοδα και δαπάνες σύμφωνα με τους μακροπρόθεσμους στόχους και ανάγκες. Να ενσωματώσει καλύτερα τον τομέα της τοπικής κυβέρνησης στο σύστημα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου μέσω μέτρων ελέγχου των δαπανών.

2.

Να λάβει περαιτέρω μέτρα ώστε να επιτευχθεί αύξηση της παραγωγικότητας και μείωση του κόστους ως προς την παροχή δημόσιων υπηρεσιών, περιλαμβανόμενων των διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, ώστε να υπάρξει επίσης ανταπόκριση στις προκλήσεις που απορρέουν από τη γήρανση του πληθυσμού.

3.

Να εφαρμόσει τα ισχύοντα μέτρα για να βελτιώσει τη θέση στην αγορά εργασίας των νέων και των επί μακρόν ανέργων, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην ανάπτυξη δεξιοτήτων. Να λάβει περαιτέρω μέτρα για να βελτιώσει το ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, μεταξύ άλλων με την περιστολή των δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης. Να λάβει μέτρα για να αυξήσει την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης λαμβάνοντας υπόψη το βελτιωμένο προσδόκιμο ζωής.

4.

Να συνεχίσει να ενισχύει τον ανταγωνισμό στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, ιδίως στον τομέα του λιανικού εμπορίου, με τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του νέου νόμου περί ανταγωνισμού και του νέου προγράμματος για την προώθηση του υγιούς ανταγωνισμού. Να συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση της αποδοτικότητας των υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης, αυξάνοντας, όπου κρίνεται απαραίτητο, το ποσοστό υπαγωγής τους σε ανταγωνιστική διαδικασία και να διασφαλίσει την ουδετερότητα του ανταγωνισμού μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων επιχειρήσεων. Να λάβει περαιτέρω μέτρα για να διασφαλίσει ότι τα πρόστιμα βάσει της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού είναι επαρκώς αποτρεπτικά.

5.

Με πλήρη σεβασμό προς τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων και σε συμφωνία με τις εθνικές πρακτικές, να συνεχίσει τις προσπάθειες για τη διαφοροποίηση της επιχειρηματικής δομής, ιδίως με την επιτάχυνση της εισαγωγής προγραμματισμένων μέτρων για τη διεύρυνση της βάσης καινοτομίας και την παράλληλη συνέχιση της εναρμόνισης των μισθών και της πορείας της παραγωγικότητας, προκειμένου να ενισχυθούν η αύξηση της παραγωγικότητας και η εξωτερική ανταγωνιστικότητα.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/31

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γαλλίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γαλλία αναφέρεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν τμήμα της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες σχετικά με τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και τα μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να ενισχυθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των κοινωνικών επιπτώσεων της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ+ να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχα προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 4 Μαΐου 2012, η Γαλλία υπέβαλε επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας που καλύπτει την περίοδο 2012-2016 και, στις 13 Απριλίου 2012, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα. Η Επιτροπή πραγματοποίησε επίσης εμπεριστατωμένη επανεξέταση σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, για να εκτιμήσει κατά πόσο η Γαλλία πλήττεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γαλλία επηρεάζεται από ανισορροπίες, αλλά ότι δεν είναι υπερβολικές.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας, είναι αισιόδοξο. Στις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2012 είχε εκτιμηθεί ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα έφθανε σε 0,5 % το 2012 και σε 1,3 % το 2013, έναντι 0,7 % και 1,75 %, αντίστοιχα, σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας. Με το έλλειμμα το 2011 να διαμορφώνεται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις προβλέψεις (5,2 % του ΑΕΠ), το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει τη μείωσή του σε 3 % του ΑΕΠ το 2013, προθεσμία που ορίστηκε από το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, και κατόπιν τη συνέχιση της εξυγίανσης, με στόχο να επιτευχθεί ισοσκελισμένος προϋπολογισμός έως το 2016. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) ισοσκελισμένου προϋπολογισμού σε διαρθρωτικούς όρους, αναμένεται να επιτευχθεί εντός της περιόδου του προγράμματος σταθερότητας. Ο ΜΔΣ αντανακλά επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Βάσει του εκ νέου υπολογισθέντος διαρθρωτικού ισοζυγίου προϋπολογισμού (5), η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια την περίοδο 2010-2013 είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009. Το 2014-2016 προβλέπεται να πραγματοποιηθεί ετήσια πρόοδος σε διαρθρωτικούς όρους ίση με 0,7 % του ΑΕΠ για την επίτευξη του ΜΔΣ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των κατά διακριτική ευχέρεια μέτρων στο σκέλος των εσόδων, συμμορφώνεται με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες η οποία καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Η πορεία προσαρμογής που παρουσιάστηκε στο πρόγραμμα σταθερότητας υπόκειται σε κινδύνους. Το μακροοικονομικό σενάριο μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο ευνοϊκό από ό,τι καθορίστηκε στις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2012. Τα μέτρα για την επίτευξη των στόχων μετά το 2013 και την πραγματοποίηση της μέσης ετήσιας συνιστώμενης δημοσιονομικής προσπάθειας δεν έχουν προσδιοριστεί επαρκώς.

Επιπλέον, οι επιδόσεις της Γαλλίας είναι άνισες όσον αφορά την επίτευξη των στόχων για τη δαπάνη. Συνεπώς, δεν μπορεί να διασφαλιστεί ότι το υπερβολικό έλλειμμα θα διορθωθεί έως το 2013 εκτός αν τα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί συγκεκριμενοποιηθούν επαρκώς και εφαρμοστούν πρόσθετα μέτρα εφόσον χρειαστούν. Ο δείκτης χρέους από 85,8 % του ΑΕΠ το 2011, αναμένεται να φθάσει στο 89,2 % το 2013 και να υποχωρήσει στο 83,2 % το 2016. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, το κριτήριο της τιμής αναφοράς για τη μείωση του χρέους θα τηρηθεί στα τέλη της περιόδου μετάβασης (2016).

(11)

Παρόλο που θεσπίστηκαν πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης το δεύτερο ήμισυ του 2011 και τον Φεβρουάριο του 2012, η εφαρμογή της δημοσιονομικής εξυγίανσης παραμένει σημαντική πρόκληση. Η αποφυγή υπερβάσεων σε επίπεδο δαπανών, χάρη στην ενίσχυση της δημοσιονομικής προσπάθειας με βάση απολύτως προσδιορισμένα μέτρα, έχει ζωτική σημασία για την αποκατάσταση μιας διατηρήσιμης δημοσιονομικής θέσης. Επιπλέον, θα ήταν σκόπιμο η Γαλλία να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες για την επιτάχυνση της μείωση του ελλείμματος, προκειμένου να διευκολύνει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος όπως έχει προγραμματιστεί. Σχετικά με τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την επάρκεια των μελλοντικών συντάξεων, εφαρμόζεται σταδιακά μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος του 2010. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι το σύστημα θα έχει ισοσκελιστεί έως το 2018 όπως σχεδιάζεται, εάν η απασχόληση και η ανάπτυξη διαμορφωθούν τελικά σε επίπεδα χαμηλότερα από τις προβλέψεις, και το σύστημα παρουσιάσει ενδεχομένως έλλειμμα μετά το 2020. Επιπλέον, η νεοδημιουργηθείσα συντονιστική επιτροπή, αποστολή της οποίας είναι η έκδοση ετήσιας γνωμοδότησης για την οικονομική κατάσταση των διαφόρων συνταξιοδοτικών καθεστώτων και τους όρους που απαιτούνται για τη διασφάλιση ισοσκελισμένων λογαριασμών μέχρι το 2018, δεν εξέδωσε γνωμοδότηση για το 2011, πράγμα που καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος.

(12)

Η λειτουργία της γαλλικής αγοράς εργασίας θα βελτιωνόταν με την περαιτέρω μείωση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Η σύμβαση επαγγελματικής ασφάλειας (CSP), η οποία θεσπίστηκε με τον νόμο του Ιουλίου 2011 και συγχώνευσε δύο ήδη υπάρχουσες συμβάσεις, επιφορτίζει με το βάρος της παροχής συμβουλών, σε περίπτωση οικονομικών απολύσεων, τις δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης (Pôle emploi). Πρόκειται για περιορισμένο αλλά θετικό βήμα. Λήφθηκαν επίσης ή είναι υπό συζήτηση διάφορα μέτρα για την παροχή ευέλικτων ρυθμίσεων εργασίας για επιχειρήσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν προσωρινά δυσκολίες. Ωστόσο, οι εν λόγω ρυθμίσεις δεν αντιμετωπίζουν το συγκεκριμένο πρόβλημα του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Επιπλέον, η επανεξέταση της νομοθεσίας για την προστασία της απασχόλησης δείχνει ότι οι διαδικασίες απολύσεων εξακολουθούν να συνεπάγονται αβεβαιότητες και ενδεχομένως μεγάλες δαπάνες για τους εργοδότες. Τέλος, είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι κάθε εξέλιξη όσον αφορά τους ελάχιστους μισθούς ευνοεί τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, ιδίως των εργαζομένων με χαμηλά προσόντα και δίχως προτέρα πείρα.

(13)

Στο πλαίσιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, τα μέτρα που λήφθηκαν για να ενθαρρυνθεί η απασχόληση των εργαζόμενων μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και η υποχρέωση που επιβλήθηκε στις επιχειρήσεις να εφαρμόσουν μέτρα για την ενεργή διαχείριση των ηλικιών, αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, τα σχετικά σχέδια δράσης εν γένει δεν είναι φιλόδοξα και δεν προβλέπουν μέτρα όπως η μείωση του χρόνου εργασίας ή η προσφορά θέσεων που θα είναι ειδικά προσαρμοσμένες στους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας. Επιπλέον, ορισμένες πτυχές του συστήματος παροχών ανεργίας για εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας (διάρκεια) μπορεί να παρέχουν μειωμένα κίνητρα για εργασία. Τέλος, απαιτείται η υιοθέτηση μιας πιο φιλόδοξης στρατηγικής στον τομέα της εκπαίδευσης των ενηλίκων, με στόχο την αύξηση της απασχολησιμότητας του ενηλίκου εργατικού δυναμικού.

(14)

Για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, οι γαλλικές αρχές ανέλαβαν τη δέσμευση να αυξηθεί ο αριθμός των μαθητειών από 600 000 έως 800 000 θέσεις μέχρι το 2015. Διάφορα μέτρα θεσπίστηκαν το 2011 και το 2012 για να αυξηθεί η ποσόστωση των μαθητευομένων σε επιχειρήσεις και να ενισχυθούν οι κυρώσεις για τις επιχειρήσεις εκείνες που δεν συμμορφώνονται. Παρά τα μέτρα αυτά, ο συνολικός αριθμός των θέσεων μαθητείας απέχει ακόμη πολύ από τον στόχο. Είναι κατά τα φαινόμενα απαραίτητο να εναρμονιστούν περισσότερο οι ανάγκες των νέων με τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Επομένως, οι πολιτικές για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων θα μπορούσαν γίνουν αποτελεσματικότερες αν υπήρχε καλύτερη αντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων που διδάσκονται στο εκπαιδευτικό σύστημα και των αναγκών της αγοράς εργασίας.

(15)

Η συγχώνευση του οργανισμού εύρεσης εργασίας (ANPE) και του ταμείου ανεργίας (UNEDIC) σε έναν και μόνο οργανισμό (Pôle emploi) δεν έχει ακόμη αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα ως προς την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών. Η νέα πολυετής τριμερής συμφωνία που υπογράφηκε τον Ιανουάριο του 2012 (μεταξύ της κυβέρνησης, των κοινωνικών εταίρων και του Pôle emploi) σχετικά με τη λειτουργία και τις υπηρεσίες του Pôle emploi για την περίοδο 2012-2014 είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, ορισμένοι στόχοι/επιδιώξεις δεν έχουν ακόμη καθοριστεί, πράγμα που καθιστά δυσχερή στην τρέχουσα φάση την αξιολόγηση του βαθμού φιλοδοξίας της μεταρρύθμισης. Η αξιοπιστία της μεταρρύθμισης προσκρούει επίσης σε δημοσιονομικά εμπόδια και περιορισμούς σε επίπεδο ανθρωπίνων πόρων των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης.

(16)

Τον Φεβρουάριο του 2012, η Γαλλία θέσπισε αύξηση του ΦΠΑ κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες φτάνοντας το 21,2 % και 2 ποσοστιαίες μονάδες αύξηση των κοινωνικών εισφορών επί του εισοδήματος κεφαλαίου και των κερδών φτάνοντας το 15,5 %, για την αντιστάθμιση των χαμηλότερων εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η νέα κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να επανεξετάσει το μέτρο αυτό και να θεσπίσει δημοσιονομική μεταρρύθμιση εντός του 2012. Αυτό είναι κατάλληλο μέτρο για την καθιέρωση ενός πιο ισορροπημένου συστήματος φορολογίας που μετατοπίζει τη φορολογική επιβάρυνση από την εργασία. Όπως διαπιστώνεται στην εμπεριστατωμένη επανεξέταση των μακροοικονομικών ανισορροπιών που διενεργήθηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας από πλευράς κόστους των γαλλικών εξαγωγών, με δυνητικά θετικές συνέπειες στην κερδοφορία των επιχειρήσεων και, πιο μακροπρόθεσμα, στις επενδύσεις και στην ανταγωνιστικότητα που δεν αφορά τις τιμές. Ωστόσο, ο εστιασμός της μεταρρύθμισης είναι πολύ στενός. Επιπλέον, μολονότι έχουν καταβληθεί προσπάθειες για τη μείωση των φορολογικών δαπανών, οι προσπάθειες αυτές συνοδεύονται από αύξηση των φορολογικών συντελεστών που τείνουν να αυξήσουν την ήδη υψηλή φορολογική επιβάρυνση της εργασίας. Η Γαλλία έχει το δεύτερο χαμηλότερο μερίδιο φορολογικών εσόδων από περιβαλλοντικούς φόρους στην ΕΕ, πράγμα που υποδηλώνει την ύπαρξη μεγάλων περιθωρίων για αύξηση των φόρων αυτών. Τέλος, αν και η Γαλλία αξιολόγησε το 2011 την αποτελεσματικότητα διάφορων φορολογικών εξόδων για την επίτευξη των στόχων τους όσον αφορά την απασχόληση ή των κοινωνικών στόχων τους, απομένει ειδικότερα να επανεξεταστούν ορισμένοι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ.

(17)

Ενώ έχουν θεσπιστεί ορισμένες μεταρρυθμίσεις για την απλοποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την άρση των περιορισμών σε ορισμένα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα, αυτές δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των φραγμών εισόδου στην αγορά και των περιοριστικών συνθηκών που επικρατούν σε πολλά άλλα (π.χ. κτηνίατροι, ταξί, επαγγέλματα του τομέα της υγείας, νομικά επαγγέλματα, περιλαμβανομένων των συμβολαιογράφων). Ως εκ τούτου, απαιτείται μια πιο οριζόντια και συστηματική επανεξέταση των υπόλοιπων περιορισμών εισόδου στα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα και της άσκησής τους για να αξιολογηθεί η αναγκαιότητα και η αναλογικότητά τους. Όσον αφορά τον τομέα του λιανικού εμπορίου, οι διανομείς θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν τις τιμές τους και τους άλλους εμπορικούς όρους ελεύθερα, ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να επωφελούνται από χαμηλότερες τιμές. Οι καταναλωτές θα επωφεληθούν επίσης από άλλα μέτρα για την τόνωση του ανταγωνισμού σε αυτόν τον τομέα που χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, όπως από την άρση ή την αναθεώρηση των περιορισμών χωροταξικού σχεδιασμού και την απλούστευση των διαδικασιών για τη δημιουργία νέων σημείων διανομής.

(18)

Η ένταση του ανταγωνισμού σε ορισμένες βιομηχανίες δικτύου (ηλεκτρική ενέργεια χονδρικής, τομέας σιδηροδρόμων) θα πρέπει να ενισχυθεί δεδομένου ότι οι μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα στους τομείς αυτούς έχουν αποδώσει αποτελέσματα μόνο εν μέρει. Ο βαθμός συγκέντρωσης στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ένας από τους υψηλότερους στην Ένωση. Ενώ ο νόμος για τη νέα οργάνωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας (νόμος NOME) είχε θετικό αντίκτυπο στον ανταγωνισμό, είναι αναγκαίο να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για να βελτιωθεί η πρόσβαση εναλλακτικών φορέων εκμετάλλευσης σε ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία, όπως μέσω υδροηλεκτρικών μονάδων. Στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών, η είσοδος νέων εταιρειών παραμένει περιορισμένη, τόσο στις εμπορευματικές και όσο και στις διεθνείς μεταφορές επιβατών· στις εμπορευματικές μεταφορές, εξακολουθούν να υφίστανται τεχνικά εμπόδια που δεν επιτρέπουν την πρόσβαση χωρίς διακρίσεις.

(19)

Το μερίδιο των γαλλικών εξαγωγικών αγορών μειώθηκε κατά 19,4 % από το 2005 έως το 2010, ποσοστό που αντιπροσωπεύει μια από τις μεγαλύτερες μειώσεις μεταξύ των κρατών μελών, και υπερβαίνει σημαντικά το ανώτατο όριο που προβλέπεται στην έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 14 Φεβρουαρίου 2012. Στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση για τη Γαλλία, οι υπηρεσίες της Επιτροπής κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι μειώσεις των μεριδίων εξαγωγικών αγορών οφείλονται σε επιδείνωση τόσο της ανταγωνιστικότητας από πλευράς κόστους όσο και της ανταγωνιστικότητας που δεν αφορά τις τιμές, και ιδίως της δεύτερης. Ειδικότερα, η αύξηση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος ασκεί πιέσεις στην κερδοφορία των γαλλικών εταιρειών και έχει περιορίσει την ικανότητά τους να αυξήσουν το μέγεθός τους, να πραγματοποιήσουν τις απαραίτητες επενδύσεις για τη βελτίωση της αποδοτικότητάς τους και την εισαγωγή καινοτομιών. Οι πολιτικές για την προώθηση της καινοτομίας στον ιδιωτικό τομέα θα πρέπει να παρακολουθούνται και να συμπληρώνονται με μέτρα για την αποκατάσταση της κερδοφορίας των γαλλικών εταιρειών.

(20)

Η Γαλλία έχει αναλάβει ορισμένες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ+. Οι λόγω δεσμεύσεις, και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011, αφορούν την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί με το σύμφωνο για το ευρώ+. Τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης λήφθηκαν υπόψη στις συστάσεις.

(21)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε διεξοδική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Γαλλίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, και παρουσίασε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έχει λάβει υπόψη όχι μόνο τη σημασία τους για μια διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Γαλλία αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους ενωσιακούς κανόνες και κατευθύνσεις, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις της σύμφωνα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου παρουσιάζονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

(22)

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας, και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(23)

Με βάση τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και την αξιολόγηση αυτή, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται ιδίως στις συστάσεις 2, 4 και 5,

1.

Να ενισχύσει και να εφαρμόσει δημοσιονομική στρατηγική, που θα στηρίζεται σε επαρκώς προσδιορισμένα μέτρα και δη όσον αφορά τις δαπάνες για το έτος 2012 και τα επόμενα έτη, ώστε μέχρι το 2013 να έχει διασφαλιστεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος και η επίτευξη της προσπάθειας διαρθρωτικής προσαρμογής που καθορίζεται στις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Στη συνέχεια, να εξασφαλίσει επαρκή προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής ώστε να επιτευχθεί επαρκής πρόοδος προς την κατεύθυνση του ΜΔΣ, περιλαμβανομένης της τήρησης της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες, και να εξασφαλίσει επαρκή πρόοδο για τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Να εξακολουθήσει την παρακολούθηση της διατηρησιμότητας και της επάρκειας του συνταξιοδοτικού συστήματος και να λάβει συμπληρωματικά μέτρα, εάν χρειαστεί.

2.

Να προβεί σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας με επανεξέταση ορισμένων πτυχών της νομοθεσίας για την προστασία της απασχόλησης, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, ειδικότερα σε σχέση με τις απολύσεις· να συνεχίσει να εξασφαλίζει ότι οι τυχόν εξελίξεις του ελάχιστου μισθού θα ευνοούν τη δημιουργία θέσεων εργασίας· να αναλάβει δράσεις για την αύξηση της συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση.

3.

Να θεσπίσει μέτρα για την αγορά εργασίας για να εξασφαλιστεί ότι οι μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενοι θα παραμείνουν στην εργασία περισσότερο χρονικό διάστημα· να βελτιώσει την απασχολησιμότητα των νέων ιδίως για εκείνα τα άτομα που είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο ανεργίας, με την παροχή φερ’ ειπείν περισσότερων και καλύτερων προγραμμάτων μαθητείας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναγκών τους· να ενισχύσει τις ενεργές πολιτικές για την αγορά εργασίας και να διασφαλίσει ότι οι δημόσιες υπηρεσίες απασχόλησης είναι πιο αποτελεσματικές όσον αφορά την εξασφάλιση εξατομικευμένης στήριξης.

4.

Να λάβει περαιτέρω μέτρα για την εισαγωγή ενός πιο απλού και ισόρροπου συστήματος φορολογίας, μετατοπίζοντας τη φορολογική επιβάρυνση από την εργασία προς μορφές φορολογίας που επιβαρύνουν λιγότερο την ανάπτυξη και την εξωτερική ανταγωνιστικότητα, ιδίως σε περιβαλλοντικούς φόρους και φόρους κατανάλωσης· να συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη μείωση και τον εξορθολογισμό των φορολογικών δαπανών (ιδίως εκείνων που ενθαρρύνουν τη δημιουργία χρέους)· να επανεξετάσει την αποτελεσματικότητα των τρεχόντων μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για τη στήριξη της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας.

5.

Να συνεχίσει τις προσπάθειες για την άρση των αδικαιολόγητων περιορισμών σε νομοθετικά κατοχυρωμένους κλάδους και επαγγέλματα, ειδικότερα στον κλάδο των υπηρεσιών και τον κλάδο λιανικής πώλησης· να λάβει περαιτέρω μέτρα για την ελευθέρωση των βιομηχανιών δικτύου, ιδίως στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χονδρικής, την ανάπτυξη δυναμικού διασύνδεσης ενέργειας και να διευκολύνει την είσοδο νέων φορέων στους τομείς των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και των διεθνών μεταφορών επιβατών.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/35

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γερμανίας για το 2011 και εξέδωσε γνώμη σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γερμανία δεν ονομάζεται ως ένα από τα κράτη μέλη για τα οποία πρόκειται να διεξαχθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα που καλούσαν την επιτροπή κοινωνικής προστασίας, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, να παρουσιάσει τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν μέρος της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ+ να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 18 Απριλίου 2012, η Γερμανία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας για την περίοδο 2012-2016 και, στις 12 Απριλίου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα προγράμματα αυτά αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

(10)

Σύμφωνα με την πρώτη κοινοποίηση των στοιχείων για το έλλειμμα και το χρέος που υπέβαλε η Γερμανία το 2012 για τα έτη 2008-2011 για την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2011 ήταν κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ που προβλέπει η Συνθήκη. Επιπλέον, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς που προβλέπει η Συνθήκη και να υποχωρήσει περαιτέρω κατά την περίοδο που αφορούν οι προβλέψεις. Ως εκ τούτου, και σύμφωνα με τις διατάξεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, στις 30 Μαΐου, η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση για απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με την κατάργηση της απόφασης περί της ύπαρξης υπερβολικού ελλείμματος βάσει του άρθρου 126 παράγραφο 12 της Συνθήκης (5).

(11)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο εν λόγω πρόγραμμα είναι ρεαλιστικό. Οι προβολές του προγράμματος σταθερότητας για τα έτη 2012-2013 είναι γενικά σύμφωνες με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής όσον αφορά τον ρυθμό και τη μορφή της οικονομικής ανάπτυξης, καθώς και τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας. Οι προβολές του προγράμματος σταθερότητας όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη κατά τα απώτερα έτη είναι γενικά σύμφωνες με την εκτίμηση της Επιτροπής για τον μεσοπρόθεσμο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης της Γερμανίας. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να επιτευχθεί ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) ήδη το 2012 και από το 2014 να υπάρξουν κατ’ ουσίαν ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί σε ονομαστικούς όρους, αρχίζοντας από ονομαστικό έλλειμμα 1,0 % του ΑΕΠ το 2011, δηλαδή κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % που προβλέπει η Συνθήκη, πολύ πριν από την προθεσμία του 2013. Το πρόγραμμα προσδιορίζει τον προηγούμενο ΜΔΣ για διαρθρωτικό έλλειμμα ύψους ½ % του ΑΕΠ (ο οποίος θεωρείται περιορισμένη απόκλιση της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ), το οποίο ανταποκρίνεται επαρκώς στις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, για έλλειμμα που δεν υπερβαίνει το 0,5 % του ΑΕΠ. Μπορεί να προκύψουν κίνδυνοι για τους στόχους σχετικά με το έλλειμμα και το χρέος, ιδίως εάν αποδειχθούν αναγκαία πρόσθετα μέτρα για τη σταθεροποίηση του χρηματοοικονομικού τομέα. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο (6), η Γερμανία προτίθεται να μην παραιτηθεί από τον ΜΔΣ της καθ’ όλη την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας, κάτι που φαίνεται ρεαλιστικό, λαμβανομένης υπόψη της εκτίμησης του κινδύνου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας και λαμβάνοντας επίσης υπόψη την εκτίμηση κινδύνου, ο ρυθμός αύξησης των δημόσιων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, αναμένεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης το 2012, όχι όμως και το 2013.

Το ακαθάριστο χρέος προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες σε 82,0 % του ΑΕΠ το 2012, για να υποχωρήσει στο 80 % του ΑΕΠ το 2013 και να παραμείνει σε καθοδική πορεία εν συνεχεία. Μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η Γερμανία βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο και, σύμφωνα με τα προγράμματά της, σημειώνει επαρκή πρόοδο προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

(12)

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και έχει προτείνει μεταρρύθμιση της μακροχρόνιας περίθαλψης. Ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, προκειμένου να περιοριστούν οι αναμενόμενες πρόσθετες αυξήσεις των δαπανών. Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση της μακροχρόνιας περίθαλψης φαίνεται ανεπαρκής για την αντιμετώπιση των αναμενόμενων μελλοντικών αυξήσεων του κόστους. Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του φορολογικού συστήματος. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της υλοποίησης της δέσμευσής της να αυξήσει τις δαπάνες στους τομείς της παιδείας και της έρευνας, οι οποίες ενισχύουν την ανάπτυξη. Ωστόσο, παραμένει επίσης σημαντικό τα ομοσπονδιακά κρατίδια (Länder) και οι δήμοι και οι κοινότητες, που έχουν αναλάβει τον κύριο όγκο των δαπανών στους τομείς της εκπαίδευσης και της έρευνας, να εξασφαλίσουν τη διάθεση επαρκών και αποτελεσματικών δαπανών στους εν λόγω τομείς. Η θέσπιση του νέου συνταγματικού «φρένου στο χρέος» ενίσχυσε περαιτέρω το γερμανικό δημοσιονομικό πλαίσιο. Δεν σημειώθηκε, ωστόσο, σημαντική πρόοδος σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του δημοσιονομικού κανόνα σε επίπεδο ομόσπονδων κρατιδίων.

(13)

Η σημαντική δημόσια στήριξη στον χρηματοοικονομικό τομέα, σε συνδυασμό με τις προσπάθειες προσαρμογής που κατέβαλε ο ίδιος ο τομέας και με τις ευεργετικές συνέπειες που είχε η ανάκαμψη της γερμανικής οικονομίας, σταθεροποίησε το σύνολο του τομέα. Παρά την εν γένει σχετική σταθερότητα του χρηματοοικονομικού τομέα και την απουσία πιστωτικής ασφυξίας, υπάρχουν ακόμη αδυναμίες, ιδίως τα διαρθρωτικά προβλήματα ορισμένων κεντρικών τραπεζών ομόσπονδων κρατιδίων (Landesbanken), και συγκεκριμένα η απουσία ενός βιώσιμου επιχειρηματικού μοντέλου, οι ανεπαρκείς δομές διακυβέρνησης και τα τρωτά σημεία λόγω του υψηλού βαθμού εξάρτησης από χρηματοδοτήσεις χονδρικής.

(14)

Οι καλές επιδόσεις της γερμανικής αγοράς εργασίας, με αυξανόμενη απασχόληση και μέτρια ανεργία, δεν ωφέλησαν όλους τους συμμετέχοντες στον ίδιο βαθμό και οι μισθοί δεν αυξήθηκαν κάθε φορά που αυξήθηκε η παραγωγικότητα. Τα φορολογικά αντικίνητρα που συνεπάγεται η υψηλή φορολογική επιβάρυνση, ιδίως λόγω των υψηλών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, εξακολουθούν να εμποδίζουν την ενσωμάτωση ιδίως των χαμηλόμισθων στην αγορά εργασίας. Το συχνό φαινόμενο των μικροδουλειών περιορίζει την απόκτηση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων. Ως εκ τούτου, υπάρχει ανάγκη βελτίωσης της μετάβασης από τις μικροδουλειές σε σταθερότερες μορφές συμβάσεων. Η πρόσφατη μεταρρύθμιση των μέσων της αγοράς εργασίας θα πρέπει να στηρίξει τη δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης για όλους. Η βελτίωση των επιδόσεων του εκπαιδευτικού συστήματος, ιδίως η βελτίωση των μαθητικών επιδόσεων των μειονεκτουσών ομάδων, συνιστά μείζονα πρόκληση για τη Γερμανία. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η εξασφάλιση της διαθεσιμότητας εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού θα είναι καθοριστικής σημασίας για τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών των δημογραφικών εξελίξεων σε ενδεχόμενη ανάπτυξη. Σημαντική πηγή ανησυχίας αποτελεί η χαμηλή συμμετοχή πλήρους απασχόλησης των γυναικών στην αγορά εργασίας. Τα φορολογικά αντικίνητρα για τα άτομα που συνεισφέρουν το δεύτερο εισόδημα σε ένα νοικοκυριό και η έλλειψη ολοήμερων παιδικών σταθμών και σχολείων αποτελούν εμπόδια για τη συμμετοχή γυναικών στην αγορά εργασίας.

(15)

Η Γερμανία επιδιώκει μια σημαντική μεταρρύθμιση του ενεργειακού συστήματος. Το συνολικό οικονομικό κόστος της μετατροπής του ενεργειακού συστήματος θα πρέπει να ελαχιστοποιηθεί με την επιτάχυνση της επέκτασης του εθνικού και διασυνοριακού δικτύου, τη διαρκή βελτίωση της σχέσης κόστους-οφέλους των πολιτικών στους τομείς του κλίματος και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη λήψη αποφασιστικών μέτρων για την περαιτέρω αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, καθώς και την αύξηση του ανταγωνισμού στις αγορές ενέργειας. Δεδομένης της κεντρικής γεωγραφικής θέσης της Γερμανίας, το γερμανικό σιδηροδρομικό σύστημα έχει σημαντικό αντίκτυπο στο σύνολο του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού συστήματος. Ο ανταγωνισμός στις αγορές σιδηροδρομικών μεταφορών φορτίων και επιβατών παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένος, κυρίως λόγω της απουσίας πραγματικού διαχωρισμού μεταξύ των φορέων διαχείρισης των υποδομών και των υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής της οδηγίας 2006/123/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (7) («οδηγία για τις υπηρεσίες»), φαίνεται να υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω τόνωσης του ανταγωνισμού και της ανάπτυξης της παραγωγικότητας σε ορισμένους τομείς υπηρεσιών.

(16)

Η Γερμανία έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ+. Οι δεσμεύσεις, καθώς και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή εκτίμησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ+. Τα αποτελέσματα αυτής της εκτίμησης ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις κατωτέρω.

(17)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή εκπόνησε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Γερμανίας. Εκτίμησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Γερμανία, αλλά επίσης την τήρηση εκ μέρους τους των κανόνων και των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ένωσης με την παροχή εισροών σε επίπεδο ΕΕ σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις. Οι συστάσεις που απηύθυνε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 4 κατωτέρω.

(18)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του (8) αντανακλάται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Να συνεχίσει τις υγιείς δημοσιονομικές πολιτικές για την επίτευξη του ΜΔΣ έως το 2012. Προς τον σκοπό αυτό, να εφαρμόσει τη δημοσιονομική στρατηγική όπως έχει προβλεφθεί, εξασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες, καθώς και επαρκή πρόοδο στην κατεύθυνση της συμμόρφωσης με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους· να συνεχίσει την πορεία προς την ευνοϊκή για την ανάπτυξη εξυγίανση, καταβάλλοντας πρόσθετες προσπάθειες, για να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη, και αξιοποιώντας το ανεκμετάλλευτο δυναμικό για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του φορολογικού συστήματος· να χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα περιθώρια αύξησης και αποτελεσματικότερης χρήσης των ευνοϊκών για την ανάπτυξη δαπανών στον τομέα της εκπαίδευσης και της έρευνας σε όλα τα επίπεδα της κρατικής διοίκησης· να ολοκληρώσει την εφαρμογή του «φρένου στα χρέη» κατά τρόπο συνεπή σε όλα τα ομόσπονδα κρατίδια, εξασφαλίζοντας έγκαιρες και κατάλληλες διαδικασίες παρακολούθησης και μηχανισμούς συμμόρφωσης.

2.

Να αντιμετωπίσει τις διαρθρωτικές αδυναμίες του χρηματοοικονομικού τομέα που απομένουν, ιδίως με την αναδιάρθρωση των Landesbanken που έχουν ανάγκη από ένα επαρκώς χρηματοδοτούμενο βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο, αποφεύγοντας συγχρόνως υπερβολική απομόχλευση.

3.

Να μειώσει την υψηλή φορολογική επιβάρυνση με τρόπο δημοσιονομικά ουδέτερο, ιδίως για τους χαμηλόμισθους, και να διατηρήσει τα κατάλληλα μέτρα ενεργοποίησης και ενσωμάτωσης, κυρίως για τους μακροχρόνια ανέργους. Να δημιουργήσει τις συνθήκες που θα επιτρέπουν στους μισθούς να συμβαδίζουν με την αύξηση της παραγωγικότητας. Να λάβει μέτρα για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών επιδόσεων των μειονεκτουσών ομάδων, ιδίως εξασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες στο σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Να καταργηθεί σταδιακά τα φορολογικά αντικίνητρα για τα άτομα που συνεισφέρουν το δεύτερο εισόδημα σε ένα νοικοκυριό και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα ολοήμερων παιδικών σταθμών και σχολείων.

4.

Να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την ελαχιστοποίηση του συνολικού κόστους της μετατροπής του ενεργειακού συστήματος, μεταξύ άλλων επιταχύνοντας την επέκταση των εθνικών και διασυνοριακών δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Να μεριμνήσει ώστε το θεσμικό πλαίσιο να εγγυάται τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στις αγορές σιδηροδρομικών μεταφορών. Να λάβει μέτρα για την τόνωση του ανταγωνισμού στους τομείς των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των επαγγελματικών υπηρεσιών και ορισμένων βιοτεχνικών δραστηριοτήτων, ιδίως στον τομέα των κατασκευών.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/38

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την απασχόληση και την ανάπτυξη, βασιζόμενης στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, η οποία εστιάζει στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό βιώσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις εθνικές τους οικονομικές πολιτικές και πολιτικές απασχόλησης.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) για το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ελλάδας για το 2011.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

(5)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(6)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, ευνοϊκή για την ανάπτυξη, δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ+ να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχα Προγράμματα Σταθερότητας ή Σύγκλισης και στα Εθνικά τους Προγράμματα Μεταρρυθμίσεων.

(8)

Στις 12 Απριλίου 2012, η Ελλάδα υπέβαλε το Εθνικό της Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2012 καθώς και ελλιπείς πληροφορίες σχετικά με τα δημοσιονομικά της σχέδια, εξαιτίας της συνεχιζόμενης διαδικασίας για την επικαιροποίηση της Μεσοπρόθεσμης Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΔΣτρ) που αναμένεται να περατωθεί προσεχώς. Οι ελληνικές αρχές καλούνται να υποβάλουν την πλήρη σειρά τυποποιημένων πινάκων που απαιτεί το προληπτικό σκέλος του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης μόλις ολοκληρωθεί η επικαιροποίηση της ΜΔΣτρ.

(9)

Στις 21 Φεβρουαρίου 2012, η Ευρωομάδα συμφώνησε ως προς ένα δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα. Η εφαρμογή των οικονομικών πολιτικών που περιγράφονται στο μνημόνιο συνεννόησης για τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις οικονομικής πολιτικής θα συμβάλει στη μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους στο 117 % του ΑΕΠ έως το 2020. Η Ευρωομάδα συμφώνησε επίσης ότι η χρηματοδότηση του προγράμματος από επίσημες πηγές θα ανερχόταν σε 130 δισεκατ. EUR έως το 2014, επιπλέον των ποσών που διατέθηκαν με το πρώτο χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

(10)

Η αποδέσμευση των δόσεων πραγματοποιείται με βάση την τήρηση ποσοτικών κριτηρίων και μια θετική αποτίμηση της προόδου που επιτελέσθηκε όσον αφορά τα κριτήρια πολιτικής που θεσπίζονται με την απόφαση 2011/734/ΕΕ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2011, η οποία απευθύνεται προς την Ελλάδα με σκοπό την ενίσχυση και εμβάθυνση της δημοσιονομικής εποπτείας, και διά της οποίας ειδοποιείται η Ελλάδα να λάβει τα μέτρα μείωσης του ελλείμματος που κρίνονται αναγκαία για την αντιμετώπιση της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος (4) [όπως τροποποιήθηκε στις 8 Νοεμβρίου 2011 (5) και στις 13 Μαρτίου 2012 (6)] και με το μνημόνιο συνεννόησης για τους ειδικούς όρους της οικονομικής πολιτικής, το οποίο υπεγράφη στις 14 Μαρτίου 2012.

(11)

Στις 19 Μαρτίου 2012, καταβλήθηκε στην Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) το πρώτο μέρος (5,9 δισεκατ. EUR) της πρώτης δόσης (14,5 δισεκατ. EUR) του νέου χρηματοδοτικού προγράμματος. Η Ελλάδα έλαβε επίσης 1,6 δισεκατ. EUR από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Έως τον Μάιο του 2012 η Ελλάδα είχε λάβει 147,5 δισεκατ. EUR από επίσημες χρηματοδοτικές πηγές στο πλαίσιο του πρώτου και του δεύτερου προγράμματος.

(12)

Το 2010 και το 2011, η Ελλάδα σημείωσε μερική πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων του προγράμματος προσαρμογής. Η εφαρμογή προσέκρουσε σε διάφορα προβλήματα: πολιτική αστάθεια, κοινωνική αναταραχή και ζητήματα ικανότητας της διοίκησης, ενώ ο σοβαρότερος παράγοντας ήταν η οικονομική ύφεση που ήταν πολύ βαθύτερη από ό,τι είχε προβλεφθεί. Σημαντικοί δημοσιονομικοί στόχοι δεν επιτεύχθηκαν, πράγμα το οποίο οδήγησε στη θέσπιση επιπρόσθετων μέτρων εξυγίανσης καθ’ όλο το 2010 και το 2011. Ωστόσο η Ελλάδα επέτυχε σημαντική μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης: από 15,8 % του ΑΕΠ το 2009 σε 9,1 % το 2011.

(13)

Στις 18 Απριλίου 2012, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με τίτλο «Ανάπτυξη για την Ελλάδα» στην οποία τονίζει τον θετικό αντίκτυπο που μπορεί να έχει η πλήρης και αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής που θέτει τα θεμέλια για ανάπτυξη, επενδύσεις και κοινωνική ανανέωση. Η εν λόγω ανακοίνωση υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα μπορεί να αντλήσει δύναμη και συγκεκριμένη υποστήριξη από τη συμμετοχή της στην Ένωση και στη ζώνη του ευρώ. Υπογραμμίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στο δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής έχουν σκοπό την αποκατάσταση του δυναμικού ανάπτυξης και δημιουργίας απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας και τη διαμόρφωση μιας δικαιότερης κοινωνίας. Περιγράφει την εκτενή οικονομική στήριξη που παρέχεται στην Ελλάδα και τονίζει την ετοιμότητα των εταίρων της Ελλάδας και ιδίως της Επιτροπής για την εξεύρεση τρόπων μεγιστοποίησης του αντίκτυπου των πρώτων αποτελεσμάτων μέσω άμεσων ενεργειών και στήριξης από μέρους της ΕΕ.

(14)

Η οικονομική κρίση και τα επακόλουθα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης είχαν αντίκτυπο στην ικανότητα της Ελλάδας να επιτύχει τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», ιδίως τους στόχους που έχουν κοινωνικό προσανατολισμό. Ωστόσο, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως εκείνες που αφορούν την αγορά εργασίας, η απελευθέρωση διαφόρων τομέων και ορισμένα μέτρα για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, θα συμβάλουν στην προώθηση του ανταγωνισμού, στην τόνωση της παραγωγικότητας, στην αύξηση της απασχόλησης και στη μείωση του κόστους παραγωγής, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της απασχόλησης και στον περιορισμό της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού μεσοπρόθεσμα. Παρά την οικονομική κρίση, η Ελλάδα συνέχισε να εργάζεται για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

(15)

Διεξάγεται στρατηγικός αναπρογραμματισμός των διαρθρωτικών ταμείων που εστιάζεται στη στήριξη της απασχόλησης των νέων και της ανταγωνιστικότητας (ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)). Τα νέα μέτρα ενισχύουν δράσεις στους τομείς του διαβατηρίου για την απασχόληση, της κατάρτισης και των επαγγελματικών προσόντων, καθώς και της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση.

(16)

Η Ελλάδα έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ+. Οι δεσμεύσεις, όπως και ο τρόπος εφαρμογής τους που παρουσιάσθηκε το 2011, αποβλέπουν στη στήριξη της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την τόνωση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας,

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/40

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στην ενίσχυση του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό βιώσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ενοποιημένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λάβουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις εθνικές τους οικονομικές πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας για το 2011 και διετύπωσε γνώμη σχετικά με το Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ουγγαρίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκό Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία προσδιόρισε την Ουγγαρία ως ένα από τα κράτη μέλη για τα οποία επρόκειτο να διεξαχθεί εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και μέτρων για την τόνωση της ανάπτυξης. Το Συμβούλιο υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη δημοσιονομική εξυγίανση που θα ευνοεί την ανάπτυξη, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 29 Φεβρουαρίου 2012, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ουγγαρία προέβησαν σε ανταλλαγή απόψεων βάσει του άρθρου 2-αβ παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

(9)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ+ να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχα Προγράμματα Σταθερότητας ή Σύγκλισης και στα Εθνικά τους Προγράμματα Μεταρρυθμίσεων.

(10)

Στις 23 Απριλίου 2012, η Ουγγαρία υπέβαλε το Εθνικό της Πρόγραμμα Σύγκλισης που καλύπτει την περίοδο 2012-2015, καθώς και το Εθνικό της Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων για το 2012. Προκειμένου να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους, τα προγράμματα αυτά αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης, σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εάν η Ουγγαρία επηρεάζεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή, στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση που διενήργησε, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουγγαρία αντιμετωπίζει εξωτερικές και εσωτερικές ανισορροπίες, αν και όχι υπερβολικές.

(11)

Βάσει της αξιολόγησης του Προγράμματος Σύγκλισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο Πρόγραμμα είναι κάπως αισιόδοξο. Οι προβλέψεις των ουγγρικών αρχών όσον αφορά την ανάπτυξη το 2012 και το 2013 είναι υψηλότερες κατά μισή περίπου ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με τις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2012 λόγω των περισσότερο αισιόδοξων επίσημων παραδοχών όσον αφορά την εγχώρια ζήτηση, ιδίως το 2013. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης, ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι να εξασφαλισθεί η βιώσιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως την προθεσμία του 2012 που έθεσε το Συμβούλιο, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 13ης Μαρτίου 2012 βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Οι επίσημοι στόχοι για το έλλειμμα και οι προγραμματιζόμενες δημοσιονομικές προσπάθειες ευθυγραμμίζονται με την εν λόγω σύσταση. Το Πρόγραμμα Σύγκλισης επιβεβαιώνει τον προηγούμενο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) για 1,5 % του ΑΕΠ, ο οποίος προβλέπεται να επιτευχθεί έως το 2013. Ο ΜΔΣ αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Βάσει (του νέου υπολογισμού) του διαρθρωτικού δημοσιονομικού αποτελέσματος (5), η πρόοδος όσον αφορά την επίτευξη του ΜΔΣ δεν φαίνεται ότι θα είναι επαρκής το 2013 σε σχέση με την αξιολόγηση τον εαρινών προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής το 2012, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους εφαρμογής που σχετίζονται με επιλεγμένα μέτρα συγκράτησης των δαπανών και με ένα λιγότερο αισιόδοξο μακροοικονομικό σενάριο.

Ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, είναι σύμφωνος με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης το 2013, αλλά όχι το 2014 και 2015. Σύμφωνα με τα σχέδια της κυβέρνησης, το δημόσιο χρέος μειώνεται διαρκώς καθ’ όλη την περίοδο του προγράμματος ώστε να υποχωρήσει κάτω από το 73 % του ΑΕΠ το 2015, αν και θα παραμείνει πάνω από το 60 % της τιμής αναφοράς για το ΑΕΠ. Όσον αφορά την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους, η Ουγγαρία θα βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο κατά τα έτη 2013-2014, και το Πρόγραμμα Σύγκλισης αναμένεται να εξασφαλίσει επαρκή πρόοδο προς την κατεύθυνση της συμμόρφωσης με την εν λόγω τιμή αναφοράς. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σύγκλισης, η τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους θα επιτευχθεί κατά το τέλος της μεταβατικής περιόδου, το 2015, γεγονός που αναμένεται να συμβάλει στη μείωση των συσσωρευμένων εσωτερικού και εξωτερικού χρέους.

(12)

Έχουν θεσπισθεί νέες ρυθμίσεις για την εφαρμογή του συνταγματικού πλαισίου δημοσιονομικής διακυβέρνησης, αλλά ορισμένα από τα χαρακτηριστικά του παραμένουν ανεπαρκή. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός προγραμματισμός είναι απλώς ενδεικτικός, οι πόροι του Δημοσιονομικού Συμβουλίου δεν είναι ανάλογοι προς τη σημαντική εξουσία αρνησικυρίας που του ανατέθηκε πρόσφατα, ενώ οι διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τον προϋπολογισμό παραμένουν ανεπαρκείς. Η ενίσχυση της διάστασης του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού προγραμματισμού και η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων ανάλυσης του Δημοσιονομικού Συμβουλίου θα συνέβαλλαν ώστε το νέο συνταγματικό πλαίσιο δημοσιονομικής διακυβέρνησης να διαδραματίσει τον ρόλο που του αναλογεί.

(13)

Τα μέτρα πολιτικής που εφαρμόσθηκαν για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της φορολογικής μεταρρύθμισης στους χαμηλόμισθους (αύξηση ελάχιστου μισθού, σύστημα μισθολογικής επιδότησης) δεν συνέβαλαν στην αύξηση της απασχόλησης, ενώ τα μέτρα για την ενθάρρυνση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας αποτελούν ένα μικρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ένα σύστημα φορολόγησης της εργασίας που θα ευνοεί περισσότερο την απασχόληση, και πρόσθετα κίνητρα για την ενθάρρυνση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, ιδίως με την επέκταση των υπηρεσιών φροντίδας των παιδιών και των υποδομών για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, θα συνέβαλλαν στην αύξηση του ποσοστού απασχόλησης.

(14)

Η δημόσια υπηρεσία απασχόλησης αναδιοργανώθηκε με αποτέλεσμα μια γενική μείωση του προσωπικού της, γεγονός αντίθετο προς τις συστάσεις που είχαν απευθυνθεί το 2011. Στον τομέα των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ορισμένα μέτρα που αποσκοπούν στην παροχή ειδικά προσαρμοσμένων υπηρεσιών σε μειονεκτούσες ομάδες, π.χ. στο πλαίσιο προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), φαίνονται αξιόπιστα και κατάλληλα. Ωστόσο, άλλα μέτρα που απευθύνονται σε μειονεκτούσες ομάδες (π.χ. δημόσια έργα) δεν είναι πιθανόν να συμβάλουν αποτελεσματικά στη βελτίωση των δυνατοτήτων των συμμετεχόντων να βρουν εργασία στην ελεύθερη αγορά εργασίας. Θα πρέπει να ληφθούν χωρίς καθυστέρηση αποφασιστικά μέτρα για την ενίσχυση της ικανότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης, χωρίς να διαταραχθεί η ισορροπία χρηματοδότησης μεταξύ δημοσίων έργων και άλλων ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ως συμβολή στη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας και στην αύξηση της συμμετοχής σε αυτή. Η αύξηση του δυναμικού ανάπτυξης μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας θα ήταν επίσης σημαντική για τη βιώσιμη μείωση των αδυναμιών που οφείλονται στον μεγάλο όγκο εξωτερικού και εσωτερικού χρέους. Πέραν τούτου, η εθνική στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (Ρομά) δεν έχει ακόμα ενσωματωθεί σε άλλες πολιτικές.

(15)

Τα μέτρα για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος βαδίζουν σε μεγάλο βαθμό προς τη σωστή κατεύθυνση, αν και υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω προόδου. Οι προσπάθειες για τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση από μη τραπεζικές πηγές βαδίζουν επίσης προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν έχει ακόμη διενεργηθεί συνολική αξιολόγηση των πολιτικών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η Ουγγαρία κατατάσσεται πολύ χαμηλά ως προς πολλούς δείκτες μέτρησης της διαφάνειας και της ποιότητας της δημόσιας διοίκησης, τομέας στον οποίον η επίτευξη προόδου θα συνέβαλλε επίσης στη βελτίωση της σταθερότητας του θεσμικού και πολιτικού πλαισίου. Αυτό με τη σειρά του θα μπορούσε να καταστήσει ευνοϊκότερες τις συνθήκες για τις άμεσες ξένες επενδύσεις και να συμβάλει στον περιορισμό της σημαντικής ανισορροπίας στην καθαρή διεθνή επενδυτική θέση: ιδίως το ποσοστό επανεπενδυόμενων κερδών παρουσίασε κατακόρυφη πτώση το 2009 και το 2010, εν μέρει λόγω της κρίσης, αλλά και ως αποτέλεσμα ορισμένων αμφιλεγόμενων και απρόβλεπτων αλλαγών στο πολιτικό περιβάλλον και στο νομικό και θεσμικό σύστημα. Οι τάσεις που παρατηρούνται πρόσφατα (από τα μέσα του 2010) όσον αφορά τη δημόσια χρηματοδότηση της έρευνας και καινοτομίας δεν συνάδουν με την προτεραιότητα που δίδει η ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης για το 2012 στη διαφοροποιημένη δημοσιονομική εξυγίανση που θα ευνοεί την ανάπτυξη.

(16)

Η κυβέρνηση έχει προβεί σε μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πραγματοποιώντας αλλαγές στη διάρθρωση και τη χρηματοδότησή της. Επιπλέον, στοιχεία της νέας νομοθεσίας στον τομέα της σχολικής εκπαίδευσης ενδέχεται να προκαλέσουν αύξηση του αριθμού των μαθητών που εγκαταλείπουν πρόωρα τη σχολική εκπαίδευση και να οδηγήσουν στη δημιουργία στεγανών στο ουγγρικό σχολικό σύστημα. Το εξίσου σημαντικό θέμα της διά βίου μάθησης δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς. Η βελτίωση της εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα θα συμβάλει σημαντικά στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας του ουγγρικού εργατικού δυναμικού.

(17)

Η απουσία προόδου στην αναδιάρθρωση των δημόσιων μεταφορών αποτέλεσε σημαντική αιτία δημοσιονομικών υπερβάσεων κατά τα τελευταία χρόνια. Η συντριπτική πλειονότητα του τροχαίου υλικού των δημόσιων επιχειρήσεων μεταφορών έχει φθάσει στα όρια της διάρκειας χρήσης της. Η αύξηση της διασυνοριακής δυναμικότητας του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να διευκολύνει μια δυνητική αύξηση στις συναλλαγές με γειτονικές χώρες. Η εθνική ρυθμιστική αρχή ενέργειας δεν είναι εξουσιοδοτημένη να οργανώνει αυτόνομα τις δομές της και δεν διαθέτει την αποκλειστική αρμοδιότητα καθορισμού των τιμολογίων του δικτύου, συμπεριλαμβανομένου του ποσοστού κέρδους που επιτρέπεται να αποκομίζουν οι φορείς εκμετάλλευσης του δικτύου. Ελεγχόμενες τιμές θα πρέπει να ισχύουν μόνο για ευάλωτους πελάτες.

(18)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ουγγαρίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, και παρουσίασε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για τη βιώσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στην Ουγγαρία αλλά και τη συμμόρφωσή τους προς τους κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές της Ένωσης, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την παροχή συνεισφορών από το επίπεδο της ΕΕ για τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που απηύθυνε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(19)

Με βάση την αξιολόγηση αυτή, το Συμβούλιο εξέτασε το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ουγγαρίας και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(20)

Βάσει των αποτελεσμάτων της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων και το Πρόγραμμα Σύγκλισης της Ουγγαρίας. Οι συστάσεις που απηύθυνε σύμφωνα με το άρθρο 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται ιδίως στα σημεία 1, 3, 4 και 5 κατωτέρω,

1.

Να διορθώσει το υπερβολικό έλλειμμα έως το 2012 κατά τρόπο βιώσιμο, εκτελώντας τον προϋπολογισμό του 2012 και τα μέτρα εξυγίανσης που εγκρίθηκαν εν συνεχεία, περιορίζοντας την εξάρτηση από έκτακτα μέτρα. Εν συνεχεία, να προσδιορίσει όλα τα μέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση της βιώσιμης διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος και να πραγματοποιήσει επαρκή πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη του ΜΔΣ, μεταξύ άλλων, επιτυγχάνοντας την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες και εξασφαλίζοντας επαρκή πρόοδο όσον αφορά τη συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τον περιορισμό του χρέους. Επίσης, για να μετριαστούν οι συσσωρευμένες μακροοικονομικές ανισορροπίες, να θέσει τον δείκτη δημοσίου χρέους σε σταθερή καθοδική πορεία.

2.

Να αναθεωρηθεί ο βασικός νόμος σχετικά με την οικονομική σταθερότητα εντάσσοντας τους νέους αριθμητικούς κανόνες σε ένα δεσμευτικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο. Να συνεχισθεί η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων ανάλυσης του Δημοσιονομικού Συμβουλίου με στόχο την αύξηση της διαφάνειας των δημόσιων οικονομικών.

3.

Να καταστήσει τη φορολόγηση της εργασίας περισσότερο ευνοϊκή για την απασχόληση αμβλύνοντας τον αντίκτυπο των φορολογικών αλλαγών του 2011 και 2012 για τους χαμηλόμισθους κατά τρόπο βιώσιμο και δημοσιονομικά ουδέτερο, π.χ., μετατοπίζοντας μέρος της φορολογικής επιβάρυνσης προς περιβαλλοντικούς φόρους και προς περιοδικούς φόρους περιουσίας. Να ενισχυθούν τα μέτρα για την ενθάρρυνση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, ιδίως με την επέκταση των υπηρεσιών φροντίδας των παιδιών και των υποδομών για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας.

4.

Να ενισχύσει την ικανότητα της δημόσιας υπηρεσίας απασχόλησης όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της κατάρτισης, της βοήθειας κατά την αναζήτηση εργασίας και των εξατομικευμένων υπηρεσιών, με ιδιαίτερη έμφαση στις μειονεκτούσες ομάδες. Να ενισχύσει το στοιχείο ενεργοποίησης στο πρόγραμμα δημοσίων έργων μέσω αποτελεσματικής κατάρτισης και παροχής βοήθειας κατά την αναζήτηση εργασίας. Να εφαρμόσει την εθνική στρατηγική κοινωνικής ένταξης (Ρομά), και να την ενσωματώσει σε άλλες πολιτικές.

5.

Να εφαρμόσει μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του διοικητικού φόρτου. Να μεριμνήσει ώστε οι δημόσιες συμβάσεις και η νομοθετική διαδικασία να στηρίζουν τον ανταγωνισμό στην αγορά και να εξασφαλίζουν ένα σταθερό ρυθμιστικό και φιλικό για τις επιχειρήσεις περιβάλλον, τόσο για τις χρηματοδοτικές όσο και για τις μη χρηματοδοτικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των ξένων άμεσων επενδυτών. Να περιορίσει το κόστος συμμόρφωσης προς τις φορολογικές διατάξεις και να θεσπίσει ένα σταθερό και σύννομο πλαίσιο φορολόγησης επιχειρήσεων το οποίο δεν θα προκαλεί στρεβλώσεις. Να άρει τους περιορισμούς για την εγκατάσταση μεγάλης κλίμακας χώρων λιανικού εμπορίου. Να θεσπισθούν σωστά στοχοθετημένα καθεστώτα παροχής κινήτρων υπέρ καινοτόμων ΜΜΕ στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής στον τομέα της καινοτομίας.

6.

Να χαράξει και να θέσει σε εφαρμογή εθνική στρατηγική για την πρόωρη εγκατάλειψη της σχολικής εκπαίδευσης, εξασφαλίζοντας επαρκή χρηματοδότηση προς τον σκοπό αυτόν. Να μεριμνήσει ώστε με την εφαρμογή της μεταρρύθμισης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να βελτιωθεί η πρόσβαση μειονεκτουσών ομάδων στην εκπαίδευση.

7.

Να μεταρρυθμίσει το σύστημα δημοσίων μεταφορών ώστε να καταστεί περισσότερο αποδοτικό από την άποψη του κόστους. Να αυξήσει τη διασυνοριακή δυναμικότητα του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, να εξασφαλίσει την ανεξαρτησία της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας και να καταργήσει σταδιακά τη διατίμηση στον τομέα της ενέργειας.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/44

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις εθνικές οικονομικές πολιτικές και στις πολιτικές απασχόλησης.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας για την περίοδο 2011-2015.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

(5)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(6)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσυπέγραψε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ+ να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχα προγράμματά τους σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(8)

Στις 13 Απριλίου 2012, η Ιρλανδία υπέβαλε επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεών της για το 2012.

(9)

Στις 7 Δεκεμβρίου 2010, το Συμβούλιο θέσπισε την εκτελεστική απόφαση 2011/77/ΕΕ (4) η οποία χορηγεί χρηματοδοτική βοήθεια στην Ιρλανδία μέχρι το τέλος του 2013 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (5). Το συνοδευτικό μνημόνιο συνεννόησης που υπεγράφη στις 16 Δεκεμβρίου και τα διαδοχικά συμπληρώματά του καθορίζουν τους όρους οικονομικής πολιτικής υπό τους οποίους εκταμιεύεται η οικονομική βοήθεια.

(10)

Γενικά, η Ιρλανδία τήρησε τους όρους του προγράμματος χρηματοδοτικής βοήθειας που προσδιορίζεται στο μνημόνιο συνεννόησης. Ειδικότερα, επετεύχθη ο στόχος για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2011 (10,6 %) με ένα σημαντικό περιθώριο και ο προϋπολογισμός του 2012 έχει ως στόχο δημοσιονομικό έλλειμμα 8,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με το ανώτατο όριο του προγράμματος χρηματοδοτικής βοήθειας. Τα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής εξυγίανσης συνάδουν με τα ανώτατα όρια ελλείμματος που προβλέπει το πρόγραμμα χρηματοδοτικής βοήθειας, και αναμένεται το έλλειμμα να φθάσει σε επίπεδο κάτω από το 3 % του ΑΕΠ έως το 2015. Η ανακεφαλαιοποίηση των εγχώριων τραπεζών που προβλεπόταν από την ανασκόπηση της προληπτικής εκτίμησης της κεφαλαιακής επάρκειας της Κεντρικής Τράπεζας της Ιρλανδίας ολοκληρώθηκε σε σημαντικό βαθμό και η απομόχλευση των εγχώριων τραπεζών υπερέβη τους στόχους του προγράμματος χρηματοδοτικής βοήθειας για το 2011 συνολικά. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα και να επιτραπεί η δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο.

(11)

Η οικονομία της Ιρλανδίας σημείωσε μικρή ανάπτυξη 0,7 % το 2011, όπως αναμενόταν ευρέως βάσει του προγράμματος χρηματοδοτικής βοήθειας. Η ανάπτυξη συνδεόταν με τις εξαγωγές που επωφελήθηκαν από τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ισχυρή εξωτερική ζήτηση. Οι καθαρές εξαγωγές συνέβαλαν με 4,7 % ποσοστιαίες μονάδες στην αύξηση του ΑΕΠ, ενώ η εγχώρια ζήτηση συνέχισε να συρρικνώνεται λόγω της δημοσιονομικής εξυγίανσης, της μείωσης της απασχόλησης και της διόρθωσης των ισολογισμών των νοικοκυριών. Το 2012, η ανάπτυξη αναμένεται να μετριασθεί σε 0,5 %, λόγω του δυσμενούς εξωτερικού περιβάλλοντος και της συνεχούς προσαρμογής της εγχώριας ζήτησης. Η διόρθωση του ισοζυγίου των νοικοκυριών και των εταιρειών θα εξακολουθήσει να επιβαρύνει τον ρυθμό της κατανάλωσης και των επενδύσεων μεσοπρόθεσμα. Αναμένεται να σημειωθεί ανάκαμψη της ανάπτυξης που συνδέεται με τις εξαγωγές, αφού θα αυξηθεί από 1,9 % το 2013 σε 2,8 % μέχρι το 2015 στηριζόμενη στην ισχυρή δημογραφική εξέλιξη και στην ευέλικτη αγορά εργασίας της Ιρλανδίας, καθώς και στο σημαντικό πλεονάζον δυναμικό της οικονομίας.

(12)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα, είναι ρεαλιστικό. Οι προβλέψεις οικονομικής ανάπτυξης στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι παρόμοιες με τις εαρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να μειωθεί το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης σε κάτω από το όριο του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του 2015, που συνάδει με την προθεσμία που όρισε το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. H τρέχουσα πρόγνωση του προγράμματος σταθερότητας για το έλλειμμα είναι 8,3 % του ΑΕΠ (κάτω από τον στόχο του προγράμματος για 8,6 % του ΑΕΠ) το 2012, 7,5 % του ΑΕΠ το 2013, 4,8 % του ΑΕΠ το 2014 και 2,8 % του ΑΕΠ μέχρι το τέλος της περιόδου του προγράμματος το 2015. Αυτή η πορεία υποστηρίζεται από μέτρα εξυγίανσης 2,7 % του ΑΕΠ που εφαρμόστηκαν στον προϋπολογισμό για το 2012, και από μέτρα ευρείας εξυγίανσης 3,9 % του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2013-2014, με επιπλέον προσπάθεια εξυγίανσης 1,1 % του ΑΕΠ το 2015. Το πρόγραμμα σταθερότητας επαναλαμβάνει τον μεσοπρόθεσμο στόχο του προϋπολογισμού για διαρθρωτικό έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 0,5 % του ΑΕΠ, το οποίο δεν επιτυγχάνεται εντός της περιόδου του προγράμματος. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος αντανακλά τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Το χρέος γενικής κυβέρνησης καθορίζεται σε πάνω από το 60 % του ΑΕΠ και προβλέπεται να αυξηθεί από 108 % του ΑΕΠ το 2011 σε 120 % το 2013, και μετά θα αρχίσει να μειώνεται. Για τη διάρκεια της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2015 και κατά τα τρία έτη εφεξής, η Ιρλανδία θα βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο και τα δημοσιονομικά σχέδια μπορούν να εξασφαλίσουν την υλοποίηση επαρκούς προόδου προς τη συμμόρφωση με την αξία αναφοράς για τη μείωση του χρέους όπως προβλέπεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

(13)

Η Ιρλανδία έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ+. Οι δεσμεύσεις αυτές αφορούν την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση της απασχόλησης, την ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της δημοσιονομικής σταθερότητας,

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/46

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2011 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την Έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιταλία κατονομάζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ+ να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 30 Απριλίου 2012, η Ιταλία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας, που καλύπτει την περίοδο 2012-2015, και το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης στο πλαίσιο εμπεριστατωμένης επισκόπησης, σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1176/2011, αν η Ιταλία επηρεάζεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Στο πλαίσιο της εμπεριστατωμένης επισκόπησης, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία επηρεάζεται από ανισορροπίες, οι οποίες όμως δεν είναι υπερβολικές. Συγκεκριμένα, ενώ το δημόσιο χρέος παρακολουθείται ήδη στενά στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, οι μακροοικονομικές εξελίξεις στον τομέα των εξαγωγικών επιδόσεων χρήζουν επίσης προσοχής, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος δυσμενών επιπτώσεων στη λειτουργία της οικονομίας.

(10)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζεται το εν λόγω πρόγραμμα, είναι εφικτό, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υποβαθμιστούν περαιτέρω οι όροι της χρηματοοικονομικής αγοράς. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής, αναμένεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα μειωθεί έντονα κατά το 2012, αλλά θα ανακάμψει σταδιακά το 2013. Σύμφωνα με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ), ο στόχος της δημοσιονομικής πολιτικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να μειωθεί το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κάτω του 3 % της αξίας αναφοράς του ΑΕΠ που καθορίζεται στη Συνθήκη μέχρι το 2012, με βάση την περαιτέρω συγκράτηση των δαπανών και τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων. Μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, το πρόγραμμα σταθερότητας επιβεβαιώνει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) της ισοσκελισμένης δημοσιονομικής κατάστασης από διαρθρωτική άποψη, που αντανακλά κατά τον δέοντα τρόπο τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Η Ιταλία προβλέπεται να το κατορθώσει το 2013, δηλαδή κατά ένα έτος νωρίτερα από τον στόχο που τέθηκε στο προηγούμενο πρόγραμμα σταθερότητας, μέσω των μέτρων που ήδη θεσπίστηκαν το 2011-2012. Βάσει του (εκ νέου υπολογισμένου) διαρθρωτικού δημοσιονομικού ισοζυγίου (5), η προβλεπόμενη μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια κατά την περίοδο 2010-2012 υπερβαίνει κατά πολύ το 0,5 % του ΑΕΠ που συνιστά το Συμβούλιο στο πλαίσιο της ΔΥΕ. Για το 2013, ο προβλεπόμενος ρυθμός προσαρμογής από διαρθρωτική άποψη επιτρέπει την επίτευξη του ΜΔΣ από την Ιταλία κατά το εν λόγω έτος και ο προβλεπόμενος ρυθμός αύξησης των δημόσιων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των διακριτικών μέτρων εσόδων, ανταποκρίνεται στο κριτήριο δαπανών του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

Το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει ότι ο δείκτης του δημόσιου χρέους θα κορυφωθεί το 2012 και θα αρχίσει να μειώνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό στη συνέχεια, δεδομένου ότι το πρωτογενές πλεόνασμα αυξάνεται. Κατά την περίοδο 2013-2014, η Ιταλία θα διανύει μεταβατική φάση και τα δημοσιονομικά σχέδιά της θα πρέπει να εξασφαλίσουν ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την τήρηση του κριτηρίου μείωσης του χρέους, όπως επίσης επιβεβαιώνεται στις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής. Σύμφωνα με τα σχέδια της Ιταλίας, το κριτήριο μείωσης του χρέους θα τηρηθεί στο τέλος της μεταβατικής περιόδου (2015). Για να επιτευχθούν τα προαναφερθέντα αποτελέσματα όσον αφορά το έλλειμμα και το χρέος, τα διορθωτικά μέτρα που εγκρίθηκαν το 2010-2011 θα πρέπει να τύχουν αυστηρής και πλήρους δημοσιονομικής εφαρμογής.

(11)

Όσον αφορά το φορολογικό πλαίσιο, το ιταλικό Κοινοβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο για την ενσωμάτωση κανόνα περί ισοσκελισμένου προϋπολογισμού στο ιταλικό Σύνταγμα. Θα χρειαστεί να θεσπιστεί νομοθεσία εφαρμογής, στην οποία θα προσδιορίζονται τα κύρια χαρακτηριστικά του κανόνα, δηλαδή οι λεπτομερείς διευθετήσεις εφαρμογής και οι κατάλληλοι μηχανισμοί διόρθωσης και ρήτρες διαφυγής, καθώς και ο απαραίτητος συντονισμός μεταξύ των διαφορετικών κυβερνητικών επιπέδων. Η κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση να βελτιώσει σταθερά την αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των δημόσιων δαπανών διενεργώντας εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις σε όλα τα κυβερνητικά επίπεδα. Στις επισκοπήσεις θα πρέπει επίσης να δίνεται προτεραιότητα στα κονδύλια δαπανών που ευνοούν την ανάπτυξη. Με τον ίδιο στόχο, πραγματοποιείται ο αναπροσανατολισμός της χρήσης των διαρθρωτικών ταμείων μέσω μέτρων που λήφθηκαν τον Μάρτιο του 2011 και με το σχέδιο δράσης συνοχής για το 2011 του Νοεμβρίου, το οποίο επίσης έχει ως στόχο να επιταχύνει την απορρόφηση των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων. Ωστόσο, σημαντικές ελλείψεις σε ό,τι αφορά τη διοικητική ικανότητα, κυρίως στις περιφέρειες σύγκλισης, εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την απορρόφηση πόρων.

(12)

Η διάρθρωση του φορολογικού συστήματος και το υψηλό επίπεδο της φοροδιαφυγής και της λαθραίας εργασίας έχουν επηρεάσει αρνητικά τις οικονομικές επιδόσεις της χώρας. Η φορολογική συμμόρφωση και η διακυβέρνηση επηρεάζονται επίσης από ένα ευρύ φάσμα φορολογικών δαπανών και περίπλοκες και επαχθείς διοικητικές διαδικασίες. Η μερική μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από τους παράγοντες της παραγωγής στους παράγοντες της κατανάλωσης και της ιδιοκτησίας, σε νομοθετικές μεταρρυθμίσεις που έχουν ήδη θεσπιστεί, αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για να καταστεί η δομή της φορολογίας φιλικότερη προς την ανάπτυξη, αλλά απαιτείται μια περαιτέρω μετατόπιση, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι επιδράσεις κατανομής.

(13)

Η συμφωνία των κοινωνικών εταίρων του Ιουνίου του 2011 για τη μεταρρύθμιση του πλαισίου των μισθολογικών διαπραγματεύσεων έλαβε τη μορφή νομοθεσίας. Θα πρέπει να επιτρέπει την ευρύτερη χρήση συμβάσεων σε επίπεδο επιχειρήσεων, στις οποίες να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη οι ανάγκες των ειδικών παραγωγικών δραστηριοτήτων, αυτό δε θα πρέπει να τύχει παρακολούθησης. Ωστόσο, για να ρυθμιστεί πλήρως το ζήτημα του δυναμικότερου ονομαστικού κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος σε σύγκριση με αυτό των εμπορικών εταίρων της, που αποτελεί παράγοντα για την απώλεια της ανταγωνιστικότητας της Ιταλίας, το σύστημα των μισθολογικών διαπραγματεύσεων θα πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω, ώστε να επιτρέπει περισσότερο ευέλικτες ρυθμίσεις και σε εθνικό τομεακό επίπεδο. Τον Απρίλιο του 2012, η κυβέρνηση πρότεινε μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας για να δώσει λύση στις μακροχρόνιες προκλήσεις στην ιταλική αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένου του κατακερματισμού της. Η μεταρρύθμιση αυτή χρειάζεται να εγκριθεί επειγόντως, ώστε να εξασφαλιστεί ότι ο στόχος και το επίπεδο φιλοδοξίας της παραμένουν ανάλογο της πρόκλησης που θέτει η ιταλική αγορά εργασίας. Η κλίμακα και η αποτελεσματικότητα της απελευθέρωσης του συστήματος υπηρεσιών απασχόλησης θα πρέπει να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς.

(14)

Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη βελτίωση της απασχολησιμότητας των γυναικών, κυρίως με την παροχή στοχοθετημένων φορολογικών κινήτρων, το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών στην Ιταλία είναι σημαντικά μικρότερο (46,5 % το 2011) από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27 (58,5 % το 2011). Χρειάζεται περαιτέρω δράση για τις εγκαταστάσεις φροντίδας των παιδιών και των ηλικιωμένων. Η πρόκληση είναι ιδιαίτερα μεγάλη για τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα, δεδομένου ότι η ηλικία συνταξιοδότησης για τις γυναίκες θα αυξηθεί κατά πέντε έτη μεταξύ του 2012 και του 2018.

(15)

Η ανεργία των νέων στην Ιταλία ανήλθε σε 29,1 % κατά μέσο όρο το 2011 και αυξήθηκε περισσότερο κατά τους πρώτους μήνες του 2012. Το ποσοστό ανεργίας, ιδίως, μεταξύ των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι υψηλό και υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ των κεκτημένων δεξιοτήτων και αυτών που χρειάζεται η αγορά εργασίας. Η προώθηση της μαθητείας ως κύριου λιμένα εισόδου στην αγορά εργασίας είναι ευπρόσδεκτη, αλλά απαιτεί την εφαρμογή των κατάλληλων μέσων, όπως ένα νέο σύστημα επαγγελματικών και εκπαιδευτικών προτύπων και καθεστώτα πιστοποίησης των δεξιοτήτων. Η Επιτροπή συνέστησε ομάδα δράσης για τον αναπρογραμματισμό των ταμείων συνοχής προς την κατεύθυνση μέτρων που στηρίζουν την απασχόληση των νέων και την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ).

(16)

Το ποσοστό πρόωρης διακοπής της σχολικής εκπαίδευσης ανέρχεται στο 18,8 % σε εθνικό επίπεδο, με έντονες περιφερειακές διακυμάνσεις, και έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανεργία των νέων. Θα πρέπει να αναληφθεί περισσότερο στοχοθετημένη και συντονισμένη δράση για να αντιμετωπιστεί η πρόκληση της πρόωρης διακοπής της σχολικής εκπαίδευσης με συνδυασμό προληπτικών, παρεμβατικών και αντισταθμιστικών μέτρων. Η χαμηλή απόδοση του συστήματος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα πρέπει να αντιμετωπισθεί, μεταξύ άλλων, με την πλήρη εφαρμογή της μεταρρύθμισης των πανεπιστημίων του 2010 και την ενίσχυση της σχέσης μεταξύ απόδοσης των επιδόσεων των πανεπιστημίων και της παροχής δημόσιας χρηματοδότησης.

(17)

Η Ιταλία έχει εγκρίνει σημαντικά μέτρα για την απελευθέρωση των υπηρεσιών, ιδίως των επαγγελματικών, και τη βελτίωση του ανταγωνισμού στις βιομηχανίες δικτύου. Ωστόσο, πολλαπλές προκλήσεις εξακολουθούν να υπάρχουν στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών, ιδίως στους σιδηροδρόμους και τους λιμένες, όπου η συμφόρηση των υποδομών και της αγοράς παραμένει σημαντική.

(18)

Μολονότι ορισμένα μέτρα έχουν ήδη εγκριθεί για να προωθηθεί η απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, το επιχειρηματικό περιβάλλον στην Ιταλία παραμένει πολυσύνθετο. Το δικαστικό σύστημα, ιδίως, πάσχει από σειρά ανεπαρκειών από άποψη χρησιμοποίησης των πόρων, διαδικασιών και θεσμικής οργάνωσης, οι οποίες αντικατοπτρίζονται στις χαμηλές επιδόσεις του ιταλικού συστήματος αστικής δικαιοσύνης, ιδίως όσον αφορά την υπερβολική διάρκεια του χρόνου εκδίκασης και τη συσσώρευση εκκρεμών δικαστικών υποθέσεων.

(19)

Η πρόσβαση των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση είναι δύσκολη και η ένταση επιχειρηματικού κεφαλαίου είναι χαμηλή. Τον Δεκέμβριο του 2011 θεσπίστηκε μέτρο για την Έκπτωση νέου Μετοχικού Κεφαλαίου (ΕΜΚ), που επιτρέπει στις εταιρείες να αφαιρούν από το φορολογητέο εισόδημα την πλασματική απόδοση των νέων εισφορών μετοχικού κεφαλαίου. Αυτό αναμένεται να διευκολύνει την αύξηση, αφενός, του μεγέθους των ΜΜΕ και, αφετέρου, των επενδύσεων στην καινοτομία. Ενώ ελήφθησαν ορισμένα μέτρα για την προώθηση της ιδιωτικής έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) και, συγκεκριμένα, μέτρα αναχρηματοδότησης των πιστώσεων φόρου για επιχειρηματικές επενδύσεις στην έρευνα, η ένταση παραμένει σε χαμηλά επίπεδα και η εφαρμογή έργων καινοτόμου χαρακτήρα είναι περιορισμένη.

(20)

Η Ιταλία έχει αναλάβει σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ+. Οι δεσμεύσεις αυτές, όπως και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν τη στήριξη της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την τόνωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων του συμφώνου για το ευρώ+. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής έχουν ληφθεί υπόψη στις παρακάτω συστάσεις.

(21)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή πραγματοποίησε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Ιταλίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και υπέβαλε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στην Ιταλία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της εισαγωγής σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις εισροών επιπέδου ΕΕ. Οι συστάσεις της Επιτροπής βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 6 κατωτέρω.

(22)

Υπό το πρίσμα της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(23)

Με βάση τα αποτελέσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και το πρόγραμμα σταθερότητας. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 4, 5 και 6 παρακάτω,

1.

Να εφαρμόσει τη δημοσιονομική στρατηγική όπως αυτή σχεδιάστηκε και να εξασφαλίσει τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος κατά το 2012. Να εξασφαλίσει τα προβλεπόμενα διαρθρωτικά πρωτογενή πλεονάσματα, ώστε από το 2013 ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ να αρχίσει να μειώνεται. Να εξασφαλίσει τη δέουσα πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη του ΜΔΣ και ταυτόχρονα να εξασφαλίσει την τήρηση του κριτηρίου δαπανών και να επιτύχει επαρκή πρόοδο όσον αφορά την τήρηση του κριτηρίου μείωσης του χρέους.

2.

Να εξασφαλίσει ότι ο προσδιορισμός στην εκτελεστική νομοθεσία των κύριων χαρακτηριστικών του κανόνα περί ισοσκελισμένου προϋπολογισμού που θεσπίζεται στο Σύνταγμα, συμπεριλαμβανομένων των κατάλληλων μηχανισμών συντονισμού με την τοπική αυτοδιοίκηση, συνάδει με το πλαίσιο της ΕΕ. Να επιδιώξει τη βιώσιμη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των δημόσιων δαπανών μέσω, αφενός, της προβλεπόμενης επισκόπησης των δαπανών και, αφετέρου, της εφαρμογής του σχεδίου δράσης συνοχής για το 2011, ώστε να επιτύχει τη βελτίωση της απορρόφησης και της διαχείρισης των κονδυλίων της ΕΕ, ιδίως στη Νότια Ιταλία.

3.

Να αναλάβει περαιτέρω δράση για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων, βελτιώνοντας, μεταξύ άλλων, τη σχέση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και διευκολύνοντας τη μετάβαση στην εργασία, επίσης μέσω της παροχής κινήτρων για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και για την πρόσληψη υπαλλήλων. Να επιβάλει την αναγνώριση ικανοτήτων και πιστοποιητικών σε εθνικό επίπεδο για να προωθήσει την εργασιακή κινητικότητα. Να λάβει μέτρα για να μειώσει τα ποσοστά εγκατάλειψης των σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να καταπολεμήσει την πρόωρη διακοπή της σχολικής εκπαίδευσης.

4.

Να δώσει προτεραιότητα στην έγκριση της μεταρρύθμισης της αγοράς ώστε να αντιμετωπίσει τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας και να καθιερώσει ένα ολοκληρωμένο καθεστώς για το επίδομα ανεργίας. Να αναλάβει περαιτέρω δράση για την παροχή κινήτρων όσον αφορά τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, ιδίως με την πρόβλεψη εγκαταστάσεων για τη φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων. Να παρακολουθήσει και, εφόσον χρειαστεί, να ενισχύσει την εφαρμογή του νέου πλαισίου καθορισμού των μισθών, ούτως ώστε να συντελέσει στην ευθυγράμμιση της αύξησης των μισθών με την παραγωγικότητα σε επίπεδο τομέων και επιχειρήσεων.

5.

Να συνεχίσει να καταπολεμά τη φοροδιαφυγή. Να συνεχίσει να καταπολεμά την παραοικονομία και τη λαθραία εργασία, για παράδειγμα, κλιμακώνοντας τους ελέγχους και τις επαληθεύσεις. Να λάβει μέτρα για να μειώσει το πεδίο των φορολογικών απαλλαγών, εξαιρέσεων και μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και να απλοποιήσει τον φορολογικό κώδικα. Να αναλάβει περαιτέρω δράση ώστε να μετατεθεί το φορολογικό βάρος από το κεφάλαιο και την εργασία στην ιδιοκτησία, στην κατανάλωση και στο περιβάλλον.

6.

Να εφαρμόσει τα εγκεκριμένα μέτρα απελευθέρωσης και απλούστευσης στον τομέα των υπηρεσιών. Να λάβει περαιτέρω μέτρα για να βελτιώσει, αφενός, την πρόσβαση των επιχειρήσεων δικτύου στην αγορά και, αφετέρου, την ικανότητα των υποδομών και τις διασυνδέσεις. Να απλοποιήσει περαιτέρω το κανονιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις και να αναβαθμίσει τη διοικητική ικανότητα. Να βελτιώσει την πρόσβαση στα χρηματοπιστωτικά μέσα, ιδίως στο μετοχικό κεφάλαιο, για τη χρηματοδότηση της επέκτασης επιχειρήσεων και της καινοτομίας. Να εφαρμόσει την προβλεπόμενη αναδιοργάνωση του συστήματος απονομής δικαιοσύνης σε αστικές υποθέσεις και να προωθήσει τη χρήση των μηχανισμών εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/50

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής για την Ευρώπη 2020, μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας για το 2011 και εξέδωσε γνώμη σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λετονίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία δεν προσδιόρισε τη Λετονία ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το 2011 η Λετονία είχε εκπληρώσει τους περισσότερους από τους όρους που συνδέονταν με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα χρηματοδοτικής βοήθειας δυνάμει της απόφασης 2009/290/ΕΚ (5). Η Επιτροπή ολοκλήρωσε στις 21 Δεκεμβρίου 2011 την πέμπτη και τελευταία επανεξέταση δυνάμει του προγράμματος του ισοζυγίου πληρωμών της Λετονίας με θετική συνολική αξιολόγηση της προόδου που σημείωσε η κυβέρνηση στις δημοσιονομικές, χρηματοοικονομικές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα χρηματοδοτικής βοήθειας έληξε τον Ιανουάριο του 2012. Μετά τη λήξη του εν λόγω προγράμματος, η Λετονία υπόκειται σε εποπτεία μετά το πρόγραμμα. Η εποπτεία αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των υφιστάμενων διαδικασιών και των μηχανισμών εποπτείας και στοχεύει στη στενή παρακολούθηση των κινδύνων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη μακροοικονομική σταθερότητα και κατά συνέπεια να επηρεάσουν την ικανότητα αποπληρωμής. Η εποπτεία μετά το πρόγραμμα θα συνεχιστεί μέχρι την αποπληρωμή σημαντικού ποσοστού (περίπου 70 %) των δανείων.

(7)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(9)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(10)

Στις 30 Απριλίου 2012 η Λετονία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης, που καλύπτει την περίοδο 2012-2015, καθώς και το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως.

(11)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σύγκλισης κατ’ εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές, είναι συντηρητικό για το 2012, λαμβάνοντας υπόψη τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες, και εύλογο για το 2013. Ενώ οι μακροοικονομικές προβολές για το 2012 στο σενάριο του προγράμματος σύγκλισης προσεγγίζουν σε μεγάλο βαθμό τις αντίστοιχες των εαρινών προβλέψεων για το 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής (με προβολές αύξησης του ΑΕΠ αντίστοιχα κατά 2,0 % και 2,2 %), σύμφωνα με τα πρόσφατα οικονομικά στοιχεία το αποτέλεσμα ενδέχεται να υπερβεί τις προβλέψεις. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που παρουσιάζεται στο πρόγραμμα σύγκλισης είναι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2012 και η προσέγγιση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) μέχρι τη λήξη της περιόδου του προγράμματος σύγκλισης. Το πρόγραμμα σύγκλισης για την περίοδο 2012-2015 μετέβαλε τον ΜΔΣ από – 1,0 % σε – 0,5 % του ΑΕΠ· ο νέος ΜΔΣ αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Το σχεδιαζόμενο για το 2012 ονομαστικό έλλειμμα συμμορφώνεται με τη διορία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος που ορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 2009. Για το 2013, το πρόγραμμα σύγκλισης στοχεύει σε ονομαστικό έλλειμμα 1,4 % του ΑΕΠ, παρόλο που η σχεδιαζόμενη μείωση των δαπανών δεν στηρίζεται ακόμη πλήρως από μέτρα. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο (6), η Λετονία θα προσεγγίσει τον ΜΔΣ της μέχρι τη λήξη της περιόδου του προγράμματος σύγκλισης, το 2015. Ενώ από τις επανυπολογισθείσες πληροφορίες προκύπτει ότι η πρόοδος προς τον ΜΔΣ είναι μικρότερη από 0,5 % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος σύγκλισης, η προγραμματισθείσα συγκράτηση των δαπανών θα μπορούσε να διασφαλίσει ότι ο ρυθμός αύξησης των δημόσιων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, θα είναι ευθυγραμμισμένος με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

Ταυτόχρονα, φορολογικές αλλαγές από το δεύτερο εξάμηνο του 2012, όπως εγκρίθηκαν απότο Κοινοβούλιο στις 24 Μαΐου 2012, οι οποίες δεν αντικατοπτρίζονται ακόμη στο σενάριο του προγράμματος σύγκλισης αλλά γνωστοποιούνται στη συνοδευτική επιστολή της υποβολής του προγράμματος σύγκλισης, συνιστούν κίνδυνο για την επίτευξη των στόχων το 2013 και μετέπειτα. Ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης παραμένει σε επίπεδο χαμηλότερο του 60 % του ΑΕΠ και αυξάνεται από 42,6 % του ΑΕΠ το 2011 σε 46,7 % του ΑΕΠ το 2014, καθώς οι αρχές προχρηματοδοτούν μεγάλες αποπληρωμές συνδεόμενες με το διεθνές πρόγραμμα χρηματοδοτικής βοήθειας οι οποίες οφείλονται κατά την περίοδο 2014-2015, και μειώνεται σε 38,9 % το 2015 μετά την πραγματοποίηση των εν λόγω αποπληρωμών.

(12)

Η Λετονία θα πρέπει να εφαρμόσει τη στρατηγική της μετατόπισης της φορολόγησης από την εργασία προς την κατανάλωση, την περιουσία και τη χρήση φυσικών και λοιπών πόρων, βελτιώνοντας παράλληλα το διαρθρωτικό ισοζύγιο. Η σχετικά υψηλή φορολογική επιβάρυνση των χαμηλόμισθων και το υψηλό επίπεδο αδήλωτης εργασίας υπαγορεύουν την ανάγκη για κατάλληλες πολιτικές στην αγορά εργασίας, για αναθεώρηση του συστήματος φόρων και παροχών και αύξηση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της παραοικονομίας. Οι περιβαλλοντικοί φόροι εξακολουθούν να μην είναι επαρκώς ανεπτυγμένοι και κυριαρχούν οι φόροι στα καύσιμα, ενώ η φορολόγηση άλλων πηγών ενέργειας, της ρύπανσης και της χρήσης φυσικών πόρων κυμαίνεται σε επίπεδο χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η περαιτέρω διεύρυνση της φορολογικής βάσης σε άλλους πόρους περιβαλλοντικής φορολόγησης, ιδίως της ρύπανσης, καθώς και η ευρύτερη φορολόγηση των πηγών ενέργειας, θα συνέβαλαν στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, ενώ παράλληλα θα παρείχαν το περιθώριο ώστε να μετατοπιστεί η φορολόγηση από την εργασία.

(13)

Κατά τη διαδικασία της εφαρμοζόμενης μεταρρύθμισης της δημοσιονομικής διακυβέρνησης, η Λετονία καλείται να διασφαλίσει την έκδοση νόμου δημοσιονομικής πειθαρχίας από το κοινοβούλιο και να εκπονήσει μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό νομοθετικό πλαίσιο για να στηρίξει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Η έκδοση νόμου δημοσιονομικής πειθαρχίας θα ευθυγραμμίζεται με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης δυνάμει του προγράμματος του ισοζυγίου πληρωμών· το σχέδιο νόμου που εκδόθηκε από την κυβέρνηση αποσκοπεί επίσης στην εφαρμογή του εξελισσόμενου ενωσιακού κεκτημένου στον τομέα της δημοσιονομικής διακυβέρνησης στη λετονική νομοθεσία. Μετά την έκδοση και εφαρμογή του, ο νέος νόμος θα ενισχύσει σημαντικά το δημοσιονομικό πλαίσιο στη Λετονία, το οποίο στερείται επί του παρόντος αποτελεσματικού μηχανισμού για τον περιορισμό της αύξησης των δαπανών σε περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας.

(14)

Για να διασφαλίσει τη συνέχεια της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, η Λετονία θα πρέπει να επαναφέρει τις συνεισφορές στο υποχρεωτικό κεφαλαιοποιητικό ιδιωτικό σύστημα συντάξεων στο 6 % των ακαθάριστων μισθών το 2013, από το ισχύον μειωμένο επίπεδο του 2 % των ακαθάριστων μισθών.

(15)

Η Λετονία χρειάζεται να ενισχύσει και να μεταρρυθμίσει το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας και να αντιμετωπίσει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στην Ένωση. Η πρόκληση της ανεργίας στους νέους κατέστη ιδιαίτερα αισθητή κατά τη διάρκεια της κρίσης, αναδεικνύοντας επίσης μεγάλες αναντιστοιχίες στις δεξιότητες. Καταρτίστηκαν και εφαρμόστηκαν ειδικές ενεργές πολιτικές στην αγορά εργασίας με στόχο τους νέους, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν την επαγγελματική κατάρτιση, την εθελοντική εργασία και τις επιδοτήσεις μισθών για νέους. Ωστόσο, λόγω του μεγέθους του προβλήματος, οι περιορισμένες αυτές δραστηριότητες έχουν σχετικά μικρό αντίκτυπο.

(16)

Το 2011 το 40 % του λετονικού πληθυσμού βρίσκεται αντιμέτωπο με τον κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, γεγονός που έχει συνέπειες για την απασχολησιμότητα του εργατικού δυναμικού και τις μελλοντικές αναπτυξιακές προοπτικές. Η Λετονία θέσπισε κατεπείγουσα στρατηγική δικτύου κοινωνικής προστασίας. Οι κυβερνητικές στρατηγικές για τη μείωση της φτώχειας επικεντρώνονται στον περιορισμό των εισοδηματικών ανισοτήτων, τη μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων για εργαζόμενες οικογένειες και τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, οι δαπάνες της Λετονίας για την κοινωνική προστασία είναι σχετικά περιορισμένες και οι κοινωνικές μεταβιβάσεις έχουν μικρό μόνο αντίκτυπο στη μείωση της φτώχειας, δεδομένου ότι μεγάλο ποσοστό των κοινωνικών μεταβιβάσεων αναδιανέμεται σε άτομα με μεσαία και υψηλά εισοδήματα. Οι δαπάνες για παροχές με βάση το εισόδημα είναι περιορισμένες, ενώ ο ρόλος του δικτύου κοινωνικής προστασίας καλύπτεται εν μέρει με έκτακτες δημόσιες θέσεις εργασίας χαμηλής αμοιβής. Ο σχεδιασμός των παροχών κοινωνικής πρόνοιας λαμβάνει επίσης υπόψη τις παγίδες φτώχειας και ανεργίας, ενώ παρουσιάζονται και καταχρήσεις του συστήματος. Υπάρχουν μεγάλες ανισότητες στην πρόσβαση στην κοινωνική πρόνοια μεταξύ τοπικών κυβερνήσεων και η έλλειψη διαφάνειας περιπλέκει τη λήψη αποφάσεων βάσει στοιχείων. Οι προκλήσεις της μακροχρόνιας ανεργίας και της ανεργίας των νέων έγιναν ιδιαίτερα εμφανείς κατά τη διάρκεια της κρίσης. Οι περισσότεροι από τους άνεργους νέους δεν διαθέτουν επαγγελματικά προσόντα. Ο αριθμός των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (ΕΑΕΚ) είναι σχετικά υψηλός. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα σύμφωνα με τα συμπεράσματα της κοινής ομάδας δράσης Λετονίας – Επιτροπής για την ανεργία των νέων.

(17)

Η Λετονία θα πρέπει να βελτιώσει περαιτέρω την ενεργειακή απόδοση και να προωθήσει τον ανταγωνισμό στα μεγάλα ενεργειακά δίκτυα, βελτιώνοντας παράλληλα τη συνδεσιμότητα με τα ενεργειακά δίκτυα της ΕΕ. Το φορολογικό σύστημα δεν παρέχει επαρκή κίνητρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη στροφή της κατανάλωσης και των επενδύσεων προς ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα (μεταφορικά οχήματα, μόνωση κτιρίων, συστήματα θέρμανσης). Τα μονοπώλια εξακολουθούν να κυριαρχούν στις ενεργειακές αγορές της Λετονίας. Για ιστορικούς λόγους, οι αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας είναι σε μεγάλο βαθμό αποκομμένες από εκείνες άλλων κρατών μελών.

(18)

Οι ανεπάρκειες του συστήματος απονομής δικαιοσύνης σε αστικές υποθέσεις έχουν αρνητική επίπτωση στο επιχειρηματικό και οικονομικό περιβάλλον, καθώς αυξάνονται οι κίνδυνοι και το κόστος της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Υπάρχει μεγάλος αριθμός διαδικασιών που εκκρεμούν στα πρωτοβάθμια και τα δευτεροβάθμια δικαστήρια σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, ιδίως όσον αφορά συμβατικές υποχρεώσεις και αφερεγγυότητες. Οι επαγγελματικές επιδόσεις των δικαστών θα πρέπει να αξιολογούνται. Επιβάλλονται περαιτέρω βελτιώσεις του νομικού καθεστώτος περί αφερεγγυότητας.

(19)

Παρά το σχετικά υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, σημαντικό μέρος του εργατικού δυναμικού δεν διαθέτει επαγγελματικά προσόντα και η πρόσβασή του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι περιορισμένη. Τα πανεπιστήμια παρουσιάζουν φτωχές επιδόσεις στις κατατάξεις σε παγκόσμια κλίμακα και χαρακτηρίζονται από χαμηλή διεθνή ανταγωνιστικότητα και αδύναμη διακυβέρνηση. Η περιορισμένη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επηρεάζει τις πολύ χαμηλές επιδόσεις στον τομέα της καινοτομίας. Δεν υπάρχει συστηματική και αποτελεσματική στρατηγική έρευνας και καινοτομίας. Η Λετονία παρουσιάζει εξάλλου τις χαμηλότερες επιχειρηματικές δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης (Ε & Α) στην Ένωση.

(20)

Η Λετονία έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές και η υλοποίηση των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011 συνδέονται με την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής λήφθηκαν υπόψη στις παρακάτω συστάσεις.

(21)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή πραγματοποίησε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Λετονίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Λετονία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της εισαγωγής σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις εισροών επιπέδου ΕΕ. Οι συστάσεις της Επιτροπής βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(22)

Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του (7) αντανακλάται ιδιαίτερα στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Να διασφαλίσει τη σχεδιασθείσα πρόοδο με στόχο την έγκαιρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Για τον σκοπό αυτό, να εκτελέσει τον προϋπολογισμό για το έτος 2012 όπως προβλέπεται και να υλοποιήσει τη δημοσιονομική προσπάθεια που προσδιορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Εν συνεχεία, να εφαρμόσει δημοσιονομική στρατηγική, υποστηριζόμενη από σαφώς εξειδικευμένα διαρθρωτικά μέτρα, για το έτος 2013 και μετέπειτα, ώστε να σημειώσει επαρκή πρόοδο προς τον ΜΔΣ, και να τηρήσει την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Να χρησιμοποιήσει τυχόν καλύτερα από το αναμενόμενο κυκλικά έσοδα προκειμένου να μειώσει το δημόσιο χρέος.

2.

Να εφαρμόσει μέτρα για τη μετατόπιση της φορολόγησης από την εργασία προς την κατανάλωση, την περιουσία και τη χρήση φυσικών και λοιπών πόρων, βελτιώνοντας παράλληλα το διαρθρωτικό ισοζύγιο· να διασφαλίσει την έκδοση νόμου δημοσιονομικής πειθαρχίας και να εκπονήσει μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό νομοθετικό πλαίσιο για να στηρίξει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών· να επαναφέρει τις συνεισφορές στο υποχρεωτικό κεφαλαιοποιητικό ιδιωτικό σύστημα συντάξεων στο 6 % των ακαθάριστων μισθών από το 2013.

3.

Να λάβει μέτρα για να μειώσει την ανεργία των νέων και τη μακροχρόνια ανεργία καταπολεμώντας την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου, προωθώντας αποτελεσματικότερη επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) και την οικεία συνιστώσα της μαθητείας, ενισχύοντας την ποιότητα, την κάλυψη και την αποτελεσματικότητα των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας και το στοιχείο κατάρτισης το οποίο αυτές περιλαμβάνουν, καθώς και εφαρμόζοντας ένα αποτελεσματικό σύστημα μισθολογικής επιδότησης.

4.

Να αντιμετωπίσει τα υψηλά ποσοστά φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού μεταρρυθμίζοντας το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, ώστε να το καταστήσει αποτελεσματικότερο, παρέχοντας παράλληλα καλύτερη προστασία στους φτωχούς. Να διασφαλίσει καλύτερη εστίαση και να βελτιώσει τα κίνητρα για εργασία.

5.

Να ενθαρρύνει περαιτέρω την ενεργειακή απόδοση με εκτελεστικά μέτρα και παρέχοντας κίνητρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και τη μεταστροφή της κατανάλωσης προς ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα, που θα αφορούν μεταξύ άλλων τα μεταφορικά οχήματα, τα κτίρια και τα συστήματα θέρμανσης. Να προωθήσει τον ανταγωνισμό στα μεγάλα ενεργειακά δίκτυα και να βελτιώσει τη συνδεσιμότητα με τα ενεργειακά δίκτυα της ΕΕ.

6.

Να λάβει μέτρα για να βελτιώσει τη διαχείριση και την αποτελεσματικότητα της δικαστικής εξουσίας, ιδίως να μειώσει τον αριθμό και τη διάρκεια των διαδικασιών που εκκρεμούν. Να λάβει μέτρα για να βελτιώσει το καθεστώς περί αφερεγγυότητας και τη νομοθεσία για τη διαμεσολάβηση.

7.

Να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, μεταξύ άλλων, εφαρμόζοντας νέο μοντέλο χρηματοδότησης που να επιβραβεύει την ποιότητα, να ενισχύει τη σύνδεση με τις ανάγκες της αγοράς και με τα ερευνητικά ιδρύματα και να αποφεύγει τον κατακερματισμό των δημοσιονομικών πόρων. Να εκπονήσει και να εφαρμόσει αποτελεσματική πολιτική έρευνας και καινοτομίας ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις να καινοτομούν, μεταξύ άλλων μέσω φορολογικών κινήτρων, αναβάθμισης των υποδομών και εξορθολογισμού των ερευνητικών ιδρυμάτων.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/54

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2011 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Λιθουανίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία δεν προσδιόρισε τη Λιθουανία ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη, φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση. Κάλεσε τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή τις ανά χώρα συστάσεις του Συμβουλίου για το 2011 και να μετατρέψουν τις εν λόγω προτεραιότητες σε συγκεκριμένα μέτρα που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 27 Απριλίου 2012 η Λιθουανία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης, το οποίο καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και, στις 30 Απριλίου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτόχρονα.

(10)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σύγκλισης, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του εν λόγω προγράμματος, είναι εύλογο. Εν πολλοίς συνάδει με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής για τα έτη 2012 και 2013. Στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σύγκλισης είναι η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2012, όπως σύστησε το Συμβούλιο, και η πρόοδος προς την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ) τα επόμενα έτη. Το πρόγραμμα σύγκλισης επιβεβαιώνει τον προηγούμενο ΜΔΣ, δηλαδή την επίτευξη διαρθρωτικού πλεονάσματος γενικής κυβέρνησης 0,5 % του ΑΕΠ, ο οποίος αντανακλά επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, καθορίζει πορεία εξυγίανσης τουλάχιστον κατά 1 ποσοστιαία μονάδα ετησίως και προβλέπει ισοσκέλιση του προϋπολογισμού έως το 2015. Ενώ τα δημοσιονομικά σχέδια ανταποκρίνονται στην έγκαιρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια την περίοδο 2010-2012, με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο (5), προβλέπεται ότι θα είναι μικρότερη από το 2,25 % του ΑΕΠ που απαιτεί η σύσταση του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2010. Η προγραμματιζόμενη ετήσια πρόοδος σε σχέση με τον ΜΔΣ κατά τα έτη που έπονται της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος είναι κάπως μεγαλύτερη από το 0,5 % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους, δηλαδή από το όριο που τίθεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

Ο προγραμματιζόμενος ρυθμός αύξησης των κρατικών δαπανών, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, συμμορφώνεται με το όριο δαπανών του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης το 2013 και το 2014, αλλά όχι το 2015. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα παραμείνει κάτω από το 60 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια του προγράμματος σύγκλισης, αυξανόμενο σχεδόν στο 41 % του ΑΕΠ το 2013, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής, ενώ το πρόγραμμα σύγκλισης θέτει ως στόχο τη μείωση του ελλείμματος περίπου στο 35 % έως το 2015. Η μεταρρύθμιση και η υλοποίηση του δημοσιονομικού προγραμματισμού προχωρά, αλλά η κυβέρνηση δεν έχει ακόμα εγκρίνει την προτεινόμενη νομοθεσία. Η νομοθεσία αυτή θα βελτίωνε τη λογοδοσία εντός του δημοσιονομικού πλαισίου, με τη σύσταση ανεξάρτητου φορέα, και θα καθιστούσε αυστηρότερους τους κανόνες περί αποθεματικών του Δημοσίου.

(11)

Με βάση μια συνολική στρατηγική φορολογικής συμμόρφωσης, θεσπίσθηκαν μέτρα το 2011, με τα οποία ενισχύθηκε η φορολογική συμμόρφωση και συγκεντρώθηκαν επιπλέον έσοδα. Εντούτοις, θα απαιτηθεί η συνέχιση της εφαρμογής της προκειμένου να αντιμετωπιστεί σοβαρά η φοροδιαφυγή.

(12)

Οι δημογραφικές εξελίξεις δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Αν και η Λιθουανία έχει θεσπίσει σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης έως το 65ο έτος μέχρι το 2026, αυτό το μέτρο, από μόνο του, δεν διασφαλίζει ένα βιώσιμο και επαρκές συνταξιοδοτικό εισόδημα στο μέλλον και χρειάζεται να συμπληρωθεί και από άλλα μέτρα. Μεταξύ των εν λόγω μέτρων θα μπορούσαν να περιληφθούν η σύνδεση της ηλικίας συνταξιοδότησης και των μελλοντικών παροχών με δημογραφικούς παράγοντες, η θέσπιση σαφών κανόνων τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, η καθιέρωση στενότερης σχέσης μεταξύ εισφορών και παροχών κοινωνικής ασφάλισης και η κατάργηση των κινήτρων πρόωρης συνταξιοδότησης. Επιπλέον, η Λιθουανία θα μπορούσε να κάνει καλύτερη χρήση της δυνατότητας επιπρόσθετων εθελούσιων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων. Οι επικουρικές συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις μέσω ατομικών προχρηματοδοτούμενων ιδιωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων και/ή η καθιέρωση επαγγελματικών συνταξιοδοτικών συστημάτων θα ανακούφιζαν το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και παράλληλα θα βελτίωναν την επάρκεια των μελλοντικών συνταξιοδοτικών εσόδων. Καταργήθηκαν τα αντικίνητρα παράτασης του εργάσιμου βίου.

(13)

Ο νόμος περί γραφείων έκτακτης απασχόλησης, ο οποίος απέβλεπε στη διευκόλυνση της απασχόλησης μικρής διάρκειας, άρχισε να ισχύει την 1η Δεκεμβρίου 2011. Εντούτοις, ο αντίκτυπος αυτού του νόμου μπορεί να μην είναι σημαντικός, δεδομένου ότι γραφεία έκτακτης απασχόλησης λειτουργούσαν ήδη στη Λιθουανία. Μια γενική αναθεώρηση του εργατικού δικαίου θα μπορούσε να επισημάνει ορισμένους άσκοπους περιορισμούς και διοικητικούς φραγμούς που εμποδίζουν ευέλικτες συμβατικές συμφωνίες, διατάξεις περί απολύσεων και ρυθμίσεις ελαστικού ωραρίου εργασίας. Είναι αναγκαία επιπλέον μέτρα ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή στην αγορά εργασίας, ειδικότερα των νέων, των ανειδίκευτων και των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων, καθώς και η βελτίωση της ευελιξίας στην αγορά εργασίας.

(14)

Η πρόκληση της ανεργίας των νέων (πάνω από 30 %) και η ανεργία ατόμων χαμηλής ειδίκευσης κατέστησαν ιδιαίτερα εμφανείς κατά τη διάρκεια της κρίσης. Η κυβέρνηση εφαρμόζει ορισμένα μέτρα για την προώθηση της απασχόλησης των νέων, όπως επιδότηση της πρώτης εργασίας και μειωμένες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Εντούτοις, το ποσοστό ενεργοποίησης παραμένει πολύ χαμηλό και τα κονδύλια χρηματοδότησης ενεργών πολιτικών στην αγορά εργασίας θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικότερα με την καλύτερη στόχευση των δημόσιων έργων προς τις πλέον ευάλωτες ομάδες. Για να εξασφαλιστεί η καλύτερη μετάβαση από την εκπαίδευση στην αγορά εργασίας, θα μπορούσαν να γίνουν ελκυστικότερα τα προγράμματα μαθητείας και άσκησης και να τεθεί σε λειτουργία ένα σύστημα πρόβλεψης της ζήτησης ειδικοτήτων. Τα μέτρα θα πρέπει να συνάδουν με τα συμπεράσματα της κοινής ομάδας δράσης Λιθουανίας-Επιτροπής για την ανεργία των νέων.

(15)

Περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού της Λιθουανίας αντιμετωπίζει τον κίνδυνο φτώχειας και μακρόχρονου αποκλεισμού. Η Λιθουανία ευρίσκεται σχετικά στην τέταρτη θέση στην Ένωση. Το 2011 η Λιθουανία προέβη σε τροποποίηση του νόμου περί χρηματικής κοινωνικής αρωγής προκειμένου να μεταρρυθμιστεί το σύστημα κοινωνικής στήριξης από τον Ιανουάριο 2012. Δρομολογήθηκε ένα πιλοτικό μοντέλο διανομής κοινωνικής στήριξης, άλλαξε η μέθοδος υπολογισμού του ποσού, καθιερώθηκαν ορισμένα κίνητρα εργασίας και αυξήθηκε η κάλυψη. Η μεταρρύθμιση της κοινωνικής αρωγής αποτελεί ένα βήμα προς τη μείωση των αντικινήτρων προς εργασία. Είναι αναγκαίο να συσταθεί ένα σύστημα παρακολούθησης για να αξιολογηθεί η αποδοτικότητά της και ο αντίκτυπός της στην ανακούφιση της φτώχειας. Η μεταρρύθμιση θα πρέπει επίσης να συνδεθεί με μέτρα ενεργοποίησης που θα ενισχύσουν τη συμμετοχή, ειδικότερα των επί μακρόν δικαιούχων κοινωνικής στήριξης.

(16)

Η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει, από το 2010, μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση των κρατικών επιχειρήσεων, η οποία αποσκοπεί στην αναδιάρθρωση της εταιρικής διακυβέρνησης, την αύξηση της διαφάνειας και τη διάκριση μεταξύ κυριότητας και κανονιστικών αρμοδιοτήτων, καθώς επίσης και στη βελτίωση του ανταγωνισμού και της αποδοτικότητας. Η μεταρρύθμιση είναι συναφής και συνεπάγεται τόσο νομοθετικές όσο και οργανωτικές αλλαγές. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος ως προς τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, δεδομένου ότι οι εκθέσεις δημοσιεύονται πλέον σε τριμηνιαία και ετήσια βάση. Έχουν καθοριστεί σαφείς επιχειρηματικοί στόχοι. Εντούτοις, η κυβέρνηση έχει καθυστερήσει ορισμένα τμήματα της μεταρρύθμισης, μεταξύ άλλων τη διάκριση των εμπορικών από τις μη εμπορικές δραστηριότητες των κρατικών επιχειρήσεων, και προτίθεται να τις θέσει σε εφαρμογή το 2012.

(17)

Η Λιθουανία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων. Η κυβέρνηση ενέκρινε πρόγραμμα εκσυγχρονισμού πολυκατοικιών τον Δεκέμβριο του 2011, το οποίο όμως υπονομεύεται από άλλες επιδοτήσεις που διατίθενται σε άλλους τομείς πολιτικής που μειώνουν τα κίνητρα των κατοίκων πολυκατοικιών να βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση. Είναι αναγκαίο να καταβληθούν περαιτέρω ουσιαστικές και ταχείες προσπάθειες για να βελτιωθεί η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων.

(18)

Υπάρχουν περιθώρια μετατόπισης της φορολογίας προς τη χρήση ενέργειας, δεδομένου ότι τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους ευρίσκονται στην τρίτη χαμηλότερη θέση στην Ένωση, ενώ οι φόροι που επιβάλλονται στις μεταφορές είναι οι χαμηλότεροι στην Ένωση. Ο τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής στην ενεργειακή κατανάλωση βρισκόταν, το 2010, στην έβδομη χαμηλότερη θέση στην Ένωση, ενώ οι ενεργειακοί φόροι ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι ελάχιστα μόνο χαμηλότεροι από τον μέσο όρο της ΕΕ.

(19)

Η υποδομή του ενεργειακού συστήματος της χώρας στερείται ανταγωνισμού και διασυνδέσεων και το γεγονός αυτό συνιστά ανασταλτικό παράγοντα για την ανάπτυξη. Οι ανεπαρκείς διασυνδέσεις δυσχεραίνουν τη δημιουργία ανταγωνιστικών ενεργειακών αγορών. Η συγκέντρωση παραμένει υψηλή (άνω του 90 %) τόσο στην αγορά φυσικού αερίου όσο και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

(20)

Η Λιθουανία έχει αναλάβει σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Αυτές οι δεσμεύσεις και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011 αφορούν την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης, τη βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής ελήφθησαν υπόψη στις κατωτέρω συστάσεις.

(21)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή πραγματοποίησε ολοκληρωμένη ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Λιθουανίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρύθμισης. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη χρησιμότητά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στη Λιθουανία, αλλά και το κατά πόσο συνάδουν με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης μέσω της εισαγωγής σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις εισροών επιπέδου ΕΕ. Οι συστάσεις της Επιτροπής βάσει του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αποτυπώνονται στις συστάσεις 1 έως 6 κατωτέρω.

(22)

Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Να εξασφαλιστεί η προγραμματισθείσα πρόοδος για την έγκαιρη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Προς τούτο, θα πρέπει να εφαρμόσει πλήρως τον προϋπολογισμό για το 2012 και να επιτύχει τη διαρθρωτική πορεία προσαρμογής που καθορίζεται στη σύσταση που εξέδωσε το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Στη συνέχεια, να προσδιορίσει τα μέτρα που απαιτούνται για να εξασφαλιστεί η εκτέλεση της δημοσιονομικής στρατηγικής για το 2013 και τα επόμενα έτη όπως έχει προγραμματιστεί, καταβάλλοντας επαρκή προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής ώστε να σημειώσει επαρκή πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη του ΜΔΣ, μεταξύ άλλων με την τήρηση του ορίου δαπανών, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις περικοπές στις δαπάνες για την τόνωση της ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, να επισκοπήσει και να εξετάσει την αύξηση της φορολογίας εκείνης που είναι λιγότερο επιζήμια για την ανάπτυξη, όπως της φορολογίας κατοικιών και της περιβαλλοντικής φορολογίας, καθώς και τη θέσπιση φορολογίας των αυτοκινήτων, ενισχύοντας παράλληλα τη φορολογική συμμόρφωση. Να ενισχύσει το δημοσιονομικό πλαίσιο, εισάγοντας μεταξύ άλλων στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο υποχρεωτικά ανώτατα όρια δαπανών, η εφαρμογή των οποίων θα μπορεί να ελέγχεται.

2.

Να θεσπίσει νομοθεσία όσον αφορά μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Να ευθυγραμμίσει τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης στο προσδόκιμο ζωής, να θεσπίσει σαφείς κανόνες για την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων και να βελτιώσει τα προγράμματα συμπληρωματικής αποταμίευσης. Να στηρίξει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος με μέτρα για τους ενεργούς ηλικιωμένους.

3.

Να καταπολεμήσει την υψηλή ανεργία, ειδικότερα μεταξύ των νέων, των χαμηλής ειδίκευσης εργαζομένων και των μακροχρόνια άνεργων, εστιάζοντας πόρους σε ενεργές πολιτικές αγοράς εργασίας και βελτιώνοντας παράλληλα την αποδοτικότητά τους. Να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων μαθητείας. Να τροποποιήσει την εργατική νομοθεσία όσον αφορά τις ευέλικτες συμβάσεις, τις διατάξεις περί απολύσεων και τις ρυθμίσεις περί ελαστικού ωραρίου εργασίας.

4.

Να αυξήσει τα κίνητρα προς εργασία και να δυναμώσει τους δεσμούς μεταξύ της μεταρρύθμισης στον τομέα της κοινωνικής μέριμνας και των μέτρων ενεργοποίησης, ιδίως όσον αφορά τις πλέον ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, ώστε να μειωθεί η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός.

5.

Να υλοποιήσει όλες τις πτυχές της δέσμης μέτρων για τη μεταρρύθμιση των κρατικών επιχειρήσεων και ιδίως να εξασφαλίσει τον διαχωρισμό μεταξύ των λειτουργιών κυριότητας και κανονιστικής ρύθμισης, καθώς και τον διαχωρισμό μεταξύ εμπορικών και μη εμπορικών δραστηριοτήτων. Να καθιερώσει κατάλληλα μέσα παρακολούθησης για να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων και να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση όλων των κρατικών επιχειρήσεων με τις απαιτήσεις της μεταρρύθμισης.

6.

Να εντείνει τα μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, μεταξύ άλλων, με την άρση των αντικινήτρων και την ταχεία εφαρμογή του ταμείου χαρτοφυλακίου. Να προωθήσει τον ανταγωνισμό στα ενεργειακά δίκτυα βελτιώνοντας τη διασύνδεση με τα κράτη μέλη, τόσο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και την αγορά αερίου.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/58

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στο μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιαστεί σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση για τον μηχανισμό επαγρύπνησης, στην οποία το Λουξεμβούργο δεν κατονομάζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και μέτρων για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχά τους προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 27 Απριλίου 2012, το Λουξεμβούργο υπέβαλε επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/9, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας είναι εύλογο. Συγκεκριμένα, το σενάριο του προγράμματος για το 2012 και το 2013 πλησιάζει πολύ στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2012. Οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για το έλλειμμα βασίζονται σε ένα κάπως αισιόδοξο αναπτυξιακό σενάριο, πάνω από τη δυνητική ανάπτυξη, μολονότι εξακολουθεί να είναι αρκετά κάτω από τον μέσο όρο των ιστορικών ποσοστών. Στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να μειωθεί το έλλειμμα από 1,5 % το 2012 σε 0,9 % το 2014 με μια δέσμη μέτρων εξυγίανσης ίση προς το 1,2 % του ΑΕΠ και να προβλεφθεί ένα ευρύτερο περιθώριο χειρισμών σε περίπτωση δυσμενών εξελίξεων. Το πρόγραμμα σταθερότητας επιβεβαιώνει τον προηγούμενο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) της επίτευξης διαρθρωτικού πλεονάσματος ίσου προς 0,5 %. Ωστόσο, ο στόχος αυτός δεν μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλος βάσει των διατάξεων του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης διότι, με βάση τις τρέχουσες πολιτικές και προβλέψεις, ο εν λόγω ΜΔΣ δεν φαίνεται να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η δημογραφική γήρανση, παρά το γεγονός ότι το χρέος βρίσκεται κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης. Επιπλέον, με βάση τόσο τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2012 όσο και το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό ισοζύγιο του προγράμματος σταθερότητας, το Λουξεμβούργο θα αποκλίνει σημαντικά από τον ΜΔΣ που έχει θέσει το ίδιο, αρχίζοντας ήδη το 2012. Ο ρυθμός αύξησης των κρατικών δαπανών, χωρίς τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, αναμένεται να υπερβεί σημαντικά το όριο δαπανών που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Ανερχόμενο στο 20 % του ΑΕΠ, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος βρίσκεται κάτω από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης.

(11)

Στις 20 Ιανουαρίου 2012, η κυβέρνηση ενέκρινε νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος τόσο για τον ιδιωτικό όσο και για τον δημόσιο τομέα. Η μεταρρύθμιση θα πρέπει να βασισθεί σε ορισμένους διορθωτικούς μηχανισμούς σε περίπτωση αρνητικής εξέλιξης της οικονομικής κατάστασης του συστήματος και περιλαμβάνει προσαρμογές της ιδιαίτερα γενναιόδωρης μεθόδου υπολογισμού των παροχών. Εντούτοις, ο χρονικός ορίζοντας που προβλέπεται για την εφαρμογή της νέας μεθόδου υπολογισμού είναι ιδιαίτερα μακρύς ανερχόμενος σε 40 έτη. Επιπλέον, οι δυνατότητες πρόωρης συνταξιοδότησης παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητες και δεν έχουν προταθεί μέτρα που να συνδέουν το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. Συνολικά, το Λουξεμβούργο κάνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά η προτεινόμενη μεταρρύθμιση δεν φαίνεται να αποτελεί επαρκή εγγύηση για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

(12)

Τον Ιανουάριο του 2012, το Κοινοβούλιο ενέκρινε νόμο για τον περιορισμό της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών μεταξύ 2012 και 2014 προκειμένου να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας του Λουξεμβούργου. Ωστόσο, εκτός ενδεχόμενης τροποποίησης του δείκτη αναφοράς, η κυβέρνηση δεν ανακοίνωσε κανένα σχέδιο που να προβλέπει τη μόνιμη αναθεώρηση του συστήματος καθορισμού των μισθών. Ενώ η παραγωγικότητα του Λουξεμβούργου είναι σήμερα πολύ υψηλή, τα περιθώρια ελιγμών για αύξηση της παραγωγικότητας είναι ολοένα και μικρότερα. Προκειμένου να διαφυλαχθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας του Λουξεμβούργου μακροπρόθεσμα, απαιτείται αναθεώρηση του συστήματος καθορισμού των μισθών σε μόνιμη βάση, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές.

(13)

Το Λουξεμβούργο έχει λάβει ορισμένα κατάλληλα και αξιόπιστα μέτρα για την αντιμετώπιση της παρατηρούμενης σχετικά υψηλής ανεργίας των νέων. Εντούτοις, για να διευκολύνει την ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας, απαιτείται συνεκτική στρατηγική, μεταξύ άλλων, για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ κοινοτήτων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών απασχόλησης. Η κατάσταση των νέων που αναζητούν εργασία, και ιδιαίτερα εκείνων που έχουν χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης, θα βελτιωνόταν επίσης από την αύξηση των επενδύσεων για κατάρτιση και εκπαίδευση.

(14)

Προβλέπεται ότι το Λουξεμβούργο θα δυσκολευτεί να επιτύχει τον στόχο του για το 2020 όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις για το 2020 με βάση τα υφιστάμενα μέτρα, το Λουξεμβούργο αναμένεται να αυξήσει τις εκπομπές του σε τομείς εκτός ΣΕΔΕ (τομείς ανταλλαγής εκπομπών) κατά 6 % μεταξύ 2005 και 2020, ενώ ο στόχος ήταν μείωση κατά 20 %. Ο τομέας των οδικών μεταφορών αντιπροσωπεύει τη σημαντικότερη πηγή εκπομπών και υπάρχουν μεγάλα περιθώρια μείωσής τους σε αυτόν. Η τιμή των καυσίμων για μεταφορές παραμένει από τις χαμηλότερες στην ΕΕ, πράγμα που ενθαρρύνει τον «τουρισμό καυσίμων» και οδηγεί σε αρνητικές εξωτερικότητες από άποψη ρύπανσης και συμφόρησης. Απαιτούνται επιπρόσθετες πολιτικές για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου ειδάλλως θα πρέπει να εφαρμοσθούν δαπανηροί μηχανισμοί ευελιξίας.

(15)

Το Λουξεμβούργο έχει αναλάβει διάφορες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις αυτές και η εφαρμογή τους που παρουσιάσθηκε το 2011, σχετίζονται με τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την τόνωση της απασχόλησης και την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(16)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διεξήγαγε εκτενή ανάλυση της οικονομικής πολιτικής του Λουξεμβούργου. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη συνάφειά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής στο Λουξεμβούργο, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και την καθοδήγηση της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με συνεισφορές από το επίπεδο της ΕΕ στη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 5 κατωτέρω.

(17)

Βάσει αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη (5) του αντικατοπτρίζεται ειδικότερα κατωτέρω στη σύσταση 1,

1.

Να διαφυλάξει μια υγιή δημοσιονομική θέση διορθώνοντας κάθε απόκλιση από έναν μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο ο οποίος εξασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η δημογραφική γήρανση. Προς τούτο, πρέπει να ενισχύσει και να εφαρμόσει αυστηρά τη δημοσιονομική στρατηγική, με τη στήριξη επαρκώς προσδιορισμένων μέτρων για το 2013 και τα επόμενα έτη, μεταξύ άλλων τηρώντας το όριο δαπανών.

2.

Να επιταχύνει την προτεινόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος λαμβάνοντας συμπληρωματικά μέτρα για να αυξηθεί το ποσοστό συμμετοχής των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, εμποδίζοντας ιδιαίτερα τις δυνατότητες πρόωρης συνταξιοδότησης και λαμβάνοντας περισσότερα για να αυξηθεί το όριο ηλικίας της πραγματικής συνταξιοδότησης, μεταξύ άλλων συνδέοντας τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος.

3.

Να λάβει περαιτέρω μέτρα για τη μεταρρύθμιση, κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, το σύστημα μισθολογικής διαπραγμάτευσης και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, με σκοπό τη διαφύλαξη της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας του Λουξεμβούργου μακροπρόθεσμα διατηρώντας, ως πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή, την ισχύουσα αναστολή κατά ένα έτος της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και μετά το 2014 και μειώνοντας τον αντίκτυπο της ενέργειας και άλλων ασταθών παραγόντων στον δείκτη αναφοράς.

4.

Να συνεχίσει να καταβάλει προσπάθειες για τη μείωση της ανεργίας των νέων ενισχύοντας την ανάμειξη των ενδιαφερόμενων φορέων και ενισχύοντας τα μέτρα κατάρτισης και εκπαίδευσης, ιδίως για τα άτομα χαμηλής εκπαίδευσης, με στόχο να επιτύχει καλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ δεξιοτήτων και προσόντων των νέων και ζήτησης εργασίας.

5.

Να εξασφαλίσει ότι οι στόχοι μείωσης των εκπομπών των αερίων θερμοκηπίου από δραστηριότητες που δεν καλύπτονται από το ΣΕΔΕ (σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών) θα τηρηθούν, ιδιαίτερα με αύξηση της φορολογίας των ενεργιακών προϊόντων.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/61

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιαστεί σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Μάλτα δεν ονομάζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προσυπέγραψε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα αντίστοιχά τους προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 30 Απριλίου 2012, η Μάλτα υπέβαλε το πρόγραμμά της σταθερότητας, που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και, στις 23 Απριλίου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο που στηρίζει τις δημοσιονομικές προβλέψεις είναι αισιόδοξο, ειδικότερα για τα μεταγενέστερα έτη του προγράμματος σταθερότητας σε σύγκριση με τη δυνητική ανάπτυξη όπως εκτιμάται από την Επιτροπή. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να μειώσει σταδιακά το έλλειμμα σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2015, μετά την προβλεπόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2011. Το πρόγραμμα σταθερότητας επιβεβαιώνει τον προηγούμενο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ) ισοσκελισμένης θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, που πρέπει να υλοποιηθεί πέραν της περιόδου του προγράμματος. Ο ΜΔΣ αντανακλά με τον κατάλληλο τρόπο τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Υπάρχει κίνδυνος το έλλειμμα να εξελιχθεί χειρότερα από τα προβλεπόμενα, λόγω: i) χαμηλότερων εσόδων δεδομένου του ελαφρά αισιόδοξου μακροοικονομικού σεναρίου· ii) πιθανής υπέρβασης των τρεχουσών πρωτογενών δαπανών και iii) της εν εξελίξει αναδιάρθρωσης του εθνικού αερομεταφορέα (Air Malta) και της οικονομικής κατάστασης του παρόχου ενεργειακής υπηρεσίας (Enemalta). Βάσει του (εκ νέου υπολογισθέντος) διαρθρωτικού ισοζυγίου (5), η ετήσια πρόοδος προς την υλοποίηση του ΜΔΣ προβλέπεται ότι θα είναι σύμφωνη με το όριο αναφοράς του 0,5 % του ΑΕΠ στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης.

Με βάση τη διαπίστωση της Επιτροπής για τα έκτακτα μέτρα που περιλαμβάνονται στους δημοσιονομικούς στόχους, η μέση πρόοδος προς την επίτευξη του ΜΔΣ είναι ελαφρά υψηλότερη (¾ % του ΑΕΠ) αλλά κατανέμεται ανομοιογενώς, εφόσον δεν σημειώνεται καμία πρόοδος το 2012 και το 2013 προβλέπεται προσπάθεια 1¼ %. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέχονται στο πρόγραμμα σταθερότητας, ο ρυθμός ανάπτυξης των δημόσιων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας, θα είναι σύμφωνος με το όριο δαπανών του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης καθ’ όλη την περίοδο προγραμματισμού. Οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τους δημοσιονομικούς στόχους δείχνουν, ωστόσο, ότι η μέση προσαρμογή προς την υλοποίηση του ΜΔΣ μπορεί να είναι βραδύτερη από την αναγκαία. Αφού ανήλθε στο 72 % του ΑΕΠ το 2011, στο πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπεται ότι ο δείκτης ακαθάριστου χρέους της γενικής κυβέρνησης θα αρχίσει να μειώνεται και θα φθάσει στο 65,3 % του ΑΕΠ το 2015 (ακόμη πάνω από την αξία αναφοράς 60 % του ΑΕΠ, κατά την Συνθήκη).

Σύμφωνα με τα σχέδια στο πρόγραμμα σταθερότητας, η Μάλτα σημειώνει επαρκή πρόοδο προς το όριο μείωσης του χρέους που αναφέρεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης στα τέλη της μεταβατικής περιόδου (2015), αλλά η αξιολόγηση αυτή ενέχει κινδύνους εφόσον ο δείκτης του χρέους μπορεί να αποδειχθεί υψηλότερος από τον προγραμματιζόμενο, δεδομένης της πιθανότητας υψηλότερων ελλειμμάτων και μεγαλύτερων προσαρμογών αποθεμάτων-ροών Το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο της Μάλτας εξακολουθεί να είναι μη δεσμευτικό, γεγονός που προϋποθέτει ένα σχετικά βραχύ χρονοδιάγραμμα δημοσιονομικού σχεδιασμού. Το πρόγραμμα σταθερότητας αναγγέλλει ότι η κυβέρνηση προβλέπει μεταρρυθμίσεις της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού, περιλαμβανομένων των χρονοδιαγραμμάτων, και εισάγει δημοσιονομικό κανόνα ενσωματωμένο στο Σύνταγμα, καθώς και διορθωτικούς μηχανισμούς και μηχανισμούς παρακολούθησης, σύμφωνα με τις πρόσφατες αλλαγές του πλαισίου διακυβέρνησης στη ζώνη του ευρώ.

(11)

Όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών, προβλέπεται ότι η Μάλτα θα έχει μακροπρόθεσμη αύξηση των δαπανών λόγω της γήρανσης του πληθυσμού σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ. Ένα πολύ χαμηλό ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, σχετικά μικρή ηλικία εξόδου από την εργασία, και προσφυγή σε καθεστώτα πρόωρης συνταξιοδότησης επιβαρύνουν το πεδίο του προβλήματος. Μια ανεξάρτητη ομάδα εργασίας για τις συντάξεις υπέβαλε προτάσεις για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις των συντάξεων τον Δεκέμβριο του 2010, περιλαμβανομένης της σύνδεσης μεταξύ ποσοστού συνταξιοδότησης και προσδόκιμου επιβίωσης, καθώς και την εισαγωγή συμπληρωματικών πυλώνων στο συνταξιοδοτικό καθεστώς. Τούτο αποτέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερομένους, αλλά η κυβέρνηση δεν ανήγγειλε ακόμη τη θέση της. Επιπλέον, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων δεν προτείνει στρατηγική για τη γήρανση του πληθυσμού. Ενώ λαμβάνει υπόψη τα μέτρα που θέσπισε η Μάλτα για την καταπολέμηση της λαθραίας εργασίας, οι επιπτώσεις της απειλούν επίσης να ασκήσουν αδικαιολόγητη πίεση στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

(12)

Η αναδιάρθρωση της οικονομίας της Μάλτας δημιούργησε αναντιστοιχία μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς δεξιοτήτων, που εντάθηκε από χαμηλό ποσοστό φοίτησης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και υψηλά ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου. Οι προσπάθειες για να βελτιωθεί η σύνδεση μεταξύ του εκπαιδευτικού συστήματος και των αναγκών της αγοράς εργασίας πρέπει να διατηρηθούν για να εξασφαλιστούν διαρκή αποτελέσματα. Η Μάλτα αναμένεται να παρουσιάσει μια στρατηγική μέχρι το τέλος του 2012 για να αντιμετωπιστεί η πρόωρη αποχώρηση από το σχολείο. Επιπλέον δεν υπάρχει ένα σύστημα συγκέντρωσης και ανάλυσης των πληροφοριών για το φαινόμενο αυτό.

(13)

Η Μάλτα επιδεικνύει ακόμη χαμηλό ποσοστό συμμετοχής των γυναικών και των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας της. Η Μάλτα λαμβάνει μέτρα για να επανεντάξει τις γυναίκες στο εργατικό δυναμικό αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. Ωστόσο, το χάσμα απασχόλησης μεταξύ των δύο φύλων είναι ιδιαίτερα αρνητικό για τις γυναίκες, κυρίως λόγω της απουσίας επαρκούς φροντίδας των παιδιών και προσβάσιμων κέντρων υποδοχής μετά το σχολικό ωράριο, και λαμβανομένης υπόψη της μικρής πρόβλεψης μέτρων που συνδυάζονται με την οικογενειακή ζωή, όπως ευέλικτο ωράριο εργασίας και η τηλεργασία.

(14)

Η Μάλτα είναι ένα από τα ελάχιστα κράτη μέλη της ΕΕ με σύστημα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής που ισχύει για όλους τους μισθούς. Ενώ ο μηχανισμός διαθέτει χαρακτηριστικά που έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν τον αντίκτυπό του, συνεπάγεται κάποιο κίνδυνο αύξησης μισθών και τιμών, κυρίως επειδή ο δείκτης δεν αποκλείει τις εισαγόμενες τιμές, και ενδέχεται να αποτελέσει τροχοπέδη για την ανταγωνιστικότητα των κλάδων έντασης εργασίας. Οι αρχές ανέλαβαν μια διαδικασία επανεξέτασης, αλλά τα αποτελέσματα δεν είναι ακόμη διαθέσιμα και δεν έχουν ακόμη αρχίσει συζητήσεις σχετικά με συγκεκριμένες προτάσεις μεταρρυθμίσεων.

(15)

Ο ενεργειακός εφοδιασμός στη Μάλτα εξακολουθεί να εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές πετρελαίου, ενώ η συμβολή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι πάντα οριακή. Οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να εμποδίσουν την ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεών της. Η αντιμετώπιση των ελλείψεων ενεργειακής απόδοσης μπορεί να αποφέρει διπλό όφελος βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητα και υλοποιώντας τους στόχους για την ενέργεια και το κλίμα. Εφαρμόστηκαν ορισμένες πρωτοβουλίες σ’ αυτούς τους τομείς, όπως η ενθάρρυνση της ηλεκτροπαραγωγής από φωτοβολταϊκά τόξα και η δημιουργία δικτύου αιολικών πάρκων, η κατασκευή διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας με τη Σικελία και η προώθηση της χρήσης αυτοκινήτων υψηλής απόδοσης καυσίμου. Ωστόσο, είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί ο ενδεχόμενος αντίκτυπος αυτών των πρωτοβουλιών οπότε και πρέπει να παρακολουθείται στενά η εφαρμογή τους.

(16)

Το τραπεζικό σύστημα στη Μάλτα είναι πολύ ευρύ αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας, με συνολικό ενεργητικό που ανέρχεται σε περίπου 800 % του ΑΕΠ. Το μέγεθος και μόνο του τομέα υποδηλώνει ότι διαταράξεις της δημοσιονομικής σταθερότητας μπορούν να έχουν δυσανάλογες επιπτώσεις στην εγχώρια οικονομία. Η παγκόσμια επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας οδήγησε σε αύξηση των προβληματικών δανείων η οποία, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από αύξηση των προβλέψεων. Ειδικότερα το μεγάλο άνοιγμα της αγοράς ακινήτων, που αντιπροσωπεύει σχεδόν το ήμισυ όλων των δανείων που λαμβάνουν οι μόνιμοι κάτοικοι, την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη ειδικότερα επειδή δεν μπορεί να αποκλειστεί περαιτέρω η προς τα κάτω διόρθωση των τιμών των ακινήτων, ενώ μπορεί να υπάρχει υπερπροσφορά κατοικιών.

(17)

Η Μάλτα έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις, καθώς και η υλοποίηση των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν την τόνωση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(18)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Μάλτας. Προέβη σε αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας και του εθνικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων. Έχει λάβει υπόψη, όχι μόνο τη σημασία τους για μια διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Μάλτα, αλλά και την εκ μέρους τους τήρηση των ενωσιακών κανόνων και κατευθύνσεων, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της όλης οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεκτίμησης κάποιων στοιχείων σε επίπεδο ΕΕ κατά τη λήψη των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 6 κατωτέρω.

(19)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας, και η γνώμη του (6) εκφράζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Να ενισχύσει τη δημοσιονομική στρατηγική για το 2012 με συμπληρωματικά μόνιμα μέτρα ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η κατάλληλη πρόοδος προς την υλοποίηση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου και να διατηρηθεί το έλλειμμα κάτω του 3 % του ΑΕΠ χωρίς προσφυγή σε επιμέρους ενέργειες. Να συνεχίσει τη δημοσιονομική εξυγίανση με τον κατάλληλο ρυθμό, ούτως ώστε να σημειωθεί επαρκής πρόοδος προς την υλοποίηση του ΜΔΣ, τηρουμένου του ορίου των δαπανών, και προς τη συμμόρφωση με το όριο μείωσης του χρέους, προσδιορίζοντας τα συγκεκριμένα μέτρα που θα λάβει για την επίτευξη των στόχων για το έλλειμμα από το 2013 και μετά, και προετοιμαζόμενη να θεσπίσει συμπληρωματικά μέτρα για την πρόληψη πιθανών αποκλίσεων. Να εφαρμόσει, μέχρι το τέλος του 2012 το αργότερο, ένα δεσμευτικό, πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο στηριζόμενο σε κανόνες. Να αυξήσει τη συμμόρφωση προς τις φορολογικές διατάξεις και να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή, καθώς και να μειώσει τα κίνητρα σώρευσης χρέους σε επίπεδο φορολόγησης των εταιρειών.

2.

Να αναλάβει δράση, χωρίς άλλη καθυστέρηση, για να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία θα περιλαμβάνει αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, συγκεκριμένα μέσω σημαντικής επιτάχυνσης της προοδευτικής αύξησης της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης σε σχέση με τη σημερινή νομοθεσία και μέσω σαφούς σύνδεσης μεταξύ της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης και του προσδόκιμου επιβίωσης· και μέτρα για να ενθαρρυνθεί η αποταμίευση για ιδιωτικές συντάξεις. Να λάβει μέτρα για να αυξηθεί η συμμετοχή εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στο εργατικό δυναμικό και να αποθαρρυνθεί η χρήση καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης.

3.

Να λάβει μέτρα για τη μείωση του υψηλού ποσοστού ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα τη σχολική εκπαίδευση. Να συνεχίσει τις προσπάθειες πολιτικής στο εκπαιδευτικό σύστημα για να καλυφθούν οι δεξιότητες που απαιτούνται από την αγορά εργασίας. Να προωθήσει την παροχή οικονομικά προσιτής παιδικής μέριμνας και κέντρων φροντίδας πέραν του σχολείου, με σκοπό να μειωθεί το χάσμα απασχόλησης μεταξύ των δύο φύλων.

4.

Να λάβει τα περαιτέρω αναγκαία μέτρα για τη μεταρρύθμιση, σε συνεννόηση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, του συστήματος μισθολογικών διαπραγματεύσεων και τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των μισθών, ώστε να διασφαλιστεί ότι η αύξηση των μισθών αντικατοπτρίζει καλύτερα τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα της εργασίας και να μειωθεί ο αντίκτυπος των τιμών των εισαγωγών στον δείκτη.

5.

Για να μειωθεί η εξάρτηση της Μάλτας από τις εισαγωγές πετρελαίου, να επιταχύνει τις προσπάθειες για την ενεργειακή απόδοση και να αυξήσει το μερίδιο της ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές παρακολουθώντας στενά την ύπαρξη μηχανισμών παροχής κινήτρων και δίνοντας προτεραιότητα στην περαιτέρω ανάπτυξη υποδομών, ιδίως με την ολοκλήρωση της διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας με τη Σικελία.

6.

Να ενισχύσει τον τραπεζικό τομέα, να λάβει μέτρα για να περιορίσει τους πιθανούς κινδύνους που απορρέουν από το μεγάλο άνοιγμα της αγοράς ακινήτων. Να λάβει μέτρα για να ενισχύσει περαιτέρω τις προβλέψεις για ζημίες απομείωσης δανείων.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/65

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιαστεί σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία δεν ανέφερε την Πολωνία ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου του 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καλούσε την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να παρουσιάσει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, τις απόψεις της όσον αφορά δράσεις που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές συναπαρτίζουν τη γνώμη της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να συμπεριληφθούν στα αντίστοιχά τους προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 25 Απριλίου 2012, η Πολωνία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα σύγκλισης που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και, στις 27 Απριλίου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η μεταξύ τους αλληλεξάρτηση, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως.

(10)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σύγκλισης του 2012 σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της άποψης ότι το μακροοικονομικό σενάριο επί του οποίου βασίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα είναι αξιόπιστο και συμβαδίζει με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής το 2012. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής είναι να διορθωθεί το υπερβολικό έλλειμμα έως το 2012 και να επιτευχθεί ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) έως το 2015. Το πρόγραμμα σύγκλισης επιβεβαιώνει τον ΜΔΣ με έλλειμμα 1 % του ΑΕΠ, ο οποίος ανταποκρίνεται επαρκώς στις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Η προγραμματιζόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος είναι σύμφωνη με την προθεσμία που έθεσε το Συμβούλιο και η σχεδιαζόμενη δημοσιονομική προσπάθεια είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (5), η προγραμματισμένη ετήσια πρόοδος προς την κατεύθυνση του ΜΔΣ είναι υψηλότερη του 0,5 % του ΑΕΠ (σε διαρθρωτικούς όρους). Ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, είναι σύμφωνος με την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης για ολόκληρη την περίοδο του προγράμματος σύγκλισης, αλλά υπερβαίνει την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες κατά ένα μικρό ποσοστό το 2013, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2012. Επαρκής πρόοδος προς την κατεύθυνση του ΜΔΣ ενδέχεται να απαιτήσει επιπρόσθετες προσπάθειες αφού βασίζεται κυρίως σε σημαντικές περικοπές των δαπανών δημοσίων επενδύσεων και δεν υποστηρίζεται επαρκώς από λεπτομερή μέτρα για τα τελευταία έτη της περιόδου του προγράμματος σύγκλισης. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα παραμείνει κάτω από το 60 % του ΑΕΠ στην Πολωνία κατά την περίοδο που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι εθνικές αρχές προβλέπουν τη σταδιακή μείωσή του από 56,3 % του ΑΕΠ το 2011 σε 49,7 % του ΑΕΠ για το 2015, ενώ η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τους πιθανούς κινδύνους για τα σχέδια εξυγίανσης, αναμένει βραδύτερη βελτίωση.

(11)

Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη λάβει μέτρα για να θέσει σε εφαρμογή ένα μόνιμο κανόνα για τις δαπάνες εντός του 2013. Η εργασία για ένα μόνιμο κανόνα βρίσκεται ακόμη στο στάδιο προετοιμασίας και μέχρι σήμερα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στοιχεία. Επίσης, δεν έχει σημειωθεί πρόοδος σχετικά με την προσαρμογή της ταξινόμησης των εθνικών λογαριασμών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών (πρότυπα ESA95) και τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης όσον αφορά τη διαδικασία του προϋπολογισμού.

(12)

Η ανεργία των νέων είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της αναντιστοιχίας των δεξιοτήτων και της περιορισμένης πρόσβασης σε θέσεις μαθητείας και της εκμάθησης που βασίζεται στην εργασία. Σχεδιάζονται μέτρα που θα διευκολύνουν την είσοδο των νέων στην αγορά εργασίας. Η μερική κατάχρηση της αυτοαπασχόλησης και των συμβάσεων αστικού δικαίου οι οποίες δεν διέπονται από το εργατικό δίκαιο φαίνεται να αποτελούν την αιτία του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας και της φτώχειας των εργαζομένων, οι οποίες είναι μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ. Επιπλέον, το πεδίο εφαρμογής και η επάρκεια των παροχών στήριξης των χαμηλόμισθων θα πρέπει να επανεξεταστούν.

(13)

Η Πολωνία άρχισε να εφαρμόζει μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο δεύτερο εξάμηνο του 2011. Αποσκοπεί στην ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεων, και την αντιμετώπιση της αναντιστοιχίας των δεξιοτήτων και των θέσεων εργασίας. Η μεταρρύθμιση αποσκοπεί να καταστήσει τα μαθήματα πιο ευέλικτα και καλύτερα προσαρμοσμένα στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας. Προωθεί επίσης την αυτοαπασχόληση. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ακόμη ανάγκη βελτίωσης της συνάφειας και της ποιότητας της διδασκαλίας, με ιδιαίτερη έμφαση στους ιδιωτικούς φορείς του τριτογενούς τομέα.

(14)

Η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας πρέπει να αυξηθεί με τη βελτίωση του συστήματος παιδικής μέριμνας. Σήμερα η Πολωνία έχει το χαμηλότερο ποσοστό εγγραφών στην προσχολική εκπαίδευση στην Ευρώπη. Αυτό οφείλεται στην έλλειψη θέσεων και κατάλληλης υποδομής. Η δήλωση της κυβέρνησης ότι θα χορηγήσει πρόσθετα κονδύλια για τα ιδρύματα παιδικής μέριμνας προσχολικής εκπαίδευσης (3 έως 5 ετών) δεν αναφέρεται στον νόμο περί προϋπολογισμού του 2012. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το κλείσιμο σχολείων και παιδικών σταθμών σε ορισμένους δήμους.

(15)

Για να αντιμετωπισθεί η χαμηλή συμμετοχή των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας, η Πολωνία θέσπισε γενική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το νόμιμο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης θα αυξηθεί σταδιακά από το 2013 και μετά για να φθάσει στα 67 έτη (σήμερα στα 65 έτη) για τους άνδρες το 2020 και τις γυναίκες (σήμερα στα 60 έτη) το 2040. Η Πολωνία συνέχισε τις προσπάθειές της να περιορίσει τους ευνοϊκούς όρους συνταξιοδότησης για τους ένστολους. Το 2011, η Πολωνία εισήγαγε ορισμένες αλλαγές στο ταμείο κοινωνικής ασφάλισης των γεωργών (KRUS). Ωστόσο, η μεταρρύθμιση είναι προσωρινή και ανεπαρκής όσον αφορά την αγορά εργασίας. Οι εργάτες ορυχείων εξακολουθούν να απολαύουν ειδικού συνταξιοδοτικού καθεστώτος.

(16)

Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση του ερευνητικού περιβάλλοντος έχουν ως σκοπό να επικεντρώσουν την εξατομικευμένη χρηματοδότηση στα ιδρύματα που εμφανίζουν τις καλύτερες επιδόσεις. Το εθνικό ερευνητικό πρόγραμμα, που εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2011, αποτελεί σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι ασαφές ως προς τον τρόπο που οι προτεραιότητες του προγράμματος συνδέονται μεταξύ τους και προβλέπονται για την καινοτομία και τη βιομηχανική πολιτική.

(17)

Οι υφιστάμενοι περιορισμοί στην παροχή επαγγελματικών υπηρεσιών αποτελούν μείζον εμπόδιο για περαιτέρω ανάπτυξη, ιδίως για τις δομικές κατασκευές, τις μεταφορές και την υγεία. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδιο για να μειώσει κατά 50 % την κανονιστική νομοθεσία στον τομέα παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών, τόσο όσον αφορά τις εκπαιδευτικές απαιτήσεις όσο και την έκδοση αδειών. Παρά τις πρόσφατες προσπάθειες, ο διοικητικός φόρτος για τις επιχειρήσεις παραμένει υψηλός, και η δημόσια διοίκηση εξακολουθεί να μην είναι αποτελεσματική. Οι κύριοι τομείς ανησυχίας περιλαμβάνουν το υψηλό κόστος συμμόρφωσης, την πολύπλοκη και ασταθή φορολογική νομοθεσία, την αδυναμία εκτέλεσης των συμβάσεων, τις χρονοβόρες και επαχθείς διαδικασίες έγκρισης και αδειοδότησης, και την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας και τη νομοθεσία που διέπει τον χωρισμό σε ζώνες. Οι δικαστικές διαδικασίες και άλλες νομικές πράξεις είναι μακρόχρονες και ο αριθμός υποθέσεων που εκκρεμούν είναι σχετικά υψηλός.

(18)

Η ανάπτυξη και ο ανταγωνισμός στον τομέα της ενέργειας υστερεί λόγω της καθυστέρησης στην εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τη δεύτερη και την τρίτη δέσμη μέτρων για την ενέργεια, την οδηγία 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (6) (οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές), καθώς και τις εκκρεμείς διαδικασίες επί παραβάσει. Ενώ το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων και οδών ταχείας κυκλοφορίας επεκτείνεται ευρέως με τη στήριξη των κονδυλίων της ΕΕ, η ανάγκη για επενδύσεις στο σιδηροδρομικό δίκτυο είναι ακόμη πιο πιεστική, δεδομένης της πολύ κακής κατάστασης των υποδομών. Η Πολωνία δεν χρησιμοποιεί πλήρως τους πόρους του Ταμείου Συνοχής που είναι διαθέσιμοι για τον σκοπό αυτόν. Εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στην αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς των σιδηροδρομικών μεταφορών.

(19)

Η Πολωνία ανέλαβε διάφορες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι εν λόγω δεσμεύσεις, και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης, της δυνατότητας των δημοσίων οικονομικών να καταστούν περισσότερο διατηρήσιμα, καθώς και την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την υλοποίηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα αυτής της αξιολόγησης ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(20)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε μια συνολική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Πολωνίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σύγκλισης και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνο τη συνάφειά τους για την άσκηση διατηρήσιμης δημοσιονομικής και κοινωνικοοικονομικής πολιτικής, αλλά και τη συμμόρφωσή τους προς τους κανόνες και τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης να ενισχυθεί η συνολική οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την παροχή συνεισφορών στο επίπεδο της ΕΕ για τη διαμόρφωση μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που απηύθυνε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 6 κατωτέρω.

(21)

Υπό το πρίσμα αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του (7) αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Να διασφαλίσει την προγραμματισμένη πρόοδο προς την κατεύθυνση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος. Προς τον σκοπό αυτό, να εφαρμόσει στο ακέραιο τον προϋπολογισμό για το έτος 2012 και να επιτύχει στις προσπάθειες διαρθρωτικής προσαρμογής που αναφέρονται στις συστάσεις του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Στη συνέχεια, να προσδιορίσει τα μέτρα που είναι αναγκαία για να διασφαλιστεί η εφαρμογή της δημοσιονομικής στρατηγικής για το έτος 2013 και μετά, όπως προβλέπεται, να εξασφαλίσει την κατάλληλη προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής ώστε να σημειώσει επαρκή πρόοδο για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου, καθώς και για την υλοποίηση της τιμής αναφοράς των δαπανών. Να ελαχιστοποιήσει στο μέλλον τις περικοπές των δαπανών που προωθούν την ανάπτυξη και να βελτιώσει τη φορολογική συμμόρφωση.

2.

Να επιταχύνει τη μεταρρύθμιση του φορολογικού πλαισίου με τη θέσπιση νομοθεσίας με σκοπό την καθιέρωση ενός μόνιμου κανόνα για τις δαπάνες εντός του 2013. Αυτός ο κανόνας θα πρέπει να είναι σύμφωνος με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών. Να λάβει μέτρα για να ενισχύσει μεσοπρόθεσμα τους μηχανισμούς συντονισμού μεταξύ των διαφόρων βαθμίδων διακυβέρνησης στις ετήσιες διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού.

3.

Να μειώσει την ανεργία των νέων, να αυξήσει τη διαθεσιμότητα των θέσεων μαθητείας και μάθησης στο πλαίσιο της εργασίας, να βελτιώσει την ποιότητα της επαγγελματικής κατάρτισης και να θεσπίσει την προτεινόμενη στρατηγική της διά βίου μάθησης. Να προσαρμόσει καλύτερα τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να βελτιώσει την ποιότητα της εκπαίδευσης. Να καταπολεμήσει τον κατακερματισμό της αγοράς εργασίας και της φτώχειας των εργαζομένων, να περιορίσει την υπερβολική χρήση των συμβάσεων αστικού δικαίου και να παρατείνει την περίοδο δοκιμασίας των μονίμων συμβάσεων εργασίας.

4.

Να ενισχύσει τις προσπάθειες για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και να αυξήσει τα ποσοστά εγγραφής των παιδιών τόσο στη βρεφονηπιακή μέριμνα όσο και στην προσχολική εκπαίδευση, εξασφαλίζοντας σταθερή χρηματοδότηση και επενδύσεις στις δημόσιες υποδομές, ειδικευμένο προσωπικό και οικονομικά προσιτή πρόσβαση. Να αντιμετωπίσει τις εδραιωμένες πρακτικές της πρόωρης συνταξιοδότησης με την αύξηση της ηλικίας εξόδου από την αγορά εργασίας. Να καταργήσει σταδιακά το ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς των εργαζομένων στα ορυχεία με την προοπτική της ένταξής τους στο γενικό καθεστώς. Να λάβει πιο φιλόδοξα, μόνιμα μέτρα για τη μεταρρύθμιση του ταμείου κοινωνικής ασφάλισης των γεωργών (KRUS), ώστε να αντικατοπτρίζεται καλύτερα το ατομικό εισόδημα.

5.

Να λάβει πρόσθετα μέτρα για να διασφαλίσει ένα επιχειρηματικό περιβάλλον φιλικό προς την καινοτομία, με την εξασφάλιση καλύτερων δεσμών μεταξύ της έρευνας, της καινοτομίας και της βιομηχανίας, και τον καθορισμό κοινών τομέων προτεραιότητας και μέσων που στηρίζουν το σύνολο του κύκλου καινοτομίας· να βελτιώσει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας υπό μορφή εγγυήσεων και ενδιάμεσης χρηματοδότησης.

6.

Να εντείνει τις προσπάθειές της για να βελτιώσει τα κίνητρα για επενδύσεις στην ικανότητα παραγωγής ενέργειας, καθώς και στην ενεργειακή αποτελεσματικότητα, σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα, να επιταχύνει την ανάπτυξη του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των διασυνοριακών διασυνδέσεων και να εξαλείψει τους φραγμούς στη διασυνοριακή ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας, να ενισχύσει δε τον ανταγωνισμό στον τομέα του φυσικού αερίου, με τη σταδιακή κατάργηση των διοικητικά καθοριζόμενων τιμών και τη δημιουργία μιας πλατφόρμας εμπορίας φυσικού αερίου. Να ενισχύσει τον ρόλο και τους πόρους της ρυθμιστικής αρχής της αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών και να διασφαλίσει την ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή των επενδυτικών σχεδίων στην εν λόγω αγορά. Να μειώσει τους περιορισμούς στις επαγγελματικές υπηρεσίες και να απλουστεύσει την εκτέλεση των συμβάσεων και των προϋποθέσεων των αδειών κατασκευής.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/69

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές τους για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2011.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

(5)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(6)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(8)

Στις 2 Μαΐου 2012, η Πορτογαλία υπέβαλε πρόγραμμα σταθερότητας που κάλυπτε την περίοδο 2012-2016 και, στις 7 Μαΐου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2012.

(9)

Στις 17 Μαΐου 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε την εκτελεστική απόφαση 2011/344/ΕΕ (4) προκειμένου να διατεθεί στην Πορτογαλία μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή για μια τριετία, από το 2001 έως το 2014, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 407/2010 του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2010, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοοικονομικής σταθεροποίησης (5). Το συνοδευτικό μνημόνιο συναντίληψης, που επίσης υπογράφτηκε στις 17 Μαΐου 2011, και τα διαδοχικά συμπληρώματά του καθορίζουν τους όρους οικονομικής πολιτικής υπό τους οποίους εκταμιεύεται η οικονομική βοήθεια.

(10)

Η Πορτογαλία έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο σε διάφορα μέτωπα, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων παραμένει ζωτικής σημασίας προκειμένου η κυβέρνηση να αποκτήσει και πάλι πρόσβαση στην αγορά εντός της περιόδου του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Για να περιοριστούν οι κίνδυνοι όσον αφορά την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για το 2012, απαιτείται οπωσδήποτε ταχεία και αποφασιστική εφαρμογή των διαρθρωτικών-δημοσιονομικών μέτρων του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Ταυτόχρονα, είναι αναγκαίο να προβεί η κυβέρνηση στις μεταρρυθμίσεις που θα επιλύσουν τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία. Ο προϋπολογισμός του 2012 δεν εφαρμόζει παλαιότερα σχέδια «δημοσιονομικής υποτίμησης». Έτσι καθίσταται ακόμη σημαντικότερο να εγκριθούν σύντομα επιπρόσθετες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις αγορές εργασίας και προϊόντων με σκοπό τη μείωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, την αύξηση της ευελιξίας και τη μείωση των φραγμών εισόδου στην αγορά. Θα απαιτηθούν επιμονή και σθένος από μέρους της κυβέρνησης για την υπερνίκηση μεγάλων κατεστημένων συμφερόντων που αποτελούν τροχοπέδη για τις μεταρρυθμίσεις.

(11)

Συνολικά, η τρίτη επισκόπηση του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή από την Πορτογαλία των όρων που τίθενται στο μνημόνιο συναντίληψης της 17ης Μαΐου 2011 παραμένει σε καλό δρόμο. Συγκεκριμένα, επιτεύχθηκε ο στόχος για το δημοσιονομικό έλλειμμα το 2011 (5,9 % του ΑΕΠ) και μάλιστα υπερκαλύφθηκε προσφεύγοντας στη μεταβίβαση στο κράτος συνταξιοδοτικών πόρων των τραπεζών, μέτρο το οποίο αντιστοιχεί στο 3½ % του ΑΕΠ. Παρά το έκτακτο αυτό μέτρο, η διαρθρωτική εξυγίανση το 2011 ήταν μεγάλης έκτασης και ανήλθε στο 3½ % του ΑΕΠ. Οι τράπεζες βρίσκονται σε καλό δρόμο όσον αφορά την εκπλήρωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων που θέτει το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής έως τα τέλη του 2012, αλλά οι καθαρές θέσεις κεφαλαίου πρέπει να βελτιωθούν περισσότερο το 2012, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του εν λόγω προγράμματος και ως αποτέλεσμα της απαίτησης της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών να γίνουν προβλέψεις για τα ανοίγματα σε κρατικά χρέη, όσον αφορά το ειδικό πρόγραμμα επιτόπιων ελέγχων και όσον αφορά την προγραμματιζόμενη μεταβίβαση των ιδιωτικών συνταξιοδοτικών ταμείων των τραπεζών. Στις αρχές Ιουνίου του 2012, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα χορηγήσει δημόσια χρηματοδότηση σε τρεις μεγάλες τράπεζες που αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα τη συμμόρφωση προς τις κεφαλαιακές απαιτήσεις του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Η τέταρτη επισκόπηση σε επίπεδο προσωπικού του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, η οποία ολοκληρώθηκε στις αρχές Ιουνίου του 2012, επιβεβαίωσε τα αποτελέσματα της τρίτης επισκόπησης σύμφωνα με τα οποία το πρόγραμμα ακολουθεί σωστή πορεία.

(12)

Η υποχώρηση του ΑΕΠ το 2011 ήταν λιγότερο έντονη από την προβλεπόμενη, καθώς οι εξαγωγές και η κατανάλωση κινήθηκαν σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με τις προβλέψεις. Ωστόσο, κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2011 και στις αρχές του 2012 καταγράφηκε υποχώρηση της εγχώριας ζήτησης, μεγάλη αύξηση της ανεργίας και χαμηλή εμπιστοσύνη από μέρους του επιχειρηματικού κόσμου. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις για το 2012 των υπηρεσιών της Επιτροπής, οι προοπτικές για το 2012 έχουν επιδεινωθεί και προβλέπεται πλέον μείωση του ΑΕΠ κατά 3,3 %. Η οικονομική ανάπτυξη το 2013 θα είναι πιο περιορισμένη από ό,τι αναμενόταν αρχικά. Ενώ η εξωτερική προσαρμογή μέχρι στιγμής ήταν αξιοσημείωτα γρήγορη, με την αύξηση των μεριδίων αγοράς από τις εξαγωγές της Πορτογαλίας εκτός της Ένωσης και σημαντική μείωση των εισαγωγών, η διατήρησή της είναι ακόμη αβέβαιη. Δεδομένου του μεγάλου εξωτερικού χρέους που έχει συσσωρεύσει η Πορτογαλία, απαιτείται πολύ μεγάλη περαιτέρω προσαρμογή διαρθρωτικού χαρακτήρα.

(13)

Ο προϋπολογισμός του 2012 θέτει ως στόχο δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους 4,5 % του ΑΕΠ, πράγμα το οποίο συμφωνεί με τις απαιτήσεις του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής και με τις συστάσεις του Συμβουλίου προς την Πορτογαλία στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Τα μεσοπρόθεσμα σχέδια δημοσιονομικής εξυγίανσης που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα σταθερότητας συνάδουν επίσης με τους στόχους για το ονομαστικό έλλειμμα που θέτει το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής, ενώ έως το 2013 αναμένεται ότι θα επιτευχθεί δείκτης ελλείμματος προς το ΑΕΠ ίσος προς 3 % του ΑΕΠ. Ο προϋπολογισμός του 2012 περιλαμβάνει μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης τα οποία υπερβαίνουν το 5 % του ΑΕΠ, τα οποία είναι μόνιμα διαρθρωτικά μέτρα. Τα δύο τρίτα των μέτρων αφορούν το σκέλος των δαπανών και περιλαμβάνουν σημαντική μείωση στους μισθούς και τις συντάξεις του δημόσιου τομέα, μείωση του αριθμού των δημοσίων υπαλλήλων κατά 2 % (ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης) και εξορθολογισμό των κρατικών επιχειρήσεων. Στο σκέλος των εσόδων, ο προϋπολογισμός προβλέπει μείωση των φορολογικών απαλλαγών, αύξηση του αριθμού των αγαθών και υπηρεσιών που φορολογούνται με τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, υψηλότερους φόρους εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών, αύξηση των ειδικών φόρων κατανάλωσης και ενίσχυση των προσπαθειών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της απάτης. Το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σε 1,8 % του ΑΕΠ το 2014 και σε 1 % του ΑΕΠ το 2015. Οι κυριότεροι κίνδυνοι όσον αφορά την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων σχετίζονται κυρίως με τον τομέα των κρατικής ιδιοκτησίας επιχειρήσεων και τις τοπικές και περιφερειακές διοικήσεις. Όσον αφορά το διαρθρωτικό ισοζύγιο, η δημοσιονομική διαρθρωτική προσαρμογή αναμένεται να υπερβεί τις 7 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την περίοδο 2011-2012. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος που ανέρχεται σε - 0,5 % του ΑΕΠ αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Όσον αφορά το δημόσιο χρέος, αναμένεται να κορυφωθεί στο 115,7 % του ΑΕΠ το 2013 και στη συνέχεια να μειωθεί. Η τέταρτη επισκόπηση σε επίπεδο προσωπικού του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής επιβεβαίωσε ότι ο στόχος δημοσιονομικού ελλείμματος για το 2012 παραμένει εφικτός, καθόσον η εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά τους τέσσερεις πρώτους μήνες του 2012 συνάδει προς τις προσδοκίες και οι κίνδυνοι αναθεώρησης προς τα κάτω λόγω μεγαλύτερης αύξησης της ανεργίας και σύνθεσης της ανάπτυξης που ευνοεί λιγότερο τα φορολογικά έσοδα, σε σύγκριση με τις δημοσιονομικές προβολές, αντιμετωπίζονται με εξοικονόμηση σε άλλα τμήματα του προϋπολογισμού.

(14)

Μέχρις στιγμής έχει επιτελεσθεί αξιοσημείωτη πρόοδος και η πλήρης επιτυχία του προγράμματος οικονομικής προσαρμογής εξαρτάται σε κρίσιμο βαθμό από την εφαρμογή ενός ευρέος φάσματος διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων οι οποίες θα εξαλείψουν ακαμψίες και σημεία συμφόρησης στα οποία οφείλεται η δεκαετής στασιμότητα της οικονομίας της χώρας. Το μεγάλης εμβέλειας και φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων βρίσκεται σε καλό δρόμο στους τομείς της αγοράς εργασίας, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, της στέγασης, της δικαιοσύνης και της αφερεγγυότητας και του γενικού κανονιστικού πλαισίου, περιλαμβανομένου του ανταγωνισμού. Επίσης, οι ιδιωτικοποιήσεις υπήρξαν μέχρι στιγμής εξαιρετικά επιτυχημένες. Στις βιομηχανίες δικτύου, η πρόοδος ήταν πιο άνιση. Συγκεκριμένα, στον τομέα της ενέργειας έχει υποβληθεί ολοκληρωμένη στρατηγική για την εξάλειψη του αυξανόμενου χρέους του τομέα μέσω της καταπολέμησης των υπερβολικών μισθωμάτων, η οποία θα πρέπει να εφαρμοσθεί τους επόμενους μήνες.

(15)

Διεξάγεται στρατηγικός αναπρογραμματισμός των διαρθρωτικών ταμείων, με έμφαση στην υποστήριξη της απασχόλησης των νέων και της ανταγωνιστικότητας (ιδίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων). Τα νέα μέτρα ενισχύουν ενέργειες στον τομέα του διαβατηρίου απασχόλησης, της κατάρτισης και των επαγγελματικών προσόντων, όπως και της πρόσβασης μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση.

(16)

Η Πορτογαλία έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις, καθώς και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011, αφορούν τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών και, παράλληλα, την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής διατηρησιμότητας,

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/72

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στον μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται στους νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση, ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ρουμανίας για το 2011 και εξέδωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση για την ανάπτυξη, η οποία σηματοδοτεί την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, που εδράζεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020».

(5)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(6)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και φιλική προς την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι κανονικές συνθήκες δανεισμού στην οικονομία, να προωθηθούν η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθούν η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους που θα περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(8)

Στις 23 Απριλίου 2012, η Ρουμανία υπέβαλε το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012 και, στις 11 Μαΐου 2012, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης για την περίοδο 2012-2015.

(9)

Στις 6 Μαΐου 2009, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2009/459/ΕΚ (4) για να τεθεί στη διάθεση της Ρουμανίας μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή για περίοδο τριών ετών σύμφωνα με το άρθρο 143 της Συνθήκης. Το συνοδευτικό μνημόνιο συναντίληψης που υπεγράφη στις 23 Ιουνίου 2009 και οι διαδοχικές του προσθήκες θέτουν τους όρους οικονομικής πολιτικής στη βάση των οποίων εκταμιεύθηκε η χρηματοδοτική συνδρομή. Η απόφαση 2009/459/ΕΚ τροποποιήθηκε στις 16 Μαρτίου 2010 με την απόφαση 2010/183/ΕΕ (5). Μετά την επιτυχή υλοποίηση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης από τη Ρουμανία, και δεδομένης της σημαντικής αλλά μερικής προσαρμογής του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών λόγω των εναπομενουσών διαρθρωτικών αδυναμιών στις αγορές προϊόντων και εργασίας της Ρουμανίας, οι οποίες καθιστούν τη χώρα ευαίσθητη σε διεθνείς διαταραχές των τιμών, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 12 Μαΐου 2011, την απόφαση 2010/288/ΕΕ (6) να τεθεί στη διάθεση της Ρουμανίας προληπτική μεσοπρόθεσμη χρηματοδοτική συνδρομή για περίοδο τριών ετών βάσει του άρθρου 143 της Συνθήκης. Το συνοδευτικό μνημόνιο συναντίληψης υπεγράφη στις 29 Ιουνίου 2011 και η πρώτη προσθήκη σε αυτό στις 27 Δεκεμβρίου 2011.

(10)

Η δεύτερη επίσημη εξέταση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του μηνός Απριλίου-αρχές Μαΐου 2012 διαπίστωσε ότι η εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος από τη Ρουμανία παραμένει στη σωστή κατεύθυνση. Ο στόχος του δημόσιου ταμειακού ελλείμματος για το 2011 επιτεύχθηκε, όπως επίσης θα είχε επιτευχθεί ο στόχος του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ΕΣΛ), εάν δεν είχε ληφθεί ένα μεμονωμένο μέτρο ως απόρροια δικαστικών αποφάσεων οι οποίες υποχρέωσαν την κυβέρνηση να καταβάλει αποζημίωση σε ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων. Ο προϋπολογισμός του 2012 εξακολουθεί να παραμένει στη σωστή κατεύθυνση έτσι ώστε να επιτευχθεί έλλειμμα μικρότερο του 3 % του ΑΕΠ σε όρους ΕΣΛ. Ο τραπεζικός τομέας της Ρουμανίας επέδειξε αντοχή, παρά την τρέχουσα επιδείνωση στην ποιότητα στοιχείων ενεργητικού, η οποία συνέχισε να βαρύνει την αποδοτικότητα του τραπεζικού τομέα. Οι όροι οι οποίοι τέθηκαν στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης στον χρηματοοικονομικό τομέα τηρήθηκαν, αν και με κάποια καθυστέρηση σε ορισμένες περιπτώσεις. Η πρόοδος σε βασικούς τομείς διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, όπως η ενέργεια και οι μεταφορές και η απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ, δεν ήταν ίση σε όλους τους τομείς.

(11)

Μετά από δύο χρόνια ύφεσης, το πραγματικό ΑΕΠ στη Ρουμανία αυξήθηκε το 2011 κατά 2½ %. Για το 2012 η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί σε 1,4 %. Η εγχώρια ζήτηση αναμένεται να αποτελέσει τη βασική κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης. Οι δημόσιες επενδύσεις, που υποστηρίζονται από τη βελτιούμενη απορρόφηση κονδυλίων της ΕΕ, αναμένεται να διαδραματίσουν καίριο ρόλο κατά το 2012.

(12)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σύγκλισης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της άποψης ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο εν λόγω πρόγραμμα είναι ρεαλιστικό. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σύγκλισης είναι να επιτευχθεί δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω του 3 % του ΑΕΠ το 2012, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου προς τη Ρουμανία στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Στη συνέχεια, αποσκοπεί στην επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου (ΜΔΣ), ο οποίος ορίζεται ως έλλειμμα της τάξεως του 0,7 % του ΑΕΠ σε διαρθρωτικούς όρους. Ο ΜΔΣ ανταποκρίνεται επαρκώς στις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Μετά την προγραμματιζόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος το 2012, το έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω σε 2,2 % του ΑΕΠ το 2013, σε 1,2 % του ΑΕΠ το 2014 και σε 0,9 % του ΑΕΠ το 2015. Με βάση το (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα (7), αυτό συνεπάγεται βελτίωση του ελλείμματος κατά 1,5 % το 2012, 0,5 % το 2013 και 0,7 % το 2014, που ανταποκρίνεται στην τιμή αναφοράς 0,5 % του ΑΕΠ που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Το ποσοστό αύξησης των δημόσιων δαπανών είναι ανάλογο προς τις δαπάνες αναφοράς του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης κατά την περίοδο 2012-2015. Το πρόγραμμα σύγκλισης προβλέπει την επίτευξη του ΜΔΣ το 2014. Οι κυριότεροι κίνδυνοι σε σχέση με τους δημοσιονομικούς στόχους είναι οι καθυστερούμενες οφειλές των κρατικών επιχειρήσεων, καθώς και η ενδεχόμενη συσσώρευση των καθυστερούμενων οφειλών σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης και στον τομέα της υγείας, παρόλο που κάποια μέτρα έχουν ληφθεί στον τομέα της υγείας. Όσον αφορά το δημόσιο χρέος, ήταν κάτω από το 34 % του ΑΕΠ έως τα τέλη του 2011 και, ως εκ τούτου, παραμένει πολύ κάτω από το 60 % του ΑΕΠ.

(13)

Η Ρουμανία ανέλαβε διάφορες δεσμεύσεις στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι εν λόγω δεσμεύσεις και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που υποβλήθηκαν το 2011 αφορούν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της απασχόλησης, την επίτευξη περισσότερο διατηρήσιμων δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας,

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/74

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη σε καλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (2), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ενοποιημένες κατευθυντήριες γραμμές». Ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (3) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (4), εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, σύμφωνα με την οποία η Σλοβακία δεν συγκαταλέγεται στα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε συμπεράσματα ζητώντας από την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να υποβάλει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και τις λοιπές επιτροπές, τις απόψεις της σχετικά με τις ενέργειες που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν μέρος της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 30 Απριλίου 2012, η Σλοβακία υπέβαλε το πρόγραμμα σταθερότητας, που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν συγχρόνως.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο, στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα, είναι εύλογο. Σε γενικές γραμμές είναι ευθυγραμμισμένο με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 της Επιτροπής, παρόλο που στις τελευταίες έχει υπολογισθεί ελαφρώς υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ το 2012. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Τα ενδιάμεσα βήματα που καθορίσθηκαν για την επίτευξη του εν λόγω στόχου είναι η αυστηρή εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2012 και η μείωση του ονομαστικού ελλείμματος κάτω από 3 % του ΑΕΠ το 2013, δηλαδή εντός της προθεσμίας που ετέθη από το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Ωστόσο, ο στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα το 2013 ενδέχεται να μην επιτευχθεί στο βαθμό που προβλεπόταν. Το πρόγραμμα σταθερότητας άλλαξε τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο από σχεδόν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό, σε διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ, στόχος που δεν προβλέπεται να επιτευχθεί εντός της περιόδου του προγράμματος σταθερότητας. Ο νέος μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος αντανακλά τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Βάσει του (εκ νέου υπολογισθέντος) διαρθρωτικού δημοσιονομικού ισοζυγίου (5), η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια για την περίοδο 2010-2013 ανέρχεται στο 1,3 % του ΑΕΠ, σαφώς άνω του ποσοστού που συνέστησε το Συμβούλιο, και ως εκ τούτου η εναπομένουσα δημοσιονομική προσπάθεια μετατίθεται ως ένα βαθμό στο 2013. Ο στόχος για το 2013 υπόκειται σε κινδύνους, καθώς τα προτεινόμενα μέτρα στο σκέλος των εσόδων ενδέχεται να υπολείπονται του στόχου· η ταυτόχρονη εφαρμογή όλων των μέτρων μικρής κλίμακας ενδέχεται να είναι δύσκολο να υλοποιηθεί, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη τις αναθεωρήσεις προς τα άνω των στόχων για το έλλειμμα που έγιναν κατά το παρελθόν.

Επιπλέον, οι περαιτέρω γενικές περικοπές δαπανών ενδέχεται μεσοπρόθεσμα να αποδειχθούν δυσβάστακτες. Για το 2014 και το 2015, η μέση δημοσιονομική προσπάθεια ανέρχεται ετησίως στο 0,3 % του ΑΕΠ, τιμή χαμηλότερη της απαιτούμενης κατά 0,5 % προσαρμογής του ΑΕΠ για χώρες που δεν έχουν επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας ο ρυθμός αύξησης των δημόσιων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, είναι σύμφωνος με τις τιμές αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης για τα τελευταία έτη του προγράμματος σταθερότητας. Το δημόσιο χρέος θα παραμείνει αισθητά κάτω από το 60 % του ΑΕΠ. Ενώ η Σλοβακία θέσπισε νομοθεσία για την ίδρυση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, μέχρι σήμερα τούτο δεν έχει συσταθεί και δεν έχει ακόμη εκδοθεί η νομοθεσία για τα ανώτατα όρια δαπανών.

(11)

Δεδομένου ότι μειώνονται τα περιθώρια για περαιτέρω εξυγίανση με προσανατολισμό τις δαπάνες, και ότι χρειάζεται να ενισχυθεί η συνέχιση της σύγκλισης μέσω των δαπανών σε βασικούς τομείς όπως η εκπαίδευση, η καινοτομία και οι υποδομές μεταφορών, υπάρχει περιθώριο για μέτρα που έχουν ως στόχο τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, τον περιορισμό της φοροαποφυγής και τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, χωρίς να θίγονται οι βραχυπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές. Η αντιμετώπιση ενός εκ των μεγαλυτέρων ελλειμμάτων ΦΠΑ στην ΕΕ θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά πρόσθετα έσοδα. Υπάρχουν επίσης περιθώρια για αύξηση των εσόδων από φόρους λιγότερο επιζήμιους για την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας και της περιβαλλοντικής φορολογίας. Η αποτελεσματική φορολογία του εισοδήματος της εργασίας ποικίλλει ανάλογα με τους διάφορους τύπους απασχόλησης. Τούτο ενθαρρύνει τη στροφή προς πιο ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας με αρνητικές βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στους δημόσιους λογαριασμούς.

(12)

Η Σλοβακία έχει εν μέρει μόνο αντιμετωπίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών της, δεδομένου ότι δεν έχει εφαρμόσει τις προβλεπόμενες αλλαγές στον πυλώνα του διανεμητικού συνταξιοδοτικού της συστήματος. Λήφθηκαν μέτρα για να ενισχυθεί η βιωσιμότητα του πλήρως κεφαλαιοποιητικού σκέλους του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ωστόσο, ένα ασταθές νομικό περιβάλλον που χαρακτηρίστηκε κατά το παρελθόν από συχνές σημαντικές μεταβολές, είχε ως συνέπεια ένα μη αμελητέο κόστος προσαρμογής και δημιούργησε αβεβαιότητα στο πλήρως κεφαλαιοποιητικό σκέλος.

(13)

Δεν ελήφθησαν σημαντικά μέτρα για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ανεργίας στην Σλοβακία. Υπάρχει ακόμη ανάγκη να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των ενεργών πολιτικών στην αγορά εργασίας και η ικανότητα των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης. Υπάρχει επίσης ανάγκη μέτρων για την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και των γυναικών, ιδίως μέσω παροχής υποδομών μέριμνας για παιδιά. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων όλων των υποχρεωτικών πληρωμών, παραμένει σχετικά υψηλή για εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα, ενώ ένα ποσοστό αναζητούντων εργασία δεν διαθέτει επαρκή κίνητρα για να αποφασίσει τη μετάβαση από το σύστημα κοινωνικής βοήθειας σε θέση απασχόλησης με χαμηλές αποδοχές.

(14)

Για τη βελτίωση της χαμηλής ποιότητας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης λήφθηκαν περιορισμένα μόνο μέτρα. Για να αντιμετωπιστεί η υψηλή ανεργία των νέων στην Σλοβακία, πρέπει να εγκριθεί και να εφαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση το σχέδιο δράσης για τους νέους, σύμφωνα με το αποτέλεσμα της κοινής ομάδας δράσης Σλοβακίας - Επιτροπής για την ανεργία των νέων, συμπεριλαμβανομένης της μεταρρύθμισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Θεσπίσθηκε επικαιροποιημένη στρατηγική για τη διά βίου μάθηση. Ωστόσο, δεν θεσπίσθηκαν ειδικά κίνητρα για να διασφαλισθούν υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής.

(15)

Οι περιθωριοποιημένες κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά, είναι σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένες από την αγορά εργασίας και το κύριο σύστημα εκπαίδευσης, αντιπροσωπεύοντας ένα σημαντικό εργατικό δυναμικό της σλοβακικής οικονομίας που υποχρησιμοποιείται. Για την αντιμετώπιση του εν λόγω προβλήματος, η Σλοβακία πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες προκειμένου να βελτιώσει την κατάσταση των περιθωριοποιημένων ομάδων όσον αφορά την εκπαίδευση και να ενισχύσει τις οικείες πολιτικές επανένταξης των ενηλίκων.

(16)

Η Σλοβακία έχει βελτιώσει αισθητά τη διαφάνεια των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις και τη δικαιοσύνη, παρόλο που οι δικαστικές διαδικασίες εξακολουθούν να είναι μακροχρόνιες και δαπανηρές. Ωστόσο, το γενικό επίπεδο ποιότητας και ικανότητας των δημοσίων οργανισμών παραμένει χαμηλό. Η δημόσια διοίκηση στερείται στρατηγικής προσέγγισης, πάσχει από μεγάλη εναλλαγή του προσωπικού και ανεπαρκή δημιουργία ικανοτήτων, γεγονός που εμποδίζει τη χάραξη πολιτικής και την παροχή δημόσιων υπηρεσιών.

(17)

Η Σλοβακία έχει αναλάβει μια σειρά δεσμεύσεων στο πλαίσιο του συμφώνου για το ευρώ +. Οι δεσμεύσεις, και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011, αφορούν την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής λήφθηκαν υπόψη στις συστάσεις.

(18)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή διενήργησε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβακίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων. Έλαβε υπόψη όχι μόνον τη σημασία τους για μια βιώσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στην Σλοβακία, αλλά και την τήρηση των κανόνων και κατευθύνσεων της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την παροχή εισροών σε επίπεδο ΕΕ σε μελλοντικές εθνικές αποφάσεις. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(19)

Βάσει αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας και η γνώμη του (6) αντικατοπτρίζεται ειδικότερα στη σύσταση 1 κατωτέρω,

1.

Να λάβει πρόσθετα μέτρα το 2012 και να προσδιορίσει τα απαιτούμενα για το 2013 μέτρα, προκειμένου να διορθώσει με βιώσιμο τρόπο το υπερβολικό έλλειμμα και να διασφαλίσει την προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής που εξειδικεύεται στις συστάσεις του Συμβουλίου σύμφωνα με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Να υλοποιήσει στοχοθετημένες περικοπές δαπανών, διασφαλίζοντας παράλληλα δαπάνες που ευνοούν την ανάπτυξη, και να εντείνει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημοσίων δαπανών. Εν συνεχεία, να καταβάλει προσπάθεια κατάλληλης διαρθρωτικής προσαρμογής για να σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο προς την κατεύθυνση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, συμπεριλαμβανομένης της εκπλήρωσης της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες. Να επιταχύνει τη σύσταση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου και να εκδώσει κανόνες για τα ανώτατα όρια δαπανών.

2.

Να αυξήσει τη φορολογική συμμόρφωση, ιδίως βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα της είσπραξης του ΦΠΑ· να μειώσει τις στρεβλώσεις στη φορολογία της εργασίας στους διάφορους τύπους απασχόλησης, μεταξύ άλλων περιορίζοντας τις φορολογικές εκπτώσεις· να συνδέσει τη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας με την αγοραία αξία των ακινήτων· να κάνει ευρύτερη χρήση της περιβαλλοντικής φορολογίας.

3.

Να προσαρμόσει περαιτέρω τον πυλώνα του διανεμητικού συνταξιοδοτικού συστήματος, αλλάζοντας κυρίως τον μηχανισμό τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, καθιερώνοντας σύνδεση μεταξύ του νόμιμου ορίου συνταξιοδότησης και του προσδόκιμου ζωής και εισάγοντας παράγοντα βιωσιμότητας στον τύπο υπολογισμού της σύνταξης που αντικατοπτρίζει τις δημογραφικές μεταβολές. Να διασφαλίσει επίσης τη σταθερότητα και τη βιωσιμότητα του πλήρως κεφαλαιοποιητικού σκέλους του εν λόγω συστήματος.

4.

Να ενισχύσει τη διοικητική ικανότητα των δημοσίων υπηρεσιών απασχόλησης με στόχο τη βελτίωση της εστίασης, του σχεδιασμού και της αξιολόγησης των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ούτως ώστε να διασφαλισθούν πιο εξατομικευμένες υπηρεσίες απασχόλησης για τους νέους, τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας και τις γυναίκες. Να διασφαλίσει την παροχή υποδομών μέριμνας για τα παιδιά. Να μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση για τους εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα και να προσαρμόσει το σύστημα χορήγησης επιδομάτων.

5.

Να εγκρίνει και να εφαρμόσει το σχέδιο δράσης για τους νέους, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα και τη σημασία της επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης για την αγορά εργασίας, μεταξύ άλλων εισάγοντας σύστημα μαθητείας. Να βελτιώσει την ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ενισχύοντας τη διασφάλιση της ποιότητας και τον προσανατολισμό στην επίτευξη αποτελεσμάτων.

6.

Να λάβει δραστικά μέτρα για να βελτιώσει την πρόσβαση ευάλωτων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των Ρομά, στην προσχολική και σχολική εκπαίδευση, καθώς και την ποιότητα αυτών. Να διασφαλίσει την επανένταξη στην αγορά εργασίας μέσω μέτρων ενεργοποίησης και στοχοθετημένων υπηρεσιών απασχόλησης, σχολείων δεύτερης ευκαιρίας και επαγγελματικής κατάρτισης βραχείας διάρκειας.

7.

Να ενισχύσει την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων και την ενίσχυση των αναλυτικών ικανοτήτων. Να μειώσει περαιτέρω τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών και να ενισχύσει τον ρόλο της Υπηρεσίας Δημοσίων Συμβάσεων ως ανεξάρτητου φορέα.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/77

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη σε καλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιάζεται σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό βιώσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και στις 21 Οκτωβρίου 2010 εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011 η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβενία συγκαταλέγεται στα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε συμπεράσματα ζητώντας από την επιτροπή κοινωνικής προστασίας να υποβάλει, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και τις λοιπές επιτροπές, τις απόψεις της σχετικά με τις ενέργειες που συνιστώνται στο πλαίσιο του κύκλου πολιτικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν μέρος της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση δημοσιονομικής σταθερότητας, δημοσιονομικής εξυγίανσης και δράσης για την ενίσχυση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθεί η υπό κανονικούς όρους χορήγηση δανείων προς την οικονομία, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να υποβάλουν εγκαίρως τις δεσμεύσεις τους, προκειμένου να περιληφθούν στα οικεία προγράμματα σταθερότητας ή σύγκλισης και στα εθνικά τους προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

(9)

Στις 26 Απριλίου 2012 η Σλοβενία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας που καλύπτει την περίοδο 2012-2015 και, στις 13 Απριλίου 2012, το εθνικό της πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης, σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, κατά πόσον η Σλοβενία πλήττεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα, στην εμπεριστατωμένη επισκόπησή της, ότι η Σλοβενία εμφανίζει εσωτερικές ανισορροπίες οι οποίες επηρεάζουν κυρίως, τους ισολογισμούς στον τομέα των επιχειρήσεων και την τραπεζική σταθερότητα. Αυτές οι εσωτερικές ανισορροπίες και όλες οι δυνάμει εξωτερικές ανισορροπίες θα πρέπει να παρακολουθούνται εκ του σύνεγγυς και να προβάλλονται στις εκτιμήσεις που γίνονται στο πλαίσιο της οικονομικής πολιτικής, ούτως ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος δυσμενών επιπτώσεων στη λειτουργία της οικονομίας. Η ανακεφαλαιοποίηση και η πώληση της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας και η σαφής δέσμευση διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2013 αποτελούν δύο σημαντικά και καθοριστικά στοιχεία της προβλεπόμενης αντιμετώπισης. Ο κίνδυνος υπερβολικών ανισορροπιών μπορεί να ελαχιστοποιηθεί με ταχεία και πλήρη εφαρμογή σε αυτούς τους τομείς.

(10)

Βάσει της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο είναι της γνώμης ότι το μακροοικονομικό σενάριο που στηρίζει τις δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος είναι αισιόδοξο σε σύγκριση με τις εαρινές προβλέψεις του 2012 της Επιτροπής. Ο στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής που περιγράφεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι να μειωθεί το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης κάτω του 3 % του ΑΕΠ το 2013, προθεσμία που ορίσθηκε από το Συμβούλιο, και να επιδιωχθεί στη συνέχεια περαιτέρω μείωση του ελλείμματος ούτως ώστε να επιτευχθεί πλήρως ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος της Σλοβενίας μέχρι το 2015. Ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος συνίσταται στην επίτευξη ισοσκελισμένης θέσης σε διαρθρωτικούς όρους, παρόμοια με το προηγούμενο πρόγραμμα σταθερότητας, αλλά δεν μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλος σύμφωνα με τις διατάξεις του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης επειδή, βάσει των σημερινών πολιτικών και προβλέψεων, δεν εξασφαλίζει επαρκώς ταχεία πρόοδο προς τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα.

Υπάρχει κίνδυνος το έλλειμμα να εξελιχθεί χειρότερα από τα προβλεπόμενα, λόγω i) έλλειψης εξειδίκευσης των προβλεπόμενων μέτρων, ειδικότερα για την περίοδο 2014-15· ii) ιστορικού υπερβάσεων στις τρέχουσες πρωτογενείς δαπάνες· iii) χαμηλότερων εσόδων δεδομένου του σχετικά αισιόδοξου μακροοικονομικού σεναρίου και της αβεβαιότητας σχετικά με τον αντίκτυπο των πρόσφατων φορολογικών μέτρων· και iv) ενδεχόμενων συμπληρωματικών ενεργειών στήριξης κεφαλαίου και κατάπτωσης εγγυήσεων. Βάσει του (εκ νέου υπολογισθέντος) διαρθρωτικού ισοζυγίου (5), η μέση ετήσια δημοσιονομική προσπάθεια για την περίοδο 2010-2013, προβλέπεται να ανέλθει σχεδόν στο 1 % του ΑΕΠ, ελαφρώς άνω του ποσοστού που συνέστησε το Συμβούλιο. Εντούτοις, οι εαρινές προβλέψεις του 2012 της Επιτροπής συνεπάγονται ότι το 2013 θα πρέπει να καταβληθεί συμπληρωματική προσπάθεια για να υπάρξει συμμόρφωση με τη σύσταση καθ’ όλη την περίοδο της διόρθωσης. Μετά την προβλεπόμενη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, ο ετήσιος ρυθμός προόδου προς τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο του 2015 είναι σύμφωνος με την τιμή αναφοράς του 0,5 % που καθορίζεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης αλλά κατώτερος αυτού του ποσοστού το 2014, ενώ ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, είναι σύμφωνος με τις τιμές αναφοράς για τις δαπάνες που προβλέπει το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης για αμφότερα τα έτη· ως εκ τούτου η πορεία προσαρμογής του προγράμματος σταθερότητας για την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου μπορεί να θεωρηθεί σε γενικές γραμμές επαρκής. Λαμβάνοντας υπόψη τους προαναφερόμενους στόχους, η πρόοδος προς τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο θα μπορούσε να ήταν βραδύτερη από την ενδεδειγμένη και κατά τα δύο έτη.

Από περίπου 48 % του ΑΕΠ το 2011, το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας να ανέλθει μέχρι το 2013 σε 53 % (παραμένοντας τοιουτοτρόπως χαμηλότερο της τιμής αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ, κατά τη Συνθήκη) προτού μειωθεί ελαφρά μέχρι το τέλος της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβλέψεις αναφορικά με το χρέος ενδέχεται να χρειασθεί να διορθωθούν προς τα άνω λόγω της προαναφερόμενης πιθανότητας υψηλότερων ελλειμμάτων και μεγαλύτερων προσαρμογών αποθεμάτων-ροών. Το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο της Σλοβενίας και ο κανόνας για τις δαπάνες παραμένουν μη επαρκώς δεσμευτικά και δεν εστιάζονται επαρκώς στην επίτευξη του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου και στην εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας.

(11)

Η κυβέρνηση δεν ήταν μέχρι τώρα σε θέση να επιφέρει συστημικές αλλαγές στο σύστημα συνταξιοδότησης, λόγω της δωδεκάμηνης αναστολής της νομοθεσίας μετά το αρνητικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Ιουνίου 2011 σχετικά με προηγούμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ωστόσο, τα βραχυπρόθεσμα μέτρα περιορισμού του κόστους παρατάθηκαν και ενισχύθηκαν τον Δεκέμβριο του 2011 και τον Μάιο του 2012. Αυτά τα προσωρινά μέτρα, μολονότι σημαντικά και επωφελή βραχυπρόθεσμα, είναι σαφώς ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν τη μακροπρόθεσμη πρόκληση. Η κυβέρνηση προβλέπει μια νέα μεταρρύθμιση των συντάξεων που θα εφαρμοστεί στο τέλος του 2013, η οποία θα βασίζεται σε σύστημα πολλαπλών πυλώνων και σε αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης. Παρόλο που δεν παρέχονται περισσότερες λεπτομέρειες, ο βαθμός φιλοδοξίας αυτών των σχεδίων φαίνεται μέτριος. Δεδομένου του μεγέθους της πρόκλησης, απαιτείται γενική μεταρρύθμιση που θα προσφέρει λύσεις στα ακόλουθα ζητήματα: χαμηλή νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης, διαφορές στη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης μεταξύ ανδρών και γυναικών, μεγάλες δυνατότητες πρόωρης συνταξιοδότησης και γενναιόδωρες ρυθμίσεις για την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συντάξεων. Μέχρι σήμερα, δεν έχουν εφαρμοστεί συγκεκριμένα μέτρα για να αυξηθεί το ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας, παρόλο που οι κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή ενεργών μέτρων πολιτικής για την αγορά εργασίας για την περίοδο 2012-2015 και το σχέδιο του 2012 για την εφαρμογή ενεργών μέτρων πολιτικής για την απασχόληση θεωρούν τους άνεργους μεγαλύτερης ηλικίας ως συγκεκριμένη ομάδα στόχο.

(12)

Η κατάσταση στον τραπεζικό τομέα της Σλοβενίας σήμερα φαίνεται να δημιουργεί ακόμα περισσότερες προκλήσεις απ’ ό,τι την εποχή που διενεργήθηκε η αξιολόγηση του 2011. Οι απώλειες του τομέα για όλο το 2011 ήταν σημαντικές, και, όσον αφορά τις προοπτικές, η επιβράδυνση της οικονομίας θα συνεπάγεται και άλλες ζημίες επί δανείων, καθώς περισσότερες εταιρείες θα αντιμετωπίσουν προβλήματα στην εξυπηρέτηση του χρέους. Τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί ή ανακοινωθεί μέχρι σήμερα δεν είναι επαρκή, δεδομένου του μεγέθους της πρόκλησης. Η επείγουσα δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της μεγαλύτερης τράπεζας (NLB) τελεί ακόμη υπό διαπραγμάτευση με ιδιωτικούς και διεθνείς επενδυτές. Η νέα κυβέρνηση τόνισε την πρόθεσή της να μειώσει τον αριθμό μετοχών που κατέχει σε μεγάλες τράπεζες σε δεσμεύουσα μειοψηφία. Πρέπει να διευκρινιστεί η διάρθρωση της σχέσης μεταξύ του μακροπρόθεσμου στόχου και της άμεσης και πιεστικής ανάγκης για νέα κεφάλαια, όπου, σε τελική ανάλυση, το κράτος ως ιδιοκτήτης κατά πλειοψηφία φέρει αναμφίβολα το βάρος της ευθύνης. Μια σαφής στρατηγική ιδιωτικοποιήσεων υποστηριζόμενη από έγκαιρες εισροές κεφαλαίων για την κάλυψη των ζημιών, η εγγύηση καλής διακυβέρνησης και η επαγγελματική και αποπολιτικοποιημένη διαχείριση θα ενίσχυαν την αξιοπιστία αυτής της πολιτικής και της ενδεχόμενης πώλησης αυτών των τραπεζών.

(13)

Το περασμένο έτος δεν υποβλήθηκαν συγκεκριμένες προτάσεις για τη μείωση των ασυμμετριών μεταξύ της προστασίας που χορηγήθηκε σε εργαζόμενους με συμβάσεις αορίστου και ορισμένου χρόνου, αντίστοιχα. Οι διαπραγματεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους για τον νόμο για τις εργασιακές σχέσεις άρχισαν το 2011 αλλά δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία ούτε έχουν εγκριθεί τροποποιήσεις. Στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων σημειώνονται ορισμένα μέτρα για την αύξηση της ευελιξίας με ασφάλεια και την αντιμετώπιση της κατάτμησης, αλλά δεν προβλέπεται χρονοδιάγραμμα για τη θέσπισή τους. Η πρόσφατα θεσπισθείσα πράξη για την ισορροπία των δημόσιων οικονομικών καθιερώνει σημαντικά υψηλότερα τέλη (τέλη παραχώρησης) για τη «φοιτητική εργασία», προκειμένου να μειώσει την ελκυστικότητα αυτής της αγοράς εργασίας, αλλά δεν προβλέπονται σήμερα συμπληρωματικά μέτρα.

(14)

Η ανταπόκριση του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης στις ανάγκες της αγοράς εργασίας παραμένει ανεπαρκής, παρόλο που επί του παρόντος εισάγονται υπηρεσίες επαγγελματικού προσανατολισμού σ’ όλο τον κύκλο της εκπαίδευσης και καταβάλλονται προσπάθειες για την παροχή πληροφοριών σχετικά με μελλοντικά επαγγέλματα. Δεν έχουν ληφθεί συγκεκριμένα μέτρα για τη δημιουργία συστήματος που να προβλέπει τη ζήτηση της αγοράς εργασίας. Δρομολογήθηκαν ορισμένα σχέδια τα οποία συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ για την προώθηση επαγγελμάτων με μεγάλη ζήτηση στην αγορά εργασίας. Τα μέτρα αυτά είναι σημαντικά αλλά δεν αποτελούν στο σύνολό τους τη δέουσα απάντηση στην πρόκληση. Η αξιολόγηση από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες της συνολικής αποδοτικότητας των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης στη Σλοβενία δεν είναι ακόμα διαθέσιμη.

(15)

Παρά τις νομοθετικές αλλαγές τον Απρίλιο του 2011 για τη μετατροπή του Γραφείου Προστασίας του Ανταγωνισμού σε ανεξάρτητο οργανισμό από την 1η Ιανουαρίου 2012, το Γραφείο αυτό δεν είναι ακόμα ανεξάρτητο, δεδομένου ότι πρέπει να τηρηθούν πρώτα διάφορες διαδικαστικές προϋποθέσεις. Επιπλέον, το 2011 οι πόροι του Γραφείου μειώθηκαν. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν την ικανότητά του να επεκτείνει τις δράσεις εφαρμογής της νομοθεσίας και να προσθέσει θεσμικό βάρος στις προσπάθειες μεταρρύθμισης που προωθούν τον ανταγωνισμό. Μόλις ολοκληρώθηκε μια μελέτη για την απορρύθμιση επαγγελμάτων, αλλά τα συγκεκριμένα πολιτικά μέτρα στον τομέα αυτόν παραμένουν ασαφή. Γενικότερα, ορισμένες πτυχές του νομικού πλαισίου για την εγκατάσταση των παρόχων υπηρεσιών μπορεί να θέσουν ζητήματα συμβατότητας με την οδηγία 2006/123 ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά (6). Το συνολικό επιχειρηματικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αδυναμίες που εμποδίζουν τους εγχώριους και τους αλλοδαπούς επενδυτές και παρακωλύουν την ταχεία εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών, όπως η άμεση και έμμεση ανάμειξη του κράτους στην οικονομία και οι φιλικές προς τον οφειλέτη και ορισμένες φορές προβληματικές διαδικασίες αφερεγγυότητας. Τέλος, λόγω της αυξανόμενης σημασίας της Σλοβενίας ως χώρας διέλευσης για τις ροές ηλεκτρικής ενέργειας, το εθνικό δίκτυο μεταφοράς αρχίζει να πάσχει από συμφόρηση.

(16)

Μετά από σημαντική επιλεκτική αύξηση των μισθών τον Μάρτιο του 2010, ο ελάχιστος μισθός ως ποσοστό του μέσου μισθού ήταν ο υψηλότερος στην ΕΕ το 2011, παρά το γεγονός ότι ο ελάχιστος μισθός βρίσκεται λίγο κάτω από το όριο της φτώχειας. Η αναπροσαρμογή κατά τα επόμενα δύο έτη κατέληξε σε περαιτέρω ονομαστική αύξηση ύψους 4 %. Αυτές οι εξελίξεις μειώνουν την ανταγωνιστικότητα βιομηχανιών με υψηλή ένταση εργασίας και επιδεινώνουν τη διαρθρωτική ανεργία.

(17)

Η Σλοβενία ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Αυτές οι δεσμεύσεις, και η εφαρμογή των δεσμεύσεων που παρουσιάστηκαν το 2011, αφορούν την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την αύξηση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση της δημοσιονομικής σταθερότητας. Η Επιτροπή αξιολόγησε την εφαρμογή των δεσμεύσεων βάσει του συμφώνου για το ευρώ +. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής ελήφθησαν υπόψη στις συστάσεις.

(18)

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η Επιτροπή προέβη σε σφαιρική ανάλυση της οικονομικής πολιτικής της Σλοβενίας. Αξιολόγησε το πρόγραμμα σταθερότητας και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και παρουσίασε εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Έχει λάβει υπόψη, όχι μόνο τη σημασία των εγγράφων αυτών για μια διατηρήσιμη δημοσιονομική και κοινωνικοοικονομική πολιτική στη Σλοβενία, αλλά και τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της ΕΕ, δεδομένης της ανάγκης ενδυνάμωσης της συνολικής οικονομικής διακυβέρνησης της Ένωσης, με συνεισφορές από το επίπεδο της ΕΕ κατά τη διαμόρφωση των μελλοντικών εθνικών αποφάσεων. Οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 έως 7 κατωτέρω.

(19)

Βάσει αυτής της αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας και η γνώμη του (7) αντικατοπτρίζεται ειδικότερα στη σύσταση 1 κατωτέρω.

(20)

Βάσει της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησης αυτής, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας και το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας. Οι συστάσεις του, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, αποτυπώνονται, ειδικότερα, στις συστάσεις 3, 6 και 7 κατωτέρω,

1.

Να εκτελέσει τον προϋπολογισμό του 2012, και να ενισχύσει τη δημοσιονομική στρατηγική για το 2013 με επαρκώς εξειδικευμένα διαρθρωτικά μέτρα, όντας έτοιμη να λάβει συμπληρωματικά μέτρα ούτως ώστε να εξασφαλιστούν η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος κατά διατηρήσιμο τρόπο εντός του 2013 και η υλοποίηση της προσπάθειας διαρθρωτικής προσαρμογής που προβλέπεται στις συστάσεις που εξέδωσε το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Εν συνεχεία, να καταβάλει την κατάλληλη προσπάθεια διαρθρωτικής προσαρμογής για να σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο προς την κατεύθυνση του ενδεδειγμένου μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, συμπεριλαμβανομένης της εκπλήρωσης της τιμής αναφοράς για τις δαπάνες. Να ενισχύσει το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου του κανόνα για τις δαπάνες, καθιστώντας το πιο δεσμευτικό και διαφανές.

2.

Να λάβει επείγοντα μέτρα που αποβλέπουν στη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος, διαφυλάττοντας συγχρόνως την επάρκεια των συντάξεων, μέσω i) της εξίσωσης της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών· ii) της αύξησης της νόμιμης ηλικίας συνταξιοδότησης, μεταξύ άλλων συνδέοντας τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής. iii) της μείωσης των δυνατοτήτων πρόωρης συνταξιοδότησης και iv) της αναθεώρησης του συστήματος τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων. Να αυξήσει το ποσοστό απασχόλησης των μεγαλύτερης ηλικίας εργαζομένων, αναπτύσσοντας περαιτέρω ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας και μέτρα για τη διά βίου μάθηση.

3.

Να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για τη δημιουργία επαρκών κεφαλαιακών αποθεμάτων ασφαλείας στον τραπεζικό τομέα και να υποστηρίξει σθεναρά την εξυγίανση των ισολογισμών ώστε να μπορεί να ξαναρχίσει η δέουσα χορήγηση δανείων σε παραγωγικές δραστηριότητες. Να επιτύχει αυτόνομη επαλήθευση από τρίτο των συστηματικά διεξαγόμενων εκτιμήσεων των σημαντικών τραπεζών όσον αφορά την αντοχή τους σε απώλειες από δάνεια.

4.

Να προσαρμόσει τη νομοθεσία για την προστασία της απασχόλησης όσον αφορά τις συμβάσεις αορίστου χρόνου για να μειωθεί η κατάτμηση της αγοράς εργασίας, σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές. Να αντιμετωπίσει καλύτερα την παράλληλη αγορά εργασίας που δημιουργείται μέσω της φοιτητικής εργασίας.

5.

Να βελτιώσει την αντιστοίχιση των δεξιοτήτων με τη ζήτηση της αγοράς εργασίας, ιδίως για τους εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης και τους αποφοίτους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να εξακολουθήσει τις μεταρρυθμίσεις στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.

6.

Να λάβει περαιτέρω μέτρα για να ενισχύσει το άνοιγμα της αγοράς και να επιταχύνει την αναδιοργάνωση των επαγγελματικών υπηρεσιών. Να βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον με i) την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του Γραφείου Προστασίας του Ανταγωνισμού, ii) τη δημιουργία πλαισίου για τις κρατικές επιχειρήσεις εξασφαλίζοντας διαχείριση σύμφωνη με τις συνθήκες της αγοράς και υψηλά πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης και iii) τη βελτίωση των διαδικασιών πτώχευσης, ιδίως από την άποψη του χρόνου και της αποτελεσματικότητας.

7.

Μετά από διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους και σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές, να εξασφαλίσει ότι η αύξηση των μισθών, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής του ελάχιστου μισθού, τονώνει την ανταγωνιστικότητα και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

24.7.2012   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 219/81

(1)

Στις 26 Μαρτίου 2010, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη δρομολόγηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μιας νέας στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, η οποία, βασιζόμενη στο μεγαλύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών, θα εστιαστεί σε νευραλγικούς τομείς στους οποίους απαιτείται δράση ώστε να ενισχυθεί το δυναμικό διατηρήσιμης ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.

(2)

Στις 13 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών και της Ένωσης (2010 έως 2014) και, στις 21 Οκτωβρίου 2010, εξέδωσε απόφαση σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών (3), οι οποίες από κοινού αποτελούν τις «ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές». Τα κράτη μέλη κλήθηκαν να λαμβάνουν υπόψη τις ολοκληρωμένες κατευθυντήριες γραμμές στις οικονομικές τους πολιτικές και στις πολιτικές για την απασχόληση.

(3)

Στις 12 Ιουλίου 2011, το Συμβούλιο εξέδωσε σύσταση (4) σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ισπανίας για το 2011 και διατύπωσε τη γνώμη του σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας για την περίοδο 2011-2014.

(4)

Στις 23 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την έναρξη του δεύτερου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου εκ των προτέρων και ολοκληρωμένου συντονισμού πολιτικής, το οποίο εντάσσεται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020». Στις 14 Φεβρουαρίου 2012, η Επιτροπή, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, εξέδωσε την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ισπανία ονομάζεται ως ένα από τα κράτη μέλη τα οποία θα έπρεπε να υποβληθούν σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση.

(5)

Την 1η Δεκεμβρίου 2011, το Συμβούλιο ενέκρινε τα συμπεράσματα στα οποία εκλήθη η επιτροπή κοινωνικής προστασίας, σε συνεργασία με την επιτροπή απασχόλησης και άλλες επιτροπές, να υποβάλει τις απόψεις της περί των δράσεων που συστήθηκαν εντός του κύκλου πολιτικής της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Οι απόψεις αυτές αποτελούν μέρος της γνώμης της επιτροπής απασχόλησης.

(6)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει συμμετάσχει δεόντως στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97, και, στις 15 Φεβρουαρίου 2012, ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012 και ψήφισμα σχετικά με τη συμβολή στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης 2012.

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε τις προτεραιότητες για την εξασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της δράσης για την τόνωση της ανάπτυξης. Υπογράμμισε την ανάγκη να επιδιωχθεί διαφοροποιημένη και ευνοϊκή για την ανάπτυξη δημοσιονομική εξυγίανση, να αποκατασταθούν οι όροι δανειοδότησης της οικονομίας, να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, να καταπολεμηθεί η ανεργία και οι κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση.

(8)

Στις 2 Μαρτίου 2012, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε επίσης τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο σύμφωνο για το ευρώ + να συμπεριλάβουν και νέες δεσμεύσεις επικεντρωμένες σε έναν μικρό αριθμό ουσιωδών, έγκαιρων και μετρήσιμων μεταρρυθμίσεων για την επίτευξη των στόχων του συμφώνου.

(9)

Στις 30 Απριλίου 2012, η Ισπανία υπέβαλε το πρόγραμμα σταθερότητας για την περίοδο 2012-2015 και το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για το 2012. Για να ληφθεί υπόψη η αλληλεξάρτησή τους, τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν ταυτοχρόνως. Η Επιτροπή αξιολόγησε επίσης, σε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, κατά πόσον η Ισπανία πλήττεται από μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή, στην εμπεριστατωμένη επισκόπηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ισπανία αντιμετωπίζει ανισορροπίες, οι οποίες δεν είναι μεν υπερβολικές, αλλά πρέπει να αντιμετωπιστούν επειγόντως.

(10)

Με βάση την αξιολόγηση του προγράμματος σταθερότητας, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97, το Συμβούλιο θεωρεί ότι το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα είναι εν πολλοίς εύλογο για το 2012 και αισιόδοξο για τα επόμενα έτη. Οι προβλέψεις της Επιτροπής την άνοιξη του 2012 κάνουν λόγο για αύξηση του ΑΕΠ ώστε να φτάσει το – 1,8 % το 2012 και – 0,3 % το 2013, έναντι – 1,7 % και 0,2 %, αντίστοιχα, που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας. Σε συμμόρφωση με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος σταθερότητας είναι να μειωθεί το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ έως το 2013, κατά κύριο λόγο με περικοπές δαπανών, αλλά και με ορισμένα μέτρα που αυξάνουν τα έσοδα. Με βάση (εκ νέου υπολογισθέν) διαρθρωτικό ισοζύγιο (5), η μέση ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας είναι 2,6 % του ΑΕΠ για την περίοδο 2011-2013, ποσοστό που υπερβαίνει τη δημοσιονομική προσπάθεια πάνω από το 1,5 % του ΑΕΠ κατά μέσο όρο για την περίοδο 2010-13 που συνιστάται στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Μετά τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, το πρόγραμμα επιβεβαιώνει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό στόχο (ΜΔΣ), που συνίσταται σε ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση σε διαρθρωτικούς όρους, ο οποίος μπορεί σχεδόν να επιτευχθεί έως το 2015 με διαρθρωτικό έλλειμμα στον προϋπολογισμό της τάξης του 0,2 % του ΑΕΠ. Ο ΜΔΣ αντικατοπτρίζει επαρκώς τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Ο προβλεπόμενος ρυθμός προσαρμογής σε διαρθρωτικούς όρους την περίοδο 2012-13, αντιπροσωπεύει ικανοποιητική πρόοδο ως προς την επίτευξη του ΜΔΣ και το ποσοστό αύξησης των δημοσίων δαπανών, λαμβανομένων υπόψη έκτακτων μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, ανταποκρίνεται στα μεγέθη αναφοράς του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης.

Το πρόγραμμα σταθερότητας προβλέπει ότι ο δείκτης δημόσιου χρέους θα κορυφωθεί το 2013 και ότι στη συνέχεια θα αρχίσει να μειώνεται. Το 2014 και 2015, η Ισπανία θα βρίσκεται σε μεταβατική φάση και τα σχέδια που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα σταθερότητας θα εξασφαλίσουν επαρκή πρόοδο προς τη συμμόρφωση με το ποσοστό αναφοράς όσον αφορά τη μείωση του χρέους, που προβλέπεται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Η πορεία προσαρμογής ως προς το έλλειμμα και το χρέος υπόκεινται σε σημαντικούς κινδύνους δυσμενούς εξέλιξης.

Οι μακροοικονομικές εξελίξεις ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκές από το αναμενόμενο. Επιπλέον, τα μέτρα δεν συγκεκριμενοποιούνται επαρκώς από το 2013 και μετά. Η δημοσιονομική συμμόρφωση εκ μέρους των περιφερειακών κυβερνήσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες πενιχρές επιδόσεις τους, την αυξημένη ευαισθησία των εσόδων έναντι της πραγματοποιούμενης διαρθρωτικής προσαρμογής, ο αβέβαιος αντίκτυπος της φορολογικής αμνηστίας στα έσοδα και το ενδεχόμενο περαιτέρω ενεργειών χρηματοπιστωτικής διάσωσης, αντιπροσωπεύουν εξίσου κινδύνους για τη δημοσιονομική στρατηγική. Οιοσδήποτε αντίκτυπος αυτών των ενεργειών δημοσιονομικής διάσωσης επί του ελλείμματος θα έχει κατ’ αποκοπήν χαρακτήρα. Η αυστηρή εφαρμογή του νόμου περί σταθερότητας του προϋπολογισμού και η θέσπιση αυστηρών δημοσιονομικών μέτρων σε περιφερειακό επίπεδο, θα μετρίαζε τους κινδύνους ολίσθησης σε περιφερειακό επίπεδο. Δεδομένου του αποκεντρωμένου χαρακτήρα των δημόσιων οικονομικών της Ισπανίας, απαιτείται ισχυρό δημοσιονομικό και θεσμικό πλαίσιο. Το Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει τις προσεχείς εβδομάδες διεξοδική αξιολόγηση της εφαρμογής της σύστασης του Συμβουλίου για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, λαμβάνοντας επίσης υπόψη το εξαγγελθέν πολυετές σχέδιο προϋπολογισμού για την περίοδο 2013-14.

(11)

Το 2011, η Ισπανία ενέκρινε τη μεταρρύθμιση των συντάξεων που αποτελεί σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημοσίων οικονομικών. Ωστόσο, η επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών της Ισπανίας περιορίζει τον αντίκτυπο της μεταρρύθμισης στις προβλεπόμενες δημόσιες δαπάνες που σχετίζονται με την ηλικία. Επιπλέον, η μεταρρύθμιση χρειάζεται να συμπληρωθεί με συγκεκριμένα μέτρα για να υποστηριχθεί η συνολική στρατηγική για την απασχόληση ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας κατά την περίοδο 2012-2014.

(12)

Μολονότι ο λόγος φορολογίας προς ΑΕΠ στην Ισπανία είναι από τους χαμηλότερους στην ΕΕ, η αποδοτικότητα του φορολογικού συστήματος μπορεί να βελτιωθεί με την αύξηση του μεριδίου των πιο ευνοϊκών για την ανάπτυξη έμμεσων φόρων. Ειδικότερα, μπορεί να διευρυνθεί η φορολογική βάση ΦΠΑ με την αναθεώρηση της ευρείας εφαρμογής απαλλαγών και μειωμένων συντελεστών. Το ισπανικό φορολογικό σύστημα ευνοεί επίσης τη δημιουργία χρεών και την αγορά κατοικίας αντί της ενοικίασης χάρη στην εκπτωσιμότητα των τόκων ενυπόθηκων δανείων.

(13)

Η Ισπανία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα της. Η αναδιάρθρωση πρέπει να συνεχιστεί προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι θα εξυγιανθεί κάθε μη βιώσιμη τράπεζα και ότι οι βιώσιμες τράπεζες θα μπορούν να εκπληρώσουν τον ρόλο τους ως φορείς παροχής πιστώσεων προς την πραγματική οικονομία, με διατηρήσιμο τρόπο και χωρίς αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Εξαιτίας της εξασθένησης των μακροοικονομικών προοπτικών, απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των τραπεζών.

(14)

Τον Φεβρουάριο του 2012, η κυβέρνηση ενέκρινε μια ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του συστήματος προστασίας της απασχόλησης και σύναψης συλλογικών συμβάσεων προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα υψηλά επίπεδα ανεργίας και ο σοβαρότατος κατακερματισμός της αγοράς εργασίας. Τα αποτελέσματα πρέπει να παρακολουθούνται, ιδίως όσον αφορά την εξέλιξη των μισθών και τη μείωση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Για να αντιμετωπιστεί εξ ολοκλήρου η πρόκληση αυτή, η εν λόγω μεταρρύθμιση πρέπει να συμπληρωθεί με μια ουσιαστικότερη αναθεώρηση των ενεργών πολιτικών για την αγορά εργασίας, ώστε να βελτιωθεί η απασχολησιμότητα και η αντιστοίχιση θέσεων εργασίας.

(15)

Για την καταπολέμηση της υψηλής ανεργίας των νέων στην Ισπανία, θα πρέπει να εφαρμοστεί χωρίς καθυστέρηση το σχέδιο δράσης για τους νέους, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων μαθητείας και κατάρτισης. Μολονότι η Ισπανία έχει λάβει μέτρα για να καταπολεμήσει την πρόωρη εγκατάλειψη της σχολικής εκπαίδευσης, το ποσοστό παραμένει υψηλό και αποκρύπτει σημαντικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων περιφερειών.

(16)