18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/1

—

Ανακοίνωση της Επιτροπής — Ενίσχυση της υλοποίησης της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση

—

Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές των κρατών μελών για την απασχόληση

—

Σύσταση σύστασης του Συμβουλίου για την υλοποίηση των πολιτικών απασχόλησης των κρατών μελών

1.1.

Εκτιμά, ότι για την υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβώνας πρέπει πρωτίστως να βελτιωθεί η απασχόληση και η ανταγωνιστικότητα. Δεν θα πρέπει να εφαρμοστούν νέες μέθοδοι και να τεθούν νέοι στόχοι, αλλά να δοθεί έμφαση σε προηγούμενες αποφάσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή τους.

1.2.

Θεωρεί σημαντικό, για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών να υπάρχει υγιής μακροοικονομία και οικονομική πολιτική με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη όπως έχει τεθεί στη στρατηγική της Λισσαβώνας.

1.3.

Θεωρεί σημαντικό, η οικονομική πολιτική, η πολιτική απασχόλησης, η κοινωνική πολιτική, η περιβαλλοντική πολιτική καθώς και η εκπαιδευτική πολιτική και η πολιτική έρευνας να εξεταστούν στη στρατηγική της Λισσαβώνας με ολοκληρωμένο τρόπο ως συμπληρωματικά στοιχεία που στηρίζουν την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή. Πρέπει να εμβαθυνθεί περαιτέρω ο διάλογος για την κοινωνική προστασία, τις κατευθυντήριες γραμμές για την οικονομική πολιτική και για την εξέλιξη της απασχόλησης.

1.4.

Εκτιμά, ότι οι διαρθρωτικές καινοτομίες, η ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, η προώθηση του επιχειρηματικού πνεύματος καθώς και η ανάπτυξη της εκπαίδευσης αποτελούν καθοριστικής σημασίας παράγοντες για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ, την προώθηση των επενδύσεων καθώς και για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

1.5.

Θεωρεί δε, ότι η γήρανση του πληθυσμού επιφέρει σημαντικές προκλήσεις στη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και στην ανάπτυξη των υπηρεσιών και τούτο προϋποθέτει τη λήψη αποτελεσματικών μέτρων για την παράταση της διάρκειας του επαγγελματικού βίου και την υποστήριξη της παραμονής στην εργασία.

1.6.

Εκτιμά ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και έχουν συγκεκριμένα καθήκοντα για την υλοποίηση και την ενίσχυση της εφαρμογής της στρατηγικής της Λισσαβώνας, αλλά το δυναμικό αυτό δεν αξιοποιείται επαρκώς.

2.1.

Θεωρεί απαραίτητο, κατά την εφαρμογή της στρατηγικής της Λισσαβώνας να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην αλληλεπίδραση των διαφόρων βαθμίδων διοίκησης που εμπλέκονται στην εφαρμογή και στην ανάπτυξη των μηχανισμών διαχείρισης κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η δημιουργία εταιρικών σχέσεων καθώς και η αποτελεσματική συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην εφαρμογή της στρατηγικής της Λισσαβώνας.

2.2.

Συμφωνεί με τους στόχους που έθεσε το Εαρινό Συμβούλιο για την ενδιάμεση αξιολόγηση της στρατηγικής της Λισσαβώνας και προτείνει στην εν λόγω εξέταση να περιλαμβάνεται σοβαρή αξιολόγηση για την εφαρμογή της διακυβέρνησης καθώς και η προστιθέμενη αξία που παρέχει η αποκεντρωμένη διοίκηση στην υλοποίηση της στρατηγικής.

2.3.

Εκτιμά ότι για την εφαρμογή της ανοικτής μεθόδου συντονισμού θα πρέπει χρησιμοποιηθεί αποκεντρωμένου τύπου προσέγγιση ώστε οι τοπικοί και περιφερειακοί φορείς να έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να αναπτύσσουν τοπικές και περιφερειακές στρατηγικές. Αυτές δε οι στρατηγικές πρέπει να είναι τα επιμέρους τμήματα της εθνικής στρατηγικής. Στα εθνικά σχέδια δράσης των κρατών μελών θα πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένη εικόνα του τρόπου με τον οποίο οι τοπικές και περιφερειακές αρχές έχουν συμμετάσχει στην εκπόνηση των σχεδίων αυτών καθώς και του τρόπου με τον οποίο θα συμβάλουν την υλοποίησή τους.

2.4.

Επισημαίνει ότι η ανοικτή μέθοδος συντονισμού θα πρέπει να απλοποιηθεί ούτως ώστε, πέρα από τις λεπτομέρειες των στόχων και τους δείκτες απόδοσης, να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις στοχοθετημένες κατευθυντήριες γραμμές της στρατηγικής και στο πως θα εφαρμοστούν συγκεκριμένα και αποτελεσματικά.

2.5.

Θεωρεί σημαντικό, τα νέα χρηματοδοτικά πλαίσια της Ένωσης και η δράση των διαρθρωτικών ταμείων να συνδεθούν στενότερα από ό,τι σήμερα με την υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβώνας.

2.6.

Συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής ότι δεν πρέπει να αλλάξουν οι κατευθυντήριες γραμμές αλλά να δοθεί έμφαση στην αποτελεσματική εφαρμογή των υφιστάμενων κατευθυντήριων γραμμών.

2.7.

Κρίνει ιδιαίτερα σημαντικό, σε ορισμένες περιπτώσεις, να δοθούν στα κράτη μέλη πέρα από τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, κοινές συστάσεις σύμφωνα με τις συστάσεις της ομάδας εργασίας Wim Kok. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να καταστεί σαφέστερη η σχέση αυτών των κοινών συστάσεων με τους γενικούς στόχους που τέθηκαν το 2003.

2.8.

Εκτιμά ότι η απαίτηση, που υπάρχει στις κατευθυντήριες γραμμές που υιοθετήθηκαν το 2003, να υποστηριχθεί η συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών φορέων για την ανάπτυξη και την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών, δεν έχει γίνει επαρκώς σεβαστή.

2.9.

Κρίνει απαραίτητο, η διακυβέρνηση να τεθεί περισσότερο στο προσκήνιο της στρατηγικής για την απασχόληση και να αξιολογηθεί κριτικά η υλοποίηση της διακυβέρνησης στην κοινή έκθεση για την απασχόληση του 2005.

2.10.

Συμφωνεί με τις συστάσεις της Επιτροπής που αφορούν τον επαγγελματικό βίο, αλλά εκτιμά ότι στην πολιτική για την απασχόληση θα πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στην προώθηση προσφοράς εργατικού δυναμικού με την παροχή κινήτρων στις γυναίκες, στους ηλικιωμένους, στους νέους στους ανάπηρους και στους μετανάστες καθώς και με την προαγωγή της επαγγελματικής ικανότητας και της υγείας όλου του πληθυσμού.

2.11.

Θεωρεί ότι οι νέες διαρθρωτικές δομές της αγοράς εργασίας και η ανάπτυξη των φορολογικών συστημάτων πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ενισχυθεί η εργασία και η παραμονή στην αγορά εργασίας.

2.12.

Θεωρεί σημαντικό να υποστηρίζονται οι ευκαιρίες για την ανάπτυξη της αγοράς εργασίας των νέων κρατών μελών με την ενίσχυση της ικανότητας δράσης των τοπικών και των περιφερειακών αρχών καθώς και με την υποστήριξη της συνεργασίας και την ανταλλαγή εμπειριών των τοπικών και των περιφερειακών αρχών παλαιών και νέων κρατών μελών.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/3

1.

Σύμφωνα με τον κανονισμό ΕΟΚ 1408/71 ως μεθοριακός εργαζόμενος χαρακτηρίζεται ο εργαζόμενος, μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας ο οποίος κατοικεί σε ένα κράτος μέλος και εργάζεται σε άλλο και ο οποίος επιστρέφει καταρχήν καθημερινά ή τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα στον τόπο κατοικίας του.

2.

Η ελεύθερη διακίνηση των μισθωτών εργαζομένων και η ίση μεταχείρισή τους στα πλαίσια των συνθηκών εργασίας και απασχόλησης (αμοιβές, προστασία από την απόλυση, επανένταξη στην εργασία, φορολογικές και κοινωνικές διευκολύνσεις) ρυθμίζεται κυρίως στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68.

3.

Η αρχή της ίσης μεταχείρισης ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση για όλους τους μεθοριακούς εργαζόμενους (και τους διακινούμενους εργαζόμενους), οι οποίοι εργάζονται και κατοικούν στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4.

Όσον αφορά την κοινωνική προστασία ισχύουν κυρίως ο κανονισμός ΕΟΚ αριθ. 1408/71 και η αντίστοιχη οδηγία εφαρμογής αριθ. 574/72. Στόχος των εγγράφων αυτών είναι να εναρμονίσουν τα συστήματα κοινωνικής ασφαλίσεως στα κράτη μέλη.

5.

Σύμφωνα με τους κανονισμούς αυτούς οι μεθοριακοί εργαζόμενοι υπόκεινται καταρχήν στις διατάξεις και τους κανονισμούς της χώρας στην οποία εργάζονται.

6.

Η πρόσφατη προσχώρηση των 10 κρατών της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης θα οδηγήσει σε μια νέα κατάσταση όσον αφορά τη μετανάστευση (διακινούμενοι εργαζόμενοι) και το φαινόμενο των μεθοριακών εργαζομένων και αφετέρου θα έχει επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.

7.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις συνέπειες της διεύρυνσης είναι κυρίως οι ανατολικές παραμεθόριες περιοχές των ευρωπαϊκών χωρών όπως της Αυστρίας και της Γερμανίας. Οι χώρες αυτές συνορεύουν άμεσα με τη Σλοβενία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Δημοκρατία της Τσεχίας και πρέπει, σε μία πρώτη φάση να αναμένουν αύξηση του αριθμού των μεθοριακών εργαζομένων. Ωστόσο, οι επιπτώσεις της διεύρυνσης μπορεί να οδηγήσουν στη ρύθμιση των έως σήμερα παράνομων μεταναστευτικών ρευμάτων καθώς και στην καλύτερη διευθέτησή τους ώστε να μην περιορίζονται μόνο στις παραμεθόριες περιοχές αλλά να προσανατολίζονται περισσότερο προς περιοχές στις οποίες υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού.

8.

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επιφέρει για κάθε μεθοριακό εργαζόμενο στην ΕΕ εμπόδια διοικητικού, νομικού ή φορολογικού χαρακτήρα στην κινητικότητα, επιπροσθέτως εκείνων που υπάρχουν ήδη.

1.1.1

η έννοια του όρου του μεθοριακού εργαζόμενου στις παραμεθόριες περιοχές αντικατοπτρίζει διαφορετικές πραγματικότητες, ανάλογα με τη χώρα εργασίας ή κατοικίας, τα κριτήρια της φορολογικής ή κοινωνικής νομοθεσίας ή του καθεστώτος των εργαζομένων καθώς και από το αν πρόκειται για ενεργό ή μη ενεργό εργαζόμενο. Επίσης διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει γενικά αποδεκτός ορισμός της έννοιας αυτής ο οποίος να αντικατοπτρίζει τόσο τη φορολογική όσο και την νομική και κοινωνική συνιστώσα·

1.1.2

σε τελική ανάλυση δεν υπάρχει κοινοτικός συντονισμός των φορολογικών συμφωνιών αλλά ούτε και συντονισμός μεταξύ φορολογικών και κοινωνικών συμφωνιών στο πλαίσιο της επαγγελματικής δραστηριότητας των μεθοριακών εργαζομένων σε τελική ανάλυση δεν υπάρχει κοινοτικός συντονισμός των φορολογικών συμφωνιών, αλλά ούτε και συντονισμός μεταξύ φορολογικών και κοινωνικών συμφωνιών στο πλαίσιο της επαγγελματικής δραστηριότητας των μεθοριακών εργαζομένων, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, στο κοινωνικό πλαίσιο, με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 «περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειές τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας» και τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 περί του τρόπου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71.

1.1.3

δεν έχουν οριστεί σε κοινοτικό επίπεδο οι όροι της χορήγησης παροχών καθώς και ότι δεν υπάρχουν κοινοί ορισμοί όσον αφορά την έννοια της ανικανότητας για εργασία, την εκτίμηση του βαθμού της αναπηρίας ή των υφιστάμενων διαφορών σχετικά με το σύστημα υπολογισμού των περιόδων ασφάλισης·

1.1.4

μολονότι διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση μεθοριακών εργαζομένων σύμφωνα με την αρχή της ισότητας όσων ζουν και εργάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο, η αρχή αυτή δεν εφαρμόζεται πάντα σωστά στην πράξη παρότι υπάρχει ορισμός της αρχής αυτής, ως προς τους όρους απασχόλησης και εργασίας, στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68·

1.1.5

ορισμένες πρακτικές που έχουν καθιερωθεί σε εθνικό επίπεδο εμποδίζουν τη διασφάλιση της ελευθερίας διακίνησης των μεθοριακών και διακινούμενων εργαζομένων και ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δικαιώνει τους μεθοριακούς εργαζομένους που έχουν θιγεί από διακρίσεις λόγω κρατικών αποφάσεων και κανονισμών με βάση τα άρθρα 39, 42 και 43 της Συνθήκης ΕΟΚ και ότι κατ' αυτό τον τρόπο καταγράφει ευρωπαϊκό κοινωνικό δίκαιο·

1.1.6

ο κανονισμός 1408/71 έχει καταστεί εξαιρετικά εκτεταμένος, πολύπλοκος και ασαφής λόγω των συμπληρώσεων που προστέθηκαν κατά τη διάρκεια των χρόνων προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη στις εθνικές νομικές διατάξεις, να βελτιωθούν ορισμένες άλλες διατάξεις, να καλυφθούν κενά και να ρυθμιστεί το ασφαλιστικό ή νομικό καθεστώς ορισμένων κατηγοριών προσώπων·

1.1.7

λόγω της έλλειψης εναρμονισμένων εθνικών στοιχείων δεν υπάρχει ασφαλές στατιστικό υλικό σχετικά με τη γενική κατάσταση των μεθοριακών εργαζομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

1.1.8

σύμφωνα με εκτιμήσεις λιγότερο από το 0,50 % των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μεθοριακοί εργαζόμενοι·

1.1.9

δεν υπάρχει διορατική κοινοτική προσέγγιση σχετικά με τα αναμενόμενα ειδικά και πρόσθετα προβλήματα των μεθοριακών εργαζομένων που θα προκύψουν στα νέα κράτη μέλη ενώ η προσέγγιση αυτή πρέπει να είναι κάτι ποιο ουσιαστικό από την απλή πληροφόρηση που προσφέρουν οι υπηρεσίες EURES·

1.2.1

η πρόοδος που σημειώνεται στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση πρέπει να μεταφράζεται και σε πρόοδο όσον αφορά την υλοποίηση της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων, και ότι αυτό πρέπει να ανακηρυχθεί σε κοινό στόχο όλων των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

1.2.2

είναι σημαντικό το ερώτημα για ποιο λόγο στην Ευρώπη υπάρχουν ακόμη τόσο λίγοι μεθοριακοί εργαζόμενοι μετά την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και την καθιέρωση του ενιαίου νομίσματος. Μία πτυχή που θα ήταν σκόπιμο να ενισχυθεί για τον σκοπό αυτό είναι η πρόσβαση των αναζητούντων εργασία και των επιχειρηματιών σε μια υπηρεσία παροχής πληροφοριών και συμβουλών, η οποία θα αποσκοπεί στη διευκόλυνση της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού και στη διαφάνεια της αγοράς εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

1.2.3

εξασθενίζει το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης κυρίως στις παραμεθόριες περιφέρειες οι οποίες πρέπει να είναι ο πρόδρομος και η κινητήρια δύναμη της διαδικασίας ολοκλήρωσης·

1.2.4

με την προσχώρηση των 10 κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης το ζήτημα των μεθοριακών και των διακινούμενων εργαζομένων θα λάβει διαφορετικές διαστάσεις και ότι επομένως είναι επειγόντως απαραίτητο να ενισχυθεί η διορατική αντιμετώπιση της αναμενόμενης εξέλιξης γενικά αλλά ιδιαίτερα στις σημερινές ανατολικές παραμεθόριες περιφέρειες και ότι επομένως είναι επειγόντως απαραίτητο να ενισχυθεί η διορατική αντιμετώπιση της αναμενόμενης εξέλιξης·

1.3.1

την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εξάλειψη των εμποδίων στον τομέα της κινητικότητας των εργαζομένων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη διασφάλιση όλων των ασφαλιστικών δικαιωμάτων κάθε πολίτη καθώς επίσης και την υιοθέτηση των αναθεωρημένων κανονισμών 1408/71 και του κανονισμού 883/04, η οποία θα πρέπει να προσφέρει βελτιώσεις για τους μεθοριακούς εργαζόμενους όσον αφορά τις παροχές σε περίπτωση ασθένειας και τα οικογενειακά επιδόματα·

1.3.2

τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στα κράτη μέλη που επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η οποία είναι προς το συμφέρον κάθε ευρωπαίου πολίτη αλλά και της οικοδόμησης μιας κοινωνικής Ευρώπης·

1.3.3

την απόφαση της Διοικητικής Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων αριθ. 189 της 18ης Ιουνίου 2003 για την αντικατάσταση, από την ευρωπαϊκή ασφαλιστική ταυτότητα, των εντύπων που απαιτούνται στο πλαίσιο της εφαρμογής των κανονισμών αριθ. 1408/71 και 574/72 για την παροχή υπηρεσιών σε περίπτωση προσωρινής διαμονής σε άλλο κράτος μέλος από το κράτος μέλος που είναι αρμόδιο ή το κράτος μέλος στο οποίο έχει ο εργαζόμενος τη μόνιμη κατοικία του·

1.3.4

την κοινή θέση του Συμβουλίου της 8ης Ιανουαρίου 2004 σχετικά με την έκδοση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης·

1.4.1

οι βελτιωτικές αυτές προτάσεις δεν θα μπορούν να εξαλείψουν όλα τα εμπόδια, ακόμη και μετά από την υλοποίησή τους·

1.4.2

με την διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα προκύψουν πιο εκτεταμένα προβλήματα στο θέμα των μεθοριακών εργαζομένων αλλά και νέες ευκαιρίες·

1.4.3

δεν θα πρέπει να επαφίεται η ανάπτυξη μιας κοινωνικής νομοθεσίας ευρωπαϊκού επιπέδου κατά κύριο λόγο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αλλά θα πρέπει να λαμβάνονται ενεργά μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των μεθοριακών εργαζομένων·

1.4.4

ειδικά οι παραμεθόριες περιοχές εξαρτώνται, όσον αφορά την οικονομική τους ανάπτυξη, σε μεγάλο βαθμό από τη διασυνοριακή αγορά εργασίας και αυτό ισχύει ιδιαίτερα και για τις νέες παραμεθόριες περιοχές που θα προκύψουν μετά τη διεύρυνση της Ένωσης·

2.1

συνιστά στην Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε να διαβιβάζονται οι πληροφορίες σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν μεθοριακοί εργαζόμενοι σε ένα από τα υφιστάμενα όργανα όπως π.χ. η διοικητική επιτροπή για την κοινωνική ασφάλεια των διακινούμενων εργαζομένων που προβλέπεται από τον κανονισμό 1408/71 ή η ειδική επιτροπή για την επίτευξη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας και της απασχόλησης εργαζομένων που προβλέπεται στον κανονισμό ΕΟΚ 1612/68·

2.2

προτείνει, το όργανο που θα αναλάβει τη δραστηριότητα αυτή

2.2.1

να συγκεντρώνει και να διαβιβάζει τις σχετικές πληροφορίες από και προς όλες τις αρμόδιες πολιτικές αρχές και θεσμούς, όπως π.χ πληροφορίες που αφορούν:

2.2.1.1

τομείς δράσης των κρατών μελών της ΕΕ, των χωρών ΕΖΕΣ και ΕΟΧ καθώς και των χωρών με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει διμερείς συμφωνίες στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων·

2.2.1.2

τη συμφωνία BENELUX·

2.2.1.3

τις προσπάθειες που καταβάλλονται μεταξύ κρατών μελών·

2.2.1.4

τις κοινοτικές συμφωνίες και ρυθμίσεις καθώς και τις εμπειρίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ειδικότερα της Γενικής Διεύθυνσης V·

2.2.1.5

πληροφορίες της Ομάδας Εργασίας των Μεθοριακών Ευρωπαϊκών Περιοχών·

2.2.1.6

καθώς και πληροφορίες των παραγόντων και οργανισμών, αρμόδιων για θέματα μεθοριακών εργαζομένων, που με τη δράση τους συμβάλλουν στην εξάλειψη των εμποδίων όσον αφορά τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων·

2.2.2

να εξετάζει, πώς, με βάση τις υφιστάμενες συμφωνίες, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες αυτές για την εξάλειψη των προβλημάτων όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για τον καλύττερο συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στα κράτη μέλη ώστε, λαμβανομένης υπόψη και της διεύρυνσης της ΕΕ, να προωθηθεί αποτελεσματικότερα η οικοδόμηση μιας κοινωνικής Ευρώπης.

2.2.3

Συγχρόνως, προκειμένου να μην υπάρχουν υπερκαλύψεις με τις δραστηριότητες υφιστάμενων αρχών, όπως παραδείγματος χάρη το Γραφείο για θέματα μετανάστευσης ή το γραφείο Σέγκεν, συνιστά:

2.2.3.1

την προώθηση της ροής των πληροφοριών καθώς και τη συνεργασία μεταξύ όλων των παραγόντων με όσο το δυνατό πιο συντονισμένο τρόπο·

2.2.3.2

την προώθηση ενός κοινοτικού συστήματος συγκέντρωσης στατιστικών δεδομένων σχετικά με τον αριθμό των μεθοριακών εργαζομένων·

2.2.3.3

την επεξεργασία πρότασης σχετικά με τον ορισμό σε κοινοτικό επίπεδο της έννοιας των άμεσων και έμμεσων μεθοριακών εργαζομένων και διακινούμενων εργαζομένων υπό το πρίσμα της κοινωνικής και φορολογικής νομοθεσίας·

2.2.4

την επεξεργασία προτάσεων για τη βελτίωση της ενημέρωσης και της κατάρτισης των αρμόδιων υπαλλήλων στις δημόσιες υπηρεσίες στον τομέα των μεθοριακών εργαζομένων·

2.2.5

την επεξεργασία προτάσεων σχετικά με την απλούστευση και την ολοκλήρωση των σχετικών κανονισμών·

2.2.5.1

τη σύσταση περιφερειακών, διασυνοριακών υπηρεσιών επίλυσης προβλημάτων των μεθοριακών εργαζομένων, οι οποίες να έχουν τη δυνατότητα να συγκροτούν με δική τους πρωτοβουλία προσωρινές ομάδες εργασίας για την επίλυση συγκεκριμένων επίκαιρων προβλημάτων με στόχο την εξάλειψη των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι μεθοριακοί εργαζόμενοι στις παραμεθόριες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

2.3

προτείνει ώστε αυτές οι διασυνοριακές υπηρεσίες επίλυσης προβλημάτων των μεθοριακών εργαζομένων·

2.3.1

να εντάσσονται είτε στις τοπικές αρχές που αναπτύσσουν διασυνοριακή δραστηριότητα είτε στα υφιστάμενα γραφεία EURES·

2.3.2

να αναλύουν την κατάσταση που επικρατεί σε κάθε παραμεθόρια περιοχή και να καταρτίζουν κατάλογο συγκεκριμένων προβλημάτων

2.3.3

να εξετάζουν τις εθνικές ή διμερείς ρυθμίσεις κανονισμούς, συμφωνίες ή νομοσχέδια που βρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας ως προς τη συμβατότητά τους με το καθεστώς των μεθοριακών εργαζομένων.

2.3.4

να ενημερώνουν ενδεχομένως τις αρμόδιες εθνικές ή διακρατικές αρχές σχετικά με τις αρνητικές συνέπειες που απορρέουν από την εφαρμογή αυτών των εθνικών ή διακρατικών κανονισμών, συμφωνικών και νομοσχεδίων όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των μεθοριακών εργαζομένων, και να προτείνουν λύσεις στους αρμόδιους εταίρους τους·

2.3.5

σε περίπτωση συγκεκριμένων προβλημάτων μεταξύ των ενδιαφερόμενων κρατών μελών, (π.χ. όσον αφορά τις συμφωνίες σχετικά με τη διπλή φορολόγηση, την ασφάλειας περίθαλψης ή τα επιδόματα για τα τέκνα των μεθοριακών εργαζομένων,) να επιδιώκουν τη διμερή συνεργασία των ειδικών υπαλλήλων των αρμόδιων υπουργείων στους οποίους θα πρέπει να προσφέρουν την υποστήριξη εμπειρογνωμόνων τοπικού ή περιφερειακού επιπέδου·

2.3.6

να υποβάλουν στα αρμόδια υπουργεία εντός σύντομης προθεσμίας διμερή πρότυπα λύσεων τόσο σε διοικητικό όσο και σε νομοθετικό επίπεδο και συμμετέχουν στην υλοποίησή τους·

2.3.7

να διοικούνται και να υποστηρίζονται με επαγγελματισμό·

2.4

προτείνει να διασφαλίζεται η διάθεση των απαραίτητων πόρων μέσω κοινοτικής χρηματοδότησης, δεδομένου ότι έχει διευρυνθεί το πεδίο εντός του οποίου δραστηριοποιούνται οι τοπικές αρχές ή τα υφιστάμενα γραφεία EURES που έχουν την φροντίδα αυτών των περιφερειακών διασυνοριακών υπηρεσιών επίλυσης προβλημάτων των μεθοριακών εργαζομένων.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/7

1.

ότι η γήρανση του ενεργού πληθυσμού και η συμμετοχή των εργαζόμενων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας αποτελούν τομείς στους οποίους πρέπει να αναληφθούν συγκεκριμένες δράσεις κατά προτεραιότητα προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της ανάπτυξης της βιώσιμης οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής που ορίστηκαν στη στρατηγική της Λισσαβώνας το 2000·

2.

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης του 2001 προσδιόρισε ως στόχο της Κοινότητας για το 2010 να αυξηθεί κατά 50 % ο μέσος όρος απασχόλησης για τις ηλικίες μεταξύ 55 και 64 ετών·

3.

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης του 2002 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι απαραίτητο να αυξηθεί σταδιακά κατά πέντε χρόνια περίπου το όριο ηλικίας μετά το οποίο θα εξέρχονται από την ενεργό ζωή οι εργαζόμενοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

4.

ότι παρά την θετική εξέλιξη των τελευταίων ετών, η ΕΕ δεν έχει ακόμη επιτύχει τους δύο αυτούς στόχους και ότι κινδυνεύει μην επιτύχει το στόχο του 70 % απασχόλησης που ορίστηκε στη Λισσαβώνα·

5.

ότι παραμένουν έντονες ανισότητες μεταξύ των κρατών μελών, και τούτο παρά τον αυξανόμενο αριθμό των κρατών μελών που εφαρμόζουν ίδιες εθνικές στρατηγικές, ειδικότερα όσον αφορά την μεταρρύθμιση των συντάξεων·

6.

ότι η διαφορά φύλου στη συμμετοχή στην αγορά εργασίας είναι ένα από τα κρίσιμα σημεία και ότι το ποσοστό γυναικείας απασχόλησης στην ηλικία των 55-64 ετών είναι σήμερα κατά μέσο όρο 30 % περίπου·

7.

ότι η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού έχει ως αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι ηλικίας 50 και άνω να αποτελούν το υψηλότερο ποσοστό του εργατικού δυναμικού και ότι χαμηλότερο ποσοστό νέων εισέρχεται στην αγορά εργασίας·

8.

ότι η ανάπτυξη της συμμετοχής στην αγορά εργασίας των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας έχει θεμελιώδη σημασία για την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και των συστημάτων κοινωνικής προστασίας·

9.

ότι η επιμήκυνση της διάρκειας ζωής παρέχει μεγαλύτερες ευκαιρίες υλοποίησης των ατομικών δυνατοτήτων κατά τη διάρκεια της ζωής και ότι η παράταση του ενεργού βίου επιτρέπει την καλύτερη ανάπτυξη των ανθρώπινων δυνατοτήτων.

1.1

συμμερίζεται την ανησυχία της Επιτροπής ότι χωρίς την ανάληψη αποτελεσματικών δράσεων στον τομέα της απασχόλησης του ηλικιωμένου πληθυσμού υπάρχει κίνδυνος να μην επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ για την απασχόληση·

1.2

συμφωνεί με την ανάλυση των ειδικών όρων που πρέπει να κυριαρχήσουν στην αγορά εργασίας για να καταστεί δυνατή η παράταση του επαγγελματικού βίου, όπως η παροχή των κατάλληλων χρηματοοικονομικών κινήτρων, η εξασφάλιση καλών όρων υγείας και ασφάλειας στην αγορά, η δημιουργία ελαστικότερων μορφών οργάνωσης της εργασίας, η μόνιμη πρόσβαση στην κατάρτιση, η εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών στον τομέα της αγοράς εργασίας, η βελτίωση της ποιότητας της εργασίας·

1.3

επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή θεωρεί πως τα κράτη μέλη πρέπει να υιοθετήσουν ριζικά μέτρα και να προσδιορίσουν στο πλαίσιο της γήρανσης του ενεργού πληθυσμού μια σφαιρική πολιτική που δεν θα προβλέπει μόνο την μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών συστημάτων αλλά θα προωθεί και την πρόσβαση όλων στην κατάρτιση και τις πολιτικές ενεργού βίου στην αγορά εργασίας ανεξαρτήτως ηλικίας και να προβλέπει πάντοτε όρους μακροχρόνιας εργασίας για όλη την επαγγελματική ζωή έτσι ώστε να υποβοηθείται η μονιμότητα της εργασίας·

1.4

κρίνει ότι έχει σημασία να αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην αναγκαία αύξηση μέσω της υιοθέτησης ειδικών στρατηγικών, της απασχόλησης των γυναικών για τις ηλικίες μεταξύ 55 και 64 ετών·

1.5

είναι πεπεισμένη ότι οι κοινωνικοί εταίροι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, όσον αφορά την υιοθέτηση στρατηγικών για την παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου και συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας της επαγγελματικής ζωής·

1.6

είναι πεπεισμένη ότι οι πολιτικές και οι δράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα συμβάλλουν στην υποστήριξη και διάδοση των στρατηγικών για την παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου.

2.1

τονίζει ότι η απασχόληση των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας πρέπει να θεωρείται ότι αποτελεί φυσικό τμήμα του κόσμου της εργασίας. Κατά συνέπεια, όσον αφορά τη στρατηγική διαχείριση των ανθρώπινων πόρων, είναι προτιμότερο να γίνεται λόγος για διαχείριση διαφορετικών ηλικιακών ομάδων ή για διαφοροποιημένη διαχείριση παρά να ξεχωρίζονται οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας ως ειδική ομάδα. Όλα τα άτομα που συμμετέχουν στην αγορά εργασίας πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να συμφιλιώνουν τις επαγγελματικές με τις οικογενειακές υποχρεώσεις σε όλα τα στάδια του επαγγελματικού τους βίου

2.2

συμφωνεί ότι οι στρατηγικές που προτείνονται κατά προτεραιότητα από την Επιτροπή για να ευνοηθεί η ριζική πολιτιστική μεταρρύθμιση που αξιοποιεί το ανθρώπινο κεφάλαιο καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής προωθεί την παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου, αποφεύγει τον αποκλεισμό των ηλικιωμένων και αυξάνει το ποσοστό απασχόλησής τους, που αποτελεί βασικό παράγοντα της προσφοράς εργασίας μπροστά στην προβλεπόμενη μείωση του ενεργού πληθυσμού·

2.3

θεωρεί ωστόσο ότι αυτά δεν επαρκούν για την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ηλικιωμένου πληθυσμού, αλλά ότι χρειάζεται επίσης να αναγνωριστεί η σημαντική συμβολή των ηλικιωμένων στις δραστηριότητες εθελούσιου και ανεπίσημου χαρακτήρα που είναι κοινωνικώς χρήσιμες. Είναι σκόπιμο συνεπώς να αναγνωριστεί ότι όλες οι εργασιακές δραστηριότητες, είτε οικονομικού είτε κοινωνικού χαρακτήρα, έχουν μεγάλη σημασία για την οικονομία, την ατομική ευημερία και για την κοινωνική συνοχή σε τοπικό επίπεδο·

2.4

συμφωνεί, με την Επιτροπή ότι για να ευνοηθεί η απασχόληση των εργαζόμενων μεγαλύτερης ηλικίας έχει θεμελιώδη σημασία να ενθαρρυνθεί καθ' όλη τη διάρκεια του ενεργού βίου η υιοθέτηση στρατηγικών για την ανάπτυξη καλών όρων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας, ελαστικών μορφών οργάνωσης της εργασίας, μόνιμη πρόσβαση στην κατάρτιση, υιοθέτηση πολιτικών για το εργατικό δυναμικό στην αγορά εργασίας προκειμένου να εξασφαλισθεί η απασχόληση σε όλες τις φάσεις του ενεργού βίου·

2.5

θεωρεί ωστόσο ότι για να ευνοηθεί η μονιμότητα, να καθυστερήσει η έξοδος, να διευκολυνθεί η επάνοδος στον κόσμο της εργασίας των ηλικιωμένων γυναικών και για να αυξηθεί το ποσοστό γυναικείας απασχόλησης δεν επαρκούν μόνο οι καθορισμένες δράσεις αλλά είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν στρατηγικές οι οποίες επιτρέπουν στις γυναίκες καθ' όλη τη διάρκεια του ενεργού βίου τους να συμφιλιώνουν την εργασιακή με την οικιακή και οικογενειακή απασχόληση·

2.6

συνιστά, δεδομένου ότι σύμφωνα με την Επιτροπή δεν υφίσταται καμία εμπειρική απόδειξη ότι οι νέοι εργαζόμενοι και οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας είναι εναλλάξιμοι, να δοκιμασθούν στο πλαίσιο των συγκεκριμένων στρατηγικών σύμφωνα αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών με βάση την ελαστική οργάνωση της εργασίας που θα ευνοεί τη σταδιακή έξοδο των ηλικιωμένων από τον κόσμο εργασίας και θα αξιοποιεί την εμπειρία και τις επαγγελματικές τους ικανότητες υπέρ των νέων·

2.7

Επαναλαμβάνει την άποψη της Επιτροπής ότι οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας μπορούν επίσης να ωφεληθούν από την εκ νέου ενσωμάτωσή τους στην αγορά εργασίας μέσω αξιόλογων προγραμμάτων που χρηματοδοτεί το ΕΚΤ. Η βέλτιστη πρακτική έχει δείξει ότι τα πρώην διοικητικά στελέχη μεγαλύτερης ηλικίας έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν και να εκσυγχρονίσουν τις δεξιότητές τους για να εξασφαλίσουν την απασχόληση μέσα στις οργανώσεις που αντιμετωπίζουν ελλείψεις διοικητικών δεξιοτήτων στην τοπική αγορά εργασίας.

2.8

τονίζει τη σημασία που έχει η εφαρμογή των εδαφικών προγραμμάτων για την απασχόληση με τη συμμετοχή των κοινωνικών φορέων για την υποστήριξη των ευκαιριών πρόσβασης στη δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση, στην ενίσχυση των πολιτικών για τον ενεργό επαγγελματικό βίο της αγοράς εργασίας ειδικότερα όσον αφορά τον προσανατολισμό και την παροχή απασχόλησης στους ηλικιωμένους ανέργους· στον εντοπισμό δράσεων που να ενσωματώνουν από άποψης ευημερίας και κοινωνικής συνοχής τις πολιτικές εργασίας· στην προώθηση της συμμετοχής των ηλικιωμένων στην ενεργό κοινωνική ζωή·

2.9

Στο πλαίσιο των στρατηγικών αυτών, η Επιτροπή των Περιφερειών τονίζει ότι κεντρικό ρόλο διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, επισημαίνοντας ειδικότερα ότι είναι απαραίτητο να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή στις δραστηριότητες και τα προγράμματα ειδικής αρμοδιότητας ή ενδιαφέροντός τους, που επιτρέπουν να αποφεύγεται η επικίνδυνη διχοτόμηση μεταξύ των ηλικιωμένων εργαζόμενων που είναι οικονομικώς παραγωγικοί και των ηλικιωμένων κοινωνικώς αποκλεισμένων·

2.9.1

τονίζει, ειδικότερα ότι έχει σημασία να αναγνωριστούν οι αρμοδιότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την προώθηση πρωτοβουλιών κοινωνικώς χρήσιμης εργασίας των ηλικιωμένων (όπως η μη ανταμειβόμενη εθελούσια εργασία ή μερικώς ανταμειβόμενη που παρέχεται από τους ηλικιωμένους για την κοινότητά τους, πολιτική θητεία κλπ.). Η εν λόγω τυπολογία εργασίας μεγάλης κοινωνικής σημασίας, εκτός του ότι αποκτά μεγάλη σημασία όσον αφορά την αλληλεγγύη, ενισχύει την ένταξη και τονώνει την ενεργό κοινωνική συμμετοχή των ηλικιωμένων, ευνοεί τις σχέσεις μεταξύ των γενεών κλπ., μπορεί επίσης να συνοδευτεί και με προγράμματα σταδιακής εξόδου από την αγορά εργασίας ή να εξασφαλίσει μορφές νέας απασχόλησης για όσους εξέρχονται·

2.9.2

επισημαίνει ότι ο στόχος της αύξησης του ποσοστού απασχόλησης των γυναικών ηλικίας μεταξύ 55 και 64 ετών πρέπει οπωσδήποτε να προβλέπει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην πρόληψη των υπηρεσιών περίθαλψης και συνδρομής για τα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας (ανήλικοι ή μη αυτοδύναμοι ενήλικες), δεδομένου ότι η προσδιοριζόμενη ηλικιακή δέσμευση, βάσει των σημερινών δημογραφικών τάσεων, έχει να επωμισθεί σημαντικότατες οικογενειακές ευθύνες. Επίσης, όπως ακριβώς η Επιτροπή συνιστά στο έγγραφό της την εξασφάλιση παρεμβάσεων μόνιμης κατάρτισης και ελαστικής εργασίας καθ' όλη τη διάρκεια επαγγελματικού βίου, έτσι πρέπει να επιδειχθεί ιδιαίτερη προσοχή στη χάραξη στρατηγικών για την κατάρτιση, την οργάνωση και τις εκπαιδευτικές κοινωνικές και βοηθητικές υπηρεσίες που επιτρέπουν στις γυναίκες να συμφιλιώνουν καθ' όλη τη διάρκεια του ενεργού βίου τους τα επαγγελματικά με τα οικογενειακά τους καθήκοντα·

2.9.3

φρονεί ότι έχει θεμελιώδη σημασία η προαγωγή όχι μόνο εθνικών προληπτικών και συνταξιοδοτικών στρατηγικών, αλλά και εδαφικών προγραμμάτων για την απασχόληση που υπευθυνοποιούν τους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς και επιτρέπουν να υιοθετούνται στρατηγικές στις οποίες συμμετέχουν οι κοινωνικοί εταίροι. Τα εν λόγω προγράμματα να παρέχουν τη δυνατότητα να δοκιμάζονται καινοτόμες πολιτικές για τον μη αποκλεισμό των ηλικιωμένων, την αύξηση της απασχολισιμότητάς τους, την οικονομική και κοινωνική αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους. Μόνο στο επίπεδο των εδαφικών προγραμμάτων που πρέπει να υποστηριχθούν με κονδύλια της ΕΕ, είναι δυνατόν πράγματι να ενσωματωθεί η πολυπλοκότητα των οικονομικών και κοινωνικών πτυχών που συνεπάγεται η σταδιακή παράταση του ενεργού βίου του πληθυσμού αφενός, και η μείωση του ενεργού πληθυσμού, αφετέρου.

2.10

τονίζει και πάλι τη σημασία που έχει η ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, ειδικότερα η ανταλλαγή τοπικών και περιφερειακών ανταλλαγών και η επέκταση των πρωτοβουλιών και των προγραμμάτων κοινοτικής δράσης με σκοπό όχι μόνον την παρακίνηση των κρατών μελών να επισπεύσουν την εφαρμογή πολιτικών μεταρρύθμισης των συστημάτων συνταξιοδότησης και υγείας, αλλά και για την υποστήριξη κοινωνικών και οικονομικών πολιτικών σε τοπικό επίπεδο με σκοπό την αύξηση της απασχόλησης των ηλικιωμένων εργαζόμενων.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/10

1)

ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε στις 24 Ιανουαρίου 1994 ψήφισμα για την κοινή εγκληματικότητα στα μεγάλα αστικά κέντρα και τις διασυνδέσεις της με το οργανωμένο έγκλημα και το ψήφισμα της 17ης Νοεμβρίου 1998 για τους προσανατολισμούς και τα μέτρα πρόληψης του οργανωμένου εγκλήματος ενόψει της χάραξης μίας σφαιρικής στρατηγικής για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος

2)

ότι το πλαίσιο αναφοράς στο οποίο πρέπει να ενταχθούν οι δράσεις πρόληψης καθορίζεται από τους κανόνες της συνθήκης για τη θέσπιση χώρου ελευθερίας, δικαιοσύνης και ασφάλειας, οι οποίοι έθεσαν τις βάσεις για μία πραγματική ευρωπαϊκή δημόσια τάξη με την οποία οι τρεις στόχοι είναι στενά συνδεδεμένοι, η οποία θα πρέπει επίσης να συνδεθεί με το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

3)

ότι το άρθρο 29 της Συνθήκης θεσπίζει ότι ο στόχος της Ένωσης στο πεδίο αυτό πρέπει να επιτευχθεί με πρόληψη της εγκληματικότητας, οργανωμένης ή μη, και την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού

4)

ότι το σχέδιο δράσης της Βιέννης του 1997 ζητούσε, πέντε έτη μετά την έναρξη της ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, τη θέσπιση μέτρων πρόληψης της εγκληματικότητας

5)

ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι χρειάζεται να αναπτυχθούν μέτρα πρόληψης της εγκληματικότητας, να υπάρξει ανταλλαγή ορθών πρακτικών και να ενισχυθούν το δίκτυο των εθνικών αρχές οι οποίες είναι αρμόδιες για την πρόληψη της εγκληματικότητας και η συνεργασία εξειδικευμένων εθνικών του τομέα, διευκρινίζοντας ότι οι προτεραιότητες για τη συνεργασία αυτή μπορεί να είναι κυρίως η εγκληματικότητα των νέων, η εγκληματικότητα των πόλεων, και η εγκληματικότητα που συνδέεται με τα ναρκωτικά. Προέβλεπε να εξεταστεί για το σκοπό αυτό η δυνατότητα θέσπισης προγράμματος χρηματοδοτούμενου από την Κοινότητα

6)

ότι διάφορα σεμινάρια και διασκέψεις για την πρόληψη της εγκληματικότητας, ιδιαίτερα της Στοκχόλμης, της Σαραγόσας και των Βρυξελλών το 1996, του Noordwijk το 1997, του Λονδίνου το 1998, και του Αλγκάρβε το 2000, ζητούσαν την ανάπτυξη στο εσωτερικό της ΕΕ ενός δικτύου που θα ενισχύσει τη συνεργασία στα θέματα της πρόληψης της εγκληματικότητας

7)

ότι σημαντικό στάδιο στην ιστορία των διαφόρων διασκέψεων που προωθήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιπροσωπεύει η διάσκεψη υψηλού επιπέδου του Αλγκάρβε της 4ης και 5 ης Μαΐου 2000, κατά την οποία θεσπίστηκε το πρόγραμμα Ιπποκράτης και κυρίως τέθηκαν οι βάσεις για την ανακοίνωση της Επιτροπής της 29ης Νοεμβρίου 2000·

8)

ότι στην εν λόγω ανακοίνωση προσδιορίστηκαν τα στοιχεία μίας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη: εξάσθηνηση των παραγόντων που διευκολύνουν την ολίσθηση στην εγκληματικότητα και την υποτροπή, αποτροπή του μηχανισμού δημιουργίας θυμάτων, η μείωση του αισθήματος της ανασφάλειας, προώθηση και διάδοση ενός πνεύματος νομιμότητας και ενός πνεύματος της προληπτικής διαχείρισης των συγκρούσεων, και τέλος πρόληψη μέσω δράσεων «ορθής διακυβέρνησης»

9)

ότι οι πολιτικές πρέπει να στηρίζονται σε μια πολυκλαδική προσέγγιση με συνδυασμό προληπτικών δράσεων, μέτρων ασφαλείας και συνοδευτικές πολιτικές κοινωνικού και εκπαιδευτικού τύπου και επί τόπoυ συμπράξεις στα πλαίσια των οποίων ανατίθεται βασικός ρόλος στις τοπικές αρχές

10)

ότι, επιπλέον, ως προς αυτές τις αρχές και τους στόχους είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για ένα «ευρωπαϊκό πρότυπο» πρόληψης της εγκληματικότητας στα πλαίσια του οποίου η δράση της ΕΕ, χωρίς να υποκαθιστά τα εθνικά, περιφερειακά ή τοπικά επίπεδα, μπορεί να προσφέρει ουσιαστική προστιθέμενη αξία «ολοκληρώνοντας την πυραμίδα ευθυνών»

11)

ότι το αίσθημα ανασφάλειας αυξήθηκε στην Ευρώπη, αργά μεν αλλά σταθερά, την περίοδο 1996-2002

12)

ότι είναι αναγκαίο να ενεργοποιηθεί το σύνολο της κοινωνίας για την ανάπτυξη της σύμπραξης των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών δημόσιων αρχών, μη κυβερνητικών οργανισμών, ιδιωτικού τομέα και πολιτών, δεδομένου ότι τα αίτια της εγκληματικότητας είναι πολυάριθμα και, για το λόγο αυτό, πρέπει να αντιμετωπιστούν με μέτρα που υιοθετούνται από διαφορετικές ομάδες της κοινωνίας, σε συνεργασία με τους επί τόπου παράγοντες που διαθέτουν διαφορετικές εμπειρίες και αρμοδιότητες, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών

13)

ότι το μεγαλύτερο μέρος των εγκληματικών πράξεων που διαπράττονται κατά των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συντελούνται στις αστικές περιοχές και, για το λόγο αυτό, είναι αναγκαίο να δοθεί προτεραιότητα στις κατάλληλες πολιτικές ενσωμάτωσης σε αστικό επίπεδο

1.1

Κρίνει θετικά το γεγονός ότι προωθήθηκε μία διαδικασία επαλήθευσης των δραστηριοτήτων του δικτύου σε συνάρτηση με τη νέα ώθηση των πολιτικών πρόληψης σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε σχέση με το φαινόμενο του μη οργανωμένου εγκλήματος – που προσδιορίζεται ως μαζική εγκληματικότητα – και ότι προσδιορίστηκαν ως προτεραιότητες τα πλαίσια της εγκληματικότητας των νέων, της εγκληματικότητας στις αστικές περιοχές και της εγκληματικότητας που σχετίζεται με τα ναρκωτικά καθώς και της εγκληματικότητας κατά των γυναικών και άλλων μειονεκτικών ομάδων, όπως των παιδιών, των νέων, των ηλικιωμένων και των μεταναστών.

1.2

Υπενθυμίζει ότι οι πολιτικές πρόληψης του εγκλήματος αποτελούν για τα κράτη μέλη ένα πλαίσιο στο οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί αποτελεσματικά να συμβάλει στη δημιουργία πραγματικής «προστιθέμενης αξίας» στις δράσεις που αναλαμβάνονται σε εθνικό και τοπικό επίπεδο.

1.3

Υπογραμμίζει την αναγκαιότητα να θεωρηθούν τα μέτρα πρόληψης του εγκλήματος ως πρωτοβουλίες που δεν αφορούν αποκλειστικά το φαινόμενο της εγκληματικότητας με τη στενή έννοια, αλλά και την πρόληψη του συνόλου των αντικοινωνικών συμπεριφορών και την άρση των αιτιών που τις παράγουν καθώς και τη μείωση του αισθήματος φόβου και ανασφάλειας των πολιτών.

1.4

Επισημαίνει, ωστόσο, με ανησυχία ότι τα προτεινόμενα μέτρα περιορίζονται στην αντιμετώπιση με συγκεκριμένο τρόπο των τεχνικών πτυχών όπως, π.χ., ακριβέστερος ορισμός του τύπων αδικημάτων που πρέπει να αντιμετωπιστούν, χωρίς να υπάρχουν αναφορές και προτάσεις για ό,τι σχετίζεται με την κοινωνική παροχή της πρόληψης.

1.5

Παρατηρεί ότι η πρόληψη του εγκλήματος – εννοούμενη ως το σύνολο των πρωτοβουλιών που αποβλέπουν στην πρόληψη των αντικοινωνικών συμπεριφορών, στην άρση των αιτιών που τις παράγουν και στη μείωση του αισθήματος φόβου και ανασφάλειας των πολιτών – αφορά εγκαρσίως πολλούς τομείς των δημόσιων πολιτικών: κοινωνικές υποθέσεις, εκπαίδευση, πολεοδομία, ένταξη, μετανάστευση, ανάπτυξη της συμμετοχής των πολιτών.

1.6

Κρίνει ότι η Επιτροπή οφείλει να αναγνωρίσει τις σχέσεις αλληλεξάρτησης των φαινομένων της εγκληματικότητας και της αντικοινωνικότητας και των διαδικασιών κοινωνικού αποκλεισμού που οφείλονται στις οικονομικές και τεχνολογικές μεταβολές των σύγχρονων κοινωνιών. Όμως, κρίνει ότι την προσέγγιση αυτή πρέπει να ακολουθήσουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις όσον αφορά το συντονισμό των πολιτικών.

1.7

Εκφράζει την ευχή να υπογραμμιστεί ο κεντρικός ρόλος των περιφερειακών και τοπικών αρχών όσον αφορά την υποστήριξη των πολιτικών πρόληψης του εγκλήματος από τα κράτη μέλη όπως και το γεγονός ότι η Επιτροπή μελετά τη σκοπιμότητα ενεργοποίησης όλων των κοινωνικών παραγόντων. Ωστόσο, πρέπει οι διαβεβαιώσεις αυτές να μεταφραστούν σε συγκεκριμένη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Πρόληψης του Εγκλήματος παρέχοντας χώρο και ρόλο στους παράγοντες αυτούς που σήμερα είναι παραμελημένοι.

1.8

Διαπιστώνει με ανησυχία ότι το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πρόληψης του Εγκλήματος αποτελεί αποκλειστικά άτυπο χώρο ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών και δεν διαθέτει κριτήρια και στόχους εργασίας κυρίως λόγω της διαρθρωτικής του αδυναμίας.

2.1

Εφιστά την προσοχή στις ιδιαιτερότητες του προβλήματος της αντίληψης της ανασφάλειας, οι οποίες εξαρτώνται από παραμέτρους που αναμφιβόλως συνδέονται με την εγκληματικότητα (ο πραγματικός κίνδυνος να υποστεί κανείς αδίκημα), αλλά επίσης και σε πολλά άλλα κοινωνικά, ψυχολογικά, και πολιτιστικά στοιχεία όπως η ηλικία, το φύλο, η περιορισμένη εμπιστοσύνη στη δράση των θεσμών, η επισφαλής ή περιθωριακή κοινωνική κατάσταση του συγκεκριμένου ατόμου, η αντίληψη ότι υπάρχει κρίση στην κοινωνία και στις αξίες, ο ρόλος των μαζικών μέσων επικοινωνίας, η υποβάθμιση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος.

2.2

Ζητά από την Επιτροπή να προβλέψει στο πλαίσιο των υφισταμένων προγραμμάτων ειδικά μέτρα με στόχο την ανάπτυξη πολιτικών ασφαλείας οι οποίες ολοκληρώνουν μέτρα τα οποία υιοθετούνται σε κοινωνικό επίπεδο στον τομέα της πολεοδομίας και της εκπαίδευσης, αλλά και την ανάπτυξη της συμμετοχής και του αισθήματος της κοινότητας των πολιτών, έχοντας επίγνωση ότι η παρέμβαση με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας των ατόμων σημαίνει προσπάθεια για την πρόληψη του εγκλήματος, αλλά και για τον κατευνασμό της κοινωνίας καθώς και για την αντιμετώπιση των αντιλήψεων και των φόβων των πολιτών.

2.3

Υπογραμμίζει τη σημασία του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την παρακολούθηση των φαινομένων της εγκληματικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την αξιολόγηση των πολιτικών και των εθνικών, περιφερειακών, και τοπικών εμπειριών, την υποστήριξη της ανταλλαγής μεταξύ των κρατών μελών κάθε γνώσης και ορθής πρακτικής στα θέματα της πρόληψης του εγκλήματος και της ασφάλειας στα αστικά κέντρα.

2.4

Ζητά από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η εφαρμογή στην πράξη των μέσων που διαθέτει λαμβάνει τη μορφή εγκάρσιας και διακλαδικής δράση με σκοπό την πραγματική πρόληψη της εγκληματικότητας στα αστικά κέντρα: οι πολιτικές πρέπει να εστιαστούν σε θέματα όπως, για παράδειγμα, η διαχείριση των δημόσιων χώρων, των συγκοινωνιών ή των μειονοτικών συνοικιών.

2.5

Ζητά από την Επιτροπή να περιληφθεί στον προϋπολογισμό 2005 η κατά προτεραιότητα εφαρμογή των τοπικών και περιφερειακών πολιτικών και να ενισχυθεί σε θεσμικό επίπεδο η παρουσία των κοινοτήτων και των περιφερειών.

2.6

Επισημαίνει προς το σκοπό αυτό τη σημασία του ρόλου που διαδραματίζει το Ευρωπαϊκό Φόρουμ για την Ασφάλεια Αστικών Κέντρων (FESU) όσον αφορά την προώθηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο των γνώσεων στα θέματα της πρόληψης της εγκληματικότητας και της ασφάλειας στα αστικά κέντρα, ιδιαίτερα στο επίπεδο της αξιολόγησης των δημόσιων πολιτικών και της διάδοσης των ορθών πρακτικών.

2.7

Επισημαίνει τη σκοπιμότητα πρόβλεψης ενός Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου της ασφάλειας στα αστικά κέντρα – ελαφράς διάρθρωσης - προκειμένου να δοθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη ένα κοινό σύστημα συλλογής, συστηματοποίησης και επεξεργασίας των δεδομένων του αισθήματος ανασφάλειας, προώθησης και συντονισμού των ερευνών, κατάρτισης του περιεχομένου των πολιτικών για την ασφάλεια, τόσο στους άλλους τομείς αρμοδιότητας της ΕΕ, όσο και για τη συγκρότηση περιφερειακών και τοπικών συμπράξεων.

2.8

Ζητεί, τέλος, από την Επιτροπή να έχει πάντοτε υπόψη κατά την χάραξη των πολιτικών πρόληψης ότι είναι σημαντικό οι εν λόγω πολιτικές να ανταποκρίνονται στο στόχο της ασφάλειας των πολιτών και, ταυτόχρονα, μην οδηγήσουν στην πράξη σε παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/13

—

Η δικαιούχος επιχείρηση πρέπει να είναι επιφορτισμένη με την εκπλήρωση σαφώς καθορισμένης υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας·

—

Οι παράμετροι βάσει των οποίων υπολογίζεται η αντιστάθμιση πρέπει να έχουν προσδιοριστεί προηγουμένως αντικειμενικά και με διαφάνεια·

—

Η αντιστάθμιση δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το κόστος της εκπλήρωσης της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας, μείον τα έσοδα από την παροχή της υπηρεσίας (η αντιστάθμιση επιτρέπεται, πάντως, να περιλαμβάνει και εύλογο κέρδος)·

—

Τέταρτον, όταν η επιλογή της επιχειρήσεως στην οποία πρόκειται να ανατεθεί η εκπλήρωση υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε συγκεκριμένη περίπτωση δεν πραγματοποιείται στο πλαίσιο διαδικασίας σύναψης δημοσίας σύμβασης, η οποία προσφέρει τη δυνατότητα επιλογής του υποψηφίου που είναι σε θέση να παράσχει τις σχετικές υπηρεσίες με το χαμηλότερο για το κοινωνικό σύνολο κόστος, το επίπεδο της απαραίτητης αντιστάθμισης πρέπει να καθορίζεται βάσει ανάλυσης των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση, με χρηστή διαχείριση και κατάλληλα εξοπλισμένη για την ικανοποίηση των απαιτήσεων σχετικά με την παροχή δημόσιας υπηρεσίας, προκειμένου να εκπληρώσει τις εν λόγω υποχρεώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά έσοδα και ένα εύλογο κέρδος από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών.

1.1

Φρονεί ότι η παρέμβαση του κοινοτικού δικαστή ήταν αναγκαία και είχε ιδιαίτερη επίδραση, πόσο μάλλον που ο κοινοτικός νομοθέτης δεν κατέστη δυνατόν να καθορίσει κανόνες ικανούς να προσφέρουν κατάλληλη νομική ασφάλεια όσον αφορά τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος·

1.2

Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι τα δύο πρώτα κριτήρια της απόφασης Altmark Trans - δηλαδή η υποχρέωση σαφούς καθορισμού της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας που ανατίθεται στον δικαιούχο της ενίσχυσης και ο εκ των προτέρων αντικειμενικός και διαφανής προσδιορισμός των παραμέτρων βάσει των οποίων υπολογίζονται οι αντισταθμιστικές πληρωμές - υποχρεώνουν τις τοπικές αρχές να καταβάλλουν προσπάθειες για τον καθορισμό των συμβάσεων δημόσιας υπηρεσίας. Οι προσπάθειες αυτές θα συμβάλουν ασφαλώς σε αύξηση της διαφάνειας και της δημοκρατικής υπευθυνότητας κατά τη διαχείριση των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος·

1.3

Διαπιστώνει ότι οι δημόσιες επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος ενδέχεται να αντιμετωπίζουν δυσχέρειες για την κατανόηση δικαιούχος του τετάρτου κριτηρίου της απόφασης Altmark Trans, το οποίο προβλέπει ότι «όταν η επιλογή της επιχειρήσεως στην οποία πρόκειται να ανατεθεί η εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε συγκεκριμένη περίπτωση δεν πραγματοποιείται στο πλαίσιο διαδικασίας συνάψεως δημοσίας συμβάσεως […], το επίπεδο της απαραίτητης αντισταθμίσεως πρέπει να καθορίζεται βάσει αναλύσεως των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση, με χρηστή διαχείριση και κατάλληλα εξοπλισμένη με […] μέσα προς ικανοποίηση των απαιτήσεων σχετικά με την παροχή δημόσιας υπηρεσίας, προκειμένου να εκπληρώσει τις ως άνω υποχρεώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά έσοδα και ένα εύλογο κέρδος από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών»·

1.4

Εκφράζει απορίες σχετικά με τον οικονομικό ορισμό της έννοιας της επιχείρησης«με χρηστή διαχείριση και κατάλληλα εξοπλισμένη με […] μέσα προς ικανοποίηση των απαιτήσεων σχετικά με την παροχή δημόσιας υπηρεσίας». Η απορία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, πόσο μάλλον που στην απόφαση της 3ης Ιουλίου 2003 για τις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-83/01, C-93/01 και 94/01 («Chronopost SA»), το ΔΕΚ έκρινε ότι μία επιχείρηση επιφορτισμένη με τη διαχείριση υπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος ενδέχεται να βρίσκεται «σε κατάσταση πολύ διαφορετική από αυτή της ενεργούσας υπό συνήθεις συνθήκες της αγοράς ιδιωτικής επιχείρησης» (σημείο 33)·

1.5

Φρονεί, ως εκ τούτου, ότι η απόφαση του ΔΕΚ, και ειδικότερα το τρίτο και το τέταρτο κριτήριο, απαιτεί τη θέσπιση κοινοτικών κανονιστικών διατάξεων προκειμένου να προσδιοριστούν σαφώς οι επιχειρήσεις οι επιφορτισμένες με την εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής δημόσιας υπηρεσίας, οι οποίες οφείλουν να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της απόφασης Altmark Trans· Συγχαίρει την Επιτροπή για το γεγονός ότι έλαβε ταχέως την πρωτοβουλία να προτείνει τέτοιες ρυθμιστικές δράσεις·

1.6

Ανησυχεί για το γεγονός ότι το ΔΕΚ υιοθέτησε μια τόσο ευρεία ερμηνεία της έννοιας της ενδεχόμενης ανάθεσης των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, ώστε ακόμη και οι επιχειρήσεις οι επιφορτισμένες με υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε αυστηρά περιορισμένο τοπικό επίπεδο ενδέχεται να υπάγονται στις διατάξεις του άρθρου 87, παράγραφος 1·

1.7

Κρίνει ότι η απουσία κοινοποίησης αντισταθμιστικών πληρωμών συμβατών με τα κριτήρια «Altmark Trans» αντιπροσωπεύει μεσοπρόθεσμα -από τη στιγμή που θα έχει δοθεί ο ορισμός των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας- μια ελάφρυνση του διοικητικού φόρτου που βαρύνει τις τοπικές διοικήσεις, αλλά ότι η ελάφρυνση αυτή δεν εγγυάται, ωστόσο, την πλήρη νομική ασφάλεια: πράγματι, πρέπει να προβλεφθούν οι περιπτώσεις όπου μια δημόσια αρχή θα έχει καλόπιστα θεωρήσει ότι δεν οφείλει να κοινοποιήσει μια ενίσχυση, επειδή αυτή πληροί τα κριτήρια Altmark Trans, αλλά όπου, εκ των υστέρων, μια ανταγωνίστρια επιχείρηση θα προσφύγει στη δικαιοσύνη και θα επιτύχει το χαρακτηρισμό της ενίσχυσης αυτής ως παράνομης. Ποιοι θα είναι οι μηχανισμοί επιστροφής στην περίπτωση αυτή;

1.8

Επισημαίνει ότι, με βάση το Πράσινο Βιβλίο, ελήφθησαν πλήθος συμβολές, οι οποίες αξιολογούνται στο έγγραφο SEC(2004) 326 της 29ης Μαρτίου 2004, και οι οποίες κατέστησαν σαφή την μεγάλη ζήτηση για ασφάλεια και σταθεροποίηση του νομικού πλαισίου εντός του οποίου λειτουργούν οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (στο εξής ΥΓΟΣ)·

1.9

Εκτιμά ότι, στο πλαίσιο των μελλοντικών προπαρασκευαστικών εργασιών, η Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει καλύτερα την αλληλεπίδραση των νομοθεσιών για τον ανταγωνισμό, τις δημόσιες συμβάσεις και τις κρατικές ενισχύσεις, από την άποψη της εφαρμογής τους ούτως ώστε να μπορέσει το άνοιγμα της παροχής υπηρεσιών σε ιδιωτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών – εάν κριθεί αναγκαίο – να πραγματοποιηθεί ομαλά και αποτελεσματικά·

1.10

Παρατηρεί ότι η ΕΤΠ οφείλει να συνεχίσει τις προσπάθειές της προκειμένου να διασφαλιστεί η μεγαλύτερη συνεκτίμηση της έννοιας του δημοσίου συμφέροντος όσον αφορά την οργάνωση των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (στο εξής ΥΚΩ), καθώς και της ιδιαιτερότητάς τους και της ευθύνης των τοπικών αρχών στον τομέα αυτόν. Οι ΥΚΩ αντιπροσωπεύουν συστατικό στοιχείο του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου και πρέπει να εξευρεθεί μια ισορροπία σχετικά με το δικαίωμα της εκάστοτε αρχής να διαχειρίζεται απευθείας τις υπηρεσίες και της απαιτήσεις της νομολογίας του ΔΕΚ, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια και την προσφυγή σε διαδικασίες του ανταγωνισμού·

1.11

Επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή αποφάσισε την διεξαγωγή διαβουλεύσεων με την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με το σχέδιο απόφασης για την εξαίρεση των μικρής κλίμακας δημοσίων χρηματοδοτήσεων και με το σχέδιο οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των Κρατών Μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων·

1.12

Τονίζει ότι η διαβούλευση αυτή θα αποτελέσει προηγούμενο, δεδομένου ότι είναι η πρώτη φορά που η Επιτροπή ζητά τη γνώμη της ΕΤΠ για έναν τομέα που εξαρτάται από το κεφάλαιο της συνθήκης ΕΚ που αφορά τους κανόνες του ανταγωνισμού (άρθρα 81 έως 93)·

1.13

Κρίνει ότι η διαβούλευση αυτή συνιστά μια πρώτη εφαρμογή των αρχών που διακήρυξε η Επιτροπή στα έγγραφα με θέμα τη συνέχεια της Λευκής Βίβλου για την Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση (3) και ότι ανταποκρίνεται στην ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη λειτουργία της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων της Ένωσης, ειδικότερα δε όσον αφορά τα διαβήματα που ΠΡΟΗΓΟΥΝΤΑΙ της λήψεως αποφάσεως·

1.14

Φρονεί ότι ο διάλογος που ξεκίνησε θα πρέπει, πλέον, να συνεχιστεί και στα πλαίσια του προβληματισμού σχετικά με την πλαισίωση εκ μέρους της Επιτροπής για τις μεγάλης κλίμακας χρηματοδοτήσεις της δημόσιας υπηρεσίας·

1.15

Εκφράζει την απορία της σχετικά με την παράλληλη διεξαγωγή του προβληματισμού που ξεκίνησε το Φεβρουάριο του 2004, σχετικά με τις προτάσεις της Επιτροπής που απορρέουν άμεσα από την απόφαση «Altmark Trans» και εκείνου που πραγματοποιείται στα πλαίσια του Λευκού Βιβλίου για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (4), που δημοσιεύτηκε στις 12 Μαΐου 2004. Πράγματι, στο Λευκό Βιβλίο αναφέρεται ότι η Επιτροπή προτίθεται να υιοθετήσει σειρά μέτρων για τη διασαφήνιση και την απλούστευση του νομικού πλαισίου που αφορά τη χρηματοδότηση των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας έως τον Ιούλιο του 2005, ενώ τα περισσότερα στοιχεία της δέσμης αυτής έχουν ήδη υποβληθεί για διαβούλευση υπό τη μορφή σχεδίων.

1.16

Εκφράζει την ικανοποίησή της για το άρθρο ΙΙΙ-6 (5) του σχεδίου συνταγματικής συνθήκης που προβλέπει ότι «Ευρωπαϊκός νόμος καθορίζει τις εν λόγω αρχές και προϋποθέσεις [τις σχετικές με τη θέση και το ρόλο των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος] χωρίς να θίγεται η αρμοδιότητα των κρατών μελών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Συντάγματος, να παρέχουν, να παραγγέλλουν και να χρηματοδοτούν τις εν λόγω υπηρεσίες»  (6). Για το λόγο αυτό, η ΕΤΠ εκφράζει την ικανοποίησή της που η συνθήκη δίδει τη δυνατότητα έκδοσης κοινών κανονιστικών πράξεων όσον αφορά τις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, χάρη σε μια αυτόνομη νομική βάση, εφόσον το άρθρο ΙΙΙ-6 είναι μια γενική ρήτρα εφαρμογής που δεν συνδέεται με το περιορισμένο πλαίσιο των κανόνων της εσωτερικής αγοράς και του ανταγωνισμού.

2.1

Επισημαίνει ότι στόχος της πρότασης απόφασης είναι ο καθορισμός μιας ισορροπίας μεταξύ των κανόνων του ανταγωνισμού και της άσκησης των υποχρεώσεων ΥΓΟΣ. Η πρόταση καθορίζει τις περιπτώσεις αντισταθμίσεων που δεν πληρούν τα κριτήρια Altmark Trans, αλλά που μπορούν να εξαιρεθούν από τους κανόνες του ανταγωνισμού (άρθρα 87 και 88 ΣΕΚ), στο μέτρο που οι κρατικές ενισχύσεις καλύπτουν τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας και δεν προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

2.2

Διαπιστώνει ότι, καθόσον στόχος της απόφασης είναι ο προσδιορισμός κρατικών ενισχύσεων που θα εξαιρούνται από τις διατάξεις του άρθρου 88 της συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η επιλογή του άρθρου 86, παράγραφος 3, ως νομικής βάσης, καθώς και η επιλογή της απόφασης ως ρυθμιστικής πράξης είναι κατάλληλες. Ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις είναι εκείνες που είναι δικαιούχοι κρατικών ενισχύσεων, αλλά που δεν υποχρεούνται να τηρούν τους κανόνες του ανταγωνισμού, ως προμηθευτές ΥΓΟΣ που δεν ενδέχεται να έχουν επίδραση επί των συναλλαγών.

2.3

Επικροτεί την εξαίρεση από την κοινοποίηση για τη χρηματοδότηση των δημοσίων υπηρεσιών που παρέχονται από τα νοσοκομεία και τις κοινωνικές στέγες, για τους εξής λόγους:

2.4

Εκτιμά, εντούτοις, ότι η εξαίρεση από το πεδίο εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού, και συνεπώς η εξαίρεση από την υποχρέωση κοινοποίησης, θα έπρεπε να επεκταθεί και στις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας που αφορούν τις κύριες αρμοδιότητες των δημοσίων αρχών και ειδικότερα, πέραν της κοινωνικής στέγης και των δημοσίων νοσοκομείων, στην εκπαίδευση και τις κοινωνικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, δεδομένου ότι οι υπηρεσίες αυτές αναλαμβάνουν λειτουργήματα κοινωνικής ασφάλειας και κοινωνικής ένταξης και ότι η παροχή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στον πληθυσμό δεν είναι δυνατόν να καλυφθεί από την αγορά. Ο έλεγχος της Επιτροπής θα έπρεπε να περιοριστεί στις περιπτώσεις προφανούς κατάχρησης της διακριτικής εξουσίας στα πλαίσια του προσδιορισμού των υπηρεσιών αυτών·

2.5

Καλεί την Επιτροπή να διευκρινίσει, εκτός των προτάσεων που υπεβλήθησαν προς το παρόν για διαβούλευση, και κυρίως με βάση τη νομολογία του ΔΕΚ, όχι μόνον ποιες είναι οι υπηρεσίες που θεωρούνται ότι δεν παρουσιάζουν οικονομικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, θα έπρεπε να εξαιρεθούν από την υποχρέωση κοινοποίησης, αλλά και το πεδίο δραστηριοτήτων που, αν και εν μέρει έχουν οικονομικό χαρακτήρα, η ιδιαιτερότητά τους θα αναγνωριστεί ως έκφραση κοινής ωφελείας και θα μπορούσαν να αξιώσουν την τροποποίηση των κανόνων, κατ' εφαρμογή του άρθρου 86.2 της ΣΕΚ. Η ανακοίνωση που αναγγέλλει η Επιτροπή για το καλοκαίρι του 2005 για τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες υγείας θα μπορούσε να αποτελέσει την ευκαιρία για την έναρξη ενός σφαιρικού προβληματισμού σχετικά με αυτές τις ιδιαιτερότητες κοινής ωφελείας στο πλαίσιο των ίδιων των οικονομικών δραστηριοτήτων·

2.6

Διαπιστώνει ότι οι οριακές τιμές θα πρέπει να ορισθούν σε επίπεδο το οποίο να επιτρέπει στην Επιτροπή να επικεντρώνει στο μέλλον τον έλεγχο μεμονωμένων περιπτώσεων σε ειδικές περιπτώσεις που έχουν εξαιρετική οικονομική σημασία. Οι οριακές τιμές θα πρέπει, επομένως, να λαμβάνουν υπόψη οργανισμούς που προσφέρουν παραδοσιακά υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στα κράτη μέλη, καθώς και το κόστος που προκύπτει κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους. Το πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης θα μπορούσε, κατ' αρχήν, να επεκταθεί στις επιχειρήσεις των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών χωρίς φόρο, για το σύνολο των δραστηριοτήτων τους, δεν υπερβαίνει το συνολικό ποσόν των 50 εκατ. € και για τις οποίες το ετήσιο ποσόν της αντιστάθμισης για την υπηρεσία είναι κατώτερο των 15 εκατ. €. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να προσαρμοστεί αναλόγως η οδηγία περί διαφάνειας·

2.7

Εκφράζει απορίες σχετικά με την εξαίρεση που προτείνεται στο άρθρο 1 iv), για την αντιστάθμιση για τις θαλάσσιες μεταφορές προς τα νησιά που καλύπτονται από τομεακή ρύθμιση, και εφόσον η ετήσια κίνηση δεν υπερβαίνει τους 100 000 επιβάτες:

2.8

Φρονεί ότι, στην περίπτωση όπου η αντιστάθμιση πληροί τις προϋποθέσεις που θεσπίζονται στο άρθρο 5 της πρότασης απόφασης, η αναγκαιότητα της πρότερης κοινοποίησης δεν είναι προφανής.

2.9

Διαπιστώνει ότι η έννοια της αντιστάθμισης που ορίζεται στο άρθρο 5 επιδέχεται εσφαλμένες ερμηνείες, δεδομένου ότι ο όρος «αντιστάθμιση» αναφέρεται αποκλειστικά στις μεταβιβάσεις κονδυλίων μεταξύ της δημόσιας αρχής και της επιχείρησης που επιφορτίζεται με υποχρέωση ΥΓΟΣ, οι οποίες προορίζονται για την κάλυψη των διαρθρωτικών ή των συγκυριακών ελλειμμάτων εκμετάλλευσης. Θα έπρεπε, εντούτοις, να περιλαμβάνονται και οι δαπάνες για ακίνητα και οι αποσβέσεις των τιμολογίων εκμετάλλευσης.

2.10

Φρονεί ότι το άρθρο 6, μέσω της υποχρέωσης τήρησης χωριστών λογιστικών βιβλίων, ενδέχεται να προξενεί πρόσθετες δαπάνες σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που εντάσσονται στο πεδίο εξαίρεσης της παρούσας απόφασης. Θα έπρεπε, επομένως, να εξετασθεί το ενδεχόμενο κατάργησης της υποχρέωσης αυτής·

2.11

Διαπιστώνει ότι το άρθρο 7 προβλέπει τη διάθεση στην Επιτροπή πληροφοριών σχετικά με τις λεπτομέρειες καθορισμού των αντισταθμίσεων. Η διάθεση των πληροφοριών αυτών φαίνεται υπερβολικά καταναγκαστική από άποψη προθεσμιών. Επιπλέον, η υποχρέωση των δημοσίων αρχών να θεσπίσουν κανόνες για τον προσδιορισμό των αντισταθμίσεων ή να δημιουργήσουν τράπεζα δεδομένων για όλες τις αντισταθμίσεις, φαίνεται εξαιρετικά γραφειοκρατικό μέτρο.

3.1

Φρονεί ότι η απόφαση Altmark Trans παράγει αποτελέσματα στο επίπεδο των υποχρεώσεων διαφάνειας, τα οποία καθιστούν εν μέρει αναποτελεσματική την ισχύουσα οδηγία, δεδομένου ότι δεν είναι πλέον δυνατόν να εξακριβωθεί εάν οι αντισταθμίσεις χρησιμοποιούνται πράγματι για την κάλυψη των υποχρεώσεων δημόσιας υπηρεσίας και όχι, επίσης, για την κάλυψη του κόστους επικερδών δραστηριοτήτων. Δεδομένου ότι η νομολογία του ΔΕΚ επιτρέπει να μην θεωρούνται οι αντισταθμίσεις ως κρατικές ενισχύσεις, η οδηγία στερείται από τη δυνατότητα εξακρίβωσης της διαφάνειας για όλες τις επιχειρήσεις ΥΓΟΣ που είναι δικαιούχοι αντισταθμίσεων μη χαρακτηριζόμενων ως ενισχύσεων. Επομένως, υφίσταται ανάγκη αναθεώρησης της οδηγίας, με αντικατάσταση της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης από την έννοια της αντιστάθμισης για την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας·

3.2

Δεν εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής να καταργηθεί το άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο γ), δεδομένου ότι η κατάργηση αυτή οδηγεί σε διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της υποχρέωσης τήρησης χωριστών λογιστικών βιβλίων, ακόμη και στις επιχειρήσεις που είναι δικαιούχοι αντισταθμίσεων, είτε βάσει των κριτηρίων Altmark Trans, είτε βάσει των εξαιρέσεων που προτείνει η Επιτροπή.

4.1

Διαπιστώνει ότι το σχέδιο κοινοτικής πλαισίωσης, στο σημείο 5, ορίζει ότι «οι διατάξεις [του] εφαρμόζονται χωρίς να θίγονται οι ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις». Παρόμοια αναφορά γίνεται και στην αιτιολογική σκέψη 22 του σχεδίου απόφασης.

Όσον αφορά την επιλογή της επιχείρησης που επιφορτίζεται με την παροχή δημόσιας υπηρεσίας, οι αναφορές αυτές πρέπει να εκλαμβάνονται υπό την έννοια ότι, όταν η επιλογή της επιχείρησης γίνεται με βάση πρόσκληση υποβολής προσφορών διαφανή και χωρίς διακρίσεις, τεκμαίρεται ότι δεν υπάρχει υπεραντιστάθμιση και, επομένως, ότι η ενίσχυση είναι νόμιμη.

Ωστόσο, η προσφυγή σε διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών για την επιλογή της επιχείρησης στην οποία θα ανατεθεί υποχρέωση δημόσιας υπηρεσίας, συνιστά απλώς μία επιλογή και όχι υποχρέωση προκειμένου να πληρούνται οι προϋποθέσεις νομιμότητας της ενίσχυσης.

4.2

Εκφράζει την απορία της σχετικά με την πρόταση στις παραμέτρους υπολογισμού (σημείο 10, 5ο εδάφιο), να είναι δυνατόν «να ληφθούν κυρίως υπόψη οι ειδικές δαπάνες που θα αναλάβουν οι επιχειρήσεις στις περιφέρειες που αφορούν τα άρθρα 87.3 α) και 87.3 γ) της ΣΕΚ».

Μία τέτοια πρόταση φαίνεται πιθανόν να προκαλέσει άσκοπη σύγχυση, δεδομένου ότι ο στόχος του σχεδίου πλαισίωσης πρέπει πάντοτε να είναι να λαμβάνονται υπόψη οι «ειδικές δαπάνες που βαρύνουν» μια επιχείρηση επιφορτισμένη με υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας, δηλαδή ανεξάρτητα από τον τόπο της έδρας της.

Εξάλλου, η προτεινόμενη διατύπωση ενδέχεται να δώσει την εντύπωση ότι οι αντισταθμίσεις για την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας τείνουν να εξομοιωθούν με τις κρατικές ενισχύσεις για περιφερειακούς σκοπούς.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/18

1.1

εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά, με σκοπό τη μείωση των φραγμών που αντίκεινται στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς για τις υπηρεσίες·

1.2

τονίζει ότι για την επίτευξη των στόχων που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη διάσκεψη της Λισαβόνας, που συνίστανται στο να καταστεί η Ευρώπη μέχρι το 2010 η πλέον ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία στον κόσμο που να στηρίζεται στη γνώση, είναι απαραίτητη η υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς για τις υπηρεσίες·

1.3

παραπέμπει στην έκθεσή σχετικά με την «κατάσταση της εσωτερικής αγοράς υπηρεσιών» όπου συνάγεται το συμπέρασμα ότι δέκα χρόνια μετά την υποτιθέμενη ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ του οράματος μιας ολοκληρωμένης οικονομικής Ευρώπης και της πραγματικότητας την οποία βιώνουν οι ευρωπαίοι πολίτες και πάροχοι υπηρεσιών·

1.4

υποστηρίζει το στόχο της δημιουργίας ενός γενικού νομικού πλαισίου που θα καταργεί τους υφιστάμενους φραγμούς στην ελεύθερη εγκατάσταση των παρόχων υπηρεσιών και στην ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών στα κράτη μέλη. Πρέπει να δοθεί στους παρόχους υπηρεσιών και στους αποδέκτες, η απαραίτητη ασφάλεια δικαίου την οποία χρειάζονται για την ουσιαστική άσκηση των δύο θεμελιωδών ελευθεριών που είναι η ελεύθερη εγκατάσταση και η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών·

1.5

θεωρεί ορθό ότι καταρχήν η οδηγία θέτει ως βάση την αρχή της χώρας καταγωγής. Τούτο σημαίνει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών υπόκεινται μόνον στις διατάξεις του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένοι. Η αρχή αυτή έχει ως αφετηρία ένα εναρμονισμένο επίπεδο προστασίας στα κράτη μέλη και ότι οι κανόνες προστασίας της υγείας και των καταναλωτών καθώς και οι υπόλοιπες προδιαγραφές ασφάλειας είναι σε γενικές γραμμές συγκρίσιμα. Πρόκειται συνεπώς για τη μεταφορά στον τομέα των υπηρεσιών, της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης που ισχύει στην ελεύθερη κυκλοφορίας των αγαθών και αποτελεί έναν από τους πυλώνες της ενιαίας αγοράς·

1.6

θεωρεί σημαντικό να δοθεί στους παρόχους υπηρεσιών η δυνατότητα να εισέλθουν με τους γνωστούς τους όρους στις αγορές άλλων κρατών μελών·

1.7

επισημαίνει, ωστόσο, ότι το περιεχόμενο και το πεδίο εφαρμογής της αρχής της χώρας καταγωγής δεν καθορίζονται σαφώς στην προτεινόμενη οδηγία. Η εφαρμογή της αρχής της χώρας καταγωγής θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα, ιδίως στις κοινωνικές και τις υγειονομικές υπηρεσίες. Ο έλεγχος αυτών των υπηρεσιών πρέπει σε κάθε περίπτωση να πραγματοποιείται από τις αρχές του κράτους μέλους προορισμού σύμφωνα με τους νόμους του κράτους μέλους αυτού·

1.8

θεωρεί καταρχήν ουσιαστικές τις προτάσεις για τη διοικητική απλούστευση. Η προβλεπόμενη διοικητική απλούστευση καθώς και η ηλεκτρονική διεκπεραίωση διαδικασιών αποτελούν απαραίτητα μέτρα για τη δημιουργία μιας ελεύθερης αγοράς υπηρεσιών·

1.9

θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό να προβλέπει η οδηγία την αμοιβαία πληροφόρηση και επικοινωνία, προκειμένου αφενός να δοθεί ουσιαστική πρόσβαση στους παρόχους υπηρεσιών σε μια κοινή αγορά και, αφετέρου, να είναι σε θέση οι αποδέκτες των υπηρεσιών να απολαμβάνουν χωρίς κινδύνους, υπηρεσίες σε όλη την επικράτεια της Ένωσης·

1.10

εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η πρόταση οδηγίας βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και στήριξη των κρατών μελών και μεταξύ άλλων προβλέπει μια κοινή εξέταση των υφιστάμενων κανόνων όσον αφορά την συμβατότητα με τον στόχο της ελεύθερης αγοράς υπηρεσιών.

2.1

στηρίζει την οριζόντια προσέγγιση της πρότασης οδηγίας. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται δυνατόν να αποφευχθεί η θέσπιση λεπτομερών κανόνων ή ακόμη η εναρμόνιση του συνόλου των σχετικών ρυθμίσεων στα κράτη μέλη·

2.2

ωστόσο τονίζει ότι η οριζόντια αυτή προσέγγιση ενέχει τον κίνδυνο επικαλύψεων με υφιστάμενους τομεακούς κοινοτικούς κανόνες·

2.3

συνεπώς, εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η οδηγία προβλέπει ορισμένες γενικές εξαιρέσεις στο πεδίο εφαρμογής της, προκειμένου να αποφευχθούν τέτοιου είδους επικαλύψεις. Οι εξαιρέσεις αυτές αφορούν χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, υπηρεσίες και δίκτυα της ηλεκτρονικής επικοινωνίας που περιλαμβάνονται στη δέσμη «Τηλεπικοινωνίες» καθώς και υπηρεσίες στον τομέα των μεταφορών. Ρητά αποκλείεται ο τομέας της φορολογίας καθώς και όλοι οι τομείς που σχετίζονται με την άσκηση δημοσίας εξουσίας·

2.4

επισημαίνει ωστόσο ότι η οδηγία θα εφαρμοστεί καταρχήν με τρόπο σωρευτικό, παράλληλα με άλλες κοινοτικές νομικές πράξεις·

2.5

κατά συνέπεια, εκφράζει το φόβο μήπως με τον τρόπο αυτό οι υφιστάμενοι τομεακοί κανόνες μπορούν να παρακάμπτονται. Στην πράξη, η πρόταση οδηγίας θα εφαρμόζεται πάντοτε στις περιπτώσεις που οι ειδικές διατάξεις δεν περιλαμβάνουν κανένα ρητό κανόνα. Σε περίπτωση αμφιβολιών, ισχύει ότι οι υφιστάμενοι τομεακοί κανόνες ρυθμίζουν πλήρως τα σχετικά ζητήματα και ότι ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις σκοπίμως δεν ρυθμίστηκαν·

2.6

ζητεί, κατά συνέπεια, να αποκλεισθεί ρητά η σωρευτική εφαρμογή της οδηγίας στους τομείς που υφίστανται ειδικοί τελικοί νομικοί και τομεακοί κανόνες. Θα πρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο ότι θα δημιουργήσει η οδηγία νέους και συμπληρωματικούς κανόνες·

2.7

αναγνωρίζει ότι με τις προτεινόμενες γενικές εξαιρέσεις στην αρχή της χώρας καταγωγής, θα πρέπει να διασφαλισθεί η συνέπεια με τις υφιστάμενες νομικές πράξεις. Εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της αρχής της χώρας καταγωγής όλοι οι τομείς υπηρεσιών για τους οποίους ισχύουν ειδικές τομεακές ρυθμίσεις ή σχεδιάζεται να ισχύσουν. Για παράδειγμα: ταχυδρομικές υπηρεσίες, εφοδιασμός σε φυσικό αέριο και ύδωρ, απόσπαση των εργαζομένων, μεταφορά αποβλήτων, αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων ή συστήματα χορήγησης άδειας για την αποζημίωση δαπανών νοσοκομειακής περίθαλψης·

2.8

τονίζει ότι, η εφαρμογή της αρχής της χώρας καταγωγής μπορεί να είναι επιζήμια για τους έντιμους επιχειρηματίες και καταναλωτές, δεδομένου ότι επιτρέπει την παρέκκλιση από υψηλά εθνικά πρότυπα όσον αφορά τα επαγγελματικά προσόντα ή την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Επομένως, θα πρέπει να αποτραπεί η χρήση της αρχής της χώρας καταγωγής όταν επιδιώκεται σαφώς η παρέκκλιση από εθνικά πρότυπα που επιβάλλονται σε κάθε οικονομική δραστηριότητα·

2.9

επισημαίνει ότι στην πρόταση οδηγίας δεν γίνεται η παραμικρή μνεία στην υπό εξέταση πρόταση οδηγίας περί των όρων εργασίας των προσωρινά απασχολουμένων μέσω εταιρείας προσωρινής απασχόλησης (COM 2002/149)·

2.10

διαπιστώνει ωστόσο ότι η οδηγία αποκλείει την δυνατότητα εφαρμογής στους τομείς αυτούς αλλά προβλέπει εν μέρει συμπληρωματικούς κανόνες που ισχύουν ανταγωνιστικά. Τούτο αφορά ιδίως τους ακόλουθους τομείς: αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων μέσω κανόνων για την υποχρέωση επαγγελματικής ασφάλισης και την εμπορική επικοινωνία, την απόσπαση των εργαζομένων μέσω πρόσθετων διαδικασιών που υπερβαίνουν την ρύθμιση της καθαρά διοικητικής διαδικασίας καθώς και την αποζημίωση των δαπανών διεκπεραίωσης μέσω πρόσθετων διαδικασιών·

2.11

εκφράζει το φόβο μήπως τούτο οδηγήσει σε πληθώρα ανταγωνιστικών διατάξεων και σε έλλειψη διαφάνειας·

2.12

ζητεί, κατά συνέπεια, οι διατάξεις της οδηγίας οι οποίες θα μπορούσαν να περιληφθούν σε υφιστάμενες ή προβλεπόμενες ειδικές ρυθμίσεις, να περιληφθούν και στις εν λόγω ειδικές ρυθμίσεις. Με τον τρόπο αυτό, στις περαιτέρω συνομιλίες θα αποφευχθεί η ανάγκη ειδικής εξέτασης για ορισμένους τομείς σε συνάρτηση με την εν λόγω οδηγία. Όπως προκύπτει από τις μέχρι σήμερα διαπραγματεύσεις, ο κίνδυνος αυτός έχει διαφανεί σε ορισμένα θέματα·

2.13

διαπιστώνει το πρόβλημα ανταγωνισμού με τους ειδικούς κανόνες, κυρίως όσον αφορά τις προτεινόμενες διατάξεις στο ζήτημα της απόσπασης των εργαζομένων·

2.14

επισημαίνει ότι η οδηγία στην περίπτωση αυτή, επιπλέον από τους κανόνες όσον αφορά τη διαδικασία και την αρμοδιότητα (με βάση την αρχή της χώρας καταγωγής, αρμόδιο θεωρείται το κράτος μέλος απόσπασης), προβλέπει και άλλους κανόνες που συνδέονται άμεσα με την ισχύουσα «Οδηγία σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών» και, κατά συνέπεια, την συμπληρώνουν και ισχύουν ανταγωνιστικά με αυτήν. Θεσπίζονται και καθορίζονται τα επιτρεπόμενα μέτρα για τον έλεγχο και την εποπτεία των διαφόρων κρατών μελών. Στο άρθρο 17(5) προβλέπεται καταρχήν ότι η οδηγία σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων εξαιρείται από την εφαρμογή της αρχής της χώρας καταγωγής. Η ΕΟΚΕ είναι όμως πεπεισμένη ότι η απαγόρευση της επιβολής υποχρεώσεων που προβλέπεται στο άρθρο 24 της πρότασης οδηγίας καθιστά ανυπόστατη την εξαίρεση που προβλέπει το άρθρο 17(5). Διότι δεν διευκρινίζεται με ποιο τρόπο το κράτος μέλος καταγωγής θα λάβει γνώση ενδεχόμενων παραβάσεων στη χώρα υποδοχής η οποία δεν έχει πλέον το δικαίωμα να εφαρμόζει οποιονδήποτε έλεγχο ή να πραγματοποιεί έρευνες. Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι εφικτό, παραμένει άγνωστο με ποιο τρόπο η χώρα καταγωγής θα μπορούσε να δραστηριοποιηθεί σε ξένο κράτος, στο οποίο δεν διαθέτει κυρίαρχα δικαιώματα·

2.15

επισημαίνει ότι υφίσταται εν μέρει ο κίνδυνος να μειωθεί η αποτελεσματικότητα ενός ουσιαστικού ελέγχου και ότι οι κανόνες που περιλαμβάνονται στην πρόταση οδηγίας μπορούν να επηρεάσουν έμμεσα τον τομέα που καλύπτεται από την «Οδηγία σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών»·

2.16

συνεπώς, κρίνει κατάλληλο να ρυθμισθούν στην εν λόγω οδηγία οι ανάλογες διαδικασίες εποπτείας και ελέγχου σύμφωνα με την «Οδηγία σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών» στο βαθμό που τούτο κρίνεται αναγκαίο·

2.17

θεωρεί ότι δεν διασαφηνίζεται επαρκώς στην οδηγία σε ποιο βαθμό θα πρέπει τούτη να ισχύει στον ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Αναγνωρίζεται ότι το ζήτημα αφορά τις εθνικές, περιφερειακές ή ακόμη και τοπικές αρχές, οι οποίες είναι αρμόδιες να προσδιορίζουν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, να τις οργανώνουν, χρηματοδοτούν και εποπτεύουν·

2.18

επισημαίνει ότι η συμπερίληψη των υπηρεσιών κοινής ωφελείας στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τις υπηρεσίες και ο επιδιωκόμενος με τον τρόπο αυτό στόχος της ανάπτυξης της κοινής εσωτερικής αγοράς με τη διασφάλιση ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα και για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, θα μειώσει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών των αρμόδιων αρχών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο αντίστοιχα·

2.19

εκφράζει σαφώς την ικανοποίησή της διότι η Επιτροπή, στις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα, διασαφήνισε ότι η οδηγία δεν αφορά ουδόλως τις ιδιαιτερότητες των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και δεν σχεδιάζει ελευθέρωση ούτε κατάργηση των μονοπωλίων·

2.20

διαπιστώνει ότι οι θέσεις αυτές δεν έχουν εκφραστεί μέχρι σήμερα στην οδηγία·

2.21

απαιτεί, κατά συνέπεια, να διορθωθεί αυτή η παράλειψη και να αποκλεισθούν καταρχήν οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (και όχι μόνον μερικώς λόγω της εφαρμογής της αρχής της χώρας καταγωγής), προκειμένου να αποφευχθούν όλες οι πιθανές συζητήσεις στην μετέπειτα εφαρμογή της και να μην καταστεί αναγκαία η βραχυπρόθεσμη εναρμόνιση του τομέα μέσω κοινοτικών κανόνων. Η θέση αυτή συμπίπτει με εκείνη της Επιτροπής όπως εκφράζεται στο πρόσφατο Λευκό Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας·

2.22

τονίζει ότι στο πλαίσιο αυτό χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στους ευαίσθητους τομείς της υγείας και της κοινωνικής ασφάλισης·

2.23

προτείνει να αποκλεισθεί ρητώς ο τομέας των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Τούτο συνάδει και με την πρόθεση που εξέφρασε η Επιτροπή στο πρόσφατο Λευκό Βιβλίο για τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας ενόψει της ιδιαίτερης σημασίας και των ιδιαιτεροτήτων των υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, ότι θα υποβάλει το 2005 ανακοίνωση που θα αφορά αποκλειστικά τις εν λόγω υπηρεσίες·

2.24

διαπιστώνει, ωστόσο, ότι με την πρόταση οδηγίας θα διαμορφωθούν και σε αυτόν τον τομέα νέοι κανόνες που θα δρουν ανταγωνιστικά με τους υφιστάμενους·

2.25

προτείνει, συνεπώς, να ρυθμισθούν στις αντίστοιχες ειδικές διατάξεις οι προσαρμογές που ενδεχομένως είναι απαραίτητες, στο βαθμό που κρίνονται πραγματικά απαραίτητες για την εφαρμογή της νομολογίας του ΕΔ. Επομένως, οι διατάξεις του άρθρου 23 θα πρέπει να διαγραφούν από την οδηγία·

2.26

εξάλλου, κρίνει σκόπιμο εάν για λόγους μεγαλύτερης σαφήνειας στην οδηγία εκεί όπου γίνεται αναφορά σε άλλες διατάξεις, να κατονομάζονται τούτες σαφώς και στον τίτλο·

2.27

υπογραμμίζει την ιδιαίτερη σημασία των τοπικών και περιφερειακών οργανισμών και αρχών για την εφαρμογή της πρότασης οδηγίας. Τούτο αποτελεί σημαντική πρόκληση για αυτές·

2.28

θεωρεί ότι οι συνέπειες που θα έχει η εφαρμογή της οδηγίας στους τοπικούς και περιφερειακούς οργανισμούς και αρχές, δεν έχουν ληφθεί επαρκώς υπόψη. Η οδηγία εφαρμόζεται μεν στα κράτη μέλη αλλά εναπόκειται κυρίως στις τοπικές και περιφερειακές αρχές να φροντίσουν για την πρακτική εφαρμογή στο πλαίσιο της διοικητικής εκτέλεσης·

2.29

επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσαν αρχικά να παρουσιαστούν προβλήματα όσον αφορά τις αρμοδιότητες στις περιπτώσεις όπου η εφαρμογή της οδηγίας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο απαιτεί νέες δομές, μια ενιαία διοικητική διαδικασία ή εγκάρσια συνεργασία. Ρυθμίσεις όπως εκείνες που ορίζουν ότι «η άδεια πρέπει να επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών πρόσβαση στη δραστηριότητα παροχής υπηρεσιών, ή να τους επιτρέπει να την ασκήσουν σε όλη την εθνική επικράτεια» (άρθρο 10, παράγρ. 4) ή ότι στο ενιαίο κέντρο εξυπηρέτησης διεκπεραιώνεται το σύνολο των διαδικασιών και διατυπώσεων που είναι απαραίτητες για την πρόσβαση στις αντίστοιχες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών (άρθρο 6), δεν συμβιβάζονται με τις συνταγματικές αρχές κρατών με ομοσπονδιακή δομή. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι σύμφωνα με την συνταγματική Συνθήκη, η Ένωση σέβεται την εθνική ταυτότητα των κρατών μελών, η οποία εκφράζεται μέσω των θεμελιωδών πολιτικών και συνταγματικών δομών τους.

2.30

φοβάται ότι το σύνολο των εθνικών διαδικασιών έγκρισης εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και ότι προκειμένου να διατηρηθούν οι διαδικασίες αυτές, θα πρέπει να αναθεωρηθούν, ενδεχομένως να καταργηθούν, πάντως όμως οπωσδήποτε να απλουστευτούν. Ωστόσο, παρόμοιες εκτεταμένες παρεμβάσεις στο διαδικαστικό δίκαιο των κρατών μελών είναι υπερβολικές. Συνεπώς, θα πρέπει να ορισθεί ότι μόνο οι διαδικασίες έγκρισης που αφορούν άμεσα οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται για πρώτη φορά, θα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Αντιθέτως, θα πρέπει να εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής διαδικασίες που δεν αφορούν οικονομικές δραστηριότητες και οι οποίες προβλέπονται από την νομοθεσία με σκοπό την προάσπιση απαιτήσεων γενικού συμφέροντος·

2.31

εκφράζει το φόβο μήπως η εφαρμογή της οδηγίας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο έρθει σε σύγκρουση με τα σχέδια απορρύθμισης και τις προσπάθειες διοικητικής απλοποίησης·

2.32

επισημαίνει ότι η εφαρμογή της οδηγίας στο τοπικό και περιφερειακό επίπεδο συνδέεται με ένα μη προβλέψιμο πρόσθετο κόστος σε προσωπικό και βεβαίως σε πόρους. Τούτο αφορά κυρίως την διασυνοριακή συνεργασία, την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφόρησης, τον προσδιορισμό και το συντονισμό των ενιαίων κέντρων εξυπηρέτησης, την αξιολόγηση των υφιστάμενων νομικών κανόνων ως προς τη συμβατότητά τους με τους στόχους της οδηγίας καθώς και την μετέπειτα αμοιβαία αξιολόγηση σε όλα τα κράτη μέλη των εν λόγω μέτρων·

2.33

διαπιστώνει ότι η Επιτροπή δεν προβαίνει σε καμία αναφορά για το κόστος γενικά, ούτε για τις δαπάνες ειδικότερα. Η Επιτροπή εκτιμά σε περίπου 3,4 εκατ. ευρώ τις οικονομικές μόνον επιπτώσεις·

2.34

ζητεί να πραγματοποιηθεί η κατάλληλη εκτίμηση όσον αφορά και τις επιπτώσεις και σε κάθε κράτος μέλος·

2.35

θεωρεί απαραίτητο να προβλεφθεί στήριξη ή αντιστάθμιση για μια μεταβατική περίοδο. Μόνον με μια τέτοια βοήθεια προς το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο θα καταστεί γενικά δυνατόν, να δρομολογηθεί ταχέως η προβλεπόμενη απλοποίηση των διακρατικών διαδικασιών. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να αποφευχθεί η υπερφόρτωση των τοπικών και περιφερειακών αρχών·

2.36

θεωρεί ότι στο πλαίσιο αυτό, ενδέχεται να ανακύψουν προβλήματα καθημερινής φύσεως στις τοπικές και περιφερειακές αρχές. Για παράδειγμα, οι γλωσσικοί φραγμοί κατά την επικοινωνία μεταξύ των αρχών και των παρόχων υπηρεσιών από άλλα κράτη μέλη ή κατά την αναγνώριση των πιστοποιητικών, βεβαιώσεων ή άλλων εγγράφων που πρέπει να προσκομίσει ένας πάροχος υπηρεσιών σε ένα άλλο κράτος μέλος και σε μια ξένη γλώσσα. Τούτο ισχύει και στον τομέα της ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης διαδικασιών·

2.37

κρίνει απαραίτητο, συνεπώς, ότι και αυτά τα πρακτικά προβλήματα, τουλάχιστον κατά τη μεταβατική περίοδο, πρέπει να ληφθούν επαρκώς υπόψη. Για παράδειγμα, θα πρέπει τουλάχιστον να μην απαιτείται η προσκόμιση επικυρωμένης μετάφρασης·

2.38

θεωρεί πιθανόν να εμφανιστούν προβλήματα σε σχέση με τα σχεδιαζόμενα μέτρα για τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών και κυρίως του ελέγχου και της αξιολόγησης των παρόχων υπηρεσιών. Λόγω της αρχής της χώρας καταγωγής εκφράζεται ο φόβος μήπως οι δυνατότητες προσφυγής κατά μη αξιόπιστων παρόχων υπηρεσιών, εγκατεστημένων σε άλλο κράτος μέλος, περιορίζονται στην αμοιβαία παροχή διασυνοριακής διοικητικής βοήθειας. Τούτο περικλείει τον κίνδυνο άσκοπων καθυστερήσεων·

2.39

εκφράζει την ικανοποίησή της διότι η οδηγία στο πλαίσιο αυτό προβλέπει εκτεταμένους κανόνες για την αμοιβαία παροχή βοήθειας, με τους οποίους είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν οι προαναφερθέντες κίνδυνοι·

2.40

ζητεί από την Επιτροπή, παράλληλα με την επιτροπή που θα συσταθεί, να λάβει κατάλληλα υπόψη τα συμφέροντα των τοπικών και περιφερειακών αρχών κατά τη θέσπιση των απαραίτητων πρόσθετων μέτρων όσον αφορά τον έλεγχο. Εάν κατά την μετέπειτα εφαρμογή της οδηγίας όσον αφορά την άσκηση του ελέγχου, παρουσιασθούν νέα προβλήματα, τα οποία δεν μπορούν να προβλεφθούν σήμερα, θα πρέπει να επιλυθούν κατά τρόπο ανάλογο και εφικτό·

2.41

επισημαίνει ότι οι επαγγελματικές ενώσεις ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα παρόμοια με εκείνα των κρατικών διοικήσεων. Τούτο αφορά, ιδικότερα, τον έλεγχο των παρόχων υπηρεσιών που είναι εγκατεστημένοι στην επικράτειά τους αλλά δραστηριοποιούνται σε άλλο κράτος μέλος. Στο βαθμό που οι επαγγελματικές οργανώσεις διεκπεραιώνουν κρατικές λειτουργίες, αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσχέρειες με εκείνες που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι αρχές των κρατών μελών κατά την εφαρμογή της οδηγίας·

2.42

υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλισθεί κατά την εφαρμογή της οδηγίας ότι οι επαγγελματικές οργανώσεις θα μπορούν να ασκούν τα σημερινά καθήκοντά τους χωρίς περιορισμούς. Οι υφιστάμενες υποχρεώσεις των μελών προβλέπουν ότι οι πάροχοι υπηρεσιών που σχεδιάζουν να εγκατασταθούν σε άλλο κράτος μέλος, οφείλουν να απευθύνονται άμεσα στις επιτόπου αρμόδιες επαγγελματικές οργανώσεις. Όσον αφορά τη δημιουργία και τον καθορισμό των ενιαίων κέντρων εξυπηρέτησης, είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι υφιστάμενες αρμοδιότητες και περιγραφές καθηκόντων·

2.43

σημειώνει στο πλαίσιο αυτό τις νέες προκλήσεις και καθήκοντα που αναλαμβάνουν οι επαγγελματικές οργανώσεις, ιδίως ως ενδεχόμενα ενιαία κέντρα εξυπηρέτησης ή στην επεξεργασία νέων ευρωπαϊκών κωδίκων δεοντολογίας·

2.44

καλεί τα κράτη μέλη, τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και όλα τα υπόλοιπα εμπλεκόμενα μέρη να προετοιμαστούν για τις προκλήσεις που απορρέουν από την οδηγία·

2.45

προτρέπει να αποφευχθούν οι αμυντικές αντιδράσεις και να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες που δίνονται στους παρόχους υπηρεσιών και στους πολίτες σε καθένα από τα κράτη μέλη καθώς και στο σύνολο της κοινής εσωτερικής αγοράς.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/22

1.1

κρίνει ότι οι ανακοινώσεις της Επιτροπής που αφορούν αντιστοίχως τη«Συνέχεια της διαδικασίας προβληματισμού υψηλού επιπέδου για την κινητικότητα των ασθενών και τις μελλοντικές εξελίξεις υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» και τον «Εκσυγχρονισμό της κοινωνικής προστασίας για την ανάπτυξη ποιοτικής, προσιτής και βιώσιμης υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας περίθαλψης: στήριξη των εθνικών στρατηγικών μέσω της ανοικτής μεθόδου συντονισμού» αποτελούν από κοινού το πλαίσιο για μια σφαιρική στρατηγική ανάπτυξης ενός νέου κοινού οράματος για τα ευρωπαϊκά και συστήματα και υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης. Κατά συνέπεια, οι ανακοινώσεις θα πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο αυτό και η επιτροπή «Οικονομική και κοινωνική πολιτική» της Επιτροπής των Περιφερειών θα πρέπει να ζητήσει τον παράλληλο συντονισμό των δύο αυτών ανακοινώσεων στα πλαίσια των περαιτέρω νέων πρωτοβουλιών και διαδικασιών που προτείνεται να εφαρμοστούν.

1.2

τονίζει ότι μια ευρωπαϊκή κοινή στρατηγική για τη δημιουργία ενός κοινού οράματος όσον αφορά τα ευρωπαϊκά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης δεν πρέπει να έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της υγείας. Ένα κοινό ευρωπαϊκό όραμα για τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης δεν πρέπει να οδηγήσει σε προσπάθειες εναρμόνισης και αδιαφανείς ρυθμιστικές πρωτοβουλίες. Θα πρέπει να γίνει σεβαστό το γεγονός ότι ο τομέας της υγείας, συμπεριλαμβανομένης της οργάνωσης και της χρηματοδότησής του, αποτελεί υπόθεση και τομέα αρμοδιότητας των κρατών μελών. Θα πρέπει να τηρηθεί η αρχή της επικουρικότητας.

1.3

σημειώνει ότι σε πολλά κράτη μέλη οι τοπικές και περιφερειακές αρχές είναι αρμόδιες για την υγειονομική περίθαλψη και τον τομέα της υγείας. Η Επιτροπή των Περιφερειών, και οι περιφέρειες που είναι αρμόδιες για τους τομείς αυτούς, επιθυμούν κατά συνέπεια να συμμετάσχουν και να συμβάλουν σε μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική για τον τομέα της υγείας, πρέπει δε να διασφαλιστεί η επιρροή τους στη σφαιρική υγειονομική στρατηγική της Κοινότητας. Πρέπει να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη οι γνώμες της Επιτροπής των Περιφερειών στα πλαίσια αποφάσεων και πρωτοβουλιών που έχουν σχέση με τις αρμοδιότητες των τοπικών και περιφερειακών αρχών και τις ευθύνες τους στον τομέα της υγείας και της υγειονομικής περίθαλψης.

1.4

υποθέτει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα συμμετέχουν στην εφαρμογή των πρωτοβουλιών που αναλαμβάνονται με στόχο τη θέσπιση μιας γενικής κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής στον τομέα της υγείας, για παράδειγμα σε σχέση με την ανάπτυξη υγειονομικών δεικτών και τη συγκριτική αξιολόγηση. Συνεπώς, η Επιτροπή των Περιφερειών κρίνει ότι πρέπει να συμμετέχουν εκπρόσωποι των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ομάδα υψηλού επιπέδου για τις υγειονομικές υπηρεσίες και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, που θα επικουρεί την Επιτροπή σε ορισμένους βασικούς τομείς, όπως η ανάπτυξη των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των ασθενών, η αξιολόγηση της πλεονάζουσας ικανότητας των διάφορων τομέων υγειονομικής περίθαλψης και η διασυνοριακή συνεργασία, η υπόδειξη ευρωπαϊκών κέντρων αναφοράς καθώς και ο συντονισμός της αξιολόγησης νέων υγειονομικών τεχνολογιών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή των Περιφερειών καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να εκπροσωπούνται στην ομάδα αυτή.

1.5

κρίνει ότι έχει ζωτική σημασία να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα νέα κράτη μέλη προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κοινές και μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα της υγείας. Πρέπει να δοθεί σκοπίμως προτεραιότητα στην υποστήριξη των προσπαθειών των νέων κρατών μελών για την ανάληψη περαιτέρω υγειονομικών παρεμβάσεων και για την επίτευξη του καλύτερου υγειονομικού επιπέδου, με σκοπό τη μείωση των υγειονομικών διαφορών και αποκλίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε προοδευτικά να πλησιάσουν οι χώρες αυτές το υψηλότερο επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2.1

επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι, με στόχο την εκπλήρωση της απαίτησης για εξασφάλιση ενός υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας κατά τη θέσπιση όλων των κοινοτικών πολιτικών και δραστηριοτήτων (άρθρο 152, παράγραφος 1), είναι αναγκαία η μεγαλύτερη συμμετοχή των φορέων λήψης πολιτικών αποφάσεων που είναι αρμόδιοι για την υγεία, τον υγειονομικό τομέα και την υγειονομική περίθαλψη. Έχει ζωτική σημασία να λαμβάνονται υπόψη στη συνολική εκτίμηση των επιπτώσεων των νέων πολιτικών οι συνέπειες των κοινοτικών πρωτοβουλιών, ενώ μια τέτοια εκτίμηση συνεπάγεται επίσης μια ανάλυση της συνέργειας μεταξύ των κοινοτικών κανόνων και των συνεπειών για τα υγειονομικά συστήματα των κρατών μελών και των στόχων για τις εθνικές υγειονομικές πολιτικές. Όσον αφορά το γεγονός ότι η αρμοδιότητα για την υγεία, τον υγειονομικό τομέα και την υγειονομική περίθαλψη σε πολλά κράτη μέλη ανήκει στις τοπικές και περιφερειακές αρχές, η Επιτροπή των Περιφερειών συνιστά τη συνθεώρηση του περιφερειακού και τοπικού επιπέδου.

2.2

κρίνει στο πλαίσιο αυτό ότι έχει ζωτική σημασία να διασαφηνιστούν οι συνέπειες των δικαιωμάτων των πολιτών, βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας, να αναζητούν υγειονομική περίθαλψη σε άλλα κράτη μέλη και να επιστρέφονται τα έξοδά τους για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε ένα άλλο κράτος μέλος, όπως περιγράφεται στην πρόταση οδηγίας για την παροχή υπηρεσιών στην εσωτερική αγορά και τον κανονισμό 1408/71 για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.

2.3

καλεί την Επιτροπή, όσον αφορά την εξομοίωση των υγειονομικών υπηρεσιών με τις υπηρεσίες που περιγράφονται στην πρόταση οδηγίας για την παροχή υπηρεσιών, να λάβει μέτρα ώστε οι υγειονομικές υπηρεσίες να μην αποτελούν μόνο το αντικείμενο εμπορευματοποίησης με στόχο την αποκόμιση οικονομικών οφελών, αλλά αντίθετα να διέπονται και από κριτήρια με γνώμονα την υγεία, τη θεραπευτική πορεία και την ποιότητα ζωής των μεμονωμένων πολιτών.

2.4

συνιστά στην Επιτροπή, κατά τις εργασίες της για τη διεύρυνση και τη βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τα δικαιώματα των πολιτών βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας, να σέβεται το δικαίωμα των μεμονωμένων κρατών μελών να θεσπίζουν κανόνες για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις όσον αφορά την κάλυψη του υγειονομικού συστήματος στα πλαίσια των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών, καθώς και τους διαφορετικούς όρους που ισχύουν για τις μεμονωμένες υπηρεσίες βάσει των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών.

2.5

κρίνει επίσης ότι στόχος δεν είναι μόνο η εξασφάλιση και η ενημέρωση των πολιτών για τα δικαιώματά τους βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας. Πρέπει επίσης να εξεταστούν σε μεγαλύτερο βαθμό οι δυνατότητες να εξασφαλιστεί ένα διαδραστικό και προσιτό σύστημα με τρόπο ώστε όλες οι κατηγορίες ασθενών να είναι σε θέση να αξιοποιήσουν τα δικαιώματα και τις δυνατότητες που υπάρχουν. Πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε οι πιο ευάλωτες κατηγορίες ασθενών, όπως για παράδειγμα οι ηλικιωμένοι χωρίς κοινωνική δικτύωση και οι ασθενείς με ψυχικές παθήσεις, να είναι επίσης σε θέση να αξιοποιούν τα δικαιώματα που τους παρέχει η κοινοτική νομοθεσία. Αυτό προϋποθέτει, για παράδειγμα, να προϋπάρχουν πληροφορίες εκεί όπου οι πολίτες τις ζητούν και μετά την ενημέρωσή τους να ακολουθεί η παροχή κατάλληλων συμβούλων και οδηγιών στα μεμονωμένα κράτη μέλη.

2.6

ζητεί επίσης να ληφθούν μέτρα ώστε οι πρωτοβουλίες που θα διασφαλίσουν την αξιοποίηση της πλεονάζουσας δυναμικότητας και της υγειονομικής περίθαλψης πέραν των συνόρων, οι κοινοτικοί κανόνες όσον αφορά την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και οι εργασίες απλούστευσης των κανόνων που έχει αρχίσει στο πλαίσιο αυτό, να μην έχουν ως αποτέλεσμα μια άσκοπη κατανομή του υγειονομικού και ιατρικού προσωπικού μεταξύ των κρατών μελών, για παράδειγμα εις βάρος των νέων κρατών μελών.

2.7

επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία μιας και διαρθρωμένης και γενικής αξιολόγησης των υγειονομικών τεχνολογιών που μπορούν να παράσχουν μια στέρεα βάση για την αξιολόγηση και την τεκμηρίωση όσον αφορά ρυθμίσεις, προϊόντα και τεχνικές που έχουν σχέση με την υγεία.

2.8

κρίνει στο πλαίσιο αυτό ότι μια διαρθρωμένη και συντονισμένη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και γνώσεων, καθώς και την έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα των υγειονομικών τεχνολογιών μπορεί να παράσχει σημαντική προστιθέμενη αξία για τα κράτη μέλη.

2.9

είναι της γνώμης ότι η πρόσβαση σε έγκυρα στοιχεία και πληροφορίες υψηλής ποιότητας έχει ζωτική σημασία για τις δυνατότητες των κρατών μελών να εξεύρουν βέλτιστες πρακτικές και συγκρίσιμα πρότυπα, και ως εκ τούτου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίηση πολλών από τις πρωτοβουλίες που προτείνεται να αναληφθούν. Η χάραξη πλαισίων για ένα ευρωπαϊκό σύστημα δεδομένων και πληροφοριών πρέπει, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, να γίνει σε συνεργασία με άλλους φορείς του τομέα και σε συντονισμό με τις ήδη αναληφθείσες σχετικές πρωτοβουλίες και εργασίες του ΟΟΣΑ και του WHO. Εναπόκειται στα μεμονωμένα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα και να αναλάβουν πρωτοβουλίες με βάση τα υφιστάμενα συγκρίσιμα στοιχεία και πληροφορίες.

2.10

κρίνει ότι η Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει σε μεγαλύτερο βαθμό τη συμμετοχή και τη συμβολή των περιφερειακών και τοπικών αρχών που είναι αρμόδιες για τον υγειονομικό τομέα και την υγειονομική περίθαλψη στη συνεργασία για τις υγειονομικές υπηρεσίες και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, καθώς και τη συμμετοχή τους στην ομάδα που θα συσταθεί προς το σκοπό αυτό.

3.1

Η παρούσα ανακοίνωση, η οποία είχε εξαγγελθεί στην εαρινή έκθεση του 2004, αποσκοπεί στον καθορισμό κοινού πλαισίου που θα επιτρέψει να υποστηριχθούν οι εθνικές προσπάθειες μεταρρύθμισης και ανάπτυξης της υγειονομικής περίθαλψης και της μακροχρόνιας περίθαλψης, μέσω της εφαρμογής της «ανοικτής μεθόδου συντονισμού».

3.2

συμφωνεί με τους τρείς προσανατολισμούς που είναι η δυνατότητα πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη βάσει των αρχών του καθολικού χαρακτήρα, της ισότητας και της αλληλεγγύης, η παροχή υγειονομικής περίθαλψης υψηλής ποιότητας και η εξασφάλιση της μακροχρόνιας οικονομικής βιωσιμότητας της υγειονομικής περίθαλψης.

3.3

κρίνει ότι η χάραξη ενός γενικού κοινού πλαισίου και η υλοποίηση των προσανατολισμών μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των μελλοντικών προκλήσεων που είναι η γήρανση του πληθυσμού, τα συνεχή προβλήματα προσιτότητας που χαρακτηρίζονται από άνιση πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και μέριμνα, η ανισορροπία μεταξύ της προσφοράς υπηρεσιών ποιότητας και της ζήτησης και των αναγκών του πληθυσμού, καθώς και η χρηματοδοτική ανισορροπία ορισμένων συστημάτων.

3.4

τονίζει ότι η διαδικασία όσον αφορά την κατάρτιση δεικτών και τα κριτήρια συγκριτικής αξιολόγησης πρέπει να σέβονται πλήρως την ευθύνη των κρατών μελών για την προσφορά υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και την οργάνωση της, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές και αποκλίνουσες συνθήκες που επικρατούν στα μεμονωμένα κράτη μέλη. Έχει μεγίστη σημασία όπως οι εν λόγω δείκτες είναι κατά το δυνατόν το αποτέλεσμα πληροφοριών που είναι ήδη προσιτές. Ένας υπερβολικός αριθμός δεικτών θα δημιουργήσει τον κίνδυνο απαράδεκτου φόρτου εργασίας για το τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

3.5

τονίζει στο πλαίσιο αυτό ότι σε πολλά κράτη μέλη οι περιφερειακές και τοπικές αρχές είναι εκείνες που διαχειρίζονται τις υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και μέριμνας. Επιπλέον, οι αρχές αυτές συχνά επωμίζονται βασικές αρμοδιότητες για την εκπαίδευση και την πρόληψη στον υγειονομικό τομέα, καθώς και για την παροχή υπηρεσιών ιατρικής φροντίδας κατ'οίκον, οι οποίες είναι χρήσιμες για την αποφυγή ή για τον περιορισμό της νοσηλείας σε θεραπευτικά ιδρύματα: για το λόγο αυτό, οι προαναφερθείσες αρχές, ως βασικοί παράγοντες και σύμφωνα με τις αρχές της ανοιχτής μεθόδου συντονισμού, πρέπει να συμμετέχουν στην επεξεργασία εθνικών σχεδίων δράσης και την κατάρτιση δεικτών και κριτηρίων για τη συγκριτική αξιολόγηση

3.6

ζητεί, στο πλαίσιο της κατάρτισης δεικτών, να συμπεριληφθούν επίσης δείκτες ποιοτικού χαρακτήρα, επειδή η αυστηροί ποσοτικοί δείκτες δύσκολα μπορούν να καλύψουν τις γνωστές ως «ήπιες» αξίες, όπως για παράδειγμα η μέριμνα των ηλικιωμένων και η επίτευξη υψηλού επιπέδου ποιότητας ζωής. Συνεπώς, η ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης δεν έχει μόνο σχέση με μια ανάλυση κόστους-οφέλους, αλλά και με τις διάφορες συνθήκες μέριμνας και φροντίδας που χαρακτηρίζουν την υγειονομική περίθαλψη.

3.7

επιθυμεί επίσης να επισύρει την προσοχή στο γεγονός ότι κατά την κατάρτιση των δεικτών αυτών και την εφαρμογή των κριτηρίων συγκριτικής αξιολόγησης όσον αφορά τη χρησιμοποίηση της ανοικτής μεθόδου συντονισμού θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη τα διαφορετικά σημεία εκκίνησης των κρατών μελών.

3.8

προτρέπει την Επιτροπή να στηρίξει τη δημιουργία δικτύου για την ανταλλαγή εμπειριών και τη διάδοση των καλύτερων πρακτικών, που αποτελούν σημαντικά στοιχεία της ανοικτής μεθόδου συντονισμού,

3.9

επικροτεί το γεγονός ότι επικεντρώνεται το ενδιαφέρον στη σημασία των άλλων πολιτικών για τον τομέα της υγείας και της υγειονομικής περίθαλψης, και κρίνει ότι ο αυξημένος συντονισμός των πολιτικών διαδικασιών στούς άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής απασχόλησης, θα είναι σημαντικός για την υλοποίηση των προσανατολισμών. Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί, κατά συνέπεια, θετικό το γεγονός ότι επικεντρώνεται το ενδιαφέρον στην ανάγκη επενδύσεων στον τομέα της βασικής εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης του υγειονομικού προσωπικού βάσει της αρχής της διά βίου μάθησης, καθώς και στη διαμόρφωση πολιτικών για την υγιεινή και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, ώστε να δημιουργηθούν περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας. Μακροπρόθεσμα, αυτό μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση του προσωπικού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και εκφράζεται η ελπίδα ότι θα διευκολύνει την πρόσληψη προσωπικού, πράγμα που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων από την άποψη της γήρανσης του πληθυσμού και της όλο και μεγαλύτερης έλλειψης προσωπικού.

3.10

κρίνει ότι η αυξημένη επικέντρωση του ενδιαφέροντος στις περιθωριοποιημένες ομάδες, όπως στους ηλικιωμένους χωρίς δικτύωση, στις εθνοτικές μειονότητες και στις χαμηλές εισοδηματικές κατηγορίες, έχει ζωτική σημασία για την υλοποίηση του στόχου της ισότιμης και καθολικής πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει, κατά την υποστήριξη των προσπαθειών αλλαγής των κρατών μελών, να αναπτυχθούν μηχανισμοί υποστήριξης σε σχέση με τις περιθωριοποιημένες αυτές ομάδες, ώστε να μειωθούν οι ανισότητες στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Η ανάπτυξη παρόμοιων μηχανισμών υποστήριξης προϋποθέτει τη συμμετοχή και την κινητοποίηση όλων των σχετικών παραγόντων. των προσανατολισμών

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/26

(1)

Πράξεις παράνομες και τρομοκρατία τοποθετούνται μεταξύ των σημαντικότερων απειλών των ιδανικών της δημοκρατίας και της ελευθερίας και των αξιών της ειρήνης, που αποτελούν την πεμπτουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(2)

Η ασφάλεια προσώπων, υποδομών και υλικού, περιλαμβανομένων των μέσων μεταφοράς, τόσο σε λιμένες όσο και οι σχετικές με αυτούς παρακείμενες ζώνες πρέπει να προστατεύονται κατά παρανόμων ενεργειών και των καταστρεπτικών τους επιπτώσεων. Η προστασία αυτή αναμένεται ότι θα αποβεί προς όφελος των χρηστών των μεταφορών, της οικονομίας και της κοινωνίας ως συνόλου.

(3)

Στις ……/2003 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 725/2004 για τη ναυτική ασφάλεια. Τα μέτρα ναυτικής ασφαλείας που επιβάλλονται με τον κανονισμό αυτό αποτελούν μέρος μόνο των μέτρων αναγκαίων για την επίτευξη επαρκούς επιπέδου ασφαλείας για τις αλυσίδες μεταφορών τις συναφείς με τη ναυτιλία. Το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού αυτού περιορίζεται σε μέτρα ασφαλείας επί πλοίων και στην άμεση διεπαφή πλοίου/λιμένα.

(4)

Με την επιφύλαξη των κανόνων των κρατών μελών στον τομέα της εθνικής ασφαλείας και μέτρων τα οποία θα ήταν δυνατό να ληφθούν με βάση τον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο στόχος ασφαλείας που περιγράφεται στο σημείο 2 του αιτιολογικού πρέπει να επιτευχθεί με λήψη κατάλληλων μέτρων στον τομέα της πολιτικής λιμένων μέσω καθορισμού κοινών προτύπων για την επίτευξη επαρκούς επιπέδου ασφαλείας λιμένων σε όλους τους κοινοτικούς λιμένες.

(5)

Τα κράτη μέλη πρέπει να βασίζονται σε λεπτομερείς εκτιμήσεις ασφαλείας με σκοπό τον προσδιορισμό των ακριβών ορίων των λιμενικών ζωνών που αφορούν τα μέτρα ασφαλείας καθώς και τα διάφορα μέτρα τα απαιτούμενα για την εξασφάλιση της ενδεδειγμένης ασφαλείας των λιμένων, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη των ενδιαφερόμενων τοπικών και περιφερειακών αρχών. Τα μέτρα αυτά διαφέρουν ανάλογα με το επίπεδο ασφαλείας επιτόπου και θα αντικατοπτρίζουν διαφορές στον τύπο επικινδυνότητας των διάφορων υποζωνών του λιμένα.

(6)

Τα κράτη μέλη ή, εάν συντρέχει λόγος, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, πρέπει να καταρτίσουν σχέδια ασφαλείας λιμένων τα οποία θα μεταφέρουν σχολαστικά τις διαπιστώσεις της εκτίμησης ασφαλείας λιμένα. Η αποτελεσματική λειτουργία των μέτρων ασφαλείας απαιτεί επίσης σαφή κατανομή καθηκόντων μεταξύ όλων των εμπλεκομένων μερών καθώς και πρακτική άσκηση σχετικά με τα μέτρα. Η κατανομή καθηκόντων και οι διαδικασίες άσκησης στο μορφότυπο του σχεδίου ασφαλείας λιμένα θεωρείται ότι συμβάλλουν τα μέγιστα στην αποτελεσματικότητα και των προληπτικών και των επανορθωτικών μέτρων ασφαλείας λιμένα.

(7)

Τα κράτη μέλη πρέπει να φροντίζουν ώστε κάποια εστία να αναλαμβάνει το ρόλο σημείου επαφής μεταξύ της Επιτροπής και κρατών μελών.

(8)

Η παρούσα οδηγία σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα και τηρεί ιδίως τις αρχές που αναγνωρίζονται από το Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(9)

Τα μέτρα που απαιτούνται για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα εκδοθούν σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 1999/468/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Ιουνίου 1999, για τον καθορισμό των όρων άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων που ανατίθενται στην Επιτροπή. Πρέπει να καθοριστεί διαδικασία για την προσαρμογή της παρούσας οδηγίας προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις σε διεθνή όργανα και υπό το πρείσμα της εμπειρίας να αναπροσαρμόζονται ή να συμπληρώνονται οι λεπτομερείς διατάξεις των παραρτημάτων της, χωρίς διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας.

(10)

Καθώς οι στόχοι της προταθείσας δράσης, δηλαδή η ισόρροπη εισαγωγή και εφαρμογή κατάλληλων μέτρων στους τομείς των θαλάσσιων μεταφορών και της πολιτικής για τους λιμένες, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν σε επαρκή βαθμό από τα κράτη μέλη οπότε, λόγω της ευρωπαϊκής κλίμακας της παρούσας οδηγίας, είναι δυνατό να επιτευχθούν καλύτερα σε κοινοτικό επίπεδο, η Κοινότητα έχει τη δυνατότητα να εκδίδει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας που αναφέρεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα οδηγία περιορίζεται στα βασικά κοινά πρότυπα που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της ασφαλείας λιμένων και δεν προχωρεί πέραν από ό,τι χρειάζεται για το σκοπό αυτό,

1.1.1

Η Επιτροπή των Περιφερειών φρονεί ότι η ασφάλεια της ναυτιλίας και η ασφάλεια της διεπαφής πλοίου/λιμένα για ορισμένους λιμένες μπορεί να χρειασθεί τη λήψη πρόσθετων μέτρων για να καταστούν οι λιμένες ασφαλέστεροι, και να διασφαλιστεί έτσι ότι αυτά τα μέτρα ασφάλειας μπορεί να βελτιωθούν με τη βοήθεια μέτρων ασφάλειας σε όλη τη ζώνη του λιμένα. Για ορισμένους λιμένες είναι απαραίτητο να συμπληρωθούν τα μέτρα που ελήφθησαν υπέρ της ασφάλειας κατά της τρομοκρατίας με μέτρα ασφάλειας που συνδέονται με τις επιχειρήσεις που έχουν εγκατασταθεί γύρω από το λιμένα, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει στόχο τρομοκρατικής ενέργειας, π.χ. δεξαμενές καυσίμων, παραγωγή χημικών, και λιπασμάτων.

1.1.2

Η ΕΤΠ θεωρεί ότι εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος σε συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές και τους αρμόδιους εκπροσώπους του λιμένα θα αποφασίζουν για την ανάγκη και την έκταση των μέτρων.

1.1.3

Η ΕΤΠ πιστεύει ότι η επιλογή μεταξύ διαφορετικών επιπέδων ασφαλείας όσον αφορά το κανονικό, τον υψηλότερο ή επαπειλούμενο κίνδυνο δεν είναι θέμα που ανήκει στην αρμοδιότητα των αρχών για την ασφάλεια των λιμένων αλλά είναι θέμα γενικού χαρακτήρα.

1.2.1

Τονίζει τη σημασία της αρχής της επικουρικότητας, ιδίως λόγω της πρόσφατης έγκρισης της Συνταγματικής συνθήκης και του νέου πρωτοκόλλου για την επικουρικότητα.

1.2.2

Φρονεί ότι έχει μεγάλη σημασία που η πρόταση βασίζεται στους ίδιους μηχανισμούς και όργανα ασφαλείας με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 725/2004, βάσει του οποίου μπορεί να δημιουργηθεί ανάλογα με τις ανάγκες ένα σύστημα ασφάλειας, για να διασφαλίζεται το συνολικό καθεστώς ασφαλείας για ολόκληρη τη ναυτική εφοδιαστική αλυσίδα από το πλοίο τη διεπαφή πλοίου/λιμένα και γενικότερα των λιμένων μέχρι τη διεπαφή λιμένα/ενδοχώρας.

1.2.3

Εκφράζει την ικανοποίηση της που ανατίθεται στα κράτη μέλη να καθορίσουν τα όρια των λιμένων τους για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Ο εν λόγω καθορισμός πρέπει να πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, Πρέπει να διεξαχθεί μια ενδελεχής εξέταση των αναγκών και των κινδύνων προκειμένου να αποφασισθεί για το ποιοι λιμένες χρειάζονται τη λήψη αυξημένων μέτρων ασφαλείας.

1.2.4

Εκφράζει επίσης την ικανοποίηση της που ζητείται από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την εκπόνηση των ενδεδειγμένων εκτιμήσεων ασφαλείας λιμένων και σχεδίων ασφαλείας λιμένων και να καθορίσουν και να γνωστοποιήσουν τα επίπεδα ασφαλείας που χρησιμοποιούνται και τις σχετικές μεταβολές και τέλος να διορίσουν τον υπεύθυνο ασφαλείας κάθε λιμένα. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας το κράτος μέλος πρέπει να αποφασίζει, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, κατά πόσον υπάρχει ανάγκη για τη διενέργεια εκτιμήσεων, σχεδίων και διορισμού αρχών λαμβάνοντας υπόψη την εκτίμηση αναφορικά με την απειλή και την κατάσταση που επικρατεί σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

1.2.5

Επιδοκιμάζει το διορισμό υπευθύνου ασφαλείας λιμένα για κάθε λιμένα προκειμένου να διασφαλίζεται δεόντως ο συντονισμός κατά την εκπόνηση, την επικαιροποίηση και την παρακολούθηση των εκτιμήσεων και των σχεδίων ασφαλείας λιμένων, και των σχεδίων ασφαλείας για τις παρακείμενες επιχειρήσεις, τις ανάγκες των οποίων εκτιμούν τα κράτη μέλη σε συνεργασία με τον υπεύθυνο ασφαλείας του λιμένα, και επιδοκιμάζει επίσης τον καθορισμό φορέων στα κράτη μέλη για την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών προς τα υπόλοιπα κράτη και προς την Επιτροπή.

1.2.6

Φρονεί ότι δεν χρειάζεται, γενικά, να συσταθεί συμβουλευτική επιτροπή ασφαλείας για κάθε λιμένα, γενικά, χωρίς να υπάρχει ανάγκη.

1.2.7

Θεωρεί ότι οι ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά τις εκτιμήσεις και τα σχέδια ασφαλείας και τις αντίστοιχες διαδικασίες επιθεώρησης για την επιτήρηση της εφαρμογής των μέτρων ασφαλείας λιμένων πρέπει ως προτείνεται να έχουν τη μορφή γενικών συμβουλών και συστάσεων αντί κανονισμών.

1.3.1

Η Επιτροπή των Περιφερειών θεωρεί ότι οι κυρώσεις για τις παραβάσεις των εθνικών νόμων θα καθορισθούν από τα κράτη μέλη με βάση την οδηγία. Στα περισσότερα κράτη μέλη υπάρχουν ήδη οι σχετικοί νόμοι και συνεπώς περαιτέρω λήψη νομοθετικών μέτρων κρίνεται άσκοπη.

1.4.1

Η Επιτροπή των Περιφερειών προτρέπει την Επιτροπή να μελετήσει προσεκτικά τις συνέπειες της πρότασης για την ενίσχυση της ασφαλείας των λιμένων. Οι υψηλές δαπάνες λόγω της εκπόνησης σχεδίων κλπ., λήψης διάφορων μέτρων, διενέργειας επιθεωρήσεων και ελέγχου που συνεπάγεται η οδηγία, πρέπει να καλυφθούν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους από τα κράτη μέλη, ώστε να μην αυξηθούν υπερβολικά οι ναύλοι, επιβατών και εμπορευμάτων, λόγω των ως άνω δαπανών με αποτέλεσμα οι σχετικές μεταφορές να ακολουθήσουν άλλους τρόπους λιγότερο ασφαλείς και λιγότερο φιλικούς προς το περιβάλλον.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/35

1)

Περίπου το 80 % των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζει σε πόλεις και είναι σαφές ότι πολλές από αυτές τις πόλεις αντιμετωπίζουν σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα, τα οποία επηρεάζουν κατά κύριο λόγο τους κατοίκους τους αλλά έχουν επίσης αρνητικές επιπτώσεις σε περιφερειακό επίπεδο στο περιβάλλον και στις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων.

2)

Προκειμένου να μπορέσει να βελτιωθεί η κατάσταση του περιβάλλοντος στις πόλεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτούνται περισσότεροι πόροι καθώς και μια ευέλικτη στρατηγική που να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των ευρωπαϊκών πόλεων. Η στρατηγική αυτή πρέπει να είναι μακροπρόθεσμη και συνεπής με την πολιτική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη.

3)

Προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής είναι να συνδεθεί η βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος με τη δυνατότητα παροχής ενισχύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους διάφορους τομείς πολιτικής.

4)

Η στρατηγική πρέπει επίσης να αποσκοπεί στην κοινωνική ένταξη και σε δίκαιες περιβαλλοντικές συνθήκες στην ΕΕ, να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των φτωχότερων χωρών σε πόρους και να διασφαλίζει τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών.

5)

Λόγω των μεταβαλλόμενων συνθηκών που επικρατούν στις πόλεις και δυνάμει της αρχής της επικουρικότητας, οι τοπικές αρχές πρέπει να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη χάραξη των μέτρων που θα ληφθούν σε μια συγκεκριμένη αστική περιοχή.

1.1

εκφράζει την ικανοποίησή της για την ανακοίνωση της Επιτροπής η οποία αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς μια θεματική στρατηγική για το αστικό περιβάλλον, όπως ζητείται στο έκτο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για το περιβάλλον. Η μελλοντική θεματική στρατηγική θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος. Συνεπώς, είναι ουσιώδες να αναγνωριστούν ο ρόλος και η ευθύνη των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη·

1.2

τονίζει ότι το αστικό περιβάλλον αποτελεί έναν περίπλοκο λειτουργικό τομέα. Είναι αναγκαίο να συνδεθούν οι περιβαλλοντικές με τις οικονομικές πτυχές, όπως λ.χ. ο ανταγωνισμός και οι περιφέρειες απασχόλησης, και με τις κοινωνικές πτυχές, όπως λ.χ. ο διαχωρισμός ή η ένταξη, προκειμένου να επιτευχθεί αειφόρος ανάπτυξη στις πόλεις και στις αστικές περιοχές. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι πολιτιστικές πτυχές·

1.3

εκτιμά το γεγονός ότι η Επιτροπή θέτει το θέμα της «πιο ολοκληρωμένης προσέγγισης». Είναι σημαντικό να αναπτυχθούν τόσο οι οριζόντιες/διατομεακές (μεταξύ τομέων πολιτικής και μεταξύ διαφορέων φορέων) όσο και οι κάθετες (μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διοίκησης) μέθοδοι εργασίας προκειμένου να αναπτυχθεί μια σφαιρική άποψη για την αειφόρο αστική ανάπτυξη·

1.4

εκτιμά τη συμβολή της Επιτροπής στον καθορισμό κοινών στόχων και δεικτών για την παρακολούθηση της κατάστασης του περιβάλλοντος στις πόλεις. Είναι ωστόσο σημαντικό αυτοί οι στόχοι και οι δείκτες να χρησιμεύουν ως κατευθυντήριες γραμμές και να μην είναι περιοριστικοί·

1.5

θεωρεί σημαντικό να ληφθεί υπόψη η σχέση αμοιβαίας εξάρτησης των πόλεων και των άμεσων και πιο απομακρυσμένων ζωνών επιρροής τους, δηλαδή να υιοθετηθούν οι προβληματισμοί που έχουν εκφραστεί στο ευρωπαϊκό σχέδιο χωροταξίας (ESDP)·

1.6

εκτιμά το γεγονός ότι η Επιτροπή προωθεί την εκπαίδευση με οικολογικούς προσανατολισμούς, την ανταλλαγή εμπειριών και την έρευνα στον τομέα του αστικού περιβάλλοντος·

1.7

επιθυμεί να υπενθυμίσει το έγγραφο «Ευρωπαϊκός Αστικός Χάρτης» το οποίο συντάχθηκε από το Συνέδριο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών της Ευρώπης (CLRAE), συμβουλευτικό όργανο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ο Αστικός Χάρτης περιγράφει την πολυπλοκότητα του αστικού περιβάλλοντος·

1.8

εκτιμά το γεγονός ότι η Επιτροπή είναι ιδιαίτερα φιλόδοξη όσον αφορά την προβολή της ανάγκης μιας συγκροτημένης μεθόδου εργασίας στον τομέα της αστικής διαχείρισης, με στόχο την ενίσχυση της διατομεακής συνεργασίας και τη διευκόλυνση της παρακολούθησης και των συγκριτικών μελετών για τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος·

1.9

επιθυμούσε επίσης να τονίσει ότι είναι σημαντικό τα νέα συστήματα αστικής διαχείρισης να είναι στρατηγικά και να μπορούν να χρησιμοποιηθούν πέραν από τα διοικητικά όρια μιας αστικής ζώνης και στις γειτονικές περιοχές της·

1.10

θέτει υπό αμφισβήτηση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάπτυξη ξεχωριστού σχεδίου για τις αστικές μεταφορές. Μία από τις σημαντικότερες πτυχές για ένα αειφόρο αστικό περιβάλλον είναι ακριβώς η σύνδεση των μεταφορών και της οικιστικής ανάπτυξης, στόχος ο οποίος υλοποιείται αποτελεσματικότερα σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο·

1.11

ενθαρρύνει την Επιτροπή να διαδώσει παραδείγματα ορθών πρακτικών από τον τομέα των μεταφορών όσον αφορά τη συνεργασία και τον συντονισμό τόσο μεταξύ των αρμόδιων αρχών όσο και μεταξύ των διαφόρων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μεταφορών και τη μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης·

1.12

εκτιμά την πρόθεση της Επιτροπής να επεξεργαστεί μια μεθοδολογία για την αξιολόγηση της συνολικής αειφόρου απόδοσης των κτηρίων και της κατασκευής τους, η οποία να χρησιμεύσει στις μελέτες νέων κτηρίων και στις μείζονες ανακαινίσεις έργων·

1.13

εκτιμά ότι η Επιτροπή δεν πρέπει να συμπληρώσει την οδηγία 2002/91/EΚ με απαιτήσεις για την περιβαλλοντική απόδοση που δεν θα σχετίζονται με την ενέργεια. Η οδηγία πρέπει να μεταφερθεί πλήρως στα εθνικά δίκαια και να αξιολογηθεί πριν εκπονηθούν συμπληρωματικές προτάσεις·

1.14

εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση της Επιτροπής περί διαμόρφωσης εθνικών προγραμμάτων για την αειφόρο δόμηση και συμφωνεί με την πρόταση να καθιερωθούν απαιτήσεις σε ό,τι αφορά την αειφορία στις διαδικασίες προκήρυξης διαγωνισμών για κτήρια και άλλα κατασκευαστικά έργα και στη χρήση των δημοσίων κονδυλίων σε κτήρια και τέτοια έργα·

1.15

εκτιμά το γεγονός ότι η Επιτροπή ενθαρρύνει τους αειφόρους οικισμούς και προωθεί την επαναχρησιμοποίηση των εγκαταλελειμμένων εκτάσεων αντί της αξιοποίησης παρθένων εκτάσεων προκειμένου να επιτευχθεί αειφόρος αστική ανάπτυξη που να βασίζεται σε υψηλή πυκνότητα δόμησης·

1.16

τάσσεται κατά της πρόθεσης της Επιτροπής να χαράξει κατευθυντήριες γραμμές για χωροταξία υψηλής πυκνότητας και μικτής χρήσης. Η ΕΤΠ δεν υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής για ορισμούς των εγκαταλελειμμένων και των παρθένων εκτάσεων ή για τη χάραξη κατευθυντήριων γραμμών για συγκεκριμένα ζητήματα πολεοδομικού σχεδιασμού. Εκτιμά ότι η χωροταξία αποτελεί εθνική, περιφερειακή και τοπική υπόθεση, δεδομένου ότι κάθε χώρα έχει τις δικές της πολιτιστικές και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, οικιστικές παραδόσεις κτλ.·

2.1

αποδέχεται ότι η Επιτροπή σωστά προτείνει φιλόδοξους στόχους για ένα πιο βιώσιμο αστικό περιβάλλον. Ωστόσο, πιστεύει ότι ο ρόλος της Επιτροπής είναι να προτείνει πλαίσιο πολιτικής και να συμφωνεί στόχους, αλλά δεν θα πρέπει να προτείνει και νομοθετικά πλαίσια για τον τρόπο επίτευξης των στόχων αυτών·

2.2

κρίνει ότι είναι σημαντικό τα μέλη της ΕΕ για το αστικό περιβάλλον να αναγνωρίζουν και να βασίζονται σε ήδη υφιστάμενα σχέδια διαχείρισης του αστικού περιβάλλοντος και συστήματα διαχείρισης του περιβάλλοντος, να έχουν ικανοποιητικά αποτελέσματα και να υποστηρίζουν τις τοπικές αρχές όσον αφορά τις αρχές της επικουρικότητας και αναλογικότητας·

2.3

εκτιμά ότι τα σχέδια και τα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης πρέπει να αξιολογηθούν περαιτέρω σε σχέση με το περιβαλλοντικό όφελος και στη συνέχεια να αναπτυχθούν τόσο για τον δημόσιο τομέα όσο και με επίκεντρο την αειφόρο αστική ανάπτυξη·

2.4

κρίνει ότι είναι σημαντικά τα μέτρα της ΕΕ για τα συστήματα των μεταφορών και την κινητικότητα να αναγνωρίζουν και να βασίζονται σε ήδη υφιστάμενα σχέδια μεταφορών και κινητικότητας, να έχουν ικανοποιητικά αποτελέσματα και να υποστηρίζουν τις τοπικές αρχές όσον αφορά τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας·

2.5

κρίνει ότι ένα βιώσιμο σχέδιο αστικών μεταφορών πρέπει να βασίζεται σε μία ολοκληρωμένη προσέγγιση που να συμφωνεί με τις κοινωνικές περιβαλλοντικές και οικονομικές πολιτικές σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Το τελευταίο είναι το καταλληλότερο επίπεδο για την ανάπτυξη βιώσιμων πόλεων και αστικών περιοχών και για το συντονισμό παραγόντων και θεμάτων με σφαιρικό τρόπο·

2.6

ενθαρρύνει την ανάπτυξη μεθόδων προκειμένου να καταστεί δυνατή η μετάβαση σε πιο αειφόρες μεταφορές· παραδείγματα τομέων που απαιτούν μια τέτοια ανάπτυξη είναι τα οικονομικά μέσα, η διαχείριση της κινητικότητας και τα ευφυή συστήματα μεταφορών·

2.7

συνιστά να αναπτυχθούν, ως εναλλακτική λύση στη θέσπιση νομοθεσίας, μέσα και μέθοδοι που να βασίζονται σε συμφωνίες οι οποίες θα δίνουν κίνητρα στα κράτη μέλη να προωθήσουν την αειφόρο αστική ανάπτυξη. Η ΕΤΠ ζητεί από την Επιτροπή να καταρτίσει συμφωνίες κατάλληλες για την αστική ανάπτυξη εμπνεόμενη λ.χ. από την ανοικτή μέθοδο συντονισμού, το Χάρτη του Ålborg ή τις τριμερείς συμφωνίες. Στο πλαίσιο αυτό, έχει πρωταρχική σημασία να μπορούν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές να ασκούν επιρροή και να τους δοθούν επαρκείς πόροι ώστε να μπορέσουν να συμβάλουν στον στόχο αυτόν·

2.8

ζητεί από την Επιτροπή να διαθέσει πόρους για την ανταλλαγή εμπειριών και τη διάδοση της γνώσης μέσω δικτύων. Η δικτύωση στο πλαίσιο του Interreg IIIC μπορεί να χρησιμεύσει ως πρότυπο για την ανάπτυξη παρόμοιων συστημάτων στα πλαίσια λ.χ. των προγραμμάτων Life και Urban·

2.9

υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να αναπτύξουν εθνικές ή περιφερειακές στρατηγικές για ένα αειφόρο αστικό περιβάλλον. Πρέπει να αναπτυχθούν στρατηγικές για την αειφόρο ανάπτυξη των πόλεων και των αστικών περιοχών·

2.10

υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν εθνικά ή περιφερειακά φόρουμ για τη στήριξη των πόλεων μέσω της ενημέρωσης και της παροχής εμπειρογνωμοσύνης και συμβουλών. Τα φόρουμ αυτά πρέπει να προωθούν την αειφόρο ανάπτυξη των πόλεων και των αστικών περιοχών·

2.11

εκτιμά ότι οι ευρείες εθνικές δράσεις που αναλαμβάνουν πολλά κράτη μέλη για την προώθηση της αειφόρου αστικής ανάπτυξης, για παράδειγμα στον τομέα της οικολογικής σήμανσης των οικοδομικών υλικών, ή της ανακαίνισης παλαιότερων κτιρίων των οποίων τα υλικά είναι ασύμβατα με το περιβάλλον, πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν από την ανάπτυξη νέων συστημάτων. Η ΕΤΠ εκτιμά επίσης ότι τα μέτρα εναρμόνισης για τη μετάβαση σε ένα ενδεχόμενο νέο σύστημα δεν πρέπει να οδηγούν σε διπλές εργασίες και σε μεγαλύτερη γραφειοκρατία ή να είναι δαπανηρά·

2.12

τονίζει ότι πολλές από τις προτάσεις της Επιτροπής αποσκοπούν στη δημιουργία προτύπων, συστημάτων, δεικτών και μεθόδων για τη σύγκριση των χωρών. Η ΕΤΠ εκτιμά ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναπτυχθούν συστήματα που να μην είναι δαπανηρά και να μην επιβαρύνουν τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές με περισσότερη γραφειοκρατία·

2.13

εκτιμά ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να είναι όλες οι προτάσεις ευέλικτες και απλές και να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες και τις ανάγκες των διαφόρων χωρών·

2.14

εκτιμά ότι είναι σημαντικό οι προτάσεις της Επιτροπής να προωθούν μια βαθμιαία μέθοδο και να μην δημιουργούν εντάσεις μεταξύ των κρατών που είναι σε θέση να εφαρμόσουν γρήγορα τις προτάσεις και των κρατών που δεν μπορούν να ανταποκριθούν αμέσως·

2.15

εκτιμά ότι η Επιτροπή πρέπει να αποσαφηνίσει τις έννοιες της πόλης και της αστικής περιοχής. Εν ανάγκη, θα μπορούσαν να καθιερωθούν ορισμοί σε κάθε κράτος μέλος.

2.16

τονίζει την ανάγκη να λάβει η θεματική στρατηγική άποψη με συνεπή τρόπο τις σχέσεις μεταξύ του αστικού περιβάλλοντος και της ζώνης επιρροής τους, προβλέποντας μέτρα, όπου χρειάζεται, για συμφωνίες και συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές των γύρω περιοχών.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/38

1)

η αρχή της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας μεταξύ των κρατών μελών, σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή καταστροφών που οφείλονται στον ανθρώπινο παράγοντα οι οποίες μπορούν να συμβούν στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνιστά θεμελιώδη ηθική υποχρέωση και καθοριστική αρχή για την εδραίωση και την ποιοτική αναβάθμιση μίας Διεθνούς Κοινότητας·

2)

η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναπτύξει τις ύψιστες αξίες της αλληλεγγύης, ακόμη και έναντι τρίτων χωρών που πλήττονται από συμβάντα σαν αυτά που προαναφέρθηκαν, σε ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας·

3)

κατά τη διάρκεια αυτών των τελευταίων ετών διαπιστώνεται σημαντική αύξηση της εκδήλωσης καταστροφικών συμβάντων τόσο εντός όσο εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι, συνεπώς, απαιτείται να ενισχυθεί η ικανότητα συντονισμού και άμεσης επέμβασης των υπηρεσιών της Επιτροπής·

4)

μία σύγχρονη και αποτελεσματική οργάνωση πολιτικής προστασίας εδράζεται σε δύο βασικούς πυλώνες οι οποίοι συνίστανται, αφενός, σε μία σημαντική ικανότητα συντονισμού και, αφετέρου, σε μία ενδελεχή και εκτεταμένη σε ολόκληρη την κοινοτική επικράτεια οργάνωση λειτουργικών μέσων και άκρως εξειδικευμένων ομάδων άμεσης επέμβασης·

5)

μία ευρέως διαδεδομένη στην επικράτεια διάρθρωση δυνάμεων και πόρων, εξασφαλιζόμενων από τα κράτη μέλη και από τις Περιφέρειες, αποτελεί σημαντική και ουσιαστική εγγύηση για την άμεση παροχή των πρώτων βοηθειών στα θύματα καταστροφών και είναι σε θέση να κατευθύνει και να συντονίζει επί τόπου τα λειτουργικά μέσα και τα εφόδια που δεν προέρχονται από την πληγείσα περιοχή·

6)

έπειτα από την ενίσχυση της οργάνωσης της πολιτικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτείται να αναληφθεί δέσμευση και να επιδειχθεί αποφασιστικότητα για την αντιμετώπιση του προβλήματος της πρόληψης με στόχο τον περιορισμό, στο μέτρο του δυνατού, του αριθμού των καταστροφικών συμβάντων και των αρνητικών συνεπειών των καταστροφών, όποτε αυτές υπερβαίνουν τα όρια που τίθενται από την πρόληψη·

1.1

επικροτεί την Ανακοίνωση της Επιτροπής και τις κατευθυντήριες γραμμές δράσης που περιλαμβάνονται σε αυτήν για την ενίσχυση της ικανότητας πολιτικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση σύμφωνα με το πνεύμα αλληλεγγύης και συνεργασίας που υπέδειξε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως ζωτική συνιστώσα μιας Διεθνούς Κοινότητας·

1.2

φρονεί ότι πρέπει να ακολουθηθεί μια συνολική προσέγγιση που θα περιλαμβάνει όλους τους βαθμούς προστασίας της κοινωνίας κατά των ατυχημάτων, όπως προληπτικά μέτρα, υπηρεσίες διάσωσης και μέτρα παρακολούθησης·

1.3

εκτιμά ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, ως θεσμικοί φορείς με νομοθετική και οργανωτική δικαιοδοσία οι οποίοι διατηρούν άμεση επαφή με τους πολίτες και επωμίζονται συγκεκριμένη πολιτική ευθύνη έναντι των προβλημάτων που αφορούν την ασφάλεια των πολιτών και των αγαθών στην επικράτειά τους, αποτελούν ένα σημαντικό πρότυπο αναφοράς από διαρθρωτικής και οργανωτικής πλευράς για την εδραίωση μίας σύγχρονης και αποτελεσματικής ευρωπαϊκής πολιτικής προστασίας·

1.4

θεωρεί ότι οι οργανωτικές και λειτουργικές ικανότητες που επέδειξαν κατά τη διάρκεια αυτών των ετών οι Περιφέρειες για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, δασικών πυρκαγιών, ατυχημάτων σε μονάδες παραγωγής και μέσα μεταφοράς, δύνανται να καταστούν αξιόλογο πρότυπο αναφοράς για τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού και σύγχρονου ευρωπαϊκού συστήματος πολιτικής προστασίας, ικανού να δραστηριοποιείται τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

1.5

είναι πεπεισμένη ότι, στα κράτη μέλη, στις Περιφέρειες και στους Δήμους, εδραιώνεται πλέον μία παιδεία και μία δραστήρια πολιτική στον τομέα της πολιτικής προστασίας βασισμένη σε μία ενδελεχή και εκτεταμένη σε ολόκληρη την επικράτεια οργάνωση η οποία στηρίζεται στους Δήμους και αντλεί πρόσθετη δύναμη από τις θεσμικές αρχές της υψηλότερης βαθμίδας διακυβέρνησης. Οι εν λόγω αρχές, και πρωτίστως οι Περιφέρειες, οφείλουν να διαθέτουν αξιοσημείωτες ικανότητες όσον αφορά την προειδοποίηση και το συντονισμό σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, δυνατότητα ταχείας χρησιμοποίησης ειδικών μέσων ευρύτερα διαδεδομένων σε τοπική κλίμακα και άμεσης προώθησης στον τόπο της καταστροφής περαιτέρω δυνάμεων και πόρων προερχόμενων από την επικράτεια που εμπίπτει στη δικαιοδοσία τους, καθώς και ικανότητα συντονισμού δυνάμεων και πόρων που φθάνουν από το εξωτερικό·

1.6

κρίνει ότι μία καθοριστική συνιστώσα της νέας οργάνωσης του ευρωπαϊκού συστήματος πολιτικής προστασίας έγκειται στην ταχύτητα και στην ποιότητα των πληροφοριών και των επικοινωνιών που επιτρέπουν την παρακολούθηση και τον έλεγχο καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, γεγονός το οποίο συνιστά βασικό προαπαιτούμενο για κάθε αποτελεσματική δράση συντονισμού και παροχής βοήθειας στους πληγέντες από φυσικές ή άλλες καταστροφές·

1.7

θεωρεί απολύτως αναγκαία τη σύνδεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης και των εθνικών και περιφερειακών επιχειρησιακών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας σε ένα ενιαίο σταθερό δίκτυο επικοινωνιών εκτάκτου ανάγκης·

1.8

ευελπιστεί ότι, κατά την απτή εφαρμογή των κατευθυντηρίων γραμμών της Ανακοίνωσης, θα καταστεί δυνατό να καθιερωθεί ένα ευρωπαϊκό σύστημα πιστοποίησης των προδιαγραφών και των ικανοτήτων στον τομέα της επικοινωνίας, της εποπτείας και του ελέγχου των εθνικών και περιφερειακών επιχειρησιακών υπηρεσιών πολιτικής προστασίας, με στόχο τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας αυτών των σημαντικών και ουσιαστικών δυνάμεων εκτάκτου ανάγκης·

1.9

είναι της γνώμης ότι οι εθνικές και περιφερειακές επιχειρησιακές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας θα πρέπει να καταστούν οι κατ'εξοχήν αρμόδιοι φορείς για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τις επιχειρησιακές δυνάμεις, τις πιστώσεις και τις εμπειρίες που αποκτούνται εκτάκτως για τη δημιουργία και για τη διαρκή αναπροσαρμογή της ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων πολιτικής προστασίας, καθώς και για τη διασφάλιση της ταχείας κινητοποίησης δυνάμεων άμεσης επέμβασης· η ευρωπαϊκή αυτή βάση δεδομένων θα πρέπει να συντονισθεί με τις ήδη υπάρχουσες των εθνικών αρχών·

1.10

θεωρεί ότι, όσον αφορά τις εμπειρίες που αποκτήθηκαν από τα κράτη μέλη και από τις Περιφέρειες για την αντιμετώπιση των συνηθέστερων και των συχνότερα επανεμφανιζόμενων καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, ο στρατηγικός στόχος σε ευρωπαϊκή κλίμακα οφείλει πρωτίστως να είναι η συνεργασία και ο συντονισμός των δυνάμεων και των πόρων που υφίστανται ήδη στην κοινοτική επικράτεια·

1.11

εκτιμά ότι, για τις σπανιότερες ή για τις λιγότερο γνωστές καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, θα πρέπει να προβλεφθεί η σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων σε κοινοτικό επίπεδο με στόχο τη ρεαλιστικότερη δυνατή απεικόνιση των υποθετικών περιπτώσεων εκτάκτου ανάγκης και τον προσδιορισμό των δυνάμεων και των πόρων που ενδείκνυνται για τη διασφάλιση της παροχής βοήθειας και της άμεσης επέμβασης·

1.12

πιστεύει ότι οι κοινές ασκήσεις πολιτικής προστασίας αποτελούν σημαντικό μέσο για την επί τόπου επαλήθευση της επιχειρησιακής ικανότητας των δυνάμεων και των πόρων που προέρχονται από διάφορα κράτη μέλη και που πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργούν ολοκληρωμένα μεταξύ τους και σε στενή συνεργασία με τις πολιτικές αρχές του εκάστοτε τόπου σαν φορείς οι οποίοι επωμίζονται την υπέρτατη ευθύνη σε τοπικό επίπεδο από πλευράς επικοινωνίας, εποπτείας και ελέγχου της διαχείρισης των καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης·

1.13

κρίνει σκόπιμο, στο πλαίσιο της διαδικασίας για τη διαμόρφωση και την καθιέρωση μίας ευρωπαϊκής δύναμης άμεσης επέμβασης, να παρασχεθούν τα μεγαλύτερα δυνατά περιθώρια διασυνοριακής συνεργασίας, κατά κύριο λόγο για την πραγματοποίηση κοινών ασκήσεων πολιτικής προστασίας μεταξύ γειτονικών και όμορων Περιφερειών·

2.1

συνιστά, σε σχέση με τις διάφορες υποθετικές περιπτώσεις εκτάκτου ανάγκης, να οργανωθεί η βάση δεδομένων, μέσω του συντονισμού των πληροφοριών που είναι ήδη προσιτές στις βάσεις δεδομένων των εθνικών αρχών, η οποία θα περιλαμβάνει στοιχεία όσον αφορά τα υπάρχοντα μέσα και το ανθρώπινο δυναμικό κατά τρόπο ώστε να αντλεί τις βασικές παρεχόμενες πληροφορίες και τις αναπροσαρμογές τους απευθείας από τους φορείς που διαθέτουν τις πληροφορίες αυτές λόγω της θεσμικής αποστολής τους και διοικούν, εντός της επικράτειας που εμπίπτει στην αρμοδιότητά τους, Επιχειρησιακά Κέντρα Πολιτικής Προστασίας Εκτάκτου Ανάγκης 24 ώρες το εικοσιτετράωρο·

2.2

προτείνει οι πηγές πληροφοριών της βάσης δεδομένων να αναφέρονται είτε στα Εθνικά Επιχειρησιακά Κέντρα Πολιτικής Προστασίας — με την κοινοποίηση των πληροφοριών που αφορούν τα συνολικά μέσα, το ανθρώπινο δυναμικό και τους εξόχως κατηρτισμένους εμπειρογνώμονες — είτε στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Κέντρα Πολιτικής Προστασίας — με την κοινοποίηση των πληροφοριών που αφορούν το διάσπαρτο σύνολο των μέσων και των εξειδικευμένων ομάδων άμεσης επέμβασης που παραχωρούνται στους Δήμους·

2.3

θεωρεί σκόπιμο κάθε φορέας ο οποίος εμπίπτει σε μία από τις δύο προαναφερθείσες πηγές πληροφοριών να τροφοδοτεί τη βάση δεδομένων, πέραν των στοιχείων σχετικά με τα μέσα και τους πόρους που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των διαφόρων καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης, και με έναν συγκεκριμένο κατάλογο όλων των εκτάκτων περιστατικών που αντιμετώπισε το κάθε μεμονωμένο Επιχειρησιακό Κέντρο, τόσο εντός όσο και εκτός της επικράτειας που εμπίπτει στην αρμοδιότητά του·

2.4

συνιστά να συμπεριληφθεί στη βάση δεδομένων ένας κατάλογος των ασκήσεων πολιτικής προστασίας διεθνούς χαρακτήρα που συντονίστηκαν από το εκάστοτε Επιχειρησιακό Κέντρο εντός της επικράτειάς του·

2.5

προτείνει, τέλος, να αναπροσαρμόζονται τα στοιχεία των βάσεων δεδομένων κάθε έξι μήνες σε σταθερές ημερομηνίες.

2.6

συνιστά, κατά την οργάνωση των κοινών ασκήσεων πολιτικής προστασίας, να επιδιώκεται πάντοτε μία δίκαιη ισορροπία μεταξύ των συνολικών μέσων και των εξειδικευμένων εθνικών σωμάτων και των δυνάμεων και των μέσων άμεσης επέμβασης των Περιφερειών που ειδικεύονται ιδιαίτερα στην παροχή άμεσης βοήθειας στους πολίτες και διατηρούν στενές σχέσεις με την τοπική αυτοδιοίκηση και με άλλες περιφερειακές και εθνικές δυνάμεις·

2.7

συνιστά την ανάληψη της μέγιστης δυνατής δέσμευσης εκ μέρους της Επιτροπής για τον προγραμματισμό και τα ην προαγωγή διασυνοριακών ασκήσεων με την ενεργό συμμετοχή γειτονικών ή όμορων Περιφερειών, με στόχο τόσο την εδραίωση των θετικών και σημαντικών εμπειριών που έχουν αποκομίσει οι Περιφέρειες στον τομέα της πολιτικής προστασίας όσο και την καθιέρωση μίας στέρεης επιχειρησιακής στήριξης η οποία να χρησιμεύσει ως βάση για τη δημιουργία μίας ευρωπαϊκής δύναμης άμεσης επέμβασης εκτάκτου ανάγκης·

2.8

συνιστά τη βελτίωση των πρακτικών επέμβασης σε περιπτώσεις επανεμφανιζόμενων καταστροφικών συμβάντων και, κυρίως, σε περιπτώσεις ταχέως διαδιδόμενων καταστροφών, όπως οι δασικές πυρκαγιές, αντιπαραβάλλοντας τις τεχνικές επέμβασης που χρησιμοποιούνται από διάφορες Περιφέρειες όσον αφορά την ικανότητα έγκαιρης παρακολούθησης και άμεσης επέμβασης·

2.9

συνιστά την πραγματοποίηση στοχοθετημένων ασκήσεων για την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των πολιτικών και των στρατιωτικών δυνάμεων κατά τρόπο ώστε να καθίσταται δυνατή η άμεση κινητοποίηση είτε ορισμένων ειδικών μέσων που διατίθενται κατ'αποκλειστικότητα στις ένοπλες δυνάμεις είτε άλλων ειδικών μέσων – κυρίως ελικοπτέρων – που ενδέχεται να συμπεριλαμβάνονται στα μέσα που παρέχονται στις πολιτικές δυνάμεις οι οποίες αναλαμβάνουν δράση σε πολλαπλές ή εκτεταμένες καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης.

2.10

συνιστά, για την επίλυση του προβλήματος της έγκαιρης μεταβίβασης των πληροφοριών κατά τρόπο ώστε να αξιολογείται άμεσα η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και να διασφαλίζεται η ταχύτητα και η ποιότητα της παρεχόμενης βοήθειας, να κληθούν απαραιτήτως τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Κέντρα Εκτάκτου Ανάγκης που λειτουργούν 24 ώρες το εικοσιτετράωρο να κοινοποιούν άμεσα και σε πραγματικό χρόνο τις πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους είτε στο Εθνικό Κέντρο Εκτάκτου Ανάγκης είτε στο αντίστοιχο Επιχειρησιακό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο να αποφεύγονται οι μεταδόσεις στοιχείων που καθυστερούν ή αλλοιώνουν τη ροή των πληροφοριών·

2.11

συνιστά τη δημιουργία ενός προνομιακού ευρωπαϊκού δικτύου επικοινωνιών στον τομέα της πολιτικής προστασίας το οποίο να συνδέει τα Επιχειρησιακά Κέντρα των κρατών μελών και των Περιφερειών με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης·

2.12

προτείνει να καταστεί υποχρεωτικό να κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης η κήρυξη μίας περιοχής σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης όταν ένα Περιφερειακό Κέντρο Πολιτικής Προστασίας προωθεί στην πληγείσα περιοχή δυνάμεις και πόρους προερχόμενους από άλλες περιοχές. Μόλις ξεπερασθεί η κρίση, το Περιφερειακό Κέντρο της εν λόγω περιοχής θα πρέπει επίσης να γνωστοποιεί την άρση της κατάστασης εκτάκτου ανάγκης.

2.13

συνιστά την ενίσχυση των χρηματοοικονομικών ενισχύσεων που προβλέπονται σε περιπτώσεις εκτάκτου ανάγκης και για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Δομής πολιτικής προστασίας δεδομένου ότι οι χρηματοδοτήσεις αυτές δεν αντικατοπτρίζουν μόνον ένα αίτημα για την επίδειξη αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών μίας Διεθνούς Κοινότητας όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά συγχρόνως αποτελούν και ένα εξαιρετικά χρήσιμο μέσο για την ολοκλήρωση και το συντονισμό δυνάμεων και επιχειρησιακών μονάδων με υψηλή εξειδίκευση που προέρχονται από διάφορα κράτη μέλη και από διάφορες Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καλούνται να δρουν κατά τρόπο συντονισμένο και εντός ενιαίου πλαισίου.

18.2.2005   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/42

1)

ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές αναγνωρίζουν πάντα την αξία των πολιτικών που αφορούν τη νεολαία, πεπεισμένες ότι η ΕΕ, τα κράτη μέλη και οι περιφερειακές και τοπικές αρχές πρέπει να κατορθώσουν να περάσουν στους νέους πολίτες το μήνυμα της σημασίας της ενεργούς ενάσκησης των δικαιωμάτων του πολίτη σε εθνικό επίπεδο. Πρέπει κυρίως να δοθεί στους νέους η δυνατότητα να συμβάλουν ενεργά στην οικοδόμηση μιας δημοκρατικής, ανθρωπιστικής αλλά και ισχυρής και ανταγωνιστικής Ευρώπης από οικονομική και πολιτιστική σκοπιά·

2)

ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θεωρούν θεμελιώδη και εξαιρετικά επίκαιρη, στο πλαίσιο της πρόσφατης διεύρυνσης της ΕΕ, τη δήλωση του Λάκεν, η οποία επισυνάπτεται ως παράρτημα στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 14ης και 15ης Δεκεμβρίου 2001, βάσει της οποίας μία από τις θεμελιώδεις προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι «πώς θα καταστεί δυνατή η συμμετοχή των πολιτών – και κυρίως των νέων – στο ευρωπαϊκό σχέδιο και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς». Η πρόκληση αυτή θα έπρεπε, ωστόσο, να είχε παρουσιαστεί κατά τρόπο που να δείχνει αντίθετα ότι πρέπει οι πολίτες, και ιδίως οι νέοι, να προσεγγίσουν το ευρωπαϊκό σχέδιο και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς προκειμένου να ενισχυθούν οι σχέσεις μεταξύ της νέας γενιάς και των υφιστάμενων πολιτικών διαρθρώσεων·

3)

ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θεωρούν απαραίτητη την επίτευξη των στρατηγικών στόχων που τέθηκαν από τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια της Λισσαβώνας και της Βαρκελώνης με στόχο να καταστεί η Ευρώπη «η πιο ανταγωνιστική και δυναμική οικονομία της γνώσης στον κόσμο» και είναι πεπεισμένες ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού απαραίτητη προϋπόθεση είναι η κινητικότητα των νέων στο εσωτερικό της Ευρώπης. Μια ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα της νεολαίας πρέπει, ωστόσο, να αποφύγει μια υπερβολικά οργανική προσέγγιση της νέας γενιάς. Η πολιτική στον τομέα της νεολαίας πρέπει κυρίως να βασίζεται στη θεώρηση των νέων ως ισότιμων ευρωπαίων πολιτών που έχουν τη δυνατότητα και την εξουσία να αποφασίζουν για το μέλλον τους και για το μέλλον της Ευρώπης, γεγονός το οποίο, με ευρύτερη έννοια, έχει επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και οικονομική ανάπτυξη.

1.1

Συμφωνεί με την Επιτροπή ότι είναι απαραίτητο να εφαρμοστεί στην προβληματική για τους νέους και τις δράσεις που αναλαμβάνονται για αυτούς η ανοικτή μέθοδος συντονισμού, όπως έχει ζητηθεί και από το Συμβούλιο, ενόψει της ταχέως μεταβαλλόμενης κατάστασης των νέων γενεών στην Ευρώπη.

1.2

Επικροτεί θερμά τη μέθοδο που χρησιμοποιεί η Επιτροπή, χαρακτηριστικό της οποίας είναι η ευρύτατη διαβούλευση των ενδιαφερόμενων μερών.

1.3

Θεωρεί ότι πρέπει να ζητείται τακτικά η γνώμη της και να τηρείται ενήμερη για τα θέματα που αφορούν τις τέσσερις θεματικές προτεραιότητες που προτείνονται από το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής στο κεφάλαιο «Μία νέα πνοή για την ευρωπαϊκή νεολαία», κυρίως λόγω του ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, λόγω των επίσημων αρμοδιοτήτων τους, μεριμνούν πάντα για την ανάληψη πρωτοβουλιών με στόχο την ενθάρρυνση της ενεργούς συμμετοχής των νέων στην κοινοτική ζωή.

1.4

Συμφωνεί με τη διαπίστωση της Επιτροπής ότι παρατηρείται σήμερα μία ανησυχητική αδιαφορία εκ μέρους των νέων για την πολιτική ζωή και παρατηρεί ότι αντιθέτως η παρουσία των νέων είναι συχνή σε άλλους τομείς κοινωνικής δραστηριότητας όπως οι εθελοντικές δραστηριότητες, που αποτελούν μία μορφή ενεργούς ενάσκησης των δικαιωμάτων του πολίτη. Κατά συνέπεια, εκτιμά ότι οι πολιτικοί πρέπει πρώτοι αυτοί να αναθεωρήσουν τον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται στους νέους, καθώς και να αναπτύξουν μεθόδους εργασίας για την ενίσχυση της δημοκρατικής αξιοπιστίας τους έναντι των νέων. Αυτό ισχύει ιδίως για την Επιτροπή των Περιφερειών η οποία θα μπορούσε να ενθαρρύνει ενεργότερα την πρόσληψη νεαρών μελών, τόσο γυναικών όσο και ανδρών, οι οποίοι θα μπορούσαν, χάρη στα νιάτα τους και τις πολιτικές δραστηριότητές τους σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, να συμβάλουν στη βελτίωση των εργασιών της ΕΤΠ.

1.5

Είναι πεπεισμένη, βάσει του παρόντος εγγράφου, όπως άλλωστε διευκρινίζεται και σε προγενέστερες γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής των Περιφερειών για τις πολιτικές σχετικά με τη νεολαία, ότι είναι απαραίτητο η ευρωπαϊκή πολιτική στον τομέα της νεολαίας να καταστεί ορατή σε όλα τα διοικητικά και πολιτικά επίπεδα και σε όλες τις χώρες και να διαδίδεται μέσω των διαύλων επικοινωνίας και στη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι νέοι στην Ευρώπη (CdR 309/2003 fin). Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή των Περιφερειών εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δημιουργία στο Διαδίκτυο ευρωπαϊκής πύλης για τη νεολαία με την ακόλουθη διεύθυνση: http://www.europa.eu.int/youth/index_fr.html.

2.1

Εκτιμά ότι, για να επιτευχθεί η προσέγγιση της πολιτικής με τους νέους, χρειάζεται κατά πρώτον να προσδιοριστεί ποια είναι η πιο σκόπιμη προσέγγιση και για τον σκοπό αυτόν, όπως ακριβώς επισημαίνει η Επιτροπή κατά την περιγραφή του γενικού στόχου της ανακοίνωσής της προς το Συμβούλιο, πρέπει να αναπτυχθεί ένα σύνολο συνεπών, κατάλληλων και ποιοτικών γνώσεων στον τομέα της ευρωπαϊκής νεολαίας και να προβλεφθούν οι μελλοντικές ανάγκες μέσω της ανταλλαγής απόψεων, του διαλόγου και των δικτύων με σκοπό την κατάρτιση σκόπιμων, αποτελεσματικών και βιώσιμων πολιτικών.

2.2

Συμφωνεί με τους επιμέρους στόχους που προσδιορίζει η Επιτροπή στο πλαίσιο του προαναφερθέντος γενικού στόχου και χαιρετίζει το άνοιγμα της Επιτροπής, παράλληλα με τους στόχους προτεραιότητας που προσδιορίστηκαν σε πρώτη φάση από τα κράτη μέλη ως απάντηση σε σχετικές ερωτήσεις, προς άλλους τομείς προτεραιότητας που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τη νεολαία. Πρόκειται για ένα ουσιαστικό χαρακτηριστικό μιας μεθόδου προσαρμοσμένης στη μελέτη ενός τομέα που χαρακτηρίζεται από ταχύτατη εξέλιξη όπως ο τομέας της νεολαίας.

2.3.

Τονίζει ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στην καταγραφή των υφιστάμενων γνώσεων στους τομείς που αφορούν τη νεολαία και καλεί το Συμβούλιο να το λάβει υπόψη για τις κατευθυντήριες γραμμές δράσης σε εθνικό επίπεδο. Αναφέρεται ότι είναι απαραίτητο να «καταρτισθούν συμπληρωματικές μελέτες, να συλλεχθούν στατιστικά στοιχεία και πρακτικές γνώσεις από τους ΜΚΟ, τις οργανώσεις των νέων και τους ίδιους τους νέους σχετικά με τα θέματα που έχουν προσδιορισθεί, για να καλυφθούν τα κενά και να επικαιροποιούνται σε μόνιμη βάση οι γνώσεις σχετικά με τα επίκαιρα αυτά θέματα», χωρίς ωστόσο να λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές και περιφερειακές αρχές. Για να είναι πραγματικά πλήρεις και επικαιροποιημένες οι γνώσεις αυτές, πρέπει να συλλέγονται σε τοπικό επίπεδο, αν και με εθνικό συντονισμό, για να επιτευχθεί ο γενικότερος στόχος που είναι η κατάρτιση ενός συνόλου συνεκτικών γνώσεων.

2.4

Εκτιμά ότι, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης για ένα τέτοιο συντονισμό σε εθνικό επίπεδο, θα απέβαιναν εξαιρετικά αποτελεσματικά προγράμματα για τη συλλογή των απαραίτητων δεδομένων με την άμεση συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών που διαθέτουν ευχερέστερη πρόσβαση στην πραγματικότητα των νέων που κατοικούν στις περιοχές τους και συνεπώς για το σκοπό αυτό θα πρέπει να προβλεφθούν ανάλογα ευρωπαϊκά κονδύλια.

2.5

Καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη, κατά τη σύνταξη των εγγράφων σχετικά με τις τέσσερις προτεραιότητες του Λευκού Βιβλίου για τη νεολαία, τον καίριο ρόλο των σχολικών ιδρυμάτων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν προνομιούχο φορέα για την κατάρτιση, εκ μέρους των νέων, ερωτηματολογίων σχετικά με τους διάφορους τομείς έρευνας. Οι φορείς κοινωνικής βοήθειας των τοπικών και περιφερειακών αρχών θα μπορούσαν να συνδράμουν τους νέους εκείνους οι οποίοι, λόγω μειονεκτικής κατάστασης, δεν αποτελούν τμήμα του σχολικού πληθυσμού.

2.6

Θεωρεί ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα μπορούσαν να επιδιώξουν αποτελεσματικά την ενεργό συνεργασία των πολλών συμβουλευτικών οργάνων νεολαίας ή συμβουλίων νέων που έχουν συσταθεί στις περιοχές τους. Τα εν λόγω συμβουλευτικά όργανα έχουν ήδη αποβεί, σε τοπικό επίπεδο, τα καλύτερα μέσα αποτελεσματικής και κυρίως σταθερά ενημερωμένης γνώσης για τους νέους, ενώ ταυτόχρονα ενθαρρύνουν την ενεργό ενάσκηση των καθηκόντων του πολίτη.

2.7

Οι ομάδες νέων σε τοπικό επίπεδο και οι ομάδες πίεσης, όπως λ.χ. τα συμβούλια νέων, θα πρέπει να έχουν επίσης αρμοδιότητες όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων σε ορισμένους τομείς καθώς και κατάλληλους πόρους. Αυτό σημαίνει ότι οι νέοι θα μπορούν να αποφασίζουν και να θέτουν σε εφαρμογή σχέδια που τους ενδιαφέρουν και τους αφορούν. Εάν τα συμβούλια νέων διαθέτουν πραγματικές αρμοδιότητες όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων, τότε θα υπάρξει θετική εικόνα της δημοκρατίας προς τους νέους και θα ενθαρρυνθεί η συμμετοχή τους.

2.8

Καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει την άμεση συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών των νέων κρατών μελών και να διευκολύνει τη διάδοση των βέλτιστων πρακτικών στα κράτη αυτά, μέσω λ.χ. αδελφοποιήσεων πόλεων και πολιτιστικών ανταλλαγών μεταξύ των συμβουλίων νέων όλης της Ευρώπης.

2.9

Τονίζει τη σημασία που έχει ο στόχος της κατάρτισης ενός συνόλου συνεκτικών, κατάλληλων και ποιοτικών γνώσεων για τη νεολαία στην Ευρώπη, στο οποίο θα λαμβάνονται υπόψη οι εθνοτικές και οι γλωσσολογικές μειονότητες.

2.10

Χαιρετίζει τη βούληση της Επιτροπής να συγκροτήσει κοινοτικό δίκτυο γνώσεων για τη νεολαία στο οποίο θα συγκεντρώνονται οι εκπρόσωποι όλων των ενδιαφερόμενων μερών με στόχο την εξέταση μεθόδων και μελλοντικών θεμάτων και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών.

2.11

Ζητεί να προσδιορισθούν το συντομότερο δυνατόν οι λεπτομέρειες εφαρμογής του κοινοτικού δικτύου γνώσεων για τη νεολαία, στο οποίο αναφέρεται η Επιτροπή στο Στόχο 4 της ανακοίνωσης για την καλύτερη κατανόηση και γνώση της νεολαίας, και ζητεί επίσης να προβλεφθεί ρητώς η συμμετοχή των εκπροσώπων της Επιτροπής των Περιφερειών.

2.12

Σημειώνει ότι, στις απαντήσεις τους προς το ερωτηματολόγιο της Επιτροπής, τα κράτη μέλη δεν ζητούν τη δημιουργία νέων φορέων για τη διευκόλυνση και την ενθάρρυνση των ανταλλαγών, του διαλόγου και των δικτύων προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορατότητα των γνώσεων στον τομέα της νεολαίας και να προβλεφθούν οι μελλοντικές ανάγκες, αλλά ζητούν να αξιοποιηθούν τα υφιστάμενα δίκτυα και σχέσεις μέσω της αποτελεσματικότερης χρήσης και διαχείρισής τους. Χρειάζεται, συνεπώς, να ενισχυθούν οι θυρίδες των τοπικών και περιφερειακών αρχών για τη νεολαία, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως προνομιούχοι δίαυλοι για τις «πληροφορίες που προέρχονται από τους νέους».

2.13

Συμφωνεί με την Επιτροπή για τη σημασία που έχει η κινητικότητα προκειμένου να ευνοηθεί η εκπαίδευση και η κατάρτιση των ερευνητών και των εμπειρογνωμόνων, ιδίως των νέων, που εργάζονται στον τομέα της νεολαίας, καθώς και οιουδήποτε άλλου πρωταγωνιστή που αναπτύσσει τις γνώσεις στον εν λόγω τομέα. Καλεί την Επιτροπή να χαράξει σε ευρωπαϊκό επίπεδο στρατηγικές για την ευαισθητοποίηση των φορέων ή οργανισμών στους οποίους ανήκουν οι ερευνητές και οι εμπειρογνώμονες, και ιδίως των σχολικών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, δεδομένου ότι — όπως η ίδια η Επιτροπή επισημαίνει στην έκθεσή της για τη συνέχεια που δίδεται στη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου, της 10ης Ιουλίου 2001, σχετικά με την κινητικότητα στην Κοινότητα των φοιτητών, των ασκούμενων, και εκείνων που ασκούν εθελοντικές δραστηριότητες, του διδακτικού προσωπικού (COM(2004) 21 τελικό) — παρά τις στρατηγικές που έχουν ήδη εφαρμοσθεί, «ο αριθμός των ατόμων από τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης που συμμετέχουν στην κινητικότητα είναι ακόμα εξαιρετικά περιορισμένος».

2.14

Θα πρέπει να εξασφαλιστεί μία ικανοποιητική βάση στο διδακτικό προσωπικό όσον αφορά τις δεξιότητες και γνώσεις που απαιτούνται γύρω από τα ζητήματα συμμετοχής στη ζωή της τοπικής κοινότητας τόσο μέσα στην τάξη όσο και στις εξωσχολικές δραστηριότητες των σπουδαστών. Επιπλέον, οι φορείς της νεολαίας και οι ομάδες πίεσης που λειτουργούν στα σχολεία θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα λόγου όσον αφορά τις αποφάσεις για το σχεδιασμό και την εφαρμογή σχεδίων για τις σχολικές εγκαταστάσεις και π.χ. για τις εξωσχολικές διευκολύνσεις.

3.1

Επικροτεί την εμπεριστατωμένη ανάλυση της Επιτροπής για ένα θέμα που βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο της προσοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών λόγω της τεράστιας σημασίας που έχουν, σε τοπικό κυρίως επίπεδο, οι ενώσεις εθελοντικών δραστηριοτήτων οι οποίες είναι η καρδιά κάθε κοινότητας ατόμων.

3.2

Επικροτεί το γεγονός ότι πολλοί νέοι επιδίδονται σε εθελοντικές δραστηριότητες και σημειώνει ότι το δεδομένο αυτό διαψεύδει την υποτιθέμενη αδιαφορία τους προς την ενεργό ενάσκηση των δικαιωμάτων του πολίτη. Εκτιμά ορθότερο να γίνεται λόγος για «απολιτικοποίηση» των νέων παρά για αδιαφορία, δεδομένου ότι οι εθελοντικές δραστηριότητες, όπως βεβαιώνει η ίδια η Επιτροπή, αποτελούν μορφή κοινωνικής συμμετοχής, εκπαιδευτική εμπειρία καθώς και παράγοντα απασχόλησης και κοινωνικής ένταξης.

3.3

Παρατηρεί ότι οι νέοι έχουν απομακρυνθεί από την πολιτική διότι θεωρούν ότι είναι εξαιρετικά απόμακροι από τα πραγματικά προβλήματα. Υπενθυμίζει τα όσα έχουν διατυπωθεί σχετικά στην πρόσφατη γνωμοδότηση για την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με τη συμμετοχή και τη ενημέρωση των νέων και ιδίως ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή πολιτική για τη νεολαία, δεδομένου ότι είναι οι φορείς που έχουν μεγαλύτερη επαφή με τις νέες γενεές.

3.4

Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αναγνωρίζει το ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην εφαρμογή των δράσεων για τη βελτίωση των εθελοντικών δραστηριοτήτων που προσφέρονται στους νέους και τονίζει την προνομιούχο σχέση που μπορούν να δημιουργήσουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές με τους νέους που ζουν στην περιοχή τους.

3.5

Επικροτεί την Επιτροπή η οποία αναγνωρίζει ότι οι εθελοντικές δραστηριότητες που παρέχονται στους νέους ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τις χώρες και ότι η κατάσταση δεν είναι ομογενής στα κράτη μέλη.

3.6

Ελπίζει ότι όλα τα κράτη μέλη θα επιδείξουν ευαισθησία για τη διευκόλυνση της εθελοντικής δραστηριότητας των νέων, αίροντας τα υφιστάμενα εμπόδια. Συγκεκριμένα, θεωρεί ότι είναι απαραίτητο κάθε κράτος μέλος να αναγνωρίσει σε νομοθετικό επίπεδο το καθεστώς της εθελοντικής δραστηριότητας διότι το να θεωρηθεί, όπως συμβαίνει σε ορισμένα κράτη, ότι ισοδυναμεί με απασχόληση, συνεπάγεται συχνά σημαντικά μειονεκτήματα.

3.7

Επικροτεί το γεγονός ότι στην ανακοίνωση η Επιτροπή τονίζει εκ νέου ότι είναι απαραίτητο να ενθαρρυνθεί η κινητικότητα όσων ασκούν εθελοντικές δραστηριότητες, όπως έχει ήδη εξεταστεί με τα κατάλληλα επιχειρήματα στην έκθεση για τη συνέχεια που δίδεται στη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Ιουλίου 2001, σχετικά με την κινητικότητα στην Κοινότητα των φοιτητών, των ασκουμένων, και εκείνων που ασκούν εθελοντικές δραστηριότητες, και του διδακτικού προσωπικού (6).

3.8

Τονίζει ότι, προκειμένου να αναπτυχθούν οι εθελοντικές δραστηριότητες για τους νέους, να αυξηθεί η διαφάνεια των υφιστάμενων δυνατοτήτων, να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής και να βελτιωθεί η ποιότητά τους, καίριο ρόλο διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές οι οποίες μπορούν π.χ. να δημιουργήσουν κατάλληλα «κέντρα παροχής υπηρεσιών για τις εθελοντικές δραστηριότητες», συνδράμοντας έτσι τις ενώσεις εθελοντισμού που υφίστανται επιτόπου και κυρίως να δημιουργήσουν ωφέλιμες «θυρίδες για τον εθελοντισμό» ώστε να κατευθύνουν τους νέους προς μορφές εθελοντισμού πιο προσαρμοσμένες στις προσδοκίες τους.

3.9

Καλεί το Συμβούλιο να επεξεργαστεί ειδική κατευθυντήρια γραμμή δράσης για να ενθαρρυνθεί η κατάρτιση σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο στα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν ακόμη πραγματικό «δημοτολόγιο εθελοντικών δραστηριοτήτων», δεδομένου ότι το μέσο αυτό, όπου εφαρμόσθηκε, αποδείχθηκε εξαιρετικά χρήσιμο για την απογραφή της επικαιροποιημένης κατάστασης των ενώσεων εθελοντισμού που λειτουργούν επιτόπου. Η συνεχής επικαιροποίηση του δημοτολογίου αυτού επιτρέπει επίσης να παρέχονται στους ενδιαφερόμενους νέους συγκεκριμένες κατευθύνσεις για τις δραστηριότητές τους στον τομέα αυτόν.

3.10

Παρατηρεί, ωστόσο, ότι συχνά οι νέοι έρχονται όλως τυχαίως σε επαφή με τον κόσμο του εθελοντισμού, εάν δεν προέρχονται από ένα οικογενειακό πλαίσιο με συγκεκριμένη ευαισθησία, και ότι θα ήταν συνεπώς σκόπιμο να εφαρμοστούν ενημερωτικές δράσεις για τα σχολεία, ήδη από τις πρώτες τάξεις, με τη μορφή π.χ. συναντήσεων, ανάλογα με το ακροατήριο, με άτομα που μετέχουν ενεργά στον κόσμο του εθελοντισμού. Μία τέτοια δράση θα ήταν το καλύτερο παράδειγμα πολιτειακής σύγχρονης εκπαίδευσης με σκοπό την ενεργό άσκηση των δικαιωμάτων του πολίτη από πλευράς παιδιών. Ζητεί συνεπώς από την Επιτροπή να αναγνωρίσει το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα σχολικά ιδρύματα καθώς και την ανάγκη ευαισθητοποίησης του διδακτικού προσωπικού.

3.11

Συμφωνεί με την Επιτροπή, όπως επισημάνθηκε στο Στόχο 3 (ενθάρρυνση του εθελοντισμού για να ενισχυθεί η αλληλεγγύη και η πολιτειακή δέσμευση των νέων), ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες για τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή των μειονεκτούντων νέων στις δραστηριότητες του εθελοντισμού. Συγκεκριμένα, ο εθελοντισμός μπορεί να διευκολύνει την κοινωνική ένταξη των νέων. Εκτιμά ότι, δεδομένου ότι ο εθελοντισμός αποτελεί αφιλοκερδή δραστηριότητα (με εξαίρεση, ενίοτε, τις περιπτώσεις που προβλέπεται η επιστροφή των εξόδων) και χαρακτηρίζεται από σημαντική επένδυση σε χρόνο και ενέργεια, ότι συχνά συνδυάζεται με την κινητικότητα και ότι είναι σκόπιμο να αποτρέπεται η υποκατάσταση μισθωτών δραστηριοτήτων με εθελοντικές δραστηριότητες, έχει πρωταρχική σημασία να διασφαλιστεί η έννομη και η κοινωνική προστασία του εθελοντισμού. Την κύρια ευθύνη για τη διασφάλιση αυτής της προστασίας έχουν το εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ωστόσο, δυνάμει των άρθρων 137 και 140 της Συνθήκης της ΕΚ, η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει την σύνταξη ευρωπαϊκού χάρτη για τον εθελοντισμό ο οποίος να αποτελέσει μέσο συνεργασίας και συντονισμού.

3.12

Επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή τόνισε την ανάγκη να διασφαλιστεί η αναγνώριση των δραστηριοτήτων εθελοντισμού των νέων προκειμένου να αναγνωριστούν οι προσωπικές τους δεξιότητες και η δέσμευσή τους στην κοινωνία. Ελπίζει ότι θα διαδοθούν ταχέως οι βέλτιστες πρακτικές σε όλα τα επίπεδα προκειμένου η αναγνώριση αυτή να τεθεί σε εφαρμογή από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως δικαίως τονίζει η Επιτροπή στις γραμμές δράσεως σχετικά με το Στόχο 4, δηλαδή οι δημόσιες αρχές, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι κοινωνικοί εταίροι, η κοινωνία του πολίτη και οι ίδιοι οι νέοι.

3.13

Συμφωνεί με την Επιτροπή ότι πρέπει να εξασφαλιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο καλύτερη αναγνώριση της εθελοντικής πείρας των νέων στο πλαίσιο των διαδικασιών που εφαρμόζονται και μέσω των υφιστάμενων μηχανισμών σε άλλους τομείς παρέμβασης, συγκεκριμένα με μέτρα όπως το Europass που εφαρμόζεται ήδη στον τομέα της εκπαίδευσης. Οι ίδιες μορφές παροχής κινήτρων στην κινητικότητα των φοιτητών μπορούν να υιοθετηθούν για να διευκολυνθούν επίσης και οι εμπειρίες εθελοντισμού των νέων στα διάφορα κράτη μέλη εκτός του κράτους προέλευσής τους.

3.14

Καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει προτάσεις για την επέκταση της ευρωπαϊκής εθελοντικής υπηρεσίας (ΕΕΥ) βάσει μιας ευρύτερης δέσμης δραστηριοτήτων, προωθώντας συγχρόνως την επεξεργασία, από πλευράς κρατών μελών, ανάλογων σχεδίων σε εθνικό επίπεδο προς ενσωμάτωση και εμπλουτισμό των κοινοτικών πρωτοβουλιών.

3.15

Εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση του άρθρου III-223§5 του σχεδίου συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης να συγκροτηθεί «ένα Ευρωπαϊκό Σώμα Εθελοντών Ανθρωπιστικής Βοήθειας», το νομικό καθεστώς και η λειτουργία του οποίου να καθορίζονται με ευρωπαϊκό νόμο· εκτιμά ότι ένα «σώμα εθελοντών» αυτού του είδους θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πλαίσιο στο οποίο οι νέοι Ευρωπαίοι να συμβάλλουν από κοινού στις ανθρωπιστικές δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

3.16

Τονίζει, όπως έχει ήδη τονίσει σε πρόσφατες γνωμοδοτήσεις για την προώθηση του εθελοντισμού, ότι είναι αναγκαία η ισότιμη συμμετοχή νεαρών ανδρών και γυναικών και ομάδων νέων που, για λόγους κοινωνικούς ή εθνικούς ή φυσιολογικών και πνευματικών μειονεκτημάτων, αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην ενεργό άσκηση των δικαιωμάτων του πολίτη.

4.1

Εκφράζεται θετικά όσον αφορά τις δύο ανακοινώσεις της Επιτροπής που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης.

4.2

Καλεί συγκεκριμένα την Επιτροπή να τηρεί τακτικά ενήμερη την ΕΤΠ σχετικά με την πρόοδο των προγραμμάτων δράσης που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη, διαδίδοντας όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις ορθές πρακτικές εντός των βραχύτερων δυνατών προθεσμιών. Εξαιτίας της ταχύτατης εξέλιξης του κόσμου των νέων, χρειάζεται να δοθεί προσοχή στο γεγονός ότι και οι προς υιοθέτηση πρακτικές υπόκεινται σε ταχύτατη εξέλιξη.

4.3

Καλεί τα κράτη μέλη να διαβουλευθούν με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές, όπως έχει ήδη γίνει και σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων προτεραιοτήτων του Λευκού Βιβλίου, με σκοπό την εκπόνηση των εθνικών εκθέσεων σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής των προτεραιοτήτων «Καλύτερη κατανόηση και γνώση των νέων» και «Εθελοντικές δραστηριότητες των νέων» που προβλέπονται για τα τέλη του 2005.

4.4

Αναγνωρίζει την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας των πρακτικών πολιτικών εργασιών και καλεί την Επιτροπή να μελετήσει κατά πόσον είναι σκόπιμη η ανάληψη πρωτοβουλιών για την ευαισθητοποίηση των πολιτικών υπεύθυνων όσον αφορά την ανάγκη προσέγγισης του κόσμου της νεολαίας και των πολύπλοκων και πολυάριθμων πτυχών του, ώστε να γίνει καλύτερα κατανοητός και να αξιοποιηθούν τα όσα απαραίτητα έχει να συνεισφέρει ώστε προκειμένου να υποστηριχθεί ενεργά η οικοδόμηση μιας ισχυρής και αλληλέγγυας Ευρώπης των πολιτών· εκτιμά ότι η Επιτροπή των Περιφερειών θα μπορούσε να συμμετάσχει στην ευαισθητοποίηση αυτή μέσω της αδελφοποίησης νέων που έχουν εκλεγεί εκπρόσωποι των τοπικών και περιφερειακών αρχών που εκπροσωπούνται στην ΕΤΠ.

4.5

Επαναλαμβάνει, όπως και στην πρόσφατη γνωμοδότησή της για τη «Συμμετοχή και πληροφόρηση των νέων», ότι είναι απολύτως πεπεισμένη ότι το άρθρο ΙΙΙ-182 του σχεδίου συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης πρέπει να προτείνει τη συμπλήρωση των διατάξεων των Συνθηκών που ισχύουν σήμερα στον τομέα της πολιτικής για τη νεολαία, έτσι ώστε να τονιστεί ότι στόχος της ΕΕ είναι να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των νέων στο δημοκρατικό βίο της Ευρώπης.