Πρόσφυγες και απάτριδες — κοινές απαιτήσεις για την αναγνώρισή τους

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Οδηγία 2011/95/ΕΕ — κοινές απαιτήσεις για την αναγνώριση και τη διεθνή προστασία των προσφύγων και των απάτριδων

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ;

Σκοπός της είναι:

Με αυτόν τον τρόπο στοχεύει στον περιορισμό των μετακινήσεων των ενδιαφερόμενων προσώπων μεταξύ των χωρών της ΕΕ λόγω διαφορών στη νομοθεσία.

Η οδηγία αναθεωρεί και αντικαθιστά την οδηγία 2004/83/ΕΚ, ώστε να διασφαλιστεί η συνοχή με τη νομολογία* του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Σκοπός και ορισμοί

Αξιολόγηση αιτήσεων

Αναγνώριση προσώπου ως δικαιούχου καθεστώτος πρόσφυγα

Αναγνώριση προσώπου ως δικαιούχου επικουρικής προστασίας

Η «σοβαρή βλάβη» την οποία θα κινδυνεύσει να υποστεί ένας ενδιαφερόμενος πολίτης τρίτης χώρας εάν επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του ή, στην περίπτωση ανιθαγενούς, στη χώρα της προηγούμενης συνήθους διαμονής του περιλαμβάνει τα εξής:

Απώλεια ή αποκλεισμός από το καθεστώς πρόσφυγα ή επικουρικής προστασίας

Η οδηγία αναφέρει τα εξής:

Περιεχόμενο διεθνούς προστασίας

Το περιεχόμενο του καθεστώτος δικαιούχου επικουρικής προστασίας προσεγγίζει περισσότερο το καθεστώς πρόσφυγα, καταργώντας σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα των χωρών της ΕΕ να περιορίζουν την πρόσβαση σε ορισμένα δικαιώματα μόνο στους πρόσφυγες.Η διεθνής προστασία που πρέπει να παρέχεται από τη χώρα υποδοχής της ΕΕ περιλαμβάνει τα ακόλουθα δικαιώματα.

Χώρες που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας

Η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξαιρούνται από την οδηγία, χρησιμοποιώντας τη δυνατότητα που τους δίνει το πρωτόκολλο 21, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη της Λισαβόνας. Συνεπώς, εξακολουθούν να δεσμεύονται από την οδηγία 2004/83/ΕΚ.Η Δανία δεν δεσμεύεται ούτε από αυτήν ούτε από την προηγούμενη οδηγία λόγω του πρωτοκόλλου 22 για τη θέση της, το οποίο προσαρτάται στη Συνθήκη της Λισαβόνας.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Η οδηγία 2011/95/ΕΕ αναθεωρεί και αντικαθιστά την οδηγία 2004/83/ΕΚ. Τα περισσότερα άρθρα της οδηγίας 2011/95/ΕΕ τα οποία αφορούν πτυχές που δεν καλύπτονταν από την οδηγία 2004/83/ΕΚ εφαρμόζονται από τις 22 Δεκεμβρίου 2013. Οι νέοι κανόνες που περιλαμβάνονται στην οδηγία 2011/95/ΕΕ έπρεπε να θεσπιστούν στις χώρες της ΕΕ έως τις 21 Δεκεμβρίου 2013.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Η οδηγία, γνωστή ως «οδηγία αναγνώρισης», αποτελεί ένα από τα κύρια μέσα εντός του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου (ΚΕΣΑ) μαζί με την οδηγία για τις διαδικασίες ασύλου, την οδηγία για τις προϋποθέσεις υποδοχής, τον κανονισμό του Δουβλίνου και τον κανονισμό EURODAC. Σημαντική είναι επίσης η ενίσχυση της οικονοµικής αλληλεγγύης με τον κανονισμό που θεσπίζει ένα Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης. Το 2016 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την έναρξη της διαδικασίας μεταρρύθμισης του ΚΕΣΑ.

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Επικουρική προστασία: διεθνής προστασία για τους αιτούντες άσυλο που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να αναγνωριστούν ως πρόσφυγες. Δυνάμει της οδηγίας, αυτά είναι τα πρόσωπα τα οποία θα αντιμετώπιζαν πραγματικό κίνδυνο να υποστούν «σοβαρή βλάβη» (ορίζεται στο κείμενο) εάν επέστρεφαν στη χώρα καταγωγής τους.
Νομολογία: το δίκαιο όπως ορίζεται από την έκβαση παλαιότερων υποθέσεων.
Επαναπροώθηση: ο εξαναγκασμός προσφύγων ή αιτούντων άσυλο (κάποιος για τον οποίο δεν έχει αποφασιστεί ακόμα εάν θα χορηγηθεί καθεστώς ασύλου ή όχι) να επιστρέψουν σε μια χώρα όπου είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν δίωξη.

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Οδηγία 2011/95/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες ή για τα άτομα που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας (ΕΕ L 337 της 20.12.2011, σ. 9-26)

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — Μεταρρύθμιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και προώθηση των νόμιμων οδών προς την Ευρώπη [COM(2016) 197 final της 6.4.2016]

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, την τροποποίηση της απόφασης 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου και την κατάργηση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου αριθ. 573/2007/ΕΚ και αριθ. 575/2007/ΕΚ και της απόφασης 2007/435/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 150 της 20.5.2014, σ. 168-194)

Οδηγία 2013/32/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας (ΕΕ L 180 της 29.6.2013, σ. 60–95)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Οδηγία 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (ΕΕ L 180 της 29.6.2013, σ. 96-116)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Κανονισμός (ΕE) αριθ. 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ L 180 της 29.6.2013, σ. 31-59)

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Η παρούσα ενοποιημένη έκδοση έχει μόνο αξία τεκμηρίωσης.

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 603/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα και σχετικά με αιτήσεις της αντιπαραβολής με τα δεδομένα Eurodac που υποβάλλουν οι αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών και η Ευρωπόλ για σκοπούς επιβολής του νόμου και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1077/2011 σχετικά με την ίδρυση Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Λειτουργική Διαχείριση Συστημάτων ΤΠ Μεγάλης Κλίμακας στον Χώρο Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης (ΕΕ L 180 της 29.6.2013, σ. 1-30)

τελευταία ενημέρωση 29.01.2018