Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Σήμα της ΕΕ

Κάθε πρόσωπο ή εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των οντοτήτων δημοσίου δικαίου, δύναται να αποκτήσει σήμα της ΕΕ μέσω καταχώρισης.

Το σήμα μπορεί να αποτελείται από σημεία, ιδίως λέξεις (συμπεριλαμβανομένων ονομάτων προσώπων), σχέδια, γράμματα, αριθμούς και το σχήμα των προϊόντων ή της συσκευασίας τους, υπό τις εξής προϋποθέσεις:

• ότι μπορεί να διακρίνει τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες μιας επιχείρησης από εκείνα άλλων επιχειρήσεων και
• ότι μπορεί να αναπαριστάται στο μητρώο των σημάτων κατά τέτοιο τρόπο ώστε το κοινό και οι αρχές να γνωρίζουν επακριβώς το αντικείμενο που προστατεύεται.

Δικαιώματα κατόχου

Χορηγούνται αποκλειστικά δικαιώματα στον κάτοχο, τα οποία απαγορεύουν σε τρίτους να χρησιμοποιούν για εμπορικούς σκοπούς τα εξής:

• κάθε σημείο που ταυτίζεται με το σήμα της ΕΕ για προϊόντα ή υπηρεσίες που ταυτίζονται με εκείνα για τα οποία έχει καταχωρισθεί το σήμα της ΕΕ·
• κάθε σημείο για το οποίο υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης με άλλο σήμα·
• κάθε σημείο που ταυτίζεται ή ομοιάζει με το σήμα της ΕΕ για προϊόντα ή υπηρεσίες που δεν ομοιάζουν με εκείνα για τα οποία έχει καταχωρισθεί το σήμα της ΕΕ, εφόσον η χρήση αυτού του σήματος θα προσπορίζει όφελος από τη φήμη και τον διακριτικό χαρακτήρα του σήματος.

Ωστόσο, ο κάτοχος του σήματος της ΕΕ δεν δύναται να απαγορεύει σε τρίτους να χρησιμοποιούν για εμπορικούς σκοπούς τα εξής:

• το όνομα ή τη διεύθυνση του κατόχου·
• ενδείξεις που αφορούν τα χαρακτηριστικά των προϊόντων ή των υπηρεσιών, όπως το είδος, την ποιότητα ή την ποσότητα·
• το σήμα όταν είναι αναγκαία η δήλωση του προορισμού του προϊόντος ή της υπηρεσίας, όπως όταν πρόκειται για εξαρτήματα ή ανταλλακτικά.

Εφαρμογή

Οι υποψήφιοι πρέπει να καταθέσουν αίτηση για τη χορήγηση σήματος της ΕΕ στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO).

Η αίτηση πρέπει να περιλαμβάνει τις ακόλουθες πληροφορίες:

• αίτημα καταχώρισης του σήματος της ΕΕ·
• τα στοιχεία ταυτότητας του αιτούντα·
• τον κατάλογο των προϊόντων ή των υπηρεσιών για τα οποία ζητείται η καταχώριση·
• παράσταση του σήματος.

Επιπλέον, οι αιτούντες πρέπει να καταβάλουν ένα τέλος αίτησης. Το τέλος αίτησης πρέπει να καταβάλλεται εντός μηνός από την ημερομηνία κατάθεσης, δηλαδή την ημερομηνία κατά την οποία τα έγγραφα κατατίθενται στο EUIPO.

Καταχώριση

• Μετά την κατάθεση της αίτησης, το EUIPO θα εξετάζει κατά πόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση σήματος της ΕΕ.
• Η δημοσίευση της αίτησης θα δίνει τη δυνατότητα σε τρίτους να ασκήσουν ανακοπή στη χορήγηση του σήματος, βάσει προγενέστερων δικαιωμάτων, στο πλαίσιο διαδικασιών ανακοπής.
• Εάν η αίτηση πληροί όλα τα απαιτούμενα κριτήρια και δεν έχει ασκηθεί ή γίνει δεκτή καμία ανακοπή, τότε η καταχώριση του σήματος δημοσιεύεται.

Διάρκεια και ανανέωση

• Τα σήματα της ΕΕ καταχωρίζονται για περίοδο 10 ετών από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης.
• Η καταχώριση μπορεί να ανανεώνεται ανά δεκαετία. Η αίτηση ανανέωσης πρέπει να κατατίθεται 6 μήνες πριν από τη λήξη ισχύος της καταχώρισης.

Παραίτηση, έκπτωση και ακυρότητα

Το σήμα της ΕΕ μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο παραίτησης για το σύνολο ή μέρος των προϊόντων ή των υπηρεσιών για τις οποίες έχει καταχωρισθεί. Επιπλέον, ο κάτοχος μπορεί να κηρυχθεί έκπτωτος των δικαιωμάτων του στις εξής περιπτώσεις:

• εάν το σήμα δεν αποτελεί αντικείμενο ουσιαστικής χρήσης¹ στην ΕΕ επί πέντε έτη·
• εάν το σήμα έχει καταστεί συνήθης ονομασία προϊόντος ή υπηρεσίας·
• εάν το σήμα θα μπορούσε να παραπλανήσει το κοινό ως προς τη φύση, την ποιότητα ή τη γεωγραφική προέλευση των προϊόντων ή των υπηρεσιών.

Ο κανονισμός θεσπίζει επίσης λόγους ακυρότητας του σήματος. Οι λόγοι αυτοί περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αιτών ενήργησε κακόπιστα κατά την κατάθεση της αίτησης σήματος.

Συλλογικά σήματα της ΕΕ

Κατά την κατάθεση μιας αίτησης καταχώρισης, είναι δυνατός ο ορισμός ενός σήματος της ΕΕ ως συλλογικού. Η κατάθεση συλλογικών σημάτων της ΕΕ επιτρέπεται στις εξής ενώσεις:

• κατασκευαστών
• παραγωγών
• παρόχων υπηρεσιών
• εμπόρων
• νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.

Σήματα πιστοποίησης της ΕΕ

Επιπλέον, είναι δυνατός ο ορισμός ενός σήματος ως σήματος πιστοποίησης. Ο κάτοχος ενός τέτοιου σήματος πιστοποιεί το υλικό, τον τρόπο παρασκευής των προϊόντων ή παροχής των υπηρεσιών, την ποιότητα, την ακρίβεια ή άλλα χαρακτηριστικά (εξαιρέσει της γεωγραφικής προέλευσης) των πιστοποιημένων προϊόντων και υπηρεσιών.

Προσφυγή στη δικαιοσύνη

Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 εφαρμόζεται στις διαδικασίες που αφορούν τα σήματα της ΕΕ και τις αιτήσεις για σήματα της ΕΕ, καθώς και ταυτόχρονες και διαδοχικές αγωγές που ασκούνται με βάση σήματα της ΕΕ και εθνικά σήματα.

Οι χώρες της ΕΕ οφείλουν να ορίσουν «δικαστήρια σημάτων της ΕΕ». Αυτά τα δικαστήρια έχουν αποκλειστική αρμοδιότητα για όλες τις διαφορές σχετικά με την παραποίηση/απομίμηση και την εγκυρότητα των σημάτων της ΕΕ.