Ενσωμάτωση περιβαλλοντικών ζητημάτων στην ευρωπαϊκή τυποποίηση

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

• Η ευρωπαϊκή τυποποίηση καθιστά δυνατή την εφαρμογή εναρμονισμένων τεχνικών προτύπων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται το εμπόριο στην ενιαία αγορά.
• Η τυποποίηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ και τη διάδοση τεχνικών γνώσεων. Με την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων, τα πρότυπα μπορούν, ως εκ τούτου, να συνεισφέρουν στην αειφόρο ανάπτυξη και τις σχετικές πολιτικές της ΕΕ.

Εξελίξεις στην ευρωπαϊκή τυποποίηση

• Τα ευρωπαϊκά πρότυπα είναι εθελοντικά έγγραφα που καταρτίζονται από ευρωπαϊκούς ή διεθνείς οργανισμούς τυποποίησης. Αυτές οι εργασίες βασίζονται σε μια προορατική διαδικασία καθώς και στη συναίνεση όλων των ενδιαφερόμενων.
• Η διαδικασία κατάρτισης προτύπων διενεργείται σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση στον τομέα της τεχνικής εναρμόνισης και τυποποίησης.
• Η τυποποίηση καλύπτει έναν αυξανόμενο αριθμό τομέων. Θεωρείται ένα χρήσιμο εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος, υπό την έννοια ότι:
  • καθορίζει τον αντίκτυπο των προϊόντων και των υπηρεσιών στο περιβάλλον, ιδίως στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία·
  • εφαρμόζει τυποποιημένες μεθόδους δοκιμών και μεθόδους μέτρησης προκειμένου να διευκολύνει την επιβολή της νομοθεσίας για το περιβάλλον. Αυτό ισχύει για τα οριζόντια πρότυπα που χρησιμοποιούνται για την απλούστευση της μέτρησης των επιπέδων των ρύπων σε ιλύες, εδάφη ή βιολογικά απόβλητα·
  • προωθεί τη χρήση περιβαλλοντικών τεχνολογιών και στηρίζει πρωτοβουλίες που έχουν περιβαλλοντικά οφέλη. Η τυποποίηση μπορεί, για παράδειγμα, να βοηθήσει στην εμπορία τεχνολογιών όπως της μικροσυμπαραγωγής η οποία καθιστά δυνατή την ταυτόχρονη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας σε ένα κτίριο·
  • καταρτίζει πρότυπα περιβαλλοντικής διαχείρισης τα οποία επιδιώκουν να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των επιχειρήσεων, όπως η σειρά διεθνών προτύπων ISO 14000 του Διεθνούς Οργανισμού Τυποποίησης (ISO).
• Η ικανότητα της Ευρώπης να δημιουργεί περιβαλλοντικά πρότυπα μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη διεθνών προτύπων.

Περιβαλλοντικά πρότυπα

• Η περιβαλλοντική διάσταση των προτύπων που εκπονούνται στην ΕΕ, μπορεί να βελτιωθεί. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται επίσης στην ποιότητα των προτύπων που καταρτίζονται στις χώρες που προσχωρούν. Βασικός στόχος είναι:
  • η βελτίωση της περιβαλλοντικής κατάρτισης των εμπειρογνωμόνων που καταρτίζουν ή αναθεωρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και η παροχή της δυνατότητας πρόσβασης σε περιβαλλοντικές πληροφορίες σε όλους τους ενδιαφερόμενους. Η δημοσιοποίηση της τεχνικής τεχνογνωσίας πρέπει να ενθαρρύνεται σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο·
  • ο καθορισμός προτεραιοτήτων όσον αφορά τα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν, λαμβάνοντας υπόψη ζητήματα δημόσιου συμφέροντος που σχετίζονται με την πολιτική της ΕΕ για το περιβάλλον. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να χρησιμοποιήσει την ευρωπαϊκή εντολή τυποποίησης προκειμένου να προσδιορίσει τις εν λόγω προτεραιότητες·
  • η προώθηση της ενεργής συμμετοχής όλων των μερών που εμπλέκονται στην τυποποίηση. Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ηλεκτροτεχνική Τυποποίηση (CENELEC) εργάζονται με βάση εθνικές αντιπροσωπείες. Οι χώρες της ΕΕ οφείλουν, ως εκ τούτου, να στηρίζουν τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και της επιστημονικής κοινότητας στη διαδικασία κατάρτισης προτύπων. Η Επιτροπή επιδιώκει τον ίδιο στόχο σε συνεργασία με την κοινοπραξία περιβαλλοντικών οργανισμών του ECOS·
  • η συστηματική χρήση εργαλείων που βοηθούν στην ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων στην τυποποίηση. Θα πραγματοποιούνται τακτικές συναντήσεις για την ανταλλαγή εμπειριών και την αξιολόγηση της προόδου που έχει επιτευχθεί.

Κίνητρα

• Η Επιτροπή επιθυμεί να ενθαρρύνει τη συστηματική χρήση των αποτελεσματικότερων εργαλείων ενσωμάτωσης. Οι ευρωπαϊκοί οργανισμοί τυποποίησης έχουν αναπτύξει συγκεκριμένα εργαλεία όπως:
  • ομάδες εργασίας που ασχολούνται αποκλειστικά με το περιβάλλον·
  • τεχνικές συμβουλευτικές επιτροπές·
  • περιβαλλοντικές βάσεις δεδομένων·
  • τομεακούς οδηγούς και καταλόγους ελέγχου που έχουν συνταχθεί από εμπειρογνώμονες και απευθύνονται σε εμπειρογνώμονες.
• Η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαδικασία τυποποίησης γίνεται σε εθελοντική βάση. Προκειμένου να διασφαλιστεί η διάδοση των περιβαλλοντικών προτύπων, είναι επίσης απαραίτητο να ενισχυθεί η σχέση τους με την αγορά.