Ασφάλεια στη θάλασσα: Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο EMSA έχει κάποια βασικά και κάποια υποστηρικτικά καθήκοντα.

Βασικά καθήκοντα

• Συνδρομή στις προπαρασκευαστικές εργασίες ενημέρωσης και κατάρτισης της σχετικής νομοθεσίας της ΕΕ.
• Επισκέψεις και επιθεωρήσεις στα κράτη μέλη για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των σχετικών δεσμευτικών νομικών πράξεων της ΕΕ.
• Δραστηριότητες κατάρτισης και τεχνική βοήθεια για τις εθνικές αρχές.
• Υποστήριξη δράσεων για την αντιμετώπιση της ρύπανσης σε περιπτώσεις που αυτή προκαλείται από πλοία ή από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου (ο EMSA παρέχει επιχειρησιακή βοήθεια μόνο κατόπιν αιτήματος της πληγείσας χώρας).

Ο EMSA λειτουργεί επίσης το κέντρο δεδομένων συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς για την αναγνώριση και τον εντοπισμό πλοίων (LRIT) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το σύστημα ανταλλαγής ναυτιλιακών πληροφοριών της ΕΕ (SafeSeaNet). Ο οργανισμός μπορεί επίσης να παρέχει επιχειρησιακή υποστήριξη σχετικά με έρευνες σε περιπτώσεις θανάτων ή σοβαρών τραυματισμών.

Υποστηρικτικά καθήκοντα

Ο EMSA αναλαμβάνει αυτά τα καθήκοντα μόνον εάν δημιουργούν σημαντική πρόσθετη αξία, αποτρέπουν την επικάλυψη εργασιών και δεν παραβιάζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών μελών. Αυτά τα καθήκοντα αφορούν περιβαλλοντικά ζητήματα, την παγκόσμια παρακολούθηση του περιβάλλοντος και της ασφάλειας (πλέον Copernicus) και τις πλωτές οδούς εσωτερικής ναυσιπλοΐας.

Επισκέψεις και επιθεωρήσεις του EMSA

Ο EMSA επισκέπτεται τα κράτη μέλη για να συνδράμει την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές στα εξής:

• στον έλεγχο κατά πόσον εφαρμόζονται αποτελεσματικά οι κανόνες της ΕΕ·
• στη διασφάλιση υψηλού και ομοιόμορφου επιπέδου ασφάλειας. Ο οργανισμός πραγματοποιεί επιθεωρήσεις με νηογνώμονες, καθώς και σε τρίτες χώρες σχετικά με την κατάρτιση και την έκδοση των πιστοποιητικών των ναυτικών.

Δομή

• Ο EMSA είναι οργανισμός της ΕΕ και διαθέτει νομική προσωπικότητα. Το προσωπικό του οργανισμού αποτελείται από υπαλλήλους που προσλαμβάνονται από τον οργανισμό, υπαλλήλους της ΕΕ και δημόσιους υπαλλήλους τοποθετημένους ή αποσπασμένους σε προσωρινή βάση από τα κράτη μέλη. Διοικείται από εκτελεστικό διευθυντή ο οποίος χαίρει πλήρους ανεξαρτησίας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του.
• Το διοικητικό συμβούλιο απαρτίζεται από αντιπροσώπους από κάθε κράτος μέλος και από την Επιτροπή, με δικαίωμα ψήφου. Περιλαμβάνει επίσης αντιπροσώπους από την Ισλανδία και τη Νορβηγία και επαγγελματίες από τέσσερις ενδιαφερόμενους κλάδους, άνευ δικαιώματος ψήφου. Η θητεία του διαρκεί 5 έτη και μπορεί να ανανεωθεί μια φορά.

Η σχέση του EMSA με την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή

• Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1624, ο οποίος αντικαταστάθηκε και καταργήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/1896 (βλ. σύνοψη),), θεσπίζει Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής ολοκληρωμένης διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και των συνδεδεμένων χωρών Σένγκεν (Ισλανδία, Νορβηγία και Ελβετία).
• Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1625 τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1406/2002 για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ του EMSA, της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας (που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/473) και των εθνικών αρχών που εκτελούν καθήκοντα ακτοφυλακής, για την καλύτερη επίγνωση της κατάστασης στη θάλασσα και τη στήριξη της ανάληψης συνεκτικής και οικονομικά αποδοτικής δράσης. Αυτό περιλαμβάνει:
  • ανταλλαγή πληροφοριών διαθέσιμων στα συστήματα υποβολής αναφορών από τα πλοία και σε άλλα συστήματα πληροφοριών·
  • παροχή υπηρεσιών επικοινωνίας και επιτήρησης·
  • δημιουργία υποδομής και θέσπιση βέλτιστων πρακτικών, καθώς και παροχή εκπαίδευσης και ανταλλαγή προσωπικού·
  • ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία κατά την εκτέλεση λειτουργιών ακτοφυλακής, μεταξύ άλλων με την ανάλυση των επιχειρησιακών προκλήσεων και των αναδυόμενων κινδύνων στον θαλάσσιο τομέα·
  • ανταλλαγή ικανοτήτων μέσω του σχεδιασμού και της υλοποίησης επιχειρήσεων πολλαπλού σκοπού και μέσω της κοινής χρήσης πόρων και λοιπών δυνατοτήτων.